Zasady ustalania kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w Polsce oraz w krajach UE/EOG

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zasady ustalania kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w Polsce oraz w krajach UE/EOG"

Transkrypt

1 Zasady ustalania kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w Polsce oraz w krajach UE/EOG Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej wiąże się z koniecznością stosowania wspólnotowych przepisów prawnych, stanowiących podstawę koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich, m.in. w zakresie emerytur i rent. W praktyce oznacza to, iż przy rozpatrywaniu wniosku o ustalenie kapitału początkowego i obliczaniu jego wysokości mogą być uwzględnione okresy ubezpieczenia lub zamieszkania przebyte w państwach członkowskich UE/EOG to jest: Austrii, Belgii, Cyprze, Czechach, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Irlandii, Islandii, Lichtensteinie, Litwie, Luksemburgu, Łotwie, Malcie, Niderlandach (Holandia), Niemczech, Norwegii, Portugalii, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Węgrzech, Wielkiej Brytanii, Włoszech oraz w Szwajcarii. Na równi z wymienionymi okresami ubezpieczenia lub zamieszkania mogą być uwzględnione okresy traktowane jako okresy ubezpieczenia. Okresy ubezpieczenia wynoszące łącznie w danym kraju Wspólnoty rok i więcej (przebyte zarówno przed 1 stycznia 1999 r., jak też po tej dacie) - obciążają instytucję właściwą państwa członkowskiego. Oznacza to, iż instytucja właściwa państwa członkowskiego danego kraju ustali uprawnienia do świadczenia emerytalnego (lub jego części) za przebyty okres ubezpieczenia wynoszący rok i więcej, według przepisów obowiązujących w danym państwie. Jeżeli okres ubezpieczenia w kraju UE/EOG lub zamieszkania albo okres traktowany jako okres ubezpieczenia, jest krótszy niż określony w umowie jako minimalny i okres ten nie uzasadnia przyznania prawa do świadczenia przez dany kraj - to w takim przypadku podlega uwzględnieniu przy ustalaniu uprawnień do świadczeń według polskich przepisów prawnych, w tym do ustalenia kapitału początkowego. Oznacza to, że przy ustalaniu kapitału początkowego uwzględnione są okresy ubezpieczenia lub zamieszkania przebyte w krajach Wspólnoty albo okresy traktowane jako okresy ubezpieczenia przed 1 stycznia 1999 r. - wynoszące mniej niż jeden rok, jeżeli z tytułu tych okresów nie przysługują żadne uprawnienia do świadczeń na podstawie wewnętrznych przepisów prawnych danego kraju. Udowodnione w kilku państwach członkowskich UE/EOG okresy ubezpieczenia lub zamieszkania albo traktowane jako okresy ubezpieczenia Redaguje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Departament Świadczeń Emerytalno-Rentowych 1

2 krótsze niż 1 rok (krótsze niż 12 miesięcy) przyjmowane są tak jak okresy polskie i sumowane z okresami ubezpieczenia przebytymi w Polsce, pod warunkiem, że z tytułu tych okresów nie przysługują żadne świadczenia od instytucji zagranicznej. Okresy ubezpieczenia na terenie Niemiec Nieco odmienny sposób ustalania kapitału początkowego dotyczy osób, które posiadają okresy ubezpieczenia przebyte na terenie Niemiec przed 1991 r., jeżeli osoby te do 31 grudnia 1990 r. przesiedliły się z Niemiec do Polski. Okresy ubezpieczenia przebyte na terenie Niemiec do tego dnia podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu kapitału początkowego, tak jakby zaistniały w Polsce. Okresów ubezpieczenia w Niemczech przebytych do 31 grudnia 1990 r., nie uwzględnia się przy ustalaniu kapitału początkowego tej osobie, która po 31 grudnia 1990 r. przesiedliła się ponownie do Niemiec, a następnie powróciła do Polski. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy Wspólnotowe, a więc okresy ubezpieczenia w Niemczech wynoszące 1 rok i dłuższe, obciążają stronę niemiecką. Okresy ubezpieczenia w Niemczech przebyte po 31 grudnia 1990 r. - jeżeli wynoszą 1 rok i więcej - obciążają stronę niemiecką, bez względu na to, w którym kraju UE/EOG mieszka ubezpieczony, w tym także, jeżeli mieszka w Polsce. Tylko, gdy okres ubezpieczenia w Niemczech lub okres traktowany jak okres ubezpieczenia jest krótszy niż 1 rok, wówczas zostanie on uwzględniony przy ustalaniu kapitału początkowego (tak jakby zaistniał w Polsce), jeżeli z tytułu tych okresów nie przysługuje świadczenie z niemieckiej instytucji finansowej. Termin na złożenie wniosku o naliczenie kapitału początkowego Osoby, które jeszcze nie skompletowały wszystkich dokumentów o naliczenie kapitału początkowego mogą złożyć wniosek o jego ustalenie w dowolnym dla siebie terminie - nawet po 2006 roku. ZUS jest zobowiązany przyjąć i rozpatrzyć wniosek o ustalenie kapitału początkowego w każdym czasie, a więc także w roku 2007 oraz w latach następnych analogicznie jak w przypadku wniosku o emeryturę i rentę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany do przyjęcia wniosków o ustalenie kapitału początkowego od ubezpieczonych w każdym czasie, a więc także po 2006 r. Kapitał początkowy będzie stanowił podstawę przyszłej emerytury. Prawo do emerytury jest uprawnieniem, które wynika z przepisu art. 67 Konstytucji RP stanowiącego, że obywatel ma m.in. prawo do zabezpieczenia społecznego w razie Redaguje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Departament Świadczeń Emerytalno-Rentowych 2

