DZIAŁALNOŚĆ ZAGRANICZNYCH ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ W POLSCE ORAZ KRAJOWYCH ZAKŁADÓW ZA GRANICĄ W LATACH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DZIAŁALNOŚĆ ZAGRANICZNYCH ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ W POLSCE ORAZ KRAJOWYCH ZAKŁADÓW ZA GRANICĄ W LATACH 2007-2009"

Transkrypt

1 DZIAŁALNOŚĆ ZAGRANICZNYCH ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ W POLSCE ORAZ KRAJOWYCH ZAKŁADÓW ZA GRANICĄ W LATACH URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, kwiecień 2011

2 Autorzy: Małgorzata Pawlak-Kalemba (DMR) Przemysław Rodziewicz (DMR) Mariusz Smętek (DMR) SŁOWA KLUCZOWE: ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ, DZIAŁALNOŚĆ TRANSGRANICZNA, SWOBODA ŚWIADCZENIA USŁUG, SWOBODA ZAKŁADANIA PRZEDSIĘBIORSTW, ODDZIAŁ - 1 -

3 SPIS TREŚCI: Wstęp... 3 I. Notyfikacje zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce... 4 II. Dane statystyczne dotyczące działalności zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce... 6 II.1. Składka przypisana brutto... 6 II.2. Odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto...13 III. Działalność krajowych zakładów ubezpieczeń w UE...15 Wnioski i rekomendacje...17 Załączniki:...18 Spis tabel...20 Spis wykresów...21 Spis wykresów

4 Wstęp Niniejszy raport prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów ubezpieczeń na terytorium RP w latach , prowadzonej na zasadzie swobody świadczenia lub w ramach swobody zakładania przedsiębiorstw (poprzez oddział) oraz krajowych zakładów ubezpieczeń poza granicami RP. Podstawą opracowania są informacje przekazywane przez zagraniczne organy nadzoru. Zakres tych informacji został określony w art. 44 Trzeciej Dyrektywy ubezpieczeń nie na życie 92/49/EEC i art. 49 Dyrektywy 2002/83/EEC dotyczącej ubezpieczeń na życie i obejmuje następujące dane: dla zakładów ubezpieczeń na życie kwotę składki przypisanej brutto, oddzielnie w odniesieniu do transakcji przeprowadzanych w ramach prawa przedsiębiorczości oraz dla transakcji przeprowadzanych w ramach swobody świadczenia, w podziale na Państwa Członkowskie oraz na grupy ubezpieczeń (zgodnie z podziałem w dyrektywie), dla zakładów ubezpieczeń majątkowych (nie na życie) kwotę składki przypisanej brutto, odszkodowań i prowizji brutto oddzielnie dla transakcji przeprowadzanych w ramach prawa przedsiębiorczości oraz dla transakcji przeprowadzanych w ramach swobody świadczenia, w podziale na Państwa Członkowskie i na zespoły grup ubezpieczeń (zgodnie z podziałem w dyrektywie). Dodatkowo w odniesieniu do grupy 10, z wyłączeniem odpowiedzialności cywilnej przewoźnika, informację o częstotliwości występowania i średniej wysokości odszkodowania. Państwa Członkowskie przekazują ww. informacje zainteresowanym zagranicznym organom nadzoru na żądanie, w formie zagregowanej i w terminie do końca następnego roku (ostanie informacje za 2009 r. z węgierskiego organu nadzoru zostały przekazane do UKNF w dniu 28 lutego 2011 r.). Informacje o transgranicznej działalności krajowych zakładów ubezpieczeń opracowane zostały na podstawie rocznych sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń za 2009 r

5 I. Notyfikacje zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce W roku 2010 notyfikowało swoją działalność w Polsce na zasadzie swobody świadczenia 50 zakładów ubezpieczeń z państw UE i 2 zakłady z państw EOG. Łącznie notyfikację na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w Polsce poprzez swobodę świadczenia posiadało na koniec 2010 r. 529 zagranicznych zakładów ubezpieczeń. Do 2009 r. liczba nowych notyfikacji na prowadzenie działalności na terenie RP na zasadzie swobody świadczenia stopniowo się zmniejszała. W 2006 r. 82 zagraniczne zakłady ubezpieczeń zgłosiły zamiar prowadzenia takiej działalności. W latach 2007 i 2008 liczba notyfikacji wyniosła odpowiednio 78 oraz 68. W 2009 r. notyfikowało się jedynie 47 zagranicznych zakładów ubezpieczeń. Na koniec 2010 r. liczba ta zwiększyła się do 52 zakładów. Najwięcej notyfikacji posiadały na koniec 2010 r. zakłady ubezpieczeń z Wielkiej Brytanii (127) oraz Irlandii (88), najmniej zaś z Estonii (1), Portugalii (1) oraz Łotwy (2). Na liście zakładów ubezpieczeń notyfikowanych pojawiają się zarówno mało znane zakłady ubezpieczeń, jak i firmy globalne posiadające już w Polsce swoje zakłady ubezpieczeń. Tabela 1. Liczba notyfikacji zakładów ubezpieczeń z UE, które zgłosiły zamiar prowadzenia działalności na terenie RP na zasadzie swobody świadczenia Kraj Liczba nowych notyfikacji Zakłady posiadające notyfikację na koniec 2010 r. Austria Belgia Bułgaria Czechy Dania Estonia 1 Finlandia 4 Francja Grecja 3 3 Hiszpania Holandia Irlandia Litwa Luksemburg Łotwa Malta Niemcy Portugalia 1 1 Rumunia Słowacja 2 6 Słowenia 3 Szwecja Węgry Wielka Brytania Włochy Razem UE Liechtenstein Norwegia Razem EOG Zakłady ubezpieczeń z państw członkowskich UE i państw członkowskich EOG mogą również prowadzić działalność ubezpieczeniową poprzez założenie w Polsce oddziału w ramach swobody zakładania przedsiębiorstw (poprzez oddział). W całym 2009 r. żaden z zagranicznych podmiotów nie zgłosił zamiaru prowadzenia takiej działalności. Dopiero w 2010 r. dwa zakłady z Niemiec i Francji zgłosiły prośbę o notyfikację. Na koniec 2010 r. liczba notyfikacji na działalność w Polsce poprzez oddział wynosiła

6 Tabela 2. Notyfikacje zakładów ubezpieczeń z UE zamierzających prowadzić działalność na terenie RP w formie oddziału na koniec 2010 r. Nazwa oddziału Kraj Zakres działania/grupa Rok notyfikacji Ubezpieczenia na życie Skandia Lebensversicherung AG SA Niemcy I, II, III, IV, V 2010 CALI Europe S.A. (Credit Agricole Life Insurance Europe) Luksemburg I, II, III, VI, VII 2007 Prevoir-Vie Groupe Prevoir S.A. Francja I - V 2000 Ubezpieczenia majątkowe Mondial Assistance International AG Francja 1, 2, 7-9, 13, /2004 Society of Lloyd s Wielka Brytania 1-9, Inter Partner Assistance Belgia 1a, 2, 9, 10a, 13, 16, 17, Liberty Seguros Hiszpania 1, 3, 7-10, 16, 17, Mapfre Asistencia (zamknięty z dn r.) Hiszpania Medicover Insurance AB Szwecja 1, Avanssur S.A. Francja 1-3, 8-10, 17, Chartis Europe S.A. Francja 1-3, 7-10, 12-14, ACE European Group Limited Wielka Brytania Atradius Credit Insurance N.V. Holandia Europaische Reiseversicherung Aktiengesellschaft Niemcy 1, 2, 8, 9, 11, 13-16, XL Insurance Company Limited Wielka Brytania 6-9, 12, 13, COFACE Austria Kreditversicherung AG Austria 14, Cardif-Assurances Risques Divers S.A. Francja 1, 2, 8, 9, 13, 16,

7 II. Dane statystyczne dotyczące działalności zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce Informacja o działalności w Polsce w 2009 r. zagranicznych zakładów ubezpieczeń została przekazana przez wszystkie zagraniczne organy nadzoru z krajów EOG, w tym: dane statystyczne o działalności w Polsce nadzorowanych przez nie zakładów ubezpieczeń przekazały 23 organy nadzoru (Austria, Belgia, Czechy, Dania, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Portugalia, Słowenia, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania i Włochy), swoje dane (lub część danych dotyczącą np. wielkości składki) również w podziale na poszczególne zakłady ubezpieczeń przekazało 18 organów nadzoru (z Austrii, Belgii, Czech, Danii, Francji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Litwy, Luksemburga, Łotwy, Niemiec, Norwegii, Słowenii, Szwecji, Węgier, Wielkiej Brytanii i Włoch), informacje, że nadzorowane przez te organy zakłady ubezpieczeń nie prowadziły w 2009 r. działalności ubezpieczeniowej na terenie RP przekazało 6 organów nadzoru (Bułgaria, Cypr, Estonia, Finlandia, Rumunia i Słowacja). II.1. Składka przypisana brutto Wartość składki przypisanej brutto zakładów ubezpieczeń z krajów UE/EOG prowadzących w Polsce działalność na zasadzie swobody świadczenia lub poprzez oddziały, wyniosła w 2009 r. 750,26 mln euro, czyli 3 246,58 mln zł (w 2008 r. odpowiednio 492,79 mln euro, czyli 1 732,72 mln zł). 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% 49,0% 71,0% 80% 51,0% 29,0% 20% W 2009 r. wysokość składki przypisanej brutto pozyskanej przez zakłady ubezpieczeń na życie znacznie wzrosła i przewyższyła tą pozyskaną przez zakłady ubezpieczeń majątkowych. Jeszcze w 2008 r. większość składki zagranicznych zakładów ubezpieczeń została pozyskana przez zakłady majątkowe (71%). Na życie Majątek 120% 100% 80% 60% 40% 20% 62,5% 37,5% 39,6% 44% 60,4% 56% Łączna składka pozyskana przez zagraniczne zakłady ubezpieczeń w Polsce działające poprzez oddziały stanowi 62,5% łącznej składki. W ubezpieczeniach na życie ponad 78% składki zostało pozyskane poprzez oddział. 0% Usługi Oddział - 6 -

8 8% 7,5% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% 0% 5,5% 6,3% 6,1% 2,9% 1,3% Składka z transgranicznej działalności zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce odpowiadała 6,3% składki przypisanej brutto za 2009 r. krajowego sektora ubezpieczeń (w ciągu roku udział ten wzrósł ponad dwukrotnie), przy czym dla zakładów ubezpieczeń na życie udział ten wynosił 5,5%, natomiast dla zakładów majątkowych 7,5%. Na życie Majątek Ogółem 250% 233,6% 200% 150% 100% 87,4% 128,0% 59,1% W stosunku rocznym składka w euro zwiększyła się o 52,2% (o złotych o 87,4%). 50% 28,8% 42,0% 0% Na życie Majątek Ogółem Tabela 3. Podstawowe informacje dotyczące składki przypisanej brutto z działalności transgranicznej w Polsce w latach Wyszczególnienie swoboda swoboda swoboda oddział razem oddział Razem oddział razem Dane w mln euro Na życie 82,90 299,18 382,08 99,42 41,50 140,92 57,00 0,45 57,44 Majątkowe 198,80 169,37 368,17 198,15 153,72 351,87 103,28 127,10 230,38 Razem 281,70 468,56 750,26 297,57 195,22 492,79 160,27 127,55 287,82 Dane w mln zł Na życie 358, , ,38 349,62 145,95 495,57 215,62 1,69 217,31 Majątkowe 860,27 732, ,20 696,59 540, ,15 390,68 480,81 871,49 Razem 1 219, , , ,21 686, ,72 606,30 482, ,80 Zmiana składki w euro Na życie -16,6% 620,9% 171,1% 74,4% 9174,0% 145,3% 90,9% 37,6% 90,3% Majątkowe 0,3% 10,2% 4,6% 91,9% 20,9% 52,7% 35,3% 134,5% 76,5% Razem -5,3% 140,0% 52,2% 85,7% 53,1% 71,2% 50,9% 134,0% 79,1% Zmiana składki w zł Na życie 2,6% 787,1% 233,6% 62,2% 8521,1% 128,0% 85,4% 33,6% 84,9% Majątkowe 23,5% 35,6% 28,8% 78,3% 12,4% 42,0% 31,4% 127,8% 71,4% Razem 16,5% 195,3% 87,4% 72,6% 42,3% 59,1% 46,6% 127,2% 73,9% Struktura składki Na życie 11,0% 39,9% 50,9% 20,2% 8,4% 28,6% 19,8% 0,2% 20,0% Majątkowe 26,5% 22,6% 49,1% 40,2% 31,2% 71,4% 35,9% 44,2% 80,0% Razem 37,5% 62,5% 60,4% 39,6% 55,7% 44,3% % krajowego sektora ubezpieczeń Na życie 1,2% 4,3% 5,5% 0,9% 0,4% 1,3% 0,8% 0,0% 0,9% Majątkowe 4,1% 3,5% 7,5% 3,4% 2,7% 6,1% 2,1% 2,6% 4,8% Razem 2,4% 3,9% 6,3% 1,8% 1,2% 2,9% 1,4% 1,1% 2,5% - 7 -

9 1. Składka przypisana brutto w podziale na poszczególne kraje W 2009 r. największą składkę na polskim rynku zebrały zakłady ubezpieczeń nadzorowane przez organy nadzoru z Luksemburga (40,2% łącznej składki zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce), Irlandii (24,4% łącznej składki), Francji (15,1% łącznej składki) oraz Wielkiej Brytanii (8,1% łącznej składki). Kraje te, oprócz Luksemburga, dominowały również w 2008 r. Wykres 1. Udział krajów o największej pozycji na rynku polskim w 2009 r. 90% 80% 78,4% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 40,2% 28,4% 30,6% 24,4% 20,4% 15,1% 15,7% 8,1% 0,6% 0,2% 0,6% Luksemburg Irlandia Francja Wielka Brytania Życie Majątek Razem Zagraniczne zakłady ubezpieczeń z Luksemburga oraz Francji prowadzą w Polsce działalność głównie poprzez tworzone oddziały, natomiast zakłady z Irlandii oraz Wielkiej Brytanii poprzez swobodę świadczenia. Zakłady ubezpieczeń z Luksemburga przesunęły się w 2009 r. z pozycji czwartej na pozycję pierwszą w ubezpieczeniach na życie oraz łącznie. Posiadają 40,2% rynku (78,4% w ubezpieczeniach na życie i jedynie 0,6% w ubezpieczeniach majątkowych). Drugą pozycję ogółem oraz w podziale na ubezpieczenia życie i majątek zajmują irlandzkie zakłady ubezpieczeń, przy czym ich udział w sektorze ubezpieczeń na życie wynosił 20,4%, natomiast w sektorze ubezpieczeń majątkowych 28,4%. Trzecią pozycję łącznie oraz pierwszą w ubezpieczeniach majątkowych zajmuje Francja (jej udział w ubezpieczeniach majątkowych wynosi 30,6%, natomiast w ubezpieczeniach na życie 0,2%). Pomimo tego, iż zakłady z Wielkiej Brytanii zarówno w ubezpieczeniach na życie, jak i ubezpieczeniach majątkowych zajęły trzecią pozycję, to łącznie przypadło im czwarte miejsce (z udziałem na polskim rynku na poziomie 8,1%)

10 Wykres 2. Struktura składki przypisanej brutto zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce wg krajów w latach % 40% 35% 30% 25% 20% % 10% 5% 0% Lu ksem burg Irland ia Fra ncja Wielka Brytania Hiszp ania Nie mc y A ustria Ho landia M alta P ozo stałe 2. Składka przypisana brutto w ubezpieczeniach na życie Zagraniczne zakłady ubezpieczeń mogą prowadzić w Polsce działalność w podziale na następujące rodzaje ubezpieczeń (zgodnie z art. 1. Pierwszej Dyrektywy Rady z dnia 5 marca 1979 (79/267/EEC) w sprawie koordynacji ustaw, rozporządzeń i przepisów administracyjnych dotyczących podejmowania i prowadzenia działalności w dziedzinie bezpośrednich ubezpieczeń na życie): Grupa I Grupa II Grupa III Grupa IV Grupa V Grupa VI Grupa VII Grupa VIII Ubezpieczenia na życie z wyłączeniem ubezpieczeń zawartych w grupie II i III. Ubezpieczenia na wypadek zawarcia związku małżeńskiego, na wypadek narodzin dzieci (marriage assurance, birth assurance) - ubezpieczenia, w których wypłata świadczeń następuje w przypadku zawarcia związku małżeńskiego lub narodzin dziecka ubezpieczonej osoby (umowy zawierane są na okres dłuższy niż jeden rok). Ubezpieczenia na życie powiązane z funduszami inwestycyjnymi (ubezpieczenia, w których świadczenie w całości lub częściowo określone jest poprzez odniesienie do wartości jakiegokolwiek majątku (niezależnie od tego, czy został on określony w umowie) lub w odniesieniu do dochodów z tego majątku, bądź też poprzez odniesienie do wahań w wartości jakiegokolwiek majątku lub we wskaźniku dotyczącym tej wartości. Stałe ubezpieczenia zdrowotne. Tontyny. Operacje kapitałowe. Zarządzanie grupowymi funduszami emerytalnymi. Operacje przeprowadzane przez zakłady ubezpieczeń, jak te, wymienione w 1 rozdziale, tytuł 4 księgi IV francuskiego Code des assurances

11 Grupa IX Operacje mające związek z długością życia człowieka, które są nakazane lub przewidziane w przepisach o ubezpieczeniach społecznych, kiedy są przeprowadzane lub zarządzane na własne ryzyko przez zakłady ubezpieczeń zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego. Organy nadzoru krajów EOG wymieniają się między sobą informacjami o działalności transgranicznej zgodnie z powyższym podziałem ubezpieczeń. Analogicznie do poprzednich lat, w 2009 r. w ubezpieczeniach na życie prawie cała składka przypisana brutto w Polsce (ok. 97,6%) pozyskana została w grupie I (ubezpieczenia na życie). Nie została odnotowana działalność w grupach: II, V, VII, VIII i IX. Tabela 4. Składka przypisana brutto z działalności zagranicznych zakładów ubezpieczeń na życie w Polsce w latach Grupy ubezpieczeń swoboda swoboda swoboda oddział oddział oddział Wartość w mln zł grupa I 318, ,49 323,92 145,88 175,16 1,69 grupa III 40,17 0,17 25,27 0,06 35,82 0,00 grupa IV 0,10 0,00 0,36 0,00 4,60 0,00 grupa VI 0,04 0,00 0,07 0,00 0,04 0,00 Suma 358, ,66 349,62 145,94 215,62 1,69 Struktura grupa I 19,26% 78,29% 65,36% 29,44% 80,60% 0,78% grupa III 2,43% 0,01% 5,10% 0,01% 16,48% 0,00% grupa IV 0,01% 0,00% 0,07% 0,00% 2,12% 0,00% grupa VI 0,00% 0,00% 0,01% 0,00% 0,02% 0,00% Wykres 3. Struktura składki przypisanej brutto zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce w ubezpieczeniach na życie wg zespołów grup ubezpieczeń w m ln z ł grupa VI grupa IV grupa III grupa I swoboda oddział swoboda oddział swoboda oddział

12 3. Składka przypisana brutto w ubezpieczeniach pozostałych osobowych i majątkowych W ubezpieczeniach majątkowych zagraniczne organy nadzoru wymieniają między sobą informacje nie w podziale na poszczególne grupy ubezpieczeń, tylko w podziale na zespoły grup ubezpieczeń: Grupy 1 i 2 Grupa 10 Grupy 3 i 7 Grupy 8 i 9 Grupy 4, 5, 6, 7, 11 i 12 Grupa 13 Ubezpieczenia wypadku Ubezpieczenia choroby Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wszelkiego rodzaju, wynikającej z posiadania i użytkowania pojazdów lądowych z napędem własnym Ubezpieczenia casco pojazdów lądowych Ubezpieczenia przedmiotów w transporcie Ubezpieczenia szkód spowodowanych żywiołami Ubezpieczenia pozostałych szkód rzeczowych (jeżeli nie zostały ujęte w grupie 3, 4, 5, 6 lub 7) Ubezpieczenia casco pojazdów szynowych Ubezpieczenia casco statków powietrznych Ubezpieczenia żeglugi morskiej i śródlądowej casco statków żeglugi morskiej i statków żeglugi śródlądowej Ubezpieczenia przedmiotów w transporcie Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wszelkiego rodzaju, wynikającej z posiadania i użytkowania statków powietrznych Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za żeglugę morską i śródlądową, wynikającej z posiadania i użytkowania statków żeglugi śródlądowej i statków morskich Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej Grupy 14 i 15 Grupy 16, 17 i 18 Ubezpieczenia kredytu Gwarancja ubezpieczeniowa Ubezpieczenia różnych ryzyk finansowych Ubezpieczenia ochrony prawnej Ubezpieczenia świadczenia pomocy na korzyść osób, które popadły w trudności w czasie podróży lub podczas nieobecności w miejscu zamieszkania Z analizy tak zagregowanych danych wynika, że najwięcej składki przypisanej brutto ubezpieczeń majątkowych w 2009 r. pozyskane zostało w ubezpieczeniach wypadkowych i chorobowych (gr. 1 i 2), ubezpieczeniach majątku (gr. 8 i 9), ubezpieczeniach OC pojazdów (gr. 10) oraz pozostałych grupach 16, 17 i 18. Udział tych czterech zespołów grup ubezpieczeń w łącznej składce z ubezpieczeń transgranicznych to ponad 78%. Tabela 5. Składka przypisana brutto z działalności zagranicznych zakładów ubezpieczeń działu II w Polsce w latach Grupy ubezpieczeń swoboda swoboda swoboda oddział oddział oddział Wartość w mln zł grupy 1 i 2 284,52 85,13 239,92 53,77 95,33 28,34 grupa 10 49,65 208,88 44,37 113,35 18,38 14,11 grupy 3 i 7 7,25 28,91 6,39 24,11 3,58 56,63 grupy 8 i 9 168,93 108,38 185,22 89,39 127,61 102,71 grupy 4, 5, 6, 7, 11 i 12 51,29 9,78 30,99 14,90 36,11 7,95 grupa 13 62,66 70,55 46,38 52,71 34,29 56,72 grupy 14 i 15 29,00 83,59 21,77 74,62 7,87 82,00 grupy 16, 17 i ,98 137,70 121,54 117,72 67,53 132,36 Suma 860,27 732,92 696,59 540,56 390,68 480,81 Struktura grupy 1 i 2 17,86% 5,34% 19,39% 4,35% 10,94% 3,25% grupa 10 3,12% 13,11% 3,59% 9,16% 2,11% 1,62%

13 Grupy swoboda swoboda swoboda ubezpieczeń oddział oddział oddział Wartość w mln zł grupy 3 i 7 0,45% 1,81% 0,52% 1,95% 0,41% 6,50% grupy 8 i 9 10,60% 6,80% 14,97% 7,23% 14,64% 11,79% grupy 4, 5, 6, 7, 11 i 12 3,22% 0,61% 2,51% 1,20% 4,14% 0,91% grupa 13 3,93% 4,43% 3,75% 4,26% 3,93% 6,51% grupy 14 i 15 1,82% 5,25% 1,76% 6,03% 0,90% 9,41% grupy 16, 17 i 18 12,99% 8,64% 9,82% 9,52% 7,75% 15,19% Wykres 4. Struktura składki przypisanej brutto zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce w ubezpieczeniach majątkowych wg zespołów grup ubezpieczeń w m ln z ł grupy 16, 17 i 18 grupy 14 i 15 grupa 13 grupy 4, 5, 6, 7, 11 i 12 grupy 8 i 9 grupy 3 i 7 grupa 10 grupy 1 i 2 0 swoboda oddział swoboda oddział swoboda oddział Obserwowany jest stały wzrost znaczenia działalności transgranicznej dla rynku polskiego. Składka przypisana brutto zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce z tytułu ubezpieczeń należących do trzech zespołów grup, czyli grupy 1 i 2 (łącznie), 4, 5, 6, 7, 11 i 12 (łącznie) oraz 16, 17 i 18 (łącznie) przekraczała 20% składki krajowych zakładów. W grupie 10 zauważyć można silną tendencję wzrostową, pomimo niewielkiego udziału na rynku polskim

14 Wykres 5. Udział zagranicznych zakładów ubezpieczeń na rynku polskim wg składki przypisanej brutto w ubezpieczeniach majątkowych w podziale na grupy 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% grupy 1 i 2 grupa 10 grupy 3 i 7 grupy 8 i 9 grupy 4, 5, 6, 7, 11 i 12 grupa 13 grupy 14 i 15 grupy 16, 17 i ,77% 3,62% 0,73% 7,46% 21,37% 11,96% 15,26% 27,36% ,19% 2,25% 0,57% 8,26% 16,40% 10,18% 13,63% 28,52% ,68% 0,52% 1,24% 7,50% 14,56% 10,13% 11,91% 29,87% II.2. Odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto Informację o wypłaconych odszkodowaniach i świadczeniach brutto organy nadzoru krajów EOG wymieniają między sobą tylko dla ubezpieczeń majątkowych. Wartość odszkodowań brutto zakładów ubezpieczeń z UE/EOG prowadzących w Polsce działalność na zasadzie swobody świadczenia lub poprzez oddziały wyniosła w 2009 r. 104,94 mln euro, czyli 454,12 mln zł (w 2008 r. 111,67 mln euro). W stosunku rocznym świadczenia te zwiększyły się o ponad 15%. Tabela 6. Odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto z tytułu działalności zagranicznych zakładów ubezpieczeń działu II w Polsce w latach Grupy ubezpieczeń swoboda oddział swoboda oddział swoboda oddział Wartość w mln zł grupy 1 i 2 16,01 28,60 6,09 17,91 3,83 8,45 grupa 10 32,97 130,12 21,20 51,89 8,64 1,67 grupy 3 i 7 1,64 28,45 3,64 13,61 0,65 21,40 grupy 8 i 9 37,55 59,20 36,37 76,41 23,14 4,74 grupy 4, 5, 6, 7, 11 i 12 11,16 1,11 27,21 0,65-4,48 0,40 grupa 13-85,99 24,60 77,45 4,69 22,71 0,86 grupy 14 i 15 31,23 119,24 3,30 33,05 7,24 32,77 grupy 16, 17 i 18 11,91 6,31 15,39 3,93 5,41 11,59 Suma 56,49 397,62 190,65 202,15 67,15 81,88 Struktura grupy 1 i 2 3,53% 6,30% 1,55% 4,56% 2,57% 5,67% grupa 10 7,26% 28,65% 5,40% 13,21% 5,80% 1,12% grupy 3 i 7 0,36% 6,26% 0,93% 3,46% 0,44% 14,36% grupy 8 i 9 8,27% 13,04% 9,26% 19,45% 15,53% 3,18% grupy 4, 5, 6, 7, 11 i 12 2,46% 0,24% 6,93% 0,17% -3,01% 0,27% grupa 13-18,94% 5,42% 19,72% 1,19% 15,24% 0,58% grupy 14 i 15 6,88% 26,26% 0,84% 8,41% 4,86% 21,99% grupy 16, 17 i 18 2,62% 1,39% 3,92% 1,00% 3,63% 7,77%

15 Wykres 6. Odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce w ubezpieczeniach majątkowych wg zespołów grup ubezpieczeń w latach Większość odszkodowań brutto działu II w 2009 r. wypłacano z ubezpieczeń OC samochodowych (gr. 10), ubezpieczeń kredytu i poręczeń (gr. 14 i 15) oraz ubezpieczeń majątkowych (gr. 8 i 9)

16 III. Działalność krajowych zakładów ubezpieczeń w UE Począwszy od 2005 r. krajowe zakłady ubezpieczeń mogą prowadzić działalność międzynarodową w ramach swobody zakładania przedsiębiorstw lub w ramach swobody świadczenia. Siedemnaście krajowych zakładów ubezpieczeń posiada notyfikację na działalność zagraniczną na zasadzie swobody świadczenia. Zakłady - PAPTUnŻiR AMPLICO-LIFE S.A. oraz COMPENSA TU S.A. VIG posiadają notyfikację na działalność poprzez oddział. Tabela 7. Notyfikacje krajowych zakładów ubezpieczeń na koniec 2010 r. Zakłady ubezpieczeń Kraj notyfikacji Zakres notyfikacji Działalność poprzez oddział PAPTUnŻiR AMPLICO-LIFE S.A. Litwa, Łotwa dział I - grupy 1-5 COMPENSA TU S.A. VIG Litwa Dział II: 1-3, 8-10 (bez OC posiadaczy pojazdów), 13, 18 Działalność na zasadzie swobody świadczenia PAPTUnŻiR AMPLICO-LIFE S.A. Estonia dział I - grupy 1-5 AVIVA TUnŻ S.A. Litwa, Łotwa, Słowacja dział I - grupy 1-5 BENEFIA TUnŻ S.A. VIG Słowacja, Litwa, Czechy, Łotwa, Estonia dział I - grupy 1-5 COMPENSA TUnŻ S.A. VIG Irlandia dział I - grupy 1, 3 METLIFE TUnŻ S.A. Węgry, Czechy, Wielka Brytania dział I - grupy 1-5 PZU Życie SA Finlandia, Słowacja, Czechy, Austria, Słowenia, Łotwa, Estonia, Węgry, Luksemburg, Grecja, Portugalia, Dania, Wielka Brytania, Belgia, Hiszpania, Szwecja, Cypr, Malta, dział I - grupy 1-5 Irlandia, Francja, Holandia, Włochy, Niemcy, Bułgaria, Rumunia UNIQA TUnŻ S.A. Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Niemcy, Słowacja, Węgry dział I - grupy 1-5 Austria, Belgia, Bułgaria, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, TU ALLIANZ Polska S.A. Irlandia, Islandia, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, dział II, grupy 1-9, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Portugalia, Rumunia, 1-18 Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy BRE Ubezpieczenia TU S.A. Czechy, Słowacja, Wielka Brytania dział II - grupy 1-3, 7-9, COMPENSA TU S.A. VIG Czechy, Łotwa, Słowacja Dział II grupy 1-3, 8-10, 13, 16,18 STU ERGO HESTIA S.A. Czechy dział II - grupy 1, 2, 4-9, TU EULER HERMES S.A. Litwa, Finlandia, Słowacja, Czechy, Austria, Słowenia, Łotwa, Estonia, Węgry, Luksemburg, Grecja, Portugalia, Dania, Belgia, Hiszpania, Szwecja, Cypr, Malta, Irlandia, Francja, Holandia, Niemcy, Wielka Brytania, Włochy dział II - grupa 14 GENERALI TU S.A. HDI-GERLING Polska TU S.A. PZU SA Litwa, Finlandia, Słowacja, Czechy, Austria, Słowenia, Łotwa, Estonia, Węgry, Luksemburg, Grecja, Portugalia, Norwegia, Dania, Wielka Brytania, Belgia, Hiszpania, Szwecja, Cypr, Malta, Irlandia, Francja, Holandia, Włochy, Niemcy, Bułgaria, Rumunia Litwa, Finlandia, Słowacja, Czechy, Austria, Słowenia, Łotwa, Estonia, Węgry, Luksemburg, Grecja, Islandia, Portugalia, Norwegia, Dania, Wielka Brytania, Belgia, Hiszpania, Szwecja, Cypr, Malta, Irlandia, Francja, Holandia, Włochy Austria, Belgia, Bułgaria, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy dział II - grupy 1-9, dział II - grupy 1-18 dział II - grupy 1-18 TUiR WARTA S.A. Austria, Belgia, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, dział II - grupy 1,

17 Zakłady ubezpieczeń Kraj notyfikacji Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Liechtenstein, Litwa, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy, Zakres notyfikacji 4-16 UNIQA TU S.A. Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Niemcy, Słowacja, Węgry dział II - grupy 1-3, 5-9, 11, Rezygnacja z działalności INTERRISK TU S.A. VIG Szwecja, Niemcy, Litwa dział II - grupy 1, 2, 3, 7-10, 13 SIGNAL IDUNA Polska TU SA. Rumunia dział II - grupy 1-2 STU Ergo Hestia S.A. Belgia, Cypr, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Hiszpania, Niemcy, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy Działalność transgraniczną do końca 2009 r. rozpoczęły tylko 4 krajowe zakłady ubezpieczeń: dział II - grupy 1, 2, 4-9, PZU SA, TUiR WARTA S.A. i SIGNAL IDUNA Polska TU S.A. (zakład ten podjął już decyzję o rezygnacji tej działalności) transakcje przeprowadzane w ramach swobody świadczenia, PAPTUnŻiR AMPLICO-LIFE S.A. transakcje w ramach swobody zakładania przedsiębiorstw. Mimo, iż łączna składka przypisana brutto z tytułu transgranicznej działalności krajowych zakładów ubezpieczeń wzrosła w 2009 r., w porównaniu z rokiem poprzednim o ponad 75% osiągając wartość 63,4 mln zł, to jej znaczenie dla krajowego sektora ubezpieczeń jest nadal niewielki (i wynosi 0,12%). Tabela 8. Działalność transgraniczna krajowych zakładów ubezpieczeń w latach Składka przypisana brutto Nazwa zakładu ubezpieczeń Wartość w tys. zł Udział w składce łącznej zakładu/sektora ,03% ,04% ,12% Większość zakładów ubezpieczeń pomimo nieprowadzenia obecnie działalności transgranicznej nie zamierza rezygnować z możliwości prowadzenia jej w przyszłości (bądź nie wyklucza jej rozszerzenia) licząc na dalszą integrację polskiej i europejskiej gospodarki, rozwój przedsięwzięć transgranicznych oraz zapotrzebowanie ze strony ubezpieczających na programy międzynarodowe. Zakłady ubezpieczeń stwierdzają, że notyfikacja daje formalnoprawne podstawy prowadzenia działalności zagranicznej, ale nie stanowi zobowiązania do bezwzględnego jej podjęcia

18 Wnioski i rekomendacje W 2009 r. nastąpił znaczący wzrost działalności zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce. Świadczą o tym zarówno wysokie wskaźniki dynamiki składki z działalności zagranicznych zakładów w Polsce (dla wartości w złotych 187,4%), jak i porównanie jej wielkości ze składką krajowego sektora ubezpieczeń (tak wyznaczona wielkość zwiększyła się o 3,4 pkt. proc. do poziomu 6,3% składki krajowych zakładów ubezpieczeń). Wskazuje to na coraz większe zainteresowanie polskich klientów ubezpieczeniami w firmach zagranicznych, a w efekcie coraz większą konkurencyjnością tych firm dla krajowych zakładów ubezpieczeń. Znamienny jest natomiast fakt, że krajowe zakłady ubezpieczeń, mimo wielu uzyskanych notyfikacji na działalność zagraniczną, często nie rozpoczynają tej formy działalności, a dla tych które ją prowadzą, pozostaje ona działalnością marginalną. Niewielką skalę działalności transgranicznej zakłady ubezpieczeń wyjaśniają niską opłacalnością wchodzenia na nowy rynek, brakiem wystarczającego zainteresowania potencjalnych klientów lub zmianą strategii rozwoju zakładu. Skala działalności prowadzonej w Polsce przez zagraniczne zakłady ubezpieczeń oraz ograniczony zakres informacji otrzymywanych od organów nadzoru z krajów EOG o tych zakładach uzasadnia potrzebę zintensyfikowania współpracy z zagranicznymi organami nadzoru. Podjęta przez PNU współpraca obejmuje m.in. weryfikację posiadanych informacji oraz uzyskanie szczegółowych danych o najważniejszych zagranicznych zakładach ubezpieczeń działających w Polsce, dotyczących m.in. wypłacalności tych podmiotów oraz profilu ich działalności. Informacje te są istotne do oceny wpływu działalności zagranicznych zakładów ubezpieczeń na sytuację zakładów krajowych oraz do właściwego monitorowania ryzyka w działalności w tych podmiotów

19 Załączniki: Załącznik 1. Dane o działalności transgranicznej zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce w 2009 r. (w euro) Dział I Dział II Razem Kraj składka przypisana brutto składka przypisana brutto odszkodowania brutto prowizje składka przypisana brutto swoboda oddział swoboda oddział swoboda oddział swoboda oddział swoboda oddział Razem Austria ,79 0, , , , , , , , , ,67 Belgia 0,00 0, , , , , , , , , ,00 Bułgaria 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Cypr 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Czechy 0,00 0, ,82 0,00 0,00 0, ,53 0, ,82 0, ,82 Dania , , ,80 0, ,20 0, ,80 0, , , ,10 Estonia 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Finlandia 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Francja 7 000, , , , , , , , , , ,00 Grecja 0,00 0, ,76 0,00 0,00 0,00 0,00 0, ,76 0, ,76 Hiszpania 0,00 0, , , , , , , , , ,02 Holandia ,00 0, , , , , , , , , ,00 Irlandia ,00 0, ,00 0, ,00 0, ,00 0, ,00 0, ,00 Islandia 0,00 0,00 422,78 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 422,78 0,00 422,78 Lichtenstein ,00 0, ,00 0, ,00 0,00 0,00 0, ,00 0, ,00 Litwa 0,00 0, ,51 0, ,10 0, ,97 0, ,51 0, ,51 Luksemburg , , ,00 0, ,00 0, ,00 0, , , ,00 Łotwa 0,00 0, ,00 0,00 0,00 0, ,00 0, ,00 0, ,00 Malta 0,00 0, ,00 0, ,00 0, ,00 0, ,00 0, ,00 Niemcy ,00 0, , , , , , , , , ,00 Norwegia 0,00 0, ,71 0, ,89 0, ,32 0, ,71 0, ,71 Portugalia 0,00 0,00-723,00 0,00 0,00 0,00-108,00 0,00-723,00 0,00-723,00 Rumunia 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Słowacja 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Słowenia 0,00 0, ,00 0,00 0,00 0,00 48,00 0, ,00 0, ,00 Szwecja 0,00 0, , , , , , , , , ,20 Węgry ,95 0, , , , ,81 0,00 0, , , ,40 Wielka Brytania ,70 0, , , , , , , , , ,40 Włochy 4 000,00 0, ,00 0, ,00 0, ,00 0, ,00 0, ,00 Razem , , , , , , , , , , ,

20 Załącznik 2. Dane o działalności transgranicznej zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce w 2009 r. (w zł) Dział I Dział II Razem Kraj składka przypisana brutto składka przypisana brutto odszkodowania brutto prowizje składka przypisana brutto swoboda oddział swoboda oddział swoboda oddział swoboda oddział swoboda oddział Razem Austria ,31 0, , , , , , , , , ,93 Belgia 0,00 0, , , , , , , , , ,16 Bułgaria 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Cypr 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Czechy 0,00 0, ,54 0,00 0,00 0, ,69 0, ,54 0, ,54 Dania , , ,28 0, ,92 0, ,76 0, , , ,68 Estonia 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Finlandia 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Francja , , , , , , , , , , ,00 Grecja 0,00 0, ,88 0,00 0,00 0,00 0,00 0, ,88 0, ,88 Hiszpania 0,00 0, , , , , , , , , ,97 Holandia ,60 0, , , , , , , , , ,30 Irlandia ,20 0, ,90 0, ,60 0, ,40 0, ,10 0, ,10 Islandia 0,00 0, ,49 0,00 0,00 0,00 0,00 0, ,49 0, ,49 Lichtenstein ,00 0, ,00 0, ,00 0,00 0,00 0, ,00 0, ,00 Litwa 0,00 0, ,16 0, ,40 0, ,79 0, ,16 0, ,16 Luksemburg , , ,34 0, ,19 0, ,28 0, , , ,92 Łotwa 0,00 0, ,30 0,00 0,00 0, ,40 0, ,30 0, ,30 Malta 0,00 0, ,79 0, ,20 0, ,22 0, ,79 0, ,79 Niemcy ,67 0, , , , , , , , , ,91 Norwegia 0,00 0, ,19 0, ,32 0, ,07 0, ,19 0, ,19 Portugalia 0,00 0, ,64 0,00 0,00 0,00-467,35 0, ,64 0, ,64 Rumunia 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Słowacja 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Słowenia 0,00 0, ,55 0,00 0,00 0,00 207,71 0, ,55 0, ,55 Szwecja 0,00 0, , , , , , , , , ,23 Węgry ,15 0, , , , ,51 0,00 0, , , ,87 Wielka Brytania ,98 0, , , , , , , , , ,81 Włochy ,20 0, ,00 0, ,60 0, ,80 0, ,20 0, ,20 Razem , , , , , , , , , , ,

21 Spis tabel Tabela 1. Liczba notyfikacji zakładów ubezpieczeń z UE, które zgłosiły zamiar prowadzenia działalności na terenie RP na zasadzie swobody świadczenia... 4 Tabela 2. Notyfikacje zakładów ubezpieczeń z UE zamierzających prowadzić działalność na terenie RP w formie oddziału na koniec 2010 r... 5 Tabela 3. Podstawowe informacje dotyczące składki przypisanej brutto z działalności transgranicznej w Polsce w latach Tabela 4. Składka przypisana brutto z działalności zagranicznych zakładów ubezpieczeń na życie w Polsce w latach Tabela 5. Składka przypisana brutto z działalności zagranicznych zakładów ubezpieczeń działu II w Polsce w latach Tabela 6. Odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto z tytułu działalności zagranicznych zakładów ubezpieczeń działu II w Polsce w latach Tabela 7. Notyfikacje krajowych zakładów ubezpieczeń na koniec 2010 r...15 Tabela 8. Działalność transgraniczna krajowych zakładów ubezpieczeń w latach

22 Spis wykresów Wykres 1. Udział krajów o największej pozycji na rynku polskim w 2009 r Wykres 2. Struktura składki przypisanej brutto zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce wg krajów w latach Wykres 3. Struktura składki przypisanej brutto zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce w ubezpieczeniach na życie wg zespołów grup ubezpieczeń...10 Wykres 4. Struktura składki przypisanej brutto zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce w ubezpieczeniach majątkowych wg zespołów grup ubezpieczeń...12 Wykres 5. Udział zagranicznych zakładów ubezpieczeń na rynku polskim wg składki przypisanej brutto w ubezpieczeniach majątkowych w podziale na grupy...13 Wykres 6. Odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto zagranicznych zakładów ubezpieczeń w Polsce w ubezpieczeniach majątkowych wg zespołów grup ubezpieczeń w latach

23 URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Plac Powstańców Warszawy Warszawa tel. (+48 22) fax (+48 22) (95) Biuro Relacji Zewnętrznych tel. (+48 22)

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 lutego 2012 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 lutego 2012 r. DZIAŁALNOŚĆ ZAGRANICZNYCH ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ W POLSCE ORAZ KRAJJOWYCH ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ ZA GRANICĄ W 2010 R.. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 lutego 2012 r. Autorzy: Przemysław Rodziewicz

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2014 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy wskazać

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2015. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2015. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2015 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Publikacja chroniona jest prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. WARSZAWA, 2011 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. WARSZAWA, 2011 r. RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2010 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2011 r. Autor: Zbigniew Kalisiewicz (Departament Pośredników Finansowych) SŁOWA KLUCZOWE: UBEZPIECZENIA, REJESTR

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 października 2012 r. Raport PIU Polski Rynek Bancassurance II Q 2012

Warszawa, 25 października 2012 r. Raport PIU Polski Rynek Bancassurance II Q 2012 Warszawa, 25 października 2012 r. Raport PIU Polski Rynek Bancassurance II Q 2012 Raport Polski rynek bancassurance II Q 2012 Dane przedstawione w prezentacji zostały zebrane przez Polską Izbę Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Szkoda spowodowana pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski

Szkoda spowodowana pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski Szkoda spowodowana pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski Zdarzenie na terenie Polski Sprawcą szkody na terenie Polski jest kierujący pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski. Kto jest zobowiązany

Bardziej szczegółowo

Raport PIU Polski Rynek Bancassurance po 1 kw. 2014. Warszawa, 2 czerwca 2014 r.

Raport PIU Polski Rynek Bancassurance po 1 kw. 2014. Warszawa, 2 czerwca 2014 r. Raport PIU Polski Rynek Bancassurance po 1 kw. 2014 Warszawa, 2 czerwca 2014 r. Raport Polski rynek bancassurance 1 kw. 2014 Szanowni Państwo, Ostatnie kilka lat bardzo intensywnej współpracy zakładów

Bardziej szczegółowo

Raport PIU Polski Rynek Bancassurance 2014. Warszawa, 18 marca 2015 r.

Raport PIU Polski Rynek Bancassurance 2014. Warszawa, 18 marca 2015 r. Raport PIU Polski Rynek Bancassurance Warszawa, 18 marca 2015 r. Raport Polski rynek bancassurance Szanowni Państwo, Ostatnie kilka lat bardzo intensywnej współpracy zakładów ubezpieczeń przy tworzeniu

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 11 lipca 2014 r. 1

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 11 lipca 2014 r. 1 URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 11 lipca 2014 r. 1 SŁOWA KLUCZOWE: ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ, ZAKŁADY REASEKURACJI, WYPŁACALNOŚĆ 2 SYNTEZA W raporcie zostały zaprezentowane podstawowe informacje

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 lipca 2015 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 lipca 2015 r. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 lipca 2015 r. SŁOWA KLUCZOWE: ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ, ZAKŁADY REASEKURACJI, WYPŁACALNOŚĆ, 2 SYNTEZA W raporcie zostały zaprezentowane podstawowe informacje dotyczące

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 października 2014 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 października 2014 r. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 października 2014 r. SŁOWA KLUCZOWE: ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ, ZAKŁADY REASEKURACJI, WYPŁACALNOŚĆ 1 SYNTEZA W raporcie zostały zaprezentowane podstawowe informacje

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDF2-411/34/02/AI/DL Warszawa, 2003.03.21 DECYZJA Nr DDF-15/2003 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o

Bardziej szczegółowo

Raport PIU Polski Rynek Bancassurance po 2 kw. 2014

Raport PIU Polski Rynek Bancassurance po 2 kw. 2014 Raport PIU Polski Rynek Bancassurance po 2 kw. 2014 Agnieszka Gocałek Przewodnicząca Zespołu ds. Bancassurance i Sprzedaży Affinity PIU, Dyrektor Biura Bancassurance i Programów Partnerstwa Strategicznego

Bardziej szczegółowo

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników.

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników. 16-400 Suwałki tel. (87) 562 84 32 ul. Teofila Noniewicza 10 fax (87) 562 84 55 e-mail: sekretariat@pwsz.suwalki.pl Zasady rozdziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej

Bardziej szczegółowo

НАЦІОНАЛЬНИЙ ТРАНСПОРТНИЙ УНІВЕРСИТЕТ

НАЦІОНАЛЬНИЙ ТРАНСПОРТНИЙ УНІВЕРСИТЕТ KONIECZNY Dariusz, mgr inż. MĄDZIEL Maksymilian, inż. Politechnika Rzeszowska Katedra Silników Spalinowych i Transportu WPŁYW WIEKU POSIADACZA POJAZDU NA WYSOKOŚĆ STAWKI UBEZPIECZENIOWEJ OC I AC W artykule

Bardziej szczegółowo

Działalność brokerów ubezpieczeniowych w 2007 r.

Działalność brokerów ubezpieczeniowych w 2007 r. Działalność brokerów ubezpieczeniowych w 2007 r. Komisja Nadzoru Finansowego SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 1. Wstęp...3 2. Brokerzy ubezpieczeniowi...3 3. Umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ i Do kogo skierowana jest ulotka? Ulotka określa zasady

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013 www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Mobilność pracowników Mobilność zawodowa zmiany w ramach zawodu lub danej grupy

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Rekrutacja dotyczy wyjazdów w roku akademickim 2014/2015 Rekrutacja trwa do 26 maja 2015 Praktyka może być zrealizowana w terminie między 29.06.2015 a 30.09.2015.

Bardziej szczegółowo

ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ

ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ y Zakres i cel koordynacji świadczeń Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego w ramach Unii

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 17 kwietnia 2015 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 17 kwietnia 2015 r. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 17 kwietnia 2015 r. SŁOWA KLUCZOWE: ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ, ZAKŁADY REASEKURACJI, WYPŁACALNOŚĆ, 2 SYNTEZA W raporcie zostały zaprezentowane podstawowe informacje

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 11 września 2015r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej Dz. U. poz. 1844

Ustawa z dnia 11 września 2015r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej Dz. U. poz. 1844 Ustawa z dnia 11 września 2015r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej Dz. U. poz. 1844 Ustawa określa warunki wykonywania: 1) działalności w zakresie ubezpieczeń osobowych i ubezpieczeń majątkowych

Bardziej szczegółowo

Miejsce ubezpieczeń w gospodarce narodowej

Miejsce ubezpieczeń w gospodarce narodowej 14-1-3 Rozkład zboru składki według kontynentów w 1 r. Afryka i Oceania; 3,7 Ameryka Łacińska i Karaiby; 3, Charakterystyka polskiego rynku Azja; 9, Ameryka Północna; 3, Europa; 33,3 Składka przypisana

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 21.06.2013 r. Informacje bieżące WYNIKI WSTĘPNE Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2013 roku 1 W dniu

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 24.9.2014 L 280/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 994/2014 z dnia 13 maja 2014 r. zmieniające załączniki VIII i VIIIc do rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i Świadczenia emerytalno-rentowe rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-greckich ki Zakład Ubezpieczeń ń Społecznych ł maj 2013 Polskie świadczenia emerytalno-rentowe rentowe objęte

Bardziej szczegółowo

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr.

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr. AMBASADY i KONSULATY AUSTRIA Ambasada Republiki Austrii Warszawa, ul. Gagarina 34 telefon: 22 841 00 81-84 fax: 22 841 00 85 e-mail: warschau-ob@bmeia.gv.at Internet: www.ambasadaaustrii.pl BELGIA Ambasada

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20.12.2013 r. Informacje bieżące WYNIKI WSTĘPNE Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2013

Bardziej szczegółowo

Krajowe i lokalne instrumenty wsparcia ubezpieczeniowego i finansowego ekspansji na rynek turecki

Krajowe i lokalne instrumenty wsparcia ubezpieczeniowego i finansowego ekspansji na rynek turecki Krajowe i lokalne instrumenty wsparcia ubezpieczeniowego i finansowego ekspansji na rynek turecki Katarzyna Smołka, Manager Regionu Katowice, 19.03.2013 r. Obszar ryzyka w transakcjach handlowych Towar

Bardziej szczegółowo

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej/Dział Współpracy Międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne

Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne Konsultacje prowadzone przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Rynku Wewnętrznego i Usług Uwaga wstępna:

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2014 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2014 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna i finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2014 roku 1 W dniu 31 marca 2014

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2012 ROKU

RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2012 ROKU RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2012 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2013 ROK. AUTOR: Damian Kaczorowski Zbigniew Kalisiewicz Departament Licencji Ubezpieczeniowych i Emerytalnych

Bardziej szczegółowo

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia L 367/16 23.12.2014 ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1378/2014 z dnia 17 października 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz załączniki

Bardziej szczegółowo

Narodowa Agencja zapewni dofinansowanie działań do kwoty maksymalnej nieprzekraczającej 97090 EUR, która obejmuje :

Narodowa Agencja zapewni dofinansowanie działań do kwoty maksymalnej nieprzekraczającej 97090 EUR, która obejmuje : Uczelniane zasady podziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej Programu LLP Erasmus) na działania zdecentralizowane Programu LLP Erasmus na rok akademicki 2011/12

Bardziej szczegółowo

ZASADY FINANSOWANIA WYJAZDÓW STYPENDIALNYCH STUDENTÓW i PRACOWNIKÓW UCZELNI W RAMACH PROGRAMU LLP/ERASMUS W ROKU AKADEMICKIM 2009/10

ZASADY FINANSOWANIA WYJAZDÓW STYPENDIALNYCH STUDENTÓW i PRACOWNIKÓW UCZELNI W RAMACH PROGRAMU LLP/ERASMUS W ROKU AKADEMICKIM 2009/10 Zielona Góra, 30.06.2009 ZASADY FINANSOWANIA WYJAZDÓW STYPENDIALNYCH STUDENTÓW i PRACOWNIKÓW UCZELNI W RAMACH PROGRAMU LLP/ERASMUS W ROKU AKADEMICKIM 2009/10 Wysokość miesięcznych stawek stypendialnych

Bardziej szczegółowo

ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16.

ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16. ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16. WYJAZDY STUDENTÓW I PRACOWNIKÓW DO KRAJÓW PROGRAMU. ZASADY OBLICZENIA KWOTY

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2011 ROKU

RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2011 ROKU RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2011 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2012 ROK. AUTOR: Damian Kaczorowski Departament Licencji Ubezpieczeniowych i Emerytalnych SŁOWA KLUCZOWE: UBEZPIECZENIA,

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 17 kwietnia 2014 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 17 kwietnia 2014 r. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 17 kwietnia 2014 r. SŁOWA KLUCZOWE: ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ, ZAKŁADY REASEKURACJI, WYPŁACALNOŚĆ 1 SYNTEZA W raporcie zostały zaprezentowane podstawowe informacje

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

Elementy systemu podatkowego

Elementy systemu podatkowego Elementy systemu podatkowego I. ogólne prawo podatkowe 1. zobowiązania podatkowe i postępowanie podatkowe ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa 1 2. kontrola skarbowa -ustawa z dnia 28 września

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, październik 2013 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, październik 2013 r. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, październik 2013 r. Autorzy: Edwina Urbańska (Departament Nadzoru Ubezpieczeniowego) Tomasz Filak (Departament Nadzoru Ubezpieczeniowego) Magdalena Zielińska

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w 2013 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w 2013 roku 1 Warszawa, 01.04.2014 r. Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w 2013 roku 1 W dniu 31 grudnia 2013 r. zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej w Polsce miało pięćdziesiąt osiem zakładów

Bardziej szczegółowo

Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących

Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących Erasmus+ Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących W ramach projektów Akcji 1 Mobilność edukacyjna uczelnie mogą prowadzić wymianę stypendialną studentów i pracowników. O przyznanie

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+

Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+ Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+ Program edukacyjny Unii Europejskiej, którego adresatem jest między innymi szkolnictwo wyższe.

Bardziej szczegółowo

WYPŁATA EMERYTUR I RENT Z ZUS OSOBOM ZAMIESZKAŁYM ZA GRANICĄ

WYPŁATA EMERYTUR I RENT Z ZUS OSOBOM ZAMIESZKAŁYM ZA GRANICĄ Zakład Ubezpieczeń Społecznych WYPŁATA EMERYTUR I RENT Z ZUS OSOBOM ZAMIESZKAŁYM ZA GRANICĄ i Do kogo skierowana jest ulotka? Ulotka określa zasady wypłaty polskich emerytur, rent z tytułu niezdolności

Bardziej szczegółowo

1. Mechanizm alokacji kwot

1. Mechanizm alokacji kwot 1. Mechanizm alokacji kwot Zgodnie z aneksem do propozycji Komisji Europejskiej w sprawie przejęcia przez kraje UE 120 tys. migrantów znajdujących się obecnie na terenie Włoch, Grecji oraz Węgier, algorytm

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I półroczu 2014 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I półroczu 2014 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 22 września 2014 r. Informacja sygnalna i finansowe zakładów ubezpieczeń w I półroczu 2014 roku 1 W dniu 30 czerwca

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2013 ROKU

RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2013 ROKU RAPORT O STANIE RYNKU BROKERSKIEGO W 2013 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2014 ROK. AUTOR: Damian Kaczorowski Zbigniew Kalisiewicz Departament Licencji Ubezpieczeniowych i Emerytalnych

Bardziej szczegółowo

Rozpatrywanie skarg indywidualnych z zakresu ubezpieczeń gospodarczych wpływających do Rzecznika Ubezpieczonych w I półroczu 2015 r.

Rozpatrywanie skarg indywidualnych z zakresu ubezpieczeń gospodarczych wpływających do Rzecznika Ubezpieczonych w I półroczu 2015 r. Rozpatrywanie skarg indywidualnych z zakresu ubezpieczeń gospodarczych wpływających do Rzecznika Ubezpieczonych w I półroczu 2015 r. W I półroczu 2015 r. Rzecznik Ubezpieczonych otrzymał 7564 pisemne skargi

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2014 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2014 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna i finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2014 roku 1 W dniu

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

www.stat.gov.pl GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

www.stat.gov.pl GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY @ www.stat.gov.pl W jakim stopniu jesteśmy wyposażeni w komputery, i urządzenia przenośne? Do jakich celów wykorzystujemy? Rozwój telekomunikacji i informatyki w ostatnich latach

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2014/2015

Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2014/2015 Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2014/2015 Zasady ogólne. Pracownik zakwalifikowany na wyjazd w programie Erasmus

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014 Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014 Ogólne zasady rozliczania Okres realizacji uprawnionych działań: 01.06.2013-30.09.2014; Uczelnia

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, kwiecień 2013 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, kwiecień 2013 r. RAPORT O STANIE SEKTORA UBEZPIECZEŃ PO IV KWARTAŁACH 2012 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, kwiecień 2013 r. Autorzy: Edwina Urbańska (Departament Nadzoru Ubezpieczeniowego) Tomasz Filak

Bardziej szczegółowo

Zasady finansowania wyjazdów

Zasady finansowania wyjazdów Zasady finansowania wyjazdów w ramach programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015 I Stypendia na wyjazdy dla studentów (wyjazdy na studia SMS oraz wyjazdy na praktyki SMP) 1) Stypendia otrzymują tylko

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (w skrócie EKUZ) jest to dokument, potwierdzający nasze prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Tabela nr 1 Podział skarg z zakresu ubezpieczeń gospodarczych kierowanych do Rzecznika Ubezpieczonych w okresie 01.01.2015 r. 10.10.2015 r.

Tabela nr 1 Podział skarg z zakresu ubezpieczeń gospodarczych kierowanych do Rzecznika Ubezpieczonych w okresie 01.01.2015 r. 10.10.2015 r. Rozpatrywanie skarg indywidualnych z zakresu ubezpieczeń gospodarczych wpływających do Rzecznika Ubezpieczonych w okresie od 0.0.205 r. do 0.0.205 r. W okresie od 0.0.205 r. do 0.0.205 r. Rzecznik Ubezpieczonych

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2015/2016

Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2015/2016 Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2015/2016 Zasady ogólne. Pracownik zakwalifikowany na wyjazd w programie Erasmus

Bardziej szczegółowo

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012 BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU Gala Stolarki Budowlanej 2012 Warszawa, 26.09.2012 SYTUACJA GOSPODARCZA ORAZ NASTROJE SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ SYTUACJA GOSPODARCZA W UE

Bardziej szczegółowo

Lp. Pełna nazwa (firma) Adres lub siedziba % wartości udziałów 0 1 2 3

Lp. Pełna nazwa (firma) Adres lub siedziba % wartości udziałów 0 1 2 3 FORMULARZ SPRAWOZDAWCZY PRZEDSIĘBIORCY KORZYSTAJĄCEGO Z POMOCY PUBLICZNEJ W SEKTORZE ŻEGLUGI MORSKIEJ W...ROKU. Pełna nazwa (firma) przedsiębiorcy. Adres lub siedziba przedsiębiorcy województwo gmina ulica

Bardziej szczegółowo

Unijne świadczenia rodzinne [EU-familjeförmåner]

Unijne świadczenia rodzinne [EU-familjeförmåner] Unijne świadczenia rodzinne [EU-familjeförmåner] Poniższe zasady obowiązują również w państwach należących do EOG oraz w Szwajcarii Rodziny, w których rodzice pracują, mieszkają lub otrzymują świadczenia

Bardziej szczegółowo

Konferencja Rok uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen. SIS to więcej bezpieczeństwa.

Konferencja Rok uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen. SIS to więcej bezpieczeństwa. Źródło: http://mswia.gov.pl/pl/aktualnosci/6234,konferencja-rok-uczestnictwa-polski-w-systemie-informacyjnym-schengen-si S-to-wie.html Wygenerowano: Niedziela, 7 lutego 2016, 00:27 Strona znajduje się

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W ostatnim tygodniu listopada 2014 r. w krajowym skupie odnotowano umiarkowany wzrost cen zbóż. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

PRZESYŁKI KURIERSKIE CENNIK USŁUG BUBALO

PRZESYŁKI KURIERSKIE CENNIK USŁUG BUBALO PRZESYŁKI KURIERSKIE CENNIK USŁUG BUBALO 01 Spis treści 1. Paczki Kraj.... Usługi dodatkowe kraj.... Paczki Europa Standard Pack.1. Usługa Standard..... Usługa Premium... 6 1. Paczki Europa Mega Pack.1.

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14)

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Ogólne zasady rozliczania Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 10.10.2014 Okres realizacji uprawnionych działań: 01.06.2013-30.09.2014; Uczelnia

Bardziej szczegółowo

REKRUTACJA 2012/2013 LLP ERASMUS PRAKTYKI

REKRUTACJA 2012/2013 LLP ERASMUS PRAKTYKI REKRUTACJA 2012/2013 LLP ERASMUS PRAKTYKI Wrocław, 23 lutego 2012r. Erasmus praktyki -Od 2008 roku praktyki dla studentów organizowane są w ramach programu Erasmus, do tej pory zrealizowano 284 wyjazdy.

Bardziej szczegółowo

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A.

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A. Wyślij do Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego A. Dane osobowe Imię i nazwisko Duński numer osobowy Adres Numer telefonu

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego Przemysław Pluskota Uniwersytet Szczeciński 05 listopada 2015r. Mierniki dobrobytu gospodarczego MIERZENIE ROZMIARÓW AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ PKB PKB per capita PNB W gospodarce

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia na życie z UFK z perspektywy zakładu ubezpieczeń. Wolfgang Stockmeyer Prezes Zarządu Benefia TU na Życie S.A. Vienna Insurance Group

Ubezpieczenia na życie z UFK z perspektywy zakładu ubezpieczeń. Wolfgang Stockmeyer Prezes Zarządu Benefia TU na Życie S.A. Vienna Insurance Group Ubezpieczenia na życie z UFK z perspektywy zakładu ubezpieczeń Wolfgang Stockmeyer Prezes Zarządu Benefia TU na Życie S.A. Vienna Insurance Group 1 Vienna Insurance Group Obecna w 24 krajach Europy Środkowej

Bardziej szczegółowo

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny Wyniki Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2002, 2011. Wskaźnik NEET w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki w Częstochowie

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki w Częstochowie Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki w Częstochowie ZASADY FINANSOWANIA WYJAZDÓW STYPENDIALNYCH W RAMACH PROGRAMU LIFELONG LEARNING PROGRAMME - LLP - ERASMUS DLA STUDENTÓW I PRACOWNIKÓW WYŻSZEJ SZKOŁY

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca Cena Zmiana Towar bez VAT tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) 07 13.07.2014 r. w skupie żywiec wieprzowy 5,47 żywiec wołowy 5,82 kurczęta typu brojler 3,84 indyki 5,91

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, lipiec 2013 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, lipiec 2013 r. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, lipiec 2013 r. Autorzy: Edwina Urbańska (Departament Nadzoru Ubezpieczeniowego) Tomasz Filak (Departament Nadzoru Ubezpieczeniowego) Iwona Majcher (Departament

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych

Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych Rozwój innowacyjny firm w Polsce. Szanse i bariery. Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych Andrzej Sugajski dyrektor generalny Związek Polskiego Leasingu Bariery ekonomiczne w działalności innowacyjnej

Bardziej szczegółowo