Fałszowanie produktów spożywczych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Fałszowanie produktów spożywczych"

Transkrypt

1 7 najczęściej fałszowanych produktów spożywczych Powodem fałszowania żywności są przede wszystkim względy ekonomiczne. Niektórzy producenci szukając oszczędności posuwają się do oszustw, chociaż produkcja i etykietowanie środków spożywczych regulowane są odpowiednimi przepisami prawa krajowego i unijnego. Nowoczesne metody analityczne pozwolą na wykrycie zafałszowanej żywności. Istnieje jednak kilka prostych sposobów, aby przekonać się czy aby na pewno mamy do czynienia z prawdziwym produktem. Fałszowanie produktów spożywczych W ogólnym rozumieniu produkt zafałszowany to taki, który wprowadza konsumenta w błąd poprzez ukrytą zamianę jakiegoś składnika wartościowego na mniej wartościowy lub całkowicie bezwartościowy. Fałszowanie artykułów spożywczych prowadzi do zmiany ich składu i właściwości. Produkt podrobiony cechami zewnętrznymi przypomina produkt właściwy, jednak w istocie nim nie jest. W myśl ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia środek spożywczy uważa się za zafałszowany jeżeli: dodano do niego substancje, które zmieniają jego skład lub obniżają jego wartość odżywczą, odjęto składnik lub zmniejszono zawartość jednego lub kilku składników decydujących o wartości odżywczej lub innej właściwości środka spożywczego, dokonano zabiegów, które ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd środka spożywczego o należytej jakości, niezgodnie z prawdą podano jego nazwę, skład, datę lub miejsce produkcji, termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości albo w inny sposób nieprawidłowo go oznakowano wpływając przez te działania na bezpieczeństwo środka spożywczego. Mimo kontroli prowadzonych przez jednostki administracji państwowej do procederu fałszowania żywności dochodzi coraz częściej, co można bezpośrednio powiązać ze spadkiem siły nabywczej społeczeństwa, wzrostem kosztów produkcji i szukaniem oszczędności w przedsiębiorstwach. Zagadnienie autentyczności dotyczy oprócz zmiany składu produktu żywnościowego, także umieszczania nieprawidłowych i niezgodnych z prawdą informacji na opakowaniach i etykietach produktów. 1. Miód

2 Miód jest jednym z najczęściej podrabianych produktów spożywczych. To bardzo popularny produkt, biorąc pod uwagę częstotliwość podrabiania artykułów spożywczych. Zafałszowanie miodów najczęściej oznacza dodatek cukru trzcinowego, buraczanego czy kukurydzianego. Nieautentyczność miodu może być również skutkiem obecności w nim syropu z sacharozy czy syropu glukozowo-fruktozowego ze sztucznie inwertowanej sacharozy. W większości przypadków zafałszowania tego typu są nieumyślnym skutkiem źle skalkulowanego przez pszczelarza zapotrzebowania pszczół na pokarm węglowodanowy w okresach bezpożytkowych lub nadmiernego karmienia tego rodzaju pokarmem w trakcie uzupełniania zapasów zimowych. Nieuczciwi producenci mogą stosować również praktykę mieszania różnych odmian miodów lub podawać nieprawdzie dane o jego pochodzeniu. Z uwagi na odżywczą oraz leczniczą wartość miodu wszelkie jego zafałszowania są przedmiotem stałej kontroli w trosce o dobro konsumentów. W warunkach domowych jesteś w stanie sprawdzić, czy zakupiony przez Ciebie miód na pewno jest 100% miodem. Oczywiście testy takie nie będą tak precyzyjne jak te wykonane w warunkach laboratoryjnych, ale warto znać parę prostych sztuczek. Zawartość cukru. Łyżkę miodu podgrzewać od dołu zapalniczką, sfałszowany cukrem miód zaczyna ciemnieć. Obecność skrobi i mąki. Do przygotowanego roztworu miodu z wodą dodaje się 3 5 kropli jodyny. Przy zafałszowaniu pojawia się zabarwienie na kolor niebieski lub czarny. Dodatek kredy. Do przygotowanego roztworu miodu z wodą dodaje się kilka kropli octu. W przypadku zafałszowania nastąpi pienienie się na skutek wydzielania dwutlenku węgla. Zawartość żelatyny. Do 5 ml roztworu wodnego miodu w proporcji 1:2 dodaje się 5 10 kropli 5% roztworu taniny. Gdy powstaną białe kłaczki wiadomo, że w

3 miodzie obecna jest żelatyna. Pojawienie się słabego zmętnienia ocenia się jako negatywną reakcję na żelatynę. Obecność syropu cukrowego. W łyżce płynnego miodu umieścić kawałeczek świeżego, białego pieczywa. Jeśli po jakimś czasie kawałek chleba czy bułki szczerstwieje to wszystko jest w porządku, jeśli zaś pozostanie miękki lub rozmoknie, to miód zawiera syrop cukrowy. Zwróć uwagę na barwę Miód jednej odmiany nie powinien mieć różniącego się zabarwienia (za wyjątkiem wrzosowego), białych plam czy struktury marmuru. W miodzie nie powinno również być widocznych domieszek mechanicznych zarówno w warstwie, jak i na powierzchni, a także osadu lub pęcherzy. Występowanie na powierzchni miodu i na ściankach słoika białego nalotu świadczy o dużej zawartości glukozy, a nie o dodatku cukru czy skrobi. Jeżeli dokonujemy zakupu późną jesienią lub zimą, to wskaźnikiem prawdziwości miodu będzie jego krystalizacja. Prawie każdy miód (z nielicznymi wyjątkami, np. miodu z białej akacji) powinien być w stanie już skrystalizowanym najpóźniej pod koniec roku. Jeżeli po tym czasie miód ma nadal płynną konsystencję oznacza to, że jest on albo zafałszowany, albo przefiltrowany w procesie konfekcjonowania lub został przegrzany. Zdarza się, że w skrystalizowanym miodzie widoczny jest syropowaty płyn, co wskazuje na dużą zawartość w nim cukru owocowego, który słabo krystalizuje. Jeżeli miód jest na dole skrystalizowany, a na górze posiada konsystencję syropu, może to świadczyć o jego niedojrzałości. 2. Olej roślinny W celu obniżenia kosztów produkcji, droższe oleje miesza się z tańszymi. Fałszowanie olejów roślinnych spowodowane jest, podobnie jak w przypadku innych produktów żywnościowych, przede wszystkim względami ekonomicznymi. Zmienianie autentyczności może być spowodowane chęcią ukrycia przez producenta rzeczywistego pochodzenia geograficznego oleju, a także zamaskowania jego gorszej

4 jakości niż deklarowana. Droższe oleje miesza się z ich tańszymi odpowiednikami w celu obniżenia kosztów produkcji, co skutkuje zwiększeniem konkurencyjności cenowej. Problem ten dotyczy najczęściej oliwy z oliwek, do której dodaje się inne oleje roślinne np. sojowe, słonecznikowe. Inny rodzaj zafałszowań to mieszanie różnych gatunków oliwy czy też olejów. Nierzadko kontrole wykrywają obecność w olejach roślinnych tłuszczów zwierzęcych (najczęściej wołowych i kurzych). Świadome zmiany wartości odżywczej olejów mogą następować już na drodze produkcji poprzez stosowanie praktyki ekstrakcji z makuchów, będącymi pozostałościami z nasion oleistych po wyciśnięciu z nich tłuszczu. Jest to o wiele tańszy sposób aniżeli tradycyjna mechaniczna ekstrakcja z nasion. 3. Masło Masło musi posiadać w swoim składzie co najmniej % tłuszczu mlecznego. Masło jako produkt tłuszczowy uzyskiwane jest wyłącznie z mleka lub ze składników mleka. Według polskiego prawa, aby produkt mógł nazywać się masłem musi posiadać w swoim składzie co najmniej % tłuszczu mlecznego (ani grama roślinnego), 0,8 1,3% suchej masy beztłuszczowej (w tym białka 0,4 0,7%) i 15 16% wody. Dodatkowo masło solone zawiera od 0,5 do 1,5% soli i odpowiednio mniej tłuszczu. Najczęstsze zafałszowania wskazywane przez Inspekcję Handlową dotyczą: dodatku tłuszczu obcego obecność roślinnych steroli w niektórych pseudo masłach może sięgać od 6 68%. Producenci chcąc zaoszczędzić, dodają do swoich wyrobów tłuszcz palmowy, znacznie tańszy od tłuszczu mlecznego; obecność w produkcie soli niedeklarowanej w oznakowaniu.

5 Nie zawsze jesteśmy w stanie rozpoznać podróbkę, ale są sposoby, by ustrzec się przed kupnem miksu sprzedawanego jako masło. Prawdziwe masło po wyjęciu z lodówki powinno być bardzo twarde i trudne do rozsmarowania. Jeśli sięgając po kostkę w sklepie, zauważymy, że jest ona miękka (np. bez trudu możemy wbić w nią palec), to na pewno nie jest to masło. Zwracajmy uwagę na kolor i zapach. Prawdziwe masło powinno być prawie białe, a nie intensywnie żółte (wtedy jest sztucznie barwione). Masło ma też mleczny zapach, podczas gdy miks tłuszczowy pachnie margaryną. Prawdziwe masło, gdy je roztapiamy, wytwarza białą pianę. Od razu powinniśmy dyskwalifikować kostki, które w składzie mają emulgatory, sztuczne dodatki, barwniki. Zasada numer jeden, aby nie dać się nabić w butelkę uważnie czytajmy etykiety. Nie dajmy się nabrać na określenie osełka niektórzy błędnie uważają, że oznacza ono masło lepszej jakości. Słowo osełka odnosi się tylko i wyłącznie do kształtu. Taki produkt może być zwykłym miksem tłuszczowym. Prawdziwym masłem nie jest także produkt, który producent nazwał masełkiem. Podobnie, samo słowo ekstra, co oznacza, że mamy do czynienia z tłuszczem mlecznym albo miksem. 4. Kawa Wypełniaczami dodawanymi do mielonej kawy są m.in. kukurydza, soja i cukier. Kawa kawie nie równa, o czym nie jeden raz mogliśmy się przekonać. Kupując kawę mieloną musimy liczyć się z tym, iż opakowanie być może nie zawiera 100% kawy. Zdarza się, że do kawy dodawane są tzw. wypełniacze, które nie są dla nas szkodliwe, ale obniżają jakość poprzez zmianę aromatu i smaku kawowego naparu. Wypełniaczami tymi są dodawane do mielonej kawy tańsze składniki jak: kukurydza, soja, cukier, nasiona acai. Ich wykrywanie jest trudne, bo mimo że surowce mogą wyglądać zupełnie

6 inaczej, jeżeli zostały zmieszane z kawą i palone są niemożliwe do wykrycia przez przeciętnego konsumenta. Badania przeprowadzone w laboratoriach GIJHARS wykazały również, że kawa mielona jest fałszowana produktami zbożowymi. Odpowiednią metodą kontrolerzy mogą wykryć upalone surogaty m.in. jęczmienia, owsa, żyta, pszenicy, a także buraka czerwonego, buraka cukrowego oraz cykorii. Dość powszechną metodą fałszowania jest zamiana częściowa lub całkowita Coffea arabica L. (najbardziej szlachetny gatunek kawy) na Coffea canephora varietas robusta Pierre ex Froehner. Manipulacji mogą podlegać ziarna, kawa mielona lub jej ekstrakty. Prócz powyższych typowych zafałszowań istnieje możliwość, że w kawie palonej znajduje się niedeklarowany dodatek kawy zielonej do palonej i często spotykana praktyka, gdzie producenci podają nieprawdziwe dane o pochodzeniu. Aby uniknąć takich sytuacji wybierajmy kawę w ziarnach i samodzielnie mielmy ją w domu. 5. Napoje alkoholowe W celu podkreślenia koloru wina niektórzy producenci dodają do niego sztuczne barwniki. Napoje alkoholowe dają fałszerzom szerokie pole do popisu. Istnieją rozmaite sposoby podrabiania win od wprowadzania konsumenta w błąd, co do pochodzenia geograficznego wyrobu, do różnych manipulacji polegających na stosowaniu niedozwolonych dodatków, jak nizyna, cukier trzcinowy, buraczany, gliceryna, glikol etylenowy itd. Znana była w latach 80. ubiegłego stulecia afera związana z dosładzaniem wina glikolem dietylenowym w Austrii. W celu podkreślenia barwy wina niektórzy producenci mogą pokusić się o

7 wykorzystanie dodatków ekstraktów owoców bogatych w antocyjany, natomiast aby przyspieszyć dojrzewanie win mogą zastosować dodatek bakterii Lactobacillus. Jako fałszerstwo uważane jest również mieszanie wina gronowego z winem owocowym. Również wyroby spirytusowe mogą ulegać niepożądanej modyfikacji. Możliwości są tu również duże od podrabiania spirytusu (zastępowanie spirytusem uzyskiwanym metodami chemicznymi), do mieszania lepszych gatunków trunków z pośledniejszymi. Dotyczy to najczęściej wódek gatunkowych, koniaków, brandy, whisky itp. 6. Zioła i przyprawy Groźną praktyką jest dodatek do przypraw niedozwolonych substancji barwiących. Zioła i przyprawy ulegają często podrabianiu przede wszystkim na etapie sporządzania mieszanek. Mieszanki ziół i przypraw powinny być produkowane z odpowiedniego rodzaju surowca i z zachowaniem odpowiednich proporcji składników wpływających na walory zdrowotne i kształtowanie właściwych cech sensorycznych. Nieuczciwe praktyki polegają na zastąpieniu właściwego surowca inną, gorszą pod względem zawartości bioaktywnych składników, jego botaniczną odmianą lub też tworzenie mieszanek zawierających mniejsze ilości szczególnie cennych pod względem ilościowym i jakościowym składników. Zdarza się, że do przypraw dodaje się nadmierną ilość soli, by wzmocnić ich walory sensoryczne. Inną bardzo groźną praktyką jest dodatek niedozwolonych substancji barwiących z grupy Sudan, zwłaszcza Sudan I i Sudan II, stosowanych do barwienia np. benzyny czy preparatów w badaniach laboratoryjnych. Rzadziej stosowanymi, przede wszystkim w mieszankach przypraw są Czerwień Para, Rodamina B oraz Orange Gardenia Yellow, żółcień metylowa czy masłowa. Wszystkie wymienione substancje wykazują właściwości gentotoksyczne i rakotwórcze.

8 7. Ocet winny Prawdziwy ocet balsamiczny produkują tylko dwa regiony we Włoszech. Ocet winny, a szczególnie Aceto Balsamico Tradizionale di Modena, również należy do często fałszowanych produktów spożywczych. Tradycyjny i oryginalny ocet balsamiczny produkowany jest według strzeżonych receptur z wykorzystaniem lokalnych, włoskich składników. Sam proces fermentacji prowadzony jest przy udziale specyficznego szczepu grzybów Zygosaccharomyces i bakterii Gluconobacter. Produkt dojrzewa w szczególnych warunkach do 25 lat. Na rynku pod nazwą Aceto Balsamico pojawiają się produkty pochodzące z różnych krajów (najczęściej z Hiszpanii i Luksemburgu), wyprodukowane z innych składników, przy zastosowaniu innych szczepów. Większość artykułów spożywczych spotykanych w supermarketach o nazwie Ocet balsamiczny z Modeny niewiele ma wspólnego z oryginałem. Te w sklepach, to sztucznie, szybko, pędzone produkty z odpadów po produkcji wina, zabarwione karmelem. Prawdziwy ocet balsamiczny produkują tylko dwa regiony we Włoszech Emilia Romania i Modena, z winogron o nazwie: Trebbiano z wyselekcjonowanych, odpowiednio nasłonecznionych stoków Modeny i Lambrusco. WażneCena oryginalnego Octu balsamicznego z Modeny waha się od 40 do 70 i więcej euro za buteleczkę. To tylko kilka z wielu produktów, których autentyczność często budzi wątpliwości. Na pocieszenie pozostaje fakt, że fałszowanie żywności w Polsce nie przybiera tak groźnej formy jak np. w Chinach, gdzie do produkcji fałszywego ryżu używa się plastiku takiego samego, jaki stosowany jest w foliowych torebkach, makaron robiony jest z parafiny i podrabiane są nawet jaja do sztucznych skorupek wstrzykiwana jest mieszanka chemicznych składników.

9 Literatura: Czerwiecki L., Problem autentyczności produktów spożywczych, Zakład Analizy Żywności Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego, Warszawa 2004 Lipiński Z., Czajkowska K., Metody nowoczesnego wykrywania zafałszowań miodu syropami cukrowymi ze skrobi, Życie Weterynaryjne, 2012, 87(5) Raport Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta, Informacja o zafałszowanych produktach żywnościowych wykrytych w trakcie kontroli inspekcji handlowej w 2010 roku, Warszawa, Sikora T., Kołożyn-Krajewska D., Towaroznawstwo żywności, wyd. WSiP, Warszawa Śmiechowska M., Autentyczność jako kryterium zapewnienia jakości żywności, Zakład Chemii, Ekologii i Towaroznawstwa Żywności Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Gdańsk Śmiechowska M., Wybrane problemy autentyczności i identyfikalności żwyności ekologicznej, [w: Journal of Research and Applications in Agricultural Engineering 2007, Vol. 52(4) Targoński Z., Stój A., Zafałszowania żywności i metody ich wykrywania, Żywność. Nauka. Technologa. Jakość, 2005, 4 (45) Supl., Author: Paulina Michalak Link do artykułu:

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 1. Podstawy towaroznawstwa 13 1.1. Zakres towaroznawstwa 13 1.2. Klasyf ikacja towarów 15 1.3. Kryteria podziału towarów (PKWiU) 15 1.4. Normalizacja

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

1. Kontrola jakości i prawidłowości oznakowania tłuszczów do smarowania innych niż tłuszcze mleczne

1. Kontrola jakości i prawidłowości oznakowania tłuszczów do smarowania innych niż tłuszcze mleczne Stosownie do planu pracy na IV kwartał 2011r. i programu kontroli nr DIH-81-17(1)/11/MJ przedkładam informację z wyników kontroli jakości i prawidłowości oznakowania tłuszczów do smarowania innych niż

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 2 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 1

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 2 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 1 TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 2 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 1 Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Przetwórstwo zbożowe 1.1. Asortyment przetwórstwa zbożowego 1.2. Surowce

Bardziej szczegółowo

Mądre zakupy. Kryteria wyboru żywności

Mądre zakupy. Kryteria wyboru żywności Kryteria wyboru żywności Plan prezentacji: Podstawowe definicje Rady dla kupującego Etykiety produktów żywnościowych Substancje dodatkowe Wzbogacanie żywności Znakowanie żywności ekologicznej Znakowanie

Bardziej szczegółowo

NOWE PRZEPISY. ZNAKOWANIE ŻYWNOŚCI PAKOWANEJ i NIEOPAKOWANEJ

NOWE PRZEPISY. ZNAKOWANIE ŻYWNOŚCI PAKOWANEJ i NIEOPAKOWANEJ NOWE PRZEPISY ZNAKOWANIE ŻYWNOŚCI PAKOWANEJ i NIEOPAKOWANEJ I. ROZPORZADZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 pa ździernika 2011 W dniu 12 grudnia 2011 r. weszło w życie rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie żywienia w placówkach nauczania i wychowania w świetle nowych przepisów

Prowadzenie żywienia w placówkach nauczania i wychowania w świetle nowych przepisów Prowadzenie żywienia w placówkach nauczania i wychowania w świetle nowych przepisów Piotr Pokrzywa Kierownik Oddziału Nadzoru Higieny Żywności, Żywienia i Procesów Nauczania Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 Spis treści WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 1.1. Podstawowe pojęcia towaroznawstwa 12 1.2. Towar 14 1.2.1. Podział towaroznawstwa 14 1.2.2. Przydatność wiedzy o towarach w pracy w handlu 15

Bardziej szczegółowo

PRZEDŚWIĄTECZNY PORADNIK KONSUMENTA. Przydatne informacje przy zakupie żywności

PRZEDŚWIĄTECZNY PORADNIK KONSUMENTA. Przydatne informacje przy zakupie żywności PRZEDŚWIĄTECZNY PORADNIK KONSUMENTA Przydatne informacje przy zakupie żywności OPAKOWANIE OZNAKOWANIE Na opakowaniu środka spożywczego szukaj obowiązkowych informacji o: nazwie środka spożywczego, wykazie

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: II stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Znakowanie żywności przyszłe zmiany, nowe wyzwania

Znakowanie żywności przyszłe zmiany, nowe wyzwania Znakowanie żywności przyszłe zmiany, nowe wyzwania Klaudyna Terlicka, Principal Regulatory Advisor 21 Październik 2011 Innovation Nutrition Regulatory Safety Sensory Leatherhead Food Research 1919 Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy. ETYKIETA - źródło informacji o produkcie

Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy. ETYKIETA - źródło informacji o produkcie Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy ETYKIETA - źródło informacji o produkcie Zgodnie z polskim ustawodawstwem etykieta produktu spożywczego powinna mieć napisy w języku polskim, umieszczone w sposób

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O WYNIKACH KONTROLI JAKOŚCI I OZNAKOWANIA MLEKA I PRZETWORÓW MLECZNYCH

INFORMACJA O WYNIKACH KONTROLI JAKOŚCI I OZNAKOWANIA MLEKA I PRZETWORÓW MLECZNYCH INFORMACJA O WYNIKACH KONTROLI JAKOŚCI I OZNAKOWANIA MLEKA I PRZETWORÓW MLECZNYCH (PRZEPROWADZONEJ W I KWARTALE 2012 R. PRZEZ WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT INSPEKCJI HANDLOWEJ W GDAŃSKU) Gdańsk, marzec 2013 r.

Bardziej szczegółowo

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU 1 Plan zajęć dydaktycznych dla klasy I na rok szkolny. TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU Kwalifikacja A.18 Prowadzenie sprzedaży Zawód: technik handlowiec 522305, technik księgarstwa 522306, sprzedawca 522301

Bardziej szczegółowo

WARMIŃSKO MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ W OLSZTYNIE. ELBLĄGDIS SPÓŁCE Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, ul.

WARMIŃSKO MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ W OLSZTYNIE. ELBLĄGDIS SPÓŁCE Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, ul. WARMIŃSKO MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ W OLSZTYNIE 82-300 Elbląg, ul. Hetmańska 31, tel. (55) 641-78-80, fax (55) 641-78-80 w. 27 D-Eg.ZK.8361.226.2012.MW Elbląg 2013.04.29. ELBLĄGDIS

Bardziej szczegółowo

Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w II kwartale 2015 r.

Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w II kwartale 2015 r. Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w II kwartale 2015 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z/s w Zielonej Górze w II kwartale 2015 r.

Bardziej szczegółowo

12. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

12. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 12. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Jak rozumieć informacje zamieszczone na etykiecie produktu spożywczego. Cel: wyjaśnienie uczniom, jak korzystać z informacji żywieniowych

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O UDZIELENIE PRAWA DO UŻYWANIA WSPÓLNEGO ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO JAKOŚĆ TRADYCJA JAKOŚĆ TRADYCJA

WNIOSEK O UDZIELENIE PRAWA DO UŻYWANIA WSPÓLNEGO ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO JAKOŚĆ TRADYCJA JAKOŚĆ TRADYCJA WNIOSEK O UDZIELENIE PRAWA DO UŻYWANIA WSPÓLNEGO ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO JAKOŚĆ TRADYCJA Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego decyzją Urzędu Patentowego RP nr Z-307821 z dnia 9 października

Bardziej szczegółowo

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 1.Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2.Bądź codziennie aktywny fizycznie ruch korzystnie wpływa na sprawność

Bardziej szczegółowo

Znaczenie jakości żywności dla rozwoju MSP w sektorze rolno-spożywczym

Znaczenie jakości żywności dla rozwoju MSP w sektorze rolno-spożywczym Znaczenie jakości żywności dla rozwoju MSP w sektorze rolno-spożywczym Prof. dr hab. Stanisław Kowalczyk Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych Oczekiwania współczesnych konsumentów*

Bardziej szczegółowo

Croissant migdałowy 11_1723. Croissant morelowy 11_1740. Croissant classic czekoladowy rogalik. Ślimak cynamonowy 11_5735

Croissant migdałowy 11_1723. Croissant morelowy 11_1740. Croissant classic czekoladowy rogalik. Ślimak cynamonowy 11_5735 KATALOG PRODUKTÓW DLA RYNKU HORECA 2010 Croissant czekoladowy 11_1720 95g 4560g Mąka pszenna, wypełnienie 19% (cukier, tłuszcz roślinny, mleko w proszku, kakao w proszku 0,7%, emulgator (lecytyna sojowa

Bardziej szczegółowo

EKSTRAKTY Z ROZMARYNU- HERBOR

EKSTRAKTY Z ROZMARYNU- HERBOR AR-POL s.c. SIKORSCY EKSTRAKTY Z ROZMARYNU- HERBOR 1) WSTĘP Gama produktów HERBOR jest efektem prac wykonanych nad rośliną rozmarynu. HERBORY powstały w celu wykorzystania właściwości organoleptycznych

Bardziej szczegółowo

Wymagania w zakresie znakowania produktów mięsnych w świetle nowego rozporządzenia Unii Europejskiej

Wymagania w zakresie znakowania produktów mięsnych w świetle nowego rozporządzenia Unii Europejskiej Wymagania w zakresie znakowania produktów mięsnych w świetle nowego rozporządzenia Unii Europejskiej Po kilku latach dyskusji na poziomie europejskim oraz wielu konsultacji z organizacjami producentów

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A C J A. dotycząca wyników kontroli jakości i prawidłowości oznakowania herbat, herbatek, kawy naturalnej, zbożowej i z cykorii.

I N F O R M A C J A. dotycząca wyników kontroli jakości i prawidłowości oznakowania herbat, herbatek, kawy naturalnej, zbożowej i z cykorii. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT tel. 42 636-03-57 ul. Gdańska 38 90-730 Łódź fax 42 636-85-50

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania - warzywa kiszone i konserwowe. L.p Nazwa produktu Wymagania jakościowe

Szczegółowe wymagania - warzywa kiszone i konserwowe. L.p Nazwa produktu Wymagania jakościowe Szczegółowe wymagania - warzywa kiszone i konserwowe Załącznik do ZADANIA NR 2 L.p Nazwa produktu Wymagania jakościowe 1 2 Buraczki konserwowe tarte Chrzan tarty z kwaskiem cytrynowym Buraczki ćwikłowe

Bardziej szczegółowo

Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w IV kwartale 2013 r.

Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w IV kwartale 2013 r. Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w IV kwartale 2013 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z/s w Zielonej Górze w IV kwartale 2013 r.

Bardziej szczegółowo

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy Cena brutto zamówienia - każdego pakietu powinna stanowić sumę wartości brutto wszystkich pozycji ujętych w pakiecie, natomiast wartość brutto poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Zasady znakowania piwa na podstawie przepisów rozporządzenia 1169/2011

Zasady znakowania piwa na podstawie przepisów rozporządzenia 1169/2011 Zasady znakowania piwa na podstawie przepisów rozporządzenia 1169/2011? Dorota Balińska-Hajduk Biuro Kontroli Jakości Handlowej Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Słownik pojęć prawa żywnościowego

Słownik pojęć prawa żywnościowego Słownik pojęć prawa żywnościowego analiza ryzyka proces składający się z trzech powiązanych elementów: oceny ryzyka, zarządzania ryzykiem i informowania o ryzyku; aromaty inaczej środki aromatyzujące substancje

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z MONITORINGU ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO I SUPLEMENTÓW DIETY W 2007 ROKU

RAPORT Z MONITORINGU ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO I SUPLEMENTÓW DIETY W 2007 ROKU RAPORT Z BADAŃ MONITORINGOWYCH ZAKRESIE WYBRANYCH GRUP ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ SUPLEMENTÓW DIETY PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 ROKU.

Bardziej szczegółowo

Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w IV kwartale 2014 r.

Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w IV kwartale 2014 r. Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w IV kwartale 2014 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z/s w Zielonej Górze w IV kwartale 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Organizacja żywienia w szkołach Marta Widz Dr inż. Marta Jeruszka-Bielak. Warszawa, 28 sierpnia 2015 r.

Organizacja żywienia w szkołach Marta Widz Dr inż. Marta Jeruszka-Bielak. Warszawa, 28 sierpnia 2015 r. Organizacja żywienia w szkołach Marta Widz Dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Warszawa, 28 sierpnia 2015 r. Cel Organizacja prawidłowego żywienia dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych oraz praktyczna

Bardziej szczegółowo

[TYTUŁ DOKUMENTU] [Podtytuł dokumentu] [DATA] MICROSOFT [Adres firmy]

[TYTUŁ DOKUMENTU] [Podtytuł dokumentu] [DATA] MICROSOFT [Adres firmy] [TYTUŁ DOKUMENTU] [Podtytuł dokumentu] [DATA] MICROSOFT [Adres firmy] jest to krótkieporadnik DLA KONSUMENTÓW Poza oznakowaniem obowiązkowym (takim jak dane o nazwie, składzie, zawartości), przedsiębiorcy

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw

USTAWA z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw Kancelaria Sejmu s. 1/11 USTAWA z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2002 r. Nr 135, poz. 1145, Nr 208,

Bardziej szczegółowo

AUTENTYCZNOŚĆ JAKO KRYTERIUM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI ŻYWNOŚCI AUTHENTICITY AS A CRITERION OF ENSURING QUALITY OF FOOD

AUTENTYCZNOŚĆ JAKO KRYTERIUM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI ŻYWNOŚCI AUTHENTICITY AS A CRITERION OF ENSURING QUALITY OF FOOD Ann. Acad. Med. Gedan. 2013, 43, 175-181 MARIA ŚMIECHOWSKA AUTENTYCZNOŚĆ JAKO KRYTERIUM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI ŻYWNOŚCI AUTHENTICITY AS A CRITERION OF ENSURING QUALITY OF FOOD Zakład Chemii, Ekologii i Towaroznawstwa

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 11 Przedmowa... 13 Rozdział I WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO... 15 1. Pojęcie prawa... 15 1.1. Prawo a inne systemy normujące stosunki społeczne...

Bardziej szczegółowo

Nowe prawo dotyczące żywienia w placówkach oświatowych

Nowe prawo dotyczące żywienia w placówkach oświatowych Nowe prawo dotyczące żywienia w placówkach oświatowych Żywienie dzieci i młodzieży w świetle przepisów ROZPORZĄDZENIA MINISTRA ZDROWIA z dnia 26 sierpnia 2015 r. Akty prawne 1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRODUKTÓW Nadzienia Marmolady Powidła

KATALOG PRODUKTÓW Nadzienia Marmolady Powidła KATALOG PRODUKTÓW Nadzienia Marmolady Powidła 2015/2016 Nadzienia wysoki procentowy udział owoców, naturalny owocowy smak, duże kawałki owoców, powstają z owoców nie konserwowanych chemicznie, doskonale

Bardziej szczegółowo

2-11/2014 Załącznik Nr 6 do SIWZ

2-11/2014 Załącznik Nr 6 do SIWZ FORMULARZ OFERTOWY W TRYBIE PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO na: Sukcesywny zakup i dostawę artykułów spożywczych: Wyroby mleczarskie dla Zespołu Szkolno Przedszkolnego Nr 1 w Białymstoku I. Dane dotyczące wykonawcy:

Bardziej szczegółowo

JAK CZYTAĆ ETYKIETY?

JAK CZYTAĆ ETYKIETY? JAK CZYTAĆ ETYKIETY? Znakowanie produktów Wszystkie produkty spożywcze muszą być znakowane. Każdy kupujący ma prawo do uzyskania wszystkich potrzebnych informacji przed kupnem danego produktu. Co powinna

Bardziej szczegółowo

Towaroznawstwo. Marcepan

Towaroznawstwo. Marcepan Towaroznawstwo Marcepan PODSTAWY PRAWNE DOTYCZĄCE ŻYWNOŚCI (ZASADY DOTY- CZĄCE NASION OLEISTYCH): Surowa masa marcepanowa jest masą wyprodukowaną z migdałów blanszowanych. Ma ona zawartość wody maksymalnie

Bardziej szczegółowo

Węglowodanowa pułapka Węglowodanowa pułapka

Węglowodanowa pułapka Węglowodanowa pułapka Węglowodanowa pułapka 1 / 5 Zdań na temat czy unikać, czy wręcz przeciwnie, postawić na węglowodany w naszej diecie, jest mnóstwo. Kwestie żywienia są zawsze względne i zależne od sytuacji w jakiej się

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji z towaroznawstwa

Konspekt lekcji z towaroznawstwa Konspekt lekcji z towaroznawstwa Zasadnicza Szkoła zawodowa Sprzedawca towaroznawstwo KLASA III PRZEDMIOT: towaroznawstwo TEMAT: Napoje alkoholowe - gra powtórzeniowa CELE LEKCJI: utrwalenie i uporządkowanie

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia.

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. ŻYWIENIE CZŁOWIEKA Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. Prawidłowe żywienie należy do najważniejszych czynników środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r.

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r. Warsztaty dla Rodziców Wiosenne śniadanie Warszawa 26.05.2015 r. Urozmaicenie Uregulowanie Umiarkowanie Umiejętności Unikanie Prawidłowe żywienie 7 zasad wg prof. Bergera + Uprawianie sportu + Uśmiech

Bardziej szczegółowo

Jak czytać. 500g. Ilość. Nazwa produktu. Wykaz składników. Trwałość. Producent/ importer

Jak czytać. 500g. Ilość. Nazwa produktu. Wykaz składników. Trwałość. Producent/ importer Jak czytać Płatki z ryżu i pełnoziarnistej pszenicy, wzbogacone witaminami (B1, B2, B3, B6, kwas foliowy, B12, C) i żelazem Waga netto: NAJLEPIEJ SPOŻYĆ PRZED KOŃCEM CZERWCA 2008 1 2 Ilość Nazwa produktu

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Jerzy Wiśniewski. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych

Jerzy Wiśniewski. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych Jerzy Wiśniewski ul. Lubelska 46, 32-233 Rzeszów e-mail: jwisniewski@ijhars.gov.pl tel./fax 17 853-34-38 Boguchwała, 22.03.2013

Bardziej szczegółowo

Jedzmy zdrowo na kolorowo!

Jedzmy zdrowo na kolorowo! Jedzmy zdrowo na kolorowo! Dlaczego powinniśmy jeść warzywa? Ponieważ są źródłem: -witamin: głównie: beta-karoten, witamina C, kwas foliowy oraz witaminy K, niacyna oraz witaminy E -składników mineralnych:

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż,

Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż, Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż, Główny Inspektorat Sanitarny i Stowarzyszenie Polska Federacja Producentów

Bardziej szczegółowo

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia Zasady układania jadłospisów, zmiany w wykorzystywanych dotychczas produktach spożywczych, obliczanie wartości odżywczej posiłku, przykładowy jadłospis dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska

Bardziej szczegółowo

Cukry właściwości i funkcje

Cukry właściwości i funkcje Cukry właściwości i funkcje Miejsce cukrów wśród innych składników chemicznych Cukry Z cukrem mamy do czynienia bardzo często - kiedy sięgamy po białe kryształy z cukiernicy. Większość z nas nie uświadamia

Bardziej szczegółowo

Żywienie w szpiczaku mnogim

Żywienie w szpiczaku mnogim Żywienie w szpiczaku mnogim Spotkanie II : dbamy o kości mgr inż. Sławomir Kozłowski szpiczak mnogi leczenie osteoporoza- zaburzenie mineralizacji kości Czynniki środowiskowe dieta (wapń i witamina D)

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku Nadwaga i otyłość - najważniejszy problem zdrowia publicznego. Istnieje ok. 80 chorób powstających na tle wadliwego

Bardziej szczegółowo

Eksport polskich artykułów spożywczych do Kanady (dane statystyczne). 2015-11-18 21:47:45

Eksport polskich artykułów spożywczych do Kanady (dane statystyczne). 2015-11-18 21:47:45 Eksport polskich artykułów spożywczych do Kanady (dane statystyczne). 2015-11-18 21:47:45 2 Według kanadyjskich danych statystycznych w 2012 r. polski eksport produktów rolno-spożywczych do Kanady osiągnął

Bardziej szczegółowo

Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w III kwartale 2014 r.

Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w III kwartale 2014 r. Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w III kwartale 2014 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z/s w Zielonej Górze w III kwartale 2014

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1.

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1. Dz.U.02.175.1433 z późn. zm. USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa warunki wprowadzania

Bardziej szczegółowo

Indeks glikemiczny a produkty piekarskie. Dr inż. Małgorzata Wronkowska

Indeks glikemiczny a produkty piekarskie. Dr inż. Małgorzata Wronkowska Indeks glikemiczny a produkty piekarskie Dr inż. Małgorzata Wronkowska Według danych Urzędu Statystycznego za rok 2010 przeciętne miesięczne spożycie chleba na osobę w Polsce w ostatnich 10 latach spadło

Bardziej szczegółowo

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA Na terenie województwa lubelskiego nadzór sanitarny nad zakładami żywieniowożywnościowymi sprawuje w poszczególnych powiatach 20 Powiatowych

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. Ełk, dnia 11.02.2014r. WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ

DECYZJA. Ełk, dnia 11.02.2014r. WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Ełk, dnia 11.02.2014r. Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska 11-510 Wydminy ul. Grunwaldzka 82 D-Ek.8361.197.2013.TJ DECYZJA Działając w oparciu

Bardziej szczegółowo

OCENA SPOSOBU PREZENTACJI ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH NA STRONACH INTERNETOWYCH SKLEPÓW

OCENA SPOSOBU PREZENTACJI ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH NA STRONACH INTERNETOWYCH SKLEPÓW ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT tel. 42 636-03-57 ul. Gdańska 38 90-730 Łódź fax 42 636-85-50

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

Żywność dla przyszłości

Żywność dla przyszłości Żywność dla przyszłości doskonalenie metod przetwórstwa rolno-spożywczego w celu poprawienia zdrowotności uzyskanych wyrobów dla ludzi i zwierząt Renata Jędrzejczak 1, Marian Remiszewski 1, Józef Korczak

Bardziej szczegółowo

ZNAKOWANIE ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH ZGODNE Z WYMAGANIAMI PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO. mgr.inż Joanna Kubica Quality Assurance Poland www.haccp- polska.

ZNAKOWANIE ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH ZGODNE Z WYMAGANIAMI PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO. mgr.inż Joanna Kubica Quality Assurance Poland www.haccp- polska. ZNAKOWANIE ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH ZGODNE Z WYMAGANIAMI PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO. mgr.inż Joanna Kubica Quality Assurance Poland www.haccp- polska.pl Podstawa prawna W Polsce, europejskie standardy znakowania produktów

Bardziej szczegółowo

Moduł II Receptury piekarskie i ich stosowanie

Moduł II Receptury piekarskie i ich stosowanie Moduł II Receptury piekarskie i ich stosowanie Wprowadzenie 1. Rodzaje norm oraz cel ich stosowania w zakładach produkcyjnych 2. Budowa, znaczenie i zastosowanie receptur 3. Definicja i obliczanie wydajności

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO SYSTEMU GWARANTOWANEJ JAKOŚCI ŻYWNOŚCI QAFP

REGULAMIN ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO SYSTEMU GWARANTOWANEJ JAKOŚCI ŻYWNOŚCI QAFP Wersja z dnia 14.12.2012 REGULAMIN ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO SYSTEMU GWARANTOWANEJ JAKOŚCI ŻYWNOŚCI QAFP Na podstawie artykułu 137 ust. 1 i 2 oraz art. 138 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000

Bardziej szczegółowo

WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ

WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Olsztyn, dnia 02 stycznia 2014 r. KŻ.8361.88.2013.GM Ryszard Króliczak prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą KROLSAN Ryszard Króliczak

Bardziej szczegółowo

GRECKA OLIWA EXTRA VIRGIN

GRECKA OLIWA EXTRA VIRGIN GRECKA OLIWA EXTRA VIRGIN Najwyższej jakości oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia na zimno przy użyciu wyłącznie środków mechanicznych o kwasowości mniejszej niż 0,5% Oliwa Extra Virgin butelka szklana

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań DECYZJA

WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań DECYZJA WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : ŻG.8361.168.2012/30 ZPO Poznań, dnia lutego 2013 r. CARREFOUR POLSKA Sp. z o.o. ul. Targowa 72 03-734

Bardziej szczegółowo

Oświadczenia żywieniowe i zdrowotne TOMASZ DOŁGAŃ

Oświadczenia żywieniowe i zdrowotne TOMASZ DOŁGAŃ Oświadczenia żywieniowe i zdrowotne TOMASZ DOŁGAŃ Granola z Granatem Sante jest źródłem witamin i składników mineralnych takich jak kwas foliowy, fosfor, miedź, mangan Fosfor pomaga w utrzymaniu zdrowych

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE DZIECI I MŁODZIEŻY. Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim listopad 2012r.

ŻYWIENIE DZIECI I MŁODZIEŻY. Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim listopad 2012r. Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim listopad 2012r. Prawidłowe żywienie jest jednym z najważniejszych czynników środowiskowych, wpływających na rozwój człowieka i utrzymanie przez niego dobrego

Bardziej szczegółowo

Produkcja marcepanu. oprac. Marianna Kosyl

Produkcja marcepanu. oprac. Marianna Kosyl Produkcja marcepanu oprac. Marianna Kosyl Produkcja marcepanu naturalnego Marcepan Jest to masa otrzymywana z oczyszczonych i zmiażdżonych z cukrem migdałów. Marcepan stanowi jednorodną plastyczną masę

Bardziej szczegółowo

Przygotowała: Alicja Świtaj

Przygotowała: Alicja Świtaj Kaczka wędzona dymem z zielonej herbaty z zielonymi warzywami z woka, pure z mango i imbiru oraz szafranowym ryżem (danie inspirowane kuchnią Tajlandii) Przygotowała: Alicja Świtaj Zafascynowała mnie kuchnia

Bardziej szczegółowo

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum 8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum Temat: Wybory żywieniowe produkty zalecane i niezalecane w żywieniu. Cel: Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych. Zdobyte

Bardziej szczegółowo

GDA. Prawidłowe odżywianie

GDA. Prawidłowe odżywianie GDA Prawidłowe odżywianie Co to jest GDA? Prawidłowe odżywianie jest jednym z warunków zachowania dobrego stanu zdrowia. Aby móc dopasować swój sposób odżywiania do stylu życia jaki prowadzimy, niezbędne

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 6 im.bł.ks. Jerzego Popiełuszki w Nowym Sączu

Szkoła Podstawowa nr 6 im.bł.ks. Jerzego Popiełuszki w Nowym Sączu Szkoła Podstawowa nr 6 im.bł.ks. Jerzego Popiełuszki w Nowym Sączu Symbole Szkoły Podstawowej nr 6 SKLEPIK WZOROWY SMACZNY I ZDROWY Zdrowe odżywianie to podstawa!!! Jeść musimy, bowiem to podstawowy składnik

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

Zmiany wwymaganiach dotyczących znakowania środków spożywczych wynikające zrozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 wsprawie

Zmiany wwymaganiach dotyczących znakowania środków spożywczych wynikające zrozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 wsprawie Zmiany wwymaganiach dotyczących znakowania środków spożywczych wynikające zrozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 wsprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

Bardziej szczegółowo

GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie)

GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie) 1. Czym jest GDA? GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie) to wartości poziomu spożycia poszczególnych składników odżywczych w codziennej diecie zostały wyznaczone przez naukowców dla przeciętnego

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1179

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1179 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1179 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7 Data wydania: 24 kwietnia 2014 r. Nazwa i adres NUSCANA

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 11 czerwca 2014 r. Poz. 774. Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. z dnia 22 stycznia 2014 r.

Warszawa, dnia 11 czerwca 2014 r. Poz. 774. Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. z dnia 22 stycznia 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 11 czerwca 2014 r. Poz. 774 Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Wyzwanie na Odchudzanie

Wyzwanie na Odchudzanie Wyzwanie na Odchudzanie Gratulacje! Dzisiejsze tematy: Węglowodany Cukier Indeks i Ładunek Glikemiczny Węglowodany są ważne! są źródłem szybko przyswajalnej energii, odżywiają bezpośrednio komórki mózgowe,

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A C J A. dotycząca kontroli jakości i prawidłowości oznakowania ryb i przetworów rybnych.

I N F O R M A C J A. dotycząca kontroli jakości i prawidłowości oznakowania ryb i przetworów rybnych. I N F O R M A C J A dotycząca kontroli jakości i prawidłowości oznakowania ryb i przetworów rybnych. Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Łodzi w III kwartale 2009 r. przeprowadził kontrole w 16

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych 2) Dz.U.07.137.966 2007.11.25 zm. Dz.U.2007.219.1629 1 2008.05.31 zm. Dz.U.2008.93.595 1 2008.07.01 zm. Dz.U.2008.93.595 1 2009.10.14 zm. Dz.U.2009.160.1271 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia

Zasady zdrowego żywienia Metadane scenariusza Zasady zdrowego żywienia 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: - zna zasady prawidłowego żywienia, - zna piramidę zdrowego żywienia, - zna zapotrzebowanie energetyczne dla osób w danym

Bardziej szczegółowo

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Piramida Żywienia Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Zasady zdrowego żywienia 1. Dbaj o różnorodnośd spożywanych produktów. 2. Strzeż się nadwagi i otyłości, nie zapominaj o codziennej aktywności fizycznej.

Bardziej szczegółowo

Pomiędzy faktem a manipulacją w reklamach produktów spożywczych

Pomiędzy faktem a manipulacją w reklamach produktów spożywczych Pomiędzy faktem a manipulacją w reklamach produktów spożywczych SZKOŁA GŁÓWNA GOSPODARSTWA WIEJSKIEGO W WARSZAWIE Autorzy: mgr inż. Kinga Czajkowska mgr inż. Justyna Kadzińska dr hab. Krystyna Najder-Stefaniak,

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r.

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Polega na systematycznym dostarczaniu do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach

Bardziej szczegółowo

Żywność: Prawo UE: 2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych

Żywność: Prawo UE: 2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych Żywność: Prawo UE: 1.Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd

Bardziej szczegółowo

JADŁOSPIS. Data Zupa Drugie danie Napoje i Deser. Makaron pod pierzynką z musem truskawkowym 320g

JADŁOSPIS. Data Zupa Drugie danie Napoje i Deser. Makaron pod pierzynką z musem truskawkowym 320g 30.11.2015 Żurek Makaron pod pierzynką z musem truskawkowym 320g 01.12.2015 02.12.2015 03.12.2015 04.12.2015 1,3,4,7,9 z drobnym makaronem Jarzynowa Barszcz biały Ryżanka Kotlet schabowy 110g Sałata z

Bardziej szczegółowo

DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI

DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI Opracowała: Dr n. med. Dorota Waśko-Czopnik specjalista chorób wewnętrznych, dietetyk Leczenie operacyjne polegające na całkowitym usunięciu trzustki, niekiedy wraz z sąsiadującymi

Bardziej szczegółowo

KALKULACJA CENOWA. 15842220-0 szt. 360. 15842220-0 szt. 360. 15842220-0 szt. 240. 15842220-0 szt. 480. 15842220-0 szt. 240. 15842220-0 szt.

KALKULACJA CENOWA. 15842220-0 szt. 360. 15842220-0 szt. 360. 15842220-0 szt. 240. 15842220-0 szt. 480. 15842220-0 szt. 240. 15842220-0 szt. ... ( pieczęć wykonawcy) Załącznik nr 1d do siwz KALKULACJA CENOWA Część IV Różne artykuły spożywcze Lp. Nazwa towaru C.P.V. Jedn. miary Ilość 1 Ananasy w plastrach 565g, puszka 15332100-5 szt. 100 2 3

Bardziej szczegółowo