3 osiągnięcia wieku emerytalnego. Przepis ten pośrednio nakłada na ZUS obowiązek ustalenia kapitału początkowego na wniosek ubezpieczonego w każdym czasie, ponieważ kapitał początkowy, jako podstawa do ustalenia przyszłej emerytury, jest prawem nabytym ubezpieczonego. Natomiast wynikający z art. 175 ustawy emerytalnej - nałożony na płatników przez ustawodawcę - obowiązek skompletowania dla zatrudnionych pracowników, dokumentacji umożliwiającej ustalenie kapitału początkowego i przesłanie tej dokumentacji na żądanie organu rentowego w terminie do dnia 31 grudnia 2006r., ma charakter organizacyjny i ma na celu pomoc ubezpieczonym w kompletowaniu dokumentacji. Po 31 grudnia 2006 r. ubezpieczony, który do tego dnia nie złoży wniosku o ustalenia kapitału początkowego, będzie mógł sam przesłać potrzebne dokumenty do ZUS właściwego ze względu na miejsce zameldowania. Dodaje się, iż polscy pracodawcy są zobowiązaniu do wydawania w każdym czasie pracownikom oraz byłym pracownikom lub organowi rentowemu zaświadczeń, w tym m. in. zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na druku ZUS Rp-7. Ubezpieczeni nie powinni jednak czekać ze złożeniem wniosku o ustalenie kapitału początkowego do osiągnięcia wieku emerytalnego. Jest to związane z tym, iż wiele zakładów pracy jest likwidowanych lub przekształcanych, a zatem gdy ubezpieczeni będą czekali ze złożeniem dokumentacji niezbędnej do ustalenia kapitału początkowego do czasu osiągnięcia przez nich wieku emerytalnego, mogą mieć trudności z uzyskaniem dokumentów z byłych, nie istniejących zakładów pracy (szczególnie zaświadczeń o wysokości zarobków) i odnalezieniem miejsca ich przechowywania. Gdzie składać wniosek o ustalenie kapitału początkowego? Osoby, które mieszkają za granicą, w państwach UE/EOG oraz w Szwajcarii, jeżeli spełniają warunki do obliczenia kapitału początkowego, tj.: urodziły się po 31 grudnia 1948 r. oraz posiadają przebyte w Polsce okresy pracy, ubezpieczenia lub służby przed 1999 r. albo także okresy ubezpieczenia w krajach UE/EOG, Bułgarii lub b. Jugosławii przed 1999 r. wniosek o ustalenie kapitału początkowego przesyłają odpowiednio do podanej niżej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo do oddziału ZUS, na terenie którego mieszkali przed wyjazdem za granicę. Redaguje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Departament Świadczeń Emerytalno-Rentowych 3

4 Decyzję w sprawie kapitału początkowego dla tych osób jest zobowiązana wydać właściwa, upoważniona jednostka ZUS. Jednostka ZUS właściwa do wydania decyzji w sprawie kapitału początkowego - ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy w krajach UE/EOG oraz w Szwajcarii: Cypr, Grecja, Hiszpania, Malta, Portugalia, Włochy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Łodzi Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych ul. Zamenhofa 2, Łódź Czechy i Słowacja Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Nowym Sączu Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych I ul. Wyspiańskiego 2, Nowy Sącz Austria, Lichtenstein, Słowenia, Węgry, Szwajcaria Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Nowym Sączu Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych II z siedzibą w Inspektoracie w Tarnowie ul. Kościuszki 32, Tarnów Niemcy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych ul. Wrocławska 24, Opole Dania, Estonia, Finlandia, Islandia, Litwa, Łotwa, Norwegia, Szwecja Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Szczecinie Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych ul. Matejki 22, Szczecin Belgia, Francja, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Wielka Brytania, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie Centralne Biuro Obsługi Umów Międzynarodowych ul. Kasprowicza 151, Warszawa Jakie dokumenty należy złożyć w celu ustalenia kapitału początkowego? Osoba ubiegająca się o ustalenie kapitału początkowego, która posiada okresy ubezpieczenia przebyte w Polsce przed 1999 r. i w krajach UE/EOG oraz w Szwajcarii powinna: wypełnić wniosek o ustalenie kapitału początkowego (druk ZUS Kp-1), dołączyć do tego wniosku formularz unijny E 207 PL Informacje Redaguje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Departament Świadczeń Emerytalno-Rentowych 4

5 dotyczące przebiegu ubezpieczenia osoby ubezpieczonej (należy wypełnić dokładnie i czytelnie punkt 7 tego formularza, podając szczegółową informację o przebytych okresach ubezpieczenia we wszystkich państwach członkowskich, których ustawodawstwem podlegał i czytelnie podpisać formularz), dołączyć do wniosku kopie posiadanych dokumentów potwierdzających okresy pracy lub ubezpieczenia przebyte w innych krajach niż Polska; w razie braku takich dokumentów, podać nazwy i adresy pracodawców oraz inne informacje, np. nazwę zagranicznej instytucji ubezpieczeniowej, w której był ubezpieczony, i numer zagranicznego ubezpieczenia, oryginalne dowody potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe przebyte w Polsce przed 1999 r., zaświadczenia lub inne dowody potwierdzające wysokość osiąganego wynagrodzenia w Polsce przed 1999 r., potrzebne do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego. Formularz wniosku o ustalenie kapitału początkowego (druk ZUS Kp-1) oraz formularz unijny (druk E 207 PL) są możliwe do pobrania ze stron internetowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pod adresem: Kapitał początkowy dla osób mieszkających w Polsce posiadających okresy ubezpieczenia w krajach UE/EOG oraz w Szwajcarii Osoba, która mieszka w Polsce i posiada okresy ubezpieczenia przebyte przed 1999 r. w Polsce i w państwach członkowskich UE/EOG - wniosek o ustalenie kapitału początkowego może: złożyć pracodawcy, jeżeli obecnie jest zatrudniona. Pracodawca wniosek tej osoby wraz z wnioskami pozostałych pracowników spełniających warunki do ustalenia kapitału początkowego przekaże do jednostki ZUS, która wystąpiła o skompletowanie dokumentacji pracowników albo przesłać bezpośrednio do najbliższej jednostki organizacyjnej ZUS. Ustalanie podstawy wymiaru kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w państwach UE/EOG oraz w Szwajcarii Redaguje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Departament Świadczeń Emerytalno-Rentowych 5

6 Przepisy ustawy emerytalnej przewidują nieco odmienne zasady ustalania podstawy wymiaru kapitału początkowego osobom, które mają ubezpieczenie w Polsce i za granicą w krajach UE/EOG lub w Szwajcarii. Te odmienne zasady ustalania podstawy wymiaru dotyczą osób, którym nie można ustalić podstawy wymiaru kapitału początkowego z 10 kolejnych lat kalendarzowych z okresu pozostawania w ubezpieczeniu w Polsce (następujących bezpośrednio po sobie) wybranych z okresu , ze względu na to, że w niektórych latach udowodnione zostało ubezpieczenie w wymienionych krajach wynoszące co najmniej 1 pełny rok kalendarzowy. Dotyczy to sytuacji, gdy okresy ubezpieczenia w Polsce przerwane były okresami ubezpieczenia za granicą wynoszącymi przynajmniej 1 pełny rok kalendarzowy. W takich sytuacjach do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjmuje się podstawę wymiaru składek za okres faktycznego podlegania ubezpieczeniu w Polsce. Jeżeli w ciągu 19 lat w okresie od 1 stycznia 1980 r. do 31 grudnia 1998 r. wnioskodawca nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu w Polsce, podstawę wymiaru kapitału początkowego można ustalić od wynagrodzenia (dochodu) stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym przystąpił po raz pierwszy do ubezpieczenia za granicą. Kapitał początkowy dla osób mieszkających w innych krajach niż kraje UE/EOG Osoby urodzone po 1948 r. mieszkające w innych krajach niż kraje UE/EOG lub w Szwajcarii, np. mieszkające w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Japonii, Egipcie, Rosji, Australii, Argentynie, Brazylii, Chinach, Iranie, Jordanii, Ukrainie, Białorusi, Chile, Kubie lub innych krajach które przed 1999 r. pracowały w Polsce, prowadziły działalność gospodarczą, samodzielnie wykonywały zawód lub pełniły zawodowo służbę (np. w wojsku, w policji) jeżeli nie mają ustalonego prawa do emerytury z tytułu służby, będą miały za te okresy ustalony kapitał początkowy. W celu obliczenia kapitału początkowego przez ZUS osoby te powinny zgłosić wniosek o jego ustalenie i dołączyć dokumenty. W przyszłości osoby te, po osiągnięciu wieku emerytalnego: kobieta 60 lat, mężczyzna 65 lat, nabędą prawo do polskiej emerytury, ustalonej przez ZUS, bez Redaguje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Departament Świadczeń Emerytalno-Rentowych 6

7 względu na długość przebytego okresu zatrudnienia ubezpieczenia lub służby. W celu otrzymania z ZUS decyzji o ustaleniu kapitału początkowego osoby zamieszkałe za granicą, powinny przesłać do jednostki ZUS właściwej ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania w Polsce wniosek o ustalenie kapitału początkowego wraz z dokumentami. Należy więc: wypełnić wniosek o ustalenie kapitału początkowego (druk ZUS Kp-1), podać przebieg kariery zawodowej w kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych (druk ZUS Rp-6), dołączyć posiadane dowody i dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe przebyte w Polsce przed 1999 r., przedstawić dowody potwierdzające wysokość osiąganego wynagrodzenia w Polsce przed 1999 r., potrzebne do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego. Wniosek o ustalenie kapitału początkowego (druk ZUS Kp-1) oraz kwestionariusz (druk ZUS Rp-6) można pobrać ze strony internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych: Redaguje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Departament Świadczeń Emerytalno-Rentowych 7

Zasady ustalania kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w Polsce oraz w krajach UE/EOG

Zasady ustalania kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w Polsce oraz w krajach UE/EOG Zasady ustalania kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w Polsce oraz w krajach UE/EOG Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej wiąże się z koniecznością stosowania wspólnotowych

Bardziej szczegółowo

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i Świadczenia emerytalno-rentowe rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-greckich ki Zakład Ubezpieczeń ń Społecznych ł maj 2013 Polskie świadczenia emerytalno-rentowe rentowe objęte

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ

WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ Zakład Ubezpieczeń Społecznych WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ i Do kogo skierowana jest ulotka? Ulotka określa zasady

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ i Do kogo skierowana jest ulotka? Ulotka określa zasady

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia związane ze świadczeniami emerytalno-rentowymi w świetle przepisów unijnych

Wybrane zagadnienia związane ze świadczeniami emerytalno-rentowymi w świetle przepisów unijnych Wybrane zagadnienia związane ze świadczeniami emerytalno-rentowymi w świetle przepisów unijnych Kolonia, 18.09.2014 r. Podstawy prawne dotyczące zabezpieczenia społecznego w stosunkach polsko-niemieckich

Bardziej szczegółowo

RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ

RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce, w razie utraty zdolności

Bardziej szczegółowo

Gdzie złożyć wniosek o rentę lub emeryturę? Informacja dla osób, które pracowały lub mieszkają za granicą

Gdzie złożyć wniosek o rentę lub emeryturę? Informacja dla osób, które pracowały lub mieszkają za granicą Gdzie złożyć wniosek o rentę lub emeryturę? Informacja dla osób, które pracowały lub mieszkają za granicą Dla kogo przeznaczona jest ta ulotka? Ulotka określa zasady składania wniosków o przyznanie emerytury,

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ

EMERYTURY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH EMERYTURY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce, w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego, mogą nabyć

Bardziej szczegółowo

Świadczenia emerytalno-rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-niemieckich

Świadczenia emerytalno-rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-niemieckich Świadczenia emerytalno-rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-niemieckich Zakład Ubezpieczeń Społecznych luty 2013 Polskie świadczenia emerytalno-rentowe objęte unijną koordynacją

Bardziej szczegółowo

WYPŁATA EMERYTUR I RENT Z ZUS OSOBOM ZAMIESZKAŁYM ZA GRANICĄ

WYPŁATA EMERYTUR I RENT Z ZUS OSOBOM ZAMIESZKAŁYM ZA GRANICĄ Zakład Ubezpieczeń Społecznych WYPŁATA EMERYTUR I RENT Z ZUS OSOBOM ZAMIESZKAŁYM ZA GRANICĄ i Do kogo skierowana jest ulotka? Ulotka określa zasady wypłaty polskich emerytur, rent z tytułu niezdolności

Bardziej szczegółowo

EMERYTURA Z ZUS PODLEGAJĄCA KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ

EMERYTURA Z ZUS PODLEGAJĄCA KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ EMERYTURA Z ZUS PODLEGAJĄCA KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce, w związku z osiągnięciem wieku

Bardziej szczegółowo

Ustalanie prawa do emerytury w każdym z państw członkowskich UE; w tym również w Anglii

Ustalanie prawa do emerytury w każdym z państw członkowskich UE; w tym również w Anglii Ustalanie prawa do emerytury w każdym z państw członkowskich UE; w tym również w Anglii Jeżeli osoby zainteresowane pracowały za granicą w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych O EMERYTURY I RENTY Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ

Zakład Ubezpieczeń Społecznych O EMERYTURY I RENTY Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ Zakład Ubezpieczeń Społecznych -Inspektorat Serwis Obsługi Klientów ZAPYTAJ O EMERYTURY I RENTY Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach serwisu e-inspektorat ZUS, pod

Bardziej szczegółowo

Unijna koordynacja emerytur i rent nie uległa radykalnej zmianie bowiem nowe rozporządzenia zasadniczo przejmują dotychczasowe rozwiązania prawne.

Unijna koordynacja emerytur i rent nie uległa radykalnej zmianie bowiem nowe rozporządzenia zasadniczo przejmują dotychczasowe rozwiązania prawne. Nowe przepisy unijne dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie emerytur i rent przyznawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Z dniem 1 maja 2010 r. wchodzą w życie nowe

Bardziej szczegółowo

RENTY RODZINNE Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ

RENTY RODZINNE Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH RENTY RODZINNE Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ W razie śmierci osoby, która pracowała i podlegała ubezpieczeniom społecznym w Polsce, pozostali przy życiu członkowie

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ

ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ y Zakres i cel koordynacji świadczeń Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego w ramach Unii

Bardziej szczegółowo

RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ

RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h W razie śmierci osoby, która pracowała i podlegała ubezpieczeniom społecznym w Polsce, pozostali

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE KAPITAŁU POCZĄTKOWEGO przed wypełnieniem prosimy o zapoznanie się z Informacją zamieszczoną w końcowej części formularza

WNIOSEK O USTALENIE KAPITAŁU POCZĄTKOWEGO przed wypełnieniem prosimy o zapoznanie się z Informacją zamieszczoną w końcowej części formularza WNIOSEK O USTALENIE KAPITAŁU POCZĄTKOWEGO przed wypełnieniem prosimy o zapoznanie się z Informacją zamieszczoną w końcowej części formularza MIEJSCE ZŁOŻENIA PISMA 01. ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ODDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

RENTA Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ

RENTA Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ RENTA Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce, w

Bardziej szczegółowo

EMERYTURA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ

EMERYTURA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ EMERYTURA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce mogą nabyć prawo do emerytury

Bardziej szczegółowo

EMERYTURA Z ZUS PODLEGAJĄCA KOORDYNACJI UNIJNEJ

EMERYTURA Z ZUS PODLEGAJĄCA KOORDYNACJI UNIJNEJ EMERYTURA Z ZUS PODLEGAJĄCA KOORDYNACJI UNIJNEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce mogą nabyć prawo do emerytury z

Bardziej szczegółowo

EMERYTURA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ

EMERYTURA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ EMERYTURA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce mogą nabyć prawo do emerytury

Bardziej szczegółowo

Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r.

Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r. Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r. Co to jest kapitał początkowy Kapitał początkowy jest tzw. hipotetyczną emeryturą pomnożoną przez średnie dalsze trwania życia dla wieku 62 lat równe dla

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Co warto wiedzieć o ubezpieczeniu społecznym, kiedy zmieniamy miejsce pobytu, pracy lub zamieszkania w obrębie państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru

Bardziej szczegółowo

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. dr I. A. Wieleba Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r. mogą nabyć prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym,

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Co warto wiedzieć o ubezpieczeniu społecznym, kiedy zmieniamy miejsce pobytu, pracy lub zamieszkania w obrębie państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru

Bardziej szczegółowo

500 zł na dziecko. Jak bez błędów wypełnić wniosek o świadczenie rodzinne

500 zł na dziecko. Jak bez błędów wypełnić wniosek o świadczenie rodzinne 500 zł na dziecko. Jak bez błędów wypełnić wniosek o świadczenie rodzinne KROK 1 Tu wpisujemy swoje dane - czyli osoby, która ubiega się o świadczenie wychowawcze na dziecko (bo tak ma nazywać się 500

Bardziej szczegółowo

EMP. INFORMACJA do wniosku o emeryturę. Co załatwisz tym wnioskiem. Która placówka ZUS rozpatruje Twój wniosek. Jak wycofać wniosek

EMP. INFORMACJA do wniosku o emeryturę. Co załatwisz tym wnioskiem. Która placówka ZUS rozpatruje Twój wniosek. Jak wycofać wniosek INFORMACJA do wniosku o emeryturę Co załatwisz tym wnioskiem 1. Gdy złożysz ten wniosek: rozpatrzymy Twoje uprawnienia do emerytury z ZUS (w tym do okresowej emerytury kapitałowej 1 ) i wydamy decyzję

Bardziej szczegółowo

08. Imię pierwsze 09. Data urodzenia (dd/mm/rrrr)

08. Imię pierwsze 09. Data urodzenia (dd/mm/rrrr) WNIOSEK O USTALENIE KAPITAŁU POCZĄTKOWEGO (przed wypełnieniem wniosku prosimy o zapoznanie się z Informacją zamieszczoną w końcowej części formularza) I. DANE OSOBY ZAINTERESOWANEJ DANE IDENTYFIKACYJNE

Bardziej szczegółowo

Austria, listopad 2015. Świadczenia emerytalno-rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-austriackich

Austria, listopad 2015. Świadczenia emerytalno-rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-austriackich Austria, listopad 2015 Świadczenia emerytalno-rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-austriackich Świadczenia emerytalno-rentowe w świetle polskiego ustawodawstwa Polskie świadczenia

Bardziej szczegółowo

EKP WNIOSEK W SPRAWIE KAPITAŁU POCZĄTKOWEGO

EKP WNIOSEK W SPRAWIE KAPITAŁU POCZĄTKOWEGO WNIOSEK W SPRAWIE KAPITAŁU POCZĄTKOWEGO Instrukcja wypełniania Wypełnij ten wniosek, jeżeli chcesz, abyśmy: ustalili Twój kapitał początkowy, ponownie ustalili Twój kapitał początkowy. Zanim wypełnisz

Bardziej szczegółowo

12. Obywatelstwo 13. Data urodzenia (dd/mm/rrrr) 19. Numer domu 20. Numer lokalu 21. Numer telefonu (2) 22. Symbol państwa (3)(4)

12. Obywatelstwo 13. Data urodzenia (dd/mm/rrrr) 19. Numer domu 20. Numer lokalu 21. Numer telefonu (2) 22. Symbol państwa (3)(4) WNIOSEK O USTALENIE KAPITAŁU POCZĄTKOWEGO (przed wypełnieniem wniosku prosimy o zapoznanie się z Informacją zamieszczoną w końcowej części formularza) I. DANE OSOBY ZAINTERESOWANEJ DANE IDENTYFIKACYJNE

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK. Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ZAŁĄCZNIK. Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 13.12.2016 r. COM(2016) 815 final ANNEX 1 ZAŁĄCZNIK Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji

Bardziej szczegółowo

Zakończenie Summary Bibliografia

Zakończenie Summary Bibliografia Spis treści: Wstęp Rozdział I Zakresy i ich wpływ na pojmowanie bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1. Zakresy pojmowania bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.1. Zakres wąski bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.2. Zakres

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (w skrócie EKUZ) jest to dokument, potwierdzający nasze prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu

Bardziej szczegółowo

RENTA Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ

RENTA Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ RENTA Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce, w razie

Bardziej szczegółowo

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A.

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A. Wyślij do Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego A. Dane osobowe Imię i nazwisko Duński numer osobowy Adres Numer telefonu

Bardziej szczegółowo

RENTA Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ

RENTA Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ RENTA Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce, w razie

Bardziej szczegółowo

48,6% Turystyka w Unii Europejskiej INFORMACJE SYGNALNE r.

48,6% Turystyka w Unii Europejskiej INFORMACJE SYGNALNE r. INFORMACJE SYGNALNE Turystyka w Unii Europejskiej 16.02.2018 r. 48,6% Udział noclegów udzielonych turystom Według Eurostatu - Urzędu Statystycznego Unii Europejskiej, liczba noclegów udzielonych w turystycznych

Bardziej szczegółowo

ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI UNIJNEJ

ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI UNIJNEJ ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI UNIJNEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h Zakres i cel koordynacji świadczeń Unijna koordynacja systemów

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna mobilność studentów niepełnosprawnych oraz znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej PO WER 2017/2018

Zagraniczna mobilność studentów niepełnosprawnych oraz znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej PO WER 2017/2018 Zagraniczna mobilność studentów niepełnosprawnych oraz znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej PO WER 2017/2018 Od 2014 roku PW bierze udział w projekcie Zagraniczna mobilność studentów niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Marlena Piekut Oleksandra Kurashkevych Płock, 2014 Pracowanie Zarabianie pieniędzy Bawienie się INTERNET Dokonywanie zakupów Nawiązywanie kontaktów Tadao

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Rozp. 1408/71: art. 12; art. 72 Rozp. 574/72: art. 10a; art. 85.2 i 3. 1.1. Nazwisko ( 1a )...

Rozp. 1408/71: art. 12; art. 72 Rozp. 574/72: art. 10a; art. 85.2 i 3. 1.1. Nazwisko ( 1a )... KOMISJA ADMINISTRACYJNA DS. ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW MIGRUJĄCYCH Patrz: Pouczenie na stronie 3 E 405 ( 1 ) ZAŚWIADCZE DOTYCZĄCE SUMOWANIA OKRESÓW UBEZPIECZENIA, ZATRUDNIENIA LUB PRACY NA

Bardziej szczegółowo

Unijne świadczenia rodzinne [EU-familjeförmåner]

Unijne świadczenia rodzinne [EU-familjeförmåner] Unijne świadczenia rodzinne [EU-familjeförmåner] Poniższe zasady obowiązują również w państwach należących do EOG oraz w Szwajcarii Rodziny, w których rodzice pracują, mieszkają lub otrzymują świadczenia

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Co warto wiedzieć o ubezpieczeniu społecznym, kiedy zmieniamy miejsce pobytu, pracy lub zamieszkania w obrębie Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

Jak wyrobić kartę EKUZ

Jak wyrobić kartę EKUZ Jak wyrobić kartę EKUZ Nota Materiał powstał w ramach realizacji projektu e-kompetencje bez barier dofinansowanego z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa działanie 3.1 Działania szkoleniowe na rzecz rozwoju

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o ubezpieczeniu społecznym

Co warto wiedzieć o ubezpieczeniu społecznym Co warto wiedzieć o ubezpieczeniu społecznym kiedy zmieniamy miejsce pobytu, pracy lub zamieszkania w obrębie Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo

6 kobieta 6 mężczyzna

6 kobieta 6 mężczyzna WNIOSEK O EMERYTURĘ przed wypełnieniem prosimy o zapoznanie się z Informacją zamieszczoną w końcowej części formularza........................................ Data sporządzenia wniosku Data wpływu wniosku

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do zasiłku

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK 29.2.207 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 536 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 208 ROK Końcowe miesiące roku to dla większości menedżerów i specjalistów

Bardziej szczegółowo

RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ

RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h W razie śmierci osoby, która pracowała i podlegała ubezpieczeniom społecznym w Polsce, pozostali

Bardziej szczegółowo

Renty z tytułu niezdolności do pracy

Renty z tytułu niezdolności do pracy I Renty z tytułu niezdolności do pracy Wiadomości ogólne Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki: został uznany za niezdolnego

Bardziej szczegółowo

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników.

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników. 16-400 Suwałki tel. (87) 562 84 32 ul. Teofila Noniewicza 10 fax (87) 562 84 55 e-mail: sekretariat@pwsz.suwalki.pl Zasady rozdziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Erasmus + Spotkanie Informacyjne Rekrutacja

Erasmus + Spotkanie Informacyjne Rekrutacja Erasmus + Spotkanie Informacyjne Rekrutacja 2017 2018 Kto może wziąć udział w programie? Wyjazdy na studia Studenci Uniwersytetu Pedagogicznego zarejestrowani na studiach: dziennych / zaocznych licencjackich

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK. sprawozdania Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady

ZAŁĄCZNIK. sprawozdania Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 17.5.2017 r. COM(2017) 242 final ANNEX 1 ZAŁĄCZNIK do sprawozdania Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przeglądu praktycznego stosowania jednolitego

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O EMERYTURĘ CZĘŚCIOWĄ. dd / mm / rrrr Pieczęć i podpis osoby upoważnionej przez płatnika składek

WNIOSEK O EMERYTURĘ CZĘŚCIOWĄ. dd / mm / rrrr Pieczęć i podpis osoby upoważnionej przez płatnika składek Data sporządzenia wniosku przez płatnika składek WNIOSEK O EMERYTURĘ CZĘŚCIOWĄ dd / mm / rrrr Pieczęć i podpis osoby upoważnionej przez płatnika składek Instrukcja wypełniania Wypełnij ten wniosek, jeżeli

Bardziej szczegółowo

Czechy. Dania. Niemcy

Czechy. Dania. Niemcy Belgia axation/vat_ec/belgium/vat_ec_be-en.htm - Vademecum VAT na stronie http://minfin.fgov.be - strona Ministerstwa Finansów http://www.fisconet.fgov.be/fr/?frame.dll&root=v:/fisconetfra.2/&versie= 04&type=btw-com!INH&&

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Zasiłek dla bezrobotnych w Unii Europejskiej

Zasiłek dla bezrobotnych w Unii Europejskiej Małgorzata Wójcik Wojewódzki Urząd Pracy w Lublinie Filia w Chełmie Zasiłek dla bezrobotnych w Unii Europejskiej W artykule przedstawiam procedury związane z ubieganiem się o świadczenia społeczne z tytułu

Bardziej szczegółowo

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr.

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr. AMBASADY i KONSULATY AUSTRIA Ambasada Republiki Austrii Warszawa, ul. Gagarina 34 telefon: 22 841 00 81-84 fax: 22 841 00 85 e-mail: warschau-ob@bmeia.gv.at Internet: www.ambasadaaustrii.pl BELGIA Ambasada

Bardziej szczegółowo

Emerytury. {Pensions}

Emerytury. {Pensions} Emerytury {Pensions} 182 CODZIENNE ŻYCIE W IRLANDII Istnieją trzy rodzaje emerytur państwowych. Dwie z nich oparte są na składkach płaconych jako część ubezpieczenia społecznego emerytura państwowa pomostowa

Bardziej szczegółowo

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Rekrutacja dotyczy wyjazdów w roku akademickim 2014/2015 Rekrutacja trwa do 26 maja 2015 Praktyka może być zrealizowana w terminie między 29.06.2015 a 30.09.2015.

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Zasady przeliczania świadczeń emerytalno-rentowych

Zasady przeliczania świadczeń emerytalno-rentowych Zasady przeliczania świadczeń emerytalno-rentowych Prezentowany materiał adresowany jest do osób, które mają już ustalone prawo do emerytury lub renty i szukają możliwości ich podwyższenia. Dla ułatwienia

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE W SPRAWIE REALIZACJI PRZEPISÓW USTAWY Z DNIA 5 MARCA 2015 R. O ZMIANIE USTAWY O EMERYTURACH I RENTACH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH

WYTYCZNE W SPRAWIE REALIZACJI PRZEPISÓW USTAWY Z DNIA 5 MARCA 2015 R. O ZMIANIE USTAWY O EMERYTURACH I RENTACH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH WYTYCZNE W SPRAWIE REALIZACJI PRZEPISÓW USTAWY Z DNIA 5 MARCA 2015 R. O ZMIANIE USTAWY O EMERYTURACH I RENTACH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Do art. 26 ust. 5 i 6 ustawy emerytalnej Do ustawy emerytalnej

Bardziej szczegółowo

Możliwości wyjazdów. Dokąd można wyjechać? Kraje biorące udział w programie

Możliwości wyjazdów. Dokąd można wyjechać? Kraje biorące udział w programie Erasmus+ to europejski program edukacyjny na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu przyjęty na lata 2014-2020. Program został opracowany, aby wspierać kraje uczestniczące w zakresie efektywnego

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O EMERYTURĘ. dd / mm / rrrr Pieczęć i podpis osoby upoważnionej przez płatnika składek

WNIOSEK O EMERYTURĘ. dd / mm / rrrr Pieczęć i podpis osoby upoważnionej przez płatnika składek WNIOSEK O EMERYTURĘ Data sporządzenia wniosku przez płatnika składek dd / mm / Pieczęć i podpis osoby upoważnionej przez płatnika składek Instrukcja wypełniania Wypełnij ten wniosek, jeżeli starasz się

Bardziej szczegółowo

Porównajmy pensje minimalne nauczycieli w szkołach podstawowych (czyli w polskim ujęciu wynagrodzenie zasadnicze): Portugalia -139%

Porównajmy pensje minimalne nauczycieli w szkołach podstawowych (czyli w polskim ujęciu wynagrodzenie zasadnicze): Portugalia -139% Według najnowszych opracowań europejskich EURYDICE 2014/2015 sytuacja polskich nauczycieli przedstawia się następująco (dane są przedstawiane w % ujęciu w stosunku o PKB. Podaje również jakie jest roczne

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski NIEPEŁNOSPRAWNI W EUROPIE Około 83,2 mln ogółu ludności Europy to osoby z niepełnosprawnością (11,7%

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2014 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy wskazać

Bardziej szczegółowo

JAK DOSTAC K7g 31/8/05 12:05 Page 1

JAK DOSTAC K7g 31/8/05 12:05 Page 1 JAK DOSTAC K7g 31/8/05 12:05 Page 1 JAK DOSTAC K7g 31/8/05 12:05 Page 2 JAK DOSTAC K7g 31/8/05 12:05 Page 4 5 S P I S T R E Ś C I Publikacja sfinansowana z Funduszu PHARE, projekt 2002/000-580-02-04 Koordynacja

Bardziej szczegółowo

Aktualności Od 1 maja 2010r

Aktualności Od 1 maja 2010r Aktualności Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego ma na celu ułatwienie obywatelom Wspólnoty korzystanie z prawa równego traktowania. Sprawia, że obywatele różnych państw członkowskich mają takie

Bardziej szczegółowo

HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit)

HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit) HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit) Broszura informacyjna Urzędu Mieszkalnictwa Komunalnego (Housing Executive) dla pracowników migracyjnych Ta broszura

Bardziej szczegółowo

Rozp. 1408/71: art. 76 Rozp. 574/72: art. 10. 1.1. Nazwisko ( 1a )...

Rozp. 1408/71: art. 76 Rozp. 574/72: art. 10. 1.1. Nazwisko ( 1a )... KOMISJA ADMINISTRACYJNA DS. ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW MIGRUJĄCYCH Patrz: Pouczenie na stronie 3 E 411 ( 1 ) PROŚBA O INFORMACJE DOTYCZĄCE UPRAWNIENIA DO ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH W PAŃSTWIE CZŁONKOWSKIM,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYJAZDÓW STUDENTÓW

REGULAMIN WYJAZDÓW STUDENTÓW REGULAMIN WYJAZDÓW STUDENTÓW Wszechnicy Polskiej Szkoły Wyższej w Warszawie na praktykę (SMP) - (Student Mobility Placement) ERASMUS+ KA 1 MOBILNOŚĆ AKADEMICKA POSTANOWIENIA OGÓLNE: 1. W ramach programu

Bardziej szczegółowo

Co to jest kapitał początkowy

Co to jest kapitał początkowy Kapitał początkowy Spis treści Co to jest kapitał początkowy..................................... 3 Dla kogo ustalamy kapitał początkowy............................. 3 Jakie dokumenty powinieneś złożyć................................

Bardziej szczegółowo

Wpływ pracy za granicą na świadczenia emerytalno rentowe w Polsce. Na pytania odpowiada ekspert ZUS- Tomasz Sztabliński.

Wpływ pracy za granicą na świadczenia emerytalno rentowe w Polsce. Na pytania odpowiada ekspert ZUS- Tomasz Sztabliński. Wpływ pracy za granicą na świadczenia emerytalno rentowe w Polsce. Na pytania odpowiada ekspert ZUS- Tomasz Sztabliński. {loadposition related_items} Czy jest możliwe wyliczenie o ile podwyższy mi emeryturę

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia w

Wydatki na ochronę zdrowia w Wydatki na ochronę zdrowia w wybranych krajach OECD Seminarium BRE CASE Stan finansów ochrony zdrowia 12 czerwca 2008 r. Agnieszka Sowa CASE, IZP CM UJ Zakres analizy Dane OECD Health Data 2007 (edycja

Bardziej szczegółowo

Zasady finansowania wyjazdów studentów z niepełnosprawnością

Zasady finansowania wyjazdów studentów z niepełnosprawnością Zasady finansowania wyjazdów studentów z niepełnosprawnością Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój 22 września 2017 DOFINANSOWANIE DLA STUDENTÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH Dofinansowanie: Kwota ryczałtowa wynikająca

Bardziej szczegółowo

Szkoda spowodowana pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski

Szkoda spowodowana pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski Szkoda spowodowana pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski Zdarzenie na terenie Polski Sprawcą szkody na terenie Polski jest kierujący pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski. Kto jest zobowiązany

Bardziej szczegółowo

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą Źródło: http://www.kuratorium.waw.pl/pl/poradnik-klienta/inne-sprawy/nostryfikacja-swiadectw/5423,uznanie-sw iadectw-uzyskanych-za-granica.html Wygenerowano: Sobota, 19 września 2015, 12:20 Uznanie świadectw

Bardziej szczegółowo

Co mówią liczby. Sygnały poprawy

Co mówią liczby. Sygnały poprawy EU27 Produkcja (9m2007): Tekstylia +1 % OdzieŜ +2 % Co mówią liczby. Raport. Tekstylia i odzieŝ w Unii Europejskiej.Trzy kwartały 2007 Produkcja Sygnały poprawy Po raz pierwszy od roku 2000 Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

1) Zasady rekrutacji nauczycieli akademickich na wyjazdy w celach dydaktycznych (STA)

1) Zasady rekrutacji nauczycieli akademickich na wyjazdy w celach dydaktycznych (STA) Zasady rekrutacji, finansowania i realizacji wyjazdów pracowników w ramach Programu Erasmus + w roku akademickim 2017/2018 Akcja 1. Mobilność edukacyjna w szkolnictwie wyższym, mobilność z krajami programu

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO. Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO. Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do zasiłku

Bardziej szczegółowo

DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW

DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW Polska Czechy Wlk. Brytania Austria Islandia Hiszpania Portugalia Lichtenstein Grecja Szwajcaria Niemcy Dania Francja Włochy Norwegia Belgia Malta Holandia Irlandia Finlandia

Bardziej szczegółowo

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY FOTORADARY MAPY TOMTOM TRAFFIC ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY Usługi Fotoradary Europa i Niebezpieczne strefy TomTom są dostępne w krajach wymienionych poniżej. Z usług tych można

Bardziej szczegółowo

Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie!

Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie! Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie! Każde z państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia) oraz Szwajcaria

Bardziej szczegółowo

Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014

Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014 Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014 14 FACULTY of ELECTRONICS and INFORMATION TECHNOLOGY Warsaw University of Technology (1) Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014 14 Dr inż. Dariusz Turlej Dr inż. Wojciech

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Uzyskując dochody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, w większości przypadków należy pamiętać o rozliczeniu się z nich także w

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZE WSPÓŁPRACY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Z ZAGRANICĄ W 2011 ROKU MARZEC 2012

SPRAWOZDANIE ZE WSPÓŁPRACY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Z ZAGRANICĄ W 2011 ROKU MARZEC 2012 SPRAWOZDANIE ZE WSPÓŁPRACY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Z ZAGRANICĄ W 2011 ROKU MARZEC 2012 SPRAWOZDANIE ZE WSPÓŁPRACY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Z ZAGRANICĄ Współpraca Samorządu Województwa Opolskiego z zagranicą

Bardziej szczegółowo

Postępowanie w sprawach świadczeń rodzinnych

Postępowanie w sprawach świadczeń rodzinnych Postępowanie w sprawach świadczeń rodzinnych Ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie służące ustaleniu prawa do świadczenia rodzicielskiego

Oświadczenie służące ustaleniu prawa do świadczenia rodzicielskiego Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Adres: Część I WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego Imię

Bardziej szczegółowo

Symbole emerytury wcześniejszej

Symbole emerytury wcześniejszej Podstawa prawna: ustawa o emeryturach i rentach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity z 2009r., Dz. U. Nr 153, poz. 1227, ze zm.) Ustawa z 11.5.2012r. o zmianie ustawy o emeryturach

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE REKTORA GWSH z dnia r.

ZARZĄDZENIE REKTORA GWSH z dnia r. ZARZĄDZENIE REKTORA GWSH z dnia 01.09.2017 r. Dotyczy: Zasady finansowania wyjazdów pracowników Uczelni w celach szkoleniowych lub prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach programu Erasmus+ w roku akademickim

Bardziej szczegółowo

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej/Dział Współpracy Międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

PRACUJESZ ZA GRANICĄ? PRZECZYTAJ!

PRACUJESZ ZA GRANICĄ? PRZECZYTAJ! PRACUJESZ ZA GRANICĄ? PRZECZYTAJ! JEŚLI JESTEŚ AKTYWNY ZAWODOWO NA TERENIE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH, TO MOŻESZ W TYM SAMYM OKRESIE PODLEGAĆ ZABEZPIECZENIU SPOŁECZNEMU WYŁĄCZNIE W JEDNYM PAŃSTWIE. Szczegółowe

Bardziej szczegółowo