Ewolucyjne źródła różnic międzypłciowych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ewolucyjne źródła różnic międzypłciowych"

Transkrypt

1 Ewolucyjne źródła różnic międzypłciowych Łukasz Budzicz Instytut Psychologii, UAM

2 Plan Główne wnioski z meta-analiz dotyczących różnic międzypłciowych 3 główne hipotezy dotyczące ewolucyjnych źródeł różnic międzypłciowych Dlaczego sama kultura nie wystarczy do wyjaśnienia różnic międzypłciowych?

3 Uwagi techniczne 1 Prezentacja dostępna pod adresem: amu.edu.pl/~lbudzicz

4 Uwaga techniczna 2 Wielkość efektu w d Cohena (grupa X wyższy) Osoba o średnim wyniku z grupy X ma wynik wyższy niż ile procent osób z grupy Y 50% 54% 58% 62% 66% 69% 73% 76% 79% 82% 84% 88% 92% 95% 96% 98% 99% 99.9% Prawdopodobieństwo, że z dwóch losowo wybranych osób z grupy X i Y, osoba z grupy X będzie miała wyższy wynik za: Robert Coe, It's the Effect Size, Stupid: What effect size is and why it is important

5 Uwaga techniczna 3 Wszystkie opisywane dalej różnice mają charakter ilościowy, a nie jakościowy

6 Meta-analiza meta-analiz Hyde Hyde, J. S. (2005). The gender similarities hypothesis. American Psychologist, 60(6),

7 Meta-analiza meta-analiz Hyde

8 Zerowe lub bardzo niewielkie (d<0,2) różnice międzypłciowe Rozmowność Skuteczność negocjacyjna Skłonność do pomagania Styl przywództwa Skuteczność przywództwa Aktywność (podskala ekstrawersji) Towarzyskość (podskala ekstrawersji) Agresja psychologiczna

9 Zerowe lub bardzo niewielkie (d<0,2) różnice międzypłciowe Otwartość na doświadczenie Sumienność Poczucie własnej wartości Zadowolenie z życia Poziom szczęścia Odsłanianie się przed innymi Satysfakcja z życia seksualnego Atrybucje porażek i sukcesów Preferencje zawodowe

10 Umiarkowane różnice międzypłciowe (0,2<d<0,6) Uśmiechanie się (d=-0,40) Agresja fizyczna (d=0,60) Pobudzenie na bodźce seksualne (d=0,31) Asertywność (podskala ekstrawersji) (d=0,51) Zaufanie (podskala ugodowości) (d=-0,35)

11 Znaczące różnice międzypłciowe (d>0,6) Rotacje mentalne (d=0,73 i d=0,56) Częstotliwość masturbacji (d=0,96) Postawa względem seksu przelotnego (d=0,81) Psychomotoryczne Siła dłoni (d=0,66) Sprint (d=0,63) Siła rzutu (d=2,18)

12

13 Nowsze meta-analizy Huang, C. (2013). Gender differences in academic self-efficacy: a meta-analysis. European Journal Of Psychology Of Education, 28(1), Poczucie własnej skuteczności w domenie akademickiej (d=0,08) You, D., Maeda, Y., & Bebeau, M. J. (2011). Gender Differences in Moral Sensitivity: A Meta-Analysis. Ethics & Behavior, 21(4), Wrażliwość moralna (d=-0,25)

14 Nowsze meta-analizy Balliet, D., Li, N. P., Macfarlan, S. J., & Van Vugt, M. (2011). Sex differences in cooperation: A metaanalytic review of social dilemmas. Psychological Bulletin, 137(6), Ogólna skłonność do współpracy (d=-0,05) Współpraca z osobami tej samej płci (d=0,16) Współpraca z osobami przeciwnej płci (d=-0,22)

15 Nowsze meta-analizy Else-Quest, N. M., Higgins, A., Allison, C., & Morton, L. C. (2012). Gender differences in self-conscious emotional experience: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 138(5), Wina (d=-0,27) Wstyd (d=-0,29) Zażenowanie (d=-0,08) Duma (d=-0,01) Cross, C. P., Copping, L. T., & Campbell, A. (2011). Sex differences in impulsivity: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 137(1), Poszukiwanie wrażeń (d=0,41) Podejmowanie ryzyka (behawioralne) (d=0,36) Wrażliwość na nagrodę (d=0,01) Wrażliwość na karę (d=-0,33) Kontrola (mierzona kwestionariuszowo) (d=0,08)

16 Nowsze meta-analizy Su, R., Rounds, J., & Armstrong, P. (2009). Men and things, women and people: A meta-analysis of sex differences in interests. Psychological Bulletin, 135(6), (N>500,000) Rzeczy-ludzie (d=0,94) Badawcze (d=0,26) Realistyczne (d=0,84) Artystyczne (d=-0,35) Społeczne (d=-0,68) Konwencjonalne (d=-0,33) Przedsiębiorcze (d=0,04) Inżynierią (d=1,11) Nauką (d=0,36) Matematyką (d=0,34)

17 Ewolucyjne źródła różnic międzypłciowych

18 3 istotne źródła Zróżnicowana wariancja sukcesu reprodukcyjnego kobiet i mężczyzn w toku historii naturalnej Adaptacje do ciąży i opieki nad potomstwem Specjalizacja pracy

19 Zróżnicowana wariancja sukcesu reprodukcyjnego

20 Średni sukces reprodukcyjny w populacji o równej liczbie samców i samic jest zawsze taki sam. Co może się różnić to zróżnicowanie

21 Wariancja sukcesu reprodukcyjnego w społecznościach łowieckozbierackich i prymitywnych rolniczych Betzig, L. (2012). Means, variances, and ranges in reproductive success: Comparative evidence. Evolution And Human Behavior, 33(4),

22 Wariancja sukcesu reprodukcyjnego w społecznościach łowiecko-zbierackich i prymitywnych rolniczych

23 Favre, M., & Sornette, D. (2012). Strong gender differences in reproductive success variance, and the times to the most recent common ancestors. Journal of Theoretical Biology, 310(0), Porównanie genetycznego zróżnicowania mitochondrialnego DNA (dziedziczonego tylko po matce) i zróżnicowania chromosomu Y (dziedziczonego tylko przez synów po ojcu) wskazuje na większe zróżnicowanie tego pierwszego. Badacze szacują, że w toku historii naturalnej ludzi na 5 odnoszących sukces reprodukcyjny mężczyzn przypadało 7 odnoszących sukces reprodukcyjnych kobiet.

24 Najistotniejsze konsekwencje będą się przejawiać w obszarach zachowań: Seks Agresja

25 Seks Badania nad propozycjami przelotnego seksu Clark R., Hatfield E. (1989). Gender differences in receptivity to sexual offers. Journal of Psychology and Human Sexuality, 2, Zgoda na przelotny seks: 75 % mężczyzn, 0 % kobiet Hald G., Hogh-Olesen H., (2010). Receptivity to sexual invitations from strangers of the opposite gender. Evolution and Human Behavior, 31, Zgoda na przelotny seks: 38 % mężczyzn, 2 % kobiet Guéguen N. (2011). Effects of Solicitor Sex and Attractiveness on Receptivity to Sexual Offers: A Field Study. Archives of Sexual Behavior 40(5), Zgoda na przelotny seks: 71 % mężczyzn, 2 % kobiet

26 Badanie własne na portalu sympatia.pl Jestem atrakcyjną, młodą kobietą, poszukuję mężczyzny do dłuższego układu typu friends-with-benefits, zależy mi na osobie, która jest czuła, zmysłowa, namiętna, a przy tym można z nią ciekawie pogadać. Zainteresowanych Panów proszę o kontakt lub Jestem atrakcyjnym, niezależnym mężczyzną, poszukuję kobiety do dłuższego układu typu friends-with-benefits, zależy mi na osobie, która jest czuła, zmysłowa, namiętna, a przy tym można z nią ciekawie pogadać. Zainteresowane Panie proszę o kontakt

27 WYNIKI (liczba odpowiedzi przez ok. półtora miesiąca) Ogłoszenie kobiety 270 odwiedzin profilu 74 wiadomości 29 oczek Ogłoszenie mężczyzny 2 odwiedziny profilu 0 wiadomości 0 oczek

28 Seks Schmitt D. (2003). Universal Sex Differences in the Desire for Sexual Variety: Tests From 52 Nations, 6 Continents, and 13 Islands. Journal of Personality and Social Psychology 85, Mężczyźni wszędzie na świecie deklarowali chęć posiadania większej liczby partnerek seksualnych niż ich rodaczki

29 Seks Schmitt D. (2003). Universal Sex Differences in the Desire for Sexual Variety: Tests From 52 Nations, 6 Continents, and 13 Islands. Journal of Personality and Social Psychology 85,

30 Seks Lippa, R. (2009). Sex Differences in Sex Drive, Sociosexuality, and Height across 53 Nations: Testing Evolutionary and Social Structural Theories. Archives Of Sexual Behavior, 38(5), Siła popędu seksualnego: I have a strong sex drive It doesn t take much to get me sexually excited. Socjoseksualność: Sex without love is OK. I can imagine myself being comfortable and enjoying casual sex with multiple partners. I would have to be closely attached (emotionally and psychologically) to someone before I d feel comfortable and fully enjoy having sex with him/her.

31 Seks Lippa, R. (2009). Sex Differences in Sex Drive, Sociosexuality, and Height across 53 Nations: Testing Evolutionary and Social Structural Theories. Archives Of Sexual Behavior, 38(5),

32 Seks Lippa, R. (2009). Sex Differences in Sex Drive, Sociosexuality, and Height across 53 Nations: Testing Evolutionary and Social Structural Theories. Archives Of Sexual Behavior, 38(5),

33 Seks Betzig, L. (1992) Roman Polygyny. Ethology and Sociobiology, 13, Cywilizacja Władca Liczba kobiet Jakie kobiety? Babilonu Hammurabi 1000 niewolnic? Doliny Indusu Udayama Do Młode kobiety wolne od chorób i menstruacji Azteków Montezuma 4000 konkubin Młode i piękne kobiety Inków Atahuallpa 1500 w każdym domu dziewic Dobrego pochodzenia, piękne, młode Chińska Fei-Ti Bardzo młode kobiety, 5 dni po menstruacji Egiptu Akhenaten 317 Bardzo piękne

34 Istotne konsekwencje Prostytucja Pornografia Gwałty

35 Agresja Korzyści z agresji w społecznościach łowieckozbierackich zasoby obcej grupy dodatkowe zasoby reprodukcyjne wyższa atrakcyjność dla kobiet w grupie własnej Inny stosunek korzyści / kosztów dla mężczyzn

36 Agresja Skazani odbywający karę więzienia w Polsce w dniu 31 grudnia mężczyzn (ok. 97 %) 2356 kobiet (ok. 3 %) Źródło:

37 Agresja Zabójstwa KK Kobiety: 10 % Zabójstwa KK Kobiety: 3 % Zabójstwa KK Kobiety: 5 % (1 kobieta i 16 mężczyzn) Źródło:

38 Agresja Gwałt Kobiety: 7 Kradzieże Kobiety: 6,5 % Kradzież z włamaniem Kobiety: 1 % Rozbój Kobiety: 2 % Źródło:

39 Agresja Przestępstwa przeciwko wolności (w tym porwania) Kobiety: 3,3 % Znęcanie się nad rodziną Kobiety: 1,7 % Źródło:

40 Agresja Do 5 lat Kobiety: 2,8 % 5-15 lat Kobiety: 4,4 % 25 lat i dożywocie Kobiety: 2,9 % Źródło:

41 Agresja USA CHINA RUSSIA BRAZIL INDIA MEXICO UKRAINE SOUTH AFRICA POLAND ENGLAND/WALES JAPAN TURKEY NIGERIA AUSTRALIA SCOTLAND N IRELAND Źródło:

42 Adaptacje związane z ciążą i opieką nad potomstwem

43 Zdrowie Kobiety częściej robią profilaktyczne badania diagnostyczne, wcześniej zgłaszają się do lekarza z dolegliwościami i bardziej przestrzegają zaleceń lekarza. Kobiety więcej kosztują system zdrowotny, nawet biorąc poprawkę na typowo kobiece zagadnienia zdrowotne (np. ciąża, poród). Ladwig, K.H., Marten-Mittag, B., Formanek, B. and Dammann, G. (2000). Gender differences of symptom reporting and medical health care utilization in the German population, European Journal of Epidemiology, 16, 6, Mustard, C.A., Kaufert, P., Kozyrskyj, A. and Mayer, T. (1998). Sex differences in the use of health care services, New England Journal of Medicine, 338, 23, Bertakis, K.D., Azari, R., Helms, J.L., Callahan, E.J. and Robbins, J.A. (2000). Gender differences in the utilization of health care services, Journal of Family Practice, 49, 2, Briscoe, M.E. (1987). Why do people go to the doctor? Sex differences in the correlates of GP consultation, Social Science and Medicine, 25, 5, Green, C.A. and Pope, C.R. (1999) Gender, psychosocial factors and the use of medical services: a longitudinal analysis, Social Science and Medicine, 48, 10,

44 Ból W badaniach eksperymentalnych kobiety mają niższy próg bólu, wyżej oceniają natężenie bólu przy takim samym bodźcu, oraz wykazują mniejszą tolerancję na bodźce bólowe. Kobiety deklarują więcej bólów endogennych niż mężczyźni, oraz więcej chorób bólowych ma wyższe rozpowszechnienie u kobiet. Fillingim, R. B., King, C. D., Ribeiro-Dasilva, M. C., Rahim-Williams, B., & Riley III, J. L. (2009). Sex, Gender, and Pain: A Review of Recent Clinical and Experimental Findings. The Journal of Pain, 10(5), Berkley, K. J. (1997). Sex differences in pain. Behavioral & Brain Sciences, 20(3),

45 Ból Dwukrotnie więcej receptorów bólowych?

46 Wstręt Kobiety są bardziej wrażliwe na bodźce wywołujące wstręt Tybur, J. M., Lieberman, D., & Griskevicius, V. (2009). Microbes, mating, and morality: Individual differences in three functional domains of disgust. Journal Of Personality And Social Psychology, 97(1), Wstręt patogenowy Accidentally touching someone s bloody cut Finding a hair in your food Shaking hands with a stranger who has sweaty palms Seeing mold on some leftovers in your refrigerator Wstręt seksualny Bringing someone you just met back to your room to have sex knowing you will never see them again Hearing two strangers having sex Walking into a changing room and accidentally seeing someone your age of the opposite sex naked Watching pornography

47 Wstręt Różnice Źródło: Tybur, J. M., Lieberman, D., & Griskevicius, V. (2009). Microbes, mating, and morality: Individual differences in three functional domains of disgust. Journal Of Personality And Social Psychology, 97(1),

48 Wstręt Val, C., Robert, A., & Tamer, R. (2004). Evidence that disgust evolved to protect from risk of disease. Proceedings Of The Royal Society B: Biological Sciences,

49 Wstręt Val, C., Robert, A., & Tamer, R. (2004). Evidence that disgust evolved to protect from risk of disease. Proceedings Of The Royal Society B: Biological Sciences,

50 Wstręt Kobiety odczuwają silniejszy wstręt w pierwszym trymestrze ciąży Źródło: Fessler, D. M. T., Eng, S. J., & Navarrete, C. D. (2005). Elevated disgust sensitivity in the first trimester of pregnancy: Evidence supporting the compensatory prophylaxis hypothesis. Evolution and Human Behavior, 26, Przegląd badań: Oaten, M., Stevenson, R. J., & Case, T. I. (2009). Disgust as a disease-avoidance mechanism. Psychological Bulletin, 135(2),

51 Sen Kobiety mają płytszy sen i częściej raportują problemy z utrzymaniem snu Np. Lindberg, E., Janson, C., Gislason, T., Björnsson, E., Hetta, J., & Boman, G. (1997). Sleep disturbances in a young adult population: Can gender differences be explained by differences in psychological status?. Sleep: Journal Of Sleep Research & Sleep Medicine, 20(6), Kobiety częściej cierpią na bezsenność (40 % większe ryzyko) Zhang, B., & Wing, Y. (2006). Sex differences in insomnia: A meta-analysis. Sleep: Journal Of Sleep And Sleep Disorders Research, 29(1), Przegląd: Driver, H. S. (2012) Sleep and Gender. The Paradox of Sex and Sleep? [w:] C. Espin, Ch. Molin (red.) The Oxford Handbook of Sleep and Sleep Disorders.

52 Ryzyko Byrnes, J. P., Miller, D. C., & Schafer, W. D. (1999). Gender differences in risk taking: A metaanalysis. Psychological Bulletin, 125(3),

53 Podejmowanie ryzyka na drodze Sprawcy wypadków Kobiety: 20 % Źródło: i_drogowe raporty_roczne.html Niższe stawki ubezpieczenia OC dla kobiet nawet 40 % Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE koniec_ dyskryminacji_mezczyzn poczatek_klopotow_.html

54 Specjalizacja pracy w społecznościach łowiecko-zbierackich

55 Źródło: Barry, Schegel (1980), za: Mealey, L. (2000) Sex Differences: Developmental and Evolutionary Strategies. San Diego: Academic Press

56 Źródło: Barry, Schegel (1980), za: Mealey, L. (2000) Sex Differences: Developmental and Evolutionary Strategies. San Diego: Academic Press

57

58 Test rotacji mentalnych

59

60 Adaptacje poznawcze służące orientacji w terenie Dzieci w wieku 8-11 lat przebywający w nieznajomym środowisku tworzyli następnie mapy tego środowiska. Mapy chłopców było średnio bardziej złożone i bardziej trafnie odzwierciedlały geometryczne relacje obiektów w terenie (np. X jest względem Y w kierunku południowo-wschodnim). Ślepi sędziowie kompetentni oceniali poziom złożoności map. 29 % map chłopców osiągnęło najwyższy poziom i tylko 7 % dziewczynek (najniższy poziom odpowiednio: 6 % i 23 %) 43 % map dziewczynek zawierało istotne zniekształcenia obiektów w terenie, u chłopców analogiczny wskaźnik wynosił 10 % Źródło: Matthews, 1987, 1992, (za: Geary, D. C Male, female: The evolution of human sex differences. Washington, D.C.: American Psychological Association.)

61

62 Adaptacje poznawcze służące orientacji w terenie Mężczyźni uczyli się drogi szybciej i w mniejszej liczbie prób. Odtwarzając drogę kobiety używały większej liczby charakterystycznych punktów orientacyjnych (ang. landmarks), a mężczyźni bardziej opierali się na obiektywnych relacjach przestrzennych (szczególnie strony świata), trafniej też raportowali odległość. Lepsze wyniki w uczeniu się drogi były skorelowane z wyższymi wynikami w testach rotacji mentalnych. Źródło: Galea, L. A. M., Kimura, D. (1993). Sex differences in route-learning. Personality and Idvidual Differences, 14, Dabbs, J. M., Jr., Chang, E.-L., Strong, R. A., & Milun, R. (1998). Spatial ability, navigation strategy, and geographic knowledge among men and women. Evolution and Human Behavior, 19,

63 Test badający pamięć lokalizacji obiektów

64 Daniel, V., Albert, P., Brandy, B., & Julianne, I. (2007). Gender differences in object location memory: A meta-analysis. Psychonomic Bulletin & Review,14(1),

65 Adaptacje służące zbieractwu Pacheco-Cobos, L., Rosetti, M., Cuatianquiz, C., & Hudson, R. (2010). Sex differences in mushroom gathering: Men expend more energy to obtain equivalent benefits. Evolution And Human Behavior, 31(4),

66 Adaptacje służące zbieractwu Pacheco-Cobos, L., Rosetti, M., Cuatianquiz, C., & Hudson, R. (2010). Sex differences in mushroom gathering: Men expend more energy to obtain equivalent benefits. Evolution And Human Behavior, 31(4),

67 Nie tylko kultura

68 Mit zróżnicowanej socjalizacji Lytton, H., & Romney, D. M. (1991). Parents' differential socialization of boys and girls: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 109(2),

69 Mit zróżnicowanej socjalizacji Lytton, H., & Romney, D. M. (1991). Parents' differential socialization of boys and girls: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 109(2),

70 Kulturowo uniwersalne różnice Np. Schmitt D. (2003). Universal Sex Differences in the Desire for Sexual Variety: Tests From 52 Nations, 6 Continents, and 13 Islands. Journal of Personality and Social Psychology 85, Buss, D. M. (1989). Sex differences in human mate preferences: Evolutionary hypotheses tested in 37 cultures. Behavioral & Brain Sciences, 12, Lippa, R. (2009). Sex Differences in Sex Drive, Sociosexuality, and Height across 53 Nations: Testing Evolutionary and Social Structural Theories. Archives Of Sexual Behavior, 38(5), Schmitt, D. P. (2005). Sociosexuality from Argentina to Zimbabwe: A 48-nation study of sex, culture, and strategies of human mating. Behavioral & Brain Sciences, 28(2), Kobiety bardziej zaangażowane w opiekę nad potomstwem; mężczyźni dużo bardziej agresywni; mężczyźni muszą bardziej zasłużyć na seks; spostrzegania kobiet i mężczyzn jako innych istot Źródło: Brown, 1991; za: Pinker S. (2005). Tabula rasa. Spory o naturę ludzką. Gdańsk: GWP.

71 Hormony W czasie cyklu miesięcznego najniższy poziom wykonania testu rotacji mentalnych występuje w fazie folikularnej i w czasie owulacji, a więc wtedy kiedy poziom estrogenów i progesteronu jest najwyższy. Najlepsze wykonanie występuje w czasie menstruacji, a więc wtedy kiedy natężenie tych hormonów jest najniższe. np. Silverman, I., Phillips, K., (1993). Effects of estrogen changes during the menstrual cycle on spatial performance. Etholology and Sociobiology, 14, Podanie niektórych hormonów zwiększa poziom wykonania w teście rotacji mentalnych Stangl, B., Hirshman, E., Verbalis, J., Administration of dehydroepiandrosterone (DHEA) enhances visual-spatial performance in postmenopausal women. Behavioral Neuroscience, 125,

72 Hormony W czasie cyklu miesięcznego najniższy poziom wykonania testu rotacji mentalnych występuje w fazie folikularnej i w czasie owulacji, a więc wtedy kiedy poziom estrogenów i progesteronu jest najwyższy. Najlepsze wykonanie występuje w czasie menstruacji, a więc wtedy kiedy natężenie tych hormonów jest najniższe. np. Silverman, I., Phillips, K., (1993). Effects of estrogen changes during the menstrual cycle on spatial performance. Etholology and Sociobiology, 14, Podanie niektórych hormonów zwiększa poziom wykonania w teście rotacji mentalnych Stangl, B., Hirshman, E., Verbalis, J., Administration of dehydroepiandrosterone (DHEA) enhances visual-spatial performance in postmenopausal women. Behavioral Neuroscience, 125,

73 Hormony Kobiety cierpiące na zespół nadnerczowo-płciowy, (ang. congenital adrenal hyperplasia, CAH) wyższa ekspozycja maskulinizujących hormonów przede wszystkim w życiu płodowym W porównaniu do zdrowych kobiet takie same wyniki na skalach ogólnego IQ znacząco wyższe wyniki w zadaniu rotacji mentalnych Resnick, S. M., Berenbaum, S. A., Gottesman, I. I., & Bouchard, T. J., Jr. (1986). Early hormonal influences on cognitive functioning in congenital adrenal hyperplasia. Developmental Psychology, 22, i 8-latki 2,5 razy dłużej bawiły się samochodami i helikopterem i 2,5 razy krócej lalkami i zestawem kuchennym dla lalek dużo częściej zajmowały się atletycznymi sportami Berenbaurn, S. A., & Snyder, E. (1995). Early hormonal influences on childhood sextyped activity and playmate preferences: Implications for the development of sexual orientation. Developmental Psychology, 31, częściej angażowały się w przepychanki i bijatyki z innymi dziećmi, oraz wolały chłopców jako towarzyszy zabaw (44 % vs. 11 %) Hines, M., & Kaufman, E R. (1994). Androgens and the development of human sextypical behavior: Rough-and-tumble play and sex of preferred playmates in children with congenital adrenal hyperplasia (CAH). Child Development, 65,

74 Analogie międzygatunkowe

75 Eksperyment natury Reiner W., Gearhart J., (2004). Discordant sexual identity in some genetic males with cloacal exstrophy assigned to female sex at birth. New England Journal of Medicine, 350, osób urodzonych jako chłopcy miało kształtowane chirurgicznie żeńskie narządy płciowe, od urodzenia prawnie uznaną płeć żeńską, oraz było wychowywanych jako dziewczynki. W drugiej dekadzie życia wszyscy ujawniali umiarkowaną do wyraźnej męskiej tożsamości.

76

77 Podsumowanie Większość cech psychologicznych ma bardzo podobne natężenie u kobiet i mężczyzn. Wydaję się, że te cechy psychologiczne, w których obserwuje się znaczące różnice międzypłciowe, można wyjaśnić w dużej mierze jako adaptacje wypromowane przez dobór naturalny w toku historii naturalnej (ale: nie wszystkie znaczące różnice muszą być adaptacjami!). Nie wyklucza to niemałego wpływu środowiska na kształtowanie tych cech. Człowiek ma znaczną plastyczność zachowania i choć prawdopodobnie przy pomocy oddziaływań środowiskowych nie da się całkowicie zniwelować psychologicznych różnic międzypłciowych, nie oznacza to, że owe różnice mają jakiekolwiek implikacje moralno-prawne.

78

79

80

81

82 Koniec

NUMER 14 (1/2012) Przegląd Badań Edukacyjnych

NUMER 14 (1/2012) Przegląd Badań Edukacyjnych NUMER 14 (1/2012) Przegląd Badań Edukacyjnych Spis treści Oryginalne artykuły badawcze Allison Tatton, Chris Collett The role of Teaching Assistants in supporting inclusion in England... 7 Elena Lucia

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH DLA STUDENTÓW IP podstawowe informacje jak korzystać

BAZY DANYCH DLA STUDENTÓW IP podstawowe informacje jak korzystać BAZY DANYCH DLA STUDENTÓW IP podstawowe informacje jak korzystać Opracowanie: Łukasz Budzicz (Instytut Psychologii UAM) Wszelkie naukowe eksploracje w obszarze psychologii warto zacząć od bazy PsycINFO

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK:

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK: Lp. I Introductory module 3 Academic skills Information Technology introduction Intellectual Property Mysterious Code of Science Online surveys Personal growth and social competences in the globalizedintercultural

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

zaanga owanie spo eczne zaufanie poczucie w asnej skuteczno ci alienacja

zaanga owanie spo eczne zaufanie poczucie w asnej skuteczno ci alienacja Psychologia Spo eczna 2016 tom 11 3 (38) 310 320 Instytut Psychologii, Uniwersytet Wroc awski zaanga owanie spo eczne zaufanie poczucie w asnej skuteczno ci alienacja social involvement civic involvement

Bardziej szczegółowo

STRES OKOŁOEMERYTALNY

STRES OKOŁOEMERYTALNY dr n. hum. Filip Raciborski filip.raciborski@wum.edu.pl STRES OKOŁOEMERYTALNY WSTĘPNE WYNIKI PROJEKTU WPŁYW PRZEJŚCIA NA EMERYTURĘ NA ZDROWIE Teza I (pozytywny wpływ pracy): Późniejsze przejście na emeryturę

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2: PSYCHOLOGIA POZNAWCZA JAKO NAUKA EKSPERYMENTALNA

WYKŁAD 2: PSYCHOLOGIA POZNAWCZA JAKO NAUKA EKSPERYMENTALNA WYKŁAD 2: PSYCHOLOGIA POZNAWCZA JAKO NAUKA EKSPERYMENTALNA Psychologia poznawcza dr Mateusz Hohol METODA NAUKOWA (1) problem badawczy (2) hipoteza (4) analiza danych (3) eksperyment (5) wniosek: potwierzenie

Bardziej szczegółowo

Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental Studies

Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental Studies 544524-TEMPUS-1-2013-1-PL-TEMPUS-SMHES Qualifications Frameworks for Environmental Studies at Ukrainian Universities Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental

Bardziej szczegółowo

Promocja zdrowia z punktu widzenia dzisiejszego stanu wiedzy. Teoria i praktyka.

Promocja zdrowia z punktu widzenia dzisiejszego stanu wiedzy. Teoria i praktyka. III MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA INTERDYSCYPLINARNA ZDROWIE I ODPORNOŚĆ PSYCHICZNA KRAKÓW, 24.09.2016 R. Promocja zdrowia z punktu widzenia dzisiejszego stanu wiedzy. Teoria i praktyka. BARBARA KOSTECKA(1,

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

b e z z d r o w i u O ta j e m n i c Środowisko a gospodarka hormonalna u kobiet część 1 i 2 redaktor naukowy Maria Kapiszewska

b e z z d r o w i u O ta j e m n i c Środowisko a gospodarka hormonalna u kobiet część 1 i 2 redaktor naukowy Maria Kapiszewska z d r o w i u b e z O ta j e m n i c Środowisko a gospodarka hormonalna u kobiet część 1 i 2 redaktor naukowy Środowisko a gospodarka hormonalna u kobiet Environment and hormone (im)balance in women część

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Szulman-Wardal

Aleksandra Szulman-Wardal Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 3, s. 363-374 Aleksandra Szulman-Wardal ETHICAL PROBLEMS IN HEALTH SCIENCES ON THE EXAMPLE OF CLINICAL PSYCHOLOGY AND REHABILITATION PSYCHOLOGY Summary.

Bardziej szczegółowo

Znaczenie i zastosowania myślenia ewolucyjnego we współczesnej psychologii

Znaczenie i zastosowania myślenia ewolucyjnego we współczesnej psychologii Znaczenie i zastosowania myślenia ewolucyjnego we współczesnej psychologii Łukasz Budzicz Ostateczna wersja Uwagi techniczne Prezentacja na stronie amu.edu.pl/~lbudzicz lukasz.budzicz@gmail.com Obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Psychologia płci - opis przedmiotu

Psychologia płci - opis przedmiotu Psychologia płci - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Psychologia płci Kod przedmiotu 14.4-WP-PSChM-PPł Wydział Kierunek Wydział Pedagogiki, Psychologii i Socjologii Psychologia / Psychologia

Bardziej szczegółowo

Wstęp ARTYKUŁ REDAKCYJNY / LEADING ARTICLE

Wstęp ARTYKUŁ REDAKCYJNY / LEADING ARTICLE Dzieciństwo w cieniu schizofrenii przegląd literatury na temat możliwych form pomocy i wsparcia dzieci z rodzin, gdzie jeden z rodziców dotknięty jest schizofrenią Childhood in the shadow of schizophrenia

Bardziej szczegółowo

Czy znaczna niestabilność postrzegania atrakcyjności twarzy podważa adaptacjonistyczną interpretację tego zjawiska?

Czy znaczna niestabilność postrzegania atrakcyjności twarzy podważa adaptacjonistyczną interpretację tego zjawiska? Czy znaczna niestabilność postrzegania atrakcyjności twarzy podważa adaptacjonistyczną interpretację tego zjawiska? Krzysztof Kościński Zakład Ekologii Populacyjnej Człowieka, UAM Charles Darwin, 1871,

Bardziej szczegółowo

1 Agresja Katarzyna Wilkos

1 Agresja Katarzyna Wilkos 1 2 Spis treści Wstęp 6 Rozdział I: Ujęcie wiktymologiczne przestępstw z użyciem przemocy 9 1. Rodzaje przestępstw z użyciem przemocy 9 Podział według J. Bafii 12 2. Psychospołeczne funkcjonowanie ofiar

Bardziej szczegółowo

MATURA USTNA: ZESTAW 1

MATURA USTNA: ZESTAW 1 MATURA USTNA: ZESTAW 1 Twój kolega/twoja koleżanka chce dowiedzieć się czegoś o Twojej klasie. Poniżej podane są 4 kwestie, które musisz omówić w rozmowie z egzaminującym. Liczba uczniów w klasie Atmosfera

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Psychologia społeczna Michał Bilewicz Podstawowe czasopisma w psychologii społecznej Journal of Personality and Social Psychology Personality and

Psychologia społeczna Michał Bilewicz Podstawowe czasopisma w psychologii społecznej Journal of Personality and Social Psychology Personality and Psychologia społeczna Michał Bilewicz Podstawowe czasopisma w psychologii społecznej Journal of Personality and Social Psychology Personality and Social Psychology Bulletin Journal of Social Issues Group

Bardziej szczegółowo

Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny

Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny Konferencja naukowa Wychowanie seksualne w szkole cele, metody, problemy. Lublin, 10 marca 2014 r. Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny dr n.med Ewa Baszak-Radomańska Gabinety TERPA ryzykowne

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Lesson 46 ZAIMKI. przymiotnik w funkcji dzierżawczej / zaimek dzierżawczy Liczba pojedyncza

Lesson 46 ZAIMKI. przymiotnik w funkcji dzierżawczej / zaimek dzierżawczy Liczba pojedyncza Lesson 46 ZAIMKI Wersja A Opracowanie: Łukasz Aniśkiewicz Konsultacja: Bogna Ferensztajn W przeciwieństwie do angielskich rzeczowników, które zazwyczaj nie zmieniają formy z wyjątkiem końcówki "-s" w liczbie

Bardziej szczegółowo

STABILNOŚĆ MAŁŻEŃSTW A STATUS SPOŁECZNO-EKONOMICZNY KOBIET

STABILNOŚĆ MAŁŻEŃSTW A STATUS SPOŁECZNO-EKONOMICZNY KOBIET Nowe wzorce formowania rodziny w Polsce Konferencja FAMWELL 18.06.2013 STABILNOŚĆ MAŁŻEŃSTW A STATUS SPOŁECZNO-EKONOMICZNY KOBIET MARTA STYRC & ANNA MATYSIAK Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna

Bardziej szczegółowo

Oszczędności gospodarstw domowych Analiza przekrojowa i analiza kohort

Oszczędności gospodarstw domowych Analiza przekrojowa i analiza kohort Oszczędności gospodarstw domowych Analiza przekrojowa i analiza kohort Barbara Liberda prof. zw. Uniwersytetu Warszawskiego Wydział Nauk Ekonomicznych Konferencja Długoterminowe oszczędzanie Szkoła Główna

Bardziej szczegółowo

Badanie predyspozycji do łysienia androgenowego u kobiet (AGA)

Badanie predyspozycji do łysienia androgenowego u kobiet (AGA) Badanie predyspozycji do łysienia androgenowego u kobiet (AGA) RAPORT GENETYCZNY Wyniki testu dla Pacjent Testowy Pacjent Pacjent Testowy ID pacjenta 0999900004112 Imię i nazwisko pacjenta Pacjent Testowy

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

J.Rostkowska, A. Geremek-Samsonowicz, H. Skarżyński

J.Rostkowska, A. Geremek-Samsonowicz, H. Skarżyński J.Rostkowska, A. Geremek-Samsonowicz, H. Skarżyński Niedosłuch w grupie 65+ 75% osób po 70 roku życia ma różne problemy związane ze słuchem. (Sprawozdanie merytoryczno-finansowe Instytutu Fizjologii i

Bardziej szczegółowo

Kody (intuicje) moralne jako predyktory poglądów politycznych i społecznych. Tomasz Jarmakowski-Kostrzanowski Instytut Psychologii, UŁ

Kody (intuicje) moralne jako predyktory poglądów politycznych i społecznych. Tomasz Jarmakowski-Kostrzanowski Instytut Psychologii, UŁ Kody (intuicje) moralne jako predyktory poglądów politycznych i społecznych Tomasz Jarmakowski-Kostrzanowski Instytut Psychologii, UŁ XII Zjazd PSPS, Łódź, 2015 Podstawowe pytanie badawcze W jakim stopniu

Bardziej szczegółowo

Nieheteroseksualność a wsparcie ze strony rodziny

Nieheteroseksualność a wsparcie ze strony rodziny OGÓLNOPOLSKA STUDENCKA KONFERENCJA NAUKOWA PRZEMIANY W SYSTEMIE WSPARCIA RODZINY WE WSPÓŁCZESNEJ POLSCE. RZESZÓW, 10.12.2015 R. Nieheteroseksualność a wsparcie ze strony rodziny WOJCIECH ORONOWICZ INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Zapytaj swojego lekarza.

Zapytaj swojego lekarza. Proste, bezpieczne badanie krwi, zapewniające wysoką czułość diagnostyczną Nieinwazyjne badanie oceniające ryzyko wystąpienia zaburzeń chromosomalnych, takich jak zespół Downa; opcjonalnie umożliwia również

Bardziej szczegółowo

XXII Konferencja Psychologii Rozwojowej Uniwersytet Gdański, 27-29 V 2013. Polska adaptacja

XXII Konferencja Psychologii Rozwojowej Uniwersytet Gdański, 27-29 V 2013. Polska adaptacja XXII Konferencja Psychologii Rozwojowej Uniwersytet Gdański, 27-29 V 2013 Polska adaptacja Reasons Kwestionariusza behind motivation Motywów Rodzicielskich to have a child: Is a second child wanted Warrena

Bardziej szczegółowo

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Anna Ratajska 1 2 1 1 Instytut Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego Institute of Psychology, Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

Résumé. Department of Psychology, Raffles College of Higher Education, Singapore Stanowisko: Psychology Lecturer marzec 2009 obecnie

Résumé. Department of Psychology, Raffles College of Higher Education, Singapore Stanowisko: Psychology Lecturer marzec 2009 obecnie Résumé Imię i nazwisko: Dariusz Piotr Skowroński Data urodzenia: 23 marca 1971 r. Kontakt: Email: Skype: dariusz.sko@gmail.com dariuszs1971 Zatrudnienie Department of Psychology, Raffles College of Higher

Bardziej szczegółowo

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki 2017-2018 Zanim zaczniesz wypełniać formularz, zapoznaj się z Instrukcjami! Imię i nazwisko:

Bardziej szczegółowo

W: Irena Borowik, Maria Libiszowska-Żółtkowska (red.) (2008), Oblicza religii i religijności. Kraków: Nomos, s

W: Irena Borowik, Maria Libiszowska-Żółtkowska (red.) (2008), Oblicza religii i religijności. Kraków: Nomos, s W: Irena Borowik, Maria Libiszowska-Żółtkowska (red.) (2008), Oblicza religii i religijności. Kraków: Nomos, s. 48-60. Literatura (w książce włączona do całej reszty cytowanych pozycji): Allport

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Przedmowa. 2o Psychologia rozwoju człowieka 63

Wstęp. Przedmowa. 2o Psychologia rozwoju człowieka 63 Wstęp Przedmowa n 1. Cele, założenia i zastosowanie psychologii 13 1.1. Analiza zachowania i doznawania jako zadanie psychologii 14 1.2. Psychologia jako dziedzina badań 16 1.2.1. Cele badań naukowych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA TWORZENIA KRZYśÓWEK

INSTRUKCJA TWORZENIA KRZYśÓWEK INSTRUKCJA TWORZENIA KRZYśÓWEK KrzyŜówka została tworzona w programie MsOffice. Polecam równieŝ program OpenOffice. W całym dokumencie obowiązuje standard: krzyŝówka wraz z pytaniami powinna (musi!!) mieścić

Bardziej szczegółowo

Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu IONS-14 / OPTO Meeting For Young Researchers 2013 Khet Tournament On 3-6 July 2013 at the Faculty of Physics, Astronomy and Informatics of Nicolaus Copernicus University in Torun (Poland) there were two

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników badań sondażowych NFSS (New Family Structures Study) Marka Regnerus a. Ewa Slezkin, Wydział Psychologii SWPS

Analiza wyników badań sondażowych NFSS (New Family Structures Study) Marka Regnerus a. Ewa Slezkin, Wydział Psychologii SWPS Analiza wyników badań sondażowych NFSS (New Family Structures Study) Marka Regnerus a. Ewa Slezkin, Wydział Psychologii SWPS Badania sondażowe NFSS (New Family Structures Study) Marka Regnerus a (Regnerus,

Bardziej szczegółowo

X KONKURS PRZEDMIOTOWY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ZESTAWY PYTAŃ dla ucznia (część ustna).

X KONKURS PRZEDMIOTOWY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ZESTAWY PYTAŃ dla ucznia (część ustna). X KONKURS PRZEDMIOTOWY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ZESTAWY PYTAŃ dla ucznia (część ustna). Zestaw 1 Wybierz jeden temat i przygotuj się do jego prezentacji przez ok. 3min. 1. The most important

Bardziej szczegółowo

CZYNNY UDZIAŁ W KONFERENCJACH

CZYNNY UDZIAŁ W KONFERENCJACH CURRICULUM VITAE Karolina Kossakowska-Petrycka WYKSZTAŁCENIE 1997 2002 Instytut Psychologii, Wydział Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkiego DOŚWIADCZENIE ZAWODOWE Od 2008 r. współpraca z WSiP prowadzenie

Bardziej szczegółowo

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA POSZCZEGÓLNYCH TYPÓW SKOLIOZ U DZIEWCZĄT I CHŁOPCÓW NA PRZESTRZENI OSTATNICH PIĘĆDZIESIĘCIU LAT

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA POSZCZEGÓLNYCH TYPÓW SKOLIOZ U DZIEWCZĄT I CHŁOPCÓW NA PRZESTRZENI OSTATNICH PIĘĆDZIESIĘCIU LAT Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiki i Administracji w Poznaniu Nr 3 2007 Magdalena Rusin, Grażyna Szypuła, Jadwiga Nabielska, Ewa Kowalska, Grażyna Kępys Bielski Ośrodek Gimnastyki Korekcyjno-Kompensacyjnej

Bardziej szczegółowo

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE Czynniki socjodemograficzne wpływające na poziom wiedzy dotyczącej dróg szerzenia się zakażenia w kontaktach niezwiązanych z procedurami medycznymi wśród pacjentów z WZW typu C Kamil Barański 1, Ewelina

Bardziej szczegółowo

PLACE AND ROLE OF PHYSICAL ACTIVITY IN THE LIVES OF THE ELDERLY AND DISABLED PEOPLE. Barbara Bergier

PLACE AND ROLE OF PHYSICAL ACTIVITY IN THE LIVES OF THE ELDERLY AND DISABLED PEOPLE. Barbara Bergier PLACE AND ROLE OF PHYSICAL ACTIVITY IN THE LIVES OF THE ELDERLY AND DISABLED PEOPLE Barbara Bergier Place and role of physical activity in the lives of the elderly and disabled people. Summary: Key words:

Bardziej szczegółowo

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 2, s. 215-225. 1,Aleksandra Rutkowska 2. Katedra Neuropsychologii

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 2, s. 215-225. 1,Aleksandra Rutkowska 2. Katedra Neuropsychologii Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 2, s. 215225 1,Aleksandra Rutkowska 2 1 Katedra Neuropsychologii Uniwersytet Warszawski University of Warsaw 2 Instytut Psychologii University of Lodz

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers 10-12 milionów Romów w Europie 6 milionów mieszkających w U E Irlandia Polska Republika Czeska Turcja Populacja społeczności romskiej w liczbach Irlandia Polska

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

Zachowania organizacyjne

Zachowania organizacyjne Zachowania organizacyjne Sprawy organizacyjne Mail: weronika.wegielnik@wsl.com.pl Literatura: S. P. Robbins Zasady zachowania w organizacjach S. P. Robbins Zachowania w organizacji B. Kożusznik Zachowania

Bardziej szczegółowo

Jak dzieci korzystają z serwisów społecznościowych (SNS)? Wyniki badań EU Kids Online II

Jak dzieci korzystają z serwisów społecznościowych (SNS)? Wyniki badań EU Kids Online II Jak dzieci korzystają z serwisów społecznościowych (SNS)? Wyniki badań EU Kids Online II Lucyna Kirwil Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Warszawa lucyna.kirwil@swps.edu.pl V Międzynarodowa Konferencja

Bardziej szczegółowo

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name...

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... Child s surname........ Date and place of birth..... Citizenship.....

Bardziej szczegółowo

Estimation and planing. Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011

Estimation and planing. Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011 Estimation and planing Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011 Story points Story points C D B A E Story points C D 100 B A E Story points C D 2 x 100 100 B A E Story points C D 2 x 100 100

Bardziej szczegółowo

Psychometria. klasyczna teoria rzetelności testu. trafność. Co wyniki testu mówią nam o samym teście? B. Trafność pomiaru testem.

Psychometria. klasyczna teoria rzetelności testu. trafność. Co wyniki testu mówią nam o samym teście? B. Trafność pomiaru testem. Psychometria Co wyniki testu mówią nam o samym teście? B. Trafność pomiaru testem. klasyczna teoria rzetelności testu W6 dr Łukasz Michalczyk Trafność czy udało się zmierzyć to, co zamierzaliśmy zmierzyć

Bardziej szczegółowo

Psychologia finansowa fakultet, sb. 18:00-19:30. dr Joanna Chudzian joanna.chudzian.info Zakład Marketingu i Analiz Rynkowych

Psychologia finansowa fakultet, sb. 18:00-19:30. dr Joanna Chudzian joanna.chudzian.info Zakład Marketingu i Analiz Rynkowych Psychologia finansowa fakultet, sb. 18:00-19:30 dr Joanna Chudzian joanna.chudzian.info Zakład Marketingu i Analiz Rynkowych Organizacja zajęć Kontakt: dr Joanna Chudzian pok. A30, bud. VI joanna_chudzian@sggw.pl

Bardziej szczegółowo

Plan of Study : call for 2012/2013 and subsequent PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION YEAR I. 1. Subject to choose from (university-wide) 1 15 15

Plan of Study : call for 2012/2013 and subsequent PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION YEAR I. 1. Subject to choose from (university-wide) 1 15 15 Plan of Study : call for 0/0 and subsequent Field of study: Specialty: Type of study: System: Academic year: PUBLIC HEALTH PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION I degree full-time 0/0 and subsequent YEAR I NUMBER

Bardziej szczegółowo

Montessori na całe życie: zadziwiające obszary rozwoju Montessori for Life: The Amazing Planes of Development. Paul Epstein, Ph.D.

Montessori na całe życie: zadziwiające obszary rozwoju Montessori for Life: The Amazing Planes of Development. Paul Epstein, Ph.D. Montessori na całe życie: zadziwiające obszary rozwoju Montessori for Life: The Amazing Planes of Development Paul Epstein, Ph.D. Kwiecień 2012 Zadziwiające obszary rozwoju The Amazing Planes of Development

Bardziej szczegółowo

Marzena Świgoń. Xth National Forum for Scientific and Technical Information Zakopane, September 22th-25th, 2009

Marzena Świgoń. Xth National Forum for Scientific and Technical Information Zakopane, September 22th-25th, 2009 Xth National Forum for Scientific and Technical Information Zakopane, September 22th-25th, 2009 Marzena Świgoń Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Personal Knowledge Management (PKM) 1998 2009 termin,

Bardziej szczegółowo

Konwencja Stambulska KONWENCJA RADY EUROPY O ZAPOBIEGANIU I ZWALCZANIU PRZEMOCY WOBEC KOBIET I PRZEMOCY DOMOWEJ BEZPIECZNI OD STRACHU BEZPIECZNI OD

Konwencja Stambulska KONWENCJA RADY EUROPY O ZAPOBIEGANIU I ZWALCZANIU PRZEMOCY WOBEC KOBIET I PRZEMOCY DOMOWEJ BEZPIECZNI OD STRACHU BEZPIECZNI OD KONWENCJA RADY EUROPY O ZAPOBIEGANIU I ZWALCZANIU PRZEMOCY WOBEC KOBIET I PRZEMOCY DOMOWEJ Konwencja Stambulska BEZPIECZNI OD STRACHU BEZPIECZNI OD PRZEMOCY JAKI JEST CEL KONWENCJI? Konwencja Rady Europy

Bardziej szczegółowo

Seksualność człowieka z perspektywy psychologii pozytywnej

Seksualność człowieka z perspektywy psychologii pozytywnej II OGÓLNOPOLSKA STUDENCKO- DOKTORANCKA KONFERENCJA NAUKOWA PSYCHOLOGII I PSYCHOTERAPII W PARADYGMACIE HUMANISTYCZNYM KRAKÓW, 07.05.2016 R. Seksualność człowieka z perspektywy psychologii pozytywnej BARBARA

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Sposoby i formy oceny kompetencji klinicznych

Sposoby i formy oceny kompetencji klinicznych Sposoby i formy oceny kompetencji klinicznych WYBRANE FORMY EGZAMINOWANIA JAKO NARZĘDZIA KONTROLI EFEKTÓW I JAKOŚCI KSZTAŁCENIA 14 MARCA 2014 dr n. farm. Mariusz Panczyk mariusz.panczyk@wum.edu.pl Zakład

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA INTERDYSCYPLINARNA. Ekonomia a psychologia Związki ekonomii z innymi naukami

EKONOMIA INTERDYSCYPLINARNA. Ekonomia a psychologia Związki ekonomii z innymi naukami EKONOMIA INTERDYSCYPLINARNA Zajęcia 7 Ekonomia a psychologia Związki ekonomii z innymi naukami Katarzyna Metelska-Szaniawska 12/11/2007 PLAN WYKŁADU I II III IV V Ekonomia a psychologia Ekonomia behawioralna

Bardziej szczegółowo

Pudełko konwersacji. Joel Shaul

Pudełko konwersacji. Joel Shaul Pudełko konwersacji Celem tych ćwiczeń jest pomoc młodym ludziom z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w zdobyciu wprawy w prowadzeniu ważnych i wzajemnych form rozmowy zamiast monologów i wykładów. 1. Wydrukuj

Bardziej szczegółowo

International Baccalaureate Diploma Programme. w Prywatnym Liceum Ogólnokształcącym im. Melchiora Wańkowicza

International Baccalaureate Diploma Programme. w Prywatnym Liceum Ogólnokształcącym im. Melchiora Wańkowicza nternational Baccalaureate Diploma Programme w Prywatnym Liceum Ogólnokształcącym im. Melchiora Wańkowicza nternational Baccalaureate Organization Główną siedzibą organizacji jest Genewa, Szwajcaria. Programy:

Bardziej szczegółowo

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA JAKO NARZĘDZIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PLACÓWKĄ ZARZĄDZANIE PO WROCŁAWSKU prof. UWr Kinga Lachowicz-Tabaczek Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, HR Projekt Wrocław

Bardziej szczegółowo

Czynniki wpływające na wybór studiów technicznych przez kobiety

Czynniki wpływające na wybór studiów technicznych przez kobiety Ireneusz ZAWŁOCKI, Krzysztof NIEWIADOMSKI, Ewa NIEROBA Politechnika Częstochowska, Polska Czynniki wpływające na wybór studiów technicznych przez kobiety Wprowadzenie W roku 2006, jak podaje Bank Danych

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SYSTEMOWA TYPOWE ZADANIA ANALIZY SYSTEMOWEJ:

ANALIZA SYSTEMOWA TYPOWE ZADANIA ANALIZY SYSTEMOWEJ: ANALIZA SYSTEMOWA ANALIZA SYSTEMOWA: zbiór metod i technik analitycznych, ocenowych i decyzyjnych, służących racjonalnemu rozwiązywaniu systemowych sytuacji decyzyjnych, badanie wspomagające działania

Bardziej szczegółowo

Psychometria. Testy Psychologiczne. Test Psychologiczny. Test Psychologiczny. Test Psychologiczny (wg APA) Test Psychologiczny. Test Psychologiczny

Psychometria. Testy Psychologiczne. Test Psychologiczny. Test Psychologiczny. Test Psychologiczny (wg APA) Test Psychologiczny. Test Psychologiczny Psychometria Testy Psychologiczne W 2 Nie wiemy czy mierzone cechy, stany czy postawy istnieją w rzeczywistości, bo nie mamy do nich bezpośredniego dostępu. Dlatego nazywane są też zmiennymi lub konstruktami,

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

PŁEĆ, SEKS, SEKSUALNOŚĆ, NORMY SEKSUALNE

PŁEĆ, SEKS, SEKSUALNOŚĆ, NORMY SEKSUALNE TEMAT: PŁEĆ, SEKS, SEKSUALNOŚĆ, NORMY SEKSUALNE CELE: Przekazanie wiedzy dotyczącej definicji płci, cech i ról płciowych, seksu i seksualności Omówienie kwestii norm stosowanych w seksuologii i ich znaczenia

Bardziej szczegółowo

WNZZ-4052-5/2015 Poznań, 2015-06-18

WNZZ-4052-5/2015 Poznań, 2015-06-18 WNZZ-4052-5/2015 Poznań, 2015-06-18 Dziekan Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu ogłasza K O N K U R S na stanowisko adiunkta w Katedrze Higieny Żywienia Człowieka

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Osobowościowe predyktory skutecznej sprzedaży

Wykład 4. Osobowościowe predyktory skutecznej sprzedaży Metody sprzedaży Wykład 4 Osobowościowe predyktory skutecznej sprzedaży Uwarunkowania psychologiczne Postawy Osobowość i koncepcja JA Uczenie się KONSUMENT Potrzeby i motywacja Stosunek do ryzyka Spostrzeganie

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie poziomu ubóstwa w Polsce z uwzględnieniem płci

Zróżnicowanie poziomu ubóstwa w Polsce z uwzględnieniem płci Zróżnicowanie poziomu ubóstwa w Polsce z uwzględnieniem płci Łukasz Wawrowski Katedra Statystyki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Zróżnicowanie poziomu ubóstwa w Polsce z uwzględnieniem płci 2 / 23 Plan

Bardziej szczegółowo

Psychologiczne konsekwencje braku pewności pracy

Psychologiczne konsekwencje braku pewności pracy Psychologiczne konsekwencje braku pewności pracy Sylwiusz Retowski Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Wydział w Sopocie Niepewność pracy jako uboczny skutek zmian na globalnym rynku pracy Globalne zmiany

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

New English Zone 2 Rozkład materiału dla klasy V

New English Zone 2 Rozkład materiału dla klasy V LEKCJA 3 LEKCJA 2 LEKCJA 1 New English Zone 2 Rozkład materiału dla klasy V TEMAT LEKCJI MATERIAŁY DYDAKTYCZNE TEMATYKA SŁOWNICTWO GRAMATYKA FUNKCJE JĘZYKOWE UMIEJĘTNOŚCI JĘZYKOWE ZGODNE Z NOWĄ PODSTAWĄ

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

Media równych szans. Kobiety w publicystycznych audycjach telewizyjnych o tematyce wyborczej 2014 2015 r.

Media równych szans. Kobiety w publicystycznych audycjach telewizyjnych o tematyce wyborczej 2014 2015 r. Media równych szans Kobiety w publicystycznych audycjach telewizyjnych o tematyce wyborczej 2014 2015 r. Ramy prawne, ustawa o radiofonii i telewizji Art. 18. 1. Audycje lub inne przekazy nie mogą propagować

Bardziej szczegółowo

life for local people

life for local people life for local people Spis treści 03 Ochrona i bezpieczeństwo osób dorosłych 03 Czym jest przemoc? 05 O czym rozmawiamy? 05 Co dalej? 06 Kto jeszcze może pomóc? 07 Pytania i odpowiedzi 08 Dalsze informacje

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1 Przedstawianie się

Lekcja 1 Przedstawianie się Lekcja 1 Przedstawianie się i poznawanie innych 2 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Przedstawianie się w sytuacji

Bardziej szczegółowo

Kinga Janik-Koncewicz

Kinga Janik-Koncewicz Kinga Janik-Koncewicz miażdżyca choroby układu krążenia cukrzyca typu 2 nadciśnienie choroby układu kostnego nowotwory Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że około 7-41% nowotworów jest spowodowanych

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 9. Część 1. Sytuacja rodzin i wyzwania wobec polityki rodzinnej a sytuacja na rynku pracy wybrane aspekty

Wstęp... 9. Część 1. Sytuacja rodzin i wyzwania wobec polityki rodzinnej a sytuacja na rynku pracy wybrane aspekty Spis treści Wstęp... 9 Część 1. Sytuacja rodzin i wyzwania wobec polityki rodzinnej a sytuacja na rynku pracy wybrane aspekty Adam Kubów: Bariery aktywności zawodowej rodziców wychowujących dzieci... 13

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ REKRUTACYJNY DLA OPEKUNA NAUKOWEGO I OPIEKUNA POMOCNICZEGO

FORMULARZ REKRUTACYJNY DLA OPEKUNA NAUKOWEGO I OPIEKUNA POMOCNICZEGO FORMULARZ REKRUTACYJNY DLA OPEKUNA NAUKOWEGO I OPIEKUNA POMOCNICZEGO Opiekun naukowy Imię i nazwisko opiekuna naukowego oraz afiliacja Prof. dr hab. Ewa Trzebińska w Warszawie Krótki opis kierunku badawczego

Bardziej szczegółowo

Kobieta, ciąża i HIV Projekt SHE Magdalena Ankiersztejn-Bartczak. wykład sponsorowany przez Bristol Myers Squibb

Kobieta, ciąża i HIV Projekt SHE Magdalena Ankiersztejn-Bartczak. wykład sponsorowany przez Bristol Myers Squibb Kobieta, ciąża i HIV Projekt SHE Magdalena Ankiersztejn-Bartczak wykład sponsorowany przez Bristol Myers Squibb Cele i założenia projektu SHE Stworzenie społeczności silnych, pewnych siebie, kobiet żyjących

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX UNIWERSYTETU BIBLIOTEKA IEGO UNIWERSYTETU IEGO Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX 1. Make a new connection Open the System Preferences by going to the Apple menu

Bardziej szczegółowo

Opieka nad dziećmi. Informacje dla rodzin mieszkających w Szkocji

Opieka nad dziećmi. Informacje dla rodzin mieszkających w Szkocji Opieka nad dziećmi Informacje dla rodzin mieszkających w Szkocji Ta ulotka zawiera podstawowe informacje na temat przepisów prawa dotyczących ochrony mieszkających w Szkocji dzieci i młodzieży oraz opieki

Bardziej szczegółowo

Paramedycyna a postulaty evidence-based medicine

Paramedycyna a postulaty evidence-based medicine Paramedycyna a postulaty evidence-based medicine Celem jest pokazanie jak postulaty koncepcji evidence- based medicine wpłynęły na współcześnie podejmowane dyskusje dotyczące paramedycyny 1) Ustalenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp / 13. Introduction / 19

Spis treści. Wstęp / 13. Introduction / 19 Spis treści Wstęp / 13 Introduction / 19 I II III IV Zasady dydaktyczne procesu kształcenia w uniwersytecie / 27 Istota i geneza zasad dydaktycznych oraz ich klasyfikacja / 30 Treści zasad dydaktycznych

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2013

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2013 Recenzent: prof. dr hab. Lidia Cierpiałkowska Redaktor prowadząca: Agnieszka Szopińska Redakcja i korekta: Bogna Widła Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia: Fundamenty testowania

Program szkolenia: Fundamenty testowania Program szkolenia: Fundamenty testowania Informacje ogólne Nazwa: Kod: Kategoria: Grupa docelowa: Czas trwania: Forma: Fundamenty testowania Testowanie-fun Testowanie testerzy, test managerowie 2 dni 50%

Bardziej szczegółowo

Ekonomia Edukacji Joanna Siwińska. Niepieniężne efekty edukacji.

Ekonomia Edukacji Joanna Siwińska. Niepieniężne efekty edukacji. Ekonomia Edukacji Joanna Siwińska Niepieniężne efekty edukacji. Literatura Lochner (2011) Non-Productive Benefits of Education: Crime, Health, and Good Citizenship NBER Working Paper 16722 McMahon (2004)

Bardziej szczegółowo

KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Zadania egzaminacyjne Rozmowa wstępna (rozgrzewka językowa) Zadanie 1 rozmowa sterowana Zadanie 2 ilustracja + 3 pytania Zadanie

Bardziej szczegółowo

Szanse edukacyjne i zawodowe kobiet w okresie PRLu i transformacji systemowej

Szanse edukacyjne i zawodowe kobiet w okresie PRLu i transformacji systemowej Szanse edukacyjne i zawodowe kobiet w okresie PRLu i transformacji systemowej Alicja Zawistowska Instytut Socjologii UwB Szczecin 20/09/2014 Alicja Zawistowska ( Instytut Socjologii UwB) Szanse edukacyjne

Bardziej szczegółowo

www.fpg.unc.edu American Printing House for the Blind P.O. Box 6085 Louisville, KY 40206-0085, USA Tel.: 1-800-223-1839 Faks: 1-502-899-2274

www.fpg.unc.edu American Printing House for the Blind P.O. Box 6085 Louisville, KY 40206-0085, USA Tel.: 1-800-223-1839 Faks: 1-502-899-2274 Przydatne adresy stron internetowych, oraz adresy instytucji- można tam znaleść informacje o publikacjach zwiazanych z edukacją dzieci niewidomych i słabowidzacych: Texas School for the Blind and Visually

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Badania obserwacyjne w ocenie bezpieczeństwa leków This gentle murmur it could be stings of remorse

Badania obserwacyjne w ocenie bezpieczeństwa leków This gentle murmur it could be stings of remorse Badania obserwacyjne w ocenie bezpieczeństwa leków This gentle murmur it could be stings of remorse Magdalena Władysiuk 1. Pharmacovigilance: Co to jest pharmacovigilance? Podstawowe założenia systemu

Bardziej szczegółowo