Procesy membranowe (membrane processes)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Procesy membranowe (membrane processes)"

Transkrypt

1 Procesy membranowe (membrane processes) ROZDZIAŁ STRUMIENIA W PROCESIE MEMBRANOWYM Koncentrat CELE: zatężanie oczyszczanie frakcjonowanie Membrana Pod pojęciem membrany rozumiano pierwotnie półprzepuszczalną błonę naturalną, najczęściej roślinną lub zwierzęcą, która umożliwiała selektywne przenikanie składników roztworów. Zgodnie z definicją Europejskiego Towarzystwa Membranowego membrana jest to trzecia faza, rozdzielająca dwie inne fazy, a działająca jako pasywna lub aktywna bariera dla transportu między tymi fazami. 1

2 Schemat membranowego rozdziału składników Membrana może być uważana za półprzepuszczalną barierę rozdzielającą dwie fazy ciekłe lub gazowe, a transport przez nią zachodzi dzięki zastosowaniu odpowiedniej siły napędowej. Membrana nadawa permeat siła napędowa: P, C, T, E Klasyfikacja procesów membranowych Różnica ciśnień Różnica stężeń Różnica temperatury Różnica potencjału elektrycznego - Mikrofiltracja MF - Ultrafiltracja UF - Nanofiltracja NF - Odwrócona osmoza RO - Perwaporacja - Separacja gazów - Dializa - Membrany ciekłe - Membrany katalityczne - Destylacja membranowa - Elektrodializa - membrany bipolarne Materiał użyty do wytwarzania membran Organiczne Polimery celulozowe (celuloza i jej pochodne) - C, CA Poliamid (PA) Polisulfon (PS), polieterosulfon (PES) Politetrafluoroetylen (teflon) Polichlorek winylu (PVC) 2

3 Materiał użyty do wytwarzania membran (c.d.) nieorganiczne - metale (pallad, stal szlachetna, wolfram) - szkło - grafit - materiały ceramiczne Właściwości: stabilność termiczna odporność chemiczna wytrzymałość mechaniczna Struktura i morfologia membran Porowate Nieporowate Ciekłe membrana asymetryczna porowata membrana symetryczna porowata membrana nieporowata Mechanizm transportu: sitowy Mechanizm transportu: rozpuszczania i dyfuzji Morfologia membran membrany symetryczne - o jednakowej strukturze w całym przekroju poprzecznym 3

4 Morfologia membran (c.d.) membrany asymetryczne - zbudowane z warstwy naskórkowej o grubości 0,1-0,5 m oraz suportu (podłoża) o grubości m skórka warstwa podtrzymująca 0,1/0,5 μm 50/200 μm Parametry charakteryzujące membrany - strumień permeatu, charakteryzujący wydajność membrany - (J v ) określa objętość, masę lub liczbę moli substancji, która przechodzi przez jednostkową powierzchnię membrany w jednostce czasu (m 3 /m 2 d, kg/m 2 d, mol/m 2 d). Często w przypadku procesów ciśnieniowych wydajność procesu opisuje się przy pomocy przepuszczalności hydraulicznej membrany L p (m 3 /m 2 dmpa) gdzie L p =J v / P - współczynnik retencji opisujący skuteczność separacji - definiuje się jako: c0 c1 R 100% c0 gdzie :c 0 - stężenie składnika w nadawie, c 1 - stężenie składnika w permeacie. Selectivity vs. Permeability of Membranes Klasyfikacja procesów membranowych Różnica ciśnień Różnica stężeń Różnica temperatury Różnica potencjału elektrycznego - Mikrofiltracja - Ultrafiltracja - Nanofiltracja - Odwrócona osmoza - Perwaporacja - Separacja gazów - Dializa - Membrany ciekłe - Membrany katalityczne - Destylacja membranowa - Elektrodializa - membrany bipolarne 4

5 Ciśnieniowe procesy separacji membranowej Mikrofiltracja < 0,2 MPa Ultrafiltracja 0,1-1,0 MPa Nanofiltracja 0,5-2,0 MPa Odwrócona osmoza 1,0-6,0 MPa cząstki zawieszone makrocząsteczki cukry sole dwuwartościowe kwasy zdysocjowane sole jednowartościowe kwasy niezdysocjowane woda Ciśnieniowe procesy separacji membranowej MF UF NF RO 0,1 1, Wielkość cząsteczek, nm Zasada zjawiska osmozy i procesu odwróconej osmozy membrana P Solanka Solanka Ciśnienie osmotyczne Woda Woda Solanka Woda Osmoza Stan równowagi Odwrócona osmoza (RO) 5

6 Ciśnienie osmotyczne w temp. 25 C Związek mg/l Stężenie mol/l Ciśnienie osmotyczne, atm NaCl ,6 29,34 NaCl (58,5) ,0171 0,84 NaHCO 3 (84) ,0119 0,58 CaCl 2 (111) ,009 0,66 Sacharoza (342) , ,07 D-glukoza (180) , ,14 Ciśnienie osmotyczne - ciśnienie zewnętrzne równoważące przepływ osmotyczny w układzie roztwór-membrana-rozpuszczalnik, charakterystyczne dla danego roztworu i jego stężenia, a niezależne od membrany mającej właściwości półprzepuszczalne: = i c R T c - stężenie molowe substancji rozpuszczonej i współczynnik van Hoffa (zależny od ilości cząsteczek na które dysocjuje związek NaCl i=2; CaCl2 i=3; cząsteczki niedysocjujące (sacharoza) i=1 Odwrócona osmoza (RO) Membrany Grubość membrany Średnica porów Siła napędowa Mechanizm separacji Materiał membrany Główne zastosowania asymetryczna lub kompozytowa ok. 150 m Membrana nieporowata lub Ø< 0,2 nm ciśnienie: 1,5-2,5 MPa - wody słonawe 4-8 MPa - wody morskie rozpuszczania-dyfuzji polimerowe odsalanie wód morskich i słonawych produkcja wody ultraczystej (elektronika) zatężanie soków i cukrów (przem.spożywczy) oraz mleka (mleczarstwo) Nanofiltracja (NF) Membrany Grubość membrany Średnica porów Siła napędowa Mechanizm separacji Materiał membrany Główne zastosowania asymetryczna porowata ok. 150 m ok. 1 nm ciśnienie ( 1-3,0 MPa) Sitowy, rozpuszczania i dyfuzji, oddziaływania elektrostatyczne Polimerowy, ceramiczny Usuwanie substancji o masach cząsteczkowych Da Usuwanie jonów dwuwartościowych Zmiękczanie wody 6

7 Ultrafiltracja (UF) Membrany asymetryczna porowata Grubość membrany ok. 150 m Średnica porów ok nm Siła napędowa ciśnienie ( 0,1-1,0 MPa) Mechanizm separacji sitowy Materiał membrany polimerowy, ceramiczny Główne zastosowania przem.mleczarski (prod. mleka, serwatki, serów) przem. spożywczy (prod. skrobii, odzysk białek) metalurgia (emulsje olejowe, elektropigmenty) przem. tekstylny (barwniki) farmaceutyka (enzymy, antybiotyki) oczyszczanie wody (usuwanie koloidów, pyrogenów) Mikrofiltracja (MF) Membrany symetryczna porowata Grubość membrany ok m Średnica porów ok. 0,05-10 m Siła napędowa ciśnienie (<0,2 MPa) Mechanizm separacji sitowy Materiał membrany polimerowy, ceramiczny Główne zastosowania analityka sterylizacja (przem.spożywczy, farmaceutyka) klarowanie (produkcja napojów) hodowla komórek, bioreaktory (biotechnologia) separacja metali (koloidalne tlenki i wodorotlenki) separacja emulsji olejowych Moduły membranowe Moduł membranowy jest najmniejszym powtarzalnym i integralnym elementem instalacji membranowej i w razie uszkodzenia może być wymieniony na nowy. Oprócz wymagań stawianych samym membranom, tj. wysoka selektywność separacji składników oraz duża przepuszczalność względem składnika moduł membranowy powinien: zapewniać korzystne warunki hydrodynamiczne, tak aby składniki zatrzymywane na membranie były z niej ciągle usuwane, tak by utrzymana była wysoka wydajność procesu, szczelność pomiędzy rozdzielanymi strumieniami permeatu i koncentratu, duży stosunek powierzchni membran do objętości modułu, krótki czas przebywania roztworu, łatwość mycia i sterylizacji, niskie koszty eksploatacji, niskie koszty własne, duża odporność membran na działanie czynników chemicznych, fizycznych i biologicznych. 7

8 Moduły membranowe Konstrukcje dostępnych modułów membranowych opierają się na dwóch podstawowych formach membrany: płaskie arkusze rurki Konfiguracje modułów membranowych: moduły płytowo-ramowe, moduły spiralne płaskie moduły rurowe, moduły kapilarne, moduły z włókien kanalikowych (hollow-fibre) (czasami ta konfiguracja zaliczana jest do kapilarnej). rurki Fouling membran FOULING - odkładanie się substancji na powierzchni membrany i/lub w porach ograniczające jej przepuszczalność. Fouling wywołany jest przez: substancje organiczne (substancje wielkocząsteczkowe, substancje biologiczne), substancje nieorganiczne (wodorotlenki metali, sole wapnia, krzemionka), cząstki zawieszone. Fouling membran mikroorganizmy makrocząsteczki cząsteczki jony 8

9 Klasyfikacja procesów membranowych Różnica ciśnień Różnica stężeń Różnica temperatury Różnica potencjału elektrycznego - Mikrofiltracja MF - Ultrafiltracja UF - Nanofiltracja NF - Odwrócona osmoza RO - Perwaporacja - Separacja gazów - Dializa - Membrany ciekłe - Membrany katalityczne - Destylacja membranowa - Elektrodializa - membrany bipolarne Rodzaje procesów elektromembranowych ELEKTRODIALIZA - polega na transporcie jonów w stałym polu elektrycznym przez ułożone na przemian membrany aniono- i kationowymienne elektrodializa monopolarna (klasyczna) (ED) elektrodializa z membraną monoselektywną elektrodializa z membraną bipolarną elektrodializa odwracalna (EDR) ektrodejonizacja Elektrodailiza ED 9

10 ZASADA PROCESU ELEKTRODIALIZY KONWENCJONALNEJ (ED) transport jonów przez ułożone na przemian membrany aniono- i kationowymienne przepływ jonów wywołany jest różnicą potencjałów elektrycznych po obu stronach membrany efekt procesu 2 strumienie: odsolony i zatężony Zasada procesu elektrodializy (ED) woda odsolona (dializat) koncentrat (solanka) anoda katoda membrana anionowymienna woda zasolona membrana kationowymienna Właściwości membran jonowymiennych wysoka selektywność w stosunku do jednego rodzaju jonów mała oporność elektryczna duża zdolność wymienna duża odporność mechaniczna (kształtu) duża odporność chemiczna 10

11 Zalety i wady procesu elektrodializy Zalety -łatwość powiększania skali poprzez dokładanie nowych komór lub stosów membranowych, -łatwa wymiana pojedynczej komory lub stosu w razie awarii, -wysoki stopień odzyskania wody (nawet do 90% dla EDR), -membrany mniej podatne na blokowanie, mniejszy zakres wstępnego oczyszczania, mniejsza ilość środków chemicznych (w porównaniu do RO), -możliwość produkcji przenośnych instalacji. Wady -konieczność wymiany kosztownych elektrod co 2-3 lata a membran co 10 lat, -konieczność okresowego chemicznego czyszczenia membran, -usuwanie tylko składników jonowych z wody, - konieczność wstępnego oczyszczania roztworów -przy stężeniu soli > g/m 3 proces zdecydowanie nieekonomiczny. stopień odzyskania wody (woda słonawa): dla ED: 40-50% (I o ), 65-75% (II o ), (III o ) dla EDR: 85-94% Proces ED jest najbardziej ekonomiczny przy odsalaniu wody słonawej 3000 mg/dm 3 do poziomu wody do picia ZASTOSOWANIE PROCESU ELEKTRODIALIZY Otrzymywanie wody otrzymywanie wody do spożycia otrzymywanie wód technologicznych z wód słonawych (przy uzdatnianiu wody do kotłów ED/EDR może zastąpić wymianę jonową, przy stężeniach powyżej 0,2 g/dm 3 ), Otrzymywanie soli zatężanie wody morskiej Oczyszczanie ścieków popłuczyn z procesów galwanicznych ścieków z przemysłu chemicznego Przemysł spożywczy odsalanie serwatki uszlachetnianie wina odkwaszanie soków owocowych 11

12 ELEKTRODEJONIZACJA (EDI) Nowa metoda ciągłej produkcji wody o stałej wysokiej czystości Połączenie procesu elektrodializy (ED) i demineralizacji na złożach jonitowych (IE) Wyeliminowanie wad poszczególnych procesów jednostkowych: - wysokie zużycia energii (ED) - niska jakość produktu końcowego (ED) - cykliczność procesu (IE) - konieczność dodawania reagentów chemicznych (IE) - powstawanie agresywnych ścieków (IE) ELEKTRODEJONIZACJA Końcowa jakość diluatu: oporność 18 M cm (przewodność 0,055 μs/cm) zawartość krzemionki < 5 μg/dm 3 zawartość substancji organicznej (TOC) < 10 μg/dm 3 Rozdział strumieni: diluat (produkt) 90-95% koncentrat 5-10% elektrolit 1-2% 12

Wykład 1. Wprowadzenie do metod membranowych

Wykład 1. Wprowadzenie do metod membranowych Wykład 1 Wprowadzenie do metod membranowych Cele metod rozdzielania: 1) 2) 3) zatężania oczyszczanie frakcjonowanie Historia 1855 A. Fick membrany kolodionowe 1866 T. Graham membrany kauczukowe 1950/1960

Bardziej szczegółowo

Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2)

Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2) Wykład 5 Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2) Opracowała dr Elżbieta Megiel Nanofiltracja (ang. Nanofiltration) NF GMM 200 Da rozmiar molekuły 1 nm, TMM 5 30 atm Membrany jonoselektywne Stopień zatrzymywania:

Bardziej szczegółowo

Ciśnieniowe techniki membranowe

Ciśnieniowe techniki membranowe Wykład 4 Ciśnieniowe techniki membranowe Opracowała dr Elżbieta Megiel Pressure driven processes P= MF 10-300 kpa UF 50-500 kpa NF 0.5-1.5 MPa RO 0.5-1.5 MPa Bacteria, parasites, High molecular particles

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI MEMBRANOWE W OCHRONIE ŚRODOWISKA. Procesy separacji membranowej pozwalają na:

TECHNIKI MEMBRANOWE W OCHRONIE ŚRODOWISKA. Procesy separacji membranowej pozwalają na: Wydział Inżynierii Środowiska TECHNIKI MEMBRANOWE W OCHRONIE ŚRODOWISKA Prof. dr hab. inż. Małgorzata KABSCH-KORBUTOWICZ pokój 215 D-2 Prof. dr hab. inż. Katarzyna MAJEWSKA NOWAK pokój 219 D-2 Procesy

Bardziej szczegółowo

ODWRÓCONA OSMOZA ODSALANIE SOLANKI

ODWRÓCONA OSMOZA ODSALANIE SOLANKI Wrocław, 24.11.15 ODWRÓCONA OSMOZA ODSALANIE SOLANKI 1. OPIS PROCESU Podstawowym elementem odróżniającym procesy osmozy od ultrafiltracji są znacznie mniejsze rozmiary cząstek substancji rozpuszczonych

Bardziej szczegółowo

Utylizacja i neutralizacja odpadów Międzywydziałowe Studia Ochrony Środowiska. Ćwiczenie 14. Zastosowanie metod membranowych do oczyszczania ścieków

Utylizacja i neutralizacja odpadów Międzywydziałowe Studia Ochrony Środowiska. Ćwiczenie 14. Zastosowanie metod membranowych do oczyszczania ścieków Utylizacja i neutralizacja odpadów Międzywydziałowe Studia Ochrony Środowiska Ćwiczenie 14 Zastosowanie metod membranowych do oczyszczania ścieków Wstęp teoretyczny Opracowała: dr Elżbieta Megiel 1. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

ODWRÓCONA OSMOZA. Separacja laktozy z permeatu mikrofiltracyjnego serwatki

ODWRÓCONA OSMOZA. Separacja laktozy z permeatu mikrofiltracyjnego serwatki Wrocław, 01.12.16 ODWRÓCONA OSMOZA Separacja laktozy z permeatu mikrofiltracyjnego serwatki 1. OPIS PROCESU Podstawowym elementem odróżniającym procesy osmozy od ultrafiltracji są znacznie mniejsze rozmiary

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11)

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185682 (2 1) Numer zgłoszenia: 317784 (22) Data zgłoszenia: 30.12.1996 (13) B1 (51) IntCl7 C02F 1/44 B01D

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI ROZDZIELANIA

TECHNIKI ROZDZIELANIA TECHNIKI ROZDZIELANIA Ćwiczenie 2 Techniki wzbogacania i prekoncentracji: Membrany stałe/odparowanie próżniowe Politechnika Gdańska Wydział Chemiczny Katedra Inżynierii Chemicznej i Procesowej Prowadzący

Bardziej szczegółowo

Wykład 9. Membrany jonowymienne i prądowe techniki membranowe (część 1) Opracowała dr Elżbieta Megiel

Wykład 9. Membrany jonowymienne i prądowe techniki membranowe (część 1) Opracowała dr Elżbieta Megiel Wykład 9 Membrany jonowymienne i prądowe techniki membranowe (część 1) Opracowała dr Elżbieta Megiel Membrany jonowymienne Membrany jonowymienne heterogeniczne i homogeniczne. S. Koter, Zastosowanie membran

Bardziej szczegółowo

UZDATNIANIE WODY W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM TECHNIKI MEMBRANOWE. 26 marca 2010 Woda i Ścieki w Przemyśle Spożywczym - Białystok 2010

UZDATNIANIE WODY W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM TECHNIKI MEMBRANOWE. 26 marca 2010 Woda i Ścieki w Przemyśle Spożywczym - Białystok 2010 UZDATNIANIE WODY W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM TECHNIKI MEMBRANOWE Obszar geograficzny działania EUROWATER Koncentracja na średnich wydajnościach stacji uzdatniania wody Małe przepływy Średnie przepływy Duże

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZDOLNOŚCI PERMEACJI GAZU PRZEZ MEMBRANĘ POROWATĄ

BADANIE ZDOLNOŚCI PERMEACJI GAZU PRZEZ MEMBRANĘ POROWATĄ Ćwiczenie 14: BADANIE ZDOLNOŚCI PERMEACJI GAZU PRZEZ MEMBRANĘ POROWATĄ 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i zasadą działania modułów membranowych oraz eksperymentalne wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Wprowadzenie do metod membranowych (część 2)

Wykład 2. Wprowadzenie do metod membranowych (część 2) Wykład 2 Wprowadzenie do metod membranowych (część 2) Mechanizmy filtracji membranowej Model kapilarny Model dyfuzyjny Model dyfuzyjny Rozpuszczalność i szybkość dyfuzji Selektywność J k D( c c ) / l n

Bardziej szczegółowo

Stacje odwróconej osmozy Technika membranowa

Stacje odwróconej osmozy Technika membranowa Stacje odwróconej osmozy Technika membranowa Przemysłowe stacje odwróconej osmozy Watersystem. Działając od przeszło 20 lat na rynku uzdatniania wody, oferujemy klientom sprawdzone jednostki odwróconej

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie technik membranowych jako przyszłościowy kierunek w uzdatnianiu wody

Zastosowanie technik membranowych jako przyszłościowy kierunek w uzdatnianiu wody Zastosowanie technik membranowych jako przyszłościowy kierunek w uzdatnianiu wody XVI Sympozjum naukowo-techniczne WOD-KAN-EKO Wrocław 2013 r. Plan Prezentacji Wstęp Tło projektu Założenia techniczne Stacja

Bardziej szczegółowo

WODA I ŚCIEKI W PRZEMYŚLE MOŻLIWOŚĆ OBNIŻENIA KOSZTÓW EKSPLOATACYJNYCH W STACJI UZDATNIANIA WODY W PRZEMYŚLE

WODA I ŚCIEKI W PRZEMYŚLE MOŻLIWOŚĆ OBNIŻENIA KOSZTÓW EKSPLOATACYJNYCH W STACJI UZDATNIANIA WODY W PRZEMYŚLE WODA I ŚCIEKI W PRZEMYŚLE MOŻLIWOŚĆ OBNIŻENIA KOSZTÓW EKSPLOATACYJNYCH W STACJI UZDATNIANIA WODY W PRZEMYŚLE Obszar geograficzny działania EUROWATER Koncentracja na średnich wydajnościach stacji uzdatniania

Bardziej szczegółowo

ODNOWA WODY. Wykład 11 PROCESY MEMBRANOWE

ODNOWA WODY. Wykład 11 PROCESY MEMBRANOWE ODNOWA WODY Wykład 11 PROCESY MEMBRANOWE Size ranges of dissolved and suspanded water constituents Klasyfikacja procesów membranowych wg rodzaju sily napędowej wywołującej transport substancji przez membranę

Bardziej szczegółowo

Oczyszczanie wody - A. L. Kowal, M. Świderska-BróŜ

Oczyszczanie wody - A. L. Kowal, M. Świderska-BróŜ Oczyszczanie wody - A. L. Kowal, M. Świderska-BróŜ Spis treści Przedmowa 1. Woda w przyrodzie 1.1. Wprowadzenie 1.2. Fizyczne właściwości wody 1.3. Ogólna charakterystyka roztworów wodnych 1.3.1. Roztwory

Bardziej szczegółowo

Wykład 7: Metody permeacyjne - wiadomości wstępne

Wykład 7: Metody permeacyjne - wiadomości wstępne Wykład 7: Metody permeacyjne - wiadomości wstępne Zastrzeżenie Niektóre materiały graficzne zamieszczone w tym dokumencie oraz w łączach zewnętrznych mogą być chronione prawem autorskim i jako takie są

Bardziej szczegółowo

Technologie membranowe w przygotowaniu wody duńska firma produkująca urządzenia do uzdatniania wody w oparciu o własne projekty i rozwiązania technologiczne obecnie 4 lokalizacje produkcyjne założona w

Bardziej szczegółowo

Wykład 9: Dializa i Elektrodializa

Wykład 9: Dializa i Elektrodializa Wykład 9: Dializa i Elektrodializa Zastrzeżenie Niektóre materiały graficzne zamieszczone w tym dokumencie oraz w łączach zewnętrznych mogą być chronione prawem autorskim i jako takie są przeznaczone jedynie

Bardziej szczegółowo

Technika membranowa MF UF NF - RO

Technika membranowa MF UF NF - RO Technika membranowa MF UF NF - RO AquaCare GmbH & Co. KG Am Wiesenbusch 11 (im Innovapark) 45966 Gladbeck, Germany +49-20 43-37 57 58-0 +49-20 43 37 57 58-90 www.aquacare.de e-mail: info@aquacare.de Autoryzowany

Bardziej szczegółowo

Wykład 8. Dyfuzyjne techniki membranowe (część 3) Opracowała dr Elżbieta Megiel

Wykład 8. Dyfuzyjne techniki membranowe (część 3) Opracowała dr Elżbieta Megiel Wykład 8 Dyfuzyjne techniki membranowe (część 3) Opracowała dr Elżbieta Megiel Dializa Dializa dla roztworów elektrolitów Równowaga Donnana, 1911 W warunkach równowagowych iloczyn jonowy każdego elektrolitu

Bardziej szczegółowo

ul. Grabska 15A, Niepołomice NIP Niepołomice, DOTYCZY: zakupu Elektrodializera pilotowego ED/EDR

ul. Grabska 15A, Niepołomice NIP Niepołomice, DOTYCZY: zakupu Elektrodializera pilotowego ED/EDR Niepołomice, 18.05.2016 ZAPYTANIE OFERTOWE DOTYCZY: zakupu Elektrodializera pilotowego ED/EDR w ramach projektu: Odzysk niklu z odpadowych kąpieli galwanicznych w układzie zintegrowanym elektrodializa-elektroliza.

Bardziej szczegółowo

METODY DEMINERALIZACJA SERWATKI

METODY DEMINERALIZACJA SERWATKI POLSKI KONGRES SEROWARSKI METODY DEMINERALIZACJA SERWATKI ZAWIERCIE 2016 Dr inż. Janusz Kroll Standardowa serwatka w proszku (WP) jest nadal głównym produktem z serwatki (masowo) Globalna produkcja produktów

Bardziej szczegółowo

MEMBRANOWE OCZYSZCZANIE WÓD KOPALNIANYCH STUDIUM PRZYPADKU. Membrane treatment of mine water case study

MEMBRANOWE OCZYSZCZANIE WÓD KOPALNIANYCH STUDIUM PRZYPADKU. Membrane treatment of mine water case study 108 MEMBRANOWE OCZYSZCZANIE WÓD Tomasz Tomkowicz 1), dr hab. inż. Mariusz Dudziak, prof. nzw. w Pol. Śl. 2), dr inż. Edyta Kudlek 3) Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki Instytut

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój przemysłowych procesów pralniczych. Moduł 1 Zastosowanie wody. Rozdział 3b. Zmiękczanie wody

Zrównoważony rozwój przemysłowych procesów pralniczych. Moduł 1 Zastosowanie wody. Rozdział 3b. Zmiękczanie wody Projekt Leonardo da Vinci Zrównoważony rozwój przemysłowych procesów pralniczych Moduł 1 Zastosowanie wody Rozdział 3b Zmiękczanie wody Moduł 1 Zastosowanie wody Rozdział 3 Zmiękczanie wody 1 Treść Twardość

Bardziej szczegółowo

Membranowe Procesy Ciśnieniowe

Membranowe Procesy Ciśnieniowe Ćwiczenie odwrócona osmoza Membranowe Procesy Ciśnieniowe Pierwsze badania nad procesami membranowymi rozpoczęły się w połowie XIX wieku i związane były z pracami prowadzonymi przez T. Grahama (1805-1869)

Bardziej szczegółowo

Elektrodejonizacja i jej zastosowanie w procesie uzdatniania wody dla celów przemysłowych

Elektrodejonizacja i jej zastosowanie w procesie uzdatniania wody dla celów przemysłowych Janusz Skwara ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Zakład Chemii i Diagnostyki Elektrodejonizacja i jej zastosowanie w procesie uzdatniania wody dla celów przemysłowych Elektrodejonizacja wody (EDI) jest nowoczesną,

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI MEMBRANOWE W OCHRONIE ŚRODOWISKA INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

TECHNIKI MEMBRANOWE W OCHRONIE ŚRODOWISKA INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA KIERUNEK: OCHRONA ŚRODOWISKA STUDIA STACJONARNE II STOPNIA TECHNIKI MEMBRANOWE W OCHRONIE ŚRODOWISKA INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH 1. Elektrodialityczne odsalanie

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Apolinary L. Kowal, Maria Świderska-Bróż - Oczyszczanie wody

Księgarnia PWN: Apolinary L. Kowal, Maria Świderska-Bróż - Oczyszczanie wody Księgarnia PWN: Apolinary L. Kowal, Maria Świderska-Bróż - Oczyszczanie wody Przedmowa................................................ XIII 1. Woda w przyrodzie.........................................

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI MEMBRANOWE W PRZETWÓRSTWIE MLEKA Lidia Zander, Zygmunt Zander

TECHNIKI MEMBRANOWE W PRZETWÓRSTWIE MLEKA Lidia Zander, Zygmunt Zander Artykuł opublikowany z niewielkimi zmianami w Ogólnopolskim Informatorze Mleczarskim nr 11/2004 (95) TECHNIKI MEMBRANOWE W PRZETWÓRSTWIE MLEKA Lidia Zander, Zygmunt Zander Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

Bardziej szczegółowo

Czy równowaga jest procesem korzystnym? dr hab. prof. nadzw. Małgorzata Jóźwiak

Czy równowaga jest procesem korzystnym? dr hab. prof. nadzw. Małgorzata Jóźwiak Czy równowaga jest procesem korzystnym? dr hab. prof. nadzw. Małgorzata Jóźwiak 1 Pojęcie równowagi łańcuch pokarmowy równowagi fazowe równowaga ciało stałe - ciecz równowaga ciecz - gaz równowaga ciało

Bardziej szczegółowo

FLOTACJA HYBRYDOWA METODA OCZYSZCZANIA TRUDNYCH, WYSOKOSTĘŻONYCH I ZAOLEJONYCH ŚCIEKÓW TECHNIKA PRZEMYSŁOWA

FLOTACJA HYBRYDOWA METODA OCZYSZCZANIA TRUDNYCH, WYSOKOSTĘŻONYCH I ZAOLEJONYCH ŚCIEKÓW TECHNIKA PRZEMYSŁOWA FLOTACJA HYBRYDOWA METODA OCZYSZCZANIA TRUDNYCH, WYSOKOSTĘŻONYCH I ZAOLEJONYCH ŚCIEKÓW FLOTACJA HYBRYDOWA METODA OCZYSZCZANIA TRUDNYCH, WYSOKOSTĘŻONYCH I ZAOLEJONYCH ŚCIEKÓW Wymagania dotyczące jakości

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA INSTYTUT TECHNOLOGII NIEORGANICZNEJ I NAWOZÓW MINERALNYCH. Ćwiczenie nr 6. Adam Pawełczyk

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA INSTYTUT TECHNOLOGII NIEORGANICZNEJ I NAWOZÓW MINERALNYCH. Ćwiczenie nr 6. Adam Pawełczyk POLITECHNIKA WROCŁAWSKA INSTYTUT TECHNOLOGII NIEORGANICZNEJ I NAWOZÓW MINERALNYCH Ćwiczenie nr 6 Adam Pawełczyk Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych USUWANIE SUBSTANCJI POŻYWKOWYCH ZE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH

Bardziej szczegółowo

Pytania do egzaminu z przedmiotu Gospodarka wodno ściekowa w sektorze paliwowo energetycznym

Pytania do egzaminu z przedmiotu Gospodarka wodno ściekowa w sektorze paliwowo energetycznym I Budowa i właściwości fizykochemiczne wody 1. Budowa cząsteczki H 2 O a) klasyczny model budowy cząsteczki H 2 O, b) budowa cząsteczki H 2 O na gruncie teorii kwantowej, c) cząsteczka H 2 O jako dipol,

Bardziej szczegółowo

PL B1. ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE, Szczecin, PL BUP 24/15

PL B1. ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE, Szczecin, PL BUP 24/15 PL 224627 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 224627 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 408265 (22) Data zgłoszenia: 20.05.2014 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Nowe wyzwania. Upowszechnianie zasad ROZWOJU ZRÓWNOWAŻONEGO pociąga za sobą konieczność:

Nowe wyzwania. Upowszechnianie zasad ROZWOJU ZRÓWNOWAŻONEGO pociąga za sobą konieczność: Nowe wyzwania Upowszechnianie zasad ROZWOJU ZRÓWNOWAŻONEGO pociąga za sobą konieczność: Wprowadzenia do laboratoriów analitycznych ZASAD (12) ZIELONEJ CHEMII Można, więc mówić o ZIELONEJ CHEMII ANALITYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Anna Ptaszek. 7 października Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Chemia fizyczna - wykład 2. Anna Ptaszek 1 / 1

Wykład 2. Anna Ptaszek. 7 października Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Chemia fizyczna - wykład 2. Anna Ptaszek 1 / 1 Wykład 2 Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego 7 października 2015 1 / 1 Zjawiska koligatywne Rozpuszczenie w wodzie substancji nielotnej powoduje obniżenie prężności pary nasyconej P woda

Bardziej szczegółowo

Podstawy biogospodarki. Wykład 7

Podstawy biogospodarki. Wykład 7 Podstawy biogospodarki Wykład 7 Prowadzący: Krzysztof Makowski Kierunek Wyróżniony przez PKA Immobilizowane białka Kierunek Wyróżniony przez PKA Krzysztof Makowski Instytut Biochemii Technicznej Politechniki

Bardziej szczegółowo

Lublin 26.09.2012. Stacja Uzdatniania Wody w ZAK S.A.

Lublin 26.09.2012. Stacja Uzdatniania Wody w ZAK S.A. Lublin 26.09.2012 Stacja Uzdatniania Wody w ZAK S.A. W 2008 roku podpisano umowę na wykonanie SUW w ZAK S.A. Budowa instalacji trwała 2 lata. Głównym wykonawcą zadania był Polimex-Mostostal S.A., natomiast

Bardziej szczegółowo

OCZYSZCZANIE WODY METODĄ ODWRÓCONEJ OSMOZY. 1. Wprowadzenie do technik membranowych

OCZYSZCZANIE WODY METODĄ ODWRÓCONEJ OSMOZY. 1. Wprowadzenie do technik membranowych Aktualizacja 14.02.2012r. OCZYSZCZANIE WODY METODĄ ODWRÓCONEJ OSMOZY 1. Wprowadzenie do technik membranowych Procesy membranowe są technikami pozwalającymi na separację zanieczyszczeń o wymiarach cząstek

Bardziej szczegółowo

Systemy membranowe Pall Microflow do pielęgnacji solanek serowarskich. M. Jastrzębski, P. Ziarko Pall Poland, Warszawa

Systemy membranowe Pall Microflow do pielęgnacji solanek serowarskich. M. Jastrzębski, P. Ziarko Pall Poland, Warszawa Systemy membranowe Pall Microflow do pielęgnacji solanek serowarskich. M. Jastrzębski, P. Ziarko Pall Poland, Warszawa Pielęgnacja solanek serowarskich Objętość solanki od kilkudziesięciu m3 wzwyż Zanieczyszczenia

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 7. Diagramy fazowe Dwuskładnikowe układy doskonałe

WYKŁAD 7. Diagramy fazowe Dwuskładnikowe układy doskonałe WYKŁAD 7 Diagramy fazowe Dwuskładnikowe układy doskonałe JS Reguła Gibssa. Układy dwuskładnikowe Reguła faz Gibbsa określa liczbę stopni swobody układu w równowadze termodynamicznej: układy dwuskładnikowe

Bardziej szczegółowo

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW I WÓD TECHNOLOGICZNYCH Z RÓŻNYCH GAŁĘZI PRZEMYSŁU Z ZASTOSOWANIEM ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII: BIOLOGICZNEJ I ULTRAFILTRACJI

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW I WÓD TECHNOLOGICZNYCH Z RÓŻNYCH GAŁĘZI PRZEMYSŁU Z ZASTOSOWANIEM ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII: BIOLOGICZNEJ I ULTRAFILTRACJI OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW I WÓD TECHNOLOGICZNYCH Z RÓŻNYCH GAŁĘZI PRZEMYSŁU Z ZASTOSOWANIEM ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII: BIOLOGICZNEJ I ULTRAFILTRACJI MGR INŻ. ANNA MUSIELAK DI (FH) DR. TECHN. SIMON JABORNIG

Bardziej szczegółowo

dla której jest spełniony warunek równowagi: [H + ] [X ] / [HX] = K

dla której jest spełniony warunek równowagi: [H + ] [X ] / [HX] = K RÓWNOWAGI W ROZTWORACH Szwedzki chemik Svante Arrhenius w 1887 roku jako pierwszy wykazał, że procesowi rozpuszczania wielu substancji towarzyszy dysocjacja, czyli rozpad cząsteczek na jony naładowane

Bardziej szczegółowo

Odpady ciekłe z zakładowej regeneracji srebra inne niż wymienione w 09 01 06. 29 10 01 09* Kwas siarkowy. 30 10 01 22*

Odpady ciekłe z zakładowej regeneracji srebra inne niż wymienione w 09 01 06. 29 10 01 09* Kwas siarkowy. 30 10 01 22* Odpady 01 06 01 01* Kwas siarkawy i siarkowy. 02 06 01 02* Kwas chlorowodorowy. 03 06 01 04* Kwas fosforowy i fosforawy. 04 06 01 06* Inne kwasy. 05 06 02 01* Wodorotlenek wapniowy. 06 06 02 03* Wodorotlenek

Bardziej szczegółowo

Obliczenia chemiczne. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny

Obliczenia chemiczne. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Obliczenia chemiczne Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny 1 STĘŻENIA ROZTWORÓW Stężenia procentowe Procent masowo-masowy (wagowo-wagowy) (% m/m) (% w/w) liczba gramów substancji rozpuszczonej

Bardziej szczegółowo

4 Ogólna technologia żywności

4 Ogólna technologia żywności Spis treści Przedmowa 7 1. Operacje membranowe, Krzysztof Surówka 9 1.1. Wstęp 9 1.2. Zasada krzyżowej filtracji membranowej 9 1.3. Ogólna charakterystyka operacji membranowych 10 1.4. Membrany - klasy

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z chemii kl VII

Kryteria oceniania z chemii kl VII Kryteria oceniania z chemii kl VII Ocena dopuszczająca -stosuje zasady BHP w pracowni -nazywa sprzęt laboratoryjny i szkło oraz określa ich przeznaczenie -opisuje właściwości substancji używanych na co

Bardziej szczegółowo

Utylizacja i neutralizacja odpadów Międzywydziałowe Studia Ochrony Środowiska

Utylizacja i neutralizacja odpadów Międzywydziałowe Studia Ochrony Środowiska Utylizacja i neutralizacja odpadów Międzywydziałowe Studia Ochrony Środowiska Instrukcja do Ćwiczenia 14 Zastosowanie metod membranowych w oczyszczaniu ścieków Opracowała dr Elżbieta Megiel Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

C330 Demineralizacja (całkowite odsalanie wody)

C330 Demineralizacja (całkowite odsalanie wody) C330 Demineralizacja (całkowite odsalanie wody) Metoda ekwiwalentnej wymiany jonowej Strona 2/7 C330 Demineralizacja 1 Na czym polega demineralizacja Absolutnie czysta woda zwana również wodą destylowaną

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE MEMBRAN DO OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO

ZASTOSOWANIE MEMBRAN DO OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO ZASTOSOWANIE MEMBRAN DO OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO Ewa Puszczało Instytut Inżynierii Wody i Ścieków Politechnika Śląska SCHEMAT UBOJU Rozładunek i rozmieszczenie zwierzyny ubojowej Ogłuszanie

Bardziej szczegółowo

METODY PRZECHOWYWANIA I UTRWALANIA BIOPRODUKTÓW METODY ODWADNIANIA

METODY PRZECHOWYWANIA I UTRWALANIA BIOPRODUKTÓW METODY ODWADNIANIA METODY PRZECHOWYWANIA I UTRWALANIA BIOPRODUKTÓW Opracował: dr S. Wierzba Katedra Biotechnologii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Opolskiego Usunięcie wilgoci z materiału bez zmian jej postaci fizycznej:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. asf;mfzjf. (Jan Fiedurek)

Spis treści. asf;mfzjf. (Jan Fiedurek) asf;mfzjf Spis treści 1. Informacje wstępne 11 (Jan Fiedurek) 1.1. Biotechnologia w ujęciu historycznym i perspektywicznym... 12 1.2. Biotechnologia klasyczna i nowoczesna... 18 1.3. Rozwój biotechnologii:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania trzeciego /11 CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE / Procesy podstawowe w technologii żywności /14

Spis treści. Przedmowa do wydania trzeciego /11 CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE / Procesy podstawowe w technologii żywności /14 Spis treści Przedmowa do wydania trzeciego /11 CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE /13 1. Procesy podstawowe w technologii żywności /14 1.1. Pojęcie procesu podstawowego / 14 1.2. Przenoszenie pędu, energii i masy /

Bardziej szczegółowo

Oczyszczanie wody i jej ponowne użycie w Gazie. NFO igw, Forum XXVII 18/11/2011

Oczyszczanie wody i jej ponowne użycie w Gazie. NFO igw, Forum XXVII 18/11/2011 Oczyszczanie wody i jej ponowne użycie w Gazie niekonwencjonalnym NFO igw, Forum NFOŚiGW, Forum XXVII 18/11/2011 Gospodarka wodna w szczelinowaniu ciśnieniowym Warianty procesów wodnych wybrane przypadki

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 1 lutego 2017 r. (OR. en)

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 1 lutego 2017 r. (OR. en) Rada Unii Europejskiej Bruksela, 1 lutego 2017 r. (OR. en) 5845/17 ADD 1 PISMO PRZEWODNIE Od: Data otrzymania: 31 stycznia 2017 r. Do: AGRI 54 AGRIORG 10 WTO 20 OIV 2 Sekretarz Generalny Komisji Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

- Kompaktowa instalacja RO wydajności ltr/h. - Kompaktowa instalacja RO wydajności ltr/h

- Kompaktowa instalacja RO wydajności ltr/h. - Kompaktowa instalacja RO wydajności ltr/h ZAWARTOŚĆ INSTALACEJE ODWRÓCONEJ OSMOZY Typoszereg ROTEC ROTEC C ROTEC S ROTEC M ROTEC L wydajności 100-400 ltr/h wydajności - 2.500 ltr/h wydajności 2.500-5.000 ltr/h wydajności 3.000-25.000 ltr/h OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: Właściwości osmotyczne koloidalnych roztworów biopolimerów.

Ćwiczenie 2: Właściwości osmotyczne koloidalnych roztworów biopolimerów. 1. Część teoretyczna Właściwości koligatywne Zjawiska osmotyczne związane są z równowagą w układach dwu- lub więcej składnikowych, przy czym dotyczy roztworów substancji nielotnych (soli, polisacharydów,

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Watersystem do uzdatniania wody dla gastronomi

Urządzenia Watersystem do uzdatniania wody dla gastronomi Urządzenia Watersystem do uzdatniania wody dla gastronomi Watersystem Sp. z o.o. Sp.K. ul. Trakt Brzeski 167, Zakręt 05-077 Warszawa. tel.: 022 773-23-80, 022 795-77-93, 022 425-78-99 fax: 022 773-23-80,

Bardziej szczegółowo

MIKROFILTRACJA ZAGĘSZCZANIE BIAŁEK SERWATKOWYCH

MIKROFILTRACJA ZAGĘSZCZANIE BIAŁEK SERWATKOWYCH Wrocław, 16.11.16 MIKROFILTRACJA ZAGĘSZCZANIE BIAŁEK SERWATKOWYCH 1. OPIS PROCESU Procesy membrany stosowane szeroko w przemyśle mleczarskim są często alternatywą dla jednostkowych procesów klasycznej

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp W przypadku trudno rozpuszczalnej soli, mimo osiągnięcia stanu nasycenia, jej stężenie w roztworze jest bardzo małe i przyjmuje się, że ta

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Biotechnologia Kod przedmiotu: 4.3 Rodzaj przedmiotu: treści kierunkowych. Poziom kształcenia: II stopnia. Liczba godzin/tydzień: 1W, 1Ć

Kierunek: Biotechnologia Kod przedmiotu: 4.3 Rodzaj przedmiotu: treści kierunkowych. Poziom kształcenia: II stopnia. Liczba godzin/tydzień: 1W, 1Ć Nazwa przedmiotu: Procesy jednostkowe w biotechnologii Unit processes in biotechnology Załącznik nr do procedury nr W_PR_ Kierunek: Biotechnologia Kod przedmiotu: 4.3 Rodzaj przedmiotu: treści kierunkowych

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD PROCESÓW MEMBRANOWYCH WYKORZYSTYWANYCH DO USUWANIA CHROMU Z ROZTWORÓW WODNYCH

PRZEGLĄD PROCESÓW MEMBRANOWYCH WYKORZYSTYWANYCH DO USUWANIA CHROMU Z ROZTWORÓW WODNYCH chrom, procesy membranowe Sławomir SZERZYNA* PRZEGLĄD PROCESÓW MEMBRANOWYCH WYKORZYSTYWANYCH DO USUWANIA CHROMU Z ROZTWORÓW WODNYCH Obecność chromu w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi stanowi

Bardziej szczegółowo

Część I. Wprowadzenie. Część II. Procesy mechaniczne. Zawartość. 1. Procesy podstawowe w technologii żywności Pojęcie procesu podstawowego

Część I. Wprowadzenie. Część II. Procesy mechaniczne. Zawartość. 1. Procesy podstawowe w technologii żywności Pojęcie procesu podstawowego 140596 Zawartość Część I. Wprowadzenie 1. Procesy podstawowe w technologii żywności 1.1. Pojęcie procesu podstawowego 1.2. Przenoszenie pędu, energii i masy 1.3. Bilansowanie procesów 1.4. Powiększanie

Bardziej szczegółowo

Postęp techniczny w przemyśle cukrowniczym. Maj 2015

Postęp techniczny w przemyśle cukrowniczym. Maj 2015 Postęp techniczny w przemyśle cukrowniczym Maj 2015 Działalność EPURO POLSKA INDUSTRIAL WATER to 3 segmenty: Urządzenia przemysłowe Środki chemiczne Serwis techniczny projektowanie instalacji dobór, kompletacja

Bardziej szczegółowo

(54) Sposób przerobu zasolonych wód odpadowych z procesu syntezy tlenku etylenu

(54) Sposób przerobu zasolonych wód odpadowych z procesu syntezy tlenku etylenu RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 186722 (21) Numer zgłoszenia: 327212 (22) Data zgłoszenia: 03.07.1998 (13) B1 (51) IntCl7 C07C 31/20 C07C

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu. (na prawach rękopisu)

Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu. (na prawach rękopisu) Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu (na prawach rękopisu) W analityce procesowej istotne jest określenie stężeń rozpuszczonych w cieczach gazów. Gazy rozpuszczają się w cieczach

Bardziej szczegółowo

Filtracja membranowa w procesach sanitarnych. Kompletna oferta Alfa Laval

Filtracja membranowa w procesach sanitarnych. Kompletna oferta Alfa Laval Filtracja membranowa w procesach sanitarnych Kompletna oferta Alfa Laval Doskonała filtracja Alfa Laval jest jednym z wiodących dostawców urządzeń do przemysłowego rozdziału faz (separacji). Urządzenia

Bardziej szczegółowo

PROCESY JEDNOSTKOWE W TECHNOLOGIACH ŚRODOWISKOWYCH WYMIANA JONOWA

PROCESY JEDNOSTKOWE W TECHNOLOGIACH ŚRODOWISKOWYCH WYMIANA JONOWA KIiChŚ PROCESY JEDNOSTKOWE W TECHNOLOGIACH ŚRODOWISKOWYCH Ćwiczenie nr 2 WYMIANA JONOWA Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest określenie roboczej zdolności wymiennej jonitu na podstawie eksperymentalnie wyznaczonej

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL BUP 01/12

PL B1. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL BUP 01/12 PL 216277 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 216277 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 391686 (51) Int.Cl. C10K 1/32 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Przedmiot do wyboru dla studentów I USM w wymiarze 120 godz. dla specjalności Chemia polimerów ( zalecany przez kierownika specjalności)

Przedmiot do wyboru dla studentów I USM w wymiarze 120 godz. dla specjalności Chemia polimerów ( zalecany przez kierownika specjalności) Przedmiot do wyboru dla studentów I USM w wymiarze 120 godz. dla specjalności Chemia polimerów ( zalecany przez kierownika specjalności) Sylwetka absolwenta tego przedmiotu Przedmiot ten poszerzy wiedzę

Bardziej szczegółowo

11) Stan energetyczny elektronu w atomie kwantowanym jest zespołem : a dwóch liczb kwantowych b + czterech liczb kwantowych c nie jest kwantowany

11) Stan energetyczny elektronu w atomie kwantowanym jest zespołem : a dwóch liczb kwantowych b + czterech liczb kwantowych c nie jest kwantowany PYTANIA EGZAMINACYJNE Z CHEMII OGÓLNEJ I Podstawowe pojęcia chemiczne 1) Pierwiastkiem nazywamy : a zbiór atomów o tej samej liczbie masowej b + zbiór atomów o tej samej liczbie atomowej c zbiór atomów

Bardziej szczegółowo

Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej

Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej 1. Jak wpłynie 50% dodatek MeOH do wody na retencję kwasu propionowego w układzie faz odwróconych? 2. Jaka jest kolejność retencji kwasów mrówkowego, octowego

Bardziej szczegółowo

CHEMIA I GIMNAZJUM WYMAGANIA PODSTAWOWE

CHEMIA I GIMNAZJUM WYMAGANIA PODSTAWOWE WYMAGANIA PODSTAWOWE wskazuje w środowisku substancje chemiczne nazywa sprzęt i szkło laboratoryjne opisuje podstawowe właściwości substancji będących głównymi składnikami stosowanych na co dzień produktów

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKÓW DYFUZJI I PERMEACJI DLA MEMBRAN TYPU MIXED MATRIX

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKÓW DYFUZJI I PERMEACJI DLA MEMBRAN TYPU MIXED MATRIX WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKÓW DYFUZJI I PERMEACJI DLA MEMBRAN TYPU MIXED MATRIX Maciej Szwast 1, Michał Zalewski 1, Daniel Polak 1 1. Wydział Inżynierii Chemicznej i Procesowej, Politechnika Warszawska, ul.

Bardziej szczegółowo

Wykład 10 Równowaga chemiczna

Wykład 10 Równowaga chemiczna Wykład 10 Równowaga chemiczna REAKCJA CHEMICZNA JEST W RÓWNOWADZE, GDY NIE STWIERDZAMY TENDENCJI DO ZMIAN ILOŚCI (STĘŻEŃ) SUBSTRATÓW ANI PRODUKTÓW RÓWNOWAGA CHEMICZNA JEST RÓWNOWAGĄ DYNAMICZNĄ W rzeczywistości

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab CZĄSTECZKA I RÓWNANIE REKCJI CHEMICZNEJ potrafi powiedzieć co to jest: wiązanie chemiczne, wiązanie jonowe, wiązanie

Bardziej szczegółowo

Fizyka 1 Wróbel Wojciech

Fizyka 1 Wróbel Wojciech w poprzednim odcinku 1 Stany skupienia materii Ciała stałe Ciecze Płyny Gazy 2 Stany skupienia materii Ciała stałe Ciecze Płyny Gazy Plazma 3 Ciało stałe ustalony kształt i objętość uporządkowanie dalekiego

Bardziej szczegółowo

Stacje uzdatniania wody

Stacje uzdatniania wody Stacje uzdatniania wody Oferujemy: Instalacje do wody pitnej, procesowej i technologicznej pod klucz od projektowania do realizacji, Pomoc w wyborze optymalnego rozwiązania technologicznego, Gwarancje

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób usuwania zanieczyszczeń z instalacji produkcyjnych zawierających membrany filtracyjne stosowane w przemyśle spożywczym

PL B1. Sposób usuwania zanieczyszczeń z instalacji produkcyjnych zawierających membrany filtracyjne stosowane w przemyśle spożywczym PL 214736 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 214736 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 388142 (51) Int.Cl. B01D 65/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

ODNOWA WODY. Wykład 11 PROCESY MEMBRANOWE

ODNOWA WODY. Wykład 11 PROCESY MEMBRANOWE ODNOWA WODY Wykład 11 PROCESY MEMBRANOWE Size ranges of dissolved and suspanded water constituents Klasyfikacja procesów membranowych wg rodzaju sily napdowej wywołujcej transport substancji przez membran

Bardziej szczegółowo

Postępowanie z wodą ściekową Różne metody filtracji odpływów pralniczych

Postępowanie z wodą ściekową Różne metody filtracji odpływów pralniczych Leonardo da Vinci Project Równowaga w procesach prania Moduł 1 Wykorzystanie wody Rozdział 5 b Postępowanie z wodą ściekową Różne metody filtracji odpływów pralniczych 1 Spis treści Postępowanie z wodą

Bardziej szczegółowo

Definicja immobilizacji

Definicja immobilizacji Definicja immobilizacji Immobilizacja technika unieruchamiania biokatalizatorów / enzymów na nośnikach, stosowana powszechnie w badaniach naukowych i przemyśle (chemicznym, spożywczym) Problemy związane

Bardziej szczegółowo

Ewa Puszczało. Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki

Ewa Puszczało. Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki Ewa Puszczało Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki Substancje powierzchniowo czynne (SPC) to związki chemiczne, których cząsteczki są zbudowane z 2 elementów o przeciwnym

Bardziej szczegółowo

Zdjęcia Elektrowni w Skawinie wykonał Marek Sanok

Zdjęcia Elektrowni w Skawinie wykonał Marek Sanok Zdjęcia Elektrowni w Skawinie wykonał Marek Sanok 32 III Konferencja Wytwórców Energii Elektrycznej i Cieplnej Skawina 2012 Wykorzystanie procesu odwróconej osmozy w przygotowaniu wody dla obiegu wodno-parowego

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. Wprowadzenie do biotechnologii. Rys historyczny. Zakres i znaczenie nowoczesnej biotechnologii. Opracowanie procesu biotechnologicznego. 7. Produkcja biomasy. Białko mikrobiologiczne.

Bardziej szczegółowo

Galwaniczne roztwory technologiczne Niezawodność, trwałość, minimalizacja zużycia

Galwaniczne roztwory technologiczne Niezawodność, trwałość, minimalizacja zużycia Galwaniczne roztwory technologiczne Niezawodność, trwałość, minimalizacja zużycia dr Zofia Buczko, IMP Zakład Korozji i Elektrochemii Znaczenie konserwacji, regeneracji i utylizacji cieczy technologicznych

Bardziej szczegółowo

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) PL B1 B01D 63/00

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) PL B1 B01D 63/00 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 175490 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 306490 (22) Data zgłoszenia: 21.12.1994 (51) IntCl6: B01D 61/36 B01D

Bardziej szczegółowo

Przegląd technologii produkcji tlenu dla bloku węglowego typu oxy

Przegląd technologii produkcji tlenu dla bloku węglowego typu oxy Przegląd technologii produkcji tlenu dla bloku węglowego typu oxy Metody zmniejszenia emisji CO 2 - technologia oxy-spalania Metoda ta polega na spalaniu paliwa w atmosferze o zwiększonej koncentracji

Bardziej szczegółowo

Oszczędności płynące z odzysku wody i cennych surowców

Oszczędności płynące z odzysku wody i cennych surowców Oszczędności płynące z odzysku wody i cennych surowców NIJHUIS PODSTAWOWE LICZBY Ponad 80 lat doświadczenia Ponad 2400 instalacji na świecie Ponad 130 instalacji w Polsce w tym blisko 80% w branży spożywczej

Bardziej szczegółowo

1. Stechiometria 1.1. Obliczenia składu substancji na podstawie wzoru

1. Stechiometria 1.1. Obliczenia składu substancji na podstawie wzoru 1. Stechiometria 1.1. Obliczenia składu substancji na podstawie wzoru Wzór związku chemicznego podaje jakościowy jego skład z jakich pierwiastków jest zbudowany oraz liczbę atomów poszczególnych pierwiastków

Bardziej szczegółowo

LABINDEX HLP ŹRÓDŁO WODY W TWOIM LABORATORIUM

LABINDEX HLP ŹRÓDŁO WODY W TWOIM LABORATORIUM LABINDEX HLP ŹRÓDŁO WODY W TWOIM LABORATORIUM 3 jest liderem na rynku polskim w laboratoryjnych systemów oczyszczania wody. Demineralizatory serii HLP o wydajnościach od 4 dm 3 /h do 200 dm 3 /h produkują

Bardziej szczegółowo

Laboratoryjny Katalog Filtracji

Laboratoryjny Katalog Filtracji Laboratoryjny Katalog Filtracji Materiały filtracyjne w monitoringu środowiska MUNKTELL FILTER AB Rok ZałoŜenia 1987 Rok ZałoŜenia 1991 KONTROLA ZANIECZYSZCZENIA WODY FILTRY Z WŁÓKNA SZKLANEGO Filtry z

Bardziej szczegółowo

PARAMETRY TECHNICZNE I WARUNKI BEZWZGLĘDNIE WYMAGANE. Stacja uzdatniania wody 1 szt. model/typ... *; producent...

PARAMETRY TECHNICZNE I WARUNKI BEZWZGLĘDNIE WYMAGANE. Stacja uzdatniania wody 1 szt. model/typ... *; producent... PARAMETRY TECHNICZNE I WARUNKI BEZWZGLĘDNIE WYMAGANE Stacja uzdatniania wody 1 szt model/typ.... *; producent.....*; rok produkcji * Lp. Minimalne parametry i warunki bezwzględnie wymagane Opis parametrów

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TECHNIK MEMBRANOWYCH DO ODSALANIA WÓD KOPALNIANYCH

ZASTOSOWANIE TECHNIK MEMBRANOWYCH DO ODSALANIA WÓD KOPALNIANYCH odsalanie, proces membranowy, odwrócona osmoza, elektrodializa Aleksandra KLIMONDA, Izabela KOWALSKA* ZASTOSOWANIE TECHNIK MEMBRANOWYCH DO ODSALANIA WÓD KOPALNIANYCH Wody słone i słonawe są coraz częściej

Bardziej szczegółowo

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów BADANIA PROCESU SORPCJI JONÓW ZŁOTA(III), PLATYNY(IV) I PALLADU(II) Z ROZTWORÓW CHLORKOWYCH ORAZ MIESZANINY JONÓW NA SORBENCIE DOWEX OPTIPORE L493 IMPREGNOWANYM CYANEXEM 31 Grzegorz Wójcik, Zbigniew Hubicki,

Bardziej szczegółowo

Technologie membranowe w przemyśle mleczarskim Propozycja firmy A-Lima Bis

Technologie membranowe w przemyśle mleczarskim Propozycja firmy A-Lima Bis 1 Technologie membranowe w przemyśle mleczarskim Propozycja firmy A-Lima Bis Wszystkie zakłady przetwórcze, w tym także zakłady przetwarzające mleko, aby móc skutecznie konkurować na rynku zmuszone są

Bardziej szczegółowo

Skuteczność odsalania roztworów barwników organicznych w procesie elektrodializy

Skuteczność odsalania roztworów barwników organicznych w procesie elektrodializy OCHRONA ŚRODOWISKA Vol. 33 2011 Nr 2 Katarzyna Majewska-Nowak, Joanna Kawiecka-Skowron Skuteczność odsalania roztworów barwników organicznych w procesie elektrodializy Otrzymywanie i zatężanie roztworów

Bardziej szczegółowo