Świadomość i wiedza żołnierzy na temat wejścia Polski do Strefy Euro

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Świadomość i wiedza żołnierzy na temat wejścia Polski do Strefy Euro"

Transkrypt

1 Krzysztof Skórnicki Świadomość i wiedza żołnierzy na temat wejścia Polski do Strefy Euro Praca dyplomowa Promotor: dr Zbigniew BINEK Praca przyjęta... (data i podpis promotora) Uniwersytet Zielonogórski Wydział Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt dofinansowany przez Narodowy Bank Polski Zielona Góra 2015 r. 1

2 Krzysztof Skórnicki The awareness and the knowledge of soldiers about the entry of Poland to the Eurozone Diploma Thesis Supervisor Zbigniew Binek University of Zielona Góra Faculty of Economics and Management Postgraduate Studies: The mechanisms of the Euro Area Project part-financed by the National Bank of Poland Zielona Góra 2015 r. 2

3 SPIS TREŚCI strony Wstęp 5 Rozdział I Teoria związana ze Strefą Euro Geneza i rys historyczny Strefy Euro Kryteria konwergencji Proces przystąpienia Polski do Strefy Euro Korzyści i zagrożenia wynikające z przystąpienia Polski do Unii Walutowej. 14 Rozdział II Metodyka badań Przedmiot i cel badań Problem i hipotezy badawcze Teren badań i dobór próby badawczej Rozdział III Analiza wyników badania Charakterystyka badanej próby Prezentacja uzyskanych wyników wśród badanych Analiza badania i podsumowanie wyników Weryfikacja hipotez badawczych. 29 Zakończenie 30 Bibliografia 31 Spis tabel i rycin 32 Aneksy 33 3

4 STRESZCZENIE Niniejsza praca stanowi omówienie problematyki wiedzy i świadomości żołnierzy o wejściu Polski do strefy euro. Integracja walutowa wywołuje liczne emocje wśród polskiego społeczeństwa. Celem pracy jest zaprezentowanie problematyki przystąpienia Polski do strefy euro oraz wskazanie korzyści i kosztów z tym związanych. Przeprowadzono badania wśród grupy żołnierzy, na temat świadomości i wiedzy dotyczącej przystąpienia do strefy euro oraz postawiono hipotezę główną, jaką jest niewielka świadomość i wiedza żołnierzy na temat wejścia Polski do strefy euro. Niniejsza praca składa się z trzech rozdziałów. 4

5 WSTĘP Przystąpienie Polski do strefy euro jest przedmiotem analiz i rozważań wielu publikacji. Uczestnictwo naszego kraju w silnej gospodarczo Unii Walutowej może przynieść wiele korzyści. Wpływ strefy euro na konkurencyjność polskich przedsiębiorstw można rozważać na różnych poziomach. Może ona dotyczyć poziomu bezpośredniego i pośredniego. Poziom bezpośredni dotyczy sytuacji mikroekonomicznych, natomiast pośredni wynika z sytuacji makroekonomicznych. Ostatnie lata pokazują, że problem integracji walutowej staje przed dużym wyzwaniem. Problem ten jest aktualny dla Polski, a jego ważność ujawniają problemy w gospodarce światowej. Kryzys światowy wystawił na poważna próbę całą europejską strefę walutową. Sytuacja rynków finansowych w 2008 r. pokazuje, że usztywnienie kursu może mieć bardzo negatywne skutki i konsekwencje dla konkurencyjności i dobrostanu gospodarek. Na temat konsekwencji przystąpienia Polski do strefy euro wypowiadali się liczni eksperci. Temat ten wywołuje spore emocje wśród polskiego społeczeństwa. Spora grupa akceptuje fakt wycofania złotego z obiegu, jednak duża grupa jest przeciwna, ponieważ obawia się drastycznego wzrostu cen polskich towarów. Niniejsza praca przedstawia problematykę przystąpienia Polski do strefy euro. Celem pracy jest przedstawienie tej problematyki w oparciu o badanie ankietowe na grupie żołnierzy polskich oraz potwierdzenie słuszności postawionej hipotezy badawczej o niewielkiej świadomości i wiedzy żołnierzy na temat wejścia Polski do strefy euro. Praca składa się z trzech rozdziałów. Rozdział pierwszy stanowi omówienie teorii związanej ze strefa euro. Przedstawiono rys historyczny Unii Gospodarczej i Walutowej. Omówiono kryteria konwergencji oraz proces przystąpienia Polski do strefy euro. Szczegółowo omówiono korzyści i koszty wynikające z integracji walutowej. Rozdział drugi stanowi omówienie metodyki badań. Badania ankietowe przeprowadzono na grupie żołnierzy. Rozdział trzeci stanowi omówienie wyników badań i weryfikację postawionych wcześniej hipotez. Pracę napisano w oparciu o dostępną literaturę z zakresu ekonomii i pedagogiki. 5

6 ROZDZIAŁ I TEORIA ZWIĄZANA ZE STREFĄ EURO 1.1. Geneza strefy Euro Utworzenie unii gospodarczej i walutowej determinowane były rozwojem wydarzeń na światowych rynkach walutowych. Główną intencją wspólnej waluty było zmniejszenie uzależnienia walut europejskich od dolara amerykańskiego. Pierwszym krokiem do utworzenia unii walutowej było powołanie porozumienia zwanego Europejskim Związkiem Kursów Walutowych. Głównym zadaniem Związku było ograniczenia pasma wahań walut członkowskich do ±2,25%, a w stosunku do dolara 4,5% (tzw. wąż w tunelu). Jednak wkrótce okazało się, że utrzymywanie kursów walutowych w tak wąskim paśmie bez harmonizacji polityk walutowych i gospodarczych jest niemożliwe. Drugim czynnikiem, który przyspieszył działania na rzecz unii walutowej była sama sytuacja we Wspólnocie spowodowana destabilizacją dolara 1. Tabela 1 prezentuje plany integracji walutowej w latach TAB. 1. PLANY INTEGRACJI WALUTOWEJ W LATACH Nazwa planu Propozycje działań Realizacja I Plan Barre a - koordynacja wysiłków krajów Nie zrealizowany 1969 r. członkowskich w kierunku równoważenia sald wsparta stworzeniem mechanizmów kredytowych, wspólne działania na rzecz obniżenia bezrobocia Plan Schillera - utworzenie unii walutowej w czterech Nie zrealizowany 1969 r. etapach, pewne elementy - koordynacja narodowych polityk znalazły się w gospodarczych, - ograniczenie wahań kursów walutowych późniejszych programach wspomaganie utworzeniem systemu pomocy kredytowej, 1 K. Gawlikowska - Hueckel, A. Zielińska Głębocka, Integracja europejska. Od jednolitego rynku do unii walutowej, C. H. Beck, Warszawa 2004, s

7 - sztywne kursy po okresie przejściowym, - polityka fiskalna i pieniężna realizowana na szczebli ponadnarodowym II Plan Barre a 1970 r. - koordynacja krótko o średniookresowej polityki gospodarczej, Zrealizowany częściowo w - pełna liberalizacja przepływu kapitałów, - harmonizacja systemów podatkowych, późniejszych programach UE - wspólna polityka pieniężna Plan Wernera - nieodwołanie stałe kursy walutowe lub Realizowane 1970 r. wprowadzenie wspólnej waluty, - wspólna polityka zewnętrzna i wewnętrzna polityka fiskalna i pieniężna, - wspólna polityka regionalna i strukturalna, elementy: - wąż w tunelu, - system pomocy kredytowej - system stałych konsultacji państw członkowskich Źródło: K. Gawlikowska - Hueckel, A. Zielińska Głębocka, Integracja europejska. Od jednolitego rynku do unii walutowej, C. H. Beck, Warszawa 2004, s Kolejnym przedsięwzięciem, które utworzyło instytucjonalne mechanizmy oddziaływania na rynek walutowy było utworzenie przez Radę Europejską, Europejskiego Systemu Walutowego. Na spotkaniu w Bremie w lipcu 1978 r. stwierdzono, że Europejski System Walutowy będzie gwarantem stabilizacji zarówno w krótkim, jak i w długim okresie poprzez wyeliminowanie nadmiernych wahań walut oraz poprzez postępującą konwergencję pomiędzy gospodarkami krajów członkowskich. Główne cele ESW to: a) stopniowa realizacja unii walutowej, b) stabilizacja kursów walutowych wobec walut krajów, które nie są członkami EWG, c) stabilizacja wewnętrzna w krajach członkowskich, d) uniezależnienie systemu europejskiego od wpływu dolara. Wprowadzono europejską jednostkę walutową ECU, która była walutą koszykową. ECU stosowane było: a) jako waluta odniesienia, b) jako jednostka referencyjna w konstrukcji i operacjach wskaźnika odchyleń, 7

8 c) jako punkt odniesienia dla operacji podejmowanych w celach interwencji, jak i w mechanizmie kredytowym. Istotne znaczenie miało utworzenie tzw. mechanizmu kursów walutowych (Exchange Rate Mechanizm ERM). Podstawę prawną jego funkcjonowania miało rozporządzenie Rady Europejskiej z dnia 5 grudnia 1978 r. Zgodnie z rozporządzeniem każda z walut miała określony kurs wobec ECU. Ustalono jednocześnie, że wahania nie mogą być większe niż ±2,5%. Wyjątek stanowiły waluty, dla których wprowadzono pasmo odchyleń ±6%. W ramach Europejskiego Systemu Walut stosowano podwójny system zabezpieczeń: 1) pierwszy działał w stosunku do kursów bilateralnych, a nie do wyrażonych w ECU interwencje podejmowane były wówczas, gdy kursy odchylały się wzajemnie od siebie; 2) system drugi oparty była na ECU. Tabela 2 prezentuje dopuszczalne pasma wahań obliczone dla każdej waluty oraz wysokość progu, którego osiągnięcie wymagało podjęcie interwencji. TAB. 2. STOPNIE MAKSYMALNYCH ODCHYLEŃ ORAZ PRÓG INTERWENCJI DLA WALUT UCZESTNICZĄCYCH W ERM (%) Waluta Maksymalne odchylenie od ECU Próg interwencji Frank belgijski i 2,03 1,52 luksemburski Marka niemiecka 1,51 1,13 Gulden holenderski 2,01 1,51 Duńska korona 2,18 1,64 Frank francuski 1,80 1,35 Lir włoski 5,43 4,07 Funt irlandzki 2,22 1,67 Funt szterling - - Źródło: K. Gawlikowska - Hueckel, A. Zielińska Głębocka, Integracja, C. H. Beck, Warszawa 2004, s Europejski System Walutowy funkcjonował bez zarzutu przez 2 lata. Powiększające się różnice w stopach inflacji spowodowały, że nie udało się dłużej 8

9 utrzymać jego stabilności. Nastąpiła konieczność wprowadzenia radykalniejszych posunięć, co spowodowało dewaluację jednych walut oraz wycofanie się drugich w ERM. Znaczenie dalszej integracji walutowej podkreślano na międzynarodowej konferencji w Mediolanie w czerwcu 1985 r. Komisja przedstawiła wówczas kilka propozycji dla utworzenia unii walutowej. Jednak bardziej radykalne działania podjęto na szczycie w Hannoverze w czerwcu 1989 r. Powołano wówczas komitet z przewodniczącym Jaquesem Delors na czele. Stwierdzono także, ze unia walutowa i gospodarcza musi zapewnić swobodny przepływ osób, dóbr, usług i kapitału. Etapy wprowadzenia unii gospodarczej i walutowej przez Delorsa przedstawia tabela 3. TAB.3. PLAN WPROWADZENIA UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ W RAPORCIE DELORSA Etap Przewidziane działania Etap 1. - implementacja instrumentów, których celem byłoby niwelowanie nierówności regionalnych, - wprowadzenie nadzoru nad postępem koordynacji ze strony Rady Ministrów Finansów (Ecofin) oraz Komitetu Prezesów Banków Centralnych, - wzmocnienie koordynacji polityk makroekonomicznych, - pełne uczestnictwo w wąskim paśmie wahań ERM Etap 2. - utworzenie Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC), - wprowadzenie wspólnej polityki pieniężnej, - przejęcie przez ESBC zadań Ecofinu i Komitetu Prezesów Banków Centralnych, - ostateczne ograniczenie wahań kursów walutowych, Etap 3. - przejęcie pełnej odpowiedzialności za politykę pieniężną przez ESBC, - nieodwołanie stałe kursy walutowe. Źródło: K. Gawlikowska - Hueckel, A. Zielińska Głębocka, Integracja europejska. Od jednolitego rynku do unii walutowej, C. H. Beck, Warszawa 2004, s Raport Delorsa został zaakceptowany na szczycie w Madrycie w 1990 r. Zadecydowano jednocześnie, że realizacja planu rozpocznie się w lipcu 1990 r. Finalny etap rozpoczął się w styczniu 2001 r. Polegała on na wprowadzeniu wspólnej waluty 9

10 euro do obiegu. Od marca 2002 roku jedynym legalnym środkiem płatniczym w krajach unii walutowej stało się euro. Do korzyści z wprowadzenia wspólnej waluty zaliczono: a) obniżenie kosztów transakcyjnych i uzyskanie pełnej przejrzystości cen, b) eliminacja ryzyka związanego ze zmianą kursów, c) wyższa efektywność stosowania wspólnej waluty jako jednostki rezerwowej, d) zmniejszenie ryzyka inwestycyjnego, e) wzrost znaczenia rynku finansowego, f) wzrost konkurencyjności całego ugrupowania. Do głównych kosztów zaliczono natomiast: a) utrata autonomii w zakresie polityki pieniężnej, b) rezygnacja z walut narodowych, które utożsamiane było z utratą suwerenności, c) utrata miejsc pracy (personel przeliczający waluty, arbitraż walutowy itp.), d) duży koszt całej operacji, e) ryzyko wzrostu cen, f) ryzyko związane z próbą wyprania brudnych pieniędzy Kryteria konwergencji W Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską (TWE) zostały określone kryteria konwergencji legislacyjnej oraz konwergencji nominalnej. Kryteria te muszą zostać osiągnięte przed podjęciem decyzji o uchyleniu wyłączenia państwa członkowskiego. Uchylenie derogacji oznacza podjęcie decyzji o włączeniu danego państwa członkowskiego Unii Gospodarczej i Walutowej (UGiW) z derogacją (czyli państwa utrzymującego w okresie przejściowym własną walutę) do strefy euro. W Traktacie pominięto kwestie konwergencji realnej. Wymogi z zakresu konwergencji legislacyjnej dotyczą zgodności prawa krajowego z artykułami 108 i 109 TWE oraz ze Statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych. Artykuł 108 TWE dotyczy zapewnienia pełnej niezależności organów decyzyjnych NBP od władzy wykonawczej. Natomiast art. 109 TWE wprowadza konieczność dopasowania ustawodawstwa krajowego (w tym statutu banku centralnego) do Traktatu oraz Statutu ESBC. Powyższe wymogi powodują konieczność 2 Ibidem, s

11 zmiany w zapisach Konstytucji RP oraz w ustawie o Narodowym Banku Polskim i w ustawie Prawo Bankowe, a także w ustawie o Najwyższej Izbie Kontroli. Spełnienie wymogów z zakresu konwergencji legislacyjnej jest w zagadnieniem o charakterze formalnoprawnym i nie powinno powodować większych problemów dla krajów członkowskich. Kluczowym problemem z gospodarczego punktu widzenia, dla uzyskania pozytywnej decyzji od organów UE w zakresie wejścia do strefy euro jest spełnienie kryteriów konwergencji nominalnej. Zostały one sformułowane w artykule 121 TWE. Kryteria te definiują przede wszystkim sposób dokonywanie przez Komisję Europejską i EBC oceny stabilności fiskalnej i monetarnej państwa członkowskiego z derogacją. Do kryteriów nominalnych zalicza się: a) kryterium stabilności kursu walutowego pierwszym krokiem dla kraju, który chce przyjąć wspólną walutę jest uczestnictwo waluty danego kraju w mechanizmie kursowym Europejskiego Systemu Walutowego, czyli ERM2. ERM2 stosowany jest o stycznia 1999 r. i zastąpiła wcześniej istniejący ERM. Oceniając stabilność kursu walutowego EBC bierze pod uwagę nie tylko fakt utrzymywania się kursu rynkowego w pobliżu kursu centralnego w okresie referencyjnym. Ocenia on także napięcia na rynku walutowym. Do oceny tej skali bierze pod uwagę zakres odchyleń kursu rynkowego od kursu centralnego, kształtowanie się wskaźników charakteryzujących zmienność kursu walutowego oraz kierunek tych zmian, znaczenie interwencji walutowych oraz dysparytet krótkoterminowych stóp procentowych; b) kryterium stabilności cenowej stabilność cenowa oceniana jest na podstawie kształtowania się wskaźników wzrostu cena w okresie 10 lat; c) kryterium stabilności finansów publicznych jako kryterium bierze się pod uwagę regułę przestrzegania procedury nadmiernego deficytu. Art. 104 TWE zobowiązuje państwa członkowskie do unikania nadmiernego deficytu; d) kryterium trwałości konwergencji oceniana jest na podstawie kształtowania się długookresowych stóp procentowych oraz na podstawie stabilności kursu walutowego. Polega ona ocenie w długim okresie kształtowanie się stopy procentowej 10 letnich obligacji skarbowych w porównaniu do innych państw oraz do wartości referencyjnych. Dla uchylenia derogacji i włączenia danego kraju do strefy euro, konieczne jest, aby długoterminowa stopa procentowa 11

12 ukształtowała się za ostatni analizowany rok na poziomie niższym id wartości referencyjnej 3. Uzupełnieniem konwergencji nominalnej jest konwergencja realna. Jej zadaniem jest zapewnienie stabilności gospodarki. Działania w ramach konwergencji realnej to: a) otwartość gospodarki, b) mobilność siły roboczej, c) odporność na szoki asymetryczne, związane z wahaniami koniunkturalnymi. Konwergencja nominalna jest uzupełniająca do realnej. Obydwie muszą występować łącznie, ponieważ tylko wtedy ich osiągnięcie daje szansę na uzyskanie rzeczywistych korzyści. Przygotowania Polski do wstąpienia do strefy euro realizowane jest w długoletnim programie konwergencji. Zgodnie z pierwszym Programem Konwergencji 2004 Ministerstwa Finansów RP Polska spełniała tylko kryterium długu publicznego., czyli sektora instytucji rządowych i samorządowych poniżej 60% PKB. W związku z przekroczeniem deficytu budżetowego powyżej 3% PKB w 2004 r. Rada Ecofin zaopiniowała ten program i wdrożyła wobec Polski procedurę nadmiernego deficytu budżetowego. Wskazała na konieczność jego obniżenie poniżej 3% PKB. W drugiej połowie 2005 r. Polska spełniała już 4 kryteria. Przystąpienie Polski do Unii Gospodarczej i Walutowej oraz likwidacja ryzyka kursowego i walutowego zwiększa stabilność makroekonomiczną kraju. Dla inwestorów zagranicznych zwiększy się wiarygodność Polski i zmniejszy to ryzyko pojawienia się gwałtownych przepływów kapitałowych. Członkostwo Polski w UE wpłynęło na wzrost wiarygodność, jednak nie zlikwidowało ryzyka kursowego. Data przystąpienia Polski do Unii Europejskiej uzależniona jest od spełnienia kryteriów zbieżności Proces przystąpienia Polski do Strefy Euro 1 Maja 2004 r. Polska stała się członkiem Unii Europejskiej. W momencie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, jednym z celów było wstąpienie do Unii Gospodarczej i Walutowej. Na podstawie traktatu akcesyjnego Polska bierze udział w trzecim etapie Unii Gospodarczej i Walutowej ze statusem kraju z derogacją. Oznacza to, że nasz kraj może przystąpić do wspólnej waluty po wypełnieniu warunków określonych 3 Polska w strefie Euro. Szanse i zagrożenia, pod red. J. Ostaszewskiego, SGH, Warszawa 2008, s

13 w Traktacie. Tylko Dania i Wielka Brytania mogą samodzielnie decydować o tym, czy i kiedy przystąpią do strefy Euro. Na kilka miesięcy przez włączeniem krajowej waluty do ERM2 należy rozpocząć przygotowania do wypracowania razem z Komisją Europejską i Europejskim Bankiem Centralnym warunków przystąpienia do ERM2. Waluta krajowa powinna uczestniczyć nie krócej niż dwa lata. W okresie tym muszą być spełnione pozostałe kryteria konwergencji. Następnie Europejski Bank Centralny oraz Komisja Europejska przygotowują raporty o konwergencji. Oceniają jednocześnie, czy trwale osiągnięto wysoki stopień zbieżności prawnej i gospodarczej. Raporty te prezentowane są Radzie Ecofin. Jeśli raporty zostaną ocenione pozytywnie Rada Ecofin uchyla derogację kraju członkowskiego i wyznacza datę, od której przestanie ona obowiązywać. Od tego momentu, zgodnie z Wymogami Paktu Stabilności i Wzrostu państwa członkowskie niebędące w strefie euro muszą przedkładać programy średnioterminowe, tzw. programy zbieżności (konwergencji). Programy konwergencji przedstawione przez Polskę: a) Kwiecień 2004, b) Listopad 2004, c) Styczeń 2006, d) Listopad 2006, e) Październik 2007, f) Marzec 2008, g) Grudzień 2008, h) Luty 2010, i) Kwiecień Proces przygotowań Polski do przyjęcia euro podzielony został na cztery etapy: 1) Etap I przed wstąpieniem waluty do ERM2 (lata ), 2) Etap II od momenty włączenia złotego do ERM2 do decyzji Rady Ecofin o uchyleniu derogacji(lata ), 3) Etap III od decyzji Rady Ecofin o uchyleniu derogacji do momentu przystąpienia Polski do strefy euro (rok 2011), 4) Etap IV wprowadzenie euro do obiegu i wycofanie złotego (rok 2012). Istotne dla realizacji powyższego harmonogramu jest zmiana Konstytucji RP oraz wybór scenariusza sposobu wprowadzenia banknotów i monet do obiegu 4. 4 Mapa drogowa przyjęcia euro przez Polskę, Materiał informacyjny, Warszawa październik 2008, s

14 Dziś wiemy, że wdrożenie planu wprowadzenia wspólnej waluty w Polsce nie został zrealizowany w czasie Korzyści i zagrożenia wynikające z przystąpienia Polski do Unii Walutowej W ramach przygotowań Polski do członkostwa w strefie euro przeprowadzono wiele badań dotyczących korzyści zagrożeń. Wspólna waluta miała wyeliminować koszty transakcyjne wymiany walut krajowych, miała zwiększyć przejrzystość cen oraz doprowadzić do wzrostu stabilności i wiarygodności makroekonomicznej całego regionu. Te efekty bezpośrednie miały się przełożyć na integrację rynków finansowych oraz wzrost wymiany handlowej między krajami. Te pośrednie efekty miały z kolei przyspieszyć wzrost gospodarczy i zwiększyć dobrobyt mieszkańców Unii. Część korzyści dla Polski wynikających z przystąpienia do Unii Walutowej będą podobne jak dla pozostałych krajów Unii. Niektóre jednak wynikają ze specyfiki naszego kraju. Dzielimy je na bezpośrednie i pośrednie. Do korzyści bezpośrednich zaliczamy: a) eliminacja kosztów transakcyjnych; b) zmniejszenie ryzyka walutowego wysoka zmienność ryzyka walutowego ogranicza wymianę międzynarodową; c) obniżenie stopy procentowej może być ona związane z obniżeniem premii za ryzyko kredytowe przypisywane Polsce przez rynki finansowe. Niższa premia za ryzyko związana jest ze wzrostem wiarygodności makroekonomicznej oraz wzrostem stabilności. Koszty transakcyjne są to bezpośrednie koszty finansowe oraz koszty administracyjne ponoszone przez podmioty gospodarcze, które są zaangażowane w działalność związaną z prowadzeniem operacji walutowych. Bezpośrednie koszty finansowe mają formę marży między kupnem a sprzedażą waluty obcej, opłaty związane z wymianą oraz koszty zabezpieczenia się przed ryzykiem kursowym. Wyeliminowanie tych kosztów po przystąpieniu do Unii Walutowej powinno doprowadzić do wzrostu polskiego PKB. Przystąpienie do UGiW wyeliminuje także ryzyko kursowe, czyli niekorzystnej zmiany kursu walutowego za pomocą procesów dostosowawczych w sferze handlu i inwestycji krajowych oraz zagranicznych. Rezygnacja ze złotego na rzecz euro przyniesie stabilny kurs walutowy, a co za tym idzie także: 14

15 a) obniżenie niepewności importerów i eksporterów, związanych z poziomem przyszłych kosztów i przychodów, co przyniesie rozwój handlu zagranicznego, b) spadek krajowych stóp procentowych ze względu na wyeliminowanie zawartej w niej premii za ryzyko kursowe, c) ograniczenie ryzyka inwestycyjnego, co sprzyja rozwojowi Bilansu Inwestycji Zagranicznych (BIZ) 5. Korzyści z przyjęcia wspólnej waluty w Polsce odczują także rodacy, którzy chcą wyjechać do innych krajów euro, tj.: stypendyści, pracujący za granicą Polacy, ponieważ nie będą musieli ponosić kosztów związanych w wymianą waluty oraz transakcji kartami płatniczymi lub wypłacania gotówki z bankomatu. Porównywalność cen również stanie się łatwiejsze. Skala uruchomienia korzyści pośrednich ma istotny wpływ na przyrost PKB oraz wzrost dobrobytu kraju wchodzącego do strefy euro. Do czynników, które mogą przyczynić się do wzrostu BIZ zaliczyć można: a) eliminacja ryzyka kursowego, b) wzrost stabilności makroekonomicznej Polski. Czynniki te to oczywiście ożywiona wymiana handlowa, a to z kolei kolejne korzyści dla Polski w postaci: a) specjalizacji i zwiększonej skali produkcji, b) wzrostu inwestycji związanej z dodatkową akumulacją kapitału, c) transferu nowych technologii i wiedzy, co przyczyni się do zwiększonej wydajności i przyspieszy rozwój gospodarczy. Ujednolicenia waluty oprócz korzyści i szans może także narazić Polskę na rozmaite niebezpieczeństwa. Z punktu widzenia znaczenia dla gospodarki największe zagrożenie może dotyczyć oddania kompetencji z zakresu polityki pieniężnej do Europejskiego Banku Centralnego. W warunkach niepełnej synchronizacji cykli koniunkturalnych lub występowania szoków asymetrycznych, polityka pieniężna może niewystarczająco oddziaływać na polską gospodarkę. Utrata autonomicznej polityki pieniężnej jest dla Polski zagrożeniem w momencie, gdy polityka EBC byłaby inna, niż prowadzona w takich samych okolicznościach polityka NBP. Niedopasowanie polityki pieniężnej może wynikać z odmienności w zakresie: a) wysokości naturalnej stopy procentowej, 5 M. Grajewska, Polska w strefie euro. Same korzyści, czy może również straty?, Euro Ekspert 2007, nr 9, s

16 b) przebiegu cyklu koniunkturalnego, c) mechanizmu transmisji polityki pieniężnej, d) struktury produkcji i popytu 6. Wpływ euro na ceny krajowe należy do problemów bardzo wrażliwych. Według opinii społecznej w krajach, które przyjęły wspólną walutę euro, poziom cen wyrażonych w euro okazał się wyższy. Operacja zamiany złotego na euro wiąże się koniecznością poniesienia kosztów, tj.: produkcji monet i banknotów, dostosowanie systemów informatycznych, księgowych oraz przeprowadzenie całej operacji. Efekty cenowe towarzyszące akcesji do strefy euro mogą wiązać się z takimi zjawiskami jak: a) zaokrąglenie do tzw. cen atrakcyjnych np. ceny kończące się na 9, 90, 95 lub ceny ułamkowe, czyli zaokrąglone do pełnych jednostek, setek, tysięcy, co ułatwia zawieranie transakcji, b) koszty menu, c) przejściowe zamieszanie, d) skumulowanie w czasie skutków wzrostów różnych kosztów 7. W początkowym okresie przystąpienia Polski do strefy euro koszty poniosą instytucje finansowe, które będą zmuszone do przeprowadzenia szkoleń dotyczących wspólnej waluty. Koszty te będą również dotyczyły adaptacji całej infrastruktury i unowocześnienia programów i urządzeń, które obsługują nowe znaki pieniężne. Koszty poniosą także przedsiębiorcy z powody zwiększonej konkurencji. Przetrwają tylko ci, którzy podejmą działania dostosowawcze, tj: wzrost innowacyjności, nowe technologie, wzrost jakości oferowanych produktów i usług, szkolenia pracowników, czy eliminacja kosztów. Trzy pierwsze lata członkostwa Polski w Unii Europejskiej można uznać za bardzo pomyślne. Tempo wzrostu polskiej gospodarki od 2004 r. do 2006 r. osiągnęło średnio 5% PKB. Otwarcie unijnego rynku na polskie produkty i usługi stało się mocnym impulsem wzrostu produkcji i wymiany handlowej. W 2006 r. eksport wzrósł o 22,6%. Polskie produkty i usługi stały się bardziej konkurencyjne jakościowo i cenowo. Nastąpił wzrost napływu środków pomocowych, w tym dla polskiego rolnictwa. Wzrosły inwestycje zagraniczne, które w 2006 r. osiągnęły rekordowy wynik 15 ml euro. 6 Gospodarka polski w perspektywie wstąpienia do strefy euro, pod red. P. Krajewskiego, PWE, Warszawa 2012, s Ibidem, s

17 W 2007 r. w miarę stabilnie kształtowała się także sytuacja finansowa Polski. Deficyt budżetowy obniżył się do poziomu ok. 3% PKB 8. 8 Polska w strefie Euro. Szanse i zagrożenia, pod red. J. Ostaszewskiego, SGH, Warszawa 2008, s

18 ROZDZIAŁ II METODYKA BADAŃ 2.1. PRZEDMIOT I CEL BADAŃ Według T. Pilcha przedmiot badań zależy od rodzaju badań jakie przeprowadzamy. Przedmiot badań jest zadaniem, które mamy do wykonania. Badanie naukowe to zróżnicowane działania służące do poznania wybranej rzeczywistości w sposób dokładny, wyczerpujący i rzetelny. Każde badanie służy realizacji określonego celu. Celem badań wg T. Pilcha jest poznanie lub lepsze poznanie interesującego nas zagadnienia. Celem badania jest odpowiedź na pytanie: a) w jakim celu badamy? b) co przez dane badanie chcemy osiągnąć? Ze względu na przedmiot i cel badań wyróżniamy: 1) Badania ilościowe - pozwalają one na generalizację wyników badania na całą badaną populację będącą przedmiotem badania. Do ich realizacji wykorzystywane są narzędzia standaryzowane (najczęściej kwestionariusze wywiadu lub ankiety). Badania ilościowe realizowane są zazwyczaj na dużych, reprezentatywnych próbach. Zdobyte dane poddaje się analizie za pomocą metod statystycznych. W badaniach dąży się do nadania analizowanym zjawiskom określonych miar. Badania ilościowe w potocznym rozumieniu pozwalają odpowiedzieć na pytania: kto?, co?, ile? Stosowane są zawsze wtedy, kiedy głównym celem realizowanego projektu badawczego jest uzyskanie informacji na temat wielkości i częstości badanego zjawiska. 2) Badania jakościowe - badania tzw. swobodne, pozwalają wyjaśnić postawy motywy i preferencje osób badanych. Zasadniczym celem badań ilościowych jest pogłębiona analiza opinii, postaw i zachowań osób badanych. W potocznym rozumieniu pozwalają odpowiedzieć na pytania: jak? dlaczego? Badania jakościowe nie podlegają wymogom reprezentatywności i dlatego mogą być realizowane na niewielkich, czasami nawet kilkunastoosobowych próbach badawczych. Narzędzia badawcze, które są stosowane w badaniach jakościowych nie mają standaryzowanej formy, ponieważ muszą umożliwiać rejestrację 18

19 dowolnych, obszernych, spontanicznych i wyczerpujących odpowiedzi osób badanych. Wyników tych badań nie można uogólniać na badaną populację. Ze względu na cel i przedmiot badań badania dzielimy także na: 1) Badanie opisowe ich celem jest ilościowa charakterystyka populacji, zjawisk, zdarzeń, obiektów itp.; 2) Badania wyjaśniające ich celem jest ustalenie przyczyn zachowań badanych osób, motywów działania, kształtujących ich poglądy, opinie orz czynników powodujących określone zjawiska i zdarzenia 9. Przedmiotem pracy jest świadomość i wiedza żołnierzy polskich na temat wejścia Polski do strefy euro. Podstawowym celem poznawczym badań przeprowadzonych dla celów niniejszej pracy jest ocena poziomu świadomości i wiedzy żołnierzy polskich na temat wejścia Polski do strefy euro. Z tak sformułowanego celu wynikają cele szczegółowe: 1) Jaki jest poziom świadomości i wiedzy żołnierzy na temat wejścia Polski do strefy euro? 2) Co wpływa na poznany stan rzeczy? 3) Czy i dlaczego środowisko lokalne i charakter pracy wpływa na poznany stan rzeczy? 2.2. PROBLEMY I HIPOTEZY BADAWCZE Punktem wyjściowym dla określenia ostatecznej koncepcji badań jest sformułowanie hipotez roboczych, które wysuwamy tam, gdzie wspomagają one skuteczną organizację badań naukowych. Według J. Sztumskiego hipoteza to przypuszczenia, czy też domysł naukowy wysunięty prowizorycznie dla wyjaśnienia jakiegoś faktu lub zjawiska, wymagające sprawdzenia, które może dopiero potwierdzić albo obalić dany domysł 10. Zdaniem M. Łobockiego, hipotezy robocze są oczekiwanymi przez badacza wynikami planowanych badań 11. Natomiast W. Zaczyński, wyraża pogląd, że hipoteza robocza jest koniecznym i pierwszym elementem naukowego badania jakiegokolwiek wycinka rzeczywistości. Naukowe rozpoznanie 9 T. Pilch, Metodologia pedagogicznych badań środowiskowych, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo PAN, Wrocław, 1971, s J. Sztumski, Wstęp do metod i technik badań społecznych, PWN, Katowice 1977, s M. Łobocki, Metody badań pedagogicznych, PWN Warszawa 1984, s

20 rzeczywistości podejmujemy bowiem po to, by wytłumaczyć w ten sposób bezsporne źródła pojawiania się nowych dotąd nie obserwowanych zdarzeń 12. Z powyższych definicji wynika, że hipoteza wskazuje na prawdopodobne rozwiązanie problemu badawczego. Nie zawsze jednak badania muszą potwierdzić słuszność wysuniętej hipotezy. W oparciu o podjęte stwierdzenie w niniejszej pracy autor stawia następującą hipotezę główną: Występuje niewielka świadomość i wiedza na temat wejścia Polski do strefy euro, ze względu na charakter pracy żołnierzy i świadomość, że problem ten nie dotyczy ich bezpośrednio. Aby rozwiązać ten problem należy przeprowadzić kampanię informacyjną na temat integracji z Unią Walutową. Postawiono także hipotezy, które są odpowiedzią na problemy szczegółowe: a) Niewielka świadomość i wiedza na temat przystąpienia Polski do strefy euro stanowi odzwierciedlenie na ogół społeczeństwa i ich wiedzę na ten temat, b) Niewielka wiedza i świadomość może wywoływać protesty i brak zrozumienia dla szansy, jaką jest wspólna waluta. Przesłanki teoretyczne skłaniają autora do przedstawienia wyżej wymienionych hipotez, będących przypuszczalnymi rozwiązaniami problemów badawczych pracy, wykorzystując w tym celu odpowiednie techniki i metody badawcze TEREN BADAŃ I DOBÓR PRÓBY BADAWCZEJ Praca oparta jest na badaniach przeprowadzonych na przełomie 2014 i 2015 roku w Jednostce Wojskowej w Sulechowie. Sulechów jest miastem, gdzie Jednostka Wojskowa stanowi największy zakład pracy. Tym samym żołnierze tam zatrudnieni stanowią spory odsetek ogólnej liczby mieszkańców, dlatego autor zdecydował się na przeprowadzenia badań na terenie tej jednostki. Badania autor rozpoczął od przeprowadzenia ankiety wśród 75 żołnierzy Jednostki Wojskowej w Sulechowie. Badania zostały rozpoczęte w grudniu 2014 roku, a zakończone w lutym Do celów badań posłużył standaryzowany kwestionariusz ankiety (załącznik nr 1). Kwestionariusz zawiera pytania sprawdzające wiedzę na temat przystąpienia Polski do strefy euro oraz opinię na temat integracji z Unią Walutową. Kwestionariusz zawiera 10 pytań. Materiał uzyskany z ankiet pozwolił na dokonanie 12 W. Zaczyński, Praca badawcza nauczyciela, WSiP, Warszawa, s. 1995, s

21 analizy badań. Pięć ankiet zostało odrzuconych ze względu na błędy w wypełnieniu. Materiały zostały zweryfikowane, poklasyfikowane, a następnie przeanalizowane. 21

22 ROZDZIAŁ III ANALIZA WYNIKÓW BADANIA 3.1. CHARAKTERYSTYKA BADANEJ PRÓBY Badania ankietowe przeprowadzono wśród losowo wybranej grupy żołnierzy Jednostki Wojskowej w Sulechowie. Ankietowani to żołnierze w wieku lat. 33% ankietowanych to żołnierze ze stopniem Szeregowego, 26% ze stopniem Starszego Szeregowego, 13% ze stopniem Kaprala, 10% stanowią żołnierze ze stopniem Plutonowego, po 7 % ze stopniem Sierżanta oraz Chorążego, a także 4% ankietowanych to żołnierze o stopniu Podporucznika (rys. 1). Stopnie wojskowe ankietowanych 7% 4% 7% 10% 13% 26% 33% Szeregowy Starszy szeregowy Kapral Plutonowy Sierżant Chorąży Podporucznik Rys. 1. Stopnie wojskowe ankietowanych. Źródło: opracowanie własne na podstawie ankiet. Wszyscy ankietowani to mężczyźni. Struktura wieku badanej populacji wykazuje, że 20 osób (29%) osób to mężczyźni do 20 roku życia, 22 osób (31%) to mężczyźni w wieku lat, 14 osób to mężczyźni w wieku lat (20%), 8 osób to mężczyźni w wieku lat (11%), 6 badanych to mężczyźni w wieku powyżej 41 lat (9%). Strukturę wieku przedstawia rys

23 Rys. 2. Wiek ankietowanych. Źródło: opracowanie własne na podstawie ankiet. Wszyscy ankietowani mieszkają na terenie miasta Sulechów. Jednak 55 osób (76%) są to osoby przyjezdne, z różnych regionów Polski. Spośród ankietowanych 6 osób (9%) to osoby z wykształceniem wyższym, 46 osób (66%) z wykształceniem średnim, 15 osób (21%) z wykształceniem zawodowym, natomiast 3 osoby (4%) posiadają wykształcenie gimnazjalne. Strukturę według wykształcenia przedstawia rysunek 3. Wykształcenie 9% 4% 21% gimnazjalne zawodowe średnie wyższe 66% Rys. 3. Wykształcenie ankietowanych. Źródło: opracowanie własne na podstawie ankiet. 23

24 3.2. PREZENTACJA UZYSKANYCH WYNIÓW WŚRÓD BADANYCH Kwestionariusz ankiety zawiera 8 pytań zamkniętych i 2 otwarte. Pytania dotyczyły zarówno wiedzy na temat przystąpienia Polski do strefy euro oraz opinii i osobistych odczuć na ten temat. Kwestionariusze były jednakowe dla każdego ankietowanego. Pytanie 1 dotyczyło formalnej wiedzy na temat przystąpienia Polski do strefy euro (Rys. 4). Rys. 4. Pytanie nr 1. Źródło: opracowanie własne na podstawie ankiet. Najwięcej ankietowanych (31%) odpowiedziało się za wariantem A, który zawiera prawidłowe 4 Kryteria z Maastricht. 28% ankietowanych uważało, że prawidłową odpowiedzią jest wariant B i wariant C. Najmniej ankietowanych (13%) stwierdziło, że wariant D jest prawidłowy. Pytanie drugie (rys. 5) związane było z pytaniem nr 1. 24

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Warunki uzyskania zaliczenia

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej STABILIZACJA KURSU WALUTOWEGO PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO STREFY EURO Joanna Stryjek, SGH Wejście

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY

MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY MINISTERSTWO FINANSÓW MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY Warszawa, październik 2008 r. Poniższy dokument ma posłużyć ustaleniu kolejności niezbędnych działań w ramach procesu

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia. gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r.

Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia. gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r. Bruksela, dnia 12 maja 2010 r. Sprawozdanie nr 29/2010 Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r. Wstęp W sprawozdaniu z konwergencji

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Unia Gospodarcza i Pieniężna

Unia Gospodarcza i Pieniężna Unia Gospodarcza i Pieniężna Polityka gospodarcza i pieniężna (art. 119 TfUE) Dla osiągnięcia celów określonych w artykule 3 Traktatu o Unii Europejskiej, działania Państw Członkowskich i Unii obejmują,

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy CELE LEKCJI: Ogólny: - poznanie waluty euro. Szczegółowe: - uczeń zna

Bardziej szczegółowo

Data Temat Godziny Wykładowca

Data Temat Godziny Wykładowca Harmonogram zajęć w ramach Studiów Podyplomowych Mechanizmy funkcjonowania strefy EURO (IV edycja) organizowanych przez Uniwersytet Opolski przy wsparciu Narodowego Banku Polskiego (zajęcia odbywać się

Bardziej szczegółowo

BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO

BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII PRODUKCJI BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO Arkadiusz Skowron O P O L E 2 0 0 7 SPIS TREŚCI WSTĘP...3 1. Zagrożenia i koszty

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Euro wspólny pieniądz

Euro wspólny pieniądz Euro wspólny pieniądz dr Agnieszka Kłos Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład XI Unia Gospodarczo-Walutowa

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład XI Unia Gospodarczo-Walutowa Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład XI Unia Gospodarczo-Walutowa Geneza UGW System z Bretton Woods Złoto jako główny środek rezerwowy i płatniczy Stały parytet wymiany dolara na złoto

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed Polską gospodarką Paweł Kruk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 04-12-2014 r. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, chodzi o : Pieniądze

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz Rezerwa obowiązkowa FINANSE dr Bogumiła Brycz Zakład Analiz i Planowania Finansowego Rezerwa obowiązkowa - częśćśrodków pienięŝnych zdeponowanych na rachunkach bankowych, jaką banki komercyjne muszą przekazać

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094 KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski B 365094 SPIS TREŚCI Wstęp 9 ROZDZIAŁ I. PODATKI JAKO CZYNNIK WPŁYWAJĄCY NA MIĘDZY- NARODOWĄ POZYCJĘ GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ Leokadia Oręziak KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski Warszawa 2007 SPIS TREŚCI Wstęp...........................................................

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę Marcin Konarski EURO jako waluta międzynarodowa 1. Walutą euro posługuje się dziś około 330 milionów

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Anna Antkowiak Łojko Katarzyna Mądrowska

Anna Antkowiak Łojko Katarzyna Mądrowska Anna Antkowiak Łojko Katarzyna Mądrowska Korzyści oraz koszty przystąpienia do strefy euro na podstawie porównania przedsiębiorców zajmujących się handlem i usługodawstwem w Gubinie oraz przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej DOCHODZĄC DO EURO dr Monika Poboży, UW Plan Wernera pierwsze podejście Państwa założycielskie,

Bardziej szczegółowo

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego Pojęcie integracji Integracja to proces scalania grupy elementów, który ma miejsce w ramach poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r.

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.6.2014 r. COM(2014) 324 final 2014/0170 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. PL PL UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Czynniki determinujące wpływy z podatku dochodowego od osób prawnych w państwach Unii Europejskiej

Czynniki determinujące wpływy z podatku dochodowego od osób prawnych w państwach Unii Europejskiej Andrzej Karpowicz Doctoral Studies in Management and Economics Kolegium Gospodarki Światowej SGH Promotor: Prof. zw. dr hab. Jerzy Żyżyński Czynniki determinujące wpływy z podatku dochodowego od osób prawnych

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego 1 Cel badania Rozpoznanie kierunków i skali zmian w strukturze kosztów

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy

Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy Co zazwyczaj się mówi o wejściu do Strefy Euro? Polska musi spełniać 5 kryteriów z Maastricht Wejście Polski do strefy Euro jest generalnie korzystne Musimy wejść

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

OCENA POTENCJALNYCH KONSEKWENCJI INTEGRACJI POLSKI ZE STREFĄ EURO Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty

OCENA POTENCJALNYCH KONSEKWENCJI INTEGRACJI POLSKI ZE STREFĄ EURO Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty OCENA POTENCJALNYCH KONSEKWENCJI INTEGRACJI POLSKI ZE STREFĄ EURO Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO Artykuł wprowadzający do e-debaty Marta Penczar, Monika Liszewska, Piotr Górski Ocena potencjalnych

Bardziej szczegółowo

Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa

Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa Optymalny obszar walutowy Kiedy do euro? Danemu krajowi opłaca się przyjąć wspólną walutę wtedy, kiedy korzyści z tym

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Strategia integracji Polski ze strefą euro

Strategia integracji Polski ze strefą euro Joanna Bęza-Bojanowska Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską Dlaczego euro w Polsce? 1. Polska państwem członkowskim UE z derogacją 2. Polska nie posiada klauzuli opt-out

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Ekonomia Rok akademicki: 2015/2016 Kod: MEI-1-501-s Punkty ECTS: 1 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Edukacja Techniczno Informatyczna Specjalność: - Poziom

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 1

Bankowość Zajęcia nr 1 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 1 Bankowość centralna, przemiany w pośrednictwie finansowym System bankowy Dwuszczeblowość: bank centralny + banki komercyjne (handlowe);

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO FINANSÓW S P R A W O Z D A N I E

MINISTERSTWO FINANSÓW S P R A W O Z D A N I E MINISTERSTWO FINANSÓW Pełnomocnik Rządu do Spraw Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską S P R A W O Z D A N I E za okres od dnia 26 stycznia do dnia 31 marca 2009 r. z działalności Pełnomocnika

Bardziej szczegółowo

Imiona, nazwiska oraz tytuły/stopnie członków zespołu dydaktycznego Beata Harasim / mgr

Imiona, nazwiska oraz tytuły/stopnie członków zespołu dydaktycznego Beata Harasim / mgr Tryb studiów Stacjonarne Nazwa kierunku studiów Finanse i Rachunkowość Poziom studiów Stopień pierwszy Rok studiów/ semestr II/III i IV Specjalność Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie*drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 5 / 015 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 9 3 00 9 3 0 fax (+8 ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 5 / 1 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 69 36 69 36 fax (+8 ) 69 1 77 e-mail: dziennikarze @mofnet.gov.pl

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Struktura terminowa rynku obligacji

Struktura terminowa rynku obligacji Krzywa dochodowości pomaga w inwestowaniu w obligacje Struktura terminowa rynku obligacji Wskazuje, które obligacje są atrakcyjne a których unikać Obrazuje aktualną sytuację na rynku długu i zmiany w czasie

Bardziej szczegółowo

Przystąpienie Polski do strefy euro - kiedy taki scenariusz może się zrealizować i co oznaczałby on dla polskiej gospodarki

Przystąpienie Polski do strefy euro - kiedy taki scenariusz może się zrealizować i co oznaczałby on dla polskiej gospodarki Przystąpienie Polski do strefy euro - kiedy taki scenariusz może się zrealizować i co oznaczałby on dla polskiej gospodarki W ostatnich tygodniach na nowo rozgorzała debata nad perspektywami przyjęcia

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej

Podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej Stanowisko UKNF w sprawie dobrych praktyk w zakresie walutowych transakcji pochodnych - podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej Zgromadzony w toku czynności nadzorczych

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Ekonomia stacjonarne ID1106 niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 0 0 0 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym

Sytuacja na rynku kredytowym Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2013 Warszawa, styczeń 2013 r. Podsumowanie wyników ankiety Kredyty dla przedsiębiorstw Polityka kredytowa:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

KRYZYS FINANSÓW PUBLICZNYCH

KRYZYS FINANSÓW PUBLICZNYCH KRYZYS FINANSÓW PUBLICZNYCH przyczyny, mechanizm, drogi wyjścia redakcja naukowa Leokadia Oręziak Dariusz K. Rosati Warszawa 2013 SPIS TREŚCI WSTĘP Leokadia Oręziak, Dariusz K. Rosati ^ 9 ROZDZIAŁ 1. Konsolidacja

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2015 r.

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2015 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2015 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 9 / 1 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 9 fax (+ ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów Ul.

Bardziej szczegółowo

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA Do tej pory skupialiśmy się na technicznej stronie procesu inwestycyjnego. Wiedza ta to jednak za mało, aby podejmować trafne decyzje inwestycyjne. Musimy zatem zmierzyć się

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia Polityka monetarna Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin Pieniądz i jego funkcje Pieniądz powszechny ekwiwalent towarów i usług. Kategoria ekonomiczna, w której możemy wyrazić wartość wszelkich towarów i usług.

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r.

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo