PROGRAM NAUCZANIA Z ROZKŁADEM MATERIAŁU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROGRAM NAUCZANIA Z ROZKŁADEM MATERIAŁU"

Transkrypt

1 PROGRAM NAUCZANIA Z ROZKŁADEM MATERIAŁU

2 OGÓLNE ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNE I WYCHOWAWCZE PROGRAMU Wstęp Szeroko pojęta ekonomia dotyczy każdego z nas niemal codziennie zawieramy transakcje kupna lub sprzedaży, oglądamy reklamy, niektórzy z nas zakładają i prowadzą własne przedsiębiorstwo, inni szukają pracy, jeszcze inni inwestują na Giełdzie Papierów Wartościowych. Z uwagi na to, że wymienione dziedziny życia są bardzo ważne, obowiązkiem szkoły jest rozwijanie u uczniów umiejętności niezbędnych do radzenia sobie w opisanych sytuacjach. Zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego na IV etapie edukacyjnym jednym z głównych zadań stawianych przed liceami ogólnokształcącymi, liceami profilowanymi oraz technikami jest kształtowanie u uczniów umiejętności praktycznego wykorzystywania zdobytej wiedzy oraz przygotowanie ich do dorosłego życia i podjęcia pracy zawodowej. Dlatego przedmiot podstawy przedsiębiorczości jest niezwykle istotny jego głównym celem jest wdrożenie młodych ludzi do aktywnego uczestnictwa w życiu gospodarczym. Łączy on wszystkie aspekty codziennego życia, daje podstawy teoretyczne do zrozumienia zjawisk ekonomicznych, rozwija umiejętności konieczne do realizacji takich zadań, jak prowadzenie przedsiębiorstwa, poszukiwanie pracy, korzystanie z usług bankowych, inwestowanie pieniędzy, a także uwrażliwia na problemy etyczne związane z tą sferą. Zatem aktywność ucznia powinna przejawiać się w wielu aspektach zdobywa on wiedzę merytoryczną, nabywa umiejętności, kształci przedsiębiorcze zachowania oraz uczy się świadomego i planowanego działania. Dobrze jest, kiedy w procesie nauczania przekazywane wiadomości obrazowane są rzeczywistymi przykładami z życia codziennego pozwala to w łatwy sposób przenieść treści teoretyczne na otaczającą rzeczywistość i dostrzec powiązania teorii z praktyką, a także umożliwia łatwiejsze zapamiętywanie i kojarzenie faktów. Istotne jest również, aby młodzież, zdobywając i poszerzając wiedzę z zakresu podstaw przedsiębiorczości, mogła korzystać z doświadczeń osób z najbliższego otoczenia oraz informacji dostępnych na co dzień w środkach masowego przekazu. Koncepcja programu Prezentowany program nauczania składa się z dziewięciu działów tematycznych, zgodnych z treścią podręcznika Przedsiębiorczość na czasie autorstwa Katarzyny Garbacik i Magdaleny Żmiejko: Dział 1: Obserwuję gospodarkę rynkową Dział 2: Żyję w gospodarstwie domowym Dział 3 Jestem pracownikiem Dział 4: Zakładam przedsiębiorstwo Dział 5: Zarządzam przedsiębiorstwem Dział 6: Jestem etyczny Dział 7: Widzę problemy ekonomiczne państwa Dział 8: Dostrzegam światowe tendencje gospodarcze Dział 9: Sprawdzam się w działaniu 2

3 Kolejność działów jest nieprzypadkowa. W pierwszym uczeń uzyskuje podstawową wiedzę ekonomiczną, zapoznaje się z terminologią, a jednocześnie ma możliwość całościowego spojrzenia na gospodarkę. Poruszone zostają zagadnienia związane z historią i formami pieniądza, systemem bankowym, obiegiem okrężnym w gospodarce oraz tematyka dotycząca funkcjonowania rynku, czyli zjawisk popytu i podaży oraz równowagi rynkowej. W dziale drugim omawiane są zagadnienia dotyczące funkcjonowania gospodarstwa domowego jako otoczenia najbliższego młodemu człowiekowi. Młodzież uczy się rozpoznawania i klasyfikowania własnych potrzeb oraz zdobywa wiedzę i umiejętności dotyczące planowania budżetu domowego i korzystania z usług bankowych, uświadamia sobie korzyści i ryzyko związane z inwestowaniem pieniędzy w walory materialne (złoto, nieruchomości, dzieła sztuki), na giełdzie papierów wartościowych, w funduszach inwestycyjnych i na rynku walutowym. Uczniowie poznają również zasady rozliczania podatku od dochodów osobistych (PIT), prawa przysługujące konsumentowi, a także wybrane zagadnienia dotyczące systemu ubezpieczeń, w tym również ubezpieczeń emerytalnych, które w ostatnim czasie budzą wiele kontrowersji i wywołują społeczne dyskusje. W dziale trzecim młodzież wychodzi poza gospodarstwo domowe. Zostaje postawiona w sytuacji poszukiwania pracy przygotowuje dokumenty aplikacyjne oraz uczestniczy w rozmowie kwalifikacyjnej. Poznaje zagadnienia związane z autoprezentacją oraz komunikacją interpersonalną. Co istotne uzyskuje również pewną wiedzę z zakresu prawa pracy. Dział czwarty dotyczy zasad zakładania i prowadzenia własnego przedsiębiorstwa w jego najprostszej formie: jednoosobowej działalności gospodarczej. Uczniowie zdobywają wiedzę o podstawowych dokumentach finansowych, rozważają zagadnienia opłacalności prowadzenia działalności gospodarczej, zaznajamiają się z podstawami działalności marketingowej oraz poznają różnorodność form organizacyjnoprawnych, których funkcjonowanie dopuszcza polskie prawo. Dział piąty obejmuje zagadnienia związane z kierowaniem zespołem ludzi, umiejętnościami menedżerskimi, negocjacjami oraz współpracą w zespole. Dział szósty pokazuje etyczne aspekty działalności w trzech płaszczyznach: ja, firma, państwo. Uwrażliwia młodzież na problem braku uczciwości w biznesie i tego konsekwencje. Duży nacisk kładziony jest na zjawisko mobbingu i sposoby obrony przed nim. Wspomniane są również zagadnienia związane z formami korupcji i jej skutkami dla obywatela, przedsiębiorstwa i państwa. Dział siódmy dotyczy problemów makroekonomicznych, ze szczególnym uwzględnieniem bezrobocia i inflacji oraz metod przeciwdziałania tym zjawiskom. Ponownie jest poruszone zagadnienie obiegu okrężnego i pokazane, jakie konsekwencje dla gospodarki może mieć zaburzenie (zerwanie) strumienia pieniężnego oraz strumienia dóbr i usług. Młodzież nabywa wiedzę o roli państwa w gospodarce, budżecie państwa oraz rozwoju gospodarczym i miernikach ekonomicznych. Dział ósmy daje podstawy do charakteryzowania systemów ekonomicznych, przybliża problemy globalizacji gospodarki oraz zagadnienie handlu międzynarodowego. Dział dziewiąty przygotowuje uczniów do realizacji projektu dydaktycznego, którego celem jest podsumowanie wiadomości i umiejętności zdobytych w toku nauki. Może być on realizowany przez nauczyciela w dowolnym momencie pracy dydaktycznej z uczniami, np. po zakończeniu działu, z którego wiadomości uczniowie mogą wykorzystać, rozwiązując postawiony problem, lub pod koniec roku w celu powtórzenia i utrwalenia treści programowych. 3

4 PODSTAWA PROGRAMOWA zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół, Dz.U. 2009, nr 4, poz. 17 Zgodnie z założeniami reformy podstawa programowa bardzo precyzyjnie określa zakres wiedzy i umiejętności, które powinien nabyć uczeń o przeciętnych uzdolnieniach na każdym etapie kształcenia. Jednocześnie wprowadza się nauczanie liniowe, zatem każdy poprzedni etap edukacyjny staje się podbudową dla realizacji materiału na kolejnym etapie. Zagadnienia związane z przedsiębiorczością pojawiają się już na III etapie edukacyjnym (w gimnazjum) na zajęciach WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE: Cele kształcenia wymagania ogólne VI. Rozumienie zasad gospodarki rynkowej Uczeń rozumie procesy gospodarcze oraz zasady racjonalnego gospodarowania w życiu codziennym; analizuje możliwości dalszej nauki i kariery zawodowej. Treści nauczania wymagania szczegółowe 1. Praca i przedsiębiorczość. 1) wyjaśnia na przykładach z życia własnej rodziny, miejscowości i całego kraju, w jaki sposób praca i przedsiębiorczość pomagają w zaspokajaniu potrzeb ekonomicznych; 2) przedstawia cechy i umiejętności człowieka przedsiębiorczego; bierze udział w przedsięwzięciach społecznych, które pozwalają je rozwinąć; 3) stosuje w praktyce podstawowe zasady organizacji pracy (ustalenie celu, planowanie, podział zadań, harmonogram, ocena efektów). 2. Gospodarka rynkowa. 1) przedstawia podmioty gospodarcze (gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, państwo) i związki między nimi; 2) podaje przykłady racjonalnego i nieracjonalnego gospodarowania; stosuje zasady racjonalnego gospodarowania w odniesieniu do własnych zasobów (np. czasu, pieniędzy); 3) charakteryzuje gospodarkę rynkową (prywatna własność, swoboda gospodarowania, konkurencja, dążenie do zysku, przedsiębiorczość); 4) wyjaśnia działanie prawa podaży i popytu oraz ceny jako regulatora rynku; analizuje rynek wybranego produktu i wybranej usługi. 3. Gospodarstwo domowe. 1) wyjaśnia na przykładach, jak funkcjonuje gospodarstwo domowe; 2) wymienia główne dochody i wydatki gospodarstwa domowego; układa jego budżet; 3) przygotowuje budżet konkretnego przedsięwzięcia z życia ucznia, klasy, szkoły; rozważa wydatki i źródła ich finansowania; 4) wyjaśnia, jakie prawa mają konsumenci i jak mogą ich dochodzić. 4

5 4. Pieniądz i banki. 1) przedstawia na przykładach funkcje i formy pieniądza w gospodarce rynkowej; 2) wyjaśnia, czym zajmują się: bank centralny, banki komercyjne, giełda papierów wartościowych; 3) wyszukuje i zestawia ze sobą oferty różnych banków (konta, lokaty, kredyty, fundusze inwestycyjne); wyjaśnia, na czym polega oszczędzanie i inwestowanie. 5. Gospodarka w skali państwa. 1) wyjaśnia terminy: produkt krajowy brutto, wzrost gospodarczy, inflacja, recesja; interpretuje dane statystyczne na ten temat; 2) wymienia najważniejsze dochody i wydatki państwa; wyjaśnia, co to jest budżet państwa; 3) przedstawia główne rodzaje podatków w Polsce (PIT, VAT, CIT) i oblicza wysokość podatku PIT na podstawie konkretnych danych. 6. Przedsiębiorstwo i działalność gospodarcza. 1) wyjaśnia, na czym polega prowadzenie indywidualnej działalności gospodarczej; 2) wyjaśnia, jak działa przedsiębiorstwo, i oblicza na prostym przykładzie przychód, koszty, dochód i zysk; 3) wskazuje główne elementy działań marketingowych (produkt, cena, miejsce, promocja) i wyjaśnia na przykładach ich znaczenie dla przedsiębiorstwa i konsumentów; 4) przedstawia główne prawa i obowiązki pracownika; wyjaśnia, czemu służą ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. 7. Wybór szkoły i zawodu. 1) planuje dalszą edukację (w tym wybór szkoły ponadgimnazjalnej), uwzględniając własne preferencje i predyspozycje; 2) wyszukuje informacje o możliwościach zatrudnienia na lokalnym, regionalnym i krajowym rynku pracy (urzędy pracy, ogłoszenia, Internet); 3) sporządza życiorys i list motywacyjny; 4) wskazuje główne przyczyny bezrobocia w swojej miejscowości, regionie i Polsce; ocenia jego skutki. 8. Etyka w życiu gospodarczym. 1) przedstawia zasady etyczne, którymi powinni się kierować pracownicy i pracodawcy; wyjaśnia, na czym polega społeczna odpowiedzialność biznesu; 2) podaje przykłady zjawisk z szarej strefy w gospodarce i poddaje je ocenie; 3) wyjaśnia mechanizm korupcji i ocenia skutki tego zjawiska dla gospodarki. Opanowanie zagadnień i umiejętności z przedstawionego zakresu umożliwia na IV etapie kształcenia, w szkole ponadgimnazjalnej, realizację przedmiotu PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI: Cele kształcenia wymagania ogólne I. Komunikacja i podejmowanie decyzji Uczeń wykorzystuje formy komunikacji werbalnej i niewerbalnej; podejmuje decyzje i ocenia ich skutki, zarówno pozytywne, jak i negatywne. 5

6 II. Gospodarka i przedsiębiorstwo Uczeń wyjaśnia zasady funkcjonowania przedsiębiorstwa i sporządza prosty biznesplan; charakteryzuje mechanizmy funkcjonowania gospodarki i instytucji rynkowych oraz rolę państwa w gospodarce; analizuje aktualne zmiany i tendencje w gospodarce świata i Polski; rozróżnia i porównuje formy inwestowania i wynikające z nich ryzyko. III. Planowanie i kariera zawodowa Uczeń opisuje mocne strony swojej osobowości; analizuje dostępność rynku pracy w odniesieniu do własnych kompetencji i planów zawodowych. IV. Zasady etyczne Uczeń wyjaśnia zasady etyczne w biznesie i w relacjach pracownik pracodawca; potrafi ocenić zachowania pod względem etycznym. Treści nauczania wymagania szczegółowe 1. Człowiek przedsiębiorczy. 1) przedstawia cechy, jakimi charakteryzuje się osoba przedsiębiorcza; 2) rozpoznaje zachowania asertywne, uległe i agresywne; odnosi je do cech osoby przedsiębiorczej; 3) rozpoznaje mocne i słabe strony własnej osobowości; odnosi je do cech osoby przedsiębiorczej; 4) charakteryzuje swoje role społeczne i typowe dla nich zachowania; 5) zna korzyści wynikające z planowania własnych działań i inwestowania w siebie; 6) analizuje przebieg kariery zawodowej osoby, która zgodnie z zasadami etyki odniosła sukces w życiu zawodowym; 7) podejmuje racjonalne decyzje, opierając się na posiadanych informacjach, i ocenia skutki własnych działań; 8) stosuje różne formy komunikacji werbalnej i niewerbalnej w celu autoprezentacji oraz prezentacji własnego stanowiska; 9) przedstawia drogę, jaką dochodzi się własnych praw w roli członka zespołu, pracownika, konsumenta; 10) zna prawa konsumenta oraz wymienia instytucje stojące na ich straży; przedstawia zasady składania reklamacji w przypadku niezgodności towaru z umową; 11) odczytuje informacje zawarte w reklamach, odróżniając je od elementów perswazyjnych; wskazuje pozytywne i negatywne przykłady wpływu reklamy na konsumentów. 2. Rynek cechy i funkcje. 1) charakteryzuje społeczne i ekonomiczne cele gospodarowania, odwołując się do przykładów z różnych dziedzin; 2) rozróżnia czynniki wytwórcze (praca, przedsiębiorczość, kapitał, ziemia i informacja) i wyjaśnia ich znaczenie w różnych dziedzinach gospodarki; 3) wymienia podstawowe cechy, funkcje i rodzaje rynków; 4) wyjaśnia okrężny obieg pieniądza w gospodarce rynkowej; 5) omawia transformację gospodarki Polski po 1989 r.; 6) charakteryzuje czynniki wpływające na popyt i podaż; 7) wyznacza punkt równowagi rynkowej na prostych przykładach. 6

7 3. Instytucje rynkowe. 1) rozróżnia formy i funkcje pieniądza; 2) wyjaśnia rolę, jaką w gospodarce pełnią instytucje rynkowe: bank centralny, banki komercyjne, giełda papierów wartościowych, fundusze inwestycyjne, firmy ubezpieczeniowe, fundusze emerytalne; 3) oblicza procent od kredytu i lokaty bankowej, ocenia możliwość spłaty zaciągniętego kredytu przy określonym dochodzie; 4) wyjaśnia mechanizm funkcjonowania giełdy papierów wartościowych na przykładzie Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie; 5) wskazuje różnicę między różnymi rodzajami papierów wartościowych; 6) wymienia podstawowe wskaźniki giełdowe i wyjaśnia ich wagę w podejmowaniu decyzji dotyczących inwestowania na giełdzie; 7) rozróżnia formy inwestowania kapitału i dostrzega zróżnicowanie stopnia ryzyka w zależności od rodzaju inwestycji oraz okresu inwestowania; 8) oblicza przewidywany zysk z przykładowej inwestycji kapitałowej w krótkim i długim okresie; 9) charakteryzuje system emerytalny w Polsce i wskazuje związek pomiędzy swoją przyszłą aktywnością zawodową a wysokością emerytury; 10) analizuje oferty banków, funduszy inwestycyjnych, firm ubezpieczeniowych i funduszy emerytalnych. 4. Państwo, gospodarka. 1) wymienia i charakteryzuje ekonomiczne funkcje państwa; 2) opisuje podstawowe mierniki wzrostu gospodarczego; 3) przedstawia przyczyny i narzędzia oddziaływania państwa na gospodarkę; 4) wymienia źródła dochodów i rodzaje wydatków państwa; 5) wyjaśnia wpływ deficytu budżetowego i długu publicznego na gospodarkę; 6) charakteryzuje narzędzia polityki pieniężnej; 7) identyfikuje rodzaje inflacji w zależności od przyczyn jej powstania oraz stopy inflacji; 8) wyjaśnia wpływ kursu waluty na gospodarkę i handel zagraniczny; 9) charakteryzuje zjawiska recesji i dobrej koniunktury w gospodarce; 10) wyszukuje informacje o aktualnych tendencjach i zmianach w gospodarce świata i Polski; 11) wskazuje największe centra finansowe i gospodarcze na świecie; 12) ocenia wpływ globalizacji na gospodarkę świata i Polski oraz podaje przykłady oddziaływania globalizacji na poziom życia i model konsumpcji. 5. Przedsiębiorstwo. 1) charakteryzuje otoczenie, w którym działa przedsiębiorstwo; 2) omawia cele działania przedsiębiorstwa oraz sposoby ich realizacji; 3) sporządza projekt własnego przedsiębiorstwa oparty na biznesplanie; 4) rozróżnia podstawowe formy prawno-organizacyjne przedsiębiorstwa; 5) opisuje procedury i wymagania związane z zakładaniem przedsiębiorstwa; 6) omawia zasady pracy zespołowej i wyjaśnia, na czym polegają role lidera i wykonawcy; omawia cechy dobrego kierownika zespołu; 7) identyfikuje i analizuje konflikty w zespole i proponuje metody ich rozwiązania, szczególnie w drodze negocjacji; 8) omawia etapy realizacji projektu oraz planuje działania zmierzające do jego realizacji; 9) charakteryzuje zachowania etyczne i nieetyczne w biznesie krajowym i międzynarodowym; 10) charakteryzuje czynniki wpływające na sukces i niepowodzenie przedsiębiorstwa. 7

8 6. Rynek pracy. 1) omawia mierniki i skutki bezrobocia dla gospodarki oraz sposoby walki z bezrobociem; 2) wyjaśnia motywy aktywności zawodowej człowieka; 3) analizuje własne możliwości znalezienia pracy na rynku lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim; 4) wyszukuje oferty pracy, uwzględniając własne możliwości i predyspozycje; 5) rozróżnia sposoby zatrudnienia pracownika i interpretuje podstawowe przepisy Kodeksu pracy, w tym obowiązki i uprawnienia pracownika i pracodawcy; 6) sporządza dokumenty aplikacyjne dotyczące konkretnej oferty pracy; przygotowuje się do rozmowy kwalifikacyjnej i uczestniczy w niej w warunkach symulowanych; 7) charakteryzuje różne formy wynagrodzeń i oblicza swoje wynagrodzenie brutto i netto; wypełnia deklarację podatkową PIT, opierając się na przykładowych danych; 8) rozróżnia zachowania etyczne i nieetyczne w roli pracodawcy i pracownika; wyjaśnia zjawisko mobbingu w miejscu pracy oraz przedstawia sposoby przeciwdziałania mu. Szczegółowe zasady oceniania z przedmiotu PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI w roku szkolnym 2014/2015 Ocena dopuszczająca Uczeń powinien: - zapamiętać wiadomości konieczne do elementarnej orientacji w treściach danego działu tematycznego i z pomocą nauczyciela umieć je odtworzyć, - z pomocą nauczyciela umieć wykonać polecenia, - z pomocą nauczyciela rozpoznawać, klasyfikować i nazywać poznane pojęcia, zjawiska, procesy - współpracować w zespole w trakcie wykonywania zadań - prowadzić zeszyt przedmiotowy Ocena dostateczna Uczeń powinien: - rozumieć polecenia i instrukcje - zapamiętać podstawowe wiadomości dla danego działu tematycznego i samodzielnie je interpretować - rozumieć podstawowe omawiane zagadnienia - umieć wykorzystać zdobytą wiedzę w praktyce - aktywnie uczestniczyć w pracach i zadaniach zespołowych - prowadzić zeszyt przedmiotowy Ocena dobra Uczeń powinien: 8

9 - rozumieć polecenia i instrukcje - znać omawianą na zajęciach problematykę na poziomie rozszerzonym oraz w spójny i logiczny sposób ją prezentować - rozumieć omawiane treści i umieć je wyjaśnić - uogólniać i formułować wnioski - zajmować stanowisko w kwestiach spornych i bronić swoich poglądów na forum klasy - umieć wykorzystać zdobytą wiedzę w praktyce - aktywnie uczestniczyć w pracach i zadaniach zespołowych - prowadzić zeszyt przedmiotowy Ocena bardzo dobra Uczeń powinien wypełniać wszystkie wymagania na ocenę dobrą oraz: - posiadać wiadomości na poziomie treści dopełniających - wykazywać zainteresowanie przedmiotem oraz literaturą dotyczącą omawianych treści - umieć samodzielnie poszukiwać informacji oraz je selekcjonować - właściwie interpretować nowe sytuacje i zjawiska, w sposób twórczy rozwiązać problemy - podejmować decyzję, negocjować stanowisko, osiągać kompromis - kierować pracą zespołu rówieśników - uczestniczyć w konkursach i olimpiadach i osiągać wyniki na poziomie szkolnym Ocena celująca Uczeń powinien wypełniać wszystkie wymagania na ocenę bardzo dobrą oraz: - wykazywać szczególne zainteresowanie przedmiotem - uczestniczyć w konkursach i olimpiadach i uzyskiwać wyniki wychodzące poza poziom szkolny - podejmować się wykonywania zadań dodatkowych, znacznie wykraczających poza podstawę programową 9

10 TREŚCI I SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA Dział /temat Treści kształcenia Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Przebieg Historia pieniądza czyli od czego się zaczęło Pieniądz w gospodarce rynkowej czyli jak ułatwić handel Obieg okrężny czyli teatr gospodarki historia pieniądza początki bankowości współczesny system bankowy bank centralny i jego rola polityka pieniężna pojęcie pieniądza funkcje pieniądza cechy pieniądza formy pieniądza podmioty gospodarki: gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, państwo obieg okrężny w gospodarce: strumień pieniądza, strumień dóbr i usług podział rynku ze względu na różne kryteria rynek i jego rodzaje: rynek czynników produkcji, pracy, dóbr i usług dobra i usługi zasoby i ich klasyfikacja Dział 1: Obserwuję gospodarkę rynkową definiuje pojęcia: barter, bank, bank centralny, stopa procentowa, stopa rezerw obowiązkowych, operacje otwartego rynku rozumie przyczyny powstania banków zna rolę banku centralnego w gospodarce potrafi opowiedzieć historię pieniądza wymienia poszczególne elementy systemu bankowego i charakteryzuje ich rolę wie, który bank jest bankiem centralnym w Polsce opisuje funkcje banku centralnego charakteryzuje ekspansywną i restrykcyjną politykę pieniężną pogłębia swoją wiedzę definiuje pojęcia: pieniądz, pieniądz gotówkowy, pieniądz elektroniczny, pieniądz bezgotówkowy dostrzega różnicę pomiędzy kartą płatniczą a kredytową charakteryzuje funkcje pieniądza identyfikuje cechy pieniądza wskazuje obecnie używane formy pieniądza pogłębia swoją wiedzę dostrzega znaczenie pieniądza w życiu człowieka wyjaśnia pojęcia: gospodarstwo domowe, przedsiębiorstwo, dobra, usługi, rynek, rynek dóbr i usług, rynek zasobów rozumie zasady funkcjonowania rynku dokonuje podziału rynku ze względu na różne kryteria klasyfikuje rodzaje zasobów określa rodzaje zasobów niezbędnych do produkcji określonych dóbr dostrzega zależności pomiędzy podmiotami gospodarki w obiegu okrężnym omawia przepływ strumienia pieniężnego oraz strumienia dóbr i usług w obiegu okrężnym pogłębia swoją wiedzę i umiejętności burza mózgów spotkanie z przedstawicielem banku burza mózgów wystąpienie ucznia mapa pamięci Zapis w podstawie programowej 3. Instytucje rynkowe. 2) wyjaśnia rolę, jaką w gospodarce pełnią instytucje rynkowe: bank centralny, banki komercyjne ( ) 4. Państwo, gospodarka. 6) charakteryzuje narzędzia polityki pieniężnej 3. Instytucje rynkowe. 1) rozróżnia formy i funkcje pieniądza 2. Rynek cechy i funkcje. 2) rozróżnia czynniki wytwórcze (praca, przedsiębiorczość, kapitał, ziemia i informacja) i wyjaśnia ich znaczenie w różnych dziedzinach gospodarki 3) wymienia podstawowe cechy, funkcje i rodzaje rynków 4) wyjaśnia okrężny obieg pieniądza w gospodarce rynkowej 10

11 Dział /temat Treści kształcenia Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Przebieg Równowaga rynkowa czyli o najlepszym rozwiązaniu Ja i moje potrzeby czyli jaki jestem Budżet domowy czyli o relacjach dochodów i wydatków wielkość popytu i czynniki ją kształtujące wielkość podaży i czynniki ją kształtujące prawo popytu i podaży ustalanie cen elastyczność cenowa popytu paradoksy związane z popytem klasyfikacja typów osobowości czynniki sprzyjające rozwojowi osobowości cechy osoby przedsiębiorczej osoby przedsiębiorcze, które odniosły sukces potrzeby człowieka: piramida potrzeb wg A. Maslowa zmienność potrzeb pojęcie gospodarstwa domowego budżet gospodarstwa domowego i jego planowanie źródła dochodów gospodarstw domowych rodzaje wydatków w gospodarstwach domowych sposoby racjonalnego gospodarowania pieniędzmi deficyt w budżecie domowym i sposoby zapobiegania dziurze budżetowej definiuje pojęcia: popyt, podaż, cena i równowaga rynkowa dostrzega różnicę między popytem a wielkością popytu, podażą a wielkością podaży rozumie proces ustalania ceny potrafi narysować i zinterpretować wykresy: popytu, podaży i równowagi rynkowej wymienia czynniki wpływające na popyt i podaż wyjaśnia, czym jest cenowa elastyczność popytu dostrzega powiązania między swoimi działaniami a funkcjonowaniem rynku kształtuje swój pogląd na temat zachowań, z którymi spotyka się na rynku Dział 2: Żyję w gospodarstwie domowym wyjaśnia pojęcia: osobowość, potrzeba rozumie znaczenie rozwoju osobowości dla własnej kariery zawodowej rozróżnia typy osobowości zgodnie z ich klasyfikacją określa cechy charakterystyczne dla danego typu osobowości potrafi scharakteryzować własny typ osobowości, wskazuje cechy osoby przedsiębiorczej odnosi cechy osoby przedsiębiorczej do samego siebie odróżnia potrzeby niższego i wyższego rzędu klasyfikuje potrzeby zgodnie z hierarchią A. Maslowa objaśnia zjawisko zmienności potrzeb i określa, z czego ono wynika określa własne potrzeby potrafi wyznaczyć cel własnych działań z szacunkiem odnosi się do kolegów i koleżanek, niezależnie od typu ich osobowości pracuje nad rozwojem własnej osobowości dostrzega motywy własnego działania pogłębia swoją wiedzę i umiejętności wyjaśnia pojęcia: koszt alternatywny, gospodarstwo domowe, budżet gospodarstwa domowego, nadwyżka budżetowa, deficyt budżetowy, dochody gospodarstwa domowego, wydatki gospodarstwa domowego rozumie zależność między potrzebami członków gospodarstwa domowego a planowaniem budżetu rodziny potrafi sklasyfikować rodzaje dochodów gospodarstw domowych potrafi sklasyfikować rodzaje wydatków gospodarstw domowych zna sposoby zapobiegania deficytowi w budżecie domowym prezentacji wykład z użyciem prezentacji lub pogadanka odgrywanie ról wywiad (spotkanie) z przedsiębiorcą człowiekiem sukcesu foliogramów gra symulacyjna (np. Kasa Nowa dostępna na portalu Zapis w podstawie programowej 2. Rynek cechy i funkcje. 6) charakteryzuje czynniki wpływające na popyt i podaż 7) wyznacza punkt równowagi rynkowej na prostych przykładach 1. Człowiek przedsiębiorczy. 1) przedstawia cechy jakimi charakteryzuje się osoba przedsiębiorcza 3) rozpoznaje mocne i słabe strony własnej osobowości; odnosi je do cech osoby przedsiębiorczej 4) charakteryzuje swoje role społeczne i typowe dla nich zachowania 6) analizuje przebieg kariery zawodowej osoby, która zgodnie z zasadami etyki odniosła sukces w życiu zawodowym 1. Człowiek przedsiębiorczy. 5) zna korzyści wynikające z planowania własnych działań i inwestowania w siebie 2. Rynek cechy i funkcje. 1) charakteryzuje społeczne i ekonomiczne cele gospodarowania, odwołując się do przykładów z różnych dziedzin 6. Rynek pracy. 2) wyjaśnia motywy aktywności zawodowej człowieka 11

12 Dział /temat Treści kształcenia Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Przebieg Kredyt czyli sposób na duże pieniądze Inne usługi bankowe czyli co jeszcze oferują banki Inwestowanie czyli jak pomnożyć pieniądze kredyt a pożyczka rodzaje kredytów: studencki, mieszkaniowy, hipoteczny, konsumpcyjny, gotówkowy, lombardowy, konsolidacyjny, obrotowy, inwestycyjny trudności z wyborem kredytu konto osobiste lokaty bankowe konto oszczędnościowe (rachunek oszczędnościowy) czynniki wpływające na wybór banku: oprocentowanie, kapitalizacja odsetek, czas trwania umowy, podatek Belki wzór pozwalający obliczyć kapitalizację odsetek oszczędzanie inwestowanie i jego formy charakterystyka inwestycji rzeczowych charakterystyka inwestycji finansowych inwestowanie w siebie i własne przedsiębiorstwo jako nietypowe formy inwestycji przesłanki podejmowania decyzji dotyczących inwestowania zależność pomiędzy ryzykiem a zyskiem szacowanie wielkości zysku z inwestycji planuje budżet własnego gospodarstwa domowego z uwzględnieniem potrzeb wszystkich członków rodziny dostrzega konieczność planowania własnych wydatków prezentuje efekty własnej pracy na forum klasy pogłębia swoją wiedzę i umiejętności definiuje pojęcia: kredyt, pożyczka, zdolność kredytowa, żyrant dostrzega różnicę między kredytem i pożyczką charakteryzuje różne rodzaje kredytów przedstawia czynniki wpływające na wybór kredytu podejmuje decyzję związaną z wyborem najkorzystniejszego dla siebie kredytu oblicza koszt kredytu potrafi zidentyfikować usługi świadczone przez banki komercyjne rozpoznaje prawidłowy numer rachunku bankowego oblicza kapitalizację odsetek wymienia czynniki wpływające na wybór banku dostrzega różnicę między kontem osobistym, oszczędnościowym a lokatą bankową świadomie funkcjonuje na rynku usług bankowych wybiera najkorzystniejszą dla niego ofertę banków wyjaśnia pojęcia: inwestowanie, oszczędzanie, inwestycje rzeczowe i finansowe, spekulacja, obligacje, akcje, waluty obce, jednostki funduszy inwestycyjnych rozumie zależność pomiędzy zyskiem a ponoszonym ryzykiem odróżnia oszczędzanie od inwestowania podaje przykłady inwestycji rzeczowych potrafi scharakteryzować rodzaje inwestycji rzeczowych oraz określić ich wady i zalety podaje przykłady inwestycji finansowych, w tym akcji, obligacji, walut, produktów strukturyzowanych potrafi scharakteryzować rodzaje inwestycji finansowych oraz określić ich wady i zalety wybiera najkorzystniejszą dla siebie formę inwestowania dostrzega konieczność inwestowania w siebie dostrzega możliwość inwestowania poprzez założenie i prowadzenie własnego przedsiębiorstwa aktywnie pracuje w grupie prezentuje wyniki pracy grupy na forum klasy prezentacja przygotowana przez ucznia mapa pamięci na podstawie przygotowanego tekstu praca w grupie gra symulacyjna (np. Gotówka dostępna na portalu Zapis w podstawie programowej 3. Instytucje rynkowe. 3) oblicza procent od kredytu ( ), ocenia możliwość spłaty zaciągniętego kredytu przy określonym dochodzie 10) analizuje oferty banków 3. Instytucje rynkowe. 2) wyjaśnia rolę, jaką w gospodarce pełnią ( ) banki komercyjne (...) 3) oblicza procent od ( ) lokaty bankowej ( ) 7) rozróżnia formy inwestowania kapitału i dostrzega zróżnicowanie stopnia ryzyka w zależności od rodzaju inwestycji oraz okresu inwestowania 8) oblicza przewidywany zysk z przykładowej inwestycji kapitałowej w krótkim i długim okresie 10) analizuje oferty banków ( ) 3. Instytucje rynkowe. 2) wyjaśnia rolę, jaką w gospodarce pełnią instytucje rynkowe: ( ) giełda papierów wartościowych, fundusze inwestycyjne ( ) 5) wskazuje różnicę między różnymi rodzajami papierów wartościowych 7) rozróżnia formy inwestowania kapitału i dostrzega zróżnicowanie stopnia ryzyka w zależności od rodzaju inwestycji oraz okresu inwestowania 8) oblicza przewidywany zysk z przykładowej inwestycji kapitałowej w krótkim i długim okresie 12

13 13 Dział /temat Treści kształcenia Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Przebieg Giełda Papierów Wartościowych czyli ryzykowny sposób na duże pieniądze Fundusze inwestycyjne czyli dla każdego coś dobrego PIT czyli każdy z nas płaci podatek od dochodów Prawa konsumenta czyli co powinno się wiedzieć, robiąc zakupy rodzaje giełd struktura rynku kapitałowego Giełda Papierów Wartościowych papiery wartościowe notowania giełdowe indeksy giełdowe i ich rola w podejmowaniu decyzji o inwestowaniu inwestowanie na giełdzie papierów wartościowych (w tym zasady wyboru spółki giełdowej) rodzaje i podział funduszy inwestycyjnych kryteria wyboru funduszu inwestycyjnego analiza oferty funduszu inwestycyjnego podatek dochodowy przychody, koszt uzyskania, dochody rodzaje deklaracji podatkowych PIT wypełnianie deklaracji podatkowej PIT źródła informacji o zasadach rozliczania PIT ochrona konsumenta prawo do bezpieczeństwa i ochrony zdrowia prawo do informacji prawo do ochrony interesu ekonomicznego prawo do reprezentowania instytucje wspierające konsumentów wyjaśnia pojęcia: giełda papierów wartościowych, papiery wartościowe, rynek pierwotny i wtórny, rynek podstawowy i równoległy, kurs akcji, indeks giełdowy, dywersyfikacja portfela, rachunek inwestycyjny, zlecenie, hossa, bessa rozumie zasady przepływu pieniędzy w gospodarce za pośrednictwem rynku kapitałowego zna zasadę ustalania kursu akcji potrafi scharakteryzować instytucje rynku kapitałowego czyta informacje zawarte w cedule giełdowej nazywa i charakteryzuje podstawowe indeksy giełdowe omawia kolejne działania, które należy podjąć, aby zainwestować na giełdzie papierów wartościowych wyszukuje informacje niezbędne do wyboru spółki giełdowej dostrzega ryzyko inwestowania na giełdzie papierów wartościowych pogłębia swoją wiedzę i umiejętności wyjaśnia pojęcia: fundusz inwestycyjny, jednostka uczestnictwa, certyfikat inwestycyjny, umorzenie jednostki charakteryzuje poszczególne typy funduszy inwestycyjnych dostrzega korzyści i zagrożenia płynące z powierzania swoich pieniędzy specjalistom dostrzega zależność między zyskiem a ryzykiem podczas inwestowania w fundusze inwestycyjne wybiera najlepszy dla siebie fundusz w warunkach symulowanych wyjaśnia pojęcia: PIT, przychody, koszt uzyskania, dochód, odliczenia podatkowe, skala podatkowa potrafi obliczyć kwotę podatku dochodowego PIT na podstawie skali podatkowej umie wybrać odpowiednią deklarację podatkową PIT wypełnia deklarację podatkową PIT znajduje informacje dotyczące obowiązujących stawek podatkowych i odliczeń dostrzega konieczność rzetelnego wypełniania deklaracji PIT wyjaśnia pojęcia: prawo do bezpieczeństwa, prawo do ochrony zdrowia, prawo do informacji, prawo do ochrony interesu ekonomicznego, prawo do reprezentowania rozumie konieczność ochrony konsumenta wymienia instytucje wspierające konsumenta i określa zakres ich działania rozpoznaje informacje umieszczane na opakowaniach towarów film edukacyjny, np. Chciałbym zainwestować przygotowany przez GPW prezentacji gra symulacyjna mapa pamięci na podstawie przygotowanego tekstu praca w grupie foliogramów lub plansz spotkanie z doradcą podatkowym debata Zapis w podstawie programowej 2. Rynek cechy i funkcje. 3) wymienia podstawowe cechy, funkcje i rodzaje rynków 3. Instytucje rynkowe. 2) wyjaśnia rolę, jaką w gospodarce pełnią instytucje rynkowe: ( ) giełda papierów wartościowych 4) wyjaśnia mechanizm funkcjonowania giełdy papierów wartościowych na przykładzie Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie 6) wymienia podstawowe wskaźniki giełdowe i wyjaśnia ich wagę w podejmowaniu decyzji dotyczących inwestowania na giełdzie 3. Instytucje rynkowe. 2) wyjaśnia rolę, jaką w gospodarce pełnią ( )fundusze inwestycyjne ( ) 7) ( ) dostrzega zróżnicowanie stopnia ryzyka w zależności od rodzaju inwestycji oraz okresu inwestowania 10) analizuje oferty ( ) funduszy inwestycyjnych 6. Rynek pracy. 8) ( ) wypełnia deklarację podatkową PIT, opierając się na przykładowych danych 1. Człowiek przedsiębiorczy. 10) zna prawa konsumenta oraz wymienia instytucje stojące na ich straży ( )

14 14 Dział /temat Treści kształcenia Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Przebieg Reklamacja czyli korzystam ze swoich praw System ubezpieczeń czyli o myśleniu na przyszłość Emerytura czyli pieniądze na jesień życia Sztuka autoprezentacji czyli prezentuję moje mocne strony uprawnienia konsumenta wynikające z niezgodności towaru z umową uprawnienia konsumenta wynikające z gwarancji składanie reklamacji asertywny konsument rodzaje ubezpieczeń: ubezpieczenia osobowe, ubezpieczenia rzeczowe, ubezpieczenia zdrowotne, ubezpieczenia społeczne tendencje na rynku ubezpieczeń rodzaje systemów emerytalnych (repartycyjny, kapitałowy, mieszany) system emerytalny w Polsce czynniki wpływające na wysokość emerytury stopa zastąpienia przykład wyliczania przyszłej emerytury mocne i słabe strony, analiza SWOT metody wywierania wrażenia na innych elementy autoprezentacji wymienia obowiązki ciążące na sprzedawcy i producencie wynikające z praw konsumenta do rzetelnej informacji wyjaśnia, co oznacza prawo do ochrony interesu ekonomicznego określa rolę Miejskiego Rzecznika Konsumentów oraz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wymienia organizacje pozarządowe chroniące prawa konsumenta objaśnia, jakie prawa przysługują mu jako konsumentowi dostrzega wagę ochrony konsumenta dostrzega konieczność odpowiedzialnego zachowania sprzedawcy oraz producenta wyjaśnia pojęcia: reklamacja, niezgodność towaru z umową, gwarancja, asertywność potrafi określić, kiedy towar jest niezgodny z umową wyjaśnia różnicę pomiędzy uprawnieniami z tytułu niezgodności towaru z umową oraz gwarancji potrafi przygotować i złożyć pisemną reklamację rozpoznaje zachowania uległe, agresywne i asertywne przejawia asertywną postawę w różnych aspektach życia poprawnie argumentuje swoje racje podczas dochodzenia swoich praw definiuje pojęcie: ubezpieczenie charakteryzuje różnego rodzaju ubezpieczenia rozumie celowość ubezpieczania się definiuje pojęcia: system emerytalny, stopa zastąpienia rozumie zasady funkcjonowania systemu emerytalnego w Polsce zna budowę systemu emerytalnego ma świadomość tego, iż o wysokość emerytury powinno się dbać od samego początku aktywności zawodowej potrafi oszacować wysokość świadczenia emerytalnego na prostych przykładach Dział 3: Chcę być pracownikiem wyjaśnia pojęcia: mocne i słabe strony, analiza SWOT, autoprezentacja rozumie konieczność dokonywania autoprezentacji w odgrywanie ról spotkanie z brokerem ubezpieczeniowym debata ćwiczenia z wykorzystaniem kalkulatorów emerytalnych pogadanka analiza SWOT Zapis w podstawie programowej 1. Człowiek przedsiębiorczy. 2) rozpoznaje zachowania asertywne, uległe i agresywne; odnosi je do cech osoby przedsiębiorczej 8) stosuje różne formy komunikacji werbalnej i niewerbalnej w celu ( ) prezentacji własnego stanowiska 9) przedstawia drogę, jaką dochodzi się własnych praw w roli ( ) konsumenta 10) ( ) przedstawia zasady składania reklamacji w przypadku niezgodności towaru z umową 3. Instytucje rynkowe. 2) wyjaśnia rolę, jaką w gospodarce pełnią ( ) firmy ubezpieczeniowe ( ) 10) analizuje oferty ( ) firm ubezpieczeniowych ( ) 3. Instytucje rynkowe. 2) wyjaśnia rolę, jaką w gospodarce pełnią ( ) fundusze emerytalne 9) charakteryzuje system emerytalny w Polsce i wskazuje związek pomiędzy swoją przyszłą aktywnością zawodową a wysokością emerytury 10) analizuje oferty ( ) funduszy emerytalnych 1. Człowiek przedsiębiorczy. 3) rozpoznaje mocne i słabe strony własnej osobowości; odnosi je do cech osoby przedsiębiorczej

15 15 Dział /temat Treści kształcenia Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Przebieg CV i list motywacyjny czyli autoprezentacja na papierze Komunikacja interpersonalna czyli jak porozumieć się z innymi Rozmowa kwalifikacyjna czyli jak przekonać do siebie pracodawcę Formy zatrudnienia i wynagradzania czyli co jest dla mnie najlepsze proces rekrutacji zasady pisana CV zasady pisania listu motywacyjnego przygotowanie Europass CV komunikacja interpersonalna schemat przesyłania komunikatu komunikacja werbalna i niewerbalna bariery komunikacji przygotowanie do rozmowy kwalifikacyjnej wygląd zewnętrzny przebieg rozmowy kwalifikacyjnej formy zatrudnienia wynikające z kodeksu pracy: umowy o pracę formy wynikające z kodeksu cywilnego: umowa zlecenie, umowa o dzieło kontrakt menedżerski wady i zalety form zatrudnienia wynagrodzenie pracownika: określonych sytuacjach określa swoje mocne i słabe strony za pomocą analizy SWOT definiuje rodzaje autoprezentacji określa metody stosowane w autoprezentacji dokonuje autoprezentacji na forum klasy świadomie ocenia własne możliwości i potrafi je zaprezentować wyjaśnia pojęcia: CV, list motywacyjny, Europass CV wskazuje cechy wiarygodnego ogłoszenia o pracę rozumie rolę CV i listu motywacyjnego potrafi przygotować CV i list motywacyjny w odpowiedzi na ofertę pracy potrafi wypełnić formularz Europass CV widzi konieczność planowania swojej kariery zawodowej dostrzega wagę zdobywania doświadczeń zawodowych na etapie szkoły ponadgimnazjalnej wyjaśnia pojęcia: komunikacja interpersonalna, komunikacja werbalna i niewerbalna, mowa ciała, parajęzyk, bariery komunikacyjne potrafi zidentyfikować elementy komunikacji werbalnej i niewerbalnej omawia proces komunikacji interpersonalnej identyfikuje bariery komunikacyjne w symulowanych i rzeczywistych sytuacjach oraz potrafi je niwelować sprawnie komunikuje się z innymi dostrzega wagę komunikacji niewerbalnej w życiu codziennym wyjaśnia pojęcia: rozmowa kwalifikacyjna, portfolio potrafi przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej potrafi zadbać o wygląd zewnętrzny podczas rozmowy kwalifikacyjnej przygotowuje odpowiednie dokumenty oraz portfolio dostrzega wagę rozmowy kwalifikacyjnej w procesie rekrutacji zwraca uwagę na elementy komunikacji niewerbalnej podczas rozmowy kwalifikacyjnej potrafi rozróżnić formy zatrudnienia opisuje charakterystyczne cechy form zatrudnienia wymienia i definiuje różne formy wynagrodzenia rozumie wagę legalnego zatrudnienia dostrzega różnice pomiędzy różnymi formami zatrudnienia ma świadomość wad i zalet różnych form zatrudnienia oblicza własne wynagrodzenie brutto i netto na prostych prezentacje uczniowskie pogadanka odgrywanie ról portfolio metoda projektów mapa pamięci odgrywanie ról burza mózgów odgrywanie ról prezentacja przygotowana przez ucznia Zapis w podstawie programowej 8) stosuje różne formy komunikacji werbalnej i niewerbalnej w celu autoprezentacji ( ) 6. Rynek pracy. 3) analizuje własne możliwości znalezienia pracy na rynku lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim 1. Człowiek przedsiębiorczy. 5) zna korzyści wynikające z planowania własnych działań i inwestowania w siebie 6. Rynek pracy. 3) analizuje własne możliwości znalezienia pracy na rynku lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim 4) wyszukuje oferty pracy, uwzględniając własne możliwości i predyspozycje 6) sporządza dokumenty aplikacyjne dotyczące konkretnej oferty pracy 1. Człowiek przedsiębiorczy. 8) stosuje różne formy komunikacji werbalnej i niewerbalnej w celu ( ) prezentacji własnego stanowiska 9) przedstawia drogę, jaką dochodzi się własnych praw w roli członka zespołu ( ) 1. Człowiek przedsiębiorczy. 8) stosuje różne formy komunikacji werbalnej i niewerbalnej w celu autoprezentacji oraz prezentacji własnego stanowiska 6. Rynek pracy. 7) przygotowuje się do rozmowy kwalifikacyjnej i uczestniczy w niej w warunkach symulowanych 1. Człowiek przedsiębiorczy. 9) przedstawia drogę, jaką dochodzi się własnych praw w roli ( ) pracownika ( ) 6. Rynek pracy. 5) rozróżnia sposoby zatrudnienia pracownika i interpretuje podstawowe przepisy kodeksu pracy ( ) 8) charakteryzuje różne formy wynagrodzeń i

16 Dział /temat Treści kształcenia Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Przebieg Prawa i obowiązki pracodawcy i pracownika czyli o prawie i regulaminach Moje małe przedsiębiorstwo czyli od pomysłu do realizacji Inne przedsiębiorstwa w gospodarce czyli o różnorodności form Działania marketingowe czyli jak sprzedać produkt prowizyjne, akordowe, zadaniowe płaca brutto, netto prawa i obowiązki pracownika prawa i obowiązki pracodawcy regulamin pracy umowa prawo czy obowiązek poszukiwanie pomysłu na własną działalność gospodarczą zalety i wady prowadzenia własnego przedsiębiorstwa cele działalności gospodarczej pozyskiwanie funduszy na działalność gospodarczą formalności związane z zakładaniem małego przedsiębiorstwa czynniki sukcesu i porażki przedsiębiorstwa małe i średnie przedsiębiorstwa rodzaje przedsiębiorstw: państwowe, spółdzielnie, spółki charakterystyka spółek osobowych charakterystyka spółek kapitałowych identyfikacja klientów marketing mix (produkt, cena, dystrybucja, promocja) trendy w marketingu (partyzancki, szeptany, zapachowy itp.) przykładach wymienia prawa i obowiązki pracownika wymienia prawa i obowiązki pracodawcy definiuje pojęcie regulaminu pracy rozumie znaczenie regulaminu pracy zarówno z punktu widzenia pracodawcy, jak i pracownika ma świadomość swoich praw i obowiązków jako pracownik działa asertywnie w obronie swoich praw jako pracownika Dział 4: Zakładam przedsiębiorstwo wyjaśnia pojęcia: przedsiębiorca, przedsiębiorstwo, działalność gospodarcza dostrzega zalety i wady prowadzenia własnego przedsiębiorstwa określa cel działalności gospodarczej zna sposoby pozyskiwania funduszy na działalność gospodarczą charakteryzuje czynniki sprzyjające sukcesowi zna czynniki wpływające na porażkę przedsiębiorstwa potrafi dopełnić formalności związanych z założeniem jednoosobowej działalności gospodarczej dostrzega szansę na pracę i rozwój zawodowy poprzez prowadzenie własnego przedsiębiorstwa wyjaśnia pojęcia: mikroprzedsiębiorstwo, małe przedsiębiorstwo, średnie przedsiębiorstwo rozumie rolę małych i średnich przedsiębiorstw w gospodarce wymienia rodzaje przedsiębiorstw charakteryzuje poszczególne spółki osobowe i kapitałowe dostrzega różnicę pomiędzy osobą fizyczną i prawną podejmuje decyzję o wyborze najlepszej dla siebie formy prowadzenia działalności gospodarczej aktywnie pracuje w grupie definiuje pojęcia: marketing mix, dystrybucja, produkt potrafi wymienić kryteria niezbędne przy tworzeniu segmentu docelowego rozumie sens ustalania segmentu docelowego zna i rozumie istotę działań marketingowych spotkanie z przedstawicielem Państwowej Inspekcji Pracy burza mózgów foliogramów lub prezentacji mapa pamięci na podstawie przygotowanego tekstu praca w grupach wystąpienie ucznia Zapis w podstawie programowej oblicza swoje wynagrodzenie brutto i netto ( ), opierając się na przykładowych danych 1. Człowiek przedsiębiorczy. 9) przedstawia drogę, jaką dochodzi się własnych praw w roli ( ) pracownika ( ) 6. Rynek pracy. 5) ( ) interpretuje podstawowe przepisy kodeksu pracy, w tym obowiązki i uprawnienia pracownika i pracodawcy 2. Rynek cechy i funkcje. 1) charakteryzuje społeczne i ekonomiczne cele gospodarowania, odwołując się do przy kładów z różnych dziedzin 3. Instytucje rynkowe. 2) wyjaśnia rolę, jaką w gospodarce pełnią instytucje rynkowe: ( ) banki komercyjne, giełda papierów wartościowych( ) 5. Przedsiębiorstwo. 2) omawia cele działania przedsiębiorstwa oraz sposoby ich realizacji 5) opisuje procedury i wymagania związane z zakładaniem przedsiębiorstwa 10) charakteryzuje czynniki wpływające na sukces i niepowodzenie przedsiębiorstwa 5. Przedsiębiorstwo. 4) rozróżnia podstawowe formy prawnoorganizacyjne przedsiębiorstwa 5. Przedsiębiorstwo. 1) charakteryzuje otoczenie, w którym działa przedsiębiorstwo 2) omawia cele działania przedsiębiorstwa oraz sposoby ich realizacji 10) charakteryzuje czynniki wpływające na 16

17 Dział /temat Treści kształcenia Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Przebieg Reklama czyli jak wpłynąć na decyzję klienta rodzaje reklamy funkcje reklamy oddziaływanie reklamy na konsumenta narzędzia perswazyjne w reklamie kampanie reklamowe opisuje działania składające się na promocję w przedsiębiorstwie dostrzega znaczenie działań marketingowych dla przedsiębiorstwa rozumie zależność działań promocyjnych na wysokość ceny produktu staje się świadomym odbiorcą działań promocyjnych oraz asertywnym konsumentem definiuje pojęcie: reklama dokonuje podziału reklamy ze względu na różne kryteria odróżnia elementy perswazyjne od informacji zawartych w reklamach rozumie mechanizm oddziaływania reklamy na konsumenta analizuje ogłoszenia reklamowe tworzy proste ogłoszenie reklamowe wg własnej koncepcji spotkanie z pracownikiem agencji reklamowej metoda projektów Zapis w podstawie programowej sukces i niepowodzenie przedsiębiorstwa 1. Człowiek przedsiębiorczy. 11) odczytuje informacje zawarte w reklamach, odróżniając je od elementów perswazyjnych; wskazuje pozytywne i negatywne przykłady wpływu reklamy na konsumentów. 5. Przedsiębiorstwo. 10) charakteryzuje czynniki wpływające na sukces i niepowodzenie przedsiębiorstwa Majątek w firmie czyli podstawowe dokumenty finansowe Opłacalność działalności gospodarczej czyli o progu rentowności Biznesplan czyli plan działania mojego przedsiębiorstwa bilans aktywa pasywa rachunek zysków i strat rachunek przepływów pieniężnych przychody w przedsiębiorstwie koszty w przedsiębiorstwie próg rentowności i zysk wskaźniki rentowności: wskaźnik rentowności aktywów, kapitału własnego, przychodów mikro- i makrootoczenie przedsiębiorstwa elementy biznesplanu uproszczony biznesplan definiuje pojęcia: bilans, aktywa, pasywa, aktywa trwałe, aktywa obrotowe, kapitał własny, kapitał obcy wymienia elementy składowe aktywów wymienia elementy składowe pasywów rozumie zasadę bilansową zna konsekwencje niezrównoważonego bilansu dostrzega znaczenie rachunku zysków i strat oraz przepływów pieniężnych dla oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa dostrzega konieczność rzetelnego i uczciwego wypełniania dokumentów finansowych wymienia przychody możliwe do osiągnięcia przez przedsiębiorstwo potrafi sklasyfikować i zdefiniować koszty przedsiębiorstwa oblicza dwoma sposobami próg rentowności wskazuje zysk lub stratę w przedsiębiorstwie rozumie pojęcie progu rentowności oraz potrzebę stosowania tego wskaźnika w przedsiębiorstwie oblicza wskaźniki rentowności: wskaźnik rentowności aktywów, kapitału własnego, przychodów i wskazuje ich wagę w analizie funkcjonowania przedsiębiorstwa dostrzega ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej pogłębia swoją wiedzę i umiejętności wymienia sytuacje, w których niezbędne jest stworzenie biznesplanu charakteryzuje otoczenie przedsiębiorstwa spotkanie z pracownikiem księgowości odcinek programu Firma 5. Przedsiębiorstwo. 3) sporządza projekt własnego przedsiębiorstwa oparty na biznesplanie 5) opisuje ( ) wymagania związane z zakładaniem przedsiębiorstwa 1. Człowiek przedsiębiorczy. 7) podejmuje racjonalne decyzje, opierając się na posiadanych informacjach, i ocenia skutki własnych działań 2. Rynek cechy i funkcje. 1) charakteryzuje społeczne i ekonomiczne cele gospodarowania, odwołując się do przykładów z różnych dziedzin 5. Przedsiębiorstwo. 1) charakteryzuje otoczenie, w którym działa przedsiębiorstwo 2) omawia cele działania przedsiębiorstwa oraz 17

18 18 Dział /temat Treści kształcenia Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Przebieg Menedżer w firmie czyli o kierownikach słów kilka Współpraca między pracownikami czyli o pracy grupowej Negocjacje czyli o rozwiązywaniu konfliktów Etyczne przedsiębiorstwo czyli o uczciwości wobec kontrahentów kierownicy na różnych szczeblach zarządzania umiejętności kierownicze style zarządzania rodzaje decyzji algorytm podejmowania decyzji specyfika grupy role uczestników grupy planowanie pracy zespołowej (harmonogram) wady i zalety pracy indywidualnej i w zespole zakłócenia w procesie komunikacji między pracownikami rodzaje konfliktów (koło konfliktów) zasady negocjacji wybrane techniki stosowane w czasie negocjacji konflikt etyka etyczne przedsiębiorstwo etyczny pracownik odpowiedzialność wobec pracowników odpowiedzialność wobec klientów opisuje funkcje biznesplanu w przedsiębiorstwie potrafi napisać uproszczony biznesplan rozumie zasadność tworzenia biznesplanu dostrzega konieczność rzetelnego sporządzania biznesplanu Dział 5: Zarządzam przedsiębiorstwem wymienia rodzaje kierowników charakteryzuje obowiązki i umiejętności na poszczególnym szczeblu zarządzania opisuje różne style zarządzania ocenia zastosowanie różnych stylów kierowania w zależności od rodzaju przedsiębiorstwa i przedmiotu działalności rozumie motywy zastosowania różnych stylów zarządzania charakteryzuje rodzaje decyzji omawia etapy podejmowania decyzji tworzy proste drzewko decyzyjne definiuje pojęcia: rola, efekt synergii, syndrom grupowego myślenia wymienia cechy charakteryzujące grupę charakteryzuje role grupowe zna i stosuje w praktyce zasady pracy grupowej potrafi zorganizować pracę zespołu tworzy proste harmonogramy pracy zna przyczyny zakłóceń w procesie komunikacji między pracownikami dostrzega wady i zalety zarówno pracy zespołowej, jak i indywidualnej, rozumie, z czego one wynikają pogłębia swoją wiedzę i umiejętności definiuje pojęcia: konflikt, negocjacje wymienia zasady negocjacji opisuje różne techniki negocjacji rozumie zasadność stosowania poszczególnych technik negocjacyjnych rozpoznaje role członków zespołu negocjacyjnego prezentuje efekty własnej pracy na forum klasy pogłębia swoją wiedzę i umiejętności Dział 6: Jestem etyczny wyjaśnia pojęcia: etyka, kodeks etyczny, interesariusz, outplacement dostrzega obszary problemów etycznych w skali przedsiębiorstwa podaje przykłady etycznych działań przedsiębiorstwa analiza SWOT gra symulacyjna (np. Football manager dostępna portalu odgrywanie ról drzewko decyzyjne Zapis w podstawie programowej sposoby ich realizacji 3) sporządza projekt własnego przedsiębiorstwa oparty na biznesplanie 8) omawia etapy realizacji projektu oraz planuje działania zmierzające do jego realizacji 1. Człowiek przedsiębiorczy. 7) podejmuje racjonalne decyzje, opierając się na posiadanych informacjach ( ) 5. Przedsiębiorstwo. 6) ( ) omawia cechy dobrego kierownika zespołu 5. Przedsiębiorstwo. 6) omawia zasady pracy zespołowej i wyjaśnia, na czym polegają role lidera i wykonawcy ( ) 8) omawia etapy realizacji projektu oraz planuje działania zmierzające do jego realizacji 5. Przedsiębiorstwo. 7) identyfikuje i analizuje konflikty w zespole i proponuje metody ich rozwiązania, szczególnie w drodze negocjacji 6. Rynek pracy. 9) rozróżnia zachowania etyczne i nieetyczne w roli pracodawcy i pracownika ( ) 9) charakteryzuje zachowania etyczne i nieetyczne w biznesie krajowym i międzynarodowym

19 Dział /temat Treści kształcenia Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Przebieg Mobbing czyli o terrorze w pracy Uczciwe państwo czyli o rozwiązywaniu problemów etycznych Rola państwa w gospodarce czyli czego oczekują obywatele Budżet państwa czyli skąd państwo ma pieniądze przykłady etycznych działań: kodeks etyczny, treningi wrażliwości etycznej, gorąca linia, program Przedsiębiorstwo Fair Play, outplacement zjawisko mobbingu i jego fazy przykłady działań mobbingowych obrona przed mobbinigiem sposoby przeciwdziałania mobbingowi regulacje prawne w gospodarce etyczne państwo obszary działalności etycznego państwa propagowanie wartości społecznych przejrzysty system prawny problemy szarej strefy korupcja formy korupcji wskaźnik korupcji walka z korupcją rola państwa w gospodarce państwo i jego funkcje zewnętrzne i wewnętrzne funkcje państwa dochody państwa system podatkowy: podatki bezpośrednie (PIT, CIT), podatki pośrednie (akcyza, VAT) wydatki państwa wobec interesariuszy wskazuje korzyści wynikające z etycznych działań przedsiębiorstwa rozpoznaje etyczne i nieetyczne działania rozumie znaczenie uczciwości w pracy i konieczność stosowania zasad etycznych w aspekcie działalności przedsiębiorstwa prezentuje swoje poglądy na forum klasy czynnie uczestniczy w dyskusji i poprawnie przytacza argumenty wyjaśnia pojęcia: mobbing, mobber, ofiara mobbingu rozpoznaje zachowania mobbingowe dostrzega konieczność obrony przed mobbingiem zna sposoby przeciwdziałania mobbingowi dostrzega zależność między własnym postępowaniem a możliwością wystąpienia zjawiska mobbingu prezentuje solidarność z ofiarami mobbingu wyjaśnia pojęcie: szara strefa charakteryzuje obszary działalności etycznego państwa wskazuje przyczyny powstania szarej strefy w gospodarce dostrzega konieczność propagowania wartości społecznych, wprowadzenia przejrzystego i prostego systemu prawnego, działań proekologicznych oraz odpowiedniej kontroli ze strony państwa wyjaśnia pojęcie korupcji charakteryzuje formy korupcji podaje przykłady różnych form korupcji spotykanych w życiu codziennym dostrzega skutki korupcji dla jednostki, społeczeństwa i państwa dostrzega wagę własnej postawy w walce z korupcją Dział 7: Widzę problemy ekonomiczne państwa wyjaśnia pojęcia: subwencja, dotacja, wewnętrzne funkcje państwa, zewnętrzne funkcje państwa, dobra publiczne wskazuje, jaką rolę pełni państwo w gospodarce rozróżnia wewnętrzne i zewnętrzne funkcje państwa wymienia wewnętrzne i zewnętrzne funkcje państwa dostrzega zależność między funkcjami państwa a wydatkami budżetowymi interpretuje Wskaźnik Wolności Gospodarczej definiuje pojęcia: budżet państwa, podatek, wartość dodana, dług publiczny, deficyt budżetowy zna zasady tworzenia budżetu państwa potrafi wymienić najważniejsze przychody i wydatki z debata burza mózgów metoda projektów Zapis w podstawie programowej 6. Rynek pracy. 9) rozróżnia zachowania etyczne i nieetyczne w roli pracodawcy i pracownika; wyjaśnia zjawisko mobbingu w miejscu pracy oraz przedstawia sposoby przeciwdziałania 5. Przedsiębiorstwo. 9) charakteryzuje zachowania etyczne i nieetyczne w biznesie krajowym i międzynarodowym 4. Państwo, gospodarka. 1) wymienia i charakteryzuje ekonomiczne funkcje państwa 3) przedstawia przyczyny i narzędzia oddziaływania państwa na gospodarkę 4. Państwo, gospodarka. 4) wymienia źródła dochodów i rodzaje wydatków państwa 5) wyjaśnia wpływ deficytu budżetowego i długu publicznego na gospodarkę 19

20 Dział /temat Treści kształcenia Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Przebieg Inflacja czyli o sytuacji, kiedy pieniądza jest za dużo Bezrobocie czyli o niedoskonałości rynku pracy Rozwój gospodarczy państwa czyli o miernikach ekonomicznych deficyt budżetowy i dług publiczny budżetu państwa klasyfikuje podatki rozumie celowość funkcjonowania podatków w państwie oblicza podatek VAT dostrzega istotę rzetelnego rozliczania się z podatków wyjaśnia, jaki wpływ na stan gospodarki ma deficyt budżetowy i dług publiczny pojęcie inflacji i jej rodzaje metody walki z inflacją uczestnicy rynku pracy osoba bezrobotna rodzaje bezrobocia metody walki z bezrobociem wzrost gospodarczy rozwój gospodarczy wskaźniki wzrostu gospodarczego: PKB, PKB per capita, PNB cykl koniunkturalny definiuje pojęcie inflacji klasyfikuje rodzaje inflacji według różnych kryteriów potrafi odnaleźć informacje dotyczące aktualnego poziomu inflacji w Polsce i na świecie wie, jakie skutki niesie za sobą inflacja rozumie wpływ inflacji na obieg okrężny i funkcjonowanie gospodarki wymienia metody walki z inflacją definiuje pojęcia: bezrobocie, popyt na rynku pracy, podaż na rynku pracy różne rodzaje bezrobocia wymienia przyczyny powstawania zjawiska bezrobocia potrafi odnaleźć informacje dotyczące aktualnego poziomu bezrobocia w Polsce i na świecie oblicza stopę bezrobocia wymienia warunki, jakie musi spełnić osoba, aby otrzymać status bezrobotnej zna różne metody walki z bezrobociem dostrzega zasadność położenia większej wagi na aktywne metody walki z bezrobociem dostrzega konieczność ciągłego rozwoju własnych kompetencji, aby zminimalizować ryzyko bycia bezrobotnym wyjaśnia pojęcia: wzrost gospodarczy, rozwój gospodarczy, dobra pośrednie, dobra finalne, nominalny PKB, realny PKB dostrzega różnice pomiędzy wzrostem a rozwojem gospodarczym rozumie różnice pomiędzy dobrami pośrednimi i finalnymi zna podstawowe wskaźniki wzrostu gospodarczego: PKB, PKB per capita, PNB definiuje PKB, PKB per capita, PNB zna zasadę pomiaru PKB wyjaśnia, dlaczego nominalny i realny PKB się różnią dostrzega ograniczoność wskaźnika PKB przy porównaniu jakości życia obywateli w różnych państwach charakteryzuje cykl koniunkturalny burza mózgów debata mapa pamięci prezentacja wyników pracy grupy prezentacji Zapis w podstawie programowej 4. Państwo, gospodarka. 6) charakteryzuje narzędzia polityki pieniężnej 7) identyfikuje rodzaje inflacji w zależności od przyczyn jej powstania oraz stopy inflacji 2. Rynek cechy i funkcje. 3) wymienia podstawowe cechy, funkcje i rodzaje rynków 6. Rynek pracy. 1) omawia mierniki i skutki bezrobocia dla gospodarki oraz sposoby walki z bezrobociem 4. Państwo, gospodarka. 2) opisuje podstawowe mierniki wzrostu gospodarczego 9) charakteryzuje zjawiska recesji i dobrej koniunktury w gospodarce 20

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

P ds d taw a w prze z d e s d ięb ę iorcz c o z ści

P ds d taw a w prze z d e s d ięb ę iorcz c o z ści Reforma programowa kształcenia ogólnego Projekt zmian podstawy programowej z Podstaw przedsiębiorczości. MoŜliwości nauczania ekonomii w praktyce. (wrzesień 2008) Kielce listopad 2008 Nowy układ podstawy

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe dla przedmiotu PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. (do podręcznika Wydawnictwa Szkolnego PWN Przedsiębiorczość na czasie )

Wymagania programowe dla przedmiotu PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. (do podręcznika Wydawnictwa Szkolnego PWN Przedsiębiorczość na czasie ) Wymagania programowe dla przedmiotu PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI (do podręcznika Wydawnictwa Szkolnego PWN Przedsiębiorczość na czasie ) klasa 1 LO, rok szk. 2014/2015 Dział /temat Dział 1: Pieniądz w gospodarce

Bardziej szczegółowo

CZAS NA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ

CZAS NA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ CZAS NA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Plan wynikowy: podstawy przedsiębiorczości (napisany na podstawie Czas na przedsiębiorczość. Program nauczania podstaw przedsiębiorczości. Zakres podstawowy ) Autor: Anna Czarlińska-Wężyk

Bardziej szczegółowo

TREŚCI I SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA

TREŚCI I SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA TREŚCI I SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA Dział /temat Treści kształcenia Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Przebieg Historia pieniądza czyli od czego się zaczęło Pieniądz w gospodarce rynkowej czyli

Bardziej szczegółowo

- Potrzeby, dobra, usługi - Zasoby ekonomiczne

- Potrzeby, dobra, usługi - Zasoby ekonomiczne Wykaz tematów z podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny 2012 2013 dla Liceum Ogólnokształcącego, Liceum Profilowanego i Technikum Rozkład materiału według programu 44/PZS1/2012/2 dla klas: II TRA; III

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Marketing w działalności reklamowej

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Marketing w działalności reklamowej Wymagania edukacyjne z przedmiotu Marketing w działalności reklamowej klasa 1 TLR Technik organizacji reklamy Na ocenę dopuszczającą uczeń powinien umieć: definiować pojęcia: rynek, popyt, podaż, konkurencja,

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy nauczania podstaw przedsiębiorczości

Plan wynikowy nauczania podstaw przedsiębiorczości Plan wynikowy nauczania podstaw przedsiębiorczości Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa pod kierunkiem dr. Jarosława Nenemana, wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Osoba przedsiębiorcza,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne podstaw przedsiębiorczości

Wymagania edukacyjne podstaw przedsiębiorczości Wymagania edukacyjne podstaw przedsiębiorczości Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa pod kierunkiem dr. Jarosława Nenemana, wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Osoba przedsiębiorcza,

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych Plan wynikowy z mi edukacyjnymi przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych W planie ujęte są treści, których realizacja nie jest zawarta w podstawie programowej

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce dla klas szkół ponadgimnazjalnych autor mgr inż. Jolanta Kijakowska ROK SZKOLNY 2014/15 (klasa II d) Temat (rozumiany

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Temat (rozumiany jako lekcja) 1. Etapy projektu 2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) wie na

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z podstaw przedsiębiorczości

Przedmiotowy system oceniania z podstaw przedsiębiorczości Przedmiotowy system oceniania z podstaw przedsiębiorczości 1. Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń potrafi: Dokonać trafnej samooceny oraz autoprezentacji. Zastosować w praktyce podstawowe zasady pracy

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II

ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II SEMESTR I l.p Zagadnienia. 1. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości Wymagania dla ucznia wyjaśnia, czym jest przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY Z WYMAGANIAMI EDUKACYJNYMI Z PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ZAKRESIE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ KLASA I LA, CIEKAWI ŚWIATA

PLAN WYNIKOWY Z WYMAGANIAMI EDUKACYJNYMI Z PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ZAKRESIE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ KLASA I LA, CIEKAWI ŚWIATA PLAN WYNIKOWY Z WYMAGANIAMI EDUKACYJNYMI Z PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ZAKRESIE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ KLASA I LA, CIEKAWI ŚWIATA WYD.OPERON Temat Ocena dopuszczająca. Uczeń: Ocena dostateczna.

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ORAZ TREŚCI NAUCZANIA - PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

KRYTERIA OCENIANIA ORAZ TREŚCI NAUCZANIA - PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI KRYTERIA OCENIANIA ORAZ TREŚCI NAUCZANIA - PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Ocenianie bieżące 1. Uczeń powinien otrzymać w ciągu semestru najmniej trzy oceny cząstkowe a sprawdzanie jego wiedzy i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Podstaw Przedsiębiorczości ZSZ

Przedmiotowy System Oceniania z Podstaw Przedsiębiorczości ZSZ Przedmiotowy System Oceniania z Podstaw Przedsiębiorczości ZSZ Ocena dopuszczająca wymagania konieczne Ocena dostateczna wymagania konieczne + podstawowe Ocena dobra wymagania konieczne + podstawowe +

Bardziej szczegółowo

Uczeń zna, rozumie, umie, potrafi. 2. Wymagania podstawowe (ocena dostateczny) -dokonać charakterystyki typów osobowości -znać zasady rozwoju

Uczeń zna, rozumie, umie, potrafi. 2. Wymagania podstawowe (ocena dostateczny) -dokonać charakterystyki typów osobowości -znać zasady rozwoju I. Obserwuję gospodarkę rynkową Załącznik nr 1 TREŚCI PROGRAMOWE Osobowość typy osobowości 1. Wymagania konieczne (ocena dopuszczający) -zdefiniować pojęcie osobowości -znać typy osobowości Uczeń zna,

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EKONOMII W PRAKTYCE W KLASIE II. Kontrakt z uczniami

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EKONOMII W PRAKTYCE W KLASIE II. Kontrakt z uczniami NAUCZYCIEL BARBARA PAPUSZKA KONTRAKT NAUCZYCIEL UCZEŃ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EKONOMII W PRAKTYCE W KLASIE II Kontrakt z uczniami Nauczyciel na bieżąco stosuje ocenę, której celem jest uwidocznienie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA podstawy przedsiębiorczości, klasy pierwsze, poziom podstawowy, nowa podstawa programowa. bardzo dobry. dopuszczający.

KRYTERIA OCENIANIA podstawy przedsiębiorczości, klasy pierwsze, poziom podstawowy, nowa podstawa programowa. bardzo dobry. dopuszczający. KRYTERIA OCENIANIA podstawy przedsiębiorczości, klasy pierwsze, poziom podstawowy, nowa podstawa programowa. dopuszczający bardzo Dział I Osoba przedsiębiorcza Określać motywy aktywności człowieka Wyjaśnić

Bardziej szczegółowo

Opisowe kryteria oceniania w ramach podstaw przedsiębiorczości

Opisowe kryteria oceniania w ramach podstaw przedsiębiorczości Opisowe kryteria oceniania w ramach podstaw przedsiębiorczości Ocena 1 (niedostateczna) 2 (dopuszczająca) 3 (dostateczna) 4 (dobra) 5 (bardzo dobra) 6 (celująca) Kryteria nie rozumie poleceń nauczyciela;

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI CZĘSTOTLIWOŚĆ I ILOŚC SPOTKAŃ:

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI CZĘSTOTLIWOŚĆ I ILOŚC SPOTKAŃ: SZKOLNY KLUB PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Spotkania w ramach SKP mają na celu przygotować ucznia do aktywnego i świadomego uczestnictwa w życiu gospodarczym, pobudzić w nim ducha przedsiębiorczości, kształcić postawy

Bardziej szczegółowo

Poziom wymagań / Stopnie szkolne I. KOMUNIKACJA PERSONALNA

Poziom wymagań / Stopnie szkolne I. KOMUNIKACJA PERSONALNA Wymagania edukacyjne z podstaw przedsiębiorczości w klasie pierwszej Technikum Nr 4: Krok w przedsiębiorczość; mgr inż. Lucyna Szlechta, mgr Renata Michalska Nr lekcji Temat lekcji konieczny [1] podstawowy

Bardziej szczegółowo

Wymagania ponadpodst. ( 4, 5) ISTOTA FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI RYNKOWEJ. postaw dla

Wymagania ponadpodst. ( 4, 5) ISTOTA FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI RYNKOWEJ. postaw dla PLAN WYNIKOWY Z PODSTAW PRZEDSIĘBIORCZOŚCI DLA KL I L0 Opracowany i realizowany na podstawie programu DKOS 4015 76/02 wydanego przez wydawnictwo,,nowa Era Lp. Jednostka tematyczna Wymagania podstawowe

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny- 2014/2015

Rozkład materiału nauczania podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny- 2014/2015 Rozkład materiału nauczania podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny- 2014/2015 Nazwa jednostki dydaktycznej 1. Psychologicz ne podstawy przedsiębior czości 2. Typy osobowości według Hipokratesa 3. Potrzeby

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Rachunkowość

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Rachunkowość Wymagania edukacyjne z przedmiotu Rachunkowość Technikum Ekonomiczne Na ocenę dopuszczającą uczeń powinien umieć: definiować pojęcia: rachunkowość, dokument księgowy, majątek, kapitał, operacja gospodarcza,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI na podstawie Programu nauczania wydawnictwa Nowa Era Klasa 1a LO, rok szk.

WYMAGANIA EDUKACYJNE PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI na podstawie Programu nauczania wydawnictwa Nowa Era Klasa 1a LO, rok szk. WYMAGANIA EDUKACYJNE PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI na podstawie Programu nauczania wydawnictwa Nowa Era Klasa 1a LO, rok szk. 2012/2013 Odniesienie do treści podstawy programowej Materiał nauczania Szczegółowe

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Ocenę dopuszczająca otrzyma uczeń, który zna pojęcia

Ocenę dopuszczająca otrzyma uczeń, który zna pojęcia WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDSIĘBIORCZOŚCI klasa5 Kolorem czerwonym oznaczono wymagania za pierwszy okres, kolorem czarnym, za drugi. Ocenę dopuszczająca otrzyma uczeń, który zna pojęcia wymienia kolejne

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Finansów

Przedmiotowy System Oceniania z Finansów Przedmiotowy System Oceniania z Finansów Ocena dopuszczająca wymagania konieczne Ocena dostateczna wymagania konieczne + podstawowe Ocena dobra wymagania konieczne + podstawowe + rozszerzające Ocena bardzo

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA OCENY. PRZEDMIOT: DZIAŁALNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA Zawód: Technik ekonomista PROPOZYCJE POMIARU OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

WYMAGANIA NA OCENY. PRZEDMIOT: DZIAŁALNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA Zawód: Technik ekonomista PROPOZYCJE POMIARU OSIĄGNIĘĆ UCZNIA WYMAGANIA NA OCENY PRZEDMIOT: DZIAŁALNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA Zawód: Technik ekonomista PROPOZYCJE POMIARU OSIĄGNIĘĆ UCZNIA Na lekcjach stosowane będą różne formy kontroli i oceny: - wypowiedzi ustne na określony

Bardziej szczegółowo

K-20. Konspekt projektu. Temat: Pieniądze lubią mnożenie. Cel główny projektu: Cele projektu:

K-20. Konspekt projektu. Temat: Pieniądze lubią mnożenie. Cel główny projektu: Cele projektu: Konspekt projektu K-20 Temat: Pieniądze lubią mnożenie Cel główny projektu: Pobudzenie świadomości uczniów na temat możliwości pomnażania posiadanych dóbr finansowych. Cele projektu: Wiedza: - dostarczenie

Bardziej szczegółowo

Wymienia cechy potrzeb ludzkich

Wymienia cechy potrzeb ludzkich NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu podstawy działalności w gastronomii na podstawie programu nr ZSK/PZS1/PG/2014 klasy 2ZSK l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia

Bardziej szczegółowo

Ekonomia stosowana jest programem nauczania do przedmiotu podstawy przedsiębiorczości dla uczniów liceów ogólnokształcących i techników.

Ekonomia stosowana jest programem nauczania do przedmiotu podstawy przedsiębiorczości dla uczniów liceów ogólnokształcących i techników. Wprowadzenie Ekonomia stosowana jest programem nauczania do przedmiotu podstawy przedsiębiorczości dla uczniów liceów ogólnokształcących i techników. Prezentowany program jest zgodny z rozporządzeniem

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA. Plan dydaktyczny. Klasa II nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Przewidywane osiągnięcia ucznia. Uwagi.

EKONOMIKA. Plan dydaktyczny. Klasa II nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Przewidywane osiągnięcia ucznia. Uwagi. Plan dydaktyczny EKONOMIKA Klasa II nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Lp. Temat zajęć Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń zna, wie, rozumie Uczeń potrafi Uwagi 1 DZIAŁALNOŚĆ PRODUKCYJNA,

Bardziej szczegółowo

Wymienia cechy potrzeb ludzkich

Wymienia cechy potrzeb ludzkich NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu podstawy działalności w gastronomii na podstawie programu nr TŻ/PZS1/PG/2012 klasy 2TŻ1, 2TŻ2. l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

1 Lekcja organizacyjna

1 Lekcja organizacyjna NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu ekonomika rolnictwa na podstawie programu nr TA/PZS1/PG/2012 klasa 2TA l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia Zakres podstawowy

Bardziej szczegółowo

PORADNICTWO ZAWODOWE W RAMACH PRZEDMIOTU WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PORADNICTWO ZAWODOWE W RAMACH PRZEDMIOTU WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PORADNICTWO ZAWODOWE W RAMACH PRZEDMIOTU WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2001 roku 1 wprowadziło na III etapie edukacyjnym - gimnazjum- przedmiot wiedza

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne. Przedmiot: Ekonomia w praktyce

Szczegółowe wymagania edukacyjne. Przedmiot: Ekonomia w praktyce Szczegółowe wymagania edukacyjne Przedmiot: Ekonomia w praktyce ocena dopuszczająca uczeń ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra wyszukuje informacje niezbędne i dodatkowe dotyczące działalności

Bardziej szczegółowo

Ekonomia i finanse innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości

Ekonomia i finanse innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości INFORMACJA DOTYCZĄCA MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA PRODUKTU FINALNEGO Wstęp Możliwości wykorzystania produktu finalnego w szkołach ponadgimnazjalnych są szerokie. Produkt finalny zawiera bowiem uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Do nowej podstawy programowej. Uczniów klas pierwszych Technikum obowiązują wymagania edukacyjne z rozdziałów: 1 i 2 oraz 7 i 8

Do nowej podstawy programowej. Uczniów klas pierwszych Technikum obowiązują wymagania edukacyjne z rozdziałów: 1 i 2 oraz 7 i 8 1 Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania Przedsiębiorczość na czasie Program nauczania przedmiotu podstawy przedsiębiorczości (nr dopuszczenia: 427/2012) Uczniów klas pierwszych Technikum obowiązują

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Ponadpodstawowy. Charakteryzuje poszczególne rodzaje rachunków bankowych

Ponadpodstawowy. Charakteryzuje poszczególne rodzaje rachunków bankowych EKONOMIKA PRZEDSIĘBIORSTW PROGRAM: 23 02/T-5, SP/MEN/1998.02.24 KLASA 4 TE1, 4 TE2 ROK SZKOLNY 2011/2012 ALEKSANDRA WOŁOSZYK L.p. Nazwa jednostki dydaktycznej Podstawowy Poziom wymagań Ponadpodstawowy

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z wiedzy o społeczeństwie dla klasy III gimnazjum

Kryteria ocen z wiedzy o społeczeństwie dla klasy III gimnazjum Kryteria ocen z wiedzy o społeczeństwie dla klasy III gimnazjum Ocenę niedostateczną może otrzymać uczeń, który: nie opanował wiadomości i umiejętności przewidzianych programem nauczania; nie potrafi,

Bardziej szczegółowo

Ocena dostateczna. Uczeń: Dział 1. Podstawy gospodarki rynkowej. Wymienia przykłady przemian systemowych w gospodarce.

Ocena dostateczna. Uczeń: Dział 1. Podstawy gospodarki rynkowej. Wymienia przykłady przemian systemowych w gospodarce. Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości w zakresie szkoły ponadgimnazjalnej Klasa I LA, Ciekawi świata wyd.operon Temat Ocena dopuszczająca. Uczeń: Ocena dostateczna.

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z podstaw przedsiębiorczości

Przedmiotowy System Oceniania z podstaw przedsiębiorczości Przedmiotowy System Oceniania z podstaw przedsiębiorczości Nr programu nauczania DKOS-4015-177/02; podręcznik pod red. M. Belki Ekonomia Stosowana Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości I. Cele Przedmiotowego

Bardziej szczegółowo

I. PODATKI I UBEZPIECZENIA

I. PODATKI I UBEZPIECZENIA Wymagania edukacyjne z podstaw przedsiębiorczości w klasie drugiej Technikum Nr 4: Krok w przedsiębiorczość; mgr inż. Lucyna Szlechta, mgr Renata Michalska Nr lekcji Temat lekcji konieczny [1] podstawowy

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Salezjańskich w Legionowie

Zespół Szkół Salezjańskich w Legionowie Zespół Szkół Salezjańskich w Legionowie Wymagania edukacyjne z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości dla klasy III liceum nauczyciel: Anna Kiełczewska Ocena Dział I. Człowiek istota przedsiębiorcza dopuszczająca

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE Beata Biedrzycka Przedmiotowe zasady oceniania z przedmiotu został opracowany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 30.IV.2007

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA OCENY Z PRZEDMIOTU - SPRZEDAŻ TOWARÓW

WYMAGANIA NA OCENY Z PRZEDMIOTU - SPRZEDAŻ TOWARÓW WYMAGANIA NA OCENY Z PRZEDMIOTU - SPRZEDAŻ TOWARÓW PROPOZYCJE POMIARU OSIĄGNIĘĆ UCZNIA Na lekcjach pracowni ekonomiczno - informatycznej stosowane będą różne formy kontroli i oceny: - wypowiedzi ustne

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości w zakresie szkoły ponadgimnazjalnej ROK SZKOLNY 2012/2013

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości w zakresie szkoły ponadgimnazjalnej ROK SZKOLNY 2012/2013 Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości w zakresie szkoły ponadgimnazjalnej ROK SZKOLNY 2012/2013 Temat Ocena dopuszczająca. Uczeń: Ocena dostateczna. Uczeń: Ocena

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla II klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1/Część 2

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla II klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1/Część 2 Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla II klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1/Część 2 Wymagania na poszczególne oceny Temat lekcji 1. Po co ludziom państwo? 2. Ustroje polityczne

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość na czasie Program nauczania przedmiotu podstawy przedsiębiorczości. (nr dopuszczenia: 427/2012) Do nowej podstawy programowej

Przedsiębiorczość na czasie Program nauczania przedmiotu podstawy przedsiębiorczości. (nr dopuszczenia: 427/2012) Do nowej podstawy programowej Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania Przedsiębiorczość na czasie Program nauczania przedmiotu podstawy przedsiębiorczości (nr dopuszczenia: 427/2012) Uczniów klas pierwszych Technikum obowiązują wymagania

Bardziej szczegółowo

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE W GIMNAZJUM DO PROGRAMU NAUCZANIA KSZTAŁCENIE OBYWATELSKIE W SZKOLE SAMORZĄDOWEJ (KOSS),

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE W GIMNAZJUM DO PROGRAMU NAUCZANIA KSZTAŁCENIE OBYWATELSKIE W SZKOLE SAMORZĄDOWEJ (KOSS), Wymagania edukacyjne WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE W GIMNAZJUM DO PROGRAMU NAUCZANIA KSZTAŁCENIE OBYWATELSKIE W SZKOLE SAMORZĄDOWEJ (KOSS), zgodnego z nową podstawą kształcenia ogólnego klasa II A. Wiadomości

Bardziej szczegółowo

OCZEKIWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE

OCZEKIWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE OCZEKIWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE KLASA III Opracowała mgr Marzena Kukuła ROZDZIAŁ VII. USTRÓJ DEMOKRATYCZNY W POLSCE Ocena celująca Wiedza i umiejętności ucznia wykraczają poza program

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

II Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II. w Zduńskiej Woli WYMAGANIA EDUKACYJNE I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA.

II Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II. w Zduńskiej Woli WYMAGANIA EDUKACYJNE I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. II Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II w Zduńskiej Woli WYMAGANIA EDUKACYJNE I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA (z modyfikacjami) PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Opracowała: Aleksandra Pawelska Spis treści

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

ZARYS PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

ZARYS PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Jacek Musiałkiewicz ZARYS PRZEDSIĘBIORCZOŚCI program nauczania podstaw przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla techników, zasadniczych szkół zawodowych i liceów ogólnokształcących Program zdobył

Bardziej szczegółowo

Marek Niesłuchowski. Program nauczania podstaw przedsiębiorczości w zakresie podstawowym. dla szkół ponadgimnazjalnych Krok w przedsiębiorczość

Marek Niesłuchowski. Program nauczania podstaw przedsiębiorczości w zakresie podstawowym. dla szkół ponadgimnazjalnych Krok w przedsiębiorczość Marek Niesłuchowski Program nauczania podstaw przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych Krok w przedsiębiorczość Spis treści WSTĘP 3 I. OGÓLNE CELE EDUKACYJNE... 4 II. OSIĄGNIĘCIA

Bardziej szczegółowo

Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską. w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską. w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Konspekt projektu K-81 Temat: O myśleniu na przyszłość czyli dlaczego przezorny zawsze ubezpieczony? Cel główny projektu Kształtowanie postawy odpowiedzialności za przyszłość własną i swoich najbliższych

Bardziej szczegółowo

P L A N D Y D A K T Y C Z N Y

P L A N D Y D A K T Y C Z N Y P L A N D Y D A K T Y C Z N Y 1 Przedmiot Podstawy przedsiębiorczości 2 Klasa Szkoła ponadgimnazjalna 3 Specjalność/Profil Wszystkie 4 Wymiar godzin 1 lub 2 godz. tygodniowo razem 30/60 godzin 5 Nazwisko

Bardziej szczegółowo

ZARYS PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

ZARYS PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Jacek Musiałkiewicz ZARYS PRZEDSIĘBIORCZOŚCI program nauczania podstaw przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla techników, zasadniczych szkół zawodowych i liceów ogólnokształcących Program zdobył

Bardziej szczegółowo

Program nauczania a podstawa programowa

Program nauczania a podstawa programowa Program nauczania a podstawa programowa Program nauczania Młodzieżowe miniprzedsiębiorstwo a podstawa programowa przedmiotu uzupełniającego ekonomia w praktyce Temat lekcji Treści z programu nauczania

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Podstawy przedsiębiorczości

Podstawy przedsiębiorczości Podstawy przedsiębiorczości Program nauczania dla szkół ponadgimnazjalnych Jolanta Kijakowska Spis treści 1. Wstęp 3 2. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania 4 3. Treści edukacyjne 7 4. Sposoby osiągania

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Podstawy działalności przedsiębiorstwa hotelarskiego dla klas drugich i trzecich Technikum Menedżersko Usługowego w zawodzie: technik hotelarstwa

Podstawy działalności przedsiębiorstwa hotelarskiego dla klas drugich i trzecich Technikum Menedżersko Usługowego w zawodzie: technik hotelarstwa Podstawy działalności przedsiębiorstwa hotelarskiego dla klas drugich i trzecich Technikum Menedżersko Usługowego w zawodzie: technik hotelarstwa Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny: Ocena dopuszczająca

Bardziej szczegółowo

O C E N I A N I E P R Z E D M I O T O W E

O C E N I A N I E P R Z E D M I O T O W E O C E N I A N I E P R Z E D M I O T O W E P O D S T A W Y P R Z Ę D S I E B I O R C Z O Ś C I 1. Wymagania edukacyjne Skala ocen 6 celujący Osiągnięcia ucznia Wymagania jak na ocenę bardzo dobrą oraz dodatkowo

Bardziej szczegółowo

Sylabus gry terenowej Skarbiec

Sylabus gry terenowej Skarbiec Sylabus gry terenowej Skarbiec realizowanej w ramach konferencji upowszechniającej projekt Przedsiębiorcze szkoły 17 listopada 2010 W ramach gry terenowej Skarbiec zespoły uczniowskie będą rozwiązywać

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA rok szkolny 2013/2014 Program nauczania dla szkoły gimnazjalnej autorstwa Mieczysława Borowieckiego - Wydawnictwo Szkolne PWN Nauczyciel prowadzący przedmiot mgr Marcin Kuc

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa a program nauczania

Podstawa programowa a program nauczania Podstawa programowa a program nauczania Podstawa programowa przedmiotu uzupełniającego ekonomia w praktyce a program nauczania Młodzieżowe miniprzedsiębiorstwo Treści z podstawy programowej przedmiotu

Bardziej szczegółowo

produkcyjnych produkcyjnych

produkcyjnych produkcyjnych Kryteria oceniania na poszczególne stopnie szkolne przedmiot: podstawy przedsiębiorczości program: Ekonomia Stosowana (nr dopuszczenia: DKOS-4015-177/02) 1. Człowiek istota ekonomiczna Określać motywy

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

Program Ekonomia na co dzień

Program Ekonomia na co dzień Program Ekonomia na co dzień Założenia ogólne Program obejmuje zagadnienia z zakresu edukacji ekonomicznej i doradztwa zawodowego i przeznaczony jest do realizacji w gimnazjum. Celem programu jest przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości klasy pierwsze

Szczegółowe wymagania edukacyjne z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości klasy pierwsze KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA Szczegółowe wymagania edukacyjne z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości klasy pierwsze Dział programu Lp. Temat lekcji 1. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości 2.

Bardziej szczegółowo

Sylabus gry terenowej Zamach na GPW

Sylabus gry terenowej Zamach na GPW Sylabus gry terenowej Zamach na GPW realizowanej w ramach konferencji upowszechniającej projekt Przedsiębiorcze szkoły 17 listopada 2011 W ramach gry terenowej Zamach na GWP zespoły uczniowskie będą rozwiązywać

Bardziej szczegółowo

nonkonformistycznej wskazuje przykłady konformistycznej i organizacyjne postawy asertywnej w określonych przyjmowania postawy

nonkonformistycznej wskazuje przykłady konformistycznej i organizacyjne postawy asertywnej w określonych przyjmowania postawy Wymagania edukacyjne do podręcznika Krok w przedsiębiorczość Dział programu Lp. Temat lekcji 1. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości 2. Role społeczne i rodzaje zachowań 3. Komunikacja społeczna

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne do podręcznika Krok w przedsiębiorczość

Wymagania edukacyjne do podręcznika Krok w przedsiębiorczość Wymagania edukacyjne do podręcznika Krok w przedsiębiorczość Dział programu Lp. Temat lekcji KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA 1. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości 2. Role społeczne i rodzaje zachowań

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI DLA KLAS 1C, 2A, 2B, 2C

WYMAGANIA EDUKACYJNE PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI DLA KLAS 1C, 2A, 2B, 2C WYMAGANIA EDUKACYJNE PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI DLA KLAS 1C, 2A, 2B, 2C ROK SZKOLNY 2012/2013 Dział programu Lp. Temat lekcji KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA 2. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości do podręcznika Krok w przedsiębiorczość

Wymagania edukacyjne z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości do podręcznika Krok w przedsiębiorczość KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA Wymagania edukacyjne z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości do podręcznika Krok w przedsiębiorczość Dział programu Lp. Temat lekcji 1. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Podstawy przedsiębiorczości

Wymagania edukacyjne Podstawy przedsiębiorczości Wymagania edukacyjne Podstawy przedsiębiorczości Dział programu Lp. Temat KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA 1. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości 2. Role społeczne i rodzaje zachowań 3. Komunikacja

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Podstawy przedsiębiorczości

Wymagania edukacyjne Podstawy przedsiębiorczości Wymagania edukacyjne Podstawy przedsiębiorczości Dział programu Lp. Temat KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA 2. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości 3. Role społeczne i rodzaje zachowań 4. Komunikacja

Bardziej szczegółowo

Klasa III. Ocena dopuszczająca: Ocena dostateczna GOSPODARKA WOLNORYNKOWA

Klasa III. Ocena dopuszczająca: Ocena dostateczna GOSPODARKA WOLNORYNKOWA Klasa III GOSPODARKA WOLNORYNKOWA wyjaśnić, skąd wynika rzadkość dóbr i jak wpływa na działalność gospodarczą ludzi wymienić i zilustrować czynniki wytwórcze wykorzystywane przy produkcji różnych dóbr

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZESPÓŁ SZKÓŁ W SZUBINIE GIMNAZJUM NR 2 Autorzy: Mariola Polańska Gabriela Sobczak 1. Ucznia ocenia nauczyciel wiedzy o społeczeństwie, wspólnie z uczniami.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE W KL.III. Kształcenie Obywatelskie w Szkole Samorządowej. Lucyna Kubińska

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE W KL.III. Kształcenie Obywatelskie w Szkole Samorządowej. Lucyna Kubińska WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE W KL.III Kształcenie Obywatelskie w Szkole Samorządowej Lucyna Kubińska ROZDZIAŁ: USTRÓJ DEMOKRATYCZNY W POLSCE 1. Uczeń wyjaśnia, co to znaczy, że konstytucja

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie III Opracowała Jolanta Łukaszewska Semestr I

Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie III Opracowała Jolanta Łukaszewska Semestr I Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie III Opracowała Jolanta Łukaszewska Semestr I Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Uczeń wyjaśnia, w jaki sposób powołani są prezydent i premier.

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Podstawy Przedsiębiorczości mgr Jowita Szeliga mgr inż. Izabela Szeliga

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Podstawy Przedsiębiorczości mgr Jowita Szeliga mgr inż. Izabela Szeliga KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA Wymagania edukacyjne z przedmiotu Podstawy Przedsiębiorczości mgr Jowita Szeliga mgr inż. Izabela Szeliga Dział programu Lp. Temat lekcji 1. Kim jest osoba przedsiębiorcza?

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W LICEACH OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO

SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W LICEACH OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W LICEACH OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO I. Lekcje wprowadzające Mogą to być zajęcia przeprowadzone w ramach

Bardziej szczegółowo