Wybrane zagadnienia z metodologii badań pedagogicznych dla słuchaczy Podyplomowych Studiów Oligofrenopedagogiki

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wybrane zagadnienia z metodologii badań pedagogicznych dla słuchaczy Podyplomowych Studiów Oligofrenopedagogiki"

Transkrypt

1 Wybrane zagadnienia z metodologii badań pedagogicznych dla słuchaczy Podyplomowych Studiów Oligofrenopedagogiki Opracowano na podstawie : 1. Łobocki M., Metody i techniki badań pedagogicznych, Kraków Niemierko B., Zagadnienia ogólne [w] ABC osiągnięć szkolnych, pod red. Niemierko B., Warszawa Pilch T., Zasady badań pedagogicznych, Wrocław- Warszawa- Kraków- Gdańsk Pilch T., Metodologia pedagogicznych badań środowiskowych, Wrocław- Warszawa- Kraków- Gdańska Pilch T., Wujek T., Metody i techniki badań w pedagogice [w] pedagogika, pod red. Godlewskiego M., Krawcewicza S., Wujka T., Warszawa Węglińska M., Jak pisać pracę magisterską?, Kraków Etapy badań pedagogicznych Na ogół wszelkie badania naukowe obejmują następujące etapy: - zaistnienie sytuacji problemowej, - formułowanie problemów, a często także hipotez badawczych, - wybór i konstruowanie narzędzi badawczych, - dobór osób badanych, - przeprowadzenie badań, - opracowanie ich wyników. Struktura pracy struktura - układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość; budowa, ustrój S. WSTĘP (WPROWADZENIE). 1. PROBLEMATYKA BADAŃ W ŚWIETLE LITERATURY METEDOLOGICZNE PODSTAWY PRACY ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ ZAKOŃCZENIE-WNIOSKI Z BADAŃ..

2 WYKAZ (SPIS) TABEL.. BIBLIOGRAFIA.. ANEKS. Część teoretyczna pracy może zawierać następujące elementy: - przegląd literatury; - przesłanki psychologiczne (związane z tematem pracy); - analizę programu nauczania lub innych dokumentów; - przykłady konspektów lekcji, środków dydaktycznych. Strukturę tego fragmentu opracowania nazwać możemy strukturą zagadnieniową dlatego, że w istocie rzeczy chodzi nam o ujawnienie problemów, sposobów ich badania i wyciągania wniosków, które były podejmowane w pracach opublikowanych w różnych okresach. Reasumując: w rozdziale 1 dokonujemy przeglądu literatury, dotyczącej problemu, który chcemy badać, rozdział 2 dotyczy metodologii badań pedagogicznych, a trzeci obejmuje analizę wyników badań własnych. Struktura rozdziału metodologicznego METODOLOGICZNE PODSTAWY BADAŃ 1. Przedmiot, cele i typ badań 2. Problemy badawcze i hipotezy 3. Zmienne i ich wskaźniki 4. Metody, techniki i narzędzia badawcze 5. Charakterystyka terenu i przebiegu badań Dobór próby w badaniach pedagogicznych Koniecznym warunkiem trafnych i rzetelnych badań pedagogicznych obok m.in. poprawnego sformułowania problemów i hipotez badawczych oraz skonstruowania odpowiednich metod i technik badawczych jest właściwy dobór osób do tego rodzaju badań Przez dobór próby rozumie się wyselekcjonowanie dla celów badawczych np. pewnej liczby osób wchodzących w skład ściśle określonej zbiorowości nazywanej populacją, którą badacz jest w szczególny sposób zainteresowany. Różne sposoby doboru próby Znane są dotychczas trzy sposoby dokonywania doboru próby: dobór losowy uznawany za najlepszy, dobór celowy, czyli tendencyjny i dobór na podstawie ochotniczych zgłoszeń. W badaniach pedagogicznych zaleca się losowy wybór próby, zwłaszcza z licznego zbioru osób należących do danej populacji. Na ogół wyróżnia się pięć sposobów losowego doboru próby: prosty, systematyczny, warstwowy, grupowy i wielostopniowy. Prosty dobór próby

3 Przykładem prostego doboru próby jest wyciąganie odpowiednio ponumerowanych kartek z pojemnika po ich dokładnym wymieszaniu lub kart z należycie potasowanej talii, a także techniki stosowane w różnego rodzaju grach losowych, np. totolotku czy totalizatorze sportowym. Systematyczny dobór próby W badaniach pedagogicznych na ogół częściej niż prosty dobór próby stosuje się dobór systematyczny. Przykładem doboru systematycznego może być np. wywoływanie co piątego ucznia w klasie do odpowiedzi zgodnie z zapisem w dzienniku lekcyjnym lub ocenianie co trzeciego rysunku dziecięcego z dobrze wymieszanego zbioru 30 rysunków na określony temat. Tak więc istotną cechą systematycznego doboru próby jest ustalenie tzw. odstępu losowania k wyznaczającego standardową odległość między osobami dobieranymi do próby: co drugą, trzecią, czwartą lub piątą itp. Stąd też dobór taki nazywa się również schematem czy sposobem losowania co k-ty element. Warstwowy dobór próby Innym i bardziej złożonym od poprzednich sposobów losowego doboru próby jest jej warstwowy dobór. Bywa stosowany zwłaszcza w przypadku niejednorodnej i wyraźnie zróżnicowanej populacji. Polega on na wyodrębnieniu w niej względnie rozłącznych i wyczerpujących podgrup, nazywanych warstwami. Na przykład badając uczniów, nie bez znaczenia jest świadome dokonywanie ich rozwarstwienia z uwagi m.in. na płeć, wiek, miejsce zamieszkania, pochodzenie społeczne, poziom osiągnięć szkolnych lub sytuację rodzinną. W ten sposób łatwiej jest zapewnić większą reprezentatywność próby i skoncentrować się na osobach szczególnie bliskich zainteresowaniom badacza. Ważna jest tu dobra znajomość populacji, umożliwiająca jej podział na wyraźnie różniące się warstwy. Chodzi o to, by pozwalały one na jednoznaczne identyfikowanie osób należących do określonej warstwy, czyli w miarę jednorodnych właściwości interesujących badacza. Po wyodrębnieniu poszczególnych warstw (podgrup) określonej populacji pobiera się próbę losową z każdej z nich oddzielnie i niezależnie. Grupowy dobór próby W przypadku badań pedagogicznych losowy dobór próby często nie dotyczy poszczególnych osób, lecz określonych grup czy całych społeczności. Są nimi najczęściej klasy szkolne, szkoły, placówki opiekuńczo-wychowawcze, rodziny lub jeszcze inne instytucje opieki i wychowania, np. zastępy i drużyny harcerskie. Wówczas dokonuje się grupowego doboru próby, np. kilku zaledwie klas szkolnych spośród wszystkich klas danej szkoły lub jednej spośród wielu szkół w danej miejscowości. Nie bez znaczenia jest tu jednorodność dobieranych grup, np. kas I-III lub IV-VI albo szkół podstawowych w mieście lub na wsi, rodzin pełnych, rozbitych, zrekonstruowanych, zdezorganizowanych, zdemoralizowanych lub zastępczych itp. Taki dobór zależy od celów badawczych. W każdym razie z jego pomocą wylosowuje się pewną liczbę grup interesujących badacza spośród kilku, kilkunastu lub wielu im podobnych grup albo większych społeczności. Wylosowane grupy poddaje się następnie badaniom z uwzględnieniem na ogół wszystkich osób wchodzących w ich skład, zwłaszcza zaś, gdy badania te dotyczą mniej licznych grup, jak klasy szkolne, zespoły uczniowskie, grupy wychowawcze lub zastępy harcerskie. Wielostopniowy dobór próby

4 Pewną odmianą grupowego doboru próby jest wielostopniowy dobór (zwłaszcza dwustopniowy). Polega on zazwyczaj na wylosowaniu najpierw np. jakiejś jednej szkoły, a następnie klas, które zamierza się poddać badaniom. Jeśli natomiast uzna się, że nie zachodzi potrzeba objęcia badaniami wszystkich uczniów wylosowanych klas, dokonuje się dalszego ich doboru za pomocą prostego lub systematycznego losowania. To znaczy, w przypadku wielostopniowego doboru próby nie wszystkie osoby wylosowanej grupy albo grup podlegają badaniom, jak ma to miejsce w grupowym doborze. Przegląd metod i technik badań pedagogicznych Metoda badań odnosi się do ogólnych dyrektyw czy norm (reguł) postępowania badawczego, tj. obowiązujących bez względu na cel, jakiemu ma ona służyć, i warunki, w jakich się ją stosuje. Technika badań natomiast jest tożsama z bliżej skonkretyzowanymi wskazaniami, określającymi możliwie dokładnie i szczegółowo przebieg organizowanego za jej pomocą procesu badawczego. Podporządkowana jest z reguły określonej metodzie badań i pełni wobec niej rolę służebną. Inaczej mówiąc, technika badawcza jest zawsze pewną uszczegółowioną odmianą metody badań. Ta z kolei może w zasadzie poszczycić się kilkoma różnymi technikami badań. Wybrane metody i techniki badań w pedagogice (wg T. Pilcha, 1997): 1. Metody badań: Eksperyment pedagogiczny. Monografia pedagogiczna. Metoda indywidualnych przypadków. Metoda sondażu diagnostycznego. 2. Techniki badań pedagogicznych: Obserwacja. Wywiad. Ankieta. Badanie dokumentów. Analiza treści. Techniki projekcyjne. Techniki socjometryczne. 3. Narzędzia badawcze: Kwestionariusz wywiadu. Kwestionariusz ankiety. Kwestionariusz ankiety rozsyłanej. Test socjometryczny. Dyspozycje i arkusz obserwacji. Arkusz obserwacji. Skala do badania przystosowania dziecka. T. Pilch: Metoda jest zespołem czynności i zabiegów zmierzających do poznania określonego przedmiotu. Jest to pewnego rodzaju charakter działania, jaki podejmujemy dla zdobycia interesujących nas danych (1971). T. Pilch: Technika badawcza natomiast jest określoną czynnością służącą do uzyskania pożądanych danych. Jest pojedynczą procedurą, polegającą na wykonaniu określonej czynności badawczej (1971).

5 T. Pilch i T. Wujek: Narzędzie badawcze jest przedmiotem służącym do realizacji wybranej techniki badań. O ile technika badawcza oznacza czynność, np. obserwowanie, prowadzenie wywiadu, o tyle narzędzie badawcze to instrument służący do technicznego gromadzenia danych z badań. W tym rozumieniu narzędziem badawczym będzie kwestionariusz wywiadu, magnetofon, arkusz obserwacyjny, a nawet ołówek [ ] (1974). [ ] metoda jest pojęciem najszerszym i nadrzędnym w stosunku do techniki i narzędzia badawczego. Technika z kolei jest pojęciem podrzędnym wobec metody i nadrzędnym w stosunku do narzędzia badawczego. To ostatnie zaś ma zakres najwęższy i jest pojęciem podrzędnym zarówno wobec pojęcia metody, jak i pojęcia techniki badawczej (1977). Eksperyment pedagogiczny T. Pilch: Eksperyment pedagogiczny to szczególny sposób gromadzenia wiedzy o badanym osobniku lub zbiorowości, polegający na organizowaniu sytuacji nietypowej, która wyzwala postawy i reakcje badanych lub badanego (1971). Monografia pedagogiczna T. Pilch: Dotychczasowe ustalenia pozwalają nam nazwać monografią metodę badań, której przedmiotem są instytucje wychowawcze, w rozumieniu placówki, lub instytucjonalne formy działalności wychowawczej, prowadzącą do gruntownego rozpoznania struktury instytucji, zasad i efektywności działań wychowawczych oraz opracowania koncepcji ulepszeń i prognoz rozwojowych (1977). Metoda monograficzna realizowana być może przez wiele różnorodnych technik, prawie zawsze posługuje się badaniem dokumentacji, bardzo często wprowadza elementy obserwacji uczestniczącej, ankiety lub wywiady (1977). Metoda indywidualnych przypadków T. Pilch: Przyjmując przeto przedmiot badań i funkcję metody indywidualnych przypadków za elementy konstytutywne, definicję jej można by sformułować następująco: metoda indywidualnych przypadków jest sposobem badań, polegającym na analizie jednostkowych losów ludzkich, uwikłanych w określone sytuacje wychowawcze, lub na analizie konkretnych zjawisk natury wychowawczej poprzez pryzmat jednostkowych biografii ludzkich z nastawieniem na opracowanie diagnozy przypadku lub zjawiska w celu podjęcia działań terapeutycznych (1977). Najbardziej użyteczną techniką w przypadku omawianej metody jest wywiad. Znakomicie uzupełnia go obserwacja i analiza dokumentów osobistych. Niekiedy pomocne być mogą techniki projekcyjne, testy (1977). Metoda sondażu diagnostycznego T. Pilch: Metoda sondażu diagnostycznego jest sposobem gromadzenia wiedzy o przedmiotach strukturalnych i funkcjonalnych oraz dynamice zjawisk społecznych, opiniach i poglądach wybranych zbiorowości, nasilaniu się i kierunkach rozwoju określonych zjawisk, o wszelkich innych zjawiskach instytucjonalnie nie zlokalizowanych, posiadających znaczenie wychowawcze, w oparciu o specjalnie dobraną grupę reprezentującą populację generalną, w której badane zjawisko występuje. W badaniach sondażowych najczęściej występujące techniki to wywiad, ankieta, analiza dokumentów osobistych, techniki statystyczne i inne (1977).

6 Co nazywamy obserwacją? T. Pilch: Obserwacja jest czynnością badawczą, polegającą na gromadzeniu danych drogą postrzeżeń (1971). Wywiad T. Pilch: Wywiad jest rozmową badającego z respondentem lub respondentami według opracowanych wcześniej dyspozycji (1971). Ankieta T. Pilch: Ankieta jest ( ) techniką gromadzenia informacji, polegającą na wypełnianiu najczęściej samodzielnie przez badanego specjalnych kwestionariuszy, na ogół o wysokim stopniu standaryzacji, w obecności lub częściej nie w obecności ankietera (1977). Analiza dokumentów T. Pilch: Badanie dokumentów i materiałów jest techniką badawczą służącą do gromadzenia wstępnych, opisowych, także ilościowych informacji o badanej instytucji czy zjawisku wychowawczym. Jest również techniką poznawania biografii jednostek i opinii wyrażonych w dokumentach (1977). Pojęcie testu osiągnięć szkolnych B. Niemierko: Ściślej biorąc, test osiągnięć szkolnych jest zbiorem zadań, dostosowanym do określonej treści nauczania w taki sposób, by na podstawie wyniku testowania można było ustalić, w jakim stopniu treść ta jest opanowana przez ucznia, oraz przeznaczonym do rozwiązania w toku jednego zajęcia szkolnego. [ ]. Zamiennie stosowane nazwy >>test dydaktyczny<< i >>test wiadomości<< są mniej godne polecenia, gdyż pierwsza z nich jest zbyt szeroka, druga zaś za wąska (1975). Arkusz obserwacyjny T. Pilch: Arkusz obserwacyjny to wcześniej przygotowany kwestionariusz z wytypowanymi wszystkimi zagadnieniami, które objąć ma obserwacja. W odpowiednich rubrykach, pod określonym zagadnieniem notