JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG. Zagadnienia: Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia;

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG. Zagadnienia: Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia;"

Transkrypt

1 JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG Zagadnienia: Czynniki ryzyka zdrowia i jakości żywności; Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia; Ustawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa żywności i żywienia.

2 Troska o dobrą i bezpieczną żywność leży w interesie nas wszystkich, ponieważ wszyscy jesteśmy konsumentami. Każdy producent i przetwórca żywności, prowadzący żywienie zbiorowe i dystrybutor zobowiązany jest do spełnienia podstawowych wymogów sanitarno-higienicznych oraz wysokiej jakości zdrowotnej żywności.

3 Znaczenie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności rośnie w miarę nasilania się międzynarodowej wymiany żywności Wzrost zagrożeń zdrowia i życia człowieka wynika głównie z: szybkich zmian modelu konsumpcji, modelu produkcji oraz czynników socjo-demograficznych, a w tym:

4 rosnącej produkcji żywności przetworzonej w odpowiedzi na preferencje konsumenckie (oraz żywności naturalnej), kształtującego się obyczaju spożywania żywności poza domem, przyrostu populacji osób w podeszłym wieku o obniżonej odporności, cierpiących na choroby chroniczne. wzrostu alergii pokarmowych.

5 SYSTEMATYKA CHORÓB O PODŁOŻU ŻYWIENIOWYM 1. ZATRUCIA 2. ALERGIE 3. CHOROBY ZAKAŹNE 4. PASOŻYTNICZE (inwazyjne) 5. ODZWIERZĘCE (zoonozy)

6 Skalę zagrożeń uświadamiają również informacje o chorobach zwierząt, jak: BSE, ptasiej grypy, SARS, SEPSA czy wyniki badań prowadzonych przez placówki epidemiologiczne, np. obecność dioksyn, melaminy czy mykotoksyn w żywności.

7 SYSTEMY JAKOŚCI W PRODUKCJI ŻYWNOŚCI I USŁUGACH GWARANCJĄ BEZPIECZEŃSTWA ZDROWOTNEGO KLIENTA W zakładach produkujących żywność oraz w przedsiębiorstwach zajmujących się jej obrotem wprowadza się zasady i systemy zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego żywności oparte na zasadach GMP/GHP i HACCP oraz normach ISO.

8 JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI... o jakości można mówić wtedy, kiedy tym co do nas wraca są klienci, a nie produkty... Heinrich von Siemens

9 Bezpieczeństwo żywności - ogół warunków, które muszą być spełniane, dotyczących w szczególności: a) stosowanych substancji dodatkowych i aromatów, b) poziomów substancji zanieczyszczających, c) pozostałości pestycydów, d) warunków napromieniania żywności, e) cech organoleptycznych i działań, które muszą być podejmowane na wszystkich etapach produkcji lub obrotu żywnością w celu zapewnienia zdrowia i życia człowieka. (Dz. U. Nr 171, poz. 1225, z dn ).

10 OBOWIĄZKI PRZEDSIĘBIORCÓW ŻYWNOŚCIOWYCH - PRODUKCJA I DYSTRYBUCJA Bezpieczeństwo; Odpowiedzialność; Możliwość śledzenia produktu; Przejrzystość ; Sytuacje wyjątkowe; Zapobieganie; Współpraca.

11 ZASADY I SYSTEMY ZAPEWNIENIA JAKOŚCI W PRODUKCJI I OBROCIE ŻYWNOŚCIĄ W branży spożywczej funkcjonuje szereg zasad i systemów, z których najważniejsze to: Zasady GMP Zasady GHP Zasady GAP Zasady GCP - Dobra Praktyka Produkcyjna - Dobra Praktyka Higieniczna - Dobra Praktyka Rolnicza - Dobra Praktyka Cateringowa

12 Zasady GLP - Dobra Praktyka Laboratoryjna System HACCP - Analiza Zagrożeń i Krytyczny Punkt Kontroli Rodzina Norm ISO 9000 (ISO 9001 : 2008; ISO 14001; ISO 18001) ISO TQM - System zarządzania bezpieczeństwem żywności - Kompleksowe Zarządzanie Jakością

13 Norma PN-EN ISO 9001 : 2001 Jednostki inspekcyjne nadzorujące bezpieczeństwo żywności wdrażają również system zarządzania jakością zgodny z wymaganiami normy PN-EN ISO 9001:2008 pt. Systemy zarządzania jakością. Wymagania. Wymagania tej normy mają zastosowanie we wszystkich rodzajach organizacji, niezależnie od ich wielkości i rodzaju produkowanych wyrobów.

14 Klienci oczekują bezpiecznego produktu, a temu służą zasady GMP/GHP i system HACCP. Po zapewnieniu bezpieczeństwa produktu można przystąpić do wprowadzenia standardów, np. ISO 22000:2006 System zarządzania bezpieczeństwem żywności, ISO 9001:2008 (usprawnienie organizacji). Ostatnim ogniwem jest TQM.

15 Zasady i systemy zapewniania jakości w produkcji i obrocie żywnością należy wprowadzać według określonej kolejności: GMP/GHP HACCP ISO 22000:2006 TQM

16 Dobra Praktyka Produkcyjna (Good Manufacturing Practice GMP) działania, które muszą być podjęte, i warunki, które muszą być spełniane, aby produkcja żywności oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością odbywały się w sposób zapewniający bezpieczeństwo żywności, zgodnie z jej przeznaczeniem.

17 Dobra Praktyka Produkcyjna (obejmująca podstawowe elementy działalności zakładu) jest warunkiem niezbędnym do uzyskania wyrobu o odpowiedniej jakości zdrowotnej, zgodnie z przeznaczeniem. Budynki i otoczenie, doprowadzenie wody Maszyny i urządzenia, ich umiejscowienie, stan techniczny Personel (szkolenia) Dobra Praktyka Produkcyjna (GMP) Profilaktyka i zwalczanie Magazynowanie i dystrybucja Surowce i materiały pomocnicze

18 Dobra Praktyka Higieniczna (Good Hygienic Practice GHP) - działania, które muszą być podjęte, i warunki higieniczne, które muszą być spełniane i kontrolowane na wszystkich etapach produkcji lub obrotu, aby zapewnić bezpieczeństwo żywności.

19 Dobra Praktyka Higieniczna - obejmująca wszystkie etapy produkcji oraz obrotu i jest warunkiem niezbędnym do uzyskania wyrobu o odpowiedniej jakości zdrowotnej i poziomie bezpieczeństwa dla konsumenta. Lokalizacja, otoczenie i wygląd zakładu, jakość wody Maszyny i urządzenia, (jakość materiału) Personel (szkolenie w zakresie GHP) Dobra Praktyka Higieniczna (GHP) Mycie i dezynfekcja, (rodzaj środków) Magazynowanie i dystrybucja Surowce i materiały pomocnicze

20 G H P Podstawową zasadą GHP jest eliminacja lub ograniczenie podstawowych zagrożeń mogących mieć wpływ w procesie produkcji lub po nim. Kontrolowanie (monitorowanie) sprowadza się do obowiązku prowadzenia rozlicznych rejestrów.

21 Higiena żywności oznacza działania w celu zapewnienia bezpieczeństwa i jakości zdrowotnej żywności, które należy podejmować w całym łańcuchu żywnościowym, czyli od pola producenta do stołu konsumenta, obejmującym: 1. wytwarzanie surowców (GAP), 2. przygotowanie, przetwarzanie, produkcję, 3. pakowanie, magazynowanie, transport, 4. dystrybucję, sprzedaż i dostarczanie do klienta.

22 Dobra Praktyka Cateringowa (GCP) obejmuje podstawowe wymagania dotyczące prowadzonych w zakładzie procesów technologicznych: przygotowywania posiłków wraz z wymaganiami dotyczącymi maszyn, urządzeń i wyposażenia, w celu wyprodukowania potraw o właściwej jakości zdrowotnej, całkowicie bezpiecznej dla zdrowia konsumenta.

23 Dobra Praktyka Cateringowa (GCP - Good Catering Practice). Dobra Praktyka Cateringowa jest odmianą Dobrej Praktyki Produkcyjnej dla zakładów, które przygotowują posiłki i żywią konsumentów.

24 Dobra Praktyka Cateringowa (GCP) W języku polskim spotyka się wyrażenie Dobra Praktyka Produkcyjna Żywienia Zbiorowego: żywienie ludzi w restauracjach, kawiarniach, stołówkach, zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego i typu otwartego, dla firm cateringowych itp.

25 System Analizy Zagrożeń i Krytyczny Punkt Kontroli (Hazard Analysis and Critical Control Point), zwany dalej systemem HACCP to postępowanie mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności poprzez: identyfikację i oszacowanie skali zagrożeń z punktu widzenia wymagań zdrowotnych żywności oraz ocenę ryzyka wystąpienia zagrożeń podczas przebiegu wszystkich etapów produkcji i obrotu żywnością.

26 System ten ma również na celu: określenie metod eliminacji lub ograniczania zagrożeń oraz ustalenie działań naprawczych.

27 HACCP - definicja Definicja ta mówi prawie wszystko o systemie HACCP: zagrożenie trzeba zidentyfikować, oszacować na ile jest groźne, ocenić ryzyko wystąpienia, określić sposób wyeliminowania lub przynajmniej ograniczenia, ustalić działania korygujące (gdy coś przebiega nie tak, jak powinno).

28 HACCP HACCP jest to metoda zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego żywności, która polega na efektywnej kontroli punktów krytycznych danego procesu, ustalonych na podstawie analizy zagrożeń. Analiza zagrożeń jest tym, co odróżnia HACCP od Dobrych Praktyk (GMP i GHP). Istota systemu HACCP oparta jest na 7 zasadach, zapisanych w Codex Alimentarius:

29 PRZEDSIĘBIORCY WDRAŻAJĄCY HACCP MUSZĄ: zidentyfikować zagrożenia i przeprowadzić ich analizę; (zasada 1), określić krytyczne punkty kontroli (CCP); (zasada 2), określić wartości krytyczne oraz dopuszczalne odchylenia; (zasada 3), opracować system obserwacji i rejestracji w każdym punkcie krytycznym; (zasada 4),

30 opracować działania korygujące, które powinny być przeprowadzone, kiedy w punktach krytycznych są przekraczane dopuszczalne wartości; (zasada 5), ustalić procedury weryfikacyjne, których zastosowanie potwierdzi prawidłowość systemu; (zasada 6), prowadzić rzetelną dokumentację dotyczącą wszystkich procedur. (zasada 7).

31 Zgodnie z obowiązującym w Polsce i Unii Europejskiej prawem żywnościowym system Analizy Zagrożeń i Krytyczny Punkt Kontroli - HACCP jest obowiązkowy dla wszystkich przedsiębiorstw działających w szeroko rozumianej branży spożywczej, za wyjątkiem rolnictwa (czyli tzw. produkcji pierwotnej - GAP).

32 HACCP HACCP nie jest systemem zarządzania jakością!! HACCP jest systemem zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego żywności (systemem jakości zdrowotnej). Rozpoczęcie wdrażania zasad HACCP to obowiązek wszystkich zakładów produkujących, przetwarzających lub wprowadzających do obrotu żywność.

33 System HACCP Należy wyraźnie podkreślić, że to producent, przetwórca, a nawet ten kto zajmuje się obrotem żywnością (dystrybucja, handel) oraz usługami gastronomicznymi ponosi odpowiedzialność za jej jakość zdrowotną.

34 HACCP Zakłady produkcyjne oraz firmy, które transportują żywność lub wprowadzają ją do obrotu poprzez sklepy, bądź punkty gastronomiczne są zobligowane do prowadzenia kompletnej dokumentacji, a także sprawowania nad nią stałego nadzoru (KSIĘGA HACCP).

35 Ważną grupę przedsiębiorstw, które polskie prawo zobowiązuje do wdrożenia systemu HACCP są zakłady żywienia zbiorowego. Prawo w Unii Europejskiej nie zobowiązuje przedsiębiorców do certyfikacji systemu HACCP

36 System certyfikacji przez niezależne instytucje, zwane jednostkami certyfikującymi jest w pełni dobrowolny, przy czym dość szeroko rozpowszechniony w Europie. Prawo unijne mówi zaś, że system HACCP należy wdrożyć i stosować!!

37 Należy zatem: wdrożyć i stosować system HACCP bez jego certyfikacji lub wdrożyć i stosować system HACCP oraz uzyskać uznawany międzynarodowy certyfikat HACCP. Bez względu na to, czy system HACCP będzie certyfikowany, czy też nie, system HACCP będzie nadzorowany przez organy urzędowej kontroli żywności (np. Sanepid, IW, WIS, PIS), które są do tego zobowiązane zapisami Ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz z dn r.).

38 HACCP Organy urzędowej kontroli, m.in. Sanepid (Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna), Inspekcja Sanitarna i Weterynaryjna rygorystycznie kontrolują stopień wywiązywania się z tego obowiązku (pod karą wysokiej grzywny).

39 Nadzór nad produkcją, przetwórstwem i obrotem żywności w Polsce opiera się na dwóch systemach kontroli. Są to: system kontroli wewnętrznej, prowadzony w zakładzie (zależny od producenta), bazujący głównie na Zasadach GMP i GHP, na Systemie HACCP oraz na systemie norm ISO 9000; system kontroli zewnętrznej (niezależny od producenta), sprawowany przez wyspecjalizowane organy urzędowej kontroli żywności.

40 Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprawują nadzór w odniesieniu do: - żywności pochodzenia niezwierzęcego produkowanej i wprowadzanej do obrotu, przywożonej z państw niebędących członkami Unii Europejskiej oraz Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA); - produktów pochodzenia zwierzęcego znajdujących się w handlu detalicznym oraz prawidłowości stosowania zasad systemu HACCP w zakładach objętych nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

41 Organy Inspekcji Weterynaryjnej sprawują nadzór w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym wprowadzania do obrotu tych produktów w ramach sprzedaży bezpośredniej oraz handlu detalicznego. Nad jakością handlową kontrolę sprawuje Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych, podlegająca ministrowi rolnictwa. Jednostka ta ma prawo do przeprowadzania kontroli na wszystkich szczeblach obrotu, z wyjątkiem detalicznego, nad którym nadzór sprawuje Inspekcja Handlowa.

42 Służby urzędowej kontroli żywności podlegają Ministrowi Zdrowia, Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W Polsce do sprawowania kontroli nad jakością zdrowotną żywności, najpełniejsze kompetencje merytoryczne posiadają przede wszystkim Państwowa Inspekcja Sanitarna i Inspekcja Weterynaryjna.

43 Główna odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności spoczywa na producencie (zakładzie spożywczym), jak również na podmiotach zajmujących jej dystrybucją. W ramach kontroli zewnętrznej nadzorem nad jakością i bezpieczeństwem żywności w Polsce zajmują się: - Państwowa Inspekcja Sanitarna, - Inspekcja Weterynaryjna, - Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych oraz Inspekcja Handlowa. Nadzór nad stosowaniem środków ochrony roślin pełni Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

44 Producentom i konsumentom system HACCP gwarantuje bezpieczeństwo produkowanej i sprzedawanej żywności. Posiadanie systemu, a zwłaszcza systemu certyfikowanego, ułatwia firmom konkurowanie na rynku Unii Europejskiej oraz umożliwia zdobycie partnerów handlowych w innych krajach.

45 HACCP W GOSPODARSTWACH AGROTURYSTYCZNYCH Szczególną formą żywienia zbiorowego jest żywienie gości wypoczywających w gospodarstwach agroturystycznych. Prowadzący gospodarstwo zobowiązany jest do spełnienia podstawowych wymogów zapewnienia właściwego bezpieczeństwa i wysokiej jakości zdrowotnej przygotowywanych posiłków.

46 HACCP W GOSPODARSTWACH AGROTURYSTYCZNYCH Wymogi bezpieczeństwa dotyczą głównie: pomieszczeń, maszyn i urządzeń, mycia i usuwania odpadów, zaopatrzenia w wodę i pozyskiwania surowców, higieny osobistej i szkolenia personelu, stosowania się do zasad GMP i GHP itp.

47 Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia Od 28 października 2006 r. obowiązuje w Polsce Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 171, poz. 1225).

48 Nowe prawo żywnościowe Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia dotyczy praktycznie wszystkich podmiotów biorących udział w produkcji i obrocie żywnością, włącznie z producentami opakowań do żywności. Ustawa ta nazywana jest konstytucją producenta żywności.

49 Nowe prawo żywnościowe Ustawa powołuje się w swojej treści na przepisy rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady. Są to, co najmniej trzy rozporządzenia:

50 KLUCZOWE OBOWIĄZKI PRZEDSIĘBIORCÓW ŻYWNOŚCIOWYCH WYNIKAJĄ Z PRAWODAWSTWA UNII EUROPEJSKIEJ: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dn. 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Higiena żywności. Zasady Ogólne). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 853/2004 z dn. 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego.

51 KLUCZOWE OBOWIĄZKI PRZEDSIĘBIORCÓW ŻYWNOŚCIOWYCH WYNIKAJĄ Z PRAWODAWSTWA UNII EUROPEJSKIEJ: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002 z dn. 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności.

52 Zasadnym jest, więc stosowanie systemu HACCP, zapewniającego wysoki standard higieniczny warunków produkcji, przetwarzania i obrotu żywnością. System ten w Polsce funkcjonuje m.in. w sieciach restauracji oraz w sieciach handlowych.

53 a także w cateringu lotniczym np.,,lot- Catering.

54 D Z I Ę K U J Ę

JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG. Zagadnienia: Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia;

JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG. Zagadnienia: Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia; JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG Zagadnienia: Czynniki ryzyka zdrowia i jakości żywności; Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia; Ustawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY PRAWNE DOTYCZĄCE ZAKŁADÓW ŻYWIENIA ZBIOROWEGO ZAMKNIĘTEGO

PRZEPISY PRAWNE DOTYCZĄCE ZAKŁADÓW ŻYWIENIA ZBIOROWEGO ZAMKNIĘTEGO Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gorzowie Wlkp. PRZEPISY PRAWNE DOTYCZĄCE ZAKŁADÓW ŻYWIENIA ZBIOROWEGO ZAMKNIĘTEGO Małgorzata Stodolak Gorzów Wlkp.,.12.2014 r. OBOWIĄZUJĄCE AKTY PRAWNE: Ustawa

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych

Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych Zakład Towaroznawstwa mgr inż. Sławomir Stec Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych Badania realizowane w ramach Programu:

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

w stołówkach szkolnych

w stołówkach szkolnych Zasady Dobrej Praktyki Higienicznej w stołówkach szkolnych Magdalena Chojnowska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Główny cel prawa żywnościowego zdefiniowany w Preambule

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych. Bronisze, 04.12.2015 r.

Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych. Bronisze, 04.12.2015 r. Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych Bronisze, 04.12.2015 r. 1 Zadaniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest m.in. sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności i żywienia,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności

Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności Bezpieczeństwo żywności stanowi jeden z priorytetów polityki żywieniowej i zajmuje centralne miejsce w obszarze ochrony zdrowia publicznego. Organizacja Narodów

Bardziej szczegółowo

Wymagania przy sprzedaży bezpośredniej produktów pochodzenia roślinnego

Wymagania przy sprzedaży bezpośredniej produktów pochodzenia roślinnego Wymagania przy sprzedaży bezpośredniej produktów pochodzenia roślinnego Agnieszka Domańska Mełgieś Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna Lublinie Oddział Higieny Żywności, Żywienia i Przedmiotów

Bardziej szczegółowo

Stan wdrażania systemów zapewnienia bezpieczeństwa i zarządzania jakością żywności w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego.

Stan wdrażania systemów zapewnienia bezpieczeństwa i zarządzania jakością żywności w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego. Stan wdrażania systemów zapewnienia bezpieczeństwa i zarządzania jakością żywności w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego dr Grażyna Morkis Wprowadzenie Jakość i bezpieczeństwo żywności są bardzo ważne

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 09.09.2011 Wprowadzenie Ewolucja WPR - od zabezpieczenia potrzeb

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 11 Przedmowa... 13 Rozdział I WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO... 15 1. Pojęcie prawa... 15 1.1. Prawo a inne systemy normujące stosunki społeczne...

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych

Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych EDYTA WACŁAWIK Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych Tematem mojej pracy jest Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych. Dlaczego? Bo każdy z nas spożywa żywność i na co dzień ma z

Bardziej szczegółowo

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego Good Manufacturing Practice - GMP Good Manufacturing Practice - GMP (Dobra Praktyka Wytwarzania/Produkcji) połączenie efektywnych procedur produkcyjnych oraz skutecznej

Bardziej szczegółowo

Higiena i bezpieczeństwo żywności w sklepikach szkolnych oraz blokach żywieniowych

Higiena i bezpieczeństwo żywności w sklepikach szkolnych oraz blokach żywieniowych Higiena i bezpieczeństwo żywności w sklepikach szkolnych oraz blokach żywieniowych Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Wieruszowie mgr inż. Karolina Krawczyk - Borowiec Iwona Promna - stażystka

Bardziej szczegółowo

Słownik pojęć prawa żywnościowego

Słownik pojęć prawa żywnościowego Słownik pojęć prawa żywnościowego analiza ryzyka proces składający się z trzech powiązanych elementów: oceny ryzyka, zarządzania ryzykiem i informowania o ryzyku; aromaty inaczej środki aromatyzujące substancje

Bardziej szczegółowo

Prawo żywnościowe praktyczna interpretacja. Warszawa 8-9.12.2011r.

Prawo żywnościowe praktyczna interpretacja. Warszawa 8-9.12.2011r. Prawo żywnościowe praktyczna interpretacja Warszawa 8-9.12.2011r. Najniższy poziom produkcji i przetwórstwa rolno - spożywczego SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIA oraz DZIAŁALNOŚĆ MARGINALNA, LOKALNA I OGRANICZONA

Bardziej szczegółowo

Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej

Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej dr Paweł Wojciechowski Katedra Prawa Rolnego i Systemu Ochrony Żywności Wydział Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

Konferencja Cukrownicza Katarzyna Mokrosińska

Konferencja Cukrownicza Katarzyna Mokrosińska Konferencja Cukrownicza 22-23.06.2010 IDENTYFIKACJA I IDENTYFIKOWALNOŚĆ Aspekty prawne i praktyczne System identyfikowalności Firma ma obowiązek ustanowić system identyfikacji (oznakowania) produktów,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo żywności - przepisy

Bezpieczeństwo żywności - przepisy Bezpieczeństwo żywności - przepisy Celem polskiej polityki w zakresie bezpieczeństwa żywności jest szeroko rozumiana ochrona zdrowia i interesów konsumentów. W tym celu wdrożono szereg norm prawnych w

Bardziej szczegółowo

Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności

Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności 1 Do systemów tych należą: - Dobra Praktyka Higieniczna (Good Hygienic Practice - GHP) - Dobra Praktyka Produkcyjna

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA SPIWET-00/ kontrola stała i doraźna (zakład produkujący produkty pochodzenia zwierzęcego) Data rozpoczęcia/zakończenia kontroli:

LISTA KONTROLNA SPIWET-00/ kontrola stała i doraźna (zakład produkujący produkty pochodzenia zwierzęcego) Data rozpoczęcia/zakończenia kontroli: pieczęć inspektoratu weterynarii PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... weterynaryjny numer identyfikacyjny /nr protokołu/rok LISTA KONTROLNA SPIWET00/ kontrola stała i doraźna (zakład produkujący produkty pochodzenia

Bardziej szczegółowo

Rolniczy handel detaliczny informacje podstawowe

Rolniczy handel detaliczny informacje podstawowe Rolniczy handel detaliczny informacje podstawowe Od dnia 1 stycznia 2017 r. weszły w życie akty prawne umożliwiające rejestrację rolniczego handlu detalicznego, w tym przede wszystkim ustawa z dnia 16

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż.

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Sławomir Stec Zakład Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Państwowa Wyższa

Bardziej szczegółowo

PIW.DH Brzeg, dnia 27 stycznia 2016 r.

PIW.DH Brzeg, dnia 27 stycznia 2016 r. PIW.. 42..206 Brzeg, dnia 27 stycznia 206 r. PLAN KONTROLI POWIATOWEGO INSPEKTORATU WETERYNARII W BRZEGU NA 206 ROK Zespół ds. bezpieczeństwa żywności Lp. Rodzaj kontroli Podmiot kontrolowany Ilość kontroli

Bardziej szczegółowo

PIW.DH Brzeg, dnia 9 lutego 2017 r.

PIW.DH Brzeg, dnia 9 lutego 2017 r. PIW.. 421.4.2017 Brzeg, dnia 9 lutego 2017 r. PLAN KONTROLI POWIATOWEGO INSPEKTORATU WETERYNARII W BRZEGU NA 2017 ROK Zespół ds. bezpieczeństwa żywności Lp. Rodzaj kontroli Podmiot kontrolowany Ilość kontroli

Bardziej szczegółowo

II. Bezpieczeństwo. żywno. ywności

II. Bezpieczeństwo. żywno. ywności II. Bezpieczeństwo żywno ywności przy sprzedaży bezpośredniej 26 Dostawy bezpośrednie dokonywanie przez producenta dostaw małych ilości surowców do konsumenta końcowego lub lokalnego zakładu detalicznego

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA. z dnia r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw 1) USTAWA Projekt z dnia... 2015 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Bardziej szczegółowo

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się:

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się: Technik żywienia i usług gastronomicznych 343404 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik żywienia i usług gastronomicznych powinien być przygotowany do wykonywania

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT W SPRAWIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ

KOMUNIKAT W SPRAWIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ Łowicz dn. 21.05.2015r. KOMUNIKAT W SPRAWIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łowiczu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łowiczu przypomina że zgodnie z ustawą

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia r. PROJEKT ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia...2006 r. w sprawie szczegółowych warunków uznania działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej Na podstawie art. 11 ust. 2 i art.

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT. Oleśnica, dnia 20 kwietnia 2015r.

KOMUNIKAT. Oleśnica, dnia 20 kwietnia 2015r. Oleśnica, dnia 20 kwietnia 2015r. KOMUNIKAT Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Oleśnicy, w sprawie rejestracji zakładów prowadzących produkcję pierwotną lub sprzedaż bezpośrednią Państwowy

Bardziej szczegółowo

Zadania Inspekcji w świetle przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Zadania Inspekcji w świetle przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych Zadania Inspekcji w świetle przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych Produkty tradycyjne i regionalne - wprowadzanie do obrotu i wydawanie świadectw jakości Ustawa o jakości handlowej

Bardziej szczegółowo

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000 BIURO USŁUG DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA I ORGANIZACJI SYSTEM SP.J. ul. Faradaya 53 lok. 44, 42-200 Częstochowa tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com Etapy wdrażania

Bardziej szczegółowo

HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU

HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU ROK 2013 W ewidencji obiektów na terenie objętym działaniem znajduje się 517 zakładów żywnościowożywieniowych, w tym: 25 obiektów produkcji żywności, 313

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY

GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY Departament Bezpieczeństwa Żywności i Żywienia W związku z e-mailem Pana Grzegorza Ignaczewskiego w sprawie rejestracji gospodarstw rolnych prowadzących produkcję roślinną,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r.

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r. Dz.U.UE.L.06.384.75 2008.04.17 zm. Dz.U.UE.L.2008.86.9 art. 15 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006 z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i wyrobów

Bardziej szczegółowo

Porozumienie ramowe z dnia 21 wrze nia 2007 r. zawarte pomi

Porozumienie ramowe z dnia 21 wrze nia 2007 r. zawarte pomi Porozumienie ramowe z dnia 21 września 2007 r. zawarte pomiędzy Głównym Inspektorem Sanitarnym i Głównym Lekarzem Weterynarii o współdziałaniu i współpracy organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i organów

Bardziej szczegółowo

Janusz Związek Główny Lekarz Weterynarii

Janusz Związek Główny Lekarz Weterynarii Wytwarzanie mięsa i produktów mięsnych w zakładach o małej zdolności produkcyjnej, krajowe regulacje obowiązujące w Polsce, kontrola i przejrzystość łańcucha produkcyjnego Janusz Związek Główny Lekarz

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 160/19

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 160/19 12.6.2013 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 160/19 Sprostowanie do rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dziennik

Bardziej szczegółowo

Wprowadzanie do obrotu małych ilości produktów pochodzenia roślinnego

Wprowadzanie do obrotu małych ilości produktów pochodzenia roślinnego POLAGRA SMAKI REGIONÓW 2012 Wprowadzanie do obrotu małych ilości produktów pochodzenia roślinnego dr n. med. Andrzej Trybusz WIELKOPOLSKI PAŃSTWOWY WOJEWÓDZKI INSPEKTOR SANITARNY Poznań, 7 października

Bardziej szczegółowo

Projekt p.n. Wzorcowa sieć ekoturystyczna między Bugiem a Narwią Realizator: Społeczny Instytut Ekologiczny

Projekt p.n. Wzorcowa sieć ekoturystyczna między Bugiem a Narwią Realizator: Społeczny Instytut Ekologiczny Projekt p.n. Wzorcowa sieć ekoturystyczna między Bugiem a Narwią Realizator: Społeczny Instytut Ekologiczny MECHANIZM FINANSOWY EUROPEJSKIEGO OBSZARU GOSPODARCZEGO ORAZ NORWESKI MECHANIZM FINANSOWY Witamy

Bardziej szczegółowo

SPOŁEM Powszechna Spółdzielnia Spożywców ul. Wrocławska 13-15 63-400 Ostrów Wlkp. NIP: 6220005729 DECYZJA

SPOŁEM Powszechna Spółdzielnia Spożywców ul. Wrocławska 13-15 63-400 Ostrów Wlkp. NIP: 6220005729 DECYZJA D/KA.ŻG.8361.18.2014 ZPO Poznań, dnia...kwietnia 2014r. SPOŁEM Powszechna Spółdzielnia Spożywców ul. Wrocławska 13-15 63-400 Ostrów Wlkp. NIP: 6220005729 DECYZJA Na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 oraz

Bardziej szczegółowo

Wojewódzka Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Katowicach

Wojewódzka Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Katowicach Wojewódzka Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Katowicach Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1.07.2011r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania

Bardziej szczegółowo

lokalizacji wyrobu po jego dostarczeniu.

lokalizacji wyrobu po jego dostarczeniu. Traceability Identyfikacja i śledzenie pochodzenia produktów Wstęp Za bezpieczeństwo środków spożywczych odpowiada producent lub przedsiębiorca wprowadzający te artykuły do obrotu. (jeżeli zostanie to

Bardziej szczegółowo

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności W roku 2013 objętych nadzorem było 33188 obiektów w tym: - 1695 obiektów produkcji żywności, - 19458 obiektów obrotu żywnością,

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Fakty i mity o żywności i żywieniu. Kompendium wiedzy na temat bezpieczeństwa i jakości żywności

Warsztaty Fakty i mity o żywności i żywieniu. Kompendium wiedzy na temat bezpieczeństwa i jakości żywności Warsztaty Fakty i mity o żywności i żywieniu Kompendium wiedzy na temat bezpieczeństwa i jakości żywności Organizatorzy: Patronat honorowy: Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców Federacja

Bardziej szczegółowo

OCENA SPEŁNIENIA WYMAGAŃ DOTYCZĄCYCH NADZORU NAD KRYTYCZNYMI PUNKTAMI KONTROLI PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA NALEŻĄCEDO ŁAŃCUCHA ŻYWNOŚCIOWEGO

OCENA SPEŁNIENIA WYMAGAŃ DOTYCZĄCYCH NADZORU NAD KRYTYCZNYMI PUNKTAMI KONTROLI PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA NALEŻĄCEDO ŁAŃCUCHA ŻYWNOŚCIOWEGO BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLV, 2012, 3, str. 349 353 Agata Szkiel OCENA SPEŁNIENIA WYMAGAŃ DOTYCZĄCYCH NADZORU NAD KRYTYCZNYMI PUNKTAMI KONTROLI PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA NALEŻĄCEDO ŁAŃCUCHA ŻYWNOŚCIOWEGO Katedra

Bardziej szczegółowo

Szanowny Pan Kazimierz Czekaj Radny Województwa Małopolskiego

Szanowny Pan Kazimierz Czekaj Radny Województwa Małopolskiego Kraków, 22 lipca 2003 r. Nasz znak: OR VII.0036/2- /03 Szanowny Pan Kazimierz Czekaj Radny Województwa Małopolskiego W odpowiedzi na interpelację złożoną przez Pana podczas IX Sesji Sejmiku Województwa

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. Cukiernik 751201 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO PASZ W ASPEKCIE USTAWY O PASZACH. Olga Michalik-Rutkowska Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii w MRiRW

BEZPIECZEŃSTWO PASZ W ASPEKCIE USTAWY O PASZACH. Olga Michalik-Rutkowska Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii w MRiRW BEZPIECZEŃSTWO PASZ W ASPEKCIE USTAWY O PASZACH Olga Michalik-Rutkowska Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii w MRiRW 1 . USTAWA O PASZACH Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. 2014

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Nowelizacja ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia Nowelizacja ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia Ustawa z dnia 8 stycznia 2010r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 21 poz. 105) dostosowuje

Bardziej szczegółowo

RAMOWY SZKOLNY PLAN NAUCZANIA Zespół Szkół nr 7 w Tychach. liczba godzin tygodniowo w trzyletnim cyklu kształcenia

RAMOWY SZKOLNY PLAN NAUCZANIA Zespół Szkół nr 7 w Tychach. liczba godzin tygodniowo w trzyletnim cyklu kształcenia Zasadnicza szkoła zawodowa zawód cukiernik-751201, 3-letni cykl nauczania, podbudowa programowa gimnazjum, liczba tygodni - 32 w ciągu roku szkolnego RAMOWY SZKOLNY PLAN NAUCZANIA Zespół Szkół nr 7 w Tychach

Bardziej szczegółowo

Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjną i regionalną w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego

Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjną i regionalną w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjną i regionalną w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego Wojewódzka Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna we Wrocławiu W prawie żywnościowym

Bardziej szczegółowo

Wysłodki i melas jako pasza GMP. Roman Wojna

Wysłodki i melas jako pasza GMP. Roman Wojna Wysłodki i melas jako pasza GMP Roman Wojna Ustawa o paszach 2006 1) Rejestracja i zatwierdzenie zakładów. 2) Zasady wytwarzania i stosowania pasz leczniczych oraz nimi obrót. 3) Wymagania jakościowe

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody wydawcy zabronione. Autor oraz wydawca dołożyli wszelkich starań, aby zawarte

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO NR DZIAŁU SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA (słuchacz powinien umieć) HASŁA PROGRAMOWE MATERIAŁ NAUCZANIA ĆWICZENIA 1 2 3 4 I - definiować składniki pokarmowe; - opisywać funkcje

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim !!!! 1. Palenie papierosów zakaz! 2. Higiena rąk 3. Higiena odzieży 4. Higiena opakowań Podstawy prawne Ustawa o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego)

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) Produkcja pierwotna obejmuje działalność na poziomie gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania /1/ Zawód: kucharz ; symbol 512001 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 29 maja 2015 r. Poz. 742 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 29 kwietnia 2015 r.

Warszawa, dnia 29 maja 2015 r. Poz. 742 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 29 kwietnia 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 29 maja 2015 r. Poz. 742 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie nabywania uprawnień inspektora rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Założenia projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników

Założenia projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników Założenia projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Warszawa 24.08.2016 r. Organy administracji publicznej zaangażowane

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w świetle rozporządzeń UE 852/2004 i 882/2004

Projekt ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w świetle rozporządzeń UE 852/2004 i 882/2004 o bezpieczeństwie żywności i w świetle rozporządzeń UE 852/2004 i 882/2004 Katarzyna Poskoczym Departament Higieny Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku Główny Inspektorat Sanitarny 1 Zmiany w przepisach

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania /1//2/ Zawód: Cukiernik; symbol 751201 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

z dnia o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników 1)

z dnia o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników 1) U S T AWA Projekt z dnia o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania /1//2/ Zawód: kucharz; symbol 512001 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Efekt kształcenia Student:

SYLABUS. Efekt kształcenia Student: SYLABUS 1. Nazwa przedmiotu Zarządzanie jakością w przemyśle spożywczym 2. Nazwa jednostki prowadzącej Katedra Marketingu i Przedsiębiorczości przedmiot 3. Kod przedmiotu E/I/EIG/C-1.10a 4. Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia:

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: 1 z 6 2013-11-05 14:11 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zamowienia.ozdgw.wp.mil.pl Warszawa: zakup i dostawy pieczywa oraz wyrobów

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo żywności i żywienia w prawie unijnym i polskim oraz normach ISO integracja systemów

Bezpieczeństwo żywności i żywienia w prawie unijnym i polskim oraz normach ISO integracja systemów Zeszyty Naukowe nr 815 Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 2010 Piotr Kafel Katedra Zarządzania Jakością Paweł Nowicki Katedra Zarządzania Jakością Bezpieczeństwo żywności i żywienia w prawie unijnym

Bardziej szczegółowo

Kontrolą powyższego zagadnienia objęto 5 placówek, w tym:

Kontrolą powyższego zagadnienia objęto 5 placówek, w tym: Informacja z wyników kontroli jakości handlowej w małych zakładach produkcyjnych oferujących wyroby garmażeryjne we własnych sklepach na rynku lokalnym, a także wyrobów garmażeryjnych z segmentu luksusowe

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie nabywania uprawnień inspektora rolnictwa ekologicznego

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie nabywania uprawnień inspektora rolnictwa ekologicznego Dziennik Ustaw Nr 94 7858 Poz. 607 607 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie nabywania uprawnień inspektora rolnictwa ekologicznego Na podstawie art. 21 ust.

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń - Zarządzanie Jakoscią w branży spożywczej

Program szkoleń - Zarządzanie Jakoscią w branży spożywczej 20 11 - Zarządzanie Jakoscią w branży spożywczej SZKOLENIA OGÓLNE WARUNKI SZKOLEO kod: QA_F1 Dobra praktyka higieniczna i dobra praktyka produkcyjna (GHP i GMP) kod: QA_F2 System HACCP zasady, wdrażanie

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

DOSTAWY BEZPOŚREDNIE, CZYLI WPROWADZANIE DO OBROTU MAŁYCH ILOŚCI PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO

DOSTAWY BEZPOŚREDNIE, CZYLI WPROWADZANIE DO OBROTU MAŁYCH ILOŚCI PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO DOSTAWY BEZPOŚREDNIE, CZYLI WPROWADZANIE DO OBROTU MAŁYCH ILOŚCI PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny informuje, iŝ podmioty prowadzące działalność polegającą

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat produkcji podstawowej i sprzedaży bezpośredniej

Informacja na temat produkcji podstawowej i sprzedaży bezpośredniej mgr inż. Ewa Pstrak Dziewanowska Kierownik Nadzoru Sanitarnego Oddziału Higieny Żywności Żywienia i Przedmiotów Użytku, Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olsztynie Informacja na temat produkcji

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. Piekarz 751204 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego

Bardziej szczegółowo

DOMOWA PRODUKCJA śywności PRZEZNACZONEJ NA SPRZEDAś

DOMOWA PRODUKCJA śywności PRZEZNACZONEJ NA SPRZEDAś DOMOWA PRODUKCJA śywności PRZEZNACZONEJ NA SPRZEDAś Domowa produkcja kanapek, soki i dŝemy tzw.,,własnej roboty, fantazyjnie opakowane domowe ciasteczka pomysłów na biznes jest wiele. Niestety, produkcja

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Technikum - 4-letni okres nauczania /1/ Zawód: Technik przetwórstwa mleczarskiego; symbol 314402 Podbudowa programowa:

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A C J A. Nieprawidłowości stwierdzono w 13 placówkach (87% badanych).

I N F O R M A C J A. Nieprawidłowości stwierdzono w 13 placówkach (87% badanych). ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT tel. 42 636-03-57 ul. Gdańska 38 90-730 Łódź fax 42 636-85-50

Bardziej szczegółowo

GMP gwarancją bezpieczeństwa i jakości produktu kosmetycznego

GMP gwarancją bezpieczeństwa i jakości produktu kosmetycznego GMP gwarancją bezpieczeństwa i jakości produktu kosmetycznego Wyczekiwana data - 11 lipca 2013 roku, kiedy to zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009r. dotyczące

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw

USTAWA z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw Kancelaria Sejmu s. 1/11 USTAWA z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2002 r. Nr 135, poz. 1145, Nr 208,

Bardziej szczegółowo

HIGIENA PASZ PYT. i ODP.

HIGIENA PASZ PYT. i ODP. SANCO/3655/2005 HIGIENA PASZ PYT. i ODP. 1. Czy rolnicy, którzy sami nie produkują paszy, ale podają ją zwierzętom a) są objęci rozporządzeniem? Tak. Zakres rozporządzenia (rozporządzenie (WE) nr 183/2005)

Bardziej szczegółowo

CERTYFIKACJA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM ŻYWNOŚCI

CERTYFIKACJA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM ŻYWNOŚCI CERTYFIKACJA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM ŻYWNOŚCI Monika STOMA Streszczenie: W pracy przedstawiono istotę, aspekty i znaczenie bezpieczeństwa żywności na współczesnym globalnym rynku oraz obligatoryjne

Bardziej szczegółowo

Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjnąi regionalną w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego

Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjnąi regionalną w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjnąi regionalną w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego Wojewódzka Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna we Wrocławiu W prawie żywnościowym bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

DOSTAWY BEZPOŚREDNIE Rodzaje produktów surowców żywności nie przetworzonej rutynowe działania na poziomie produkcji pierwotnej.

DOSTAWY BEZPOŚREDNIE Rodzaje produktów surowców żywności nie przetworzonej rutynowe działania na poziomie produkcji pierwotnej. DOSTAWY BEZPOŚREDNIE Działalność w ramach dostaw bezpośrednich reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2007 r. w sprawie dostaw bezpośrednich środków spożywczych (Dz. U. Nr 112, poz.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

GMP - Dobra Praktyka Wytwarzania (ang. Good Manufacturing Prac:ce)

GMP - Dobra Praktyka Wytwarzania (ang. Good Manufacturing Prac:ce) GMP - Dobra Praktyka Wytwarzania (ang. Good Manufacturing Prac:ce) GMP definicja GMP to system oparty na procedurach produkcyjnych, kontrolnych oraz zapewnienia jakości, gwarantujących, że wytworzone produkty

Bardziej szczegółowo

TESCO (POLSKA) Sp. z o.o. ul. Kapelanka 56 30-347 Kraków

TESCO (POLSKA) Sp. z o.o. ul. Kapelanka 56 30-347 Kraków WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : ŻG.8361.98.2013 ZPO Poznań, dnia grudnia 2013 r. TESCO (POLSKA) Sp. z o.o. ul. Kapelanka 56 30-347 Kraków

Bardziej szczegółowo

Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół

Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół opracowanie: Maria Wruk Gorzów Wlkp., 04 stycznia 2007r. 2 Podstawy prawne UE: 1) Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Rolniczy handel detaliczny - wymagania prawne. Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Rolniczy handel detaliczny - wymagania prawne. Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Rolniczy handel detaliczny - wymagania prawne Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Prawo żywnościowe Produkcja, w tym przetwarzanie, a także obrót żywnością

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA HIGIENICZNO - SANITARNE w zakresie sprzedaży bezpośredniej oraz dla obiektów zlokalizowanych na targowiskach

WYMAGANIA HIGIENICZNO - SANITARNE w zakresie sprzedaży bezpośredniej oraz dla obiektów zlokalizowanych na targowiskach WYMAGANIA HIGIENICZNO - SANITARNE w zakresie sprzedaży bezpośredniej oraz dla obiektów zlokalizowanych na targowiskach Rola i zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej lek.wet. Józef Lipa WSSE w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Lublin, 21 października 2010 r.

Lublin, 21 października 2010 r. Zmiany w przepisach prawa dotyczących przetwórstwa produktów pochodzenia zwierzęcego w gospodarstwie w ramach działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej Lublin, 21 października 2010 r. Wymagania

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015

Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015 Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015 Światowy Dzień Zdrowia obchodzony jest każdego roku 7 kwietnia, aby uczcić rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia w 1948 roku. Każdego roku wybierany jest

Bardziej szczegółowo

Inspekcja Weterynaryjna funkcjonuje na podstawie ustaw:

Inspekcja Weterynaryjna funkcjonuje na podstawie ustaw: Działalność i kompetencje Administrator, 12.04.2012 Inspekcja Weterynaryjna funkcjonuje na podstawie ustaw: 1.Ustawy z dnia z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Nr 121 z 2007 roku,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH

PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH Uczelnia Szkoła Główna Turystyki i Rekreacji 2015/2016 Wydział Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Profil kształcenia Turystyki i Rekreacji Dietetyka 1. Dietetyka dla osób aktywnych fizycznie 2.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI w SZPITALU DLA STUDENTÓW Wyższej Szkoły Zdrowia. Urody i Edukacji w Poznaniu

PROGRAM PRAKTYKI w SZPITALU DLA STUDENTÓW Wyższej Szkoły Zdrowia. Urody i Edukacji w Poznaniu PROGRAM PRAKTYKI w SZPITALU DLA STUDENTÓW Wyższej Szkoły Zdrowia. Urody i Edukacji w Poznaniu ukształtowania cech, jakich wymaga zawód dietetyka: rzetelnego podejścia do pracy, uczciwości, odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Przetwórstwo Ryb systemy bezpieczeństwa żywności i problemy z tym związane

Przetwórstwo Ryb systemy bezpieczeństwa żywności i problemy z tym związane Berlin 17 stycznia 2014 r. Jerzy Safader Polskie Stowarzyszenie Przetwórców Ryb Przetwórstwo Ryb systemy bezpieczeństwa żywności i problemy z tym związane Jakość i jej ocena zaczęła praktycznie funkcjonować

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu HACCP i zasady jego. wdraŝania

Charakterystyka systemu HACCP i zasady jego. wdraŝania Charakterystyka systemu HACCP i zasady jego wdraŝania HACCP (Hazard Analysis Critical Control Point) Jest systemowym postępowaniem mającym na celu zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego Ŝywności poprzez

Bardziej szczegółowo

Iwona Szuman Cukiernia Dziadka Rocha ul. Staszica Kalisz

Iwona Szuman Cukiernia Dziadka Rocha ul. Staszica Kalisz WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań D/KA.ŻG.8361.172.2015 ZPO Poznań, dnia lutego 2016 r. Iwona Szuman Cukiernia Dziadka Rocha ul. Staszica 36 62-800

Bardziej szczegółowo