Nowoczesne techniki obrazowania w medycynie. Jakub Zieliński Zakład Biofizyki i Fizjologii Człowieka WUM

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nowoczesne techniki obrazowania w medycynie. Jakub Zieliński Zakład Biofizyki i Fizjologii Człowieka WUM"

Transkrypt

1 Nowoczesne techniki obrazowania w medycynie Jakub Zieliński Zakład Biofizyki i Fizjologii Człowieka WUM

2 Dipol magnetyczny Cząstka lub układ cząstek (np. elektron, proton, jądro atomowe) posiadająca niezerowy ładunek oraz niezerowy moment pędu (spin) zachowuje się jak niewielki magnes (dipol magnetyczny) Jądra atomowe istotne dla rezonansu magnetycznego w biologii i medycynie Jądro Spin 1H ½ 13C 1 14N 1 17O 5/2 19F 1/2 31P 1/2

3 Energia dipoli magnetycznych w polu magnetycznym Populacja o E B 0 niskiej energii Różnica energii = 2 B 0 Jednorodne pole magnetyczne B 0 (powoduje namagnesowanie próbki) Populacja o wysokiej energii Przeskok pomiędzy poziomami odpowiada emisji/absorpcji fali elektromagnetycznej o częstotliwości: n = 2 B 0 /h W temperaturze pokojowej i polu rzędu 1 T, względna różnica obsadzeń wynosi: 2*10-6. Tylko od tych nadmiarowych atomów rejestrujemy sygnał. Dlatego ważne jest aby pole magnetyczne było jak największe. Obecnie w tomografach MRI jest ono rzędu 1T. 1 T = 10 4 Gs. Pole magnetyczne Ziemi na powierzchni wynosi średnio 0,4 Gs

4 Precesja Larmora Jądro atomowe o niezerowym spinie, umieszczone w polu magnetycznym obraca się wokół osi równoległej do linii pola. Ruch ten nazywa się precesją Larmora. precesja moment magnetyczny jądra jądro wodoru Częstotliwość precesji Larmora jest identyczna z częstotliwością rezonansową fali powodującą przeskoki pomiędzy poziomami energetycznymi. Zjawisko to nazywa się rezonansem magnetycznym Tak zwany współczynnik żyromagnetyczny dla jąder wodoru wynosi 42,57 MHz/T

5 Efekt rezonansu Fale elektromagnetyczne stosowane w MRI mają kilka metrów długości. Dlatego powodują spójny (zgodny w fazie) obrót dipoli w obrazowanym obszarze Kierunek wzdłuż pola (longitudinal) flip angle flip angle = kąt odchylenia magnetyzacji flip angle=90 o Płaszczyzna prostopadła do pola (transverse plane) Fala elektromagnetyczna o rezonansowej częstotliwości powoduje zgodny w fazie obrót spinów jąder. Zmienia się więc magnetyzacja próbki (tutaj: fragmentu ciała pacjenta). Kąt odchylenia magnetyzacji zależy od natężenia i długości impulsu. Mówimy np. o impulsach p/2 lub 90 o.

6 Znaczenie spójności Poprzeczne namagnesowanie uzyskujemy dzięki temu, że poszczególne spiny odchylają się w tą samą stronę mają identyczną składową poziomą Spiny o różnych fazach Spiny ustawione w fazie Odchylone od linii pola spiny wykonują precesję z częstością Larmora. Jak wiadomo, zmienne pole magnetyczne Obracające się spiny są więc źródłem fali elektromagnetycznej o tej samej częstotliwości co impuls powodujący magnetyzację. Dzieje się tak jedynie gdy spiny są ustawione zgodnie w fazie.

7 Powrót do namagnesowania wzdłuż linii pola. Czas relaksacji T1 namagnesowanie wzdłuż linii pola Jądro atomowe oddaje energię otaczającym je cząstkom (sieci). Oddziaływanie spin - sieć T1 czas 63% = 100% - 37%. Czyli za czas relaksacji uznajemy moment gdy pozostało jeszcze 37% magnetyzacji do odzyskania. 0,37 = 1/e

8 Błądzenie przypadkowe. Dyfuzja. Rozkład normalny (Gaussa) Mężczyzna próbuje zrobić krok do przodu. Szansę ma równą 50%

9 Kolejne kroki 1 0,8 0,6 0,4 0, ,8 0,6 0,4 0, ,8 0,6 0,4 0, ,4 0,4 0,4 0,3 0,3 0,3 0,2 0,2 0,2 0,1 0,1 0,

10 Rozmycie fazy spinów na skutek jej dyfuzji Spiny zgodne w fazie utrata fazy Po dużej liczbie niewielkich, losowych zaburzeń otrzymujemy dobre przybliżenie rozkładu normalnego (Gaussa)

11 Zanik namagnesowania prostopadłego do linii pola. Czas relaksacji T2 namagnesowanie prostopadłe do linii pola T2 czas Jądro atomowe oddziałuje z sąsiednimi jądrami. Oddziaływanie spin spin. Proces ten powoduje dyfuzję fazy. Powoduje to zanik sygnału (FID Free Induction Decay)

12 Zanik namagnesowania prostopadłego do linii pola. Czas relaksacji T2 Poprzeczne namagnesowanie zanika również na skutek powrotu czy też odżycia (recovery) namagnesowania wzdłuż linii pola. Dlatego czas relaksacji T2 nigdy nie jest dłuższy niż czas relaksacji T1 1.0 Mi Na rysunku obok wartości przykładowe M L, M T Czasy te są dość długie, co wpływa na całkowity czas badania t [ ms ]

13 Czasy relaksacji dla tkanek Tkanka T1 [ms] T2 [ms] Woda Tłuszcz Krew (nieutlenowana) Krew (utlenowana) Płyn rdzeniowo-mózgowy Istota szara Istota biała Mięśnie Spore różnice występują również pomiędzy tkankami zdrowymi, a np. nowotworowymi

14 Pomiar gęstości protonów (PD) impuls 90 o impuls 90 o impuls 90 o Duża ale zbliżona ilość protonów w mięśniach, tłuszczu, płynie r-m, tkance nerwowej, wątrobie itp. echo echo Niewielka w kościach, płucach, powietrzu Czas TE krótki (aby zmniejszyć wpływ dyfuzji fazy). Niestety czas TR musi być długi (kilka sekund!) - aby zmniejszyć wpływ rozmagnesowania przez poprzednie impulsy. Wadą są również małe różnice pomiędzy tkankami. Rzadko używane

15 Lokalizacja przestrzenna Do jednorodnego pola dodajemy niewielki gradient. Różne plastry różnią się częstotliwością rezonansową

16 fmri W badaniu, wykorzystuje się różnicę w czasie T2 dla oxy i deoxy hemoglobiny. Obraz 1. Badany jest proszony o zapamiętanie twarzy. Aktywny jest ośrodek wzroku z tyłu głowy oraz fragment płata czołowego. Obraz 2. Badany jest proszony o myślenie o zapamiętanej twarzy. Aktywacja hipokampa. Obrazy 3 i 4. Badany jest proszony o porównanie innej twarzy z zapamiętaną. Ponowna aktywacja niektórych obszarów ośrodka wzroku. Fragmenty płata czołowego są odpowiedzialne za podjęcie decyzji

17 Badania izotopowe (medycyna nuklearna) Pacjent otrzymuje substancję znakowaną izotopowo. Obserwujemy emitowane promieniowanie. Na tej podstawie określamy rozkład stężenia podanej substancji Podany izotop nie może być nadmiernie toksyczny przed i po rozpadzie Dobrze jeśli selektywnie gromadzi się np. w zmienionych chorobowo tkankach Czas połowicznego rozpadu musi być rozsądny rzędu godzin Emitowane promieniowanie musi być wystarczająco przenikliwe aby nie było pochłonięte w całości przez pacjenta

18 Klasyczna scyntygrafia oraz SPECT (Single Photon Emission Tomography) Podany izotop jest źródłem promieniowania gamma, które jest rejestrowane za pomocą tzw. gammakamery. Konieczność stosowania detektorów kierunkowych detektory kolimatory pacjent kwanty gamma izotop

19 Detektor kierunkowy (zawiera kolimator) Ze względu na rozdzielczość przestrzenną, detektory kierunkowe powinny być umieszczone blisko pacjenta

20 Metastabilny izomer izotopu technetu 99m Tc b- g b- 99 Mo 99m Tc 99 Tc 99 Ru 6 godzin 200 tys. Lat Wydalanie kilka dni Izomer 99mTc można: łatwo otrzymać w laboratorium ma optymalny czas połowicznego rozpadu emituje jedynie przenikliwe promieniowanie gamma (a więc mało obciąża pacjenta) jego produkt rozpadu jest niemal stabilny i szybko usuwany z organizmu Technet, przewidziany przez Mendelejewa, został otrzymany sztucznie stąd nazwa. Technet nie wpływa praktycznie na funkcjonowanie organizmu. Może być łączony z różnymi substancjami, zmieniającymi jego kumulację w ciele.

21 Scyntygrafia kości Pacjent otrzymuje związek bifosfonianu z 99m Tc. Bifosfoniany, wykazują duże powinowactwo do wapnia, dlatego gromadzą się w obszarach kości podlegających intensywnej przebudowie. Scyntygrafia kości pozwala wykrywać: guzy pierwotne i przerzuty do kości złamania stany zapalne kości

22 Paliatywna terapia nowotworów kości (pierwotnych i przerzutów) Pacjent otrzymuje Stront (Sr) 89 lub Samar (Sm) 135. Oba pierwiastki zachowują się w organizmie podobnie do wapnia. Gromadzą się więc w miejscach intensywnej przebudowy kości. Oba izotopy emitują promieniowanie beta pochłaniane przez tkanki. Promieniowanie oddziałuje więc lokalnie. Dodatkowo 135 Sm emituje promieniowanie gamma nie ma ono w zasadzie działania terapeutycznego, ale pozwala na lokalizację zmian.

23 Scyntygrafia tarczycy Pacjent otrzymuje 99m Tc lub jod 123 I (rzadko) albo jod 131 I (zazwyczaj). Okres połowicznego rozpadu 123 I wynosi nieco ponad 13 godzin. Emituje niemal wyłącznie promieniowane gamma. Niestety jego do jego otrzymania niezbędny jest cyklotron. Okres rozpadu 131 I wynosi 8 dni. Emitowane jest promieniowanie beta i gamma. Izotop ten jest łatwiejszy w otrzymaniu i użyciu dlatego jest powszechnie stosowany do diagnostyki mimo, że promieniowanie beta obciąża pacjenta. Jest używany do terapii nadczynności i nowotworów tarczycy. Izotop ten był głównym źródłem skażenia po awariach elektrowni w Czarnobylu i Fukushimie.

24 Scyntygrafia tarczycy 99m Tc. Zimne i gorące zmiany Zimne zmiany onkologiczne, gorące aktywne hormonalnie

25 Choroba Gravesa-Basedowa W nadczynności tarczycy zwiększony jest wychwyt jodu przed tarczycę

26 Scyntygrafia receptorowa i terapia celowana dla NET Pacjent otrzymuje analogi somatostatyny (np. Oktreotyd) znakowane 99m Tc lub 111 In (diagnostyka) albo 90 Y lub 177 Lu (terapia). Guzy neuroendokrynne (neuroendocrine tumors, NET) grupa nowotworów wywodzących się z komórek endokrynnych.

27 Badanie perfuzji mięśnia serca Pacjent otrzymuje ( 99m Tc) sestamibi (MIBI) lub ( 99m Tc) tetrofosmin. Można też użyć talu 201 udaje potas, niestety jest toksyczny

28 PET rozpad b + p + n n Dzięki niemal jednoczesnej detekcji dwóch fotonów g, nie trzeba korzystać z detektorów kierunkowych e + e anihilacja pozytonu i elektronu Izotopy wykorzystywane w badaniu PET (+ czasy połowicznego rozpadu): 18 F (110 min), 13 N (10 min), 15 O (122 s), 11 C (20 min)

29 Fluorodeoksyglukoza ( 18 F-FDG) Najważniejsza substancja stosowana w badaniu PET. Fluorodeoksyglukoza jest absorbowana przez tkanki o intensywnym metabolizmie glukozy: nowotworowe, mózg, serce, nerki. Na skutek fosforylacji, nie jest jednak metabolizowana. Dlatego gromadzi się w tkankach silnie absorbujących glukozę. Metabolizowana jest dopiero po rozpadzie b+. Około 20% jest wydalanie w postaci niezmienionej przez nerki. Fluorodeoksyglukozę podaje się około 1,5 godziny przed badaniem.

30 SPECT vs PET

31 SPECT mózgu Pacjent otrzymuje exametazim (HMPAO) znakowany 99m Tc. Badanie rejestruje perfuzję krwi w mózgu. HMPAO (hexamethylpropyleneamine oxime) przechodzi do krążenia mózgowego w czasie poniżej minuty. Pozwala to badać przepływy podczas napadu padaczki. Główne zastosowania: badanie perfuzji w udarach, demencji, chorobach Alzheimera i Parkinsona, diagnostyka nowotworów mózgu Główną wadą techniki jest słaba zdolność rozdzielcza

Magnetyczny Rezonans Jądrowy (NMR)

Magnetyczny Rezonans Jądrowy (NMR) Magnetyczny Rezonans Jądrowy (NMR) obserwacja zachowania (precesji) jąder atomowych obdarzonych spinem w polu magnetycznym Magnetic Resonance Imaging (MRI) ( obrazowanie rezonansem magnetycznym potocznie

Bardziej szczegółowo

NMR (MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY) dr Marcin Lipowczan

NMR (MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY) dr Marcin Lipowczan NMR (MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY) dr Marcin Lipowczan Spis zagadnień Fizyczne podstawy zjawiska NMR Parametry widma NMR Procesy relaksacji jądrowej Metody obrazowania Fizyczne podstawy NMR Proton, neutron,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki

Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki [1] WYŚCIG DO TYTUŁU ODKRYWCY. JĄDRO ATOMU W ZEWNĘTRZNYM POLU MAGNETYCZNYM. Porównanie do pola grawitacyjnego. CZYM JEST ZJAWISKO

Bardziej szczegółowo

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Wykład 5, 4 kwietnia 2017 Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~szef/ Wykład 5 NMR, MRI,

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. metody badania mózgu II. dr Marek Binder Zakład Psychofizjologii

Wykład 4. metody badania mózgu II. dr Marek Binder Zakład Psychofizjologii Wykład 4 metody badania mózgu II dr Marek Binder Zakład Psychofizjologii Terminologia SAGITTAL SLICE Number of Slices e.g., 10 Slice Thickness e.g., 6 mm In-plane resolution e.g., 192 mm / 64 = 3 mm IN-PLANE

Bardziej szczegółowo

AKCELERATORY I DETEKTORY WOKÓŁ NAS

AKCELERATORY I DETEKTORY WOKÓŁ NAS AKCELERATORY I DETEKTORY WOKÓŁ NAS AKCELERATOR W CERN Chociaż akceleratory zostały wynalezione dla fizyki cząstek elementarnych, to tysięcy z nich używa się w innych gałęziach nauki, a także w przemyśle

Bardziej szczegółowo

Wg W. Duch Jak działa mózg. UMK Toruń notatki z wprowadzenia do kognitywistyki. Dostępne na str. www.fizyka.umk.pl/~duch/wyklady/

Wg W. Duch Jak działa mózg. UMK Toruń notatki z wprowadzenia do kognitywistyki. Dostępne na str. www.fizyka.umk.pl/~duch/wyklady/ Analiza urazów powypadkowych. JuŜ Egipski papirus sprzed 3500 lat wymienia 28 uszkodzeń, dokonywano wtedy trepanacji czaszki by wyciąć guzy. Arystoteles uznał serce za siedlisko uczuć i rozumu. W -3 w.

Bardziej szczegółowo

ν 1 = γ B 0 Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego h S = I(I+1)

ν 1 = γ B 0 Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego h S = I(I+1) h S = I(I+) gdzie: I kwantowa liczba spinowa jądra I = 0, ½,, /,, 5/,... itd gdzie: = γ S γ współczynnik żyromagnetyczny moment magnetyczny brak spinu I = 0 spin sferyczny I = _ spin elipsoidalny I =,,,...

Bardziej szczegółowo

FIZYKA III MEL Fizyka jądrowa i cząstek elementarnych

FIZYKA III MEL Fizyka jądrowa i cząstek elementarnych FIZYKA III MEL Fizyka jądrowa i cząstek elementarnych Wykład 11 Zastosowania fizyki jądrowej w medycynie Medycyna nuklearna Medycyna nuklearna - dział medycyny zajmujący się bezpiecznym zastosowaniem izotopów

Bardziej szczegółowo

Fizyczne podstawy magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR) - obrazowania za pomocą rezonansu jądrowego (MRI)

Fizyczne podstawy magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR) - obrazowania za pomocą rezonansu jądrowego (MRI) Postępy Psychiatrii i Neurologii. 1996. 5. 1-8 Fizyczne podstawy magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR) - obrazowania za pomocą rezonansu jądrowego (MRI) Physicalfoundations ofnuclear magnetic resonance

Bardziej szczegółowo

PET. Positron Emission Tomography. Tomograf PET. Wytwórnia radiofarmaceutyków linia technologiczna. Wytwórnia radiofarmaceutyków centrum sterowania

PET. Positron Emission Tomography. Tomograf PET. Wytwórnia radiofarmaceutyków linia technologiczna. Wytwórnia radiofarmaceutyków centrum sterowania PET Positron Emission Tomography Technika PET zastępuje obecnie starszą i gorszą technikę SPECT (Single Photon Emission Computed Tomography). PET oferuje znacznie lepszą rozdzielczość przestrzenną niż

Bardziej szczegółowo

Metody rezonansowe. Magnetyczny rezonans jądrowy Magnetometr protonowy

Metody rezonansowe. Magnetyczny rezonans jądrowy Magnetometr protonowy Metody rezonansowe Magnetyczny rezonans jądrowy Magnetometr protonowy Co należy wiedzieć Efekt Zeemana, precesja Larmora Wektor magnetyzacji w podstawowym eksperymencie NMR Transformacja Fouriera Procesy

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Skaner PET-CT GE Discovery IQ uruchomiony we Wrocławiu w 2015 roku.

WSTĘP. Skaner PET-CT GE Discovery IQ uruchomiony we Wrocławiu w 2015 roku. WSTĘP Technika PET, obok MRI, jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się metod obrazowych w medycynie. Przełomowymi wydarzeniami w rozwoju PET było wprowadzenie wielorzędowych gamma kamer,

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Streszczenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego jest jedną z technik spektroskopii absorpcyjnej mającej zastosowanie w chemii,

Bardziej szczegółowo

MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY - podstawy

MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY - podstawy 1 MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY - podstawy 1. Wprowadzenie. Wstęp teoretyczny..1 Ruch magnetyzacji jądrowej, relaksacja. Liniowa i kołowa polaryzacja pola zmiennego (RF)..3 Metoda echa spinowego 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

SPEKTROSKOPIA NMR. No. 0

SPEKTROSKOPIA NMR. No. 0 No. 0 Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego, spektroskopia MRJ, spektroskopia NMR jedna z najczęściej stosowanych obecnie technik spektroskopowych w chemii i medycynie. Spektroskopia ta polega

Bardziej szczegółowo

Atomy mają moment pędu

Atomy mają moment pędu Atomy mają moment pędu Model na rysunku jest modelem tylko klasycznym i jak wiemy z mechaniki kwantowej, nie odpowiada dokładnie rzeczywistości Jednakże w mechanice kwantowej elektron nadal ma orbitalny

Bardziej szczegółowo

Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne. Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej. Rentgenodiagnostyka. dr n. med.

Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne. Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej. Rentgenodiagnostyka. dr n. med. Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne dr n. med. Jolanta Meller Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej Rentgenodiagnostyka Ultrasonografia Rezonans magnetyczny Scyntygrafia Rentgenodiagnostyka

Bardziej szczegółowo

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Katarzyna Fronczewska-Wieniawska Małgorzata Kobylecka Leszek Królicki Zakład Medycyny Nuklearnej

Bardziej szczegółowo

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń 1. Scyntygrafia i radioizotopowe badanie czynnościowe tarczycy 1) gamma kamera planarna lub scyntygraf;

Bardziej szczegółowo

WSTĘP Medycyna nuklearna radiofarmaceutyków,

WSTĘP Medycyna nuklearna radiofarmaceutyków, I. WSTĘP Medycyna nuklearna jest specjalnością medyczną zajmującą się bezpiecznymi i względnie tanimi technikami izotopowymi zarówno obrazowania stanu narządów wewnętrznych, jak i terapii. Pozwala ona

Bardziej szczegółowo

Październik 2013 Grupa Voxel

Październik 2013 Grupa Voxel Październik 2013 Grupa Voxel GRUPA VOXEL Usługi medyczne Produkcja Usługi komplementarne ie mózgowia - traktografia DTI RTG TK (CT) od 1 do 60 obrazów/badanie do1500 obrazów/badanie TELE PACS Stacje diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

Med-fizykadla nie-fizyków. mgr inż. Anna Kozłowska Zakład Dydaktyki Fizyki UMK

Med-fizykadla nie-fizyków. mgr inż. Anna Kozłowska Zakład Dydaktyki Fizyki UMK Med-fizykadla nie-fizyków mgr inż. Anna Kozłowska Zakład Dydaktyki Fizyki UMK 1 Plan prezentacji Pozytonowa tomografia emisyjna (PET) Tomografia komputerowa (CT) Scyntygrafia Radioterapia 2 Pozytonowa

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie profilu wiązki promieniowania używanego do cechowania tomografu PET

Wyznaczanie profilu wiązki promieniowania używanego do cechowania tomografu PET 18 Wyznaczanie profilu wiązki promieniowania używanego do cechowania tomografu PET Ines Moskal Studentka, Instytut Fizyki UJ Na Uniwersytecie Jagiellońskim prowadzone są badania dotyczące usprawnienia

Bardziej szczegółowo

DOSY (Diffusion ordered NMR spectroscopy)

DOSY (Diffusion ordered NMR spectroscopy) Wykład 8 DOSY (Diffusion ordered NMR spectroscopy) Dyfuzja migracja cząsteczek pod wpływem gradientu stężenia Pierwsze Prawo Ficka: przepływ cząsteczek jest proporcjonalny do gradientu stężenia: J przepływ

Bardziej szczegółowo

Poziom nieco zaawansowany Wykład 2

Poziom nieco zaawansowany Wykład 2 W2Z Poziom nieco zaawansowany Wykład 2 Witold Bekas SGGW Promieniotwórczość Henri Becquerel - 1896, Paryż, Sorbona badania nad solami uranu, odkrycie promieniotwórczości Maria Skłodowska-Curie, Piotr Curie

Bardziej szczegółowo

Podstawy medycyny nuklearnej

Podstawy medycyny nuklearnej Podstawy medycyny nuklearnej Obrazowanie w medycynie Rtg CT Promieniowanie rentgenowskie Ultradźwięki Magnetyczny rezonans jądrowy MR usg Medycyna nuklearna SPECT PET Promieniowanie X Jonizujące Obraz

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie MRI Skopia rtg Scyntygrafia PET

Obrazowanie MRI Skopia rtg Scyntygrafia PET Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Technika i technologia Konferencja w ramach projektu Wykorzystywanie nowych metod i narzędzi w kształceniu studentów UMB w zakresie ochrony radiologicznej

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizyki wykład 8

Podstawy fizyki wykład 8 Podstawy fizyki wykład 8 Dr Piotr Sitarek Instytut Fizyki, Politechnika Wrocławska Ładunek elektryczny Grecy ok. 600 r p.n.e. odkryli, że bursztyn potarty o wełnę przyciąga inne (drobne) przedmioty. słowo

Bardziej szczegółowo

doświadczenie Rutheforda Jądro atomowe składa się z nuklonów: neutronów (obojętnych elektrycznie) i protonów (posiadających ładunek dodatni +e)

doświadczenie Rutheforda Jądro atomowe składa się z nuklonów: neutronów (obojętnych elektrycznie) i protonów (posiadających ładunek dodatni +e) 1 doświadczenie Rutheforda Jądro atomowe składa się z nuklonów: neutronów (obojętnych elektrycznie) i protonów (posiadających ładunek dodatni +e) Ilość protonów w jądrze określa liczba atomowa Z Ilość

Bardziej szczegółowo

Foton, kwant światła. w klasycznym opisie świata, światło jest falą sinusoidalną o częstości n równej: c gdzie: c prędkość światła, długość fali św.

Foton, kwant światła. w klasycznym opisie świata, światło jest falą sinusoidalną o częstości n równej: c gdzie: c prędkość światła, długość fali św. Foton, kwant światła Wielkość fizyczna jest skwantowana jeśli istnieje w pewnych minimalnych (elementarnych) porcjach lub ich całkowitych wielokrotnościach w klasycznym opisie świata, światło jest falą

Bardziej szczegółowo

Wykład Atom o wielu elektronach Laser Rezonans magnetyczny

Wykład Atom o wielu elektronach Laser Rezonans magnetyczny Wykład 21. 12.2016 Atom o wielu elektronach Laser Rezonans magnetyczny Jeszcze o atomach Przypomnienie: liczby kwantowe elektronu w atomie wodoru, zakaz Pauliego, powłoki, podpowłoki, orbitale, Atomy wieloelektronowe

Bardziej szczegółowo

MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY (MRJ) NUCLEAR MAGNETIC RESONANCE (NMR)

MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY (MRJ) NUCLEAR MAGNETIC RESONANCE (NMR) MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY (MRJ) 1 H MRJ, 13 C MRJ... NUCLEAR MAGNETIC RESONANCE (NMR) 1 H NMR, 13 C NMR... Program: 1. Podstawy ogólne (zjawisko fizyczne, wykonanie pomiaru, aparatura) 2. Spektroskopia

Bardziej szczegółowo

Theory Polish (Poland)

Theory Polish (Poland) Q3-1 Wielki Zderzacz Hadronów (10 points) Przeczytaj Ogólne instrukcje znajdujące się w osobnej kopercie zanim zaczniesz rozwiązywać to zadanie. W tym zadaniu będą rozpatrywane zagadnienia fizyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

KaŜde badanie z uŝyciem promieniowania jonizującego teoretycznie moŝe wywołać niekorzystne skutki biologiczne w naszym organizmie. Dotyczy to zarówno

KaŜde badanie z uŝyciem promieniowania jonizującego teoretycznie moŝe wywołać niekorzystne skutki biologiczne w naszym organizmie. Dotyczy to zarówno Medycyna Nuklearna Medycyna nuklearna zajmuje się zastosowaniem izotopów promieniotwórczych w diagnozowaniu chorób oraz w ich leczeniu. Izotop jest odmianą tego samego pierwiastka, który posiada taką samą

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU UMOWY Część L - Opis świadczenia POZYTONOWA TOMOGRAFIA EMISYJNA (PET)

OPIS PRZEDMIOTU UMOWY Część L - Opis świadczenia POZYTONOWA TOMOGRAFIA EMISYJNA (PET) Załącznik nr 4 do zarządzenia Nr 88/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 18 grudnia 2013 r. OPIS PRZEDMIOTU UMOWY Część L - Opis świadczenia POZYTONOWA TOMOGRAFIA EMISYJNA (PET) 1. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Scyntygrafia, Tomografia Emisyjna Pojedynczego Fotonu, Pozytonowa Tomografia Emisyjna

Scyntygrafia, Tomografia Emisyjna Pojedynczego Fotonu, Pozytonowa Tomografia Emisyjna Scyntygrafia, Tomografia Emisyjna Pojedynczego Fotonu, Pozytonowa Tomografia Emisyjna Scyntygrafia, Komputerowa Tomografia Emisyjna Pojedynczego Fotonu (ang. Single Photon Emmision Computed Tomograpy,

Bardziej szczegółowo

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Katarzyna Fronczewska-Wieniawska Małgorzata Kobylecka Leszek Królicki Zakład Medycyny Nuklearnej

Bardziej szczegółowo

Słowniczek pojęć fizyki jądrowej

Słowniczek pojęć fizyki jądrowej Słowniczek pojęć fizyki jądrowej atom - najmniejsza ilość pierwiastka jaka może istnieć. Atomy składają się z małego, gęstego jądra, zbudowanego z protonów i neutronów (nazywanych inaczej nukleonami),

Bardziej szczegółowo

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Zwykle pierwsze badanie obrazowe w diagnostyce chorób serca Ocenia zarys i wielkość serca, aorty, naczyń krążenia płucnego, wykrywa w ich rzucie zwapnienia Standardowe

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie bezwzględnej aktywności źródła 60 Co. Tomasz Winiarski

Wyznaczanie bezwzględnej aktywności źródła 60 Co. Tomasz Winiarski Wyznaczanie bezwzględnej aktywności źródła 60 Co metoda koincydencyjna. Tomasz Winiarski 24 kwietnia 2001 WSTEP TEORETYCZNY Rozpad promieniotwórczy i czas połowicznego zaniku. Rozpad promieniotwórczy polega

Bardziej szczegółowo

Własności jąder w stanie podstawowym

Własności jąder w stanie podstawowym Własności jąder w stanie podstawowym Najważniejsze liczby kwantowe charakteryzujące jądro: A liczba masowa = liczbie nukleonów (l. barionów) Z liczba atomowa = liczbie protonów (ładunek) N liczba neutronów

Bardziej szczegółowo

I ,11-1, 1, C, , 1, C

I ,11-1, 1, C, , 1, C Materiał powtórzeniowy - budowa atomu - cząstki elementarne, izotopy, promieniotwórczość naturalna, okres półtrwania, średnia masa atomowa z przykładowymi zadaniami I. Cząstki elementarne atomu 1. Elektrony

Bardziej szczegółowo

Nadprzewodniki. W takich materiałach kiedy nastąpi przepływ prądu może on płynąć nawet bez przyłożonego napięcia przez długi czas! )Ba 2. Tl 0.2.

Nadprzewodniki. W takich materiałach kiedy nastąpi przepływ prądu może on płynąć nawet bez przyłożonego napięcia przez długi czas! )Ba 2. Tl 0.2. Nadprzewodniki Pewna klasa materiałów wykazuje prawie zerową oporność (R=0) poniżej pewnej temperatury zwanej temperaturą krytyczną T c Większość przewodników wykazuje nadprzewodnictwo dopiero w temperaturze

Bardziej szczegółowo

Wykład FIZYKA II. 5. Magnetyzm. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

Wykład FIZYKA II. 5. Magnetyzm.  Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Wykład FIZYKA II 5. Magnetyzm Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka2.html MAGNESY Pierwszymi poznanym magnesem był magnetyt

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie wiadomości z klasy II. Elektromagnetyzm pole magnetyczne prądu elektrycznego

Powtórzenie wiadomości z klasy II. Elektromagnetyzm pole magnetyczne prądu elektrycznego Powtórzenie wiadomości z klasy II Elektromagnetyzm pole magnetyczne prądu elektrycznego Doświadczenie Oersteda (1820) 1.Jeśli przez przewodnik płynie prąd, to wokół tego przewodnika powstaje pole magnetyczne.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Trwałość jądra atomowego. Okres połowicznego rozpadu

Spis treści. Trwałość jądra atomowego. Okres połowicznego rozpadu Spis treści 1 Trwałość jądra atomowego 2 Okres połowicznego rozpadu 3 Typy przemian jądrowych 4 Reguła przesunięć Fajansa-Soddy ego 5 Szeregi promieniotwórcze 6 Typy reakcji jądrowych 7 Przykłady prostych

Bardziej szczegółowo

Oddział Terapii Izotopowej

Oddział Terapii Izotopowej Źródło: http://www.cskmswia.pl Wygenerowano: Czwartek, 3 września 2015, 12:26 Oddział Terapii Izotopowej Kierownik Oddziału: dr n. med. Tadeusz Budlewski specjalista chorób wewnętrznych, medycyny nuklearnej

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie cząstek z materią

Oddziaływanie cząstek z materią Oddziaływanie cząstek z materią Trzy główne typy mechanizmów reprezentowane przez Ciężkie cząstki naładowane (cięższe od elektronów) Elektrony Kwanty gamma Ciężkie cząstki naładowane (miony, p, cząstki

Bardziej szczegółowo

Współczesne metody obrazowania w medycynie nuklearnej

Współczesne metody obrazowania w medycynie nuklearnej Współczesne metody obrazowania w medycynie nuklearnej prof. Jacek Kuśmierek Zakład Medycyny Nuklearnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Kamera Scyntylacyjna 2013r. 1958r. Kamery scyntylacyjne SPECT (2 głowice)

Bardziej szczegółowo

Sprzęt stosowany w pozytonowej tomografii emisyjnej

Sprzęt stosowany w pozytonowej tomografii emisyjnej Sprzęt stosowany w pozytonowej tomografii emisyjnej Skaner PET-CT stanowi połączony w jedno urządzenie zespół dwóch tomografów, tomografu rentgenowskiego oraz tomografu PET. W artykule przedstawiono opis

Bardziej szczegółowo

Magnetyzm cz.i. Oddziaływanie magnetyczne Siła Lorentza Prawo Biote a Savart a Prawo Ampera

Magnetyzm cz.i. Oddziaływanie magnetyczne Siła Lorentza Prawo Biote a Savart a Prawo Ampera Magnetyzm cz.i Oddziaływanie magnetyczne Siła Lorentza Prawo Biote a Savart a Prawo Ampera 1 Magnesy Zjawiska magnetyczne (naturalne magnesy) były obserwowane i badane już w starożytnej Grecji 2500 lat

Bardziej szczegółowo

Pole elektromagnetyczne w bioinżynierii

Pole elektromagnetyczne w bioinżynierii Pole elektromagnetyczne w bioinżynierii Wprowadzenie opracował Jacek Starzyński wersja 04.2008 Treść wykładu Podstawy fizyczne Opis matematyczny równania Maxwella Zastosowania w medycynie diagnostyka terapia

Bardziej szczegółowo

Magnetyczny rezonans jądrowy

Magnetyczny rezonans jądrowy Magnetyczny rezonans jądrowy Mateusz Raczyński Jakub Cebulski Katolickie Liceum Ogólnokształcące w Szczecinie im. św. Maksymiliana Marii Kolbego Opiekun naukowy: mgr Magdalena Biskup Cel pracy Przedstawienie

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie w środowisku człowieka

Promieniowanie w środowisku człowieka Promieniowanie w środowisku człowieka Jeżeli przyjrzymy się szczegółom mapy nuklidów zauważymy istniejące w przyrodzie w stosunkowo dużych ilościach nuklidy nietrwałe. Ich czasy zaniku są duże, większe

Bardziej szczegółowo

Elementy Fizyki Jądrowej. Wykład 3 Promieniotwórczość naturalna

Elementy Fizyki Jądrowej. Wykład 3 Promieniotwórczość naturalna Elementy Fizyki Jądrowej Wykład 3 Promieniotwórczość naturalna laboratorium Curie troje noblistów 1903 PC, MSC 1911 MSC 1935 FJ, IJC Przemiany jądrowe He X X 4 2 4 2 A Z A Z e _ 1 e X X A Z A Z e 1 e

Bardziej szczegółowo

Podstawy medycyny nuklearnej

Podstawy medycyny nuklearnej Podstawy medycyny nuklearnej Obrazowanie w medycynie Rtg CT Promieniowanie rentgenowskie Ultradźwięki Magnetyczny rezonans jądrowy MR usg Medycyna nuklearna SPECT PET Promieniowanie X Jonizujące Obraz

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Zbigniew Kąkol, Piotr Morawski

Autorzy: Zbigniew Kąkol, Piotr Morawski Rodzaje rozpadów jądrowych Autorzy: Zbigniew Kąkol, Piotr Morawski Rozpady jądrowe zachodzą zawsze (prędzej czy później) jeśli jądro o pewnej liczbie nukleonów znajdzie się w stanie energetycznym, nie

Bardziej szczegółowo

PET Pozytonowa Emisyjna Tomografia. ZMN CSK UM Łódź

PET Pozytonowa Emisyjna Tomografia. ZMN CSK UM Łódź PET Pozytonowa Emisyjna Tomografia ZMN CSK UM Łódź PET - zasady działania W diagnostyce PET stosowane są izotopy promieniotwórcze emitujące promieniowanie b + (pozytony) Wyemitowany z jądra pozyton napotyka

Bardziej szczegółowo

Magnetyzm cz.i. Oddziaływanie magnetyczne Siła Lorentza Prawo Biote a Savart a Prawo Ampera

Magnetyzm cz.i. Oddziaływanie magnetyczne Siła Lorentza Prawo Biote a Savart a Prawo Ampera Magnetyzm cz.i Oddziaływanie magnetyczne Siła Lorentza Prawo Biote a Savart a Prawo Ampera 1 Magnesy Zjawiska magnetyczne (naturalne magnesy) były obserwowane i badane już w starożytnej Grecji 500 lat

Bardziej szczegółowo

NMR REZONANS MAGNETYCZNY. System nisko-polowy OMR Siemens Magnetom C. Obrazy z tomografu MRI 2015-06-04

NMR REZONANS MAGNETYCZNY. System nisko-polowy OMR Siemens Magnetom C. Obrazy z tomografu MRI 2015-06-04 NMR NMR (albo MRI) jest nowoczesną metodą diagnostyki obrazowej, dającą podobnie jak CT obraz przekrojów narządów wewnętrznych. Ten obraz magnetyczny dostarcza bardzo dużo dokładnych informacji dotyczących

Bardziej szczegółowo

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy Cele kształcenia wymagania ogólne I. Wykorzystanie wielkości fizycznych do opisu poznanych zjawisk lub rozwiązania prostych zadań obliczeniowych. II. Przeprowadzanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Podstawy biofizyczne metod obrazowania 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Wpływ pola elektromagnetycznego na { zdrowie }

Wpływ pola elektromagnetycznego na { zdrowie } Wpływ pola elektromagnetycznego na { zdrowie } Czym jest w ogóle promieniowane? Jest to zjawisko polegające na wysyłaniu i przekazywaniu energii na odległość. Energia ta może być wysyłana w postaci cząstek,

Bardziej szczegółowo

Informatyka kwantowa i jej fizyczne podstawy Rezonans spinowy, bramki dwu-kubitowe

Informatyka kwantowa i jej fizyczne podstawy Rezonans spinowy, bramki dwu-kubitowe Wykład 4 29 kwietnia 2015 Informatyka kwantowa i jej fizyczne podstawy Rezonans spinowy, bramki dwu-kubitowe Łukasz Cywiński lcyw@ifpan.edu.pl http://info.ifpan.edu.pl/~lcyw/ Dobra lektura: Michel Le Bellac

Bardziej szczegółowo

Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca. II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK

Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca. II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK RTG klatki piersiowej Ocenia zarys i wielkość serca, aorty, naczyń krążenia płucnego, wykrywa w ich rzucie zwapnienia

Bardziej szczegółowo

Fal podłużna. Polaryzacja fali podłużnej

Fal podłużna. Polaryzacja fali podłużnej Fala dźwiękowa Podział fal Fala oznacza energię wypełniającą pewien obszar w przestrzeni. Wyróżniamy trzy główne rodzaje fal: Mechaniczne najbardziej znane, typowe przykłady to fale na wodzie czy fale

Bardziej szczegółowo

Metody obrazowania wmedycynie

Metody obrazowania wmedycynie Multimedialne Systemy Medyczne Metody obrazowania wmedycynie Karol Lisowski Daniel Damps Trochę historii Pierwsze prześwietlenie RTG - 1896 Pneumoencefalografia - 1919 USG (pierwsze doświadczenia diagnostyczne)

Bardziej szczegółowo

Energetyka Jądrowa. Wykład 3 14 marca Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów

Energetyka Jądrowa. Wykład 3 14 marca Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów Energetyka Jądrowa Wykład 3 14 marca 2017 Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~szef/ Henri Becquerel 1896 Promieniotwórczość 14.III.2017 EJ

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadania/problemy egzaminacyjne. Wszystkie bezwymiarowe wartości liczbowe występujące w treści zadań podane są w jednostkach SI.

Przykładowe zadania/problemy egzaminacyjne. Wszystkie bezwymiarowe wartości liczbowe występujące w treści zadań podane są w jednostkach SI. Przykładowe zadania/problemy egzaminacyjne. Wszystkie bezwymiarowe wartości liczbowe występujące w treści zadań podane są w jednostkach SI. 1. Ładunki q 1 =3,2 10 17 i q 2 =1,6 10 18 znajdują się w próżni

Bardziej szczegółowo

Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne. Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej. Rentgenodiagnostyka. dr n. med.

Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne. Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej. Rentgenodiagnostyka. dr n. med. Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne dr n. med. Jolanta Meller Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej Rentgenodiagnostyka Ultrasonografia Rezonans magnetyczny Scyntygrafia Rentgenodiagnostyka

Bardziej szczegółowo

Badanie schematu rozpadu jodu 128 J

Badanie schematu rozpadu jodu 128 J J8A Badanie schematu rozpadu jodu 128 J Celem doświadczenie jest wyznaczenie schematu rozpadu jodu 128 J Wiadomości ogólne 1. Oddziaływanie kwantów γ z materią (1,3) a/ efekt fotoelektryczny b/ efekt Comptona

Bardziej szczegółowo

uzyskujemy promienie X. Poniżzy rysunek przedstawia zasadę działania lampy Rentgenowskiej: ruch elektronow

uzyskujemy promienie X. Poniżzy rysunek przedstawia zasadę działania lampy Rentgenowskiej: ruch elektronow Budowa i działanie RTG Tytułowe RTG to oczywiścia lampa Rentgenowska. Promienie Rentgena (lub X) uzyskujemy rozpędzając elektrony do bardzo dużej prędkości a następnie bardzo gwałtownie je hamując na skutek:

Bardziej szczegółowo

Metody izotopowe 2015-06-04. Medycyna nuklearna jest to dział medycyny, w którym do diagnozowania i do terapii wykorzystuje się.

Metody izotopowe 2015-06-04. Medycyna nuklearna jest to dział medycyny, w którym do diagnozowania i do terapii wykorzystuje się. Metody izotopowe Medycyna nuklearna jest to dział medycyny, w którym do diagnozowania i do terapii wykorzystuje się radioizotopy. W technice tej można wyróżnić obrazowanie radioizotopowe oraz technikę

Bardziej szczegółowo

I. PROMIENIOWANIE CIEPLNE

I. PROMIENIOWANIE CIEPLNE I. PROMIENIOWANIE CIEPLNE - lata '90 XIX wieku WSTĘP Widmo promieniowania elektromagnetycznego zakres "pokrycia" różnymi rodzajami fal elektromagnetycznych promieniowania zawartego w danej wiązce. rys.i.1.

Bardziej szczegółowo

Co to jest termografia?

Co to jest termografia? Co to jest termografia? Słowo Termografia Pochodzi od dwóch słów "termo" czyli ciepło i "grafia" rysować, opisywać więc termografia to opisywanie przy pomocy temperatury zmian zachodzących w naszym organiźmie

Bardziej szczegółowo

Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego.

Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego. Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego. Zmienne pole magnetyczne wytwarza zmienne pole elektryczne i odwrotnie zmienne pole elektryczne jest źródłem zmiennego pola magnetycznego

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie molekularne w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Obrazowanie molekularne w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego Obrazowanie molekularne w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego dr Zbigniew Rogulski Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Wydział Chemii, Uniwersytet Warszawski Obrazowanie molekularne

Bardziej szczegółowo

Metody analizy pierwiastków z zastosowaniem wtórnego promieniowania rentgenowskiego. XRF, SRIXE, PIXE, SEM (EPMA)

Metody analizy pierwiastków z zastosowaniem wtórnego promieniowania rentgenowskiego. XRF, SRIXE, PIXE, SEM (EPMA) Metody analizy pierwiastków z zastosowaniem wtórnego promieniowania rentgenowskiego. XRF, SRIXE, PIXE, SEM (EPMA) Promieniowaniem X nazywa się promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali od około

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze 11 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej

Materiały pomocnicze 11 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej Materiały pomocnicze 11 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej 1. Magnetyzm to zjawisko przyciągania kawałeczków stali przez magnesy. 2. Źródła pola magnetycznego. a. Magnesy

Bardziej szczegółowo

zadania zamknięte W zadaniach od 1. do 10. wybierz i zaznacz jedną poprawną odpowiedź.

zadania zamknięte W zadaniach od 1. do 10. wybierz i zaznacz jedną poprawną odpowiedź. zadania zamknięte W zadaniach od 1. do 10. wybierz i zaznacz jedną poprawną odpowiedź. Zadanie 1. (1 p.) Wybierz ten zestaw wielkości fizycznych, który zawiera wyłącznie wielkości skalarne. a. ciśnienie,

Bardziej szczegółowo

Podstawowe własności jąder atomowych

Podstawowe własności jąder atomowych Fizyka jądrowa Struktura jądra (stan podstawowy) Oznaczenia, terminologia Promienie jądrowe i kształt jąder Jądra stabilne; warunki stabilności; energia wiązania Jądrowe momenty magnetyczne Modele struktury

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie Metodą Magnetycznego Rezonansu Jądrowego Spis treści

Obrazowanie Metodą Magnetycznego Rezonansu Jądrowego Spis treści Obrazowanie Metodą Magnetycznego Rezonansu Jądrowego Spis treści 1 Kilka uwag na temat Mechaniki Kwantowej, Mechaniki Klasycznej oraz nazewnictwa. 2 Spin 3 Spin i moment magnetyczny jądra atomowego 4 Moment

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Promieniowanie elektromagnetyczne (fala elektromagnetyczna) rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie pola elektromagnetycznego. Zaburzenie to ma charakter fali poprzecznej, w której składowa elektryczna

Bardziej szczegółowo

Rozważania rozpoczniemy od fal elektromagnetycznych w próżni. Dla próżni równania Maxwella w tzw. postaci różniczkowej są następujące:

Rozważania rozpoczniemy od fal elektromagnetycznych w próżni. Dla próżni równania Maxwella w tzw. postaci różniczkowej są następujące: Rozważania rozpoczniemy od fal elektromagnetycznych w próżni Dla próżni równania Maxwella w tzw postaci różniczkowej są następujące:, gdzie E oznacza pole elektryczne, B indukcję pola magnetycznego a i

Bardziej szczegółowo

A - liczba nukleonów w jądrze (protonów i neutronów razem) Z liczba protonów A-Z liczba neutronów

A - liczba nukleonów w jądrze (protonów i neutronów razem) Z liczba protonów A-Z liczba neutronów Włodzimierz Wolczyński 40 FIZYKA JĄDROWA A - liczba nukleonów w jądrze (protonów i neutronów razem) Z liczba protonów A-Z liczba neutronów O nazwie pierwiastka decyduje liczba porządkowa Z, a więc ilość

Bardziej szczegółowo

Budowa atomu. Izotopy

Budowa atomu. Izotopy Budowa atomu. Izotopy Zadanie. atomu lub jonu Fe 3+ atomowa Z 9 masowa A Liczba protonów elektronów neutronów 64 35 35 36 Konfiguracja elektronowa Zadanie 2. Atom pewnego pierwiastka chemicznego o masie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostno-stawowego

Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostno-stawowego Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostno-stawowego Marek Chojnowski II Letnia Szkoła Energetyki i Chemii Jądrowej Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostnostawowego

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka 7. Pole magnetyczne zadania z arkusza I 7.8 7.1 7.9 7.2 7.3 7.10 7.11 7.4 7.12 7.5 7.13 7.6 7.7 7. Pole magnetyczne - 1 - 7.14 7.25 7.15 7.26 7.16 7.17 7.18 7.19 7.20 7.21 7.27 Kwadratową ramkę (rys.)

Bardziej szczegółowo

Specyficzne własności helu w temperaturach kriogenicznych

Specyficzne własności helu w temperaturach kriogenicznych POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Specyficzne własności helu w temperaturach kriogenicznych Opracowała: Joanna Pałdyna W ramach przedmiotu: Techniki niskotemperaturowe w medycynie Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Zjawisko Halla Referujący: Tomasz Winiarski

Zjawisko Halla Referujący: Tomasz Winiarski Plan referatu Zjawisko Halla Referujący: Tomasz Winiarski 1. Podstawowe definicje ffl wektory: E, B, ffl nośniki ładunku: elektrony i dziury, ffl podział ciał stałych ze względu na własności elektryczne:

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Budowa atomu, układ okresowy i promieniotwórczość

Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Budowa atomu, układ okresowy i promieniotwórczość strona 1/11 Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Budowa atomu, układ okresowy i promieniotwórczość Monika Gałkiewicz Zad. 1 () Przedstaw pełną konfigurację elektronową atomu pierwiastka

Bardziej szczegółowo

Reakcje rozpadu jądra atomowego

Reakcje rozpadu jądra atomowego Reakcje rozpadu jądra atomowego O P R A C O W A N I E : P A W E Ł Z A B O R O W S K I K O N S U L T A C J A M E R Y T O R Y C Z N A : M A Ł G O R Z A T A L E C H Trwałość izotopów Czynnikiem decydującym

Bardziej szczegółowo

OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA. Edyta Dąbrowska

OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA. Edyta Dąbrowska OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA Edyta Dąbrowska METODY LECZENIA NOWOTWORÓW - chirurgia - chemioterapia - radioterapia CEL RADIOTERAPII dostarczenie wysokiej dawki promieniowania do objętości tarczowej

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie w naszych domach. I. Skwira-Chalot

Promieniowanie w naszych domach. I. Skwira-Chalot Promieniowanie w naszych domach I. Skwira-Chalot Co to jest promieniowanie jonizujące? + jądro elektron Rodzaje promieniowania jonizującego Przenikalność promieniowania L. Dobrzyński, E. Droste, W. Trojanowski,

Bardziej szczegółowo

Sławomir Wronka, 13.06.2008r

Sławomir Wronka, 13.06.2008r Accelerators and medicine Akceleratory i medycyna Sławomir Wronka, 13.06.2008r Akceleratory zastosowania Badania naukowe, CERN Medycyna Medycyna Sterylizacja sprzętu Diagnostyka Terapia Radioterapia standardowa

Bardziej szczegółowo

r. akad. 2012/2013 Wykład IX-X Podstawy Procesów i Konstrukcji Inżynierskich Fizyka jądrowa Zakład Biofizyki 1

r. akad. 2012/2013 Wykład IX-X Podstawy Procesów i Konstrukcji Inżynierskich Fizyka jądrowa Zakład Biofizyki 1 r. akad. 2012/2013 Wykład IX-X Podstawy Procesów i Konstrukcji Inżynierskich Fizyka jądrowa Zakład Biofizyki 1 Budowa jądra atomowego każde jądro atomowe składa się z dwóch rodzajów nukleonów: protonów

Bardziej szczegółowo

Radiofarmaceutyki w Polsce

Radiofarmaceutyki w Polsce Radiofarmaceutyki w Polsce Tomografia pozytonowa PET, jedna z najdokładniejszych technik śledzenia procesów zachodzących w organizmie pacjenta, wymaga precyzyjnie skonstruowanych, nietrwałych substancji

Bardziej szczegółowo

Biofizyczne podstawy diagnostyki medycznej

Biofizyczne podstawy diagnostyki medycznej Biofizyczne podstawy diagnostyki medycznej 1. Metryczka Nazwa Wydziału: Program kształcenia Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Analityka Medyczna, jednolite studia magisterskie,

Bardziej szczegółowo