Wykład 23: Europejska integracja walutowa. Gabriela Grotkowska

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wykład 23: Europejska integracja walutowa. Gabriela Grotkowska"

Transkrypt

1 Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 23: Europejska integracja walutowa Gabriela Grotkowska

2 Plan wykładu Europejska integracja gospodarcza: podstawowe fakty Integracja walutowa ERM (1973) i EMS (1979) Pierwsze prace nad unią monetarną Kryzys ERM na początku lat 90-tych Traktat z Maastricht i EMU Koszty i korzyści tworzenia unii monetarnej Teoria optymalnego obszaru walutowego (OCA) R. Mundella Czy EMU jest OCA? 2

3 Od EWWiS do EMU 1952: EWWiS Wspólny rynek w sektorze wydobywczym i hutniczym: swoboda przepływu dóbr, usług, siły roboczej i kapitału 1957: EWG i Euroatom Wspólny rynek 1968: unia celna Rozszerzenia geograficzne 3

4 Integracja walutowa w Europie 1969: szczyt w Hadze unia walutowa (1970 Raport Wernera) Plan stworzenia unii walutowej do 1980 roku Kryzys walutowy: 1971/1973 Kryzys naftowy 1973 Mechanizm węża w tunelu (ERM): kursy mogły odchylać się o +/- 2,25% 4

5 W lipcu 1978 r. w Bremie Rada Europejska postanowiła stworzyć Europejski System Walutowy ESW, który zaczął funkcjonować w marcu 1979 r. Zastąpił on uprzednio istniejący system węża walutowego (ERM), przejmując pewne jego elementy, a jednocześnie wprowadzając nowe ESW stworzyło osiem krajów: Francja, Niemcy, Włochy, Belgia, Dania, Irlandia, Luksemburg i Holandia 5

6 Integracja walutowa w Europie ESW: ERM oraz inne elementy, jak utworzenie europejskiej jednostki walutowej (ECU) oraz mechanizm kredytowo-interwencyjny. ECU była koszykiem 9 walut członkowskich ówczesnej EWG (do końca swojego istnienia obejmował te 12 walut), Udział poszczególnych walut w koszyku zależał od udziału PKB danego kraju w PKB wspólnoty i od udziału handlu w wewnętrznej wymianie. ECU było elementem mechanizmu kredytowo interwencyjnego ESW, mającego zapewnić utrzymanie poszczególnych walut w przedziale wahań wobec kursu centralnego ECU służyło też jako jednostka rozrachunkowa, nigdy nie istniało w postaci fizycznej 6

7 Kryzys ERM i decyzja o EMU i euro Problemy gospodarki niemieckiej związane ze zjednoczeniem wzrost stóp procentowych w Niemczech Od września 1992 do czerwca 1995 roku, lir włoski stracił na wartości 53% w stosunku do marki niemieckiej, peseta hiszpańska 34%, a funt brytyjski 20% rozszerzenie pasma wahań w ERM do +/- 15% Przyspieszenie prac nad stworzeniem unii walutowo gospodarczej euro 7

8 Unia monetarna Definicja unii monetarnej: Pełna wymienialność walut narodowych Nieodwracalne usztywnienie ich kursu Swoboda przepływu kapitału Wprowadzenie jednej wspólnej waluty nie jest wymogiem dla utworzenia unii monetarnej! Ale dodatkową ją utrwala i uwiarygodnia, powoduje dodatkowe korzyści (likwidacja kosztów wymiany walut), choć w krótkim okresie rodzi dodatkowe koszty 8

9 Kiedy należy tworzyć unię monetarną? Korzyści (generalnie mikroekonomiczne): Zmniejszenie kosztów transakcyjnych Zmniejszenie ryzyka kursowego Większa przejrzystość cen (od razu widać, że ten sam towar w jednym kraju kosztuje 1200, a w innym 1500 ) Koszty (makroekonomiczne): Utrata swobody prowadzenia niezależnej polityki monetarnej i kursowej zagrożenie w przypadku asymetrycznego szoku makroekonomicznego 9

10 Asymetryczny szok makroekonomiczny Podstawowy problem w sytuacji, gdy likwidujemy niezależne krajowe polityki gospodarcze Gdy we wszystkich krajach unii mamy podobne problemy gospodarce (np. wszędzie rośnie bezrobocie) prosta recepta krótkookresowa ekspansywna polityka fiskalna i monetarna Co zrobić, gdy we Francji rośnie bezrobocie, a w Niemczech inflacja, a my mamy jedną politykę monetarną?? Bardziej restrykcyjna polityka pomoże Niemcom, ale zaszkodzi Francuzom Bardziej ekspansywna polityka - pomoże Francuzom, ale zaszkodzi Niemcom 10

11 Korzyści i koszty unii monetarnej Korzyści są tym większe, im kraje więcej ze sobą handlują (wtedy najbardziej skorzystają na likwidacji kosztów transakcyjnych i ryzyka kursowego) Koszty są tym mniejsze im mniejsze jest prawdopodobieństwo wystąpienia asymetrycznych szoków gospodarczych, a to zależy m.in. Od intensywności wymiany handlowej 11

12 Powiązania handlowe a koszty i korzyści z unii monetarnej Koszty i korzyści z utworzenia unii monetarnej Korzyści Koszty Intensywność powiązań handlowych, np. handel do PKB Nie opłaca się tworzyć unii monetarnej Opłaca się tworzyć unię monetarną

13 Kiedy zagrożenie szokami asymetrycznymi jest duże? Gdy kraje są mało powiązane handlowo (handel powoduje przenoszenie zakłóceń między krajami) Gdy struktury gospodarcze w krajach członkowskich różnią się od siebie Gdy preferencje co do polityki gospodarczej różnią się od siebie Gdy różnią się mechanizmy transmisji monetarnej 13

14 Co poza polityką gospodarczą? Czy szoki makroekonomiczne można inaczej niwelować? Problem rozwiązałby się sam, gdyby mobilność siły roboczej była wystarczająca KRAJ A: Rosną płace Spada bezrobocie MIGRACJA! KRAJ B: Spadają płace Rośnie bezrobocie Odpływ pracowników z kraju B do A, podniósłby płace w kraju B (i obniżył bezrobocie), a zahamowałby wzrost płac w kraju A (i zmniejszył zagrożenie inflacją) 14

15 EMU: Plan Delorsa Kształt przyszłej Unii określono w raporcie Delorsa (1989) komitet skupiający szefów banków centralnych i ekspertów; W myśl tego raportu na obszarze przyszłej unii walutowej miałoby być zapewnione: pełna i nieodwracalna wymienialność walut, całkowita liberalizacja transakcji kapitałowych i pełna integracja rynku finansowego, eliminacja wahań kursowych oraz nieodwracalne usztywnienie parytetów walutowych 15

16 Sprawne funkcjonowanie unii walutowej wymaga prowadzenia jednej polityki pieniężnej Europejski Bank Centralny Komitet Delorsa uznał także niż niezbędnym warunkiem dla prawidłowego funkcjonowania unii walutowej jest utworzenie unii gospodarczej: jednolity rynek swobodnego przepływu towarów, usług, kapitału i pracy, wspólna polityka konkurencji wspólna polityka przemian strukturalnych, zapobiegająca dysproporcjom w rozwoju regionalnym wspólnoty, koordynacja polityki makroekonomicznej, w tym unikanie nadmiernego deficytu budżetowego. 16

17 Etapy tworzenia EMU: etap I Etap pierwszy zniesienie restrykcji w przepływach kapitału wdrożenie programu konwergencji, zwłaszcza w zakresie stabilności cen i finansów publicznych ograniczenie wahań kursów walutowych, zakaz zmian kompozycji koszyka walut wchodzących w skład ECU oraz ograniczenie możliwości częstych zmian kursów parytetowych zakończenie budowy jednolitego rynku wewnętrznego wzmocnienie koordynacji polityki gospodarczej krajów członkowskich wynegocjowanie i ratyfikowanie traktatu zawierającego poprawki do Traktatu Rzymskiego niezbędne dla utworzenie EMU (traktat z Maastricht) 17

18 Etapy tworzenia EMU: etap II Etap drugi zakaz finansowania deficytu budżetowego przez bank centralny zapewnienie bezpiecznej ścieżki konwergencji gospodarek EWG redukcja deficytu budżetowego do 3% PKB oraz długu publicznego do 60% PKB powołanie Europejskiego Instytutu Walutowego, jako instytucji poprzedzającej powstanie ESBC, koordynującej polityki monetarne prawne zapewnienie niezależności krajowym bankom centralnym 18

19 Etap trzeci 1 stycznia 1999 powstanie ESBC, z centralną pozycją EBC bilateralne stałe kursy zostały nieodwołalnie usztywnione względem ECU jedna wspólna waluta w miejsce dotychczasowych walut narodowych powstanie euro (oficjalnie od 1 stycznia 2002) Obecnie 16 członków EMU spośród państw UE: Austria, Belgia, Cypr, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Malta, Niemcy, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Włochy Inne kraje używające euro: Monako, San Marino, Watykan (nie posiadające banków centralnych) oraz Andora, Czarnogóra i Kosowo (jednostronna euroizacja) 19

20 Kryteria konwergencji z Maastricht Przyczyny ich sformułowania chęć ograniczenia ryzyka szoków asymetrycznych Kryteria fiskalne: Deficyt publiczny < 3% PKB Dług publiczny < 60% PKB Kryteria monetarne: Stopa inflacji nie może przekraczać średniej stopy inflacji w 3 krajach o najniżej stopie inflacji o więcej niż o 1,5 punktu procentowego Stopa procentowa nie może przekraczać średniej stopy procentowej w 3 krajach o najniżej stopie inflacji o więcej niż o 2 punktu procentowego Kryterium kursowe: W okresie 2 lat poprzedzających wejście do EMU kurs waluty danego kraju musi utrzymać się w widełkach wyznaczonych przez EMS 20

21 Ekonomiczne przyczyny sformułowania kryteriów konwergencji Kryterium inflacyjne i stóp procentowych: Przy sztywnych kursach walutowych zbieżność stóp inflacji i stóp procentowych zapewnia wiarygodne utrzymanie stałych kursów i nie powoduje powstawania presji spekulacyjnej Zbieżność stóp inflacji jest warunkiem koniecznym prowadzenia wspólnej polityki pieniężnej (wspólna nominalna stopa procentowa) Zapewnia utrzymanie niskiej inflacji Zbieżność stóp inflacji pozwala utrzymać niezmienny poziom konkurencyjności towarów (ceteris paribus) 21

22 Ekonomiczne przyczyny sformułowania kryteriów konwergencji Kryteria fiskalne: Brak koordynacji polityki fiskalnej stwarza ryzyko powstania swoistego negatywnego efektu zewnętrznego kraj mający nadmierny deficyt budżetowy z rosnącym długiem publicznym powoduje zawyżenie stop procentowych dla całej unii, co powoduje wzrost kosztów obsługi długu również dla pozostałych członków, stąd konieczne było ograniczenie deficytów budżetowych i długu publicznego Problem dylematu więźnia polityka fiskalna na zintegrowanym rynku o usztywnionych kursach jest skuteczna w krótkim okresie. Oznacza to pokusę do krótkowzrocznego wywołania poprawy koniunktury. Jednak wdrożenie ekspansywnej polityki fiskalnej we wszystkich krajach łącznie powoduje wzrost stop procentowych i znacznie mniejsze korzyści nawet w krótkim okresie 22

23 Stopień spełnienia kryteriów: maj 1998 Wysoka zbieżność stop inflacji (wartość bazowa 2,7%), tylko Grecja nie spełniła kryterium inflacyjnego (5,2%) Wysoka zbieżność długoterminowych stop procentowych (wartość bazowa 7,8%), Grecja nie spełniła tego kryterium (9,9%) Jedynie funt brytyjski i korona szwedzka nie uczestniczyły w ERM2 Wszystkie kraje z wyjątkiem Grecji osiągnęły poziom deficytów budżetowych nie przekraczający 3% PKB Najgorsze wyniki osiągnięto w zakresie poziomu długu publicznego. To kryterium formalnie spełniły tylko cztery państwa (Luksemburg, Finlandia, Wielka Brytania i Francja). Belgia 123%, Włochy 119,8% PKB 23

24 Konwergencja stóp inflacji 24

25 Elastyczność rynku pracy 25

26 Czy EMU jest optymalnym obszarem walutowym? Intensywnie powiązane handlowo, ale: Różnice w strukturze gospodarczej Różnice w preferencjach co do polityki gospodarczej Różnice w mechanizmach transmisji monetarnej Bardzo niska mobilność przestrzenna ludności 26

27 Korzyści i koszty w ocenie społecznej 27

28 Korzyści Korzyści bezpośrednie (już w krótkim okresie): automatyczne, trwałe, kumulujące się w czasie, redukcja ryzyka kursowego redukcja kosztów transakcyjnych spadek nominalnych stóp procentowych większa przejrzystość cen mniejsze ryzyko makroekonomiczne inwestycje zagraniczne, wzrost PKB Korzyści pośrednie (perspektywa średnio i długookresowa): warunkowe - od czego zależą? wzrost konkurencji, intensyfikacja wymiany handlowej, wzrost inwestycji wzrost efektywności funkcjonowania rynków finansowych 28

29 Skutki handlowe 29

30 Skutki inwestycyjne 30

31 Integracja rynków finansowych 31

32 Polski rynek finansowy na tle UE 32

33 Skutki dla PKB 33

34 Potencjalne źródła zagrożeń Brak zmienności nominalnego kursu walutowego oznacza rezygnacje z możliwości prowadzenia autonomicznej polityki kursowej decyzje w sprawie stóp procentowych podejmować będzie Europejski Bank Centralny, a nie polska Rada Polityki Pieniężnej (ryzyko ewentualnej nieadekwatności polityki pieniężnej) Jaki wpływ na proces decyzyjny EBC? Zagrożenia w średnim okresie maja charakter warunkowy (nieoptymalny kurs konwersji złotego na euro, zbyt szybki wzrost płac bądź tez boom kredytowy a zwłaszcza nadmierny wzrost cen na rynku nieruchomości) 34

35 Cykl koniunkturalny w Polsce i UE 35

36 Czy faktycznie euro powoduje wzrost cen? 37

37 Zaokrąglanie cen? 38

38 EPL w Polsce 39

39 Europejski Bank Centralny Europejski System Banków Centralnych (ESBC) prowadzi politykę monetarną w strefie euro Składa się z Europejskiego Banku Centralnego (EBC) z siedzibą we Frankfurcie oraz krajowych banków centralnych, które obecnie pełnią rolę analogiczną do banków Rezerwy Federalnej w USA Decyzje ESBC podejmowane są na drodze głosowania rady zarządzającej EBC, w skład której wchodzi sześciu członków zarządu EBC (włączając w to prezesa EBC) oraz prezesi krajowych banków centralnych Nadrzędny cel EBC zapisany w traktacie to utrzymywanie stabilności cen Regulacje traktatowe zapewniają EBC wysoki stopień niezależności (instytucjonalnej, personalnej, funkcjonalnej i finansowej) 40

40 Europejski Bank Centralny Niezależność instytucjonalna (zwana inaczej polityczną): niemożność zwracania się przez EBC, krajowe banki centralne państw członkowskich UE i członków ich organów decyzyjnych o instrukcje lub przyjmowaniu ich od instytucji UE, ani rządów państw członkowskich. EBC nie może też udzielać kredytów organom UE ani podmiotom sektora publicznego w poszczególnych krajach Ale istnieje obowiązek składania sprawozdań z działalności banku przed Parlamentem Europejskim. Niezależność finansowa: rozdzielność finansów EBC i finansów EEC. EBC dysponuje też własnym budżetem. 41

41 Europejski Bank Centralny Niezależność personalna: kadencje prezesów krajowych banków centralnych trwają min. 5 lat, zaś członkowie zarządu EBC mogą piastować swoje stanowiska przez 8 lat i nie mają możliwości wyboru na kolejną kadencję: możliwe odwołania tylko przy poważnych uchybieniach lub niezdolności do wykonywania obowiązków Niezależność funkcjonalna oznacza, że EBC jest w swoim działaniu niezależny. EBC przyznane ma wszelkie instrumenty i kompetencje, które są niezbędne do sprawnego prowadzenia polityki pieniężnej. 42

Integracja walutowa w Europie: geneza EMU

Integracja walutowa w Europie: geneza EMU Integracja walutowa w Europie: geneza EMU Wykład 13 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, CE UW Copyright Gabriela Grotkowska 2 Wykład 13 Europejska integracja gospodarcza: podstawowe fakty Integracja

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 15 Europejska Unia Monetarna

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 15 Europejska Unia Monetarna Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 15 Europejska Unia Monetarna Leszek Wincenciak Wydział Nauk Ekonomicznych UW 2/30 Plan wykładu: Wprowadzenie Integracja walutowa w Europie Od mechanizmu kursowego

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro część I Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Wykład 12. Integracja walutowa. Plan wykładu

Wykład 12. Integracja walutowa. Plan wykładu Wykład 12 Integracja walutowa Plan wykładu 1. Waluta globalna 2. Teoria optymalnych obszarów walutowych 3. Europejska Unia Walutowa i Gospodarcza (EMU) 4. Działalność ECB 1 1. Waluta globalna Paul Volcker

Bardziej szczegółowo

D Huto. UTtt. rozsieneoia o Somne

D Huto. UTtt. rozsieneoia o Somne D Huto UTtt rozsieneoia o Somne Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne Warszawa 2007 Wstęp 9 ROZDZIAŁ I Zarys teoretycznych podstaw unii monetarnej 15 1. Główne koncepcje i poglądy teoretyczne 15 1.1. Unia monetarna

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel dr Monika Pettersen-Sobczyk Uniwersytet Szczeciński 3 grudnia 2015 r. Temat: Walutowa Wieża Babel 1) Czy potrzebujemy własnej waluty? 2) Czy ma sens

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz Rezerwa obowiązkowa FINANSE dr Bogumiła Brycz Zakład Analiz i Planowania Finansowego Rezerwa obowiązkowa - częśćśrodków pienięŝnych zdeponowanych na rachunkach bankowych, jaką banki komercyjne muszą przekazać

Bardziej szczegółowo

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Warunki uzyskania zaliczenia

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro dr Marta Musiał Katedra Bankowości i Finansów Porównawczych Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński 17 listopad 2016 r. PLAN

Bardziej szczegółowo

Nowa Teoria Optymalnego Obszaru Walutowego

Nowa Teoria Optymalnego Obszaru Walutowego Nowa Teoria Optymalnego Obszaru Walutowego dr Grzegorz Tchorek Biuro ds. Integracji ze Strefą Euro, Narodowy Bank Polski Uniwersytet Warszawski, Wydział Zarządzania Poglądy wyrażone przez autora nie stanowią

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

Teoria Optymalnego Obszaru Walutowego

Teoria Optymalnego Obszaru Walutowego Teoria Optymalnego Obszaru Walutowego dr Grzegorz Tchorek Biuro ds. Integracji ze Strefą Euro, Narodowy Bank Polski Uniwersytet Warszawski, Wydział Zarządzania Poglądy wyrażone przez autora nie stanowią

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla polityki makroekonomicznej na drodze do wspólnej waluty. Doświadczenia krajów strefy euro

Wyzwania dla polityki makroekonomicznej na drodze do wspólnej waluty. Doświadczenia krajów strefy euro Wyzwania dla polityki makroekonomicznej na drodze do wspólnej waluty Doświadczenia krajów strefy euro Przeprowadzone na potrzeby Raportu analizy NBP (2009) wskazują, że: w perspektywie długookresowej przyjęcie

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowy system walutowy

Międzynarodowy system walutowy Międzynarodowy system walutowy WYKŁAD 13 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Copyright Gabriela Grotkowska Wykład 13 Międzynarodowy system walutowy Przed systemem waluty złotej System waluty

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl Teoria optymalnych

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Unia Gospodarcza i Pieniężna

Unia Gospodarcza i Pieniężna Unia Gospodarcza i Pieniężna Polityka gospodarcza i pieniężna (art. 119 TfUE) Dla osiągnięcia celów określonych w artykule 3 Traktatu o Unii Europejskiej, działania Państw Członkowskich i Unii obejmują,

Bardziej szczegółowo

Mikro i makroekonomia integracji europejskiej Spotkanie 8

Mikro i makroekonomia integracji europejskiej Spotkanie 8 Mikro i makroekonomia integracji europejskiej Spotkanie 8 Makroekonomiczne aspekty integracji gospodarczej Integracja monetarna Katarzyna Śledziewska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 14 i 15 Polska w strefie euro

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 14 i 15 Polska w strefie euro Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 14 i 15 Polska w strefie euro http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl Czy opłaca się wejść do strefy euro? 1. Rola

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r.

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.6.2014 r. COM(2014) 324 final 2014/0170 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. PL PL UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

Data Temat Godziny Wykładowca

Data Temat Godziny Wykładowca Harmonogram zajęć w ramach Studiów Podyplomowych Mechanizmy funkcjonowania strefy EURO (IV edycja) organizowanych przez Uniwersytet Opolski przy wsparciu Narodowego Banku Polskiego (zajęcia odbywać się

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Euro wspólny pieniądz

Euro wspólny pieniądz Euro wspólny pieniądz dr Agnieszka Kłos Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Europejskiej

Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Europejskiej Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Spis treści: Wykaz skrótów Wprowadzenie Część I USTRÓJ WALUTOWY I FINANSE UNII EUROPEJSKIEJ Rozdział I Ustrój walutowy Unii 1. Pojęcie i zakres oraz podstawy

Bardziej szczegółowo

Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa

Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa Optymalny obszar walutowy Kiedy do euro? Danemu krajowi opłaca się przyjąć wspólną walutę wtedy, kiedy korzyści z tym

Bardziej szczegółowo

Unia Gospodarcza i Walutowa wprowadzenie. Autor: Marek Chałas

Unia Gospodarcza i Walutowa wprowadzenie. Autor: Marek Chałas Unia Gospodarcza i Walutowa wprowadzenie Autor: Marek Chałas Skrócony opis lekcji W czasie zajęć uczniowie zapoznają się z problematyką związaną z wprowadzeniem wspólnej europejskiej waluty. Dowiadują

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia. gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r.

Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia. gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r. Bruksela, dnia 12 maja 2010 r. Sprawozdanie nr 29/2010 Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r. Wstęp W sprawozdaniu z konwergencji

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej DOCHODZĄC DO EURO dr Monika Poboży, UW Plan Wernera pierwsze podejście Państwa założycielskie,

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Anna Trzecińska, Wiceprezes NBP Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Warszawa / XI Kongres Ryzyka Bankowego BIK / 25 października 2016 11-2002 5-2003 11-2003

Bardziej szczegółowo

Unia Gospodarcza i Walutowa. Dr hab. Urszula Kurczewska

Unia Gospodarcza i Walutowa. Dr hab. Urszula Kurczewska Unia Gospodarcza i Walutowa Dr hab. Urszula Kurczewska Unia Gospodarcza i Walutowa Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) to kolejny etap procesu integracji UE. Oznacza ona wspólną politykę monetarną państw

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Estonię euro w dniu 1 stycznia 2011 r.

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Estonię euro w dniu 1 stycznia 2011 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.5.2010 KOM(2010) 239 wersja ostateczna 2010/0135 (NLE) C7-0131/10 Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przyjęcia przez Estonię euro w dniu 1 stycznia 2011 r. PL PL UZASADNIENIE

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 11 / 01 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 00 9 0 fax (+ ) 9 1 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro

Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro 2 Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro Część I. Wzmocnienie instytucjonalne strefy euro Rozdział 1. Integracja fiskalna Rozdział 2.

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 9 / 1 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 9 fax (+ ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów Ul.

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 5 / 015 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 9 3 00 9 3 0 fax (+8 ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 5 / 1 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 69 36 69 36 fax (+8 ) 69 1 77 e-mail: dziennikarze @mofnet.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 14 Unia monetarna: teoria optymalnych obszarów walutowych

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 14 Unia monetarna: teoria optymalnych obszarów walutowych Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 14 Unia monetarna: teoria optymalnych obszarów walutowych Leszek Wincenciak Wydział Nauk Ekonomicznych UW 2/36 Plan wykładu: Teoria optymalnych obszarów walutowych

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 11

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 11 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 11 Wstęp do ekonomii międzynarodowej Gabriela Grotkowska. Agenda Kartkówka Czym gospodarka otwarta różni się od zamkniętej? Pomiar otwarcia gospodarki Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE Spis treści Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa xiii xv WPROWADZENIE l Rozdział l. Ekonomiczne opisanie świata 3 1.1. Stany Zjednoczone 4 1.2. Unia Europejska 10 1.3. Chiny 15 1.4. Spojrzenie na inne

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed Polską gospodarką Paweł Kruk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 04-12-2014 r. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, chodzi o : Pieniądze

Bardziej szczegółowo

Od Traktatu Rzymskiego Do Traktatu z Mastricht. Integracja

Od Traktatu Rzymskiego Do Traktatu z Mastricht. Integracja Od Traktatu Rzymskiego Do Traktatu z Mastricht. Integracja Walutowa Spis treści: 1.Traktat Rzymski - Wspólny Rynek Strefa wolnego handlu Unia celna 2.Początki integracji walutowej Trudności ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE "OCHRONA ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM

STUDIA PODYPLOMOWE OCHRONA ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM 3 4 5 6 7 Unia Europejska i prawo unijne po Traktacie z Lizbony -zagadnienia wprowadzające Prof. dr hab. Stanisław Biernat 7 listopada 05 r. Droga Polski do Unii Europejskiej 99 Podpisanie Układu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 7 / 2014 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+48 22) 694 36 00 694 36 04 fax (+48 22) 694 41 77 e-mail: dziennikarze

Bardziej szczegółowo

Droga Polski do Unii Europejskiej

Droga Polski do Unii Europejskiej Prof. dr hab. Stanisław Biernat Unia Europejska i prawo unijne po Traktacie z Lizbony -zagadnienia wprowadzające STUDIA PODYPLOMOWE 7 listopada 2015 r. Droga Polski do Unii Europejskiej 1991 Podpisanie

Bardziej szczegółowo

Europejski System Banków Centralnych

Europejski System Banków Centralnych Europejski System Banków Centralnych Katedra Studiów nad Procesami Integracyjnymi INPiSM UJ ul. Wenecja 2, 33-332 Kraków Instytucje i organy UGiW 1. Rada Europejska 2. Rada Unii Europejskiej 3. Komisja

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład XI Unia Gospodarczo-Walutowa

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład XI Unia Gospodarczo-Walutowa Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład XI Unia Gospodarczo-Walutowa Geneza UGW System z Bretton Woods Złoto jako główny środek rezerwowy i płatniczy Stały parytet wymiany dolara na złoto

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Art. 127 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: 1. Głównym celem ESBC (Eurosystemu) jest utrzymanie stabilności cen.

Art. 127 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: 1. Głównym celem ESBC (Eurosystemu) jest utrzymanie stabilności cen. Jednolita polityka pieniężna EBC, a zróżnicowanie strefy euro mgr Dominika Brózda Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Rozbieżność gospodarek strefy euro, a jednolita polityka

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia gospodarki otwartej. Temat 9: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Makroekonomia gospodarki otwartej. Temat 9: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Makroekonomia gospodarki otwartej Temat 9: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie Interwencje banku centralnego Wpływ na podaż pieniądza

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK 29.2.207 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 536 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 208 ROK Końcowe miesiące roku to dla większości menedżerów i specjalistów

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Kursy i rynki walutowe - synteza

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Kursy i rynki walutowe - synteza MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE 2017 Kursy i rynki walutowe - synteza Rodzaje notowań 2 Pośrednie liczba jednostek pieniądza zagranicznego przypadającego na jednostkę pieniądza krajowego 0,257 PLN/EUR

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna nowych państw członkowskich Unii Europejskiej

Polityka pieniężna nowych państw członkowskich Unii Europejskiej Polityka pieniężna nowych państw członkowskich Unii Europejskiej Od transformacji przez inflację do integracji Wiesława Przybylska-Kapuścińska Oficyna a Wolters Kluwer business monografie Wstęp 9 CZĘŚĆ

Bardziej szczegółowo

BIULETYN 6/2017. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Wzmocnienie unii walutowej i gospodarczej. Strefa euro

BIULETYN 6/2017. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Wzmocnienie unii walutowej i gospodarczej. Strefa euro Wzmocnienie unii walutowej i gospodarczej Współpraca gospodarcza i walutowa w państwach UE, której efektem jest posługiwanie się wspólną walutą euro ( ) jest jedną z największych osiągnięć integracji europejskiej.

Bardziej szczegółowo

BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO

BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII PRODUKCJI BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO Arkadiusz Skowron O P O L E 2 0 0 7 SPIS TREŚCI WSTĘP...3 1. Zagrożenia i koszty

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 1

Bankowość Zajęcia nr 1 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 1 Bankowość centralna, przemiany w pośrednictwie finansowym System bankowy Dwuszczeblowość: bank centralny + banki komercyjne (handlowe);

Bardziej szczegółowo

Droga do wspólnej waluty. Podsumowanie doświadczeń państw strefy euro

Droga do wspólnej waluty. Podsumowanie doświadczeń państw strefy euro Droga do wspólnej waluty. Podsumowanie doświadczeń państw strefy euro Wyniki obserwacji z Raportu NBP 2009 Dr Grzegorz Tchorek Struktura Raportu Rozdział 1. Wspólna europejska waluta Rozdział 2. Polska

Bardziej szczegółowo

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Model

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO NA POZYCJĘ KONKURENCYJNĄ UNII EUROPEJSKIEJ W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM Tomasz Białowąs Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej, UMCS w Lublinie bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej STABILIZACJA KURSU WALUTOWEGO PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO STREFY EURO Joanna Stryjek, SGH Wejście

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej PF Monitor konwergencji nominalnej w UE czerwiec Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer / Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+ ) fax (+ ) e-mail: dziennikarze

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej PM Monitor konwergencji nominalnej w UE październik Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer / Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+ ) fax (+ ) e-mail: dziennikarze

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 13 Polityka fiskalna w Unii Walutowej

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 13 Polityka fiskalna w Unii Walutowej Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 13 Polityka fiskalna w Unii Walutowej http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl 1. Jaka jest rola polityki fiskalnej

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

Deficyt budżetowy i dług publiczny w dłuższym okresie. Joanna Siwińska

Deficyt budżetowy i dług publiczny w dłuższym okresie. Joanna Siwińska Deficyt budżetowy i dług publiczny w dłuższym okresie Joanna Siwińska Dług publiczny, jako % PKB Dług publiczny kraje rozwinięte 1880 1886 1892 1898 1904 1910 1916 1922 1928 1934 1940 1946 1952 1958 1964

Bardziej szczegółowo

Forum Bankowe Uwarunkowania ekonomiczne i regulacyjne sektora bankowego. Iwona Kozera, Partner EY 15 marca 2017

Forum Bankowe Uwarunkowania ekonomiczne i regulacyjne sektora bankowego. Iwona Kozera, Partner EY 15 marca 2017 Forum Bankowe Uwarunkowania ekonomiczne i regulacyjne sektora bankowego Iwona Kozera, Partner EY 15 marca 2017 2000 2001 2002 2003 200 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 201 2015 2016 Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Konsolidacja finansów publicznych a kryzys strefy euro. Jerzy Osiatyński

Konsolidacja finansów publicznych a kryzys strefy euro. Jerzy Osiatyński Konsolidacja finansów publicznych a kryzys strefy euro Jerzy Osiatyński 2 Kryzys euro i lekcje dla Polski Czy załamanie się obszaru euro nie osłabi samej Unii Europejskiej lub w ogóle jej nie przekreśli?

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka wybranych banków centralnych. Edyta Kukieła Monika Maćkowiak

Charakterystyka wybranych banków centralnych. Edyta Kukieła Monika Maćkowiak Charakterystyka wybranych banków centralnych Edyta Kukieła Monika Maćkowiak Charakterystyka wybranych banków centralnych Niemcy Grecja Japonia Wielka Brytania Niemcy- Niemiecki Bank Federalny (DBB- Deutsche

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro?

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? Dr Krzysztof Biegun Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 3 kwietnia 2017 r. Czym jest UE? Unia Europejska to międzynarodowy

Bardziej szczegółowo

OD PLANU WERNERA POPRZEZ USTANOWIENIE ECU DO EURO, CZYLI HISTORIA WSPÓLNEJ WALUTY UNII EUROPEJSKIEJ

OD PLANU WERNERA POPRZEZ USTANOWIENIE ECU DO EURO, CZYLI HISTORIA WSPÓLNEJ WALUTY UNII EUROPEJSKIEJ Dariusz Adrianowski Uniwersytet Łódzki OD PLANU WERNERA POPRZEZ USTANOWIENIE ECU DO EURO, CZYLI HISTORIA WSPÓLNEJ WALUTY UNII EUROPEJSKIEJ Plan Barre a i Plan Wernera Plan wprowadzenia wspólnej waluty

Bardziej szczegółowo

Wspólne Polityki UE Wykład 3 Od Traktatu Rzymskiego do Jednolitego Rynku Europejskiego

Wspólne Polityki UE Wykład 3 Od Traktatu Rzymskiego do Jednolitego Rynku Europejskiego Wspólne Polityki UE Wykład 3 Od Traktatu Rzymskiego do Jednolitego Rynku Europejskiego Dr Katarzyna Śledziewska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Unia celna w ramach EWG

Bardziej szczegółowo

Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP

Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP ROZDZIAŁ I PODSTAWOWE ZAGADNIENIA UNIJNEGO SYSTEMU PRAWNEGO I FINANSOWEGO 1. Uwagi ogólne 2. Unijne regulacje prawne 3. Prawo pierwotne i prawo stanowione 4. Instytucje

Bardziej szczegółowo

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego Pojęcie integracji Integracja to proces scalania grupy elementów, który ma miejsce w ramach poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Geneza Unii Gospodarczo - Walutowej. Autor: Beata Łuba-Królik

Geneza Unii Gospodarczo - Walutowej. Autor: Beata Łuba-Królik Geneza Unii Gospodarczo - Walutowej Autor: Beata Łuba-Królik Skrócony opis lekcji Zajęcia przedstawiają istotę integracji europejskiej i gospodarczej oraz historyczne ujęcie procesu integracji europejskiej,

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej PM Monitor konwergencji nominalnej w UE styczeń Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer / Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) fax (+ ) e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej

Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej Struktura organizacyjna Katedry Ekonomii i Polityki Gospodarczej Kierownik KEiPG: dr hab. Alina Daniłowska, prof. nadz. SGGW Zakład Ekonomii Dr Aldona Zawojska

Bardziej szczegółowo

Polska a Europejska Unia Walutowa - do przełomu XX i XXI wieku.

Polska a Europejska Unia Walutowa - do przełomu XX i XXI wieku. Bogusław Marks * Agnieszka Skorupa Polska a Europejska Unia Walutowa - do przełomu XX i XXI wieku. Wprowadzenie. Utworzenie europejskiego obszaru walutowego jest jednym z najważniejszych wydarzeń politycznych

Bardziej szczegółowo

MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY

MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY MINISTERSTWO FINANSÓW MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY Warszawa, październik 2008 r. Poniższy dokument ma posłużyć ustaleniu kolejności niezbędnych działań w ramach procesu

Bardziej szczegółowo

Sveriges Riksbank

Sveriges Riksbank BANKOWOŚĆ CENTRALNA 1668 - Sveriges Riksbank W 1694 r. powstaje Bank of England, prawie wiek później Banco de Espana (1782), Bank of the United States (1791) czy Banque de France (1800). W XIX wieku powstały

Bardziej szczegółowo

Struktura Raportu. Rozdział 1. Wspólna europejska waluta. Rozdział 2. Polska warunki wyjściowe. Rozdział 5. Mechanizmy absorpcji wstrząsów

Struktura Raportu. Rozdział 1. Wspólna europejska waluta. Rozdział 2. Polska warunki wyjściowe. Rozdział 5. Mechanizmy absorpcji wstrząsów Struktura Raportu Rozdział 1. Wspólna europejska waluta Rozdział 2. Polska warunki wyjściowe Rozdział 3. Korzyści i szanse Rozdział 4. Koszty i zagrożenia Rozdział 5. Mechanizmy absorpcji wstrząsów Suplement:

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy

Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy Co zazwyczaj się mówi o wejściu do Strefy Euro? Polska musi spełniać 5 kryteriów z Maastricht Wejście Polski do strefy Euro jest generalnie korzystne Musimy wejść

Bardziej szczegółowo