Blokada centralna się powikłała. Hanna Misiołek Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Zabrzu SUM Katowice

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Blokada centralna się powikłała. Hanna Misiołek Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Zabrzu SUM Katowice"

Transkrypt

1 Blokada centralna się powikłała Hanna Misiołek Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Zabrzu SUM Katowice Sopot

2 Powikłania były W 1899 roku, czyli 14 lat po pierwszym zastosowaniu znieczulenia rdzeniowego, słynny niemiecki chirurg, pionier tego znieczulenia, August Bier, opisuje pierwszy raz powikłania. U sześciu pacjentów, u których zastosował kokainę, wystąpiły pooperacyjne bóle głowy, nudności i wymioty.

3 powikłania są Trwałe-na szczęście rzadkie! % na blokad centralnych (Kane et.al Anesth Analg1981) NZK-10, ciężkie neurologiczne-14 na pp i zo??? (Auroy et al. Anesthesiology 1997) Odszkodowania po blokadach centralnych USA ( 51% położnicze, 41% niepołożnicze) (Lee et al. Anesthesiology 2004)

4 Ocena chorego przed blokadą Wywiad( dokumentacja!) : leki, poprzednie blokady, bóle korzonkowe, głowy, dolegliwości neurologiczne Badanie stan psychiczny: przytomność, orientacja, stan fizyczny: objawy piramidowe, móżdżkowe, chodzenie na palcach, na piętach, badanie czucia, odruchów, funkcji motorycznych Czucie: powierzchniowe, głębokie, wibracji( dotyk, ucisk, kłucie, temperatura)

5 Powikłania lekkie Bóle pleców wiele przyczyn, nie zawsze związane ze znieczuleniem( ciąża, poród, lordoza, osteoporoza, wcześniejsze urazy, stany zapalne stawów etc) Bóle pleców- związane ze znieczuleniem(krwiak, ropniak przestrzeni, uszkodzenie rdzenia, korzenia, nerwu, infekcja skóry, chemiczne zapalenie związane z LZM lub rozpuszczalnikiem)

6 Bradykardia Czynniki ryzyka: rytm podstawowy<60, płeć męska, wiek <37 lat, beta blokery, Im wyższa blokada tym spadek HR większy HR < 50/min % wszystkich blokad PP

7 Mechanizmy bradykardii w znieczuleniu PP 1. baroreceptory żyły głównej górnej i prawego przedsionka 2. paradoksalny odruch Bezolda-Jarischa 3. bradykardia jako mechanizm kompensacyjny

8 Utrata słuchu-dotyczy PP % - niedosłuch 25% nierozpoznawalne Czas trwania przejściowych incydentów- 1 tydzień Młodzi częściej Utrata płynu m-rdz, spadek ciśnienia endolimfy, uszkodzenie komórek narządu Cortiego, saturacja?? Grubość igły wpływ proporcjonalny

9 Hipotensja Występowanie:30-90 % Czynniki ryzyka: -wysokie piersiowe PP -wiek>40 lat -otyłość -w łączonym znieczuleniu( z ogólnym) -beta blokery w terapii -hipowolemia Objawy: nudności, wymioty, ból głowy, arytmia, zaburzenia oddychania, objawy wieńcowe, zawał, NZK

10 SVR Mechanizmy CO jako konsekwencja spadku powrotu żylnego i obciążenia wstępnego odruch z baroreceptorów łuku aorty i zatok szyjnych ( upośledzony w PP) kompensacyjne wzmożenie aktywności układu współczulnego dotyczy tylko segmentów rdzeniowych nieobjętych działaniem znieczulenia.

11 Popunkcyjne bóle głowy Przyczyny: wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego z PP do ZO dzięki różnicy ciśnień : ciśnienie płynu w pozycji leżącej : 5-15 cm H2O w pozycji stojącej : 40 cm H2O ciśnienie w przestrzeni ZO bliskie ciśnieniu atm. różnica ciśnień w pozycji pionowej : cm H2O

12 Mechanizmy mniejsza objętość i ciśnienie płynu m-r powoduje pociąganie naczyń, zatok, nerwów i namiotu mózgu. Ból - w okolicy czołowej (przez n. trójdzielny) - w okolicy potylicznej (przez n. błędny i n. językowo-gardłowy) - w górnej części szyi i barku ( przez nn. szyjne).

13 Czynniki sprzyjające występowaniu PDPH : - młody wiek (naczynia mózgowe bardziej reaktywne na zmiany objętości) - kobiety - połóg ( zmiany objętości splotów żylnych w przestrzeni zewnątrzoponowej) - ograniczenie doustnej podaży płynów - zwiększone ciśnienie p.m.-r. podczas parcia, wymiotów

14 Postępowanie przy umiarkowanych popunkcyjnych bólach głowy Leczenie zachowawcze 1. Leżenie 2. Doustna podaż płynów ew. przetaczanie krystaloidów 3. Analgetyki doustne lub pozajelitowe

15 Postępowanie przy silnych popunkcyjnych bólach głowy I. Leczenie zachowawcze przez godz., jeśli nieskuteczne II. Leczenie inwazyjne - blood patch - łata z krwi własnej

16 Mity mówią leżenie na płasko po PP zapobiega bólom głowy

17 Fakty: K L I N I K A A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y W N E J T E R A P I I Ś U M W Z A B R Z U

18 Fakty: K L I N I K A A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y W N E J T E R A P I I Ś U M W Z A B R Z U

19 Mit: opona twarda jest zbudowana z włókien równoległych do osi długiej kręgosłupa ścięcie igły równoległe do włókien mniej włókien przeciętych igły pencil-point rozdzielają włókna nie pozostaje otwór K L I N I K A A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y W N E J T E R A P I I Ś U M W Z A B R Z U

20 Fakt: ultrastruktura opony twardej 3000x 16000x 6500x 8000x K L I N I K A A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y W N E J T E R A P I I Ś U M W Z A B R Z U

21 Fakt: igły typu pencil-point są traumatyczne igły pencil-point rozdzie(l)rają włókna uraz wywołuje stan zapalny i obrzęk edematous plug Reina MA. et al.: An in vitro study of dural lesions produced by 25-gauge Quincke and Whitacre needles evaluated by scanning electron microscopy. Reg Anesth Pain Med. 2000; 25: K L I N I K A A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y W N E J T E R A P I I Ś U M W Z A B R Z U

22 25G Quincke 25G Whitacre widok od strony zewnętrznej opony twardej K L I N I K A A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y W N E J T E R A P I I Ś U M W Z A B R Z U

23 25G Quincke 25G Whitacre widok od strony wewnętrznej opony pajęczej K L I N I K A A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y W N E J T E R A P I I Ś U M W Z A B R Z U

24 Powikłania poważne, ciężkie!

25 Blokady centralne Alergia i reakcja toksyczna na LZM Stop Injection Airway control Ventilation Evaluation of the circulation Drugs

26 Przedłużona resuscytacja Guidelines and the adoption of 'lipid rescue' therapy for LA toxicity. Picard J, Ward SC, Zumpe R, Meek T, Barlow J, Harrop-Griffiths W. Anaesthesia Feb;64(2): Stop injection & Call for HELP & Start ABC & 100% oxygen 2. Manage arrhythmias 3. Consider using cardiopulmonary bypass 4. Consider treatment with lipid emulsion: INTRALIPID 20% IV pump 1.5 ml.kg-1 over 1 min: 100 ml bolus IV pump 0.25 ml.kg-1.min-1: give 400 ml over 20 min IV boluses: 100 ml at 5 min intervals IV pump: 0.5 ml.kg-1.min-1: give 400 ml over 10 min

27 The Royal College of Anaesthetists 3rd National Audit of the RCoA Major complications of central neuraxial block in the UK Materiały żródłowe

28 Raport-wyniki ogólne 84 poważne powikłania w roku 52 spotkania zespołu audytowego, kwalifikującego ostatecznie zasadność i kryteria uznania powikłania Ostatecznie uznano 30 przetrwałych uszkodzeń jako ciężkie powikłania po blokadzie centralnej 1 na

29 Śmierć jako powikłanie 13 zgonów Czyli 1,8 na % po ZO 23% po PP 13% po CSE. Ponad 80% tych pacjentów miało cewnik ZO na okres pooperacyjny.

30 Przypadki poważnych powikłań u dzieci i chorych przewlekłych, oraz położniczych występowały rzadko.

31 ZO ciągłe najgorsze notowania Co 7 blokada centralna to ZO, ale aż połowa powikłań po ZO prowadzi do poważnych uszkodzeń Dlaczego? - ZO samo w sobie jest bardziej inwazyjne( unsafe) oraz stosujemy je w grupie pacjentów wyższego ryzyka

32 CSE-pozornie bezpieczniejsze Biorąc pod uwagę relatywnie małą liczbę CSE (<6% wszystkich bloków centralnych).liczba raportów o ciężkich powikłaniach po CSE jest stosunkowo wysoka(>13%)

33 Siła zaleceń- wg członków audytu Niestosowanie się do publikowanych zaleceń to nawracający problem większości zgłoszonych powikłań.

34 Prosty przykład Wiele raportów pokazało przypadki braku zrozumienia dla objawu osłabienia siły mięśniowej kk dolnych w trakcie lub po zakończeniu ciągłej blokady ZO.

35 Inni poszli dalej, ale celu nie osiągneli.czasu było za mało!!!!! Problemy organizacyjne, opóźniające diagnostykę obrazową kanału kręgowego i szybką interwencję neurochirurgiczną, błędy organizacyjne i brak przepływu informacji między oddziałami, nie zawsze pełna dostępność do ośrodka wysoce referencyjnego

36 Trendy w stosowaniu bloków centralnych 1. Powszechnie znane zalety 2. Pozornie powszechne stosowanie 3. a fakty mówią, że o 50 % mniej robimy blokad centralnych ( ankiety: warszawska, ESRA, The Royal College of Anaesthetists)

37 złoty standard pozostanie dla Rekonstrukcje kolana i biodra Chirurgia naczyń Chirurgia kolorektalna Torakochirurgia ( torakotomia) CABG?MIDCAB Cięcie cesarskie ( CSE)

38 Ciężkie ( poważne )powikłania blokad centralnych Powikłanie Infekcje kanału kręgowego Krwawienie w kanale kręgowym Uszkodzenia neurologiczne Nieprawidłowa droga podania leków Śmierć w wyniku podania leku i/lub wykonanej procedury Przykład Zapalenie opon m-rdz, ropniak kanału kręgowego Krwiak kanału kręgowego Uszkodzenie rdzenia, zawał rdzenia, paraplegia, neuropatia znacznego stopnia Podanie leków znieczulenia miejscowego IV, czy vice versa Zatrzymanie krążenia

39 Tab Kategoria ze str 33 z podpisami Suma Powrót funkcji neurologicznych Ropień ZO 20 7 Zapalenie opon m-rdz 6 3 Krwiak kanału 8 1 Uszkodzenie nerwów 18 7 Niedokrwienie rdzenia 6 0 Błędna droga podania leku 11 8 Zapaść krążeniowa 6 3 Inne 9 1 Suma 84 30

40 Powikłania związane z typem blokady i wskazaniami klinicznymi Liczba przypadków ZO / PP/ CSE / krzyżowe okołooperacyjne/ połoznictwo / ból przewlekły / pediatria / Wskazania nie anestezjologiczne Ropniak przestrzeni ZO 8 5 / 2 / 0 / 1 6 / 1 / 1 / 0 / 0 Zapalenie opon m-rdz 0 0 / 0 / 0 / 0 0 / 0 / 0 / 0 / 0 Krwiak kanału kręgowego 7 5 / 0 / 0 / 0 5 / 0 / 0 / 0 / 0 Uszkodzenie korzeni i nerwów 5 3 / 3 / 1 / 0 5 / 2 / 0 / 0 / 0 Zawał rdzenia kręgowego 4 4 / 0 / 0 / 0 4 / 0 / 0 / 0 / 0 Błędne podanie leku 1 0 / 0 / 1 / 0 1 / 0 / 0 / 0 / 0 Zapaść sercowo-naczyniowa 3 0 / 2 / 1 / 0 3 / 0 / 0 / 0 / 0 Różne 2 1 / 0 / 1 / 0 1 / 1 / 0 / 0 / 0 Suma / 7 / 4 / 1 25 / 4 / 1 / 0 /0

41

42 Rokowanie 6 miesięczne wczesnych powikłań po CNB. Niedokrwienie rdzenia Przypadki wczesnych powikłań uszkodzeń neurologicznych Znaczna poprawa Ilość/% Brak lub minimalna poprawa Ilość/% 5 0 (0) 5 (100) Ropniak 12 7 (58) 5 (42) Uszkodzenie nerwów 13 9 (69) 4 (31) Zapalenie opon 3 3 (100) 0 (0) Krwiak kanału 8 6 (75) 2 (25) Suma (61) 16 (39)

43 Niezamierzone podanie LZM do. IV lub PP zamiast do ZO ZO lepiej miareczkować, małe dawki LZM, pompy Ratunkiem jest dobre monitorowanie i nadzór Resuscytacja do skutku!!! NZK: wszystkie LZM ropiwakaina też!!! Huet Anesthesiology 2003;99: (Posterior Lumbar Plexus block) Chazalon Anesthesiology 2003;99: (PNB Tibial Nerve)

44 Ryc ze str 43

45 Two designs considered for reducing the risk of wrong route errors during CNB (Photographs courtesy of the Centre for Evidence Based Purchasing, from: Non-luer connections for the use in administration of spinal injections, CEP 07013, October 2007)

46 Traumatyczne uszkodzenie rdzeniaprzedłużone objawy ubytku neurologicznego (25 gauge Whitacre spinal needle) 6 h po op: Utrzymuje się blok czuciowy i motoryczny Brak odruchów ścięgnistych Brak czucia zimna i kłucia < L1 Pęcherz moczowy nie opróżnia się, trzeba cewnikować MRI: Nasilony sygnał dalszego końca rdzenia kręgowego Obrzęk rdzenia Neurolog: 4x 4 mg dexamethasone przez 5 dni

47 po 6 miesiącach rehabilitacji Spacer przy pomocy osoby towarzyszącej Opadanie stóp, bardziej lewa Parestezja L5-S1 Rdzeń czasem kończy się na L1-L2!!! Nie wsuwaj igły zbyt głęboko!!!

48 Zawał rdzenia kręgowego Dewastacja neurologiczna Po zabiegach torako, brzusznych i w obrębie miednicy Trudno rozstrzygnąć, kto zawinił : technika anestetyczna czy operacyjna Niestety!!! Przetrwały blok motoryczny i czuciowy, w obrębie obszaru uszkodzenia Na szczęście rzadko!!!

49 Tętnica Adamkiewicza!!!, uwaga chirurgia aorty!!! odchodzi na wysokości Th 9 -Th 10 ma średnicę około 1 mm, wnika do kanału kręgowego na wysokości między Th 10 a L 2 przez otwory międzykręgowe dzieli się na część wstępującą zaopatrującą rdzeń aż do dolnego odcinka piersiowego i część zstępującą, biegnącą do nici końcowej; unaczynnia najczęściej stożek rdzeniowy (od Th 9 do L 2 ).

50 Objawy i czynniki sprzyjające Blok siodłowy" Porażenie zwieraczy Spadek perfuzji, szczególnie niebezpieczny u chorych z miażdzycą, Klemowanie aorty! Pozaotrzewnowa i przykręgowa przestrzeń- manipulacje chirurgów(uszkodzenie tętnic korzeniowych) Operacje rdzenia, Cukrzyca, Palenie tytoniu, kokaina,

51 Ułożenie pacjenta podczas operacji Ułożenie długotrwałe z nadmierna lordozą do operacji w obrębie miednicy tzw. pozycja scyzorykowa

52 Środki ostrożności Zapobiegać i leczyć przedłużającą się hipotensję ( hipoperfuzja rdzenia) podczas ZO Uwaga na starych pacjentów Z chorobami naczyniowymi Z nadciśnieniem Do operacji miednicy Z nadmiernym wygięciem ( lordozą) Rozważ z chirurgiem minimalizację czynników ryzyka

53 Paraplegia przypadek 1

54 Paraplegia przypadek 2

55 Paraplegia po ZO ciągłym Przesłanie: 1. TEA powinno być wykonywane u przytomnych, nie znieczulonych pacjentów, przez doświadczonego anestezjologa 1. Nie ma gwarancji zupełnego uniknięcia uszkodzenia, ale wcześniejszej identyfikacji

56 MNR do opisu przypadku

57 Pamiętaj!!! Lepiej zapobiegać niż leczyć! Jeśli ból lub parestezje podczas blokady- nie podawaj leku!!!

58 Krwiak kanału kręgowego Paraplegia w wyniku krwiaka jest skutkiem braku diagnozy i leczenia w czasie do 12 h od blokady!!! Nie jest błędem zrobić powikłanie! Błędem jest nie rozpoznanie tegoż powikłania w odpowiednim czasie!!!!

59 Zaburzenia krzepnięcia Chirurgia ~ Zatorowość i zakrzepica Antykoagulanty-redukcja śmiertelności o 70% Heparine LMWH Warfaryna Ryzyko: krwiak (1 : < pts) Leki: Antypłytkowe (aspirine): Nie wzrasta ryzyko krwiaka Unikaj łączenia: NSAIDS + heparine + blokady centralne Heparyna: Odczekaj 4 h po małej dawce heparyny Zastosuj Heparyne po 1 h od założenia CNB LMWH Odczekaj 8h od podania do wykonania bloku ZO cewnik usuń po 12 h od heparyny

60 Krwiak-przypadek 1

61 Krwiak przypadek 2

62 Ewakuacja krwiaka rdzeniowego

63 Każde traumatyczne, krwawe wykonanie blokady centralnej stanowi czynnik ryzyka

64 Ropień kanału jako powikłanie CNB Pojawia się spontanicznie, raczej po ZO (1 : ) Dni Tygodnie Miesiące Czasami pojawia się długo po usunięciu cewnika Każdy wiek każda operacja Bakterie skórne! Zasady aseptyki! Diagnostyka: czuciowy/motoryczny deficyt (pareza porażenie) wczesne MRI Leczenie (8 h okno terapeutyczne) Ewakuacja chirurgiczna Antybiotyki (tygodnie)

65 Wielokrotne próby ZO, bałagan, ryzyko utraty sterylności

66 Ropień - przypadek 1, 2

67 Staphylococcus aureusnajczęstsza przyczyna zakażeń kanału kręgowego Lumbar vertebral canal abscess (CT scan) with skin marker at the level the epidural was placed

68 Zapalenie opon-czynniki ryzyka cukrzyca, terapia steroidami, nowotwór złośliwy, alkoholizm, HIV, narkomania, ciąża, sepsa, przedłużony czas utrzymania cewnika ZO, znane źródło egzogenne infekcji nie zachowane zasady aseptyki

69 Czynniki ryzyka cd Infekcje endogenne, bakteriemie Igła, cewnik uszkadzający naczynie, otwarta droga bakterii do OUN The American Society of Regional Anesthesia rekomenduje antybiotykoterapię przed blokadą u chorych z infekcją Jest ścisły związek między czasem utrzymywania cewnika ZO, a ryzykiem ropnia

70 Znieczulenie międzyoponowe jako powikłanie znieczulenia zewnątrzooponowego

71 Znieczulenie międzyoponowe to powikłanie znieczulenia zewnątrzooponowego Prawdopodobny mechanizm naruszenie ciągłości opony twardej bez przebicia opony pajeczej!! przestrzeń miedzyoponowa - ograniczona przestrzeń rozwarstwiająca się nierównomiernie pod wpływem ciśnienia / objętości podawanago środka

72 kryteria Colliera 1. powolne i niepełne ne występowanie objawów blokady 2. umiarkowany spadek ciśnienia 3. narastająca niewydolność oddechowa 4. całkowite cofnięcie cie się objawów w w przeciągu 2 godzin od ich wystąpienia!!!

73 Injuries associated with RA 1980s-1990s A Closed Claims Analysis Lee et al. Anesthesiology 2004; 1001:

74 Powikłania neurologiczne w przebiegu blokad centralnych Anestezjolog nie może być widzem! Aktywne zaangażowanie i nadzór Natychmiastowa reakcja, liczą się godziny!!! (ropień krwiak) Miej kontakt z pacjentem Włącz się we wczesną diagnostykę (MRI)

75 Piśmiennictwo Block BM et al: J Am M Ass 2003;290: Cheney FW, Domino LB, Caplan RA et al: Anesthesiology 1999;90:1062 Kane RE: Anesth Analg 1981;60:150 Philips OC, Ebner H, Nelson AT et al: Anesthesiology 1969;30:284 Ross BK: Anesthesiol Clin North America 2003;21:183. Usubiaga JE: Int Anesthesiol Clin 1975;13:1 Van Zundert A, Goering M: Anesth Pain Med. 2000;25:26 Grewal S, Hocking G, Wildsmith JAW: Br J Anaesth 2006;96: Christie IW, McCabe S :Anaesthesia 2007;62: McLeod GA et al. Br J Anaesth 2006;96: Phillips JMG, et al. Br J Anaesth 2002;89:

76 Dziekuję

Korzyści i ryzyko regionalnej anestezji - stan obecny i przyszłość Ewa Mayzner-Zawadzka Konfrontacje historyczne Anestezja regionalna - znieczulenie miejscowe - XIX / XX w. Lata 20/30 XX w. Lata 40/50/60

Bardziej szczegółowo

BLOKADY CENTRALNE. I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii WUM

BLOKADY CENTRALNE. I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii WUM BLOKADY CENTRALNE I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii WUM S Blokady centralne Część anestezji regionalnej obejmująca metody bezpośredniego znieczulenia rdzenia kręgowego i korzeni nerwów rdzeniowych.

Bardziej szczegółowo

USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a

USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a Jacek Nowakowski USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a Centra urazowe Art. 39a. W centrum urazowym świadczenia zdrowotne, o których mowa w art. 39c ust. 1, są udzielane pacjentowi urazowemu

Bardziej szczegółowo

Techniki anestezjologii regionalnej stosowane w ortopedii. Ewa Chabierska NZOZ Klinika Chirurgii Endoskopowej Sportklinika Żory

Techniki anestezjologii regionalnej stosowane w ortopedii. Ewa Chabierska NZOZ Klinika Chirurgii Endoskopowej Sportklinika Żory Techniki anestezjologii regionalnej stosowane w ortopedii Ewa Chabierska NZOZ Klinika Chirurgii Endoskopowej Sportklinika Żory CSE - połączone znieczulenie podpajęczynówkowozewnątrzoponowe Pionierem tej

Bardziej szczegółowo

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH KATEDRA I KLINIKA CHIRURGII NACZYŃ I ANGIOLOGII AKADEMII MEDYCZNEJ W LUBLINIE Kierownik: Dr hab.n. med. Jacek Wroński UDROŻNIENIE T. SZYJNEJ WEWNĘTRZNEJ WSKAZANIA

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz...... 13 ROZDZIAŁ 2 CELE ZNIECZULENIA I MOŻLIWOŚCI WSPÓŁCZESNEJ ANESTEZJOLOGII

Bardziej szczegółowo

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Żylna choroba zakrzepowozatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wprowadzenie do anestezji geriatrycznej Biologiczne uwarunkowania procesu starzenia Starzenie na poziomie narządowym

Spis treści Wprowadzenie do anestezji geriatrycznej Biologiczne uwarunkowania procesu starzenia Starzenie na poziomie narządowym Spis treści CZĘŚĆ OGÓLNA 11. Wprowadzenie do anestezji geriatrycznej Laura Wołowicka... 3 Wybrane informacje demograficzne... 3 Światowe tendencje demograficzne... 4 Europejskie badania demograficzne...

Bardziej szczegółowo

2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16

2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16 INTENSYWNA TERAPIA STANU ASTMATYCZNEGO 1. Definicja... 13 2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16 3. Obraz kliniczny... 17 3.1. Rozpoznanie... 17 3.2. Diagnostyka

Bardziej szczegółowo

Blokada centralna się nie udała i co dalej. Andrzej Daszkiewicz Śląski Uniwersytet Medyczny

Blokada centralna się nie udała i co dalej. Andrzej Daszkiewicz Śląski Uniwersytet Medyczny Blokada centralna się nie udała i co dalej Andrzej Daszkiewicz Śląski Uniwersytet Medyczny Blokada centralna się nie udała i co dalej Część I: Znieczulenie podpajęczynówkowe Nieudane znieczulenie pp próba

Bardziej szczegółowo

Dyskopatia & co dalej? Henryk Dyczek 2010

Dyskopatia & co dalej? Henryk Dyczek 2010 Dyskopatia & co dalej? Henryk Dyczek 2010 Definicja - 1 Dyskopatia szerokie pojęcie obejmujące schorzenia krążka międzykręgowego. W większości przypadków jest to pierwszy z etapów choroby zwyrodnieniowej

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Ryzyko znieczulenia i operacji Wojciech Michalewski... 13

Spis treści. 1. Ryzyko znieczulenia i operacji Wojciech Michalewski... 13 Spis treści 1. Ryzyko znieczulenia i operacji Wojciech Michalewski... 13 1.1. Zasady interdyscyplinarnej współpracy w operacyjnym leczeniu chorych 13 1.2. Podstawowe składniki procesu leczenia operacyjnego...

Bardziej szczegółowo

Układ krzepnięcia a znieczulenia przewodowe

Układ krzepnięcia a znieczulenia przewodowe Układ krzepnięcia a znieczulenia przewodowe We wszystkich obecnie dyscyplinach zabiegowych obowiązuje standard profilaktyki przeciwzakrzepowej z zastosowaniem heparyn (zwłaszcza drobnocząsteczkowych).

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ DLA STUDENTÓW III ROKU ODDZIAŁU STOMATOLOGII SEMESTR VI (LETNI) 1. Zapoznanie z organizacją Katedry, w szczególności z organizacją Zakładu Chirurgii Stomatologicznej. Powiązania chirurgii stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE I POSTĘPOWANIE Z CEWNIKAMI ZEWNĄTRZOPONOWYMI W CENTRUM ONKOLOGII W WARSZAWIE

ZASTOSOWANIE I POSTĘPOWANIE Z CEWNIKAMI ZEWNĄTRZOPONOWYMI W CENTRUM ONKOLOGII W WARSZAWIE ZASTOSOWANIE I POSTĘPOWANIE Z CEWNIKAMI ZEWNĄTRZOPONOWYMI W CENTRUM ONKOLOGII W WARSZAWIE Tabela nr 1 UNERWIENIE NARZĄDÓW narząd nerwy rdzeniowe ilość segmentów płuco Th2 Th10 9 przełyk Th4 Th5 2 żołądek

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Dr n. med. Krzysztof Powała-Niedźwiecki Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 1. Do OIT będą

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH

DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH Częstochowa 2012 1 DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH Izabela Duda Częstochowa 2012 2 nomenklatura Traumatic brain injury Brain injury Head injury Traumatic cerebral injury Head trauma Traumatic

Bardziej szczegółowo

Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne

Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne dr n.med. Piotr Wojciechowski Szpiczak Mnogi Szpiczak Mnogi (MM) jest najczęstszą przyczyną pierwotnych nowotworów kości u dorosłych.

Bardziej szczegółowo

Headache after an epidural or spinal injection What you need to know Bόl głowy po znieczuleniu zewnątrzoponowym lub podpajęczym (rdzeniowym)

Headache after an epidural or spinal injection What you need to know Bόl głowy po znieczuleniu zewnątrzoponowym lub podpajęczym (rdzeniowym) Polish Headache after an epidural or spinal injection What you need to know Bόl głowy po znieczuleniu zewnątrzoponowym lub podpajęczym (rdzeniowym) Co powinnaś wiedzieć Celem tej ulotki jest podanie informacji

Bardziej szczegółowo

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 1. Rozwój i podział układu nerwowego Janusz Moryś... 17 1.1. Rozwój rdzenia kręgowego... 17

Bardziej szczegółowo

Stany nadkrzepliwości (trombofilie)

Stany nadkrzepliwości (trombofilie) Stany nadkrzepliwości (trombofilie) DEFINICJA I ETIOPATOGENEZA Genetycznie uwarunkowana lub nabyta skłonność do zakrzepicy żylnej lub (rzadko) tętniczej, związana z nieprawidłowościami hematologicznymi.

Bardziej szczegółowo

ul. Belgradzka 52, 02-795 Warszawa-Ursynów tel. kom. +48 794 207 077 www.fizjoport.pl

ul. Belgradzka 52, 02-795 Warszawa-Ursynów tel. kom. +48 794 207 077 www.fizjoport.pl Coraz większa liczba pacjentów zgłasza się do fizjoterapeutów z problemami bólowymi w obrębie kręgosłupa. Często postawiona diagnoza dyskopatia, wywołuje niepokój o własne zdrowie i wątpliwości w jaki

Bardziej szczegółowo

Wrodzone wady wewnątrzkanałowe

Wrodzone wady wewnątrzkanałowe Wrodzone wady wewnątrzkanałowe Występują one w przebiegu wad tworzenia się tzw. struny grzbietowej ( rozwoju kręgosłupa i rdzenia). Określane są inaczej terminem dysrafii. Wady te przyjmują postać: rozszczepu

Bardziej szczegółowo

Hipotermia po NZK. II Katedra Kardiologii

Hipotermia po NZK. II Katedra Kardiologii Hipotermia po NZK II Katedra Kardiologii Hipotermia Obniżenie temperatury wewnętrznej < 35 st.c łagodna 32 do 35 st. C umiarkowana 28 do 32 st. C ciężka - < 28 st. C Terapeutyczna hipotermia kontrolowane

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Rehabilitacja w chirurgii zagadnienia ogólne... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej, Maciej Mraz

Spis treści. 1. Rehabilitacja w chirurgii zagadnienia ogólne... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej, Maciej Mraz Spis treści 1. Rehabilitacja w chirurgii zagadnienia ogólne... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej, Maciej Mraz 1.1. Wstęp.... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej 1.2. Znaczenie rehabilitacji w chirurgii...

Bardziej szczegółowo

LECZENIE OPERACYJNE METODĄ SELEKTYWNEGO PRZECIĘCIA KORZENI CZUCIOWYCH

LECZENIE OPERACYJNE METODĄ SELEKTYWNEGO PRZECIĘCIA KORZENI CZUCIOWYCH LECZENIE OPERACYJNE METODĄ SELEKTYWNEGO PRZECIĘCIA KORZENI CZUCIOWYCH Zabieg selektywnego przecięcia korzeni czuciowych jest bezpieczną i efektywną metodą zmniejszania spastyczności trwale i bez większych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty

Spis treści. Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty 1 Leczenie infuzyjne (płynoterapia)....................................................... 3 Objętość płynów..................................................................................

Bardziej szczegółowo

DOSTĘP DO UKŁADU NACZYNIOWEGO W ŻYWIENIU POZAJELITOWYM

DOSTĘP DO UKŁADU NACZYNIOWEGO W ŻYWIENIU POZAJELITOWYM DOSTĘP DO UKŁADU NACZYNIOWEGO W ŻYWIENIU POZAJELITOWYM Kinga Szczepanek Szpital im. S. Dudricka w Skawinie Szpital Uniwersytecki w Krakowie KRYTERIA WYBORU DOSTĘPU ŻYLNEGO Odporność naczynia na działanie

Bardziej szczegółowo

Drodzy Rodzice! Przygotowanie dziecka do znieczulenia

Drodzy Rodzice! Przygotowanie dziecka do znieczulenia Drodzy Rodzice! Wasze dziecko zostało zakwalifikowane przez chirurga do zabiegu operacyjnego. Jako anestezjolodzy będziemy uczestniczyć w zaplanowanym zabiegu, aby zadbać o bezbolesność oraz bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Kryterium Dane (jakie) Dane (źródło) Reguła Moduł wiek wiek pacjent/osoba > 18 lat (włączająca) kliniczne

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia

Bardziej szczegółowo

Informator dla pacjentów. Szpital bez bólu. Znieczulenie do zabiegów

Informator dla pacjentów. Szpital bez bólu. Znieczulenie do zabiegów Informator dla pacjentów Szpital bez bólu Znieczulenie do zabiegów Pragniemy, by operacje i zabiegi przeprowadzane w Szpitalu Medicover odznaczały się nie tylko bezpieczeństwem i profesjonalizmem, ale

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

nazwisko i imię pacjenta PESEL / wiek adres masa ciała / wzrost (cm) nr historii choroby

nazwisko i imię pacjenta PESEL / wiek adres masa ciała / wzrost (cm) nr historii choroby nazwisko i imię pacjenta PESEL / wiek adres masa ciała / wzrost (cm) nr historii choroby wypełnia lekarz Przed wypełnieniem ankiety anestezjologicznej prosimy o zapoznanie się z informacjami o znieczuleniu

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZYGOTOWANIA PACJENTA DO ZNIECZULENIA (1.0) ODDZIAŁ ANESTEZJOLOGII I INTENSYWNEJ TERAPII DZIECI I NOWORODKÓW

ZASADY PRZYGOTOWANIA PACJENTA DO ZNIECZULENIA (1.0) ODDZIAŁ ANESTEZJOLOGII I INTENSYWNEJ TERAPII DZIECI I NOWORODKÓW Marek Sobol Oddział Anestezjologii Intensywnej Terapii Dzieci ZASADY PRZYGOTOWANIA PACJENTA DO ZNIECZULENIA (1.0) ODDZIAŁ ANESTEZJOLOGII I INTENSYWNEJ TERAPII DZIECI I NOWORODKÓW SZPITAL PEDIATRYCZNY W

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie neuromobilizacji w leczeniu uszkodzeń nerwów obwodowych. Piotr Pietras Michał Dwornik

Zastosowanie neuromobilizacji w leczeniu uszkodzeń nerwów obwodowych. Piotr Pietras Michał Dwornik Zastosowanie neuromobilizacji w leczeniu uszkodzeń nerwów obwodowych Piotr Pietras Michał Dwornik Terapia manualna - wstęp Medycyna manualna jest nauką o diagnozowaniu i leczeniu odwracalnych zaburzeń

Bardziej szczegółowo

Chory z zespołem bezdechu śródsennego Hanna Misiołek Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Zabrze

Chory z zespołem bezdechu śródsennego Hanna Misiołek Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Zabrze Chory z zespołem bezdechu śródsennego Hanna Misiołek Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Zabrze OSA patient? Anatomia Czujność!!!! Wysuń podejrzenie i zbadaj problem OSA jest częstym problemem

Bardziej szczegółowo

Wykład I 01.10.2008. Znieczulenie przewodowe (miejscowe, regionalne)

Wykład I 01.10.2008. Znieczulenie przewodowe (miejscowe, regionalne) A N E S T E Z J O L O G I A Wykład I 01.10.2008. Znieczulenie przewodowe (miejscowe, regionalne) 1. Ryzyko znieczulenia. Pacjentowi, który przystępuje do zabiegu w dobrym ogólnym stanie zdrowia, niesłychanie

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B.

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Stopa cukrzycowa Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Wyrzykowski Stopa cukrzycowa - definicja Infekcja, owrzodzenie lub destrukcja

Bardziej szczegółowo

TO SIĘ ZDARZYŁO W CENTRUM ONKOLOGII

TO SIĘ ZDARZYŁO W CENTRUM ONKOLOGII TO SIĘ ZDARZYŁO W CENTRUM ONKOLOGII Witold Lepieszko Centrum Onkologii Instytut im Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie Irmina Śmietańska Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Gdański Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Wacław Karakuła Katedra i Klinika Chirurgii Naczyń i Angiologii U.M. w Lublinie Kierownik Kliniki prof. Tomasz Zubilewicz Lublin, 27.02.2016 Zespół

Bardziej szczegółowo

MIGRENY. Henryk Dyczek 2010

MIGRENY. Henryk Dyczek 2010 MIGRENY Henryk Dyczek 2010 Wstęp http://zdrowie.flink.pl/migrenowe_bole_glowy.php Migrenowe bóle głowy stanowią problem epidemiologiczny, diagnostyczny i terapeutyczny. Powszechnie występuje niedostateczna

Bardziej szczegółowo

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa wykorzystuje metody obrazowania narządów oraz sprzęt i techniki stosowane w radiologii naczyniowej do przeprowadzania zabiegów leczniczych

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

ZEPTER INTERNATIONAL POLAND R E G I O N A L M E E T I N G B R A N D M E D I C A L ZEPTER INTERNATIONAL POLAND REGIONAL MEETING WARSZAWA, 15-11-2013

ZEPTER INTERNATIONAL POLAND R E G I O N A L M E E T I N G B R A N D M E D I C A L ZEPTER INTERNATIONAL POLAND REGIONAL MEETING WARSZAWA, 15-11-2013 ZEPTER INTERNATIONAL POLAND R E G I O N A L M E E T I N G B R A N D M E D I C A L ZEPTER INTERNATIONAL POLAND REGIONAL MEETING WARSZAWA, 15-11-2013 Ewolucja BIOPTRON BIOPTRON MedAll Nr 1 wśród Terapii

Bardziej szczegółowo

Regulamin nauczania przedmiotu :,,Chirurgia Pielęgniarstwo w chirurgii naczyniowej obowiązujący w Katedrze Chirurgii

Regulamin nauczania przedmiotu :,,Chirurgia Pielęgniarstwo w chirurgii naczyniowej obowiązujący w Katedrze Chirurgii Regulamin nauczania przedmiotu :,,Chirurgia Pielęgniarstwo w chirurgii naczyniowej obowiązujący w Katedrze Chirurgii 1. Zajęcia z chirurgii odbywają się w Klinice Chirurgii Ogólnej ZOZ MSWiA z WM-CO, w

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA IMIĘ I NAZWISKO PESEL. 1. Czy leczy się Pan/Pani? Jeśli tak to na jakie schorzenie? TAK / NIE 2. Jakie leki przyjmuje Pan/Pani obecnie? TAK / NIE 3. Czy był/a Pan/Pani operowana?

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa)

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) Spis treści 1. Wprowadzenie 13 Wstęp do wydania II 16 I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) 2. Podstawowa charakterystyka struktury i czynności nerek 21 3. Czynniki wpływające na rozwój uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści ZASADY WYKONYWANIA REGIONALNYCH BLOKAD NERWÓW. Przedmowa... Przedmowa do wydania polskiego... Wstęp... Autorzy...

Spis treści ZASADY WYKONYWANIA REGIONALNYCH BLOKAD NERWÓW. Przedmowa... Przedmowa do wydania polskiego... Wstęp... Autorzy... Spis treści Przedmowa................................................ Przedmowa do wydania polskiego.............................. Wstęp.................................................... Autorzy...................................................

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej 17 Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej Tabela 17.1. Ocena stopnia zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej ph krwi tętniczej Równowaga kwasowo-zasadowa Stężenie jonu wodorowego (nmol/l) < 7,2 Ciężka kwasica

Bardziej szczegółowo

Inwazyjne monitorowanie hemodynamiczne u pacjentów w do operacji torakochirurgicznych z wysokim ążeniowych

Inwazyjne monitorowanie hemodynamiczne u pacjentów w do operacji torakochirurgicznych z wysokim ążeniowych Marcin Pachucki Inwazyjne monitorowanie hemodynamiczne u pacjentów w do operacji torakochirurgicznych z wysokim ryzykiem powikłań krąż ążeniowych Opiekun ITS: drr n. med. Waldemar Machała Studenckie Koło

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy utraty ciepła

Mechanizmy utraty ciepła HIPOTERMIA Mechanizmy utraty ciepła Promieniowanie 55-65 % Parowanie - oddychanie 20-30 % Konwekcja 12-15% na wietrze Kondukcja 5 razy w mokrym ubraniu, 25-30 x w zimnej wodzie Hipotermia Spadek temperatury

Bardziej szczegółowo

Mechanizm odpowiedzi krążeniowej na ciężki uraz czaszkowo-mózgowy. Izabela Duda

Mechanizm odpowiedzi krążeniowej na ciężki uraz czaszkowo-mózgowy. Izabela Duda Mechanizm odpowiedzi krążeniowej na ciężki uraz czaszkowo-mózgowy Izabela Duda 1 Krążeniowe Systemowe powikłania urazu czaszkowomózgowego Oddechowe: pneumonia, niewydolność oddechowa, ARDS, zatorowość,

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIE ŚRODKÓW ZABLOKOWANIE ZNIECZULENIA MIEJSCOWEGO WE KOMPENSACYJNYCH

DZIAŁANIE ŚRODKÓW ZABLOKOWANIE ZNIECZULENIA MIEJSCOWEGO WE KOMPENSACYJNYCH Radosław Owczuk Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego NIEPOŻĄDANE NASTĘPSTWA KRĄŻENIOWE BLOKAD CENTRALNYCH BEZPOŚREDNI WPŁYW BLOKAD CENTRALNYCH NA CZYNNOŚĆ SERCA

Bardziej szczegółowo

Nitraty -nitrogliceryna

Nitraty -nitrogliceryna Nitraty -nitrogliceryna Poniżej wpis dotyczący nitrogliceryny. - jest trójazotanem glicerolu. Nitrogliceryna podawana w dożylnym wlewie: - zaczyna działać po 1-2 minutach od rozpoczęcia jej podawania,

Bardziej szczegółowo

Urologiczne leczenie paliatywne zaawansowanych raków nerki. Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa

Urologiczne leczenie paliatywne zaawansowanych raków nerki. Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa Urologiczne leczenie paliatywne zaawansowanych raków nerki Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa Nefrektomia Nefrektomia jest metodą umożliwiającą całkowite wyleczenie

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ (DZIAŁALNOŚĆ MEDYCZNA)

UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ (DZIAŁALNOŚĆ MEDYCZNA) Strona 1 z 5 Wrocław, 20.11.2014r. Do uczestników przetargu nieograniczonego na usługę kompleksowego ubezpieczenia 5 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki

Bardziej szczegółowo

Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś

Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś Klinika Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii IPCZD, Warszawa HEN program domowego żywienia enteralnego

Bardziej szczegółowo

Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu ECMO POZAUSTROJOWE UTLENOWANIE KRWI. Jesteśmy, aby ratować, leczyć, dawać nadzieję...

Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu ECMO POZAUSTROJOWE UTLENOWANIE KRWI. Jesteśmy, aby ratować, leczyć, dawać nadzieję... Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu ECMO POZAUSTROJOWE UTLENOWANIE KRWI Jesteśmy, aby ratować, leczyć, dawać nadzieję... Rodzaje ECMO 1. ECMO V-V żylno - żylne Kaniulacja żyły udowej i szyjnej lub żyły

Bardziej szczegółowo

ZŁAMANIA KOŚCI. Objawy złamania: Możliwe powikłania złamań:

ZŁAMANIA KOŚCI. Objawy złamania: Możliwe powikłania złamań: moduł V foliogram 28 ZŁAMANIA KOŚCI Złamanie kości jest to całkowite lub częściowe przerwanie ciągłości kości. Dochodzi do niego po zadziałaniu sił przekraczających elastyczność i wytrzymałość tkanki kostnej.

Bardziej szczegółowo

Szpital bez bólu. Znieczulenie do zabiegów. informator dla pacjentów. Anestezjologia

Szpital bez bólu. Znieczulenie do zabiegów. informator dla pacjentów. Anestezjologia Anestezjologia Znieczulenie do zabiegów informator dla pacjentów Szpital bez bólu Szpital Medicover, al. Rzeczypospolitej 5, 02-972 Warszawa (Miasteczko Wilanów), tel.: 500 900 900 www.szpitalmedicover.pl

Bardziej szczegółowo

OCENA RYZYKA OPERACYJNEGO U CHORYCH KARDIOLOGICZNYCH Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Kardiologicznej I Katedry Kardiologii i Kardiochirurgii UM w Łodzi Jak ocenić ryzyko i zakwalifikować chorego

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok II semestr III rok akademicki 2012/2013 PODSTAWY PIELĘGNIARSTWA PRAKTYKI ZAWODOWE (40 godzin sem II + 80 godzin sem III)

Bardziej szczegółowo

Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych.

Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych. Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych. Aby ujednolicić opis opieki pielęgniarskiej nad pacjentem po zabiegu operacyjnym

Bardziej szczegółowo

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII Prof. nadzw. dr hab. med. Marek Jemielity Klinika Kardiochirurgii UM w Poznaniu Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 25 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Ocena wstępna i resuscytacja w ciężkich urazach

Ocena wstępna i resuscytacja w ciężkich urazach Ocena wstępna i resuscytacja w ciężkich urazach Cele wykładu Trauma team - organizacja zespołu System oceny w urazach Rozpoznanie i leczenie stanów zagrożenia życia Podstawy bezpiecznego transportu Postępowanie

Bardziej szczegółowo

S T R O N C.FORMULARZ ŚWIADOMEJ ZGODY NA OPERACJĘ. Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE G. DODATKOWA KARTA CODZIENNYCH OBSERWACJI H. KARTA ZNIECZULENIA

S T R O N C.FORMULARZ ŚWIADOMEJ ZGODY NA OPERACJĘ. Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE G. DODATKOWA KARTA CODZIENNYCH OBSERWACJI H. KARTA ZNIECZULENIA (podpis) LEKARZ PROWADZĄCY DATA Rp. ZALECENIA DLA PACJENTKI (data) DOKUMENTACJĘ INDYWIDUALNĄ ZEWNĘTRZNĄ OTRZYMAŁAM str. 12 SPIS ZAŁĄCZNIKÓW ZUS ZLA S. R. P. O. N. M. L. STATYSTYKA MEDYCZNA DOKUMENTACJĘ

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:...

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... FORMULARZ ZGODY I Informacje o osobach uprawnionych do wyrażenia zgody Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... PESEL/Data urodzenia Pacjenta:... II Nazwa procedury medycznej

Bardziej szczegółowo

1. Protezowanie aparatami (przewodnictwo powietrzne i kostne). 2. Ćwiczenia logopedyczne.

1. Protezowanie aparatami (przewodnictwo powietrzne i kostne). 2. Ćwiczenia logopedyczne. 2. Implantacje mikroelektrod do ślimaka przekazywanie odpowiednio dobranych sygnałów elektrycznych do receptorów w sposób sterowany komputerem. Rehabilitacja w uszkodzeniach słuchu: 1. Protezowanie aparatami

Bardziej szczegółowo

Katalog usług AZ MED Sp. z o.o.

Katalog usług AZ MED Sp. z o.o. Katalog usług AZ MED Sp. z o.o. Oferujemy leczenie bólu bez względu na jego pochodzenie i przyczyny AZ MED Informacje ogólne W zakresie działaności AZ MED Sp. z o.o. działają poradnie: leczenia bólu (neurologia,ortopedia

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna sepsy oferta firmy biomerieux Automatyczne analizatory do posiewów krwi Automatyczne analizatory do identyfikacji

Bardziej szczegółowo

układu krążenia Paweł Piwowarczyk

układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie Badanie przedmiotowe EKG Pomiar ciśnienia tętniczego Pomiar ciśnienia w tętnicy płucnej Pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego Echokardiografia

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Resekcja kręgu (in. Korporektomia)

Resekcja kręgu (in. Korporektomia) Opracowanie zawiera opis przebiegu operacji wraz ze zdjęciami śródoperacyjnymi. Zawarte obrazy mogą być źle tolerowane przez osoby wrażliwe. Jeśli nie jesteście Państwo pewni swojej reakcji, proszę nie

Bardziej szczegółowo

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem?

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem? Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem? Żylna Choroba Zakrzepowo-Zatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny ny, interdyscyplinarny problem współczesnej medycyny Zakrzepica żył głębokich (ZŻG) (Deep

Bardziej szczegółowo

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii z Centrum Diagnostyki i Leczenia Żylnej Choroby Zakrzepowo Zatorowej Szpital

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

Popunkcyjne bóle głowy

Popunkcyjne bóle głowy Popunkcyjne bóle głowy Andrzej Marciniak Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Popunkcyjne bóle głowy Historia Toward the evening I was forced to take to bed and

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Ból w klatce piersiowej Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Patomechanizm i przyczyny Źródłem bólu mogą być wszystkie struktury klatki piersiowej, z wyjątkiem miąższu płucnego: 1) serce

Bardziej szczegółowo

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 na tle PROGRAMU POLICJA 2008 Toruń, 19.09.2011 r. KONSTRUKCJA PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH Student w ramach realizacji praktyki klinicznej w danej specjalizacji dostępnej w wybranej placówce medycznej, powinien odbywać ją w

Bardziej szczegółowo

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Odział Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii Al. Dzieci Polskich 20, 04-730, Warszawa Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych

Bardziej szczegółowo

URAZY KLATKI PIERSIOWEJ

URAZY KLATKI PIERSIOWEJ URAZY KLATKI PIERSIOWEJ URAZY KLATKI PIERSIOWEJ W 25 % są przyczyną zgonów MECHANIZM URAZU Bezpośrednie (przenikające, tępe, miażdżące) Pośrednie (deceleracja, podmuch) Najczęściej bez widocznych uszkodzeń

Bardziej szczegółowo

Program nauczania neurochirurgii na Wydziale Lekarskim PAM.

Program nauczania neurochirurgii na Wydziale Lekarskim PAM. Program nauczania neurochirurgii na Wydziale Lekarskim PAM. Zajęcia z neurochirurgii odbywają się na VI roku studiów na Wydziale Lekarskim PAM. Program i obejmuje 18 godzin w tym 10 godzin ćwiczeń i 8

Bardziej szczegółowo

Opiekun pracy: Dr n. med. Waldemar Machała

Opiekun pracy: Dr n. med. Waldemar Machała Marcin Pachucki Anna Durka Monitorowanie rzutu serca CO za pomocą metod mało inwazyjnych: czujnika FloTrac TM i monitora Vigileo TM przedstawienie metody, opis przypadku. Opiekun pracy: Dr n. med. Waldemar

Bardziej szczegółowo

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA Zastosowanie produktu BOTOX /Vistabel 4 jednostki Allergan/0,1 ml toksyna botulinowa typu A w leczeniu zmarszczek pionowych gładzizny czoła Spis treści Co to są zmarszczki

Bardziej szczegółowo

Wanda Siemiątkowska - Stengert

Wanda Siemiątkowska - Stengert Wanda Siemiątkowska - Stengert Wpływ zabiegu odsysania z tchawicy na ciśnienie śródczaszkowe i układ krążenia noworodków wymagających wentylacji zastępczej, po zastosowaniu różnej premedykacji farmakologicznej.

Bardziej szczegółowo

Niestabilność kręgosłupa

Niestabilność kręgosłupa Niestabilność kręgosłupa Niestabilność kręgosłupa jest to nadmierna ruchomość kręgosłupa wykraczająca poza fizjologiczne zakresy ruchu, wywołująca dolegliwości bólowe lub objawy neurologiczne, również

Bardziej szczegółowo