E-LEARNING W KSZTAŁCENIU SŁUŻB SPOŁECZNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "E-LEARNING W KSZTAŁCENIU SŁUŻB SPOŁECZNYCH"

Transkrypt

1 E-LEARNING W KSZTAŁCENIU SŁUŻB SPOŁECZNYCH SERGO KURULISZWILI Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

2 E-LEARNING W KSZTAŁCENIU SŁUŻB SPOŁECZNYCH SERGO KURULISZWILI Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

3 Publikacja powstała w ramach projektu Koordynacja na rzecz aktywnej integracji w ramach Działania 1.2 Wsparcie systemowe instytucji pomocy i integracji społecznej Program Operacyjny Kapitał Ludzki, współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Recenzent: dr hab. Piotr Sałustowicz, prof. SWPS w Warszawie Korekta: Marcin Teodorczyk Copyright by Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich ISBN: Wydanie I Kopiowanie i rozpowszechnianie może być dokonane z podaniem źródła. Publikacja jest dystrybuowana bezpłatnie. Skład i druk:

4 3 Spis treści Wstęp... 5 Rozdział I... 7 Edukacja ustawiczna, Life Long Learning definicje, klasyfikacje i regulacje prawne. 7 Uwarunkowania prawne kształcenia ustawicznego... 8 Krajowe Ramy Kwalifikacji Samokształcenie Kształcenie modułowe Rozdział II Rozwój Distance Learning - możliwości techniczne i potrzeba nowych form nauczania E-Learning a podstawowe usługi Internetu. Strony www, poczta elektroniczna, fora dyskusyjne, komunikatory Komunikacja synchroniczna i asynchroniczna Uczestnicy współczesnego procesu kształcenia zdalnego rola tutora, administratora / informatyka i eksperta dziedzinowego Rola motywacji w kształceniu na odległość Rozdział III Platformy edukacji zdalnej LMS Funkcjonalności platform LMS Zakup i wdrożenia LMS lub wariant ASP Kontent szkoleniowy budowa kursów Standardy w e-learningu Rozdział IV E-learning 2.0. Implikacje powstania Web Social e-learning i grywalizacja Just-in-time learning uczenie się dostosowane do potrzeb Rapid e-learning tworzenie instruktarzy E-learning i kształcenie tradycyjne blended learing Konektywizm nowa teoria edukacji Rozdział V Popularność e-learning na świecie i w Polsce Massive Open Online Courses Dziedziny, w których e-learning skutecznie wspomaga podnoszenie poziomu kwalifikacji Rozdział IV Kształcenie służb społecznych w Polsce E-learning w pomocy społecznej w Polsce analiza sytuacji Nowe możliwości kształcenia służb społecznych... 71

5 4 Z badań nad potencjałem pracowników socjalnych do podjęcia nauki metodą e-learning i ich opinii na temat tego rodzaju kształcenia Rozdział VI Tworzenie szkoleń e-learningowych i ich wdrożenie wskazówki Narzędzia do tworzenia kursów i dystrybucji treści Wskazania dla autorów szkoleń i instruktaży e-learningowych Scenariusz szkolenia Wdrożenie e-learningu (wdrożenie miękkie) Zarządzanie talentami Konsorcja szkoleniowe Podsumowanie Bibliografia Spis diagramów Spis tabel oraz ilustracji Summary... 97

6 5 Wstęp Proces, uczenie się, zdobywanie nowej wiedzy i umiejętności towarzyszy nam przez cały okres życia. Dotyczy to zarówno umiejętności związanych z codziennym życiem, jak obsługa nowych urządzeń poznawanie nowych przepisów prawnych, rozumienie nowych życiowych sytuacji, jak i przygotowania do realizacji zadań związanych z naszą pracą. Ciągłe podnoszenie kwalifikacji zawodowych stało się we współczesnym świecie koniecznością, warunkiem skutecznej pracy. Uczenie się przez okres całego życia jest niezbędne żeby sprostać wyzwaniom zmieniających się technologii, złożoności procesów gospodarczych i społecznych. Wiele sfer naszego życia ulega nieustannym i szybkim zmianom. Zmiany te zachodzą o wiele szybciej niż przed kilkoma dekadami. Zdążyliśmy się już do tego przyzwyczaić, świadomość potrzeby ciągłego samodoskonalenia zaowocowała zmianą naszego stosunku do kształcenia, transformacją od bycia nauczanym do uczenia się. Nowa, zmieniająca się rzeczywistość wymaga nowych form uczenia się, często nieregularnego (w wolnej chwili) i w różnych miejscach. Tradycyjny formalny model kształcenia realizowanego we wczesnym okresie życia uległ zmianie. Przedłużenie okresu aktywności zawodowej (w tym opóźnienie wieku emerytalnego), a także pojawiająca się coraz częściej potrzeba zmiany zawodu wzmacniają potrzebę wykorzystywania nowy metod edukacyjnych. Obserwujemy coraz częstsze próby sięgania po nowe rozwiązania edukacyjne. W niektórych zawodach od lat do kształcenia pracowników skutecznie wykorzystuje się nowoczesne metody dydaktyczne oparte na nowoczesnych służących temu narzędziach. Sposoby nauczania mogące sprostać wymogom szybkiego rozwoju wciąż nie są jednak stosowane w wielu dziedzinach życia, wielu zawodach choć są dziś łatwo dostępne i skuteczne. Metody i narzędzia zwiększające efektywność procesu uczenia się/nauczania rozwinęły się dając możliwość bardziej efektywnego dostosowanego do potrzeb odbiorcy. Ogromną rolę w procesie nauczania odgrywają szeroko dostępne technologie informatyczne. Proces nauczania wykorzystujący technologie informatyczną (TI) określany jest mianem e-learning-u (ang. electronic learning). Jest to metoda skutecznie podnosząca efekty kształcenia, dając też możliwość realizacji procesu uczenia się w sytuacji, gdy metody nauczania trybem tradycyjnym nie mogą być stosowane. Metoda ta znajduje zastosowanie w wielu krajach w kształceniu pracowników różnych instytucji, różnych działów gospodarki, sektora publicznego, w tym także pracowników służb społecznych. Poza kilkoma opisanymi w rozdziale

7 6 E-learning w pomocy społecznej w Polsce analiza sytuacji przypadkami, E-learning nie jest wykorzystywany do podnoszenia kwalifikacji pracowników służb społecznych w Polsce. Zagadnienia związane z pomocą społeczną, wiedza niezbędna do realizacji zadań służb społecznych w większości znakomicie nadają się do przekazywania w formie szkoleń elektronicznych. Narzędzia wykorzystywane w procesie nauczania, komputery, usługi i aplikacje internetowe są łatwo dostępne a umiejętność ich obsługi znana pracownikom służb społecznych. Istnieje zatem potencjał umożliwiający wdrożenie tej formy kształcenia do cyklu permanentnego dokształcania służb społecznych. Sztafeta pokoleń prowadzi do sytuacji, w której wśród pracowników socjalnych coraz więcej będzie osób z pokolenia cyfrowych tubylców a coraz mniej z cyfrowych emigrantów. A ta grupa zdecydowanie częściej będzie sięgać po sposoby kształcenia realizowane w oparciu o media elektroniczne niż kształcenie tradycyjne. Opracowanie to ma na celu przybliżenie zagadnień z zakresu współczesnych sposobów podnoszenia kwalifikacji, uczenia się z użyciem mediów elektronicznych, dając także wskazówki, jak je wykorzystać dziedzinie pomocy społecznej. Jest to swojego rodzaju pomoc i zachęta do wykorzystania tej formy edukacyjnej w obszarze podnoszenia kwalifikacji pracowników służb społecznych. Opis stosunkowej nowej metody nauczania, jaką jest e-learning opiera się na wiedzy zdobytej w drodze różnych badań i doświadczeniu jej wdrażania w różnych dziedzinach życia, poziomach kształcenia i zawodach. Daje to uniwersalny obraz całości możliwości i ograniczeń tego rodzaju nauczania. Umieszczone w publikacji informacje poza dedykowanymi temu rozdziałami nie odnoszą się wprost do specyfiki kształcenia służb społecznych (doświadczenie w tym zakresie są wciąż skąpe), co przy dynamizmie jej zmian i uwarunkowań jest zaletą, pozwala bowiem na dopasowanie sposobu jej realizacji do różnych kontekstów dydaktycznych. Poniższe opracowanie, przybliżając specyfikę e-learningu oraz całego spektrum związanych z tym zagadnień z obszaru nowych metod nauczania, pozwoli na zrozumienie całości problemu, zarówno potencjału nowych możliwości, jak i zagrożeń. Szerokie spojrzenie na zagadnienie jest nieodzowne w drodze do wdrożenia e-learningu do systemu podnoszenia kalifikacji służb społecznych oraz w procesie wdrażania tego rodzaju rozwiązań kształceniowych wprost do instytucji pomocy i integracji społecznej. Świadomość korzyści niesionych przez nowe sposoby wykorzystania technologii w procesie podnoszenia kwalifikacji zawodowych zachęcić też może do indywidualnego sięgania po dostępne na rynku realizowane w tej formie szkolenia. Użyte (wydawać się może nadmiernie często) w tekście angielskie terminy nie zawsze mają polskie odpowiedniki lub tłumaczenia. Wiele nowych stworzonych w krajach anglojęzycznych pojęć nie znalazło jeszcze ugruntowania w języku polskim. W każdym przypadku, gdy termin posiada polski odpowiednik jest on użyty po polsku. W sytuacji gdy istnieje polskie tłumaczenie terminu lub tłumaczenie nie budzi wątpliwości znaczeniowych został on przetłumaczony.

8 7 Rozdział I Edukacja ustawiczna, Life Long Learning definicje, klasyfikacje i regulacje prawne Towarzyszący nam przez całe życie proces zdobywania wiedzy, nowych umiejętności ma różną formę. Uczymy się samodzielnie, przy użyciu pomocy dydaktycznych lub przy udziale osób trzecich. W sposób sformalizowany lub nie. Modele nauki, jak i ich opis i klasyfikacja są różne. Ze względu na użycie różnych sformułowań w dalszej części tekstu, jak i dla uczynienie dalszych poszerzających (poza tę publikację) studiów z zakresu edukacji ustawicznej łatwiejszymi, wyjaśnione zostaną najważniejsze pojęcia z tą problematyką związane. Andragogika i pedagogika dorosłych: Andragogika, termin andragogika ma rodowód grecki: aner (andros) i gein (ago). Słowo aner oznacza: mężczyzna, mąż człowiek dorosły, słowo agein prowadzić (ago prowadzę). Zatem z etymologicznego punktu widzenia andragogika oznacza naukę o prowadzeniu ludzi dorosłych (Turos L., 1999). Pedagogika dorosłych, termin wykorzystywany do określenia zagadnień kształcenia ludzi dorosłych. Ponieważ słowo pedagogika pochodzi od greckiego słowa paidós znaczącego dziecko, określenie pedagogika dorosłych jest pewnego rodzaju semantycznym paradoksem, coraz rzadziej używanym w języku polskim. Wiedza o oświacie dorosłych w literaturze niemieckiej określana była czasem jako pedagogika pozaszkolna lub też andragologia (Turos L., 1999). Dydaktyka dorosłych to nauka o sprawnym i skutecznym, elastycznym i humanistycznym kierowaniu rozwojem aktywności intelektualnej dorosłych. (Turos L. 1999). Pojęcie dydaktyka dorosłych jest węższe od pojęcia andragogika. Dydaktykę dorosłych można określić jako jest część składową andragogiki. Do głównych tendencji występujących obecnie w dydaktyce dorosłych zaliczyć można: rozwój koncepcji edukacji ustawicznej badań nad całożyciowym uczeniem się dorosłych oraz podejścia systemowego do problemów kształcenia i doskonalenia, nowe spojrzenie na relacje nauczyciel-uczeń dorosły, z uwzględnieniem rozwoju dydaktyki różnicowej oraz doskonalenia procesów komunikacji i kooperacji dydaktycznej, większa elastyczność oświaty dorosłych i zwiększenie zróżnicowanych ofert edukacyjnych, wzrost znaczenia metod aktywizujących i rozwój koncepcji kształcenia multimedialnego, rozwój koncepcji kształcenia otwartego i zdalnego Open and Distance Learning (ODL), oraz nowoczesnych technologii informacji i komunikacji w edukacji dorosłych Information and Communication Technology (ICT), doskonalenie sposobów ewaluacji procesu kształcenia dorosłych (Stochmiałek J., 2003).

9 8 Tadeusz Kotarbiński tak wypowiada się o andragogice: Ale andragogika ponadto zdradza w możliwym swym rozwoju pewną swoistą odpowiedzialność, która ją łączy z procesem kształtowania się indywiduów. Przesuwa się mianowicie punkt skupienia jej zainteresowań z dziecka, jako początkowego przedmiotu elementarnych zabiegów wychowawczych na studia coraz późniejsze dojrzewania i związane z nim akcje włączania indywiduów w kulturę coraz bogatszą i coraz bardziej skomplikowaną. Doszło do tego, że termin pedagogika, przypominający swym brzmieniem świat dziecka, przestał być w pełni stosowany do celu, któremu miałby służyć. Zaczyna się raczej mówić o andragogiki (Kotarbiński T., 1971). Kotarbiński uważa, że przedmiotem badań andragogiki powinien być proces integracji ludzi ze społeczeństwem, a także, ich wpływ na wartości duchowe i rzeczowe ogółu. Przy określaniu pojęcia andragogika ważnym wydaje się być określenie cech, jakie odróżniają je od pedagogiki. Kluczem do wychwycenia tych różnic wydaje się odmienność podmiotów oddziaływań: pedagogiki dziecka i andragogiki człowieka dorosłego. Dowodem dynamiki zmian społecznych, kulturowych i gospodarczych generujących rozwój kształcenia dorosłych może być fakt wyodrębnienie z andragogiki subdyscyplin andragogik szczegółowych. Podnoszenia kwalifikacji niezależnie od wieku uczącego się realizowane może być jako: Uczenie się formalne to uczenie się poprzez uczestnictwo w zorganizowanych, określonych programem formach podnoszenia kwalifikacji. Uczenie się formalne zakończone jest zazwyczaj uzyskaniem certyfikatu poświadczającego uzyskanie określonych kwalifikacji. Uczenie się pozaformalne to uczenie się realizowane instytucjonalnie jednak poza programami kształcenia lub szkolenia prowadzącymi do uzyskania kwalifikacji. Uczenie się nieformalne to uczenie się niezorganizowane instytucjonalnie, realizowane w sposób zamierzony lub niezamierzony. Ogół zagadnień związanych z procesem kształcenia, uczenia się przez całe życie (ang. Lifelong Learning, LLL) wskazujący na jego ciągłość określany jest pojęciem edukacji ustawicznej, permanentnej. Uwarunkowania prawne kształcenia ustawicznego Część zagadnień związanych z kształceniem zawodowym, będącym ważnym elementem kształcenia przez całe życie, została w zeszłym roku określona zapisami ustawy o systemie oświaty. Nowelizacja ustawy w art. 3 pkt 16 podaje objaśnienie jak rozumieć pojęcie kształcenia ustawicznego: ( ) należy przez to rozumieć kształcenie w szkołach dla dorosłych, a także uzyskiwanie i uzupełnianie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych przez osoby, które spełniły obowiązek szkolny (ustawa z 27 stycznia 2012 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw; Dz.U nr 0 poz. 176), 2012).

10 Definicja ta obejmuje swym zakresem uczenie się formalne i pozaformalne, pomija jednak proces uczenia się nieformalnego w tym samokształcenia. Uczenie nieformalne wymieniane jest jednak w opisanych w ustawie rozwiązaniach systemowych. Ustawa wskazuje rozwiązania mające na celu zharmonizowanie kształcenia zawodowego z rynkiem pracy. Do najistotniejszych mogących mieć duży wpływ na kształcenie ustawiczne w Polsce należą: dostosowanie struktury szkolnictwa do nowego modelu kształcenia ustawicznego, umożliwienie dorosłym podnoszenie kwalifikacji w formie kursów, ujednolicenie systemu egzaminów potwierdzających kwalifikacje zdobyte w drodze kształcenia formalnego, pozaformalnego oraz nieformalnego, włączenie szkół prowadzących kształcenie zawodowe do systemu kształcenia ustawicznego. Ustawa wskazuje także, że egzaminy realizowane będą na różnych poziomach zdobywania kwalifikacji, a nie tylko po zakończeniu całego procesu nauczania. To ważny krok, weryfikacja wiedzy na różnych etapach jej zdobywania jest wsparciem dla trwającej przemiany systemu kształcenia monolitowego opartego na długich niemodyfikowalnych programach nauczania w system modułowy. W styczniu 2012 r. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych określiło nowe formy kształcenia ustawicznego. Rozporządzenie wskazuje warunki i organizację ich prowadzenia. Wymienione i określone są: 1) kwalifikacyjny kurs zawodowy, 2) kurs umiejętności zawodowych, 3) kurs kompetencji ogólnych, 4) turnus dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników, 5) kurs, inny niż wymienione w pkt. 1 3, umożliwiający uzyskiwanie i uzupełniane wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych (Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, 2012). Formy: kwalifikacyjny kurs zawodowy, kurs umiejętności zawodowych i turnus dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników będą realizowane w oparciu o podstawę programową kształcenia w zawodach. Kursy kompetencji ogólnych prowadzone będą według programu uwzględniającego wybraną część podstawy programowej kształcenia ogólnego. Minimalna liczba godzin kursu to 30 godzin. Forma zaliczenia zostanie ustalona przez podmiot prowadzący kurs (Ibidem). Niedawno wprowadzone zapisy ustawowe i rozporządzenia są wskazaniem, że zagadnienie kształcenia ustawicznego w Polsce będzie regulowane w sposób całościowy i komplementarny. Jest to warunek niezbędny do realizacji właściwej polityki edukacyjnej prowadzącej do stworzenia warunków i regulacji umożliwiających ustawiczne zdobywanie i weryfikowanie kwalifikacji. 9

11 10 Zasygnalizowana we wstępie konieczność kształcenia się przez cały okres naszego życia ma charakter progresywny. Tempo zmian cywilizacyjnych, złożoność procesów i coraz szersza wiedza o nich powodują, że ilość informacji niezbędnych do poprawnego funkcjonowania w społeczeństwie zwiększa się. Termin społeczeństwo informacyjne użyty po raz pierwszy przez Tadao Umesao w 1963 r. (Fleissner P., Hofkirchner W., 1998) oraz określenie gospodarka oparta na wiedzy nabrały w okresie ostatnich trzech dekad szczególnego znaczenia. Ilość danych, przetwarzanych na informacje rośnie z ogromną szybkością. Dla przykładu ilość informacji w formie cyfrowej w 2010 r. wynosiła 1,2 zetabajta. (1,2 tryliarda bajtów) - to tyle, ile Stadion Wembley 41 razy wypełniony po brzegi IPadami o pojemności 16 GB lub 84 razy Tunel Mont Blanc 1. Tak wielka ilość danych tworzy problem chaosu informacyjnego i potrzebę wykorzystywania mechanizmów i narzędzi pozwalających poskromić lawinę informacyjną. Information overload to problem cywilizacyjny, z którym stykamy się na co dzień, stojąc przed wyborem, stacji radiowej, telewizyjnej czy portalu informacyjnego w internecie. Funkcjonowanie w świecie ogromu informacji, globalizacja procesów, błyskawiczny dostęp do wiadomości o sytuacjach mających miejsce w odległych od nas miejscach wymaga specyficznych umiejętności selekcji, recepcji i analizy. Selekcji informacji potrzebnych i wartościowych oraz recepcji informacji dostarczanych w różnej formie. Dane otrzymane z różnych źródeł, często w różnej formie wymagają zsyntezowania prowadzącego do wniosków, zrozumienia, do wiedzy, pozwalającej na dalsze działania. Kształtowanie tych umiejętności, nieodzownych we współczesnym, opartym na partycypacji społecznej życiu, stanowić powinno fundament programów nauczania realizowanych na wszystkich poziomach kształcenia powszechnego. Świadomość zmian edukacyjnych w instytucjach kształcących, u pracodawców oraz samoświadomość samych uczących się stopniowo wzrasta. Nie wzrasta jednak w sposób znaczący liczba osób podnoszących swoje kompetencje po zakończeniu kształcenia wczesnego okresu życia (do 25. roku życia). W Europie liczba osób podnoszących swoje kwalifikacje kształtuje się od kilku lat na poziomie około 9%, w Polsce około 5% (EUROSTAT, 2012). Przyczyn stosunkowo małej liczby Polaków podnoszących swoje kwalifikacje zawodowe przez całe życie jest wiele. Do najistotniejszych czynników wpływających negatywnie na realizację skutecznego kształcenia permanentnego należą: Tradycja nauczania podręcznikowego, opartego na teorii, prowadząca do braku zachowania właściwych proporcji pomiędzy kształceniem teoretycznym i praktycznym. Nauczanie oparte nadmiernie na nabywaniu wiedzy pamięciowej. rak rozwijania umiejętności myślenia krytycznego i twórczego. 1 Dane pochodzą z badań International Data Corporation (IDC) 2010 na zlecenie firmy EMC w roku 2010: data dostępu

12 Brak polityki łowienia talentów. Słaba infrastruktura teleinforamtyczna instytucji. Brak kompetencji wdrożenia nowoczesnych metod kształcenia z wykorzystaniem TI. Brak współpracy między instytucjami kształcenia, ośrodkami akademickimi i pracodawcami chcącymi podnosić kompetencje swoich pracowników. Stosunkowa mała dostępności i zróżnicowanie kontentów szkoleniowych. Brak korelacji treści i cykli kształcenia akademickiego z potrzebami gospodarki i oczekiwaniami pracodawców. Realizowane przez pracodawców szkolenia często musza niwelować deficyty wykształcenia absolwentów szkół, zamiast prowadzić do uzyskania nowych umiejętności. Niewystarczające wsparcie wdrożeń programów kształcenia w instytucjach. Deficyt poradnictwa w zakresie kariery edukacyjnej i zawodowej (lifelong guidance). Przytoczone wcześniej zmiany ustawodawcze regulują część zagadnień związanych z edukacją ustawiczną. Wprowadzenie i pielęgnowanie właściwej polityki propagacji i realizacji Long Life Learning wymaga jednak wielu działań nie tylko w zakresie zmian przepisów, ale i oddziaływań prowadzących do zmian postaw osób z kręgu podmiotów uczących, pracodawców oraz samych uczących się. W latach Komisja Europejska i Rada Unii Europejskiej wypracowała zasady stanowiące podstawę tworzenia europejskiego obszaru uczenia się przez całe życie. Do głównych celów tworzenia europejskiego obszaru Life Long Learning zaliczono: ułatwianie swobodnego przepływu osób uczących się i pracujących, ułatwianie przenoszenia kwalifikacji oraz ich odnawiania i doskonalenia, promowanie kreatywności i innowacyjności, przyczynianie się do wzrostu gospodarczego i zatrudnienia (Międzyresortowy Zespół do spraw uczenia się przez całe życie, 2011). Europejski obszar Life Long Learning określa kilka podstawowych wskazań: Łączenie różnych form uczenia się, całościowe komplementarne podejście do procesu edukacji (lifewide learning). Uczenie dotyczy wszystkich, dzieci, uczniów, studentów i seniorów. Osób aktywnych i nieaktywnych zawodowo. Kształcenie powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb uczących się. Kwalifikacje powinny być uznawane bez względu na miejsce i sposób ich zdobywania. Państwa Europy powinny stworzyć spójny system weryfikacji i uznawania kwalifikacji. Stworzenie właściwych warunków dla Life Long Learning wymaga partnerstwa wielu podmiotów także administracji publicznej i pracodawców, szczególnie w zakresie upowszechniania idei edukacji permanentnej. Stworzenie nowych ścieżek kariery, koherentnych z rynkiem pracy, skutecznie przygotowujących do przemian gospodarczych i społecznych. 11

13 12 Proces i forma podnoszenia kwalifikacji powinna mieć uzasadnienie ekonomiczne. (Chmielewska E. i inni, 2009). W kwietniu 2008 roku Parlament Europejski przyjął Europejskie Ramy Kwalifikacji. Trwają prace nad opracowaniem polskich krajowych ram kwalifikacyjnych. Krajowe Ramy Kwalifikacji Tworzenie Krajowych Ram Kwalifikacji jest odpowiedzią na obecne potrzeby rynku pracy i gospodarki w zakresie zmian w systemie kształcenia i weryfikacji umiejętności zawodowych. Gospodarka oparta na wiedzy i współczesny rynek pracy potrzebują instrumentów wspierających rozwój zasobów ludzkich. W związku z tym duże nadzieje wiąże się z ustanowieniem norm kwalifikacyjnych, które pozwoliłyby z jednej strony zwiększyć przejrzystość kwalifikacji zawodowych potrzebnych gospodarce, a z drugiej mogłyby być wykorzystywane do poprawy jakości kształcenia i doskonalenia zawodowego w systemie szkolnym i pozaszkolnym (Kwiatkowski S. M., Woźniak I, 2007). Komplementarne działanie mające na celu adaptację proces kształcenia i doskonalenia zawodowego w kontekście potrzeb rynku, ujednolicenie opisu kompetencji w sposób zbliżony do funkcjonujących w gospodarce standardów kwalifikacji zawodowych to ogromny krok rozwojowy. Rama kwalifikacji to system integrujący mniejsze lokalne dla obszaru lub instytucji systemy kwalifikacji. System zawiera opisy kwalifikacji w rożnych obszarach zawodowych, sposoby ich zdobywania, weryfikacji i certyfikacji. System jasno reguluje sposoby zdobywania i uznawania kwalifikacji, co ułatwia mobilność edukacyjną i zawodową, służy systemowi kształcenia i rynkowi pracy. Przyjęte w 2008 roku europejskie Ramy Kwalifikacji są punktem odniesienia dla tworzonych przez Państwa członkowskie Krajowych Ram Kwalifikacji (KRK). Dostosowując się do założeń Komisji i Rady Unii Europejskiej Polska od 2011 przygotowuje projekt Polskiej Ramy Kwalifikacji. Najważniejsze podmioty, ciała, programy zaangażowane w prace nad Krajowa Rama Kwalifikacji to: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej (MPiPS) Międzyresortowy Zespół do spraw uczenia się przez całe życie, w tym Krajowych Ram Kwalifikacji Komitet Sterujący do spraw Krajowych Ram Kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie Eksperci bolońscy Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej (BUWiWM) Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej iustawicznej (KOWEZiU) Centralna Komisja Egzaminacyjna

14 Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich Uczenie się przez całe życie (ang. Lifelong Learning Programme; Instytut Badań Edukacyjnych, 2013). System opisu ma charakter porządkowy, Polska Rama Kwalifikacji składa się z ośmiu poziomów. Pierwsze 4 poziomy dotyczą wyłącznie edukacji ogólnej, poziom 5 dotyczyć może zarówno edukacji ogólnej, jak i kształcenia wyższego. Poziom 6, 7 i 8 wyłącznie kształcenia wyższego. Kwalifikacje opisane są w kategoriach umiejętności, wiedzy oraz postaw / kompetencji społecznych. Definicja kwalifikacji i ich ulokowanie w kompatybilnych do wszystkich krajów ramach pozwoli na ich łatwe rozpoznanie i uznanie. W ten sposób opisane umiejętności pracownika lub ucznia pozwolą na jego zatrudnienie bądź rekrutację do instytucji kształcenia (w przypadku systemu edukacji) w dowolnym kraju wspólnoty. W Polsce wdrożenie KRK powoduje m.in. zwiększenie autonomii uczelni wyższych w zakresie stosowania nazw kierunków studiów i tworzenia programów ramowych. Wprowadzona natomiast zostaje konieczność opisu programów nauczania zgodnie z zasadami KRK, w oparciu o efekty nauczenia. Metoda ta stosowana była w części uczelni, obecnie jest to standard. Definicja budowy programu w kontekście efektów jest przejrzysta zarówno dla osób oceniających profil absolwenta w kontekście zaliczonych przedmiotów, jak i dla samego studenta przy wyborze ścieżki nauczania. Bardzo ważnym elementem wdrożenia KRK jest stworzenie właściwego systemu walidacji kompetencji. Jest to szczególnie ważne w kontekście możliwości zdobywania niektórych kompetencji poza instytucją kształceniowa drogą samokształcenia. Badania przeprowadzone przez Instytut Badań Edukacyjnych w 2013 r. wskazują, że: System walidacji kompetencji jest niejednorodny, Oferta walidacji nie zaspokaja potrzeb rynku pracy, Wprowadzenie jasnego systemu walidacji zwiększy zainteresowanie kształceniem pozaformalnym, System walidacji wymaga określenie standardów jakościowych. Implikuje to konieczność realizacji działań pozwalających na sprawną, jednolitą pod katem jakościowym i dostosowana do specyfiki zawodu ocenę i certyfikację kwalifikacji zawodowych w Polsce. Analizując wprowadzenie KRK w Polsce zarówno do systemu kształcenia wyższego oraz ich wpływ na Life Long Learning i kształcenie zawodowe można określić następujące potencjalne najistotniejsze korzyści: Zwiększenie mobilności zawodowej i kształceniowej (przenaszalność kwalifikacji). Podniesienie poziomu spójności kwalifikacji. Zwiększenie transparencji systemu zdobywania i walidacji kwalifikacji a także zależności pomiędzy kwalifikacjami na różnych poziomach (zachęca do podejmowania wysiłku kształceniowego). Dostosowany do potrzeb rynku pracy. Wzmocnienie współpracy międzynarodowej w zakresie edukacji i runku pracy. 13

15 14 Systemem wspierającym mobilność edukacyjną jest działający w szkolnictwie wyższym w Polsce Europejski System Transferu i Akumulacji Punktów (ECTS, ang. European Credit Transfer and Accomulation System). System pozwala na uzyskiwanie punktów za pozytywne ukończenie przedmiotów ujętych w uczelnianych programach kształcenia. Punkty są akceptowane przez większość polskich i europejskich uczelni. Punkty są transferowane pomiędzy uczelniami. Pozwala to na studiowanie kilku kierunków, bez powtarzania przedmiotów lub na zdobycie tytułu zawodowego studiując na kilku uczelniach (np. z różnych krajów), układając własną ścieżkę edukacyjna. Każdy z przedmiotów uczelni realizującej program ECTS ma przypisana liczbę punktów zależną od czasu koniecznego na jego ukończenie, jeden punkt to około godzin pracy. Zaliczenie roku akademickiego wymaga w zależności od uczelni od 40 do 120 punktów, w większości krajów Unii Europejskiej jest to 60 pkt. ( godzin). Punkty ECTS stosować można niezależnie od sposobu kształcenia, na studiach stacjonarnych, niestacjonarnych także w wersji Distance Learning. Innym podobnym systemem jest ECVET (ang. European Credit System for Vocational Education and Training) Europejski System Transferu Osiągnięć w Kształceniu I Szkoleniu Zawodowym. System pozwala podobnie jak ECTS na zdobywaniu i transfer punktów pomiędzy instytucjami kształcenia zawodowego. Dedykowany kształceniu zawodowemu ECVET nie został jeszcze wdrożony w Polsce. Samokształcenie Element samoedukacji występuje obecnie niemal w każdym rodzaju kształcenia, w edukacji zdalnej wydaje się być szczególnie istotny. Brak bezpośredniego kontaktu pomiędzy uczniem i nauczycielem wymaga w pewnym stopniu od uczącego się samodzielnej pracy, gdzie mentor nauczyciel występując incydentalnie jest jedynie przewodnikiem po świecie wiedzy. W nauczaniu metodą Distance Learning nauczyciel odpowiada jedynie na pytania, jest doradcą, a program nauczania zawiera często instrukcje samokształceniowe, wskazania z zakresu technologii pracy umysłowej, wspomagające proces uczenia się. Pierwotnie rozwój samokształcenia był wynikiem słabej infrastruktury szkolnictwa. Jednostki nacechowane motywacją do samodoskonalenia nie miały ku temu warunków, co owocowało rozwojem sposobów samoedukacji. Innym motorem rozwoju samokształcenia był gwałtowny rozwój nauki, za którym nie zawsze nadążało szkolnictwo. Brak pełnej oferty szkoleniowej w szybko rozwijających się dyscyplinach naukowych zmuszał do samodzielnego sięgania po pożądaną wiedzę. Obecnie zdarzają się sytuacje, gdzie niektóre pola wiedzy nie znajdują odpowiednika w systemie edukacyjnym, głównym jednak powodem rozkwitu samokształcenia jest jednak bardzo szybkie tempo życia i duże obciążenie pracą zawodową, ograniczające czas na naukę trybem tradycyjnym. Nie znajdując czasu na regularne uczęszczanie do placówek oświatowych, ludzie poszukują nowych metod kształceniowych, przenosząc nauczanie do domów lub pracy. Problematyka samokształcenie wywodzi się głównie z oświaty dorosłych, choć istnieją również od lat aktywności samokształceniowe wśród młodzieży.

16 Analizując spostrzeżenia i próby określenia procesu samokształcenia, wymienić należy następujące cechy tego procesu: wysoki poziom motywacji osoby uczącej się, potrzeba określenia celu i planu działania, zdolność odbioru informacji, rozwijania umiejętności, umiejętność korzystania ze zdobytej wiedzy, obecność możliwego do naśladowania wzorca, bądź jego zastępnika, dynamiczność procesu. Próbując rozważyć wymienione wyżej cechy, zauważyć można, że większość z nich jest tożsama z tymi, które występują w tradycyjnym klasowym procesie kształcenia. Istotą różnicy wydaje się być nasilenie tych cech. Motywacja występująca w każdym procesie kształcenia jest niezwykle ważna w procesie samokształceniowym. Wysoki poziom motywacji jest motorem działania samouka, czynnikiem, który popycha go do podjęcia nauki (więcej o motywacji w rozdziale poświęconemu temu zagadnieniu). Czynnikiem łączącym się z motywami działania jest określenie celu, umiejętność opisania stanu, do którego dąży uczący się. Osoby uczące się całkowicie bądź w pewnym stopniu samodzielnie, często mają silniej sprecyzowane potrzeby kształceniowe i cele (uczenie się a niebycie nauczanym) aniżeli osoby kształcące się instytucjonalnie. Kolejnym czynnikiem charakteryzującym proces samokształceniowy jest potrzeba stworzenia planu działania. W przypadku kształcenia instytucjonalnego tworzenie planu nauczania realizowane jest przez placówkę oświatową, co w przypadku kształcenia indywidualnego wykonane musi być zazwyczaj przez uczącego się. Tak dzieje się w kształceniu nieformalnym. Zdolność odbioru informacji lub zdobywania umiejętności jak i korzystanie ze zdobytej wiedzy jest cechą każdego procesu uczenia się, różnicą jest to, że w przypadku samouctwa sposób wykorzystania zdobytej wiedzy odkryty musi być przez uczącego się samodzielnie, podczas gdy w kształceniu tradycyjnym jest to wyjaśnione. Istotnym czynnikiem procesu uczenia się jest naśladowanie wzorów, dążenie do ideałów. W procesie samokształceniowym posiadanie wzorca jest szczególnie istotne. Kształcenie instytucjonalne, bezpośredni, częsty kontakt z nauczycielem daje możliwość obserwacji i naśladowania postaw, zainteresowań, sposobu komunikacji, toku myślenia, wnioskowania, analizy problemów i syntezowania informacji. Nauczyciel zdobywający autorytet wśród swoich uczniów, stać się może mistrzem, wzorem, do którego dąży uczeń. W przypadku ograniczonego kontaktu bądź samouctwa pozbawionego tego kontaktu w ogóle, odnalezienie takiego wzorca jest trudne. Stosowane są wówczas zastępniki, którymi może być np. podręcznik lub książka. Proces samokształcenia jest dynamiczny, gdzie zmiany dotyczą uczącego się, jego postaw, poziomu wiedzy i sposobu działania. W trakcie samokształcenia, zdobywania wiedzy uczący zmienienia się, dążąc stopniowo do postawy refleksyjno-badawczej dającej pełne dojrzałe spojrzenie na podjętą problematykę kształceniową. 15

17 16 Kształcenie może być całkowicie samodzielne lub też częściowo kierowane. Rzadko zdarza się, że uczący zdobywa wiedzę całkowicie samodzielnie nie odbierając, bądź nie realizując komunikatów dydaktycznych. Zazwyczaj samokształcenie jest kierowane lub wspomagane. W przypadku samokształcenia kierowanego wyróżnić można kierowane pośrednio lub bezpośrednio. W kształceniu kierowanym pośrednio komunikaty, wskazówki dydaktyczne realizowane są zazwyczaj za pośrednictwem podręczników, bądź innych mediów. Kształcenie kierowane bezpośrednio polega na korzystaniu przez uczącego się ze wskazówek przekazywanych wprost od nauczyciela podczas kontaktów z nim (Matulka Z., 1983). Techniki samokształceniowe są niemal identyczne z ogólnymi technikami i metodami uczenia się. Różnica polega na tym, że ich dobór leży po stronie uczącego się, a nie nauczyciela. Główne metody i techniki zwiększające efektywność samokształcenia to: Diagram 1. Główne metody i techniki zwiększające efektywność samokształcenia: Źródło: Opracowanie własne na podstawie (Kaczor S., 1977). Do wymienionych wyżej dodać można: sprawne wyszukiwanie informacji w Internecie i bazach danych oraz racjonalne korzystanie ze środków masowego przekazu. W procesie samokształceniowym uczący się zazwyczaj sam określa potrzebne mu źródła wiedzy. Ich dobór wiąże się z tematyką kształcenia oraz dostępnością. Do najczęściej wykorzystywanych źródeł informacji należą: książki, czasopisma, Internet, telewizja, radio, filmy oraz różnego rodzaju spotkania, kursy dyskusje i odczyty, a także turystyka i podróże. Rola każdego wymienionego wyżej sposobu pozyskiwania informacji jest nieco inna, a ucząc się korzystają zazwyczaj z wielu z nich tak, że ich wpływ na kształcenie ma charakter komplementarny. Dostępność tych źródeł jest dość duża, problem stanowić może ich dobór i sposób wykorzystania.

18 Podsumowując: samokształcenie to nierozerwalna część edukacji permanentnej. Towarzyszy w większym lub mniejszym stopniu każdemu procesowi uczenia się. Jest dominującą formą edukacji nieformalnej. Analizując jednak proces uczenia się po zakończeniu kształcenia w formach szkolnych, w dojrzałym okresie życia, rozpatrując go jako całościowy proces edukacji przez całe życie (w formach nieformalnych, ale i pozaformalnych), wybór ścieżki rozwoju, dobór kursów i motywacja towarzysząca podejmowaniu nowych wyzwań edukacyjnych charakterystyczna jest właśnie dla procesu samokształcenia. W tym świetle samokształcenia jest warunkiem skutecznego rozwoju człowieka. Kształcenie modułowe Współczesne metody edukacji ustawicznej opierają się o system kształcenia modułowego. Metoda ta jest szczególnie często stosowana w kształceniu zawodowym. W celu ich przybliżenia, wskazując jednocześnie na jej zalety, poniżej przedstawiony został inwentarz cech tego rodzaju kształcenia. Do najważniejszych z nich należą: Treści kształcenia przygotowywane są w kontekście przyszłych zadań zawodowych, w wyniku analizy treści pracy i zadań. Treści zorganizowane są w jednostki moduły. Moduły odpowiadają umiejętnościom i wiedzy potrzebnym do realizacji konkretnych zadań. Moduły dają możliwość kompilowania różnych ścieżek edukacyjnych. Materiały kształceniowe odgrywają kluczową rolę w procesie kształcenia. Dobór zadań i ćwiczeń nawiązuje do realnych czynności zawodowych uczącego się. Zajęcia teoretyczna są powiązane ściśle z ćwiczeniami praktycznymi. Treści kursów często maja charakter interdyscyplinarny. Ważnym elementem uczenia się jest samokształcenie. Często występuje proces integracji szkolnych i pozaszkolnych form kształcenia. Proces kształcenia i tworzenia treści mają charakter dynamiczny, elastycznych działań dających możliwości dostosowania do potrzeb lokalnego rynku. Nauczanie charakteryzuje łatwość mierzalności efektów kształcenia, określenia wymagań kompetencyjnych i kryteriów zaliczenia dla poszczególnych modułów. Wysoka indywidualność kształcenia. Struktura organizacyjna jednostki realizującej kształcenie modułowe zbliżona jest do struktur występujących w gospodarce (opracowanie własne na podstawie: Symela K., 2005). Wszystkie wymienione powyżej cechy kształcenia modułowego rzadko występują jednocześnie. Nie zawsze możliwa jest realizacja wszystkich wskazań i wykorzystania wszystkich możliwości. Stworzony powyżej inwentarz określa raczej sytuację idealną i jest opisem potencjału tej metody kształcenia. Współcześnie często możemy spotkać się z przekonaniem, wedle którego funkcję edukacji można sprowadzić do wyposażenia człowieka przyszłego pracownika w kwalifikacje 17

19 18 umożliwiające szybkie przystosowanie się do zmian i nowych potrzeb zatrudnieniowych. Takie myślenia jest pochodną uznania za główne zadanie społeczne intensyfikację wzrostu gospodarczego (Łaszczyk J., 2009). Kształcenie modułowe idealnie realizuje zamysł szybkiego precyzyjnego przekazania wiedzy celem dostosowania pracownika do nowych zadań zawodowych. Kształcenie modułowe wykorzystywane jest często w szkoleniach uzupełniających w wielu instytucjach. Dzieje się tak ze względu na możliwość dopasowania treści i cyklu edukacyjnego do aktualnych potrzeb uczestnika. Dostarczając tylko niezbędne treści realizując wykorzystywany w zarządzaniu postulat just enough szkolenie może być relatywnie tanie. Nie zabiera zbyt wiele czasu, pozwala na kompilowanie różnych szkoleń z dostępnych modułów kształceniowych (wykorzystanie tego samego modułu, tych samych materiałów w kilku szkoleniach, adresowanych do różnych uczestników). Pracownicy instytucji uczą się dokładnie tego i tylko tego, czego potrzebują, aby sprawnie realizować zadania w pracy. Tego rodzaju szkolenia często towarzyszą wdrożeniu nowych produktów bądź zmianom organizacyjnym w instytucji. Większość dominujących na rynku szkoleń jest realizowanych właśnie w oparciu o system modułów. Budowa kursów e-learningowych w większości opiera się o wskazania sformułowane dla tworzenia kształcenia modułowego. Poniżej w tabeli zestawione są najważniejsze różnice pomiędzy kształceniem tradycyjnym a przedmiotowym. Tabela 1. Kształcenie przedmiotowe a kształcenie modułowe Kształcenie przedmiotowe Dominująca rola aktywności nauczyciela Kształcenie modułowe Wysoka samodzielność uczącego się -samokształcenie. Większa cześć nauczania opiera się na przyswajaniu wiedzy Tok kształcenia opiera się przeważnie na procesie dedukcji. Nie wymaga dodatkowych założeń. Silnie widocznypodział pomiędzy częścią teoretycznąazadaniami praktycznymi. Większa cześć nauczania opiera się na zdobywaniu umiejętności niezbędnych dorozwiązywania zadań. Proces częściej opiera sięoindukcje. Rozwiązanie konkretnego problemu prowadzi do poznania założeń teoretycznych zagadnienia. Silnezwiązanie teorii z praktyką Źródło: Opracowanie własne. Wskazany powyżej katalog różnic nie jest wyczerpujący, ujęte zostały w nim różnice najistotniejsze z punktu widzenia wyboru formy nauczania.

20 19 Rozdział II Rozwój Distance Learning możliwości techniczne i potrzeba nowych form nauczania Motorem napędzających powstanie e-learningu była konieczność wprowadzenia nowych form kształcenia odpowiadających na powstałe w wyniku zmian cywilizacyjnych potrzeby oraz możliwości będące wynikiem gwałtownego rozwoju technicznego. Warunkiem pełnego wykorzystanie tej nowej formy nauczania były możliwości techniczne leżące zarówno po stronie dostawcy szkoleń, jak i odbiorcy. Wymagania zależne były od modelu kształcenia i narzędzi do niego wykorzystywanych. Początkowe formy e-learningu konstruowane były w sposób umożliwiający naukę nawet tym osobom, które nie dysponowały wydajnym komputerem i szerokopasmowym dostępem do internetu. Forma tego rodzaju kształcenia, uboga w multimedia, skoncentrowana głównie na tekstowej formie przekazu i statycznym obrazie, nie dawała efektywności równej dzisiejszemu e-learningowi. Strategia taka była warunkowana głównie przez słabą infrastrukturę techniczną i słabe usprzętowienie klientów kształcenia. Obecna dostępność komputerów i urządzeń typu tablet czy smartfon jest o wiele większa. Infrastruktura telekomunikacyjna jest dobra. Większość osób dysponuje dostępem do internetu. Duża część korzysta z usług mobilnych i dostępu szerokopasmowego. W okresie ilość subskrypcji do internetu mobilnego na świecie rosła o 45% każdego roku. W roku 2011 już 1.8 miliarda gospodarstw domowych na świecie miała dostęp do internetu (w roku 2006 tylko co piąte gospodarstwo; ITU Measuring the Information, 2011). W Polsce w 2010 r. w 69% gospodarstw domowych był komputer, 63% korzystało z dostępu do sieci (Szymanek V., 2012). Średnia przepustowość łącza w Europie to 9 Mb/s, w Polsce 4 Mb/s. (ITU Measuring the Information Society, 2011). 57% gospodarstw domowych korzystało z dostępu szerokopasmowego, 18% przez telefon komórkowy (Szymanek V., 2012). Zarówno w Polsce, jak i na świecie dostępność oraz jakość teleinformatyki rosną szybko. Coraz częściej wybieramy internet i telefon komórkowy niż telefon stacjonarny. Od 2003 r. do 2011 r. liczba subskrypcji telefonii stacjonarnej w rodzinach spadła o 30%, podczas gdy dostępność internetu wzrosła o ponad 30% (Czapiński J., 2012). Dostępność internetu jest zróżnicowana w zależności rodzaju gospodarstwa domowego. Największa dostępność sieci występuje wśród gospodarstw wielorodzinnych prawie 80% oraz małżeństw mających dzieci ponad 80%.Najniższa dostępność sieci w Polsce jest wśród rodzin bezdzietnych 48% oraz gospodarstw jednoosobowych zaledwie 25% populacji (Czerniawska D., 2012) Mówiąc o dostępności do internetu należy pamiętać, że nie jest to jednoznaczne z jego wykorzystaniem. Nie każdy mający dostęp do sieci korzysta a jej dobrodziejstw. Analiza wykorzystania sieci wskazuje na spore zróżnicowanie. Liczna osób korzystających z internetu jest zróżnicowana w poszczególnych grupach społecznych. Największa grupa użytkowników sieci to uczniowie i studenci ponad 97% pry-

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

Początki e-learningu

Początki e-learningu E-learning Początki e-learningu Początków nauczania na odległość można doszukiwać się w Stanach Zjednoczonych w latach 80. Technikę tą początkowo wykorzystywało tylko kilka uczelni wyższych. Widząc zainteresowanie

Bardziej szczegółowo

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r.

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r. Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru Mielec, 6 września 2013 r. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP w Warszawie. Specjalność: Pedagogika pracy z zarządzaniem i marketingiem,

Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP w Warszawie. Specjalność: Pedagogika pracy z zarządzaniem i marketingiem, Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP w Warszawie Katedra Pedagogiki Pracy dr hab. Henryk Bednarczyk Technologia kształcenia zawodowego Plan nauczania Specjalność: Pedagogika pracy z zarządzaniem i marketingiem,

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE KSZTAŁCENIE USTAWICZNE Wykład do projektu: Doradztwo edukacyjne dorosłych szansą na rynku pracy w powiecie poznańskim Wielkopolski rynek pracy we wrześniu 2013r. 141 787 osób bezrobotnych w urzędach pracy,

Bardziej szczegółowo

KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI

KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI Rola uczelni w procesie uczenia się przez całe życie Warszawa, 20.I.2012 Jolanta Urbanikowa, Uniwersytet Warszawski Krajowy system kwalifikacji Ogół działań państwa związanych

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

kształcenia zawodowego w Polsce

kształcenia zawodowego w Polsce DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO 29/10/2013 modernizacja a kształcenia zawodowego w Polsce ECVET Cele wprowadzonej reformy poprawa jakości i efektywności kształcenia zawodowego oraz zwiększenie

Bardziej szczegółowo

WIEDZA PRAKTYKA INTEGRACJA

WIEDZA PRAKTYKA INTEGRACJA Zmiany programowe i organizacyjne w szkołach zawodowych pierwsze refleksje. Warszawa, 27 28 września 2012 r. WIEDZA PRAKTYKA INTEGRACJA 1 września 2012 Początek wdrażania zmian w szkolnictwie ponadgimnazjalnym.

Bardziej szczegółowo

(Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa. Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa

(Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa. Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa (Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 24 października 2012 Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2.

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego AGNIESZKA MAZUREK E-LEARNING JAKO NOWOCZESNE NARZĘDZIE WYKORZYSTYWANE W SZKOLENIACH Projekt realizowany

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Warszawa, 25 czerwca 2013 r. Przenoszenie i akumulacja osiągnięć jak wdrażać system w Polsce?

Informacja prasowa. Warszawa, 25 czerwca 2013 r. Przenoszenie i akumulacja osiągnięć jak wdrażać system w Polsce? Informacja prasowa Warszawa, 25 czerwca 2013 r. Przenoszenie i akumulacja osiągnięć jak wdrażać system w Polsce? System przenoszenia i akumulacji osiągnięć ECVET umożliwia budowanie indywidualnych ścieżek

Bardziej szczegółowo

Placówka z certyfikatem PN-EN ISO 9001:2009 i akredytacją Łódzkiego Kuratora Oświaty

Placówka z certyfikatem PN-EN ISO 9001:2009 i akredytacją Łódzkiego Kuratora Oświaty 96-100 Skierniewice, Al. Niepodległości 4 tel. (46) 833-20-04, (46) 833-40-47 fax. (46) 832-56-43 www.wodnskierniewice.eu wodn@skierniewice.com.pl Placówka z certyfikatem PN-EN ISO 9001:2009 i akredytacją

Bardziej szczegółowo

Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły

Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły W obecnej dobie podejmowane są szeroko zakrojone działania, których najważniejszym celem jest zmodernizowanie polskiego systemu oświaty. Reforma programowa,

Bardziej szczegółowo

Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych

Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus+ będzie wspierał:

Program Erasmus+ będzie wspierał: Zawartość Program Erasmus+ będzie wspierał:... 2 EDUKACJA SZKOLNA... 3 Mobilność kadry... 3 Partnerstwa strategiczne... 3 Wsparcie dla reform w obszarze edukacji... 3 SZKOLNICTWO WYŻSZE... 4 Mobilność

Bardziej szczegółowo

Modernizacja kształcenia zawodowego oferta KOWEZiU

Modernizacja kształcenia zawodowego oferta KOWEZiU Witold Woźniak Modernizacja kształcenia zawodowego oferta KOWEZiU Warszawa, 23 października 2013 r. Przygotowanie do zmian KOWEZiU, jako centralna placówka doskonalenia nauczycieli, realizował wsparcie

Bardziej szczegółowo

Poprawa jakości kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych działania KOWEZiU. Warszawa, 26-27 sierpnia 2013 r.

Poprawa jakości kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych działania KOWEZiU. Warszawa, 26-27 sierpnia 2013 r. Poprawa jakości kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych działania KOWEZiU Warszawa, 26-27 sierpnia 2013 r. Wdrażanie zmian w kształceniu zawodowym W okresie wdrażania zmian KOWEZiU wspiera nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej na rzecz rozwijania całożyciowego poradnictwa zawodowego.

Działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej na rzecz rozwijania całożyciowego poradnictwa zawodowego. Działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej na rzecz rozwijania całożyciowego poradnictwa zawodowego. Katowice, 11 grudnia 2008 r. KOWEZiU jest centralną, publiczną placówką

Bardziej szczegółowo

Elastyczne ścieżki kształcenia zawodowego

Elastyczne ścieżki kształcenia zawodowego Elastyczne ścieżki kształcenia zawodowego Nowe możliwości zdobycia zawodu i planowania ścieżki edukacyjnej uczniów gimnazjum 7 listopada 2012 r. Nowa struktura szkolnictwa zawodowego i edukacji ustawicznej

Bardziej szczegółowo

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? 1 Prawdziwe wartości edukacji Europejskie ramy odniesienia Polskie ramy odniesienia Badania PISA 2 Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 E R A S M U S+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy

Bardziej szczegółowo

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek Andragogika Opr. Katarzyna Verbeek 1. Wprowadzenie do andragogiki Andragogika to dziedzina zajmująca się szeroko pojętym kształceniem dorosłych, ich edukowaniem, wychowaniem i rozwojem. Wywodzi się z pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020

Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Agnieszka Pidek-Klepacz Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie Lublin,

Bardziej szczegółowo

Kierunki zmian w szkolnictwie zawodowym

Kierunki zmian w szkolnictwie zawodowym Kierunki zmian w szkolnictwie zawodowym Aktualny stan prawny Struktura szkolnictwa zawodowego zasadnicza szkoła zawodowa o okresie nauczania nie krótszym niŝ 2 lata i nie dłuŝszym niŝ 3 lata, której ukończenie

Bardziej szczegółowo

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA I ADMINISTRACJI z siedzibą w Zamościu KARTA PRZEDMIOTU 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE (WYPEŁNIA TOK STUDIÓW) Nazwa przedmiotu Wydział Kierunek studiów Poziom Profil Rok

Bardziej szczegółowo

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Uniwersytet Rzeszowski, 18-19.01.2010 Proces Boloński (1999) Stworzenie Europejskiego Obszaru Szkolnictwa

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z platformy e-learning w projekcie Czas Zawodowców Wielkopolskie Kształcenie Zawodowe

Regulamin korzystania z platformy e-learning w projekcie Czas Zawodowców Wielkopolskie Kształcenie Zawodowe Regulamin korzystania z platformy e-learning w projekcie Czas Zawodowców Wielkopolskie Kształcenie Zawodowe Zadania szkół biorących udział w projekcie 1. Realizacja zajęć kształcenia zawodowego z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia we wdrażaniu nowej podstawy programowej kształcenia zawodowego. Witold Woźniak Gronowo, 28 października 2014

Doświadczenia we wdrażaniu nowej podstawy programowej kształcenia zawodowego. Witold Woźniak Gronowo, 28 października 2014 Doświadczenia we wdrażaniu nowej podstawy programowej kształcenia zawodowego Witold Woźniak Gronowo, 28 października 2014 Dlaczego potrzebne są zmiany Aby: Dopasować kształcenie zawodowe do potrzeb rynku

Bardziej szczegółowo

MODUŁ E-learning nauczanie przez Internet

MODUŁ E-learning nauczanie przez Internet MODUŁ E-learning nauczanie przez Internet Czas trwania zajęć: 1 moduł, 12 jednostek lekcyjnych, razem 540. Cele zajęć: Cele operacyjne: UCZESTNICY: mm. zapoznają się terologią nn. rozpoznają różne typy

Bardziej szczegółowo

Tomasz Saryusz-Wolski

Tomasz Saryusz-Wolski 1 SYSTEMY AKUMULACJI I TRANSFERU OSIĄGNIĘĆ NA PRZYKŁADZIE ECTS I ECVET. Rola systemu ECTS w świetle obowiązujących przepisów Prawa o Szkolnictwie Wyższym. Politechnika Łódzka, ekspert boloński 12 czerwca

Bardziej szczegółowo

Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych.

Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych. Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych. System ECTS i ECVET. Kształcenie z udziałem różnych partnerów i podmiotów. Idea Europejskich Ram Kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta: licencjat Przyporządkowanie

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, wrzesień 2014 r.

Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Oś Priorytetowa Poziom alokacji EFRR Wielkość środków w mln euro OP 1 - Gospodarka i innowacje. 27% 176 409 467,00 OP 2 - Rozwój Cyfrowy 6% 39 202 4,00 OP 3 - Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Czy nauczyciele wykorzystują nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne w kształceniu? Raport z badań.

Czy nauczyciele wykorzystują nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne w kształceniu? Raport z badań. Czy nauczyciele wykorzystują nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne w kształceniu? Raport z badań. dr Katarzyna Mikołajczyk mgr Katarzyna Pietraszek Centrum Rozwoju Edukacji Niestacjonarnej

Bardziej szczegółowo

Europejski System Transferu Osiągnięć w Kształceniu i Szkoleniu Zawodowym (ECVET) Wojciech Stęchły Instytut Badań Edukacyjnych

Europejski System Transferu Osiągnięć w Kształceniu i Szkoleniu Zawodowym (ECVET) Wojciech Stęchły Instytut Badań Edukacyjnych Europejski System Transferu Osiągnięć w Kształceniu i Szkoleniu Zawodowym (ECVET) Wojciech Stęchły Instytut Badań Edukacyjnych Warszawa, 10.11.2011 r. Plan prezentacji I. Wprowadzenie a) Zalecenie Parlamentu

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju szkolnictwa zawodowego w Polsce

Perspektywy rozwoju szkolnictwa zawodowego w Polsce DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO Perspektywy rozwoju szkolnictwa zawodowego w Polsce Wsparcie kształcenia zawodowego ze środków krajowych i europejskich Warszawa, 14 czerwca 2012 r. Finansowanie

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE ZAWODOWE I USTAWICZNE ZAŁOŻENIA PROJEKTOWANYCH ZMIAN

KSZTAŁCENIE ZAWODOWE I USTAWICZNE ZAŁOŻENIA PROJEKTOWANYCH ZMIAN KSZTAŁCENIE ZAWODOWE I USTAWICZNE ZAŁOŻENIA PROJEKTOWANYCH ZMIAN 1 Modernizacja kształcenia zawodowego Minister Edukacji Narodowej powołał w czerwcu 2008 r. Zespół opiniodawczo-doradczy do spraw kształcenia

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Plan prezentacji 1. Wyzwania dla polityki rozwoju umiejętności w Polsce 2. Absolwenci i ich sytuacja

Bardziej szczegółowo

Realizacja modelu nauczania hybrydowego. jasinski.ukw.edu.pl

Realizacja modelu nauczania hybrydowego. jasinski.ukw.edu.pl Realizacja modelu nauczania hybrydowego na przykładzie platformy b-learningowej dla studentów filologii germańskiej Arkadiusz Jasinski jasinski.ukw.edu.pl Na początku był e-learning czyli model nauczania

Bardziej szczegółowo

Oferta dla biur karier

Oferta dla biur karier Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum Oferta dla biur karier Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum ul. Garncarska 2/9, 61-817 Poznań tel. 501 684 242 e-mail: extremum@extremum.org.pl

Bardziej szczegółowo

W przyszłości jedyną stałą wartością będzie proces nieustannego uczenia się i zmian Edgar H.Schein materiały zebrane

W przyszłości jedyną stałą wartością będzie proces nieustannego uczenia się i zmian Edgar H.Schein materiały zebrane W przyszłości jedyną stałą wartością będzie proces nieustannego uczenia się i zmian Edgar H.Schein materiały zebrane 10 zasad uczącej się osoby dorosłej (według Wirginii Gostomczyk-Urbańskiej): 1. Uczę

Bardziej szczegółowo

Katedra Pedagogiki Pracy Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP w Warszawie prof. dr hab. Henryk Bednarczyk

Katedra Pedagogiki Pracy Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP w Warszawie prof. dr hab. Henryk Bednarczyk Katedra Pedagogiki Pracy Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP w Warszawie prof. dr hab. Henryk Bednarczyk Technologia kształcenia zawodowego e-repetytorium Spis treści I. Ramowy plan nauczania 1. Cel studiów

Bardziej szczegółowo

Problemy optymalizacji, rozbudowy i integracji systemu Edu wspomagającego e-nauczanie i e-uczenie się w PJWSTK

Problemy optymalizacji, rozbudowy i integracji systemu Edu wspomagającego e-nauczanie i e-uczenie się w PJWSTK Problemy optymalizacji, rozbudowy i integracji systemu Edu wspomagającego e-nauczanie i e-uczenie się w PJWSTK Paweł Lenkiewicz Polsko Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych Plan prezentacji PJWSTK

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 W związku z programowaniem nowej perspektywy finansowej, Ministerstwo Edukacji Narodowej proponuje by skoncentrować wsparcie na czterech określonych obszarach:

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 202/203 Kierunek studiów: Matematyka Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Elementy procesu kształcenia istotne z punktu widzenia wdrażania. Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego

Elementy procesu kształcenia istotne z punktu widzenia wdrażania. Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego Elementy procesu istotne z punktu widzenia wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego Maria Próchnicka Seminarium Bolońskie Wdrażanie programów opracowanych zgodnie z założeniami Krajowych

Bardziej szczegółowo

Kształcenie zawodowe a wymagania państwa wobec szkół

Kształcenie zawodowe a wymagania państwa wobec szkół DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO Kształcenie zawodowe a wymagania państwa wobec szkół Warszawa, 2 lutego 2015 r. Modernizacja kształcenia zawodowego Cele zmiany wdrażanej od 1 września

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY (ustalone w oparciu o obszary i wymagania opisane w załączniku do rozporządzenia MEN w sprawie nadzoru pedagogicznego z 2009r. ) SZKOŁA PODSTAWOWA im. JANA PAWŁA

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

VII KONGRES ZARZĄDZANIA OŚWIATĄ OSKKO, UMK, TORUŃ, 24-26.09.2012 www.oskko.edu.pl/kongres/ Jaki e-learning potrzebny jest współczesnej szkole?

VII KONGRES ZARZĄDZANIA OŚWIATĄ OSKKO, UMK, TORUŃ, 24-26.09.2012 www.oskko.edu.pl/kongres/ Jaki e-learning potrzebny jest współczesnej szkole? VII KONGRES ZARZĄDZANIA OŚWIATĄ OSKKO, UMK, TORUŃ, 24-26.09.2012 www.oskko.edu.pl/kongres/ Jaki e-learning potrzebny jest współczesnej szkole? Toruń, 24.09.2012 Agenda Co to jest e-learning? Obszary e-learningu

Bardziej szczegółowo

Do projektu przystąpiło 48 placówek z terenu powiatu głogowskiego i 1086 nauczycieli.

Do projektu przystąpiło 48 placówek z terenu powiatu głogowskiego i 1086 nauczycieli. Powiatowe Centrum Poradnictwa Psychologiczno Pedagogicznego i Doskonalenia Nauczycieli w Głogowie od dnia 01.08.2013 r. realizuje projekt pn. Kompleksowe wspomaganie rozwoju szkół i przedszkoli Powiatu

Bardziej szczegółowo

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Temat szkolenia: Gryfikacja i inne innowacyjne metody

Bardziej szczegółowo

RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA. ... Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek ...

RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA. ... Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek ... WZÓR RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA Nazwa szkoły wyższej:. Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek.. Nazwa ocenianego kierunku ze wskazaniem: profilu kształcenia: poziomu kształcenia:..

Bardziej szczegółowo

III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010/2011 Efektywność uczenia a ocena pracy szkoły 24 maja 2011 r., Warszawa

III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010/2011 Efektywność uczenia a ocena pracy szkoły 24 maja 2011 r., Warszawa Opracowanie założeń merytorycznych i instytucjonalnych wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji oraz Krajowego Rejestru Kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie Beata Balińska III Zjazd AZDS, Efektywność

Bardziej szczegółowo

KRK w kontekście potrzeb pracodawców. Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji

KRK w kontekście potrzeb pracodawców. Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji KRK w kontekście potrzeb pracodawców Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji Gospodarka Oparta na Wiedzy Inwestycje w badania i rozwój. Wzrost zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

4C. III MODUŁ. PROJEKT EWALUACJI PROGRAMU ROZWOJU SZKOŁY

4C. III MODUŁ. PROJEKT EWALUACJI PROGRAMU ROZWOJU SZKOŁY 4C. III MODUŁ. PROJEKT EWALUACJI PROGRAMU ROZWOJU SZKOŁY Cele zajęć UCZESTNICY: a. ustalają cele, obszary i adresata ewaluacji b. formułują pytania badawcze i problemy kluczowe c. ustalają kryteria ewaluacji

Bardziej szczegółowo

3. Krótki opis nowatorskich rozwiązań organizacyjnych oraz metodycznych:

3. Krótki opis nowatorskich rozwiązań organizacyjnych oraz metodycznych: Opis innowacji Zostać przedsiębiorczym program z program edukacyjny z multimedialnym pakietem dydaktycznym 1. Tytuł innowacji: Projekt Zostać przedsiębiorczym program edukacyjny z multimedialnym pakietem

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

Reforma kształcenia zawodowego w Polsce

Reforma kształcenia zawodowego w Polsce Reforma kształcenia zawodowego w Polsce zakładane cele i oczekiwane rezultaty 4 grudnia 2012 r. Ocena dotychczasowego stanu szkolnictwa zawodowego w kontekście potrzeb rynku pracy Słabe strony dotychczasowego

Bardziej szczegółowo

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego DOFINANSOWANIE NA DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNĄ JEDNOSTEK NAUKI Priorytety MNiSW w Programie Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój stanowią: Podniesienie

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO - FILOZOFICZNYM AKADEMII POMORSKIEJ W SŁUPSKU

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO - FILOZOFICZNYM AKADEMII POMORSKIEJ W SŁUPSKU Uchwała Nr 23/2012/13 Rady Wydziału Edukacyjno Filozoficznego Akademii Pomorskiej w Słupsku Z dnia 03 lipca 2013 r. SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO - FILOZOFICZNYM AKADEMII

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r.

Bardziej szczegółowo

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami

Bardziej szczegółowo

Kierunki działań w obszarze szkolnictwa zawodowego w Małopolsce. Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego

Kierunki działań w obszarze szkolnictwa zawodowego w Małopolsce. Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Kierunki działań w obszarze szkolnictwa zawodowego w Małopolsce Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Wsparcie edukacji w perspektywie finansowej 2015 r. 2020 r. PROGRAM STRATEGICZNY KAPITAŁ

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: METODYKA E-LEARNINGU (50h) Tematyka zajęć: PROGRAM EXE NARZĘDZIE DO TWORZENIA ELEKTRONICZNYCH MATERIAŁÓW DYDAKTYCZNYCH (10h)

SZKOLENIE: METODYKA E-LEARNINGU (50h) Tematyka zajęć: PROGRAM EXE NARZĘDZIE DO TWORZENIA ELEKTRONICZNYCH MATERIAŁÓW DYDAKTYCZNYCH (10h) Program szkolenia realizowanego w ramach Projektu BELFER ONLINE + przygotowanie nauczycieli z obszarów wiejskich do kształcenia kompetencji kluczowych uczniów i dorosłych przy wykorzystaniu platform e-learningowych

Bardziej szczegółowo

Oferta dla uczelni. Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum. www.extremum.org.pl

Oferta dla uczelni. Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum. www.extremum.org.pl Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum Oferta dla uczelni Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum ul. Garncarska 2/9, 61-817 Poznań tel. 501 684 242 e-mail: extremum@extremum.org.pl

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy placówki

Koncepcja pracy placówki Koncepcja pracy placówki Edukacja jest podstawowym prawem człowieka oraz uniwersalną wartością. [ ] powinna organizować się wokół czterech aspektów kształcenia, [...] uczyć się, aby wiedzieć, tzn. aby

Bardziej szczegółowo

Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce. dr Dominik Batorski, ICM UW

Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce. dr Dominik Batorski, ICM UW Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce dr Dominik Batorski, ICM UW Plan wystąpienia Wykluczenie cyfrowe co to jest? dlaczego jest to zjawisko ważne? kogo dotyczy? jakie są powody wykluczenia? co się robi

Bardziej szczegółowo

NIEKTÓRE KIERUNKI PRAC NAD ZMIANAMI W SYSTEMIE OŚWIATY

NIEKTÓRE KIERUNKI PRAC NAD ZMIANAMI W SYSTEMIE OŚWIATY Ruch Społeczny Obywatele dla Edukacji NIEKTÓRE KIERUNKI PRAC NAD ZMIANAMI W SYSTEMIE OŚWIATY REKOMENDACJE opracowane na podstawie dokumentu Porozumienie dla Edukacji www.obywateledlaedukacji.org CZERWIEC

Bardziej szczegółowo

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola sporządzony w ramach projektu Od diagnozy do strategii model planowania rozwoju usług publicznych dofinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe dla nauczycieli Przyroda

Studia Podyplomowe dla nauczycieli Przyroda Uniwersytet Łódzki Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Program kształcenia Studia Podyplomowe dla nauczycieli Przyroda Łódź, 2012 1. Nazwa: Studia Podyplomowe dla Nauczycieli Przyroda 2. Opis: Studium

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

OPIS WYMOGÓW JAKOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG e-learnig

OPIS WYMOGÓW JAKOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG e-learnig OPIS WYMOGÓW JAKOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG e-learnig E-learning jako usługa rozwojowa E-learning to jedna z forma zdalnego nauczania (tj. formy wspomagania procesu uczenia się technologiami informacyjno-komunikacyjnymi)

Bardziej szczegółowo

Wybrane zadania nauczycieli kształcenia zawodowego w świetle nowej podstawy programowej kształcenia w zawodach

Wybrane zadania nauczycieli kształcenia zawodowego w świetle nowej podstawy programowej kształcenia w zawodach Wybrane zadania nauczycieli kształcenia zawodowego w świetle nowej podstawy programowej kształcenia w zawodach Zagadnienia Projektowanie założeń metodycznych do efektów kształcenia określonych w programie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej

Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej mgr Sylwia Polcyn-Matuszewska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Informacja o autorce: mgr Sylwia Polcyn-Matuszewska

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 Partnerstwa Strategiczne Warszawa, 4,18 lutego 2015 W ramach partnerstw strategicznych dąży się do wspierania opracowywania, przekazywania lub

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. zmieniająca Uchwałę nr 792 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie wprowadzenia w Uniwersytecie w

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO XL Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Żeromskiego w Warszawie 1 AKTY PRAWNE: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1 Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 71/2014 Senatu UKSW z dnia 29 maja 2014 r. Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 26/2012 Senatu UKSW z dnia 22 marca 2012 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla

Bardziej szczegółowo

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 4 kwietnia 2013 Modernizacja kształcenia zawodowego Cele wdrażanej zmiany: poprawa jakości i efektywności kształcenia zawodowego

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów

Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów Teresa E. Szymorowska Wojewódzka Biblioteka Publiczna Książnica Kopernikańska w Toruniu e-polska Biblioteki i archiwa

Bardziej szczegółowo

Podwyższanie kwalifikacji ogólnych, kluczem do dalszego rozwoju zawodowego

Podwyższanie kwalifikacji ogólnych, kluczem do dalszego rozwoju zawodowego Podwyższanie kwalifikacji ogólnych, kluczem do dalszego rozwoju zawodowego Kwalifikacyjne kursy zawodowe oraz szkolenia przygotowujące do egzaminów eksternistycznych w nowej formule Podstawowe akty prawne

Bardziej szczegółowo

Plan doskonalenia zawodowego nauczycieli. Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Żorach

Plan doskonalenia zawodowego nauczycieli. Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Żorach Plan doskonalenia zawodowego nauczycieli Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Żorach na okres październik 2013 sierpień 2016 1. Podstawa prawna: 1) Ustawa z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

rozwój systemu ECVET w kształceniu zawodowym w latach 2014-2020

rozwój systemu ECVET w kształceniu zawodowym w latach 2014-2020 DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO Szanse rozwój na systemu ECVET w kształceniu zawodowym w latach 2014-2020 Podział zawodów na kwalifikacje zgodne z ideą ERK i ECVET podstawą zmian w kształceniu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 1 lipca 2015 r. Poz. 43 DECYZJA NR 206 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI. z dnia 24 czerwca 2015 r.

Warszawa, dnia 1 lipca 2015 r. Poz. 43 DECYZJA NR 206 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI. z dnia 24 czerwca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI Warszawa, dnia 1 lipca 2015 r. Poz. 43 DECYZJA NR 206 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 24 czerwca 2015 r. zmieniająca decyzję w sprawie programu kursu specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

2. Kompleksowo trwale przyczyniają się

2. Kompleksowo trwale przyczyniają się Załącznik nr 5.15 Programy rozwojowe szkół i placówek oświatowych realizowane w ramach Działania 9.2 Podniesienie atrakcyjności i jakości szkolnictwa zawodowego - Wyjaśnienia zapisów Szczegółowego Opisu

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim UDA-POKL.03.05.00-00-219/12-00 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki dla doktorantów rozpoczynających studia w roku akad. 2014/2015 1. Studia doktoranckie na Wydziale Fizyki prowadzone są w formie indywidualnych

Bardziej szczegółowo

1. Nazwa przedmiotu METODY EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ I STUDIOWANIA MEDYCYNY

1. Nazwa przedmiotu METODY EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ I STUDIOWANIA MEDYCYNY Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo