NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY (PROJEKT)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY (PROJEKT)"

Transkrypt

1 Załącznik nr 2 Zamówienie jest współfinansowane przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY (PROJEKT) Ministerstwo Infrastruktury ul. T. Chałubińskiego 4/ Warszawa Departament Telekomunikacji MI tel ; fax Projekt: POIG /09 1

2 1. Wstęp 1.1 Znaczenie ICT we współczesnym świecie Dla zrównoważonego i prawidłowego rozwoju nowoczesnego społeczeństwa niezbędne jest zapewnienie możliwości ciągłej wymiany informacji w sposób pewny i natychmiastowy. W obecnym świecie informacja pozwala kreować nowe możliwości, staje się motorem napędowym dalszych zmian, staje się jednym z najważniejszych dóbr, a dostęp do informacji staje się wyznacznikiem poziomu rozwoju społeczeństwa oraz jego zamożności. Polska jako znaczący kraj europejski, członek Unii Europejskiej musi odpowiedzieć na te nowe trendy, zwłaszcza, że możemy zacząć już mówić o zmianach rewolucyjnych, które obejmują wszelkie dziedziny życia począwszy od nowych form pracy, sposobów dostępu i korzystania z wiedzy, poprzez rozwój nowych modeli biznesowych opartych na wymianie informacji, a kończąc na branży rozrywki. Rozwój technologii informacyjnych, które możemy nazwać zbiorczo ICT nie nastąpi, jeśli nie zostaną stworzone ku temu warunki, w szczególności jeśli nie rozwinie się baza infrastrukturalna, dzięki której nowe rozwiązania czy usługi będą mogły zostać wdrożone. Dlatego też jednym z najważniejszych problemów jakie stoją przed Polską jest rozwój sieci szerokopasmowych 1 i tej kwestii poświęcony jest niniejszy dokument. Należy wspomnieć, iż według danych Banku Światowego, w krajach o niskim i średnim poziomie dochodów, każdorazowy wzrost penetracji łączy szerokopasmowych o 10 punktów procentowych przekłada się na zwiększenie wzrostu gospodarczego o 1,38 punktu procentowego, czyli więcej niż w krajach o wysokim dochodzie i więcej niż w przypadku innych usług telekomunikacyjnych 2. Można powiedzieć, używając pewnej analogii, że sieci szerokopasmowe są czymś w rodzaju autostrad, po których poruszać się mogą szybsze, sprawniejsze, bardziej dostosowane do potrzeb użytkowników usługi, aplikacje, treści oraz informacje. Biorąc powyższe pod uwagę nie dziwi fakt, iż analizą wpływu ICT na gospodarkę oraz społeczeństwo zajmują się zarówno Unia Europejska, jak i ONZ 3 (Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny ITU, który od 1949 r. jest wyspecjalizowaną agendą ONZ 4 ). Dlatego też Narodowy Plan Szerokopasmowy musi być silnie osadzony w kontekście 1 Pojęcie dostępu szerokopasmowego nie definiuje się poprzez normy i standardy techniczne, a raczej poprzez funkcjonalność, tzn. dostęp do sieci umożliwiający korzystanie z większości dostępnych usług telekomunikacyjnych. 2 Building Broadband: Strategies and Policies for the Developing World, World Bank (styczeń 2010), /Building_broadband.pdf 3 Np. w ramach Projektu Milenijnego (ang. United Nations Millennium Project), który stanowi część Deklaracji Milenijnej, przyjętej na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ w 2000 roku. Dokument ten wprost wskazuje, iż jednym z głównych celów Narodów Zjednoczonych powinno być upowszechnianie dostępu do nowych technologii, zwłaszcza technologii informacyjnych i komunikacyjnych 4 W ramach ITU powziętych zostało wiele inicjatyw związanych z rozwojem łączy szerokopasmowych m.in.: Build on Broadband którego założeniem jest rozwój Internetu szerokopasmowego na świecie. ITU zauważa, iż szerokopasmowy dostęp do sieci Internet stanowi doskonałe narzędzie do rozpowszechnienia usług e-administracji, e-zdrowia czy e-rolnictwa. ITU podkreśla również, że upowszechnienie szerokopasmowego dostępu do sieci Internet zgodnie z ideą Green ICT tj. biorąc pod uwagę aspekty związane z ochroną środowiska, może w znacznym stopniu przyczynić się do redukcji zużycia energii, a tym samym do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do atmosfery, co bezpośrednio skutkuje ograniczeniem wpływu człowieka na zmiany klimatyczne. 2

3 zharmonizowanych i horyzontalnych działań na poziomie europejskim, spośród których umożliwienie dostępu do coraz szybszego Internetu jest w zasadzie najistotniejsze bo leży u podstaw i uzależnia od siebie sukces priorytetów strategii Europa Powiązania między inwestycjami w infrastrukturę telekomunikacyjną, a rozwojem rynku usług Rozwój szerokopasmowego Internetu przyczynia się do podnoszenia poziomu potencjału innowacyjnego w niemal wszystkich sektorach gospodarki. Co prawda niniejszy dokument koncentruje się na aspekcie rozwoju infrastruktury szerokopasmowej ale nie należy przy tym zapominać, iż szerokopasmowy dostęp do Internetu nie jest dobrem samym w sobie. Stwarza on dopiero nowe możliwości konsumpcji dóbr oraz korzystania z usług (np. możliwość oglądania filmów, telewizji, załatwienia spraw urzędowych czy nowego wymiaru rozrywki etc.). Jednocześnie popyt na dobra i usługi świadczone z wykorzystaniem sieci szerokopasmowych zwiększa zapotrzebowanie na usługę szerokopasmowego dostępu do sieci Internet. W konsekwencji, zwiększa się rentowność ewentualnych inwestycji infrastrukturalnych. Otwiera się również ogromne możliwości dla przedsiębiorców, którzy dzięki ICT mogą osiągać większą efektywność np. dzięki możliwości outsourcingu 5 i offshoringu 6 części realizowanych zadań, decentralizacji zarządzania oraz większego pola dla planowania inwestycji. W obliczu rosnącej światowej konkurencji oraz rosnących kosztów, wzrasta potrzeba integracji więcej niż kilku podmiotów oraz współpracy z partnerami zewnętrznymi, dostawcami, klientami jak również uczelniami, w poszukiwaniu zmian, zwiększenia bazy pomysłów i technologii. Przykładem uzyskania większej efektywności przy mniejszym zużyciu zasobów energetycznych jest zarządzanie szczytem zużycia energii poprzez lokalizację inwestycji w różnych strefach czasowych. Rozwój nowoczesnych usług świadczonych z wykorzystaniem szerokopasmowego Internetu ma również ogromny wpływ na rynek rozrywki i mediów (E&M). Światowy rynek E&M będzie wzrastał w tempie 5% osiągając w 2014 r. poziom 1,7 bln USD wynika z najnowszego raportu firmy PricewaterhouseCoopers (PwC) Global Entertainment & Media Outlook W ramach tego segmentu warto wskazać: A. przede wszystkim rynek gier online, który w ciągu najbliższych 4 lat będzie wzrastał w zdecydowanie szybszym tempie niż pozostałe segmenty rynku gier. W Europie Środkowo Wschodniej możemy mówić o CAGR 8 na poziomie 23%, dzięki czemu wartość rynku osiągnie w 2014 r. 773 mln USD. B. rynek reklamy online, który charakteryzuje się największym wzrostem w skali globalnej. Segment ten konsekwentnie odbiera udziały w rynku mediom drukowanym, aby razem z telewizją dominować w nowo powstających kampaniach reklamowych. Rynek reklamy 5 Termin outsourcing jest angielskim skrótem od outside-resource-using, oznaczającym korzystanie z zasobów zewnętrznych. Obecnie zaczął być stosowany ogólnie do opisu strategii powierzania operacji wspierających główną działalność przedsiębiorstwa podmiotom zewnętrznym, wyspecjalizowanym w określonej działalności. 6 Offshoring - przeniesienie wybranych procesów biznesowych przedsiębiorstwa poza granicę kraju. Dotyczy to procesów takich jak produkcja, usługi lub zamówienia Średnia roczna stopa wzrostu 3

