Chorzy psychicznie mogą pracować.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Chorzy psychicznie mogą pracować."

Transkrypt

1 Chorzy psychicznie mogą pracować.

2 Szanowni Państwo, publikacja, którą oddajemy w Państwa ręce powstała w ramach projektu promującego zatrudnianie osób z doświadczeniem choroby psychicznej. We wrześniu mogli Państwo zobaczyć na ulicach miast Małopolski billboardy z hasłem Chorzy psychicznie mogą pracować. Dziś chcielibyśmy Państwu przedstawić więcej informacji dotyczących różnych aspektów zatrudniania osób chorujących. Zapraszamy do lektury. A wszystkich zainteresowanych tematem zachęcamy również do odwiedzenia naszej strony internetowej i kontaktu z nami. Zespół redakcyjny Co pracodawca powinien wiedzieć o schizofrenii? Leczenie i przebieg Większość z nas nie wie, na czym naprawdę polegają choroby psychiczne i jak się je leczy. A warto wiedzieć, że współczesne sposoby leczenia umożliwiają osobom chorującym prowadzenie aktywnego życia społecznego i zawodowego. Niniejsza publikacja powstała w ramach projektu Od zrozumienia do zatrudnienia praca dla osób chorych psychicznie, realizowanego przez Fundację Wspierania Rozwoju Społecznego Leonardo. Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zespół redakcyjny: Urszula Chudowolska, Donata Duszyńska, Anna Rachwał, Aneta Walter, Marzena Wiśniak Specjalne podziękowania dla Pana Grzegorza Piskalskiego z CentrumCSR.PL! Projekt graficzny: Marcin Klag Wydawca: Fundacja Wspierania Rozwoju Społecznego Leonardo os. Młodości 8, Kraków tel.: 12/ fax:12/ Biuro projektu: os. Sienkiewicza 24, Wieliczka tel.: 12/ fax: 12/ Osoby chore psychicznie zawsze wydawały się inne od reszty społeczeństwa. W zamierzchłych czasach były traktowane jako wyjątkowe, obdarzone przez bóstwa. Sądzono, iż doświadczanie omamów czy urojeń jest wynikiem magii, naznaczeniem przez bogów, czymś wyjątkowym. Wraz z rozwojem cywilizacji zaczęto traktować osoby chore psychicznie jako gorsze od innych, zepchnięto je na margines społeczeństwa, odizolowano. Na szczęście coraz więcej społeczeństw odchodzi od idei zamykania ludzi chorych w szpitalnych gettach. Co nie znaczy, że powszechnie zmienił się sposób postrzegania osób chorujących, że raz na zawsze rozprawiliśmy się ze stereotypami dotyczącymi zaburzeń psychicznych. Nadal dominuje lęk i nieznajomość tematu. Przebieg choroby Psychiatria zna wiele rodzajów zaburzeń psychicznych. Niemożliwością byłoby opisanie ich w jednym, krótkim tekście. Dlatego przyjrzymy się tutaj tylko jednej z chorób, tej wokół której narosło najwięcej mitów, a przy tym często występującej schizofrenii. Jest ona jedną z najbardziej zagadkowych chorób psychicznych. Schizofrenia polega na zaburzeniu procesów myślenia, w którym pogarszają się umiejętności rozpoznawania rzeczywistości, formułowania sądów, reakcje emocjonalne oraz umiejętności porozumiewania się. Dodatkowo występują objawy wytwórcze omamy, urojenia. Powyższe objawy są zaburzeniami podstawowymi schizofrenii, ale występują również zaburzenia wtórne społeczne i psychologiczne. Zaburzenia społeczne wiążą się często z niepowodzeniami społecznymi, zubożeniem kontaktów międzyludzkich, z brakiem pracy itp. Natomiast zaburzenia psychologiczne to wynik braku pewności siebie, zależność od innych, zubożenie umiejętności zapewniających przetrwanie społeczne i środowiskowe. Leczenie Leczenie schizofrenii przypomina piramidę. Na samym dole piramidy jest leczenie objawów (omamów, urojeń itp.) przez psychiatrów i psychologów. Tak zwane zejście objawów pozytywnych remisja, jest początkiem powrotu do funkcjonowania jak przed chorobą. Kolejny stopień to wyzdrowienie społeczne, charakteryzujące się niezależnością zawodową i społeczną. Szczyt piramidy oznacza wyzdrowienie psychologiczne, czyli brak trudności przystosowania wynikających z lęku, depresji, poczucia beznadziejności. Pierwsze dwa etapy wyzdrowienia odbywają się zwykle za zamkniętymi drzwiami szpitala bądź w kręgu najbliższych. Aby wyzdrowieć należy powrócić do pełnej samodzielności. Ten proces bardzo zależy od reakcji innych osób, akceptacji, pomocy i zrozumienia. Powrót do pracy lub znalezienie nowego zatrudnienia są bardzo trudne dla osób chorych psychicznie, a jednocześnie bardzo ważne w procesie ich zdrowienia. Praca po chorobie Na świecie opracowano wiele programów, które mają pomóc osobom chorym na schizofrenię w powrocie do pracy. Do niedawna najważniejszym z nich była forma zatrudnienia chronionego. Obecnie coraz częściej podkreśla się możliwość, a nawet konieczność podejmowania pracy na otwartym rynku. Często zdarza się, iż osoby chore na schi- zofrenię bardzo dobrze funkcjonują w nowych warunkach, szybko się do nich adaptują. Pracodawcy często zastanawiają się, do jakich prac można zatrudnić osoby z doświadczeniem choroby psychicznej. Odpowiedź na to pytanie zależy od stopnia wyzdrowienia i aktualnego samopoczucia danej osoby oraz od funkcjonowania przed chorobą, w tym także od wykształcenia. Zazwyczaj zaczyna się od bardzo prostych zadań, z czasem zwiększając stopień trudności. A osobom posiadającym wyższe wykształcenie można proponować bardziej odpowiedzialne zadania, zgodne z ich umiejętnościami. Pierwszym i koniecznym warunkiem wyzdrowienia jest oczywiście podjęcie leczenia farmakologicznego, ale nikt już nie ma wątpliwości, że najlepszą drogą do wyzdrowienia osób chorych na schizofrenię jest powrót do normalnego życia społecznego i zawodowego.

3 Pracodawca zatrudniający osobę chorą psychicznie może liczyć na szereg korzyści. Od zachęt finansowych po zbudowanie wizerunku firmy wrażliwej społecznie. Najważniejszą jednak korzyścią będzie pozyskanie solidnego i lojalnego pracownika. Komu przysługuje dofinansowanie? Podmiotem uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników chorych psychicznie może być: 1. pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej; 2. pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągający wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6%; 3. pracodawca zatrudniający w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy do 25 pracowników. Dlaczego warto? Korzyści z zatrudnienia osoby z doświadczeniem choroby psychicznej Co pracodawca musi zagwarantować chorującemu psychicznie pracownikowi? Osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a do tych należą osoby chorujące psychicznie: - nie mogą pracować dłużej niż 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo, - mają prawo do dodatkowej przerwy w ciągu dnia (15 minut), dodatkowego urlopu wypoczynkowego (10 dni, po przepracowaniu jednego roku) oraz zwolnienia na udział w turnusie rehabilitacyjnym lub na wykonanie innych czynności związanych z rehabilitacją i leczeniem, jeśli nie mogą być wykonane poza godzinami pracy, - nie mogą być zatrudniane w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej (chyba, że pracują przy pilnowaniu obiektów lub jeśli lekarz wyrazi zgodę wtedy pracodawca nie ma obowiązku przestrzegania 7-godzinnego dnia pracy). Korzyści dla pracodawcy zatrudniającego pracownika chorującego psychicznie: 1. Dofinansowanie wynagrodzeń. Kwota miesięcznego dofinansowania uzależniona jest od wymiaru czasu pracy pracownika chorego psychicznie oraz: - stopnia niepełnosprawności zatrudnionego, - szczególnych schorzeń zatrudnionego, - typu pracodawcy, który zatrudnia niepełnosprawnego, - wysokości minimalnego wynagrodzenia w danym roku. Osoby chore psychicznie zwykle mają orzeczony znaczny RYCZAŁT przysługujący pracodawcy Stopień niepełnosprawności pracownika Zakłady pracy chronionej Otwarty rynek pracy znaczny brak schorzeń specjalnych 1103, 70 zł 772,59 zł schorzenia specjalne 1740,45 zł 993,33 zł umiarkowany brak schorzeń specjalnych 933,90 zł 653,73 zł schorzenia specjalne 1570,65 840,51 zł lekki brak schorzeń specjalnych 424,50 zł 297,15 zł schorzeniaspecjalne 1061,25 zł 382,05 zł lub umiarkowany stopień niepełnosprawności, a choroba psychiczna najczęściej kwalifikuje się do grupy tzw. schorzeń specjalnych. Jak będzie w praktyce wyglądało dofinansowanie do ich wynagrodzeń? Spójrzmy na tabelę pt. Ryczałt przysługujący pracodawcy na stronie obok. Miesięczne dofinansowanie nie przysługuje pracodawcy zatrudniającemu co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i nie osiągającemu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6%. Kwota miesięcznego dofinansowania nie powinna przekroczyć kwoty miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego. 2. Dofinansowanie składek na ubezpieczenie emerytalne. 3. Zwrot kosztów szkolenia osób chorujących nawet do 80%. 4. Zmniejszenie wpłat na PFRON. Przewlekłe choroby psychiczne znajdują się na liście szczególnych schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności w tym przypadku może być policzona 4-krotnie (w poz. 15 DEK-I-o), a ze stopniem umiarkowanym 3-krotnie (w poz. 17 DEK-I-o). 5. Wizerunek firmy wrażliwej społecznie, która swoją polityką zatrudnieniową przyczynia się do rozwiązywania ważnych problemów społecznych. 6. I to, co najważniejsze: zyskanie zaangażowanego i lojalnego pracownika, który będzie bardzo cenił pracę. Utopia, która działa CSR społeczna odpowiedzialność biznesu Na zatrudnieniu osób niepełnosprawnych pracodawca może całkiem nieźle skorzystać, m.in. dzięki dofinansowaniu wynagrodzeń czy też dzięki ulgom w składkach na ubezpieczenie i obligatoryjne wpłaty na PFRON. Zachęty te jednak zdają się nie być oszałamiająco skuteczne, skoro z 2,5 miliona osób niepełnosprawnych mogących z powodzeniem podjąć pracę, czyni to tylko ok. 17%. Jeśli zatem metody administracyjne ewidentnie zawodzą, być może aby zmienić ten stan rzeczy warto odwołać się do idei? Taka idea istnieje, a wręcz jest trendy. Idea nazywa się CSR społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw (ang. corporate social responsibility). CSR to fenomen ostatnich lat. Termin brzmi tajemniczo i nowocześnie. CSR to jak się ją dumnie nazywa strategia biznesowa, będąca szczytowym osiągnięciem etyki biznesu. Obecnie obrasta ona fachową wiedzą i opasłą literaturą ale w istocie rzeczy jest genialna w swojej prostocie. Koncepcja CSR to w zasadzie tylko pewna filozofia prowadzenia działalności gospodarczej. Polega ona na tym, że przedsiębiorcy

4 decydują się podejmować działania na rzecz rozwoju społecznego i ochrony środowiska naturalnego, dobrowolnie przyjmują zobowiązania etyczne, społeczne i ekologiczne, które wykraczają daleko poza minimalne standardy wyznaczone normami prawa. Ponadto w swojej działalności decydują się uwzględniać interesy swojego otoczenia społecznego i prowadzą z nim dialog. Na pytanie czy to się opłaca?, odpowiedź brzmi oczywiście: tak, ponieważ CSR to nie jest koszt, jeśli już to najwyżej inwestycja, która musi się zwrócić. Uprawianie CSR w niczym nie zaprzecza faktowi, że sensem istnienia biznesu jest generowanie zysku, a jego odpowiedzialnością dawanie ludziom pracy i przestrzeganie prawa. Aby to udowodnić, przyjrzyjmy się bliżej owemu otoczeniu społecznemu firmy, czyli jej interesariuszom (ang. stakeholders). Na pierwszym planie mamy pracowników firmy. Społecznie odpowiedzialna firma dba o nich oraz ich rodziny, szanuje ich zdanie, stwarza im perspektywy rozwoju zawodowego, podnosi ich kwalifikacje. Jeśli musi się restrukturyzować czyni to, ale nie z dnia na dzień, tylko w sposób cywilizowany. Pracownicy mają zaufanie do takiego pracodawcy, utożsamiają się z celami firmy dla której pracują, są wobec niej lojalni wzrasta więc ich efektywność, co w prosty sposób przyczynia się do wzrostu konkurencyjności firmy na rynku. Czysty zysk. Klienci i konsumenci z pewnością docenią społecznie odpowiedzialną firmę. Otrzymają lepsze produkty na lepszych warunkach. Jeśli warunki zawartej umowy go nie zaskoczą, a jakość produktu będzie zgodna z deklarowaną, to zadowolony klient wróci. Ponadto nie ma większego prestiżu dla firmy niż wizerunek firmy społecznie odpowiedzialnej i etycznej: chyba nic innego tak dobrze nie wpływa na jej renomę CSR to wymarzone narzędzie public relations. Można się nią chwalić bez fałszywej skromności. Niewątpliwa korzyść. Organy administracji rządowej odnoszą korzyści z samoregulacji. Jeśli bowiem firma posiada i egzekwuje swój kodeks dobrych praktyk, to pracownicy wiedzą, jakich zachowań powinni unikać, a więc zmniejsza się ewentualność wystąpienia kolizji z prawem. Jeśli przedsiębiorcy pierwsi dostrzegą występujący na rynku problem i podejmą działania na rzecz jego eliminacji, to państwo uniknie kosztownego procesu legislacyjnego, którego rezultat nie musi być zresztą specjalnie korzystny dla firm. To też może się opłacić. Społeczeństwo i jego organizacje, w szczególności społeczności lokalne, dzięki CSR zyskują bardzo wiele. Po pierwsze, co oczywiste, społecznie odpowiedzialna firma powstrzymuje się od zachowań godzących w interes społeczny, a dzięki transparentnej polityce informacyjnej firm (np. publikowaniu raportów społecznych) obywatele zyskują skuteczny środek weryfikacji społecznych i środowiskowych skutków działalności biznesu. Po drugie, społecznie odpowiedzialna firma dzieli się swoimi zasobami, podejmuje działania pro-społeczne, wspomaga finansowo organizacje pozarządowe i rozwija wolontariat pracowniczy, dzięki czemu pomaga rozwiązywać istniejące problemy społeczne. Nie jest to nic innego, jak element zarządzania strategicznego, bowiem firma tworzy sobie w ten sposób bardziej przyjazne środowisko funkcjonowania, co w dłuższej perspektywie przełoży się na lepszy zysk. Dla wszystkich interesariuszy równie istotne jest środowisko naturalne. Warto mieć na względzie pomyślność także przyszłych pokoleń, i zamiast nadmiernie eksploatować naturę, raczej kierować się zasadą zrównoważonego rozwoju. Prawie oczywistością staje się obecnie wprowadzanie w firmach normy ISO Nie przekłada się ona bezpośrednio na sprzedaż, nie ma właściwie żadnego wpływu na jakość produktu, to raczej koszt a mimo to firmy uznają konieczność jej wprowadzania. Chodzi głównie o prestiż, ale także o to, że oczekują tego partnerzy biznesowi, którzy sami już takie normy u siebie wprowadzili na zasadzie wzajemności. Siła koncepcji CSR polega na tym, że jej wdrażanie przynosi korzyści wszystkim zainteresowanym, ale najbardziej samej społecznie odpowiedzialnej firmie. Uprawianie CSR stanowi dowód, że firma stosuje wysokie standardy etyczne i społeczne, prowadzi do wzrostu zaufania do niej ze strony nie tylko klientów, ale i udziałowców oraz partnerów handlowych. Podnosi reputację firmy i branży, kreuje jeszcze bardziej pozytywny wizerunek firmy w oczach potencjalnych klientów i partnerów, poprawia efektywność procesu rekrutacji pracowników oraz obniża ich rotację, prowadzi do wzrostu efektywności pracy i wreszcie stwarza lepsze otoczenie dla funkcjonowania firmy. Ja dostrzegam same korzyści, a Państwo? przedsiębiorcy dobrowolnie przyjmują zobowiązania etyczne, społeczne i ekologiczne, które wykraczają daleko poza minimalne standardy wyznaczone normami prawa Nie należy tylko zapominać, że CSR to jednak strategia trzeba ją wprowadzać całościowo, a nie wybiórczo. Dopiero to czyni firmę społecznie odpowiedzialną. Jeśli np. jakaś duża firma utrudnia działanie związkom zawodowym, a chwali się przy każdej nadarzającej się okazji, że kupiła kiedyś kilka komputerów dla szkoły, choć wcale nie musiała, to znaczy że uprawia ona tandetne public relations, a nie CSR. Wodzirejami CSR są w głównej mierze duże międzynarodowe korporacje one najszybciej zrozumiały, że świadomi konsumenci mogą oczekiwać od nich czegoś więcej niż tylko rachunków, że ponoszą także odpowiedzialność za zachowanie innych, z którymi prowadzą interesy, np. podwykonawców. Gospodarka nie składa się jednak z samych dużych korporacji, które siłą rzeczy muszą dbać o swoją reputację, ale głównie z firm małych i średnich. Tym, co łączy wszystkie kategorie przedsiębiorstw może być to, że bez wyjątku ponoszą one pewną odpowiedzialność za społeczeństwo można na nie spojrzeć jak na dobrych obywateli (ang. corporate citizenship). Jak wiadomo, każdy dobry i odpowiedzialny obywatel powinien pomagać innym i aktywnie przyczyniać się do rozwoju społeczności w której żyje, poprzez wykorzystywanie w miarę możliwości swojego potencjału do rozwiązywania realnie istniejących problemów społecznych, np. poprzez ułatwianie podejmowania pracy przedstawicielom grup społecznych, które mają z tym duże trudności. Jedną z takich grup są osoby niepełnosprawne, w tym chorzy psychicznie. Jeśli taka osoba podejmie pracę, to nie tylko jej sytuacja życiowa ulegnie diametralnej poprawie będzie to również lojalny i zaangażowany pracownik, który wytworzy pewien zysk dla firmy. Część tego zysku zostanie potem przekazana pracownikowi w formie pensji, a inna część wróci do wspólnego budżetu w postaci podatku. Zyskają więc wszyscy. Jeśli zaś taka osoba pozostanie na rencie, to z ekonomicznego punktu widzenia będziemy mieli do czynienia z samym kosztem, nie wspominając o tym, że problem osoby nie mogącej zrealizować się w życiu zawodowym pozostanie. Właściwie wszyscy stracą. Problem zatrudniania osób niepełnosprawnych należy widzieć także w kontekście zachodzących zmian społecznych, m.in. starzejącej się populacji czy też emigracji na masową skalę. Jest to niewątpliwie wyzwanie dla pracodawców, ale wyzwanie, z którym prędzej czy później przyjdzie im się zmierzyć. CSR nie jest lekiem na całe zło, jest jednak bardzo przekonująca, trudno nie zauważyć płynących z niej korzyści. To nie tylko potrzeba serca to się ewidentnie opłaci finansowo, a ponad wszystko świetnie wygląda. Może więc CSR jest jednak czymś więcej niż tylko efektownym trendem i warto zastanowić się nad wdrożeniem u siebie tej utopijnej strategii prowadzenia biznesu? Grzegorz Piskalski CentrumCSR.PL

5 I pracują! Chorzy psychicznie mogą pracować. Janusz Janina Witek Na naszych billboardach, które we wrześniu były eksponowane w Małopolsce, a które teraz mogą Państwo obejrzeć na okładkach niniejszej publikacji, umieściliśmy podobizny znanych osób. Osób, które z wielkim sukcesem realizowały się w pracy, mimo trapiących je chorób psychicznych. Jednak na obraz możliwości zawodowych osób chorych psychicznie składają się nie tylko dokonania ludzi wybitnych. To przecież także osiągnięcia tych osób chorujących, które pracują w zwyczajnych zawodach. Tak jak trójka mieszkańców naszego regionu. Przed chorobą ukończył studia na politechnice. Po studiach pracował najpierw jako mistrz budowlany, później jako kierownik budowy. Następnym etapem kariery było stanowisko inspektora nadzoru budowlanego w bardzo prestiżowej instytucji. W tym czasie Janusz założył szczęśliwą rodzinę. I nagle choroba i konieczność hospitalizacji. A później dochodzenie do siebie. I próba powrotu do pracy, z pozoru udana. Ale na niższe stanowisko, w nieprzyjaznej atmosferze. Nie dał rady, przeszedł na rentę. Jednak jeszcze w tym samym roku podjął próbę finansowego usamodzielnienia się. Otworzył osiedlowy sklepik. Wkrótce stało się jasne, że nie jest to miejsce dla inżyniera budownictwa lądowego. Kiedy tylko pojawiła się okazja powrotu do zawodu, skorzystał z niej. Znów pracował jako inspektor nadzoru budowlanego. Tym razem w spółdzielni mieszkaniowej. Wtedy jednak okazało się, że wychodzenie z choroby ma swoją dynamikę, że nie można zbyt wcześnie wrócić do pełnej aktywności zawodowej, pracować z tą samą wydajnością. Dlatego Janusz zdecydował się nie rezygnować od razu z renty. Specyfika jego zawodu pozwoliła mu na dorywczą pracę. Kierował budowami oraz zajmował się nadzorem budowlanym. Od kilku lat wolontarystycznie kieruje klubem integracyjnym. Od czasu choroby intensywniej zajmuje się malarstwem, grafiką i rzeźbą. Nadal jest szczęśliwym mężem i ojcem. Choroba nie przeszkodziła mu uczestniczyć w życiu zawodowym, społecznym i rodzinnym. Choć na pewno niejedno utrudniła. Zanim zachorowała, skończyła studia i przez kilka lat pracowała jako nauczycielka w niedużej miejscowości. Choroba psychiczna na kilka miesięcy wyeliminowała ją z życia społecznego. Jednak dzięki wsparciu rodziny i dużej życzliwości dyrektora szkoły wróciła do pracy. Pierwsze tygodnie po powrocie do szkoły były dla Janiny bardzo trudne. Część grona pedagogicznego miała poważne wątpliwości, czy osoba z doświadczeniem choroby psychicznej może pracować z dziećmi. Janina musiała swoją pracą i postawą udowadniać, że przekonanie o nieobliczalności i agresywności osób chorych jest mitem. Miała szczęście, że dobrano jej odpowiednie leki dzięki temu od kilku lat nie było żadnych nawrotów choroby, a tym samym konieczności ponownej hospitalizacji i przebywania na zwolnieniu lekarskim. Dyrektor szkoły pytany o to, czy choroba zmieniła sposób, w jaki Janina wykonuje swój zawód, mówi: Może o tyle, że jest teraz najbardziej z nas wszystkich wrażliwa na przyklejanie uczniowi etykietki. Mówi, że każdemu trzeba dać drugą a jeśli trzeba, to i trzecią szansę. Na szczęście osób takich jak Janusz, Janina i Witek które mimo doświadczenia choroby psychicznej podejmują aktywność zawodową jest coraz więcej. Znajdują zatrudnienie nie tylko w Zakładach Pracy Chronionej. Pojawiają się przedsięwzięcia o charakterze społeczno-gospodarczym, takie jak znany już Hotel Cogito. Wciąż jednak wydaje się, że otwarty rynek pracy jest dla tych osób twierdzą nie do zdobycia tutaj funkcjonuje jeszcze mnóstwo stereotypów dotyczących choroby psychicznej. Tymczasem, jak pokazują historie Janusza, Janiny i Witka, osoby dotknięte chorobą mogą być świetnymi pracownikami. A pracodawca dodatkowo zyskuje refundację ich wynagrodzeń. Zachorował w wieku 29 lat. Rozwijał wtedy własną działalność gospodarczą. W okresie nasilenia choroby dręczyły go myśli o samobójstwie. To koledzy z firmy zawieźli go do szpitala. Po pierwszej hospitalizacji rozpoczął leczenie farmakologiczne, próbował wrócić do firmy, ale po dwóch miesiącach zrezygnował. Nasiliły się bowiem lęki towarzyszące chorobie, a na dodatek przerwał leczenie. Zamknął firmę. Przez 12 miesięcy leżał w swoim pokoju, nie wstawał z łóżka. Rodzina starała się na wszelkie sposoby wyciągnąć go z domu. Zapanowały nowe zwyczaje kupowano tylko tyle jedzenia, ile każdy z domowników miał zjeść, tak żeby nic nie zostawało dla Witka. Miało to zmusić go do wyjścia na zakupy (na stole zawsze leżały pieniądze). Ale nawet głód nie zmusił go do wyjścia, lęki i poczucie braku sensu były silniejsze. Dlatego Witek nie od razu był gotów do szukania pracy. Najpierw musiał wyjść na zewnątrz. Pomógł mu w tym pracownik socjalny, który skierował go do Środowiskowego Domu Samopomocy Vita. Witek przeszedł tu trening umiejętności społecznych, który był pierwszym krokiem do aktywnego szukania pracy. Razem z terapeutami, a później już sam lub z kolegą, przygotowywał i wysyłał aplikacje do potencjalnych pracodawców. Wysiłki opłaciły się został zatrudniony w firmie ochroniarskiej. Najpierw była to umowa zlecenie, później roczna umowa o pracę, a teraz umowa do 2009 roku. Pracuje na 6/8 etatu. Zajmuje się ochroną budynków. Witek nie musi ukrywać choroby ani przed pracodawcą ani przed kolegami z pracy. Dla nikogo w firmie nie stanowi to bowiem problemu. Jest lubiany i doceniany. Praca ta pozwoliła mu uwierzyć w siebie, w swoje możliwości zawodowe. Obecnie Witek ma 34 lata i nie wyobraża sobie powrotu do bezczynności. Nadal jest w stałym kontakcie z lekarzem, regularnie zażywa leki, ale teraz już cieszy się każdym dniem.

6 A. R.: Czy miał Pan jakieś obawy zatrudniając osoby chorujące psychicznie? J. P.: Tak, na początku duże. Kiedy podejmowaliśmy współpracę z warsztatami terapii zajęciowej przyszła do nas grupa około 10 osób. Pani, która je przyprowadziła, zapytała, czy nie potrzebujemy ludzi do pracy? Akurat potrzebowaliśmy ślusarza-mechanika. Jednak kiedy dowiedziałem się, że osoba polecana mi na to stanowisko choruje psychicznie i w ogóle cała grupa to osoby z problemami psychicznymi, to zadziałała we mnie podświadoma blokada. Powiedziałem, że absolutnie się nie zgadzam. Sądzę, że zareagowałem, jak zareagowałaby większość przeciętnych ludzi, którzy nie mają prawie żadnej wiedzy na temat tego rodzaju chorób. Wtedy ta pani zadziałała w bardzo stanowczy sposób: zostawiliśmy grupę na korytarzu i poszliśmy na rozmowę w cztery oczy. Rozmowa trwała dość długo, ale w trakcie jej trwania moje opory zmniejszały się, aż wreszcie przełamałem się i uznałem, że może warto spróbować. Nie wiem, czy to warsztaty dobrze wytypowały kandydata, czy my mieliśmy szczęście, ale przyjęliśmy dobrego pracownika, który jest z nami do tej pory. Od niego zaczęliśmy współpracę z warsztatami terapii zajęciowej. Z perspektywy czasu widzę, że warto było spróbować, a ta współpraca przynosi korzyści obu stronom. To są moi ludzie Z Janem Pawliną, dyrektorem Zakładu Pracy Chronionej Nel, rozmawia Anna Rachwał A. R.: Czym w Pana firmie zajmują się osoby chorujące i jak Pan ocenia ich pracę? J. P.: Osoby z doświadczeniem choroby psychicznej pracują u nas na bardzo różnych stanowiskach. Zaczynając od portiera, który sprawdza kto wchodzi do budynku, poprzez sekretariat, nawet ta pani, która podała nam przed chwilą kawę też ma za sobą tego rodzaju doświadczenie. Mamy panią, której powierzyliśmy bardzo odpowiedzialne zajęcia: od księgowości, wprowadzania danych do komputera, przez windykację należności, po przygotowywanie pozwów do sądu. Jesteśmy bardzo zadowoleni z jej pracy, jest jednym z najlepszych pracowników. Osoby chorujące psychicznie zatrudnione są również bezpośrednio na produkcji. Kolejna pani zajmuje się wykonywaniem etykiet. Obsługuje komputer i drukarkę, drukuje etykiety, które sama projektuje. Zaczęło się od Pana Jacka, a w tej chwili grupa ta liczy 10 osób, co stanowi dość duży procent osób niepełnosprawnych zatrudnionych w naszym zakładzie. Jestem z ich pracy bardzo zadowolony. A. R.: Jak Pan sądzi na ile choroba psychiczna wpływa na możliwości zawodowe? J. P.: Odpowiem tak: praca jest dla tych ludzi bardzo ważna. Jest kolejnym, czwartym etapem w walce z chorobą Pierwszy jest szpital, później jakiś ośrodek pobytu dziennego, następne są warsztaty terapii zajęciowej i wreszcie zakład pracy. Nie wszyscy chorzy dochodzą do tego etapu. Ale ci, którym się udaje bardzo się starają. Mają lepsze i gorsze dni, ale praca daje im ogromną satysfakcję i zdecydowanie pomaga w terapii. Moi pracownicy często powtarzają, że praca pozwoliła im znaleźć swoje miejsce w życiu. Nie myślą o problemach zdrowotnych, myślą o pracy. Mają także dodatkowe środki finansowe, co również ma znaczenie. Od osób z doświadczeniem choroby psychicznej nie można wymagać takiej samej wydajności pracy jak od zwykłych pracowników. Są to jednak bardzo często ludzie dobrze wykształceni, np. wszystkie zatrudnione w naszej firmie osoby chorujące psychicznie mają minimum średnie wykształcenie. A. R.: A co, Pana zdaniem, pracodawca powinien wiedzieć decydując się na zatrudnianie osób chorujących psychicznie? J. P.: Trudno mi odpowiedzieć. Przede wszystkim to, że to nie są ludzie niebezpieczni, nieobliczalni, jak często się ich postrzega. Na pewno osobie, która nie miała nigdy styczności z ludźmi chorującymi psychicznie może być na początku trudno. Uważam, że trzeba wytworzyć pewną więź z takim pracownikiem. Nie mogą to być tylko relacje typu: przełożony podwładny. Musi to być więź trochę luźniejsza. Trzeba interesować się nie tylko tym, jak taka osoba wykonuje swoją pracę, ale również trochę wiedzieć o jej życiu prywatnym: jakie są jej relacje rodzinne, czy nie jest samotna. Ludzie ci trudniej niż zdrowi radzą sobie z rozdzielaniem życia osobistego i zawodowego. Są bardzo wrażliwi i często przenoszą problemy prywatne do firmy. Uważam, że należy ich także obserwować nie śledzić, ale coś o nich wiedzieć i rozmawiać z nimi. Ja znam moich ludzi tak, bo to są moi ludzie. Często zmiany w ich nastrojach zauważam szybciej niż oni sami i staram się odpowiednio reagować. Czasem widzę, że coś niedobrego się dzieje, więc sugeruję pracownikowi wizytę u lekarza. Zwykle pomaga np. zmiana leku i niepotrzebne jest nawet zwolnienie lekarskie. A. R.: Jaka jest rotacja chorych pracowników w Pańskiej firmie? J. P.: W zasadzie nie ma żadnej. Ci ludzie bardzo szanują swoją pracę. Do tej pory tylko dwie osoby złożyły na moje ręce wypowiedzenia, bo uważały, że sobie nie poradzą. Jedna z nich faktycznie odeszła, ale teraz chce spróbować znowu. Sądzę, że ten pan trafił do nas zbyt wcześnie. Po prostu nie był jeszcze gotowy. Natomiast drugiego wypowiedzenia nie przyjąłem. Poprosiłem o przemyślenie sprawy, dałem trochę czasu i w efekcie ta pani pracuje u nas do dziś A. R.: Czy osobom chorującym zdarzają się długie okresy nieobecności w pracy, spowodowane np. remisją choroby? J. P.: Raczej nie. Zdarza się pogorszenie stanu zdrowia i wtedy konieczna jest wizyta u lekarza, który czasem wypisuje zwolnienie lub nawet kieruje chorego do szpitala, ale nigdy nie zdarzyło się, żeby była to nieobecność dłuższa niż jeden miesiąc. Kiedy któryś z moich pracowników dostaje zwolnienie lekarskie i nie przychodzi do pracy np. przez dwa tygodnie, wraca do nas z ogromną radością, ma dużą ochotę do pracy, za którą po prostu tęsknił. Myślę, że praca jest dla tych ludzi bardzo ważna, jest często sensem ich życia, pozwala im na nowo odnaleźć miejsce w społeczeństwie i zdecydowanie pomaga im w leczeniu. A. R.: Czy zdarzyło się, że w miejscu pracy przytrafiały się osobom chorującym nawroty choroby i czy były jakieś trudne sytuacje z tym związane? J. P.: Nie przypominam sobie. Nigdy nie musieliśmy stosować wobec naszych chorujących pracowników żadnych radykalnych środków, np. wzywać zespołu psychiatrycznego. W zakładzie jest pielęgniarka, która dogląda pracowników, obserwuje, czy nic złego się z nimi nie dzieje. Jak już mówiłem, znam moich pracowników, mam z nimi bardzo dobry kontakt. Codziennie staram się z każdym zamienić choć parę słów. Wtedy widzę, w jakim są stanie psychicznym czy są rozentuzjazmowani, czy przygaszeni i smutni. Po jakimś czasie z wyrazu ich twarzy, sposobu zachowania nauczyłem się odczytywać ich nastroje i kilka razy zdarzało się, że to ja sugerowałem któremuś z nich wizytę u lekarza. Jednak takie sytuacje nie zdarzają się często. chorzy psychicznie mogą pracować 10 chorzy psychicznie mogą pracować

7 Pracodawców zainteresowanych zatrudnieniem osób chorych psychicznie prosimy o kontakt: Fundacja Wspierania Rozwoju Społecznego Leonardo Biuro projektu: os. Sienkiewicza 24, Wieliczka tel.: 12/ fax: 12/ Polecamy również strony internetowe: Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. chorzy psychicznie mogą pracować 12

Obowiązki i korzyści związane z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych

Obowiązki i korzyści związane z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych VII EDYCJA Konwent Prawa Pracy r. pr. Mateusz Brząkowski Obowiązki i korzyści związane z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych 1 1 Zatrudnianie niepełnosprawnych Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto zatrudnić osobę niepełnosprawną?

Dlaczego warto zatrudnić osobę niepełnosprawną? Dlaczego warto zatrudnić osobę niepełnosprawną? Administrator 05.09.2014 Rozpoznane zaburzenia psychiczne mogą zostać zakwalifikowane jako lekki, umiarkowany lub znaczny stopnień niepełnosprawności. Podobnie

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia pracodawcy zatrudniającego osobę niepełnosprawną

Uprawnienia pracodawcy zatrudniającego osobę niepełnosprawną Uprawnienia pracodawcy zatrudniającego osobę niepełnosprawną Pracodawca, który podejmie decyzję o zatrudnieniu osoby niepełnosprawnej powinien wiedzieć, że tak jak w przypadku osób pełnosprawnych będą

Bardziej szczegółowo

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI PACJENT NA RYNKU PRACY 43 lata, stan wolny, wykształcenie średnie Pierwsze objawy w wieku 29 lat. Średnio 1 rok mija od momentu pierwszych

Bardziej szczegółowo

Narzędzie przygotowane w ramach projektu Zatrudnienie osób niepełnosprawnych perspektywy wzrostu

Narzędzie przygotowane w ramach projektu Zatrudnienie osób niepełnosprawnych perspektywy wzrostu Scenariusz do indywidualnego wywiadu pogłębionego (IDI) z przedstawicielami Zakładów Aktywności Zawodowej (ZAZ) (osobami zarządzającymi ZAZ lub wskazanymi przez nich najbardziej kompetentnymi w zakresie

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny model aktywizacji

Innowacyjny model aktywizacji Innowacyjny model aktywizacji zawodowej uczestników WTZ Temat innowacyjny: "Współpraca podmiotów działających w obszarze zatrudnienia oraz integracji i pomocy społecznej z przedsiębiorcami w zakresie ułatwiania

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Praca dla niepełnosprawnych szansą rozwoju Twojego przedsiębiorstwa

Praca dla niepełnosprawnych szansą rozwoju Twojego przedsiębiorstwa Praca dla niepełnosprawnych szansą rozwoju Twojego przedsiębiorstwa Monika Rydzewska-Książak Jerzy Bagiński VI Krajowe Forum Edukacyjne dla MSP, Wrzesień 2006 Fundacja WIP kilka informacji Pracujemy od

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność banków

Społeczna odpowiedzialność banków Społeczna odpowiedzialność banków Maria Młotek Forum Odpowiedzialnego Biznesu, organizacja, która propaguje ideę społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w Polsce, definiuje odpowiedzialny biznes jako:

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie osób niepełnosprawnych perspektywy wzrostu

Zatrudnienie osób niepełnosprawnych perspektywy wzrostu Scenariusz do indywidualnego wywiadu pogłębionego (IDI) z kluczowymi przedstawicielami organizacji pozarządowych, fundacji i stowarzyszeń aktywnie zajmujących się rehabilitacją społeczną i zawodową osób

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI W MIEŚCIE OSTROŁĘKA

PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI W MIEŚCIE OSTROŁĘKA Załącznik Nr 2 do Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Programu lokalnego w zakresie pomocy społecznej w mieście Ostrołęka na lata 2009 2016. PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa drogą do samodzielności osób niepełnosprawnych Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych Stopnie niepełnosprawności

Bardziej szczegółowo

POPRAWKA. Do art. 3 ustawy okołobudżetowej

POPRAWKA. Do art. 3 ustawy okołobudżetowej POPRAWKA Do art. 3 ustawy okołobudżetowej W ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn.

Bardziej szczegółowo

6. W jakim stopniu osoby, które chorowały psychicznie mogą zachowywać się nieprzewidywalnie w pracy?

6. W jakim stopniu osoby, które chorowały psychicznie mogą zachowywać się nieprzewidywalnie w pracy? Wiek respondenta Wykształcenie 1. podstawowe 2. zawodowe 3. średnie 4. wyŝsze Płeć Liczba zatrudnionych pracowników M / K Czy korzystał(a) pan/pani z refundacji wynagrodzeń w związku z zatrudnianiem osób

Bardziej szczegółowo

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku.

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku. Opieka zdrowotna przyjazna dziecku - Dzieci i młodzież: powiedz nam co myślisz! Rada Europy jest międzynarodową organizacją, którą tworzy 47 krajów członkowskich. Jej działania obejmują 150 milionów dzieci

Bardziej szczegółowo

Tytuł. Skąd jesteśmy? 06.05.2015

Tytuł. Skąd jesteśmy? 06.05.2015 Tytuł Skąd jesteśmy? Założyciele Spółdzielni Socjalnej Kobierzyn : Fundacja Pomocy Chorym Psychicznie im. Tomasza Deca Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Psychiatrii i Opieki Środowiskowej Głównym inicjatorem

Bardziej szczegółowo

Równe szanse na rynku pracy czyli jak szukać pracy, będąc osobą niepełnosprawną

Równe szanse na rynku pracy czyli jak szukać pracy, będąc osobą niepełnosprawną 28 Dobry start na rynku pracy. Studencki przewodnik kariery Równe szanse na rynku pracy czyli jak szukać pracy, będąc osobą niepełnosprawną Jeśli jesteś osobą niepełnosprawną, rozpoczynającą poszukiwania

Bardziej szczegółowo

R1. W jakim przedziale zatrudnienia znajduje się Pana(i) firma? 10-49 osób... 50-249 osób...

R1. W jakim przedziale zatrudnienia znajduje się Pana(i) firma? 10-49 osób... 50-249 osób... Zapraszamy Państwa do wzięcia udziału w badaniu dotyczącym rynku pracy małych i średnich przedsiębiorstw na Dolnym Śląsku. Naszym zamierzeniem jest poznanie Państwa opinii na temat koncepcji społecznej

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Zespół Leczenia Środowiskowego Wieliczka Paweł Sacha specjalista psychiatra Idea psychiatrycznego leczenia środowiskowego, a codzienna

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Niniejszy przewodnik został stworzony jako część paneuropejskiej kampanii informacyjnej na temat CSR

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR. Warunki zatrudnienia osób niepełnosprawnych, z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności. Poznaj specyfikę nowego pracownika

INFORMATOR. Warunki zatrudnienia osób niepełnosprawnych, z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności. Poznaj specyfikę nowego pracownika INFORMATOR Poznaj specyfikę nowego pracownika Warunki zatrudnienia osób niepełnosprawnych, z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności INFORMATOR Poznaj specyfikę nowego pracownika Warunki zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Pracownik niepełnosprawny co przeszkadza, a co sprzyja zatrudnieniu

Pracownik niepełnosprawny co przeszkadza, a co sprzyja zatrudnieniu Pracownik niepełnosprawny co przeszkadza, a co sprzyja zatrudnieniu Alina Wojtowicz-Pomierna Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej

Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej Nie każdy niepełnosprawny jest w stanie znaleźć pracę i pracować na otwartym rynku pracy.

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

Rola psychologa w pracy z niepełnosprawnymi studentami

Rola psychologa w pracy z niepełnosprawnymi studentami Pełnosprawny Student II Kraków, 26-27 listopada 2008 r. Rola psychologa w pracy z niepełnosprawnymi studentami Joanna Sztobryn Giercuszkiewicz Diana Müller Trochę praktyki Akademickie Centrum Zaufania

Bardziej szczegółowo

DOFINANSOWANIE DO WYNAGRODZEŃ I ZUS PROWADZĄCEGO DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ

DOFINANSOWANIE DO WYNAGRODZEŃ I ZUS PROWADZĄCEGO DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ DOFINANSOWANIE DO WYNAGRODZEŃ I ZUS PROWADZĄCEGO DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ Od 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy znowelizowanej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ANKIETY

KWESTIONARIUSZ ANKIETY KWESTIONARIUSZ ANKIETY Płeć: Kobieta Mężczyzna Wiek: 18-25 lat 26-30 lat 31-35 lat 36-40 lat 41-40 lat powyżej 50 lat Wykształcenie: Staż pracy: podstawowe gimnazjalne zawodowe średnie techniczne średnie

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA SPIS TREŚCI Wstęp... Czym jest niepełnosprawność?... Definicja... Symbole

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną. Poznań, 29 września 2014 r.

Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną. Poznań, 29 września 2014 r. Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną Poznań, 29 września 2014 r. Projekt: Innowacyjny model aktywizacji zawodowe uczestników WTZ Czas trwania: VI

Bardziej szczegółowo

Narzędzie pracy socjalnej nr 14 Wywiad z osobą długotrwale chorą 1 Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzie pracy socjalnej nr 14 Wywiad z osobą długotrwale chorą 1 Przeznaczenie narzędzia: Narzędzie pracy socjalnej nr 14 Wywiad z osobą długotrwale chorą 1 Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ ÓSMY KODEKSU PRACY UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIĄZANE Z RODZICIELSTWEM

ROZDZIAŁ ÓSMY KODEKSU PRACY UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIĄZANE Z RODZICIELSTWEM ROZDZIAŁ ÓSMY KODEKSU PRACY UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIĄZANE Z RODZICIELSTWEM Art. 176. Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Rada Ministrów określi,

Bardziej szczegółowo

"Aktywizacja zawodowa osób chorujących psychicznie różne formy prowadzenia działalności i wsparcia w ramach ekonomii społecznej."

Aktywizacja zawodowa osób chorujących psychicznie różne formy prowadzenia działalności i wsparcia w ramach ekonomii społecznej. Krakowska Inicjatywa na rzecz Gospodarki Społecznej - COGITO "Aktywizacja zawodowa osób chorujących psychicznie różne formy prowadzenia działalności i wsparcia w ramach ekonomii społecznej." Gdańsk 25-28

Bardziej szczegółowo

w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej

w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej Uchwała Nr Rady Powiatu Ełckiego z dnia Projekt w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej Na podstawie art. 12 ust. 8 lit. i) ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego

Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Współpraca Biznes NGO: stan wiedzy, dotychczasowe doświadczenia, postawy i oczekiwania Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Plan prezentacji Plan prezentacji O czym będzie mowa? 1. Informacje

Bardziej szczegółowo

DROGA DO SIEBIE. Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów.

DROGA DO SIEBIE. Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów. DROGA DO SIEBIE Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów. CSR w branży farmaceutycznej CSR to dobrowolna strategia biznesowa uwzględniająca

Bardziej szczegółowo

Narzędzie przygotowane w ramach projektu Zatrudnienie osób niepełnosprawnych perspektywy wzrostu

Narzędzie przygotowane w ramach projektu Zatrudnienie osób niepełnosprawnych perspektywy wzrostu Scenariusz do indywidualnego wywiadu pogłębionego (IDI) z przedstawicielami Zakładów Pracy Chronionej (ZPCh) (osobami zarządzającymi ZPCh lub wskazanymi przez nich najbardziej kompetentnymi w zakresie

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia pracodawcy zatrudniającego osobę niepełnosprawną oraz osoby niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą.

Uprawnienia pracodawcy zatrudniającego osobę niepełnosprawną oraz osoby niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą. zatrudniającego osobę niepełnosprawną oraz osoby niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 )

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) Klient: Dzień dobry panu! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Klient: Pierwsza sprawa: jestem Włochem i nie zawsze jestem pewny, czy wszystko

Bardziej szczegółowo

CENTRUM EDUKACJI I AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W ŁODZI

CENTRUM EDUKACJI I AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W ŁODZI CENTRUM EDUKACJI I AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W ŁODZI Oddział Fundacji powstał 1 lipca 2012 Prowadzimy projekt skierowany dla: osób z orzeczoną niepełnosprawnością niepracujących w wieku

Bardziej szczegółowo

POLISH HOLDING OF TEMPORARY AND PERMANENT STAFFING AGENCIES

POLISH HOLDING OF TEMPORARY AND PERMANENT STAFFING AGENCIES POLISH HOLDING OF TEMPORARY AND PERMANENT STAFFING AGENCIES Jeżeli istnieje jakiś jeden sekret sukcesu, to jest to umiejętność przyjmowania cudzego punktu widzenia i patrzenia z tej perspektywy z równą

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie osób niepełnosprawnych perspektywy wzrostu

Zatrudnienie osób niepełnosprawnych perspektywy wzrostu Scenariusz zogniskowanego wywiadu grupowego (FGI) do badania pracodawców z sektora prywatnego z otwartego rynku pracy niezatrudniających niepełnosprawnych pracowników Narzędzie przygotowane w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

Co to jest SODiR? System Obsługi Dofinansowań i Refundacji

Co to jest SODiR? System Obsługi Dofinansowań i Refundacji SODiR. Co to jest SODiR? System Obsługi Dofinansowań i Refundacji To system w wersji online lub offline służący Beneficjentom zarejestrowanym w PFRON wypełnianiu i wysyłaniu dokumentów związanych z dofinansowaniem

Bardziej szczegółowo

KOALICJA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU

KOALICJA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU KOALICJA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU Prezentacja wyników badania świadomości CSR: badanie wśród pracowników (na przykładzie branży teleinformatycznej) Przygotowano dla: Przygotowali: Marta Kudrewicz,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 15/2010 Starosty Pułtuskiego z dnia 17 lutego 2010 r.

ZARZĄDZENIE Nr 15/2010 Starosty Pułtuskiego z dnia 17 lutego 2010 r. ZARZĄDZENIE Nr 15/2010 Starosty Pułtuskiego z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie: ustalenia zasad dofinansowania do uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych ze środków

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

A N K I E T A OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE DOROŚLI

A N K I E T A OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE DOROŚLI A N K I E T A OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE DOROŚLI Niniejsza ankieta jest adresowana do wszystkich osób niepełnosprawnych i ich rodzin. Celem ankiety jest pozyskanie informacji o sytuacji życiowej osób o orzeczonej

Bardziej szczegółowo

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca?

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Jeśli jest coś, czego nie potrafimy zrobić wydajniej, taniej i lepiej niż konkurenci, nie ma sensu, żebyśmy to robili i powinniśmy zatrudnić do wykonania

Bardziej szczegółowo

Prawne i finansowe aspekty zatrudniania osób niepełnosprawnych. Mateusz Brząkowski radca prawny Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Prawne i finansowe aspekty zatrudniania osób niepełnosprawnych. Mateusz Brząkowski radca prawny Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych Prawne i finansowe aspekty zatrudniania osób niepełnosprawnych Mateusz Brząkowski radca prawny Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych Według wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Wydawanie i przyjmowanie wniosków odbywa się w danym roku kalendarzowym, w którym osoba niepełnosprawna stara się o dofinansowanie na wyjazd.

Wydawanie i przyjmowanie wniosków odbywa się w danym roku kalendarzowym, w którym osoba niepełnosprawna stara się o dofinansowanie na wyjazd. Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 4/2014 Dyrektora PCPR w Wieliczce Z dnia 04.03.2014r. Zasady rozpatrywania wniosków o przyznanie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Młode kobiety i matki na rynku pracy

Młode kobiety i matki na rynku pracy OTTO POLSKA Młode kobiety i matki na rynku pracy Raport z badania OTTO Polska 2013-03-01 OTTO Polska przy wsparciu merytorycznym stowarzyszenia Aktywność Kobiet na Dolnym Śląsku przeprowadziła badanie

Bardziej szczegółowo

Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu

Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu Od 10 lat działamy na rynku, starając się utrzymywać wysoką pozycję, zarówno na polu ogólnopolskim, jak i lokalnym. Współpracujemy z najlepszymi producentami,

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ANKIETY

KWESTIONARIUSZ ANKIETY KWESTIONARIUSZ ANKIETY Płeć: Kobieta Mężczyzna Wiek: 18-25 lat 26-30 lat 31-35 lat 36-40 lat 41-50 lat powyżej 50 lat Okres prowadzenia przedsiębiorstwa: do 1 roku 1-3 lata 3-10 lat 10-20 lat powyżej 20

Bardziej szczegółowo

WORK LIFE BALANCE W BIZNESIE

WORK LIFE BALANCE W BIZNESIE czyli o tym, co każdy teoretycznie wie ale mało kto potrafi osiągnąć i utrzymać Lublin, 6.02.2013 1 4. KORZYŚCI 3. JAK? 2. DLACZEGO? 1. CO TO? 2 ŻYCIE PRYWATNE PRACA WARTOŚCI PRIORYTETY 3 CO TO JEST? Równowaga

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

Dylematy w pracy socjalnej. psychicznymi

Dylematy w pracy socjalnej. psychicznymi Dylematy w pracy socjalnej z osobami z zaburzeniami psychicznymi W ramach Specjalistycznego Zespołu Pracy Socjalnej w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w Poznaniu Misja Zespołu Pracownicy Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych Dz.U.2005.189.1598 2006.08.09 zm. Dz.U.2006.134.943 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z dnia 30 września

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

A N K I E T A OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE DZIECI I MŁODZIEŻ DO 18 ROKU ŻYCIA

A N K I E T A OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE DZIECI I MŁODZIEŻ DO 18 ROKU ŻYCIA A N K I E T A OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE DZIECI I MŁODZIEŻ DO 18 ROKU ŻYCIA Niniejsza ankieta jest adresowana do wszystkich osób niepełnosprawnych i ich rodzin. Celem ankiety jest pozyskanie informacji o sytuacji

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu

Społeczna odpowiedzialność biznesu Społeczna odpowiedzialność biznesu Celem prezentacji jest przedstawienie podstawowych założeń koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR), coraz częściej realizowanej przez współczesne przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

CRM Zarządzanie i budowanie relacjami z Klientem

CRM Zarządzanie i budowanie relacjami z Klientem CRM Zarządzanie i budowanie relacjami z Klientem Cel warsztatów: Praktyczna wiedza mająca pomóc Państwu w obsłudze i pozyskiwaniu kolejnych lojalnych Klientów!... a ponadto nabycie umiejętności efektywnego

Bardziej szczegółowo

Wolontariat pracowniczy

Wolontariat pracowniczy Wolontariat pracowniczy Warszawa 6 marca 2010 Opiekun wolontariatu w Polsce MISJA PROGRAMU Misja programu Wolontariat Pracowniczy budowanie lokalnego partnerstwa pomiędzy zaangażowanym społecznie środowiskiem

Bardziej szczegółowo

Zatrudnianie osób niepełnosprawnych

Zatrudnianie osób niepełnosprawnych PRAWO PROMOTOR OT OR 10/2014 MARTA JENDRASIK ekspert ds. prawa pracy, wykładowca fot. Thinkstock Zatrudnianie osób niepełnosprawnych Jakie zmiany w zatrudnianiu niepełnosprawnych wprowadziła Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi Wywiady Pani Aleksandra Machnikowska Przedsiębiorca od 2009 roku, najpierw w spółce cywilnej prowadziła sklep Just Dance. Od 2012 roku prowadzi restaurację EL KAKTUS. W styczniu 2014 restauracja EL KAKTUS

Bardziej szczegółowo

5. Zatrudnianie osób niepełnosprawnych

5. Zatrudnianie osób niepełnosprawnych 5.1. Uwagi ogólne 5. Zatrudnianie osób niepełnosprawnych 5.2. Obowiązki i szczególne uprawnienia pracodawców w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych 5.3. Dodatkowe uprawnienia osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Wsparcie firm zatrudniających osoby niepełnosprawne

Wsparcie firm zatrudniających osoby niepełnosprawne Wsparcie firm zatrudniających osoby niepełnosprawne Nowa Ruda-Słupiec, 18 maja 2012 r. Ostatnia aktualizacja 16.05.2012 r. Charakterystyka PFRON - wprowadzenie Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Obowiązkowe wpłaty na PFRON

Obowiązkowe wpłaty na PFRON Obowiązkowe wpłaty na PFRON Pracodawca, który: zatrudnia co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, nie zatrudnia wymaganej ustawą o rehabilitacji ( ) liczby pracowników niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Konkurs dla firm Mama w pracy V edycja 2011/2012. * * * Ankieta dla kobiet

Konkurs dla firm Mama w pracy V edycja 2011/2012. * * * Ankieta dla kobiet Konkurs dla firm Mama w pracy V edycja 2011/2012 Organizatorzy: Rzeczpospolita, Fundacja Świętego Mikołaja, Instytut badawczy MillwardBrown SMG/KRC * * * Ankieta dla kobiet Szanowna Pani, prosimy o udział

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2011-2015

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2011-2015 POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2011-2015 Według danych szacunkowych liczba niepełnosprawnych zamieszkujących Powiat Wałecki wynosi ok. 20%. Porównywalnie więc do poprzednich

Bardziej szczegółowo

3. WOLONTARIAT PRACOWNICZY A POLITYKA CSR FIRMY

3. WOLONTARIAT PRACOWNICZY A POLITYKA CSR FIRMY 3. WOLONTARIAT PRACOWNICZY A POLITYKA CSR FIRMY CSR BRAKUJĄCE OGNIWO KAPITALIZMU? CSR (Corporate Social Responsiblity) Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Biznes Odpowiedzialny biznes to odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Liliana Anam, CSRinfo

Liliana Anam, CSRinfo Liliana Anam, CSRinfo 26.11.2015 Plan prezentacji Jak rozumiemy CSR w XXI wieku? Jak wygląda praktyka w Polsce? Zrównoważony rozwój - założenia ŚRODOWISKO GOSPODARKA DOBRA JAKOŚĆ ŻYCIA Niezbędna PODSTAWA

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa i czas wolny osób z niepełnosprawnością intelektualną. Adriana Domachowska - Mandziak Stowarzyszenie Na Tak

Aktywność zawodowa i czas wolny osób z niepełnosprawnością intelektualną. Adriana Domachowska - Mandziak Stowarzyszenie Na Tak Aktywność zawodowa i czas wolny osób z niepełnosprawnością intelektualną Adriana Domachowska - Mandziak Stowarzyszenie Na Tak Produktywność rozumiana jako aktywność zawodowa i pozazawodowa - jeden z obszarów

Bardziej szczegółowo

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO PREAMBUŁA Przedsięwzięcie społeczne to przede wszystkim wielka odpowiedzialność wobec tych, na rzecz których działamy. To działanie powinno być trwałe i

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE

WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE Szanowna Pani, Szanowny Panie Zwracamy się do Pana/Pani w związku z podejmowaniem działań na rzecz Stworzenia standardu Superwizji pracy socjalnej, realizowanych

Bardziej szczegółowo

Z MYŚLĄ O LUDZIACH W BIZNESIE ODPOWIEDZIALNI. acceptance for disabled ecology. equality diversity tolerance

Z MYŚLĄ O LUDZIACH W BIZNESIE ODPOWIEDZIALNI. acceptance for disabled ecology. equality diversity tolerance Z MYŚLĄ O LUDZIACH ODPOWIEDZIALNI W BIZNESIE equality diversity tolerance acceptance for disabled ecology Kim jesteśmy? Job Impulse Polska jest częścią Grupy Job, firmą Doradztwa Personalnego (Certyfikat:

Bardziej szczegółowo

2009, str.137. 1.Prawo pracy w pytaniach i odpowiedziach. M. Gersdorf, K. Rączka, LexisNexis Polska Sp.zo.o. Warszawa

2009, str.137. 1.Prawo pracy w pytaniach i odpowiedziach. M. Gersdorf, K. Rączka, LexisNexis Polska Sp.zo.o. Warszawa Podpisuję umowę. Moment podjęcia pracy jest nie tylko zakończeniem trudnej ścieżki aplikacyjnej ale także ważnym wydarzeniem w życiu każdej osoby starającej się o posadę. Zanim wejdziemy w nowe środowisko

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu perspektywa małego i średniego biznesu Czy to tylko kwestia pieniędzy? Jak jest rozumiany

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIV/140/2003 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 1 lipca 2003r.

Uchwała Nr XIV/140/2003 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 1 lipca 2003r. Uchwała Nr XIV/140/2003 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 1 lipca 2003r. w sprawie zatwierdzenia powiatowego programu działań na rzecz osób oraz planu finansowego określającego zadania i wysokość środków

Bardziej szczegółowo

na podstawie działalności Punktu Pośrednictwa Pracy Wolontarystycznej CENTERKO Łódź, dn. 05.06.2013 r.

na podstawie działalności Punktu Pośrednictwa Pracy Wolontarystycznej CENTERKO Łódź, dn. 05.06.2013 r. na podstawie działalności Punktu Pośrednictwa Pracy Wolontarystycznej CENTERKO Łódź, dn. 05.06.2013 r. Kim jesteśmy? PPPW CENTERKO TO INTEGRACYJNE BIURO POŚREDNICTWA PRACY WOLONTARYSTYCZNEJ O ZASIĘGU LOKALNYM

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

Zobowiązuję się do przedstawienia lekarzowi na turnusie rehabilitacyjnym aktualnego zaświadczenia o stanie zdrowia. (czytelny podpis wnioskodawcy)

Zobowiązuję się do przedstawienia lekarzowi na turnusie rehabilitacyjnym aktualnego zaświadczenia o stanie zdrowia. (czytelny podpis wnioskodawcy) Wniosek o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym (wypełnia osoba niepełnosprawna lub w przypadku osoby niepełnoletniej

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Osoba niepełnosprawna w obliczu prawa Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia

Bardziej szczegółowo