4 w wyszukiwarkach (SEM) obecnie stanowi już porównywalną wartość do pozostałych form reklamy internetowej (czyli reklamy graficznej, ogłoszeń i innych form ale poza reklamą mobilną). W kolejnych latach tempo rozwoju reklamy SEM przyspieszy. W Polsce wartość rynku reklamy online szacuje się na poziomie 717 mln USD w 2014 r. (CAGR 12,3%). Technologie informatyczne i telekomunikacyjne wkraczają do służby zdrowia, przemysłu, administracji, mediów, energetyki, wpływają na efektywność przedsiębiorstw, obniżanie kosztów funkcjonowania a nawet mogą być wykorzystywane w celu ochrony środowiska dzięki koncepcji Green ICT 9. Jak pokazują analizy m.in. OECD 10 Internet i dostęp do sieci szerokopasmowych stał się technologią wszechobecną, mającą szeroki wpływ na wydajność w poszczególnych gałęziach przemysłu (General Purpose Technology). GPTs (za pomocą efektów wtórnych) prowadzą do dalszych znaczących przemian w funkcjonowaniu przedsiębiorstw różnych branż Zmiany społeczne Według PwC Internet staje się centralnym narzędziem konsumpcji treści. Pociąga to za sobą również zmiany społeczne wywołane zmianami w sposobie komunikowania się oraz sposobie dostępu do informacji. Młodzi ludzie na równi ze światem realnym traktują świat wirtualny, w którym relacje międzyludzkie nawiązywane np. w ramach portali społecznościowych są tak samo ważne, jak te zawierane w środowisku rodzinnym, szkolnym, zawodowym. Konieczność posiadania swojego wirtualnego alter ego jest dla młodzieży (ale coraz częściej 9 Idea Zielonego ICT, związana jest bezpośrednio z dążeniem do osiągania celów gospodarki niskoemisyjnej i efektywnie wykorzystującej zasoby środowiska. Również w sektorze telekomunikacyjnym dąży się do stosowania szczególnych rozwiązań mających na celu ograniczenie zmian klimatycznych, ochronę środowiska, redukcję zużycia energii i naturalnych zasobów oraz przede wszystkim zwiększenie świadomości społecznej na temat wpływu gospodarki na środowisko naturalne. Zielone ICT staje się przedmiotem zainteresowania Komisji Europejskiej, która zamierza zachęcać do stosowania rozwiązań IT zmierzających do ograniczenia efektu cieplarnianego. Zainteresowanie Zielonym ICT jest również dostrzegane na rodzimym rynku, chociażby jako jeden z priorytetów Krajowego Forum Szerokopasmowego (http://www.euractiv.com/en/infosociety/commission-unveils-plans-green-ict/article OECD w swoich dokumentach strategicznych wskazuje, iż inwestycje w wartości niematerialne i prawne, inwestycje w rozwiązania teleinformatyczne i inne innowacje są głównym motorem wzrostu zaawansowanych gospodarek. Szerokopasmowy Internet stał się wiodącym systemem dostarczania szerokiej gamy treści w obliczu przemian jakim ulega prasa, rynek muzyczny oraz branża wideo. Broadband jest również podstawą rozwoju w sektorach takich jak transport i edukacja. Szerokopasmowy dostęp zwiększa wydajność gospodarki poprzez możliwość zastosowania outsourcingu i offshoringu. Internet daje możliwość przesyłania głosu, obrazu, grafiki oraz dużej ilości zdigitalizowanych danych niemal natychmiast, przy relatywnie niewielkich kosztach. Dostęp do szerokopasmowego Internetu jest ważnym fundamentem dla zwiększenia potencjału innowacyjności gospodarki rozpatrywanych wg. Oslo Manual (http://www.oecd.org/dataoecd/35/61/ pdf) w aspektach takich jak: innowacyjny produkt: wprowadzenie towaru lub usługi, które są nowe lub znacząco ulepszone w stosunku do ich dotychczasowych właściwości lub planowanych zastosowań. proces innowacji: wdrożenie nowej lub znacząco udoskonalonej metody produkcji. marketing innowacji: wdrożenie nowych metod marketingu co obejmuje projektowanie produktu, opakowania, promocję, etc. innowacje organizacyjne: wprowadzenie nowej metody organizacyjnej w działalności firmy, organizacji pracy i stosunków zewnętrznych. 11 Strategia Innowacyjności OECD, 26 luty 2010 r. (The OECD Innovation Strategy: Innovation to strenghten growth and address global and social challenges). 4

5 również osób dorosłych) na tyle istotna, że niejednokrotnie kwestie związane z bezpieczeństwem korzystania z technologii informacyjnych, w szczególności ochroną prywatności, danych osobowych schodzą na drugi plan 12. Boom na społeczności internetowe (nasza-klasa.pl, facebook i inne) tylko wzmocnił ten trend. Niestety ww. zmiany pociągają za sobą problemy, które wcześniej nie były identyfikowane takie jak problem wykluczenia cyfrowego, który w dużym stopniu dotyka ludzi starszych. Jak wynika z raportu "Między alienacją a adaptacją. Polacy w wieku 50+ wobec internetu 13 ", Polacy w wieku 50 lat i więcej są w większości wykluczeni cyfrowo. Spośród niespełna 13 mln obywateli po pięćdziesiątce ponad 10 mln (78%) nie korzysta z Internetu. Chociaż ponad 40% ma komputer z dostępem do sieci w domu, tylko połowa faktycznie z nich wykorzystuje tę możliwość. Ponad połowa dojrzałych Polaków (55,7%) deklaruje, że nie korzysta z Internetu, bo nie widzi takiej potrzeby. Nie interesują ich nowoczesne technologie i możliwości, jakie stwarzają. Według autorów raportu, seniorzy nie znają sposobów wykorzystania Internetu lub nie znajdują tam stron odpowiadających ich potrzebom. Prawie co piąty Polak po pięćdziesiątce, który nie korzysta z Internetu, mówi też, że wydaje mu się to zbyt skomplikowane. Jeszcze częściej podają oba powody - brak potrzeby i zbyt duże skomplikowanie (60+). Niespełna 5% wskazuje, iż taki dobrobyt jest zbyt drogi. Z tego względu należy szczególnie pamiętać (chociaż nie jest to bezpośrednim przedmiotem niniejszego planu) o stwarzaniu i upowszechnianiu oferty edukacyjnej dla tej grupy społecznej. Częściej bowiem wspomina się o potrzebach osób młodych czy dzieci, zapominając jak dużym i cennym rynkiem dla dostawców treści lub usług mogą być osoby dojrzałe (w sektorach takich jak e-zdrowie, e-administracja mogą oni stanowić główną grupę docelową). Tymczasem, między popytem na usługi i treści udostępniane, a budową sieci szerokopasmowych istnieje sprzężenie zwrotne, które prezentuje poniższa grafika dojrzaloscwsieci.pl/raport.html?file=tl_files/pliki/raport.pdf 5

6 Zadaniem Rządu powinno być zatem stworzenie wszystkim Polakom równych szans oraz bezpiecznych warunków do korzystania z możliwości jakie dają nowoczesne osiągnięcia w dziedzinie komunikacji, a budowa sieci szerokopasmowych ma w tym zakresie kluczowe znaczenie. Niniejszy dokument stanowi również realizację jednego z celów stawianych przed Międzyresortowym Zespołem ds. Realizacji Programu Polska Cyfrowa. Zadaniem zespołu, jako niezwykle istotnego narzędzia mającego posłużyć do realizacji wyżej przedstawionych postulatów, będzie przede wszystkim koordynacja działań organów administracji rządowej na rzecz rozwoju telekomunikacyjnych sieci następnej generacji, upowszechniania usług szerokopasmowych i rozwoju społeczeństwa cyfrowego oraz opracowanie propozycji działalności edukacyjnej w zakresie wykorzystania technologii. 2. Rynek dostępu do Internetu w Polsce 2.1 Rynek telekomunikacyjny w ogólności W ostatnich kilku latach zaobserwować można szybki rozwój rynku telekomunikacyjnego, którego wartość 14 w okresie od 2005 do 2009 r. wzrosła w Polsce o 12 % (czyli o 4,5 mld zł) 15. Na szczególną uwagę zasługuje rynek dostępu do sieci Internet, który w latach odnotował wzrost wartości o 138 % z 1,71 mld zł w 2005 r. do 4,07 mld zł, stanowiąc na koniec 2009 r. prawie 10-procentowy udział w całym rynku telekomunikacyjnym w Polsce 16. Pomimo systematycznego rozwoju dostępu do sieci Internet, tempo zmian zachodzących na polskim rynku na tle innych krajów UE oraz OECD jest niezadowalające. Sytuacja Polski prezentuje się nienajlepiej nawet w zestawieniu z krajami Europy Środkowo-Wschodniej. Brak znaczących inwestycji, w szczególności w rozwój wysokowydajnej infrastruktury stacjonarnej, spowoduje dalsze pogłębianie się różnicy pomiędzy nie tylko krajami o przeciętnym rozwoju infrastrukturalnym, ale nawet pomiędzy nowymi członkami Unii Europejskiej. Według danych Komisji Europejskiej, w lipcu 2010 r. penetracja stacjonarnych łączy szerokopasmowych (na 100 mieszkańców) w Polsce wyniosła 14,9%, przy średniej unijnej na poziomie 25,6%, co plasowało Polskę na 25 pozycji (wśród 27 krajów). 14 Wartość rynku telekomunikacyjnego określa się jako całkowity przychód netto ze wszystkich usług - telekomunikacyjnych, z łączy dzierżawionych, usług stacjonarnych sieci, ruchomych usług telekomunikacyjnych, usług wzajemnego połączenia sieci, oraz usług świadczenia Internetu (wg danych przekazanych w formularzach informacyjnych Prezesowi UKE od przedsiębiorców telekomunikacyjnych). 15 Rynek telekomunikacyjny w Polsce w latach , UKE. 16 Ibidem 6

7 Tabela 1. Penetracja stacjonarnych łączy szerokopasmowych (na 100 mieszkańców) wg KE w ujęciu procentowym Kraj 2004 (VII) 2005 (X) 2006 (X) 2008 (I) 2009 (I) 2010 (I) 2010 (VII) Holandia 14, ,8 34,2 36,2 37,7 38,7 Dania 15, ,4 35,6 37,3 37,8 38,2 Luksemburg 5, ,7 25,4 28,8 32,1 33,2 Szwecja 12, ,6 31,2 31,3 31,5 31,9 Niemcy 6, ,4 23,8 27,5 30,4 31,3 Francja 8, ,3 27,7 30,3 31,1 WB 7, ,4 25,7 28,4 29,8 30,6 Belgia ,8 25,6 27,5 29,1 30,1 Finlandia ,6 30,7 29,4 29,1 Malta 3, ,3 16,9 23,9 26,8 28,5 Estonia 7, ,2 21,2 24, Średnia UE 6, , ,9 24,8 25,6 Słowenia 3,8 9 12,6 17, ,9 23,6 Austria 8, , ,4 22,7 23,5 Cypr 2 4 7,4 13,8 18,2 22,2 23,3 Irlandia 1,7 5 10,3 17,4 20,2 22,2 22,9 Hiszpania 6, ,9 18,3 20,2 21,5 22,5 Włochy 6, ,6 17, ,6 21,3 Czechy 0,7 6 9,6 14,6 17,1 19,1 20,4 Węgry 2,2 5 8,6 14,2 16,3 18,7 19,7 Litwa 2,5 4 9,3 13,7 17,4 18,9 19,6 Portugalia 6, ,5 16,1 16,5 18,6 19,1 Łotwa 1,5 6 9, ,5 19,3 18,8 Grecja 0,2 1 3,3 9,1 13, ,6 Słowacja 0,4 2 3,4 8,8 10, ,5 Polska 0,5 2 4,5 8,4 13,2 13,5 14,9 Rumunia ,8 11, ,9 Bułgaria ,6 11, ,7 Źródło: Na podstawie raportów implementacyjnych KE oraz opracowanie KE: Broadband access in the EU: situation at 1 July Na podstawie danych ujętych w powyższej tabeli zauważyć można, iż różnica pomiędzy wysokością wskaźnika penetracji łączy szerokopasmowych w Polsce a wartością średnią dla 27 krajów UE wynosi ok. 11 punktów procentowych, a pomiędzy pięcioma najwyżej rozwiniętymi krajami UE (pod względem dostępu do sieci Internet) ok. 20 p.p. W okresie od stycznia 2008 r. do stycznia 2010 r. średnioroczne tempo wzrostu wskaźnika penetracji dla krajów UE wynosiło 2,9 p.p., natomiast dla Polski - 2,5 p.p. Oznacza to, że przy założeniu wzrostu wskaźnika penetracji łączy szerokopasmowych w Polsce na poziomie 2,5 p.p. rocznie, obecny średnioeuropejski poziom rozwoju dostępu do sieci Internet zostałby osiągnięty za ponad 4 lata, a poziom najbardziej zaawansowanych krajów UE za 8 lat. Jednak sytuacja Polski pod względem rozwoju stacjonarnego dostępu do Internetu wygląda lepiej, po przedstawieniu przez Komisję Europejską danych za pierwsze półrocze 2010 r. 7

8 W ciągu sześciu miesięcy 2010 r. wzrost wskaźnika penetracji w Polsce wyniósł 1,4 p.p. i był wyższy od średniej unijnej o 0,6 p.p. Pomimo niezadowalającego rozwoju stacjonarnego dostępu do Internetu w Polsce, na uwagę zasługuje jednak stosunkowo wysoki wskaźnik penetracji dostępu do sieci Internet w technologii ruchomej. Według danych Komisji Europejskiej, wskaźnik penetracji wynosił w lipcu 2010 roku 6,5%, co plasowało Polskę na 10 pozycji wśród 27 analizowanych krajów członkowskich UE (zob. tabela 2 ). Różnica między wartością wskaźnika penetracji dla Polski a średnią unijną wyniosła 0,4 p.p. na korzyść Polski, natomiast dystans pomiędzy Polską a trzema czołowymi krajami pod tym względem wynosił ok. 11 p.p. Tabela 2. Penetracja dostępu do Internetu w szerokopasmowej technologii ruchomej wg KE L.p. Kraj 2009 (styczeń) 2010 (styczeń) Lipiec Finlandia 9, ,5 2 Austria 11,4 15,1 16,7 3 Szwecja 6,6 11, Dania 4,7 10,7 13,4 5 Portugalia 8,3 16,1 12,1 6 Irlandia 6,3 10,5 10,6 7 Włochy 2,9 6,8 8,5 8 Hiszpania 2,6 3,8 7,5 9 WB * 6,7 6,9 10 Polska 2,8 4,3 6,5 11 UE (średnia) 2,8 5,2 6,1 12 Słowacja 4 5,1 5,4 13 Holandia * 1,5 5,4 14 Litwa 3,4 4,8 5,2 15 Niemcy 2,3 4 4,4 16 Węgry * * 4,2 17 Francja 1,6 3,3 3,7 18 Czechy 2,7 3,5 3,6 19 Rumunia 1,3 2,2 3,3 20 Estonia * 1,7 3,1 21 Malta 1,2 1,9 2,6 22 Słowenia 2,3 3,2 2,3 23 Bułgaria 0,5 * 2,3 24 Belgia 1,1 1,7 2,2 25 Grecja 1,6 2 2,1 26 Łotwa 0,4 1, Cypr 0,4 1,1 1,5 28 Luksemburg 1 1,3 1,4 * brak danych Źródło: XIV i XV raport implementacyjny KE. Raport nie obejmuje Bułgarii i Węgier; opracowanie KE: Broadband access in the EU: situation at 1 July

9 Należy również zwrócić uwagę na dynamikę przyrostu dostępu w technologii ruchomej w Polsce w pierwszym półroczu 2010 r. Wzrost współczynnika penetracji w Polsce wyniósł w tym okresie (lipiec do stycznia) 2,2 p.p., a dla średniej unijnej 0,9 p.p. Pozycja Polski wygląda zdecydowanie lepiej w zestawieniu wskaźników penetracji szerokopasmowego dostępu do Internetu w krajach UE w przeliczeniu na gospodarstwa domowe. Według danych Eurostatu, w pierwszym kwartale 2010 r. 57% gospodarstw domowych w Polsce posiadało szerokopasmowy dostęp do Internetu, co oznaczało 15 (ex aequo z Hiszpanią) pozycję wśród 27 państw członkowskich UE. Natomiast średnia unijna wysokość współczynnika penetracji wynosiła 61%, czyli była wyższa zaledwie o 4 p.p. (zob. tabela 3). Tabela 3. Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w % Kraj Źródło: Eurostat. Szwecja Holandia * WB * Dania Niemcy Finlandia Luksemburg Belgia Malta Francja Estonia Austria Słowenia EU (średnia ) Irlandia Hiszpania Polska Litwa Czechy Łotwa Węgry Cypr Portugalia Słowacja Włochy Grecja Bułgaria Rumunia * brak danych 9

10 Niekorzystnie natomiast przedstawia się sytuacja przedsiębiorstw polskich pod względem korzystania z szerokopasmowego dostępu do Internetu. Według danych Eurostatu, na koniec 2009 r. tylko 58% polskich przedsiębiorstw (zatrudniających powyżej 10 pracowników) posiadało łącze szerokopasmowe, co plasowało Polskę na przedostatniej pozycji (wspólnie z Litwą) wśród 27 krajów członkowskich UE. Dla porównania średnia unijna wartość wskaźnika wynosiła 83%, a czołowe 4 kraje w zestawieniu charakteryzowały się penetracją na poziomie 93-94%. 2.2 Technologie Wśród technologii dostępowych w Polsce główną pozycję zajmują łącza xdsl, jednak udział zastosowania tej technologii w ostatnich latach systematycznie maleje. W 2009 roku drugim najpowszechniejszym sposobem dostępu do sieci Internet była technologia ruchoma (modemy 2G/3G), a na kolejnym miejscu technologia kablowa (TVK) zob. schemat 1. Schemat 1. Dostęp szerokopasmowy w Polsce z podziałem na technologie 100% 80% 60% % 20% % xdsl TVK modem kablowy Modem 2G/3G WLAN LAN - Ethernet Inne technologie* *CDMA, FWA, Wimax, łącza dzierżawione Źródło: Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego Polsce w 2009 roku, op. cit. Technologia xdsl, podobnie jak w Polsce, ma szerokie zastosowanie w krajach Europejskich, w USA obserwuje się wysokie wykorzystanie TVK, natomiast w krajach azjatyckich dominującą technologię stanowią łącza światłowodowe. Warto jednocześnie zwrócić uwagę na coraz bardziej powszechne stosowanie technologii FTTx wśród krajów Europy Środkowo- Wschodniej (Słowacja, Węgry, Czechy). 10

11 Schemat 2. Penetracja stacjonarnych łączy szerokopasmowych z podziałem na technologie (stan na lipiec 2010 r.) w % OECD Słowacja Polska Czechy W ęgry Hiszpania Japonia USA W B Niemcy Francja Szwecja Korea Holandia 0,0 5,0 10,0 15,0 20,0 25,0 30,0 35,0 40,0 Źródło: Opracowanie na podstawie danych OECD. DSL TVK Fibre/LAN Inne Wśród państw Europy Środkowo Wschodniej coraz częściej dokonuje się inwestycji w technologie najnowszej generacji. Według danych FTTH Council za grudzień 2009 r., 180 tys. gospodarstw domowych (czyli 13% wszystkich gospodarstw domowych) na Litwie posiadało dostęp do sieci Internet w technologii fiber-to-the-home (FTTH), natomiast w Polsce, takich gospodarstw domowych było ok. 21 tys., a w połowie 2010 roku 24 tys. (z kolei wskaźnik penetracji wynosił poniżej 1%) 17. Schemat 3. Stacjonarne łącza szerokopasmowe wg przepływności w krajach UE (stan na lipiec 2010r.) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% BE BG CZ DK DE EE EL ES IE IT CY LV LT LU MT PL PT RO SI SK FI SE UK EU poniżej 2Mb/s od 2Mb/s i poniżej 10Mb/s powyżej 10 Mb/s Źródło: KE: Broadband access in the EU: situation at 1 July FTTH European Ranking, FTTH Council Europe & IDATE, grudzień 2009, oraz art. 24 tys. abonentów FTTH w Polsce, Rzeczpospolita, , 11

12 Udział łączy stacjonarnych o prędkościach poniżej 2 Mb/s w Polsce jest najwyższy w całej Unii Europejskiej, gdzie przeważają łącza o przepływności w przedziale 2-10 Mb/s (zob. Tabela 4) Wynika to z niskiej przepływności łączy w technologii xdsl, która jest najczęściej wykorzystywaną technologią w Polsce. Tabela 4. Rodzaje przepływności łączy szerokopasmowych (stan na lipiec 2010 roku) Źródło: XV raport implementacyjny KE, Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego w Polsce w 2009 r., KE: Broadband access in the EU: situation at 1 July W celu szybkiego rozwoju kraju, konkurencyjnego na rynkach światowych należy skupić się na inwestycjach w najnowsze technologie. Poniższa tabela przedstawia odsetek stacjonarnych łączy szybkich prędkości w Polsce i w wybranych krajach UE według stanu na lipiec Tabela 5. Odsetek stacjonarnych łączy szybkich prędkości wśród wszystkich łączy stacjonarnych (stan na lipiec 2010) KRAJ >=30 MB/S, <100 MB/S >=100 MB/S Rumunia 33,8% 8,9% Belgia 24,6% 1,2% Bułgaria 18,2% 1,3% Litwa 17,7% 3,2% Holandia 6,1% 0,3% Niemcy 3,2% 0,1% WB 2,8% 0,0% Dania 1,5% 0,7% UE (średnia) 4,4% 0,5% Polska 0,6% 0,2% Hiszpania 0,3% 0,0% Włochy 0,0% 0,0% Irlandia 0,2% 0,1% Źródło: KE: Broadband access in the EU: situation at 1 July

13 Z powyższej tabeli wynika, że kraje Europy Środkowo-Wschodniej przyjmują podobną strategię inwestowania od razu w infrastrukturę umożliwiającą dostęp do Internetu o dużych prędkościach, co najmniej 30 Mb/s. W przypadku Rumunii takie łącza stanowią ponad 42% wszystkich łączy stacjonarnych w kraju. Dla Polski odsetek szybkich łączy powyżej 30 Mb/s wynosi poniżej 1%. Jednak obok krajów o wysokim odsetku szybkich łączy, pozostaje grupa krajów, w tym krajów wysoko rozwiniętych, gdzie brak jest (lub jest to znikoma liczba) łączy powyżej 30 Mb/s. 3. Wyzwania dla Polski wynikające z Agendy Cyfrowej - kontekst międzynarodowy dokumentów strategicznych dotyczących szerokopasmowego dostępu do Internetu. Bardzo istotnego kontekstu dla działań Polski w odniesieniu do rozwoju Internetu szerokopasmowego dostarczają inicjatywy podejmowane na szczeblu Unii Europejskiej. Szacuje się, że w UE istnieje około 124 mln stałych łączy abonenckich Internetu szerokopasmowego oraz około 25 mln mobilnych łączy abonenckich Internetu szerokopasmowego. Oferowane przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych przepustowości są zróżnicowane, ale w większości przekraczają 2 Mbit/s do użytkownika. Natomiast przepustowość wysyłania zazwyczaj przekracza wartość 256 Kbit/s i wciąż wzrasta. Komisja Europejska (zwana dalej Komisją, KE ) dostrzegając szansę dla gospodarki europejskiej wynikającą z rozwoju sieci szerokopasmowych podejmuje działania mające na celu wsparcie procesów inwestycyjnych. Na tym polu europejska gospodarka, zdaniem Komisji, musi silnie konkurować z krajami azjatyckimi oraz USA, za którymi pozostaje nieznacznie w tyle. W tym celu Komisja Europejska wydała szereg dokumentów o charakterze strategicznym oraz wykonawczym wskazując, jakie działania kraje Unii zobowiązane są podejmować, aby osiągnąć ww. cel. Dokumenty te są również niezwykle ważne dla Polski, wynikają z nich bowiem konkretne obowiązki, których wypełnienie będzie miało ogromne znaczenie, a jednocześnie będzie dużym wyzwaniem. Dokumenty programowe Komisji Europejskiej wymieniają kilka sposobów dostarczania Internetu szerokopasmowego, spośród których dwa zasługują na szczególną uwagę ze względu na zaawansowanie technologiczne oraz największe możliwości rozwoju. Pierwszy z nich to światłowodowe sieci dostępowe - FTTx 18 zapewniające największe przepływności łączy, przekraczające 100 Mbit/s. Komisja zwraca również uwagę na kwestie właściwego projektowania architektury sieci FTTH tak, aby możliwy był rozwój nowych usługi i aplikacji. Drugą technologią, której poświęcono znaczną uwagę, są bezprzewodowe usługi naziemne w technice LTE 19. Oferują one prędkości przesyłania danych przekraczające 30 Mbit/s, przez 18 FTTH (Fiber to the Home) system dostępu abonenckiego wykorzystującego w charakterze medium transmisyjnego kabel światłowodowy doprowadzony bezpośrednio do gniazdka abonenckiego FTTB (Fiber to the Building) - system dostępu abonenckiego wykorzystującego w charakterze medium transmisyjnego kabel światłowodowy doprowadzony węzła znajdującego się wewnątrz budynku FTTC (Fiber to the Curb) - (Fiber to the Building) - system dostępu abonenckiego wykorzystującego w charakterze medium transmisyjnego kabel światłowodowy doprowadzony szafki ulicznej 19 Long Term Evolution (LTE) interfejs radiowy zgodny ze specyfikacjami GSM UMTS 3GPP serii 36 Europejskiego Instytutu Standardów Telekomunikacyjnych (ETSI), pozwalający na zwiększenie przepływności w kanale radiowym sieci komórkowych standardu UMTS. 13

14 co spełniają wartość docelową dotyczącą przepływności łączy szerokopasmowych określoną w Agendzie Cyfrowej 20 i stają się znaczącą alternatywą dla stacjonarnego dostępu do szerokopasmowego Internetu. Komisja Europejska zauważyła, że bezprzewodowe usługi mają szczególne znaczenie w regionach słabo zaludnionych lub o trudnych warunkach terenowych, gdzie świadczenie usług opartych na dostępie przewodowym jest utrudnione, a niekiedy niemożliwe. Wspomina się również o technologii satelitarnej, która może spełniać podobną funkcję. 21 Powiedziano już, że działania i wytyczne służące rozwojowi Internetu szerokopasmowego to dzisiaj zadanie globalne. Również Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny ITU 22 jest w tym zakresie aktywny i dostrzega konieczność oparcia gospodarek świata o rozwój Internetu. Przede wszystkim zwraca uwagę na potrzebę większej inicjatywy administracji państw np. w postaci stanowienia odpowiedniego elastycznego prawa biorącego pod uwagę szybko zmieniające się otoczenie technologiczne Internetu. Główne kierunki rozwoju wg Komisji Europejskiej i ITU to przede wszystkim: - rozwój sieci szerokopasmowych (co najmniej szkieletowych) opartych na światłowodach jako najnowocześniejszej technologii i dającej największe możliwości świadczenia innowacyjnych usług; - komplementarny, ale konieczny rozwój sieci bezprzewodowych dających, przy porównywanych do sieci stacjonarnej parametrach jakościowych (w szczególności przepływności łączy), zupełnie nowe możliwości zarówno usługodawcom jak i usługobiorcom; - rozróżnienie kwestii funkcjonalności infrastruktury telekomunikacyjnej, która musi uwzględniać trendy rozwojowe oraz możliwości wykorzystania w przyszłości od konkretnych dostępnych na rynku usług telekomunikacyjnych. Projektowanie sieci powinno uwzględniać z jednej strony zasadę neutralności technologicznej oraz kompatybilność, z drugiej możliwość dalszej modernizacji i rozbudowy. Projektowanie sieci pod kątem wykorzystania jej do świadczenia konkretnych usług powodowałoby zaburzenia konkurencji oraz mogłoby negatywnie wpływać na możliwość wdrożenia innowacyjnych usług w przyszłości; 20 Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno Społecznego i Komitetu Regionów Europejska Agenda cyfrowa, Bruksela, , KOM (2010) W komunikacie Komisji - Internet Szerokopasmowy w Europie: inwestycje na rzecz rozwoju opartego na technologiach szerokopasmowych, technologia ta wskazana jest jako komplementarna wobec innych technologii bezprzewodowych, które mogą być wykorzystane do osiągania celów Agendy cyfrowej szczególnie w obszarach o trudnych warunkach terenowych. Dzisiaj technolgia ta umożliwia przesył danych w kierunku do abonenta o przepływności ok. 4 Mbit/s (384 kbit/s w kierunku od abonenta). Pozwala to na korzystanie nie tylko z broadbandu, ale także z telefonu VoIP czy telewizji IPTV (opartej na protokole IP). Niewątpliwą zaletą tej technologii jest możliwość korzystania z Internetu z dowolnego miejsca. Potrzebny byłby jednak dalszy rozwój technologiczny aby dostęp satelitarny miał odegrać dużą rolę w niwelowaniu białych plam w świetle ambitnych celów agendy. 22 ITU oczywiście, podobnie jak Komisja także dostrzega bezpośredni związek pomiędzy rozwojem szerokiego pasma a przyrostem GDP. Szczególnie ważne dla Związku wydaje się wkład rozwoju ICT dla osiągnięcia tzw. celów milenijnych do 2015 r., które koncentrują się głównie na walce ze światowym ubóstwem i wykluczeniem społecznym 14

15 - wprowadzenie zasad rozbudowy infrastruktury telekomunikacyjnej w sposób umożliwiający wykorzystanie najnowocześniejszych urządzeń (wskazuje się tutaj na popularność smartfonów); - wprowadzanie zasad współdzielenia infrastruktury między usługodawców telekomunikacyjnych, tak aby została zapewniona najlepsza współpraca i kompatybilność między aplikacjami i usługami; - systematyczne usuwanie barier dostępu do sieci (koszty, bariery technologiczne, etc.); - zaktywizowanie rynku telekomunikacyjnego w kierunku modernizacji istniejących sieci oraz podejmowania nowych inwestycji; - uruchomienie i uregulowanie kwestii prowadzenia inwestycji z wykorzystaniem środków publicznych w taki sposób, aby nie zostały naruszone zasady uczciwej konkurencji; - zachowanie otwartego charakteru sieci oraz wspieranie zasady neutralności technologicznej 3.1 Najważniejsze europejskie dokumenty programowe Podstawą działań Komisji Europejskiej jest chęć uczynienia gospodarki europejskiej konkurencyjną w stosunku do rynków USA, czy Dalekiego Wschodu. Wzajemną zależność najważniejszych dokumentów strategicznych przedstawiających główne zamierzenia KE w perspektywie czasowej do 2020 r. przedstawia poniższy schemat: Schemat 4. Najważniejsze europejskie dokumenty programowe Europa wskazuje najważniejsze obszary działań (flagships) do zrealizowania 3 celów. Jednym z obszarów jest szerokopojęta telekomunikacja Cele Europa 2020: rozwój inteligentny: rozwój gospodarki opartej na wiedzy i innowacji; rozwój zrównoważony: wspieranie gospodarki efektywniej korzystającej z zasobów, bardziej przyjaznej środowisku i bardziej konkurencyjnej; rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu: wspieranie gospodarki o wysokim poziomie zatrudnienia, zapewniającej spójność społeczną i terytorialną, Agenda Cyfrowa dla Europy 24 stanowi kalendarz działań na okres Europa 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu, KOM (2010) 2020, Bruksela, marzec Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno Społecznego i Komitetu Regionów Europejska Agenda cyfrowa, Bruksela, , KOM (2010)245 15

16 lat Inicjatywy prawne Komisji Europejskiej opracowuje narzędzia do osiągnięcia ww. celów, najważniejsze dokumenty: Internet szerokopasmowy w Europie 25, Zalecenia ws. sieci nowej generacji (NGN). Pierwszy Program ws. Polityki Widma Radiowego (RSPP) Wytyczne w sprawie stosowania zasad dotyczących pomocy państwa zawartych w Traktacie WE do finansowania sieci szerokopasmowych ze środków publicznych Cele Agendy Cyfrowej: uzyskanie trwałych korzyści ekonomicznych i społecznych z jednolitego rynku cyfrowego jest możliwe do osiągnięcia w oparciu o szybki i bardzo szybki Internet i interoperacyjne aplikacje oraz osiągnięcie następujących wskaźników: szerokopasmowy dostęp do Internetu dla wszystkich Europejczyków do roku 2013, dostęp do łączy o dużo większej prędkości transmisji danych 30Mb/s i więcej dla wszystkich Europejczyków do roku 2020, dostęp do łączy o prędkości powyżej 100 Mb/s dla co najmniej 50% europejskich gospodarstw domowych Konkluzje Rady UE Element miękkiego prawa obejmujący zalecenia, wykładnie, sugestie skierowane zarówno do KE, państw członkowskich, interesariuszy 3.2 Narzędzia służące do osiągnięcia celów Agendy Cyfrowej dla Europy wskazane przez Komisję Europejską Dokumenty, o których była mowa w pkt 3.1 zostały opracowane po przeprowadzeniu badań i analiz na zlecenie Komisji Europejskiej i wskazują narzędzia służące do osiągnięcia celów Agendy Cyfrowej dla Europy (zwanej dalej: Agendą, EAC ). Stanowią one m.in. wskazówkę dla państw członkowskich, jakie kwestie powinny zostać poruszone w krajowych dokumentach strategicznych Narzędzia zaproponowane przez KE można podzielić na te skierowane przede wszystkim do krajowych regulatorów rynku telekomunikacyjnego oraz te skierowane do organów administracji rządowej państw członkowskich. Są to przede wszystkim: Sporządzenie krajowych planów dotyczących rozwoju sieci szerokopasmowych Zaleca się wszystkim państwom członkowskim stworzenie programu zawierającego zrównoważony zestaw działań w zakresie polityki rozwoju sieci szerokopasmowych (niniejszy dokument jest wykonaniem przedmiotowego zalecenia). Krajowe plany pozwolą Komisji monitorować rozwój sieci szerokopasmowych i koordynować działania podejmowane w poszczególnych krajach. Pozwoli to również na prowadzenia wzajemnych przeglądów 25 Internet Szerokopasmowy w Europie: inwestycje na rzecz rozwoju opartego na technologiach szerokopasmowych, KOM (2010) 472, Bruksela, wrzesień,

17 i porównywanie planów przez państwa członkowskie w celu dzielenia się najlepszymi praktykami. Promowanie inwestycji i zmniejszanie kosztów Komisja proponuje przyjęcie środków regulacyjnych i finansowych zarówno przez władze centralne jak i lokalne. Komisja widzi możliwość redukcji kosztów inwestycji w sieci szerokopasmowe poprzez: 1. Wprowadzenie wymogu instalacji nowych infrastruktur telekomunikacyjnych oraz okablowania wewnątrz budynków. 2. Inwentaryzację istniejącej infrastruktury telekomunikacyjnej. 3. Koordynacja robót budowlanych w celu umożliwienia i usprawnienia wdrażania elementów sieci. 4. Uproszczenie przepisów i regulacji dotyczących robót budowlanych, zagospodarowania terenów miejskich, ochrony środowiska, zdrowia publicznego i administracji ogólnej w celu uproszczenia i przyspieszenia procedur, np. procedur przyznawania prawa dostępu lub planowania masztów, w razie konieczności ustanawiając do tych celów punkty kompleksowej obsługi. 5. usunięcie przeszkód administracyjnych przy realizacji inwestycji w sieci bezprzewodowe (np. trudności dotyczące uzyskiwania pozwoleń dla nowych stacji bazowych lub przedłużania umów dla już istniejących stacji). W 2012 r. Komisja opublikuje sprawozdanie na temat obecnych praktyk zakresie redukcji kosztów inwestycji. Stworzenie warunków dla inwestycji publicznych lub finansowanych ze środków publicznych zgodnie z przepisami dotyczącymi pomocy państwa, w przedmiotowym zakresie. 1. Organy publiczne są uprawnione do realizowania inwestycji budowlanych w zakresie sieci szerokopasmowych o ile nie narusza to zasad pomocy publicznej (sieci będą otwarte, dostępne dla wszystkich użytkowników, żadne przedsiębiorstwo, ani sektor nie będą traktowane preferencyjnie, zagwarantowany zostanie dostęp na niedyskryminacyjnych zasadach) 2. W razie potrzeby państwa członkowskie powinny uwzględnić utworzenie na poziomie krajowym funduszy na rzecz Internetu szerokopasmowego, z których mogłyby korzystać lokalne organy w celu budowy takiej infrastruktury pasywnej. 3. Aby przyspieszyć wykorzystanie pomocy państwa w zakresie sieci szerokopasmowych, państwa członkowskie zachęca się usilnie do zgłaszania krajowych programów ramowych i unikania w ten sposób wielokrotnych zgłoszeń poszczególnych projektów. Promowanie bezprzewodowych sieci szerokopasmowych 17

18 Znaczenie technologii bezprzewodowych dla zapewnienia szerokiego pasma dla użytkowników wzrasta. Bardzo istotna jest tutaj polityka widma radiowego, a więc z jednej strony skuteczne udostępnienie użytkownikom tych częstotliwości, które zostały już zarezerwowane w ramach alokacji zharmonizowanych, z drugiej natomiast udostępnienie widma w ramach dywidendy cyfrowej dla usług łączności elektronicznej. Wzmocnienie i racjonalizacja wykorzystania funduszy strukturalnych i funduszy rozwoju obszarów wiejskich Instrument ten ma głównie na celu wsparcie dla większego wykorzystania środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich właśnie w kwestii łączy szerokopasmowych oraz innych usług społeczeństwa informacyjnego. Komisja w 2011 r. opublikuje wytyczne dotyczące inwestycji w sieci szerokopasmowe dla organów lokalnych i regionalnych w celu promowania pełnego wykorzystania środków UE. Wzmocni także współpracę z regionami aby absorpcja pomocy w ramach funduszy była większa, a także przedstawi wytyczne w sprawie wykorzystania środków z partnerstw publiczno-prywatnych oraz innych instrumentów finansowych. Tworzenie instrumentów finansowania sieci szerokopasmowych Propozycje Komisji w tym zakresie zmierzają do ograniczenia dużego ryzyka podejmowania inwestycji szczególnie tych, które uwzględniają współdzielenie infrastruktury przez operatorów prywatnych bądź będących efektem współpracy publiczno-prywatnej. Planowane jest szersze wykorzystanie instrumentów finansowych Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI). Założenia zaangażowania EBI w finansowanie sieci szerokopasmowych będą przedmiotem komunikatu KE w 2011 r. Należy zauważyć, co z punktu widzenia niniejszego Planu jest niezwykle istotne, że zgodnie z Konkluzjami Rady UE poświeconymi komunikatowi broadbandowemu Komisji 26 państwa członkowskie UE w zakresie sposoby osiągania celów EAC dysponują dużą swobodą w doborze narzędzi. Wsparcie budowy sieci NGN W zakresie dostępu do sieci nowej generacji (NGN), którą definiuje się jako przewodową sieć dostępową składającą się w całości lub w części z elementów światłowodowych i mogącą zapewnić świadczenie usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu o wyższych parametrach, Komisja proponuje w swoich zaleceniach podjęcie przez krajowe organy regulacyjne odpowiednich środków regulacyjnych odnoszących się do hurtowego dostępu do infrastruktury sieciowej, do których należy zaliczyć m.in.: 1. obowiązek udzielenia przez operatorów o znaczącej pozycji rynkowej dostępu do infrastruktury technicznej operatorom alternatywnym (taki dostęp powinien być udzielany po cenach zależnych od kosztów), 2. zobowiązanie operatora o znaczącej pozycji rynkowej do instalacji urządzeń o przepustowości wystarczającej dla korzystania z nich przez innych operatorów, 26 European Broadband: investing in digitally driven growth - Council Conclusions (16836/10) 18

19 3. jeśli operator o znaczącej pozycji rynkowej buduje sieć FTTH, to krajowy organ regulacyjny powinien zobowiązać go do udzielenia dostępu do jego sieci dostępowej operatorom alternatywnym, włącznie z przewodami wewnątrz budynków oraz udzielenia szczegółowych informacji o architekturze sieci dostępowej operatora o znaczącej pozycji rynkowej. Zgodnie z art. 19 dyrektywy w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej, państwa członkowskie Unii Europejskiej mają zapewnić uwzględnianie powyższego zalecenia przez krajowe organy regulacyjne 27. Określenie zasad lokowania środków publicznych w inwestycje w sieci szerokopasmowe Komisja Europejska wskazała również, że wytyczne w sprawie stosowania zasad dotyczących pomocy państwa zawartych w Traktacie WE do finansowania sieci szerokopasmowych ze środków publicznych określają w jaki sposób można ukierunkować środki publiczne na budowę sieci szerokopasmowych oraz sieci dostępowych nowej generacji na terenach, na których operatorzy prywatni nie dokonują inwestycji. Wytyczne wyróżniają trzy obszary: czarne, białe, szare. Obszar czarny jest to ten, na którym istnieje konkurencja, a dwa pozostałe to te, na których budowa sieci może być nieopłacalna, lub na których zasięg sieci jest niedostateczny. Wytyczne przewidują szereg ważnych zabezpieczeń takich jak m.in. przygotowanie szczegółowych planów, otwartą procedurę przetargową, zobowiązanie się do otwartego dostępu lub neutralności technologicznej. Zabezpieczenia te mają posłużyć promowaniu konkurencji oraz zapobiec wypieraniu prywatnych inwestycji. Wytyczne mają przede wszystkim propagować rozwój sieci szerokopasmowych, przy jednoczesnym utrzymaniu dynamiki rynku i konkurencji w sektorze, który osiągnął pełną liberalizację. Wytyczne gwarantują także, że w każdym przypadku udzielenia pomocy państwa operatorowi prywatnemu, musi ona promować konkurencję. Wiąże się to ze zobowiązaniem beneficjenta do udowodnienia, że zapewnia on innym operatorom otwarty dostęp do sieci sfinansowanej ze środków publicznych. Zapewnienie zasady otwartego Internetu oraz neutralności technologicznej Ponadto, Komisja Europejska pomiędzy 30 czerwca a 30 września 2010 r. przeprowadziła konsultacje w sprawie otwartego Internetu i neutralności sieci 28. Konsultacje miały na celu szczegółowe zbadanie kwestii takich jak ewentualna potrzeba regulacji zarządzania ruchem internetowym poprzez przepisy unijne, wpływ takiego zarządzania na jakość usług, czy odpowiedzieć na pytanie jak nowe unijne przepisy w dziedzinie telekomunikacji radzą sobie z rozwiązywaniem problemów. Wyniki konsultacji będą stanowiły wkład 27 Dz. U z L 337, s Stanowiska x_en.htm 19

20 w przygotowywane przez Komisję sprawozdanie w sprawie ewentualnej konieczności wprowadzenia dodatkowych wytycznych, które zostanie przekazane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie na początku 2011 r. 4. Problemy do rozwiązania i cele Biorąc pod uwagę wymagania stawiane Polsce przez Komisję Europejską w ramach Agendy Cyfrowej oraz potrzeby nowoczesnego społeczeństwa w zakresie bazy infrastrukturalnej umożliwiającej dostęp do Internetu szerokopasmowego wydaje się zasadne formułowanie na poziomie krajowym celów międzyokresowych. Można przyjąć następujący kalendarz rozwoju Internetu szerokopasmowego w Polsce. Do roku 2013: 100% gospodarstw domowych i przedsiębiorstw powinno mieć zapewniony dostęp do Internetu o prędkości co najmniej 2 Mbit/s, powszechny dostęp do Internetu powinien mieć prędkość powyżej 10 Mbit/s, co najmniej 15% gospodarstw domowych i przedsiębiorstw powinno mieć dostęp o prędkości powyżej 30 Mbit/s. Do roku 2015: 100% gospodarstw domowych i przedsiębiorstw powinno mieć zapewniony dostęp do Internetu o prędkości co najmniej 5 Mbit/s, co najmniej 30% gospodarstw domowych i przedsiębiorstw powinno mieć zapewniony dostęp do Internetu o prędkości co najmniej 30 Mbit/s, około 10% gospodarstw domowych i przedsiębiorstw powinno posiadać dostęp do Internetu o prędkości powyżej 100 Mbit/s. Do roku 2017: 100% gospodarstw domowych i przedsiębiorstw powinno mieć zapewniony dostęp do Internetu o prędkości co najmniej 15 Mbit/s, Co najmniej 60% - gospodarstw domowych i przedsiębiorstw powinno mieć zapewniony dostęp do Internetu o prędkości co najmniej 30 Mbit/s, Co najmniej 20% gospodarstw domowych i przedsiębiorstw powinno posiadać dostęp do Internetu o przepływności powyżej 100 Mbit/s. W ostatniej fazie, tj. do roku 2020, zgodnie z wymogami EAC: 100% gospodarstw domowych i przedsiębiorstw powinno mieć zapewniony dostęp do Internetu o prędkości co najmniej 30 Mbit/s, co najmniej 50% gospodarstw domowych i przedsiębiorstw powinno posiadać dostęp do Internetu o prędkości powyżej 100 Mbit/s. Do osiągnięcia ww. parametrów konieczne jest w pierwszej kolejności zidentyfikowanie najważniejszych wyzwań i problemów hamujących rozwój. 20

21 4.1 Zwiększenie inwestycji infrastrukturalnych w sieci światłowodowe Biorąc pod uwagę wytyczne i wymogi stawiane w EAC przez Komisję Europejską, Polska powinna zintensyfikować rozwój technologii, które umożliwią zwiększanie prędkości przesyłu danych. Dlatego też należy zapewnić, aby do roku 2015 co najmniej 40% procent gospodarstw domowych i przedsiębiorstw korzystało z szerokopasmowego dostępu do sieci NGN. W chwili obecnej technologią oferującą największe przepływności jest technologia światłowodowa. Nowoczesne sieci światłowodowe, jako najbardziej zaawansowane technologicznie, powinny wypierać, w zakreślonej w niniejszym planie perspektywie czasowej, technologie miedziane. Sieci światłowodowe przewyższają bowiem dotychczas stosowane technologie w zakresie możliwości, jakimi dysponują dostawcy usług działających w oparciu o te sieci, jak również odbiorcy tych usług. W szczególności sieci światłowodowe mogą zapewnić wielokrotnie wyższą przepływność łączy w porównaniu z tradycyjną technologią miedzianą. Doświadczenia innych krajów UE wskazują wyraźnie, iż dzięki rozwojowi sieci FTTx wzrasta potencjał innowacyjny gospodarki poprzez pojawienie się nowych zaawansowanych usług telekomunikacyjnych i usług świadczonych drogą elektroniczną Działanie: Wprowadzenie obowiązku wyposażenia nowo budowanych budynków mieszkalnych wielorodzinnych, budynków zamieszkania zbiorowego i budynków użyteczności publicznej w instalację światłowodową Wyposażanie budynków mieszkalnych wielorodzinnych, budynków zamieszkania zbiorowego i budynków użyteczności publicznej w światłowodową instalację telekomunikacyjną umożliwiającą przyłączenie do publicznych sieci telekomunikacyjnych ma na celu doprowadzenie do zwiększenia penetracji sieciami światłowodowymi, która jest w naszym kraju za niska. Pośrednio również wpłynie na operatorów sieci telekomunikacyjnych, którzy chętniej będą modernizować swoje sieci (w szczególności na odcinku ostatniej mili do budynku) i zastępować kable miedziane światłowodem. W chwili obecnej bowiem pojawiają się opinie, iż nie ma potrzeby modernizowania sieci operatorów skoro sieci wewnątrzbudynkowe nie są przystosowane do świadczenia usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu o wysokich przepływnościach, takich jakie oferuje technologia światłowodowa. Jednocześnie korzyść odniosą mieszkańcy ww. budynków potencjalni abonenci, którym będzie można świadczyć nowoczesne, zintegrowane usługi telekomunikacyjne. Narzędzia Nowelizacji ulegnie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Nowobudowane budynki mieszkalne wielorodzinne, budynki zamieszkania zbiorowego i budynki użyteczności publicznej będą musiały zostać wyposażone w światłowodową instalację telekomunikacyjną umożliwiającą przyłączenie do publicznych sieci telekomunikacyjnych. Ma to stanowić jedno z narzędzi prowadzących do zwiększenia penetracji sieciami światłowodowymi. Przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia w sposób ogólny wskazują na obowiązek wyposażenia budynku w instalacje telekomunikacyjną, nie wskazując jednocześnie przy tym 21

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r.

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r. Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju Warszawa, listopad 2012 r. Agenda cyfrowa cele z zakresu Internetu szerokopasmowego Do 2013 r. - szerokopasmowy dostęp do Internetu dla 100% mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach IP/08/1831 Bruksela, dnia 28 listopada 2008 r. Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach Jak wynika ze sprawozdania opublikowanego

Bardziej szczegółowo

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej IP/08/1397 Bruksela, dnia 25 września 2008 r. Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej W jaki sposób UE może zapewnić wszystkim

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę.

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. Ministerstwo Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. 1 Ministerstwo Zrozumieć cyfryzację Internet staje się centralnym narzędziem konsumpcji treści, w konsekwencji czego obserwuje się

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy w Polsce

Internet szerokopasmowy w Polsce Internet szerokopasmowy w Polsce Czy za pięć lat wciąż będziemy na szarym końcu raportu OECD? Raport Warszawa, 29.10.2009 Stopień penetracji usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu jest obecnie jednym

Bardziej szczegółowo

Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0

Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0 IP/08/1422 Bruksela, dnia 29 września 2008 r. Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0 Europa może stać się liderem w przejściu do internetu następnej generacji. Komisja

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę.

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. 1 Zrozumieć cyfryzację Internet staje się centralnym narzędziem konsumpcji treści, w konsekwencji czego obserwuje się również zmiany społeczne wywołane

Bardziej szczegółowo

Recykling odpadów opakowaniowych

Recykling odpadów opakowaniowych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY ZROZUMIEĆ MISJĘ NPS Internet staje się centralnym narzędziem konsumpcji treści, w konsekwencji czego obserwuje się również zmiany społeczne

Bardziej szczegółowo

Urząd Komunikacji Elektronicznej Departament Analiz Rynku Telekomunikacyjnego. Warszawa, kwiecień 2008 r. 1/16

Urząd Komunikacji Elektronicznej Departament Analiz Rynku Telekomunikacyjnego. Warszawa, kwiecień 2008 r. 1/16 Analiza penetracji rynku telefonii ruchomej w Polsce na tle pozostałych krajów Europy. Warszawa, kwiecień 2008 r. 1/16 Spis treści 1. Cel, zakres analizy...3 2. Polska w latach 1997-2007...4 2.1. Metoda

Bardziej szczegółowo

Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko

Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 1 22 grudnia 2014 Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010-2020: Regiony, Miasta, Obszary Wiejskie, przyjęta przez Radę

Bardziej szczegółowo

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003 Przegląd Perspektywy sektora telekomunikacyjnego w krajach OECD: edycja 2003 Overview OECD Communications Outlook: 2003 Edition Polish translation Przeglądy to tłumaczenia fragmentów publikacji OECD. Są

Bardziej szczegółowo

Narodowy Plan Szerokopasmowy

Narodowy Plan Szerokopasmowy MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Narodowy Plan Szerokopasmowy III Konwent Informatyków Warmii i Mazur - 28 listopada 2013 r. Rozwój szerokopasmowego dostęp do Internetu to wymierne korzyści dla

Bardziej szczegółowo

Urząd Komunikacji Elektronicznej Departament Analiz Rynku Telekomunikacyjnego 1/18

Urząd Komunikacji Elektronicznej Departament Analiz Rynku Telekomunikacyjnego 1/18 Analiza penetracji rynku telefonii ruchomej w Polsce na tle pozostałych krajów Europy. 1/18 Spis treści Warszawa, kwiecień 2008 r. 1. Cel, zakres analizy...3 2. Polska w latach 1997-2007...4 2.1. Metoda

Bardziej szczegółowo

Mapa Unii Europejskiej

Mapa Unii Europejskiej Mapa Unii Europejskiej 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: nazwy państw Unii Europejskiej, nazwy stolic państw Unii Europejskiej, flagi państw Unii Europejskiej. b) Umiejętności Uczeń potrafi: wskazać

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy dostęp do Internetu w Unii Europejskiej

Szerokopasmowy dostęp do Internetu w Unii Europejskiej Szerokopasmowy dostęp do Internetu w Unii Europejskiej sytuacja w dniu 1 lipca 27 roku Komisji Europejskiej Społeczeństwo Informacyjne i Media Opracowanie wersji polskiej: Stowarzyszenie Miasta w Internecie

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej

Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej Notatka informacyjna Kwiecień 2008; http://www.stat.gov.pl, e mail: obslugaprasowa@stat.gov.pl Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej Badania gospodarstw domowych i przedsiębiorstw Główny Urząd

Bardziej szczegółowo

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Frekwencja w wyborach parlamentarnych oraz samorządowych

Frekwencja w wyborach parlamentarnych oraz samorządowych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r.

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r. STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW: Plan działania w dziedzinie e-zdrowia

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Anna Ruzik CASE Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych Instytut Pracy i Spraw Społecznych Plan prezentacji Wyzwania demograficzne

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Ekonomiczna

Wyższa Szkoła Ekonomiczna Współczesne tendencje na rynku pracy DrCecylia Sadowska Snarska Snarska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Białymstoku 1. Uwarunkowania demograficzne rynku pracy. 2. Kierunki zmian w popytowej stronie rynku pracy.

Bardziej szczegółowo

Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020

Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020 Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020 1 Europejska Agenda Cyfrowa i Narodowy Plan Szerokopasmowy Cele: Powszechny dostęp do szybkiego internetu

Bardziej szczegółowo

Sieci szerokopasmowe rola samorządów wynikająca z przepisów Megaustawy 2009

Sieci szerokopasmowe rola samorządów wynikająca z przepisów Megaustawy 2009 Sieci szerokopasmowe rola samorządów wynikająca z przepisów Megaustawy 2009 Michał Półtorak Dyrektor Delegatury UKE w Zielonej Górze e-mail: m.poltorak@uke.gov.pl 1. Wstęp Sieci szerokopasmowe stanowią

Bardziej szczegółowo

Realizacja sieci szerokopasmowych przy wykorzystaniu środków unijnych Konferencja Katowice 11 stycznia 2012 r.

Realizacja sieci szerokopasmowych przy wykorzystaniu środków unijnych Konferencja Katowice 11 stycznia 2012 r. Realizacja sieci szerokopasmowych przy wykorzystaniu środków unijnych Konferencja Katowice 11 stycznia 2012 r. Grzegorz Doros Urząd Komunikacji Elektronicznej Delegatura w Siemianowicach Śląskich Internet

Bardziej szczegółowo

Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski. Warszawa, 26 maja 2015 r.

Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski. Warszawa, 26 maja 2015 r. Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski Warszawa, 26 maja 2015 r. Rozwój społeczny koncepcja Alvina Tofflera Trzecia fala Warszawa, 1997 Społeczeństwo agrarne * Społeczeństwo

Bardziej szczegółowo

Mistrzostwa Europy w Internecie 2020. Polska vs Europa - do przerwy 61:67. Przygotował: Piotr Kowalski MAiC

Mistrzostwa Europy w Internecie 2020. Polska vs Europa - do przerwy 61:67. Przygotował: Piotr Kowalski MAiC Mistrzostwa Europy w Internecie 2020. Polska vs Europa - do przerwy 61:67 Przygotował: Piotr Kowalski MAiC Polska 61,1 % Europa 67,3 % Wzrost porównywalny z UE 17 pozycja w UE Polska 16,4 linii/100 mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009 Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych Warszawa, 12 Maja 2009 Główny cel Prezesa UKE na lata 2008 2010 Wzrost dostępności

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA W ŚWIECIE KOMERCYJNA SIEĆ LTE 1800 MHz. KONFERENCJA PRASOWA 07 września 2010r.

PIERWSZA W ŚWIECIE KOMERCYJNA SIEĆ LTE 1800 MHz. KONFERENCJA PRASOWA 07 września 2010r. PIERWSZA W ŚWIECIE KOMERCYJNA SIEĆ LTE 1800 MHz KONFERENCJA PRASOWA 07 września 2010r. Agenda Internet w XXI wieku LTE - co to jest? Dlaczego LTE 1800MHz? Przyszłość - usługi 4G LTE - a następnie Nasza

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

TABELA I: FLOTY RYBACKIE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH (UE-28) W 2014 R.

TABELA I: FLOTY RYBACKIE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH (UE-28) W 2014 R. EUROPEJSKIE RYBOŁÓWSTWO W LICZBACH Poniższe tabele zawierają podstawowe dane statystyczne dotyczące różnych obszarów związanych ze wspólną polityką rybołówstwa (WPRyb), a mianowicie: floty rybackie państw

Bardziej szczegółowo

Perspektywa europejska rynku energii. Prof. Krzysztof Żmijewski Sekretarz Generalny. Rynek Energii w Polsce r.

Perspektywa europejska rynku energii. Prof. Krzysztof Żmijewski Sekretarz Generalny. Rynek Energii w Polsce r. SPOŁECZNA RADA NARODOWEGO PROGRAMU REDUKCJI EMISJI Perspektywa europejska rynku energii Prof. Krzysztof Żmijewski Sekretarz Generalny Rynek Energii w Polsce 13.4.211 r. Warszawa Społeczna Rada NPRE Struktura

Bardziej szczegółowo

Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet

Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet Ochrona konkurencji na rynkach nowych technologii Kraków, dnia 13 września 2010 Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet Krzysztof Kuik DG ds. Konkurencji, Komisja

Bardziej szczegółowo

Obniżenie wieku emerytalnego: Straty dla przyszłych emerytów, pracujących i gospodarki

Obniżenie wieku emerytalnego: Straty dla przyszłych emerytów, pracujących i gospodarki Rząd przyjął najgorszy z rozważanych wariantów decydując się na bezwarunkowe obniżenie wieku emerytalnego do 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Na tej decyzji stracą wszyscy przyszli emeryci, pracujący

Bardziej szczegółowo

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska Bogusław Kotarba Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska 2014-2020 Europejska współpraca terytorialna (EWT) EWT stanowi jeden z dwóch celów polityki spójności

Bardziej szczegółowo

Fundusze Europejskie PROGRAM POLSKA CYFROWA

Fundusze Europejskie PROGRAM POLSKA CYFROWA Fundusze Europejskie PROGRAM POLSKA CYFROWA Czym są kompetencje cyfrowe? Kompetencje cyfrowe to zespół umiejętności niezbędnych, aby efektywnie korzystać z mediów elektronicznych. Są to zarówno umiejętności

Bardziej szczegółowo

Osoby dorosłe uczestniczące w kształceniu i szkoleniu

Osoby dorosłe uczestniczące w kształceniu i szkoleniu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE 2/09/2008-22/10/2008 Znaleziono 329 odpowiedzi z 329 odpowiadających wybranym kryteriom UDZIAŁ Kraj DE - Niemcy 55 (16.7%) PL - Polska 41 (12.5%) DK -

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

ROADSHOW2016. Wprowadzenie. Rynek telekomunikacji w Polsce. Marcin Bieńkowski. kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com

ROADSHOW2016. Wprowadzenie. Rynek telekomunikacji w Polsce. Marcin Bieńkowski. kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com Wprowadzenie Rynek telekomunikacji w Polsce Marcin Bieńkowski kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com Rynek telekomunikacyjny w Polsce W 2014 r. łączna wartość polskiego rynku telekomunikacyjnego wyniosła

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy, mobilny dostęp do Internetu w Polsce. dr inż. Adam Kuriaoski Prezes Aero2, Mobyland, CenterNet

Szerokopasmowy, mobilny dostęp do Internetu w Polsce. dr inż. Adam Kuriaoski Prezes Aero2, Mobyland, CenterNet Szerokopasmowy, mobilny dostęp do Internetu w Polsce dr inż. Adam Kuriaoski Prezes Aero2, Mobyland, CenterNet AGENDA Czym jest Internet mobilny? Internet mobilny na świecie Internet mobilny w Polsce Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Cyfrowa Polska szansą na rozwój infrastruktury szerokopasmowej i kompetencji cyfrowych mieszkańców gmin. Bolesławowo, r.

Cyfrowa Polska szansą na rozwój infrastruktury szerokopasmowej i kompetencji cyfrowych mieszkańców gmin. Bolesławowo, r. Cyfrowa Polska szansą na rozwój infrastruktury szerokopasmowej i kompetencji cyfrowych mieszkańców gmin Bolesławowo, 30.11.2016r. 1 Europejska Agenda Cyfrowa Narodowy Plan Szerokopasmowy przyjęty przez

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE EDYTA BARACZ Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE Społeczeństwo informacyjne to typ społeczeństwa, którego kształtowanie się ściśle związane

Bardziej szczegółowo

Agenda cyfrowa: Komisja uznaje inwestycje w gospodarkę cyfrową za klucz do przyszłego dobrobytu w Europie

Agenda cyfrowa: Komisja uznaje inwestycje w gospodarkę cyfrową za klucz do przyszłego dobrobytu w Europie IP/10/571 Bruksela, 17 maja 2010 r. Agenda cyfrowa: Komisja uznaje inwestycje w gospodarkę cyfrową za klucz do przyszłego dobrobytu w Europie Gospodarka cyfrowa w Europie rośnie w siłę, przenika do wszystkich

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY POLSKA CYFROWA. dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji

PROGRAM OPERACYJNY POLSKA CYFROWA. dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji PROGRAM OPERACYJNY POLSKA CYFROWA dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji 1 CYFRYZACJA W EUROPEJSKIEJ POLITYCE SPÓJNOŚCI Polityka spójności w nowym okresie programowania finansowego 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Artykuł wprowadzający do e-debaty Sektor małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) ma istotne

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA EUROPA 2020 PODSTAWOWE WSKAŹNIKI

STRATEGIA EUROPA 2020 PODSTAWOWE WSKAŹNIKI STRATEGIA EUROPA 2020 PODSTAWOWE WSKAŹNIKI Strategia Europa 2020 to unijny program wzrostu i rozwoju społeczno-gospodarczego na aktualne dziesięciolecie. Strategia ta, ze względu na czas jej tworzenia,

Bardziej szczegółowo

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne Zastrzeżenia prawne Zawartośd dostępna w prezentacji jest chroniona prawem autorskim i stanowi przedmiot własności. Teksty, grafika, fotografie, dźwięk, animacje i filmy, a także sposób ich rozmieszczenia

Bardziej szczegółowo

Narażenie ludności miejskiej na powietrze zanieczyszczone ozonem

Narażenie ludności miejskiej na powietrze zanieczyszczone ozonem GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Przed letnimi wakacjami UE przypomina o europejskim numerze alarmowym 112

Przed letnimi wakacjami UE przypomina o europejskim numerze alarmowym 112 IP/08/836 Bruksela, dnia 3 czerwca 2008 r. Przed letnimi wakacjami UE przypomina o europejskim numerze alarmowym 112 Komisja Europejska wzmogła dzisiaj działania mające na celu spopularyzowanie w UE bezpłatnego

Bardziej szczegółowo

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej 2011 Paulina Zadura-Lichota, p.o. dyrektora Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej Warszawa, 1 lutego

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 292/19

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 292/19 1.11.2013 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 292/19 KOMISJA EUROPEJSKA, DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI z dnia 31 października 2013 r. dotycząca dostosowania rocznych limitów emisji państw członkowskich

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę.

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. 1 Ministerstwo Europejska Agenda Cyfrowa Narodowy Plan Szerokopasmowy przyjęty przez Radę Ministrów 08.01.2014 r. 2 NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY

Bardziej szczegółowo

Krajowe Forum Szerokopasmowe. Budowa umiejętności informatycznych

Krajowe Forum Szerokopasmowe. Budowa umiejętności informatycznych Krajowe Forum Szerokopasmowe Budowa umiejętności informatycznych Warszawa, 10.06.2009 Agenda Analiza sytuacji usług szerokopasmowych w Polsce Najlepsze światowe praktyki w budowaniu świadomości informatycznej

Bardziej szczegółowo

Implementacja Agendy Cyfrowej 2020 w Polsce

Implementacja Agendy Cyfrowej 2020 w Polsce Implementacja Agendy Cyfrowej 2020 w Polsce Czy Internet mobilny będzie substytutem stacjonarnego dostępu? Konferencja PIIT 28 października 2011 roku 2011, PIIT 1 PRAGNIENIA 2011, PIIT 2 Internet dobrem

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

i jej praktyczne zastosowanie

i jej praktyczne zastosowanie Megaustawa i jej praktyczne zastosowanie 19 maja 2010 r. przyjęto Europejską agendę cyfrową, która jest pierwszą z 7 flagowych inicjatyw Strategii UE 2020. Określa ona siedem priorytetowych obszarów działania:

Bardziej szczegółowo

Priorytety finansowania. Program realizować będzie 4 osie priorytetowe: Oś I Powszechny dostęp do szybkiego internetu

Priorytety finansowania. Program realizować będzie 4 osie priorytetowe: Oś I Powszechny dostęp do szybkiego internetu Podsumowanie POPC Opis programu Cel główny Celem Programu Operacyjnego Cyfrowa Polska 2014-2020 (POPC) jest wzmocnienie cyfrowych fundamentów dla rozwoju kraju. Zgodnie z Umową Partnerstwa, jako fundamenty

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 Konferencja konsultacyjna Prognozy oddziaływania na środowisko dla projektu Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 Warszawa, 9 grudnia 2013 r. Cele programu

Bardziej szczegółowo

Efektywność ekonomiczna inwestycji jako warunek konieczny realizacji celów NPS. Piotr Marciniak (KIKE) Warszawa, 3 luty 2014 r.

Efektywność ekonomiczna inwestycji jako warunek konieczny realizacji celów NPS. Piotr Marciniak (KIKE) Warszawa, 3 luty 2014 r. Efektywność ekonomiczna inwestycji jako warunek konieczny realizacji celów NPS Piotr Marciniak (KIKE) Warszawa, 3 luty 2014 r. Ramy czasowe i formalne inwestycji w ramach projektów dofinansowywanych: 1.

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access dr inż. Stanisław Wszelak Rodzaje dostępu szerokopasmowego Technologia xdsl Technologie łączami kablowymi Kablówka Technologia poprzez siec

Bardziej szczegółowo

Perspektywa finansowa

Perspektywa finansowa Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Perspektywa finansowa 2014-2020 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Europa 2020 1. Inteligentny rozwój budowanie gospodarki opartej

Bardziej szczegółowo

Program PIN Performance Road Safety Index

Program PIN Performance Road Safety Index Program PIN Performance Road Safety Index Ciągła potrzeba poprawy brd w Unii Europejskiej Warszawa, 14 lutego 2013 Mircea Steriu, Oficer Projektu ETSC PIN Wprowadzenie do ETSC ETSC jest niezależną organizacją

Bardziej szczegółowo

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych 13/05/2008-20/06/2008 Znaleziono 408 odpowiedzi z 408 odpowiadających wybranym kryteriom 0. Uczestnictwo Kraj DE - Niemcy 48 (11,8%) PL - Polska 44 (10,8%)

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie regionalne PKB na 1 mieszkańca według PPP na poziomie NTS 3

Zróżnicowanie regionalne PKB na 1 mieszkańca według PPP na poziomie NTS 3 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Regionalne Sieci Szerokopasmowe Inwentaryzacja infrastruktury telekomunikacyjnej na terenie województwa (na przykładzie woj.

Regionalne Sieci Szerokopasmowe Inwentaryzacja infrastruktury telekomunikacyjnej na terenie województwa (na przykładzie woj. Regionalne Sieci Szerokopasmowe Inwentaryzacja infrastruktury telekomunikacyjnej na terenie województwa (na przykładzie woj. Pomorskiego) Realizacja inwestycji teleinformatycznych wyzwania i moŝliwości

Bardziej szczegółowo

Wskaźnik gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego 1 2015 2

Wskaźnik gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego 1 2015 2 Wskaźnik gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego 1 2015 2 Profil państwa We wskaźniku gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego 2015 uzyskała na poziomie 3 0,38 i zajęła 23 na liście 28 państw

Bardziej szczegółowo

Perspektywa finansowa 2014-2020

Perspektywa finansowa 2014-2020 Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Perspektywa finansowa 2014-2020 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Europa 2020 1. Inteligentny rozwój budowanie gospodarki opartej

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie transmisji danych oraz innych usług telefonii mobilnej w latach 2010-2014

Wykorzystanie transmisji danych oraz innych usług telefonii mobilnej w latach 2010-2014 + Wykorzystanie transmisji danych oraz innych usług telefonii mobilnej w latach 21-214 Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej Warszawa, sierpień 215 r. [mld MB] Poniższe zestawienia powstały w oparciu

Bardziej szczegółowo

Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ

Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ EUROPA 2020 Europa 2020 to unijna strategia na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, zapoczątkowana w 2010 roku. W obliczu stale zmieniającej się zglobalizowanej rzeczywistości niezbędnym jest funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Europejska Współpraca Terytorialna w latach 2014-2020

Europejska Współpraca Terytorialna w latach 2014-2020 Europejska Współpraca Terytorialna w latach 2014-2020 Współpraca międzyregionalna doświadczenia i szanse Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej Katowice, 15 października 2013 r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

PLAN KONSPEKT. do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu. Szerokopasmowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu. Szerokopasmowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Szerokopasmowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami konfiguracji

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Warunki poprawy pozycji innowacyjnej kraju Globalizacja działalności badawczej i rozwojowej: próba oceny miejsca Polski

Warunki poprawy pozycji innowacyjnej kraju Globalizacja działalności badawczej i rozwojowej: próba oceny miejsca Polski Warunki poprawy pozycji innowacyjnej kraju Globalizacja działalności badawczej i rozwojowej: próba oceny miejsca Polski Wojciech Burzyński Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur Warszawa, 8 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Forum Bankowe Uwarunkowania ekonomiczne i regulacyjne sektora bankowego. Iwona Kozera, Partner EY 15 marca 2017

Forum Bankowe Uwarunkowania ekonomiczne i regulacyjne sektora bankowego. Iwona Kozera, Partner EY 15 marca 2017 Forum Bankowe Uwarunkowania ekonomiczne i regulacyjne sektora bankowego Iwona Kozera, Partner EY 15 marca 2017 2000 2001 2002 2003 200 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 201 2015 2016 Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego KAROLINA ŁUKASZCZYK Europejska Sieć Migracyjna quasi agencja unijna (KE + krajowe punkty kontaktowe), dostarcza aktualnych,

Bardziej szczegółowo

Droga do Cyfrowej Szkoły

Droga do Cyfrowej Szkoły Droga do Cyfrowej Szkoły O czym dziś opowiem? Współczesny świat stawia wyzwania Trendy a cyfrowa szkoła Kluczowe kompetencje we współczesnym świecie Europejska Agenda Cyfrowa Rozwój sieci szerokopasmowej

Bardziej szczegółowo

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Kompleksowe kompendium wiedzy Fakty i argumenty regulacje prawne dane liczbowe kontekst kulturowy

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY PL PL PL KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.1.2010 KOM(2009)713 wersja ostateczna SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Monitorowanie emisji CO 2 z nowych samochodów osobowych w UE:

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Rozdysponowanie pasma 800 / 2600 MHz w Polsce niezbędne kroki

Rozdysponowanie pasma 800 / 2600 MHz w Polsce niezbędne kroki Rozdysponowanie pasma 800 / 2600 MHz w Polsce niezbędne kroki Częstotliwości dla systemów 4G: LTE - dziś i jutro 17 stycznia 2013 Maciej Zengel, Orange Polska Wymogi Agendy Cyfrowej W 2020 r. każdy mieszkaniec

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

1. Mechanizm alokacji kwot

1. Mechanizm alokacji kwot 1. Mechanizm alokacji kwot Zgodnie z aneksem do propozycji Komisji Europejskiej w sprawie przejęcia przez kraje UE 120 tys. migrantów znajdujących się obecnie na terenie Włoch, Grecji oraz Węgier, algorytm

Bardziej szczegółowo

L 90/106 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 90/106 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 90/106 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 28.3.2013 DECYZJA KOMISJI z dnia 26 marca 2013 r. określająca roczne limity emisji państw członkowskich na lata 2013 2020 zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Polska Szerokopasmowa Raport Cisco: Czterokrotny wzrost ruchu w Internecie w ciągu czterech lat

Polska Szerokopasmowa Raport Cisco: Czterokrotny wzrost ruchu w Internecie w ciągu czterech lat Raport Cisco: Czterokrotny wzrost ruchu w Internecie w ciągu czterech lat Strona 1/5 Autorzy dorocznego raportu Cisco VNI Forecast szacują, że liczba urządzeń i połączeń internetowych ulegnie w latach

Bardziej szczegółowo

Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej

Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej Michał Ziętara Dyrektor Departamentu Programów Ponadregionalnych Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 21 listopada 2012 r. Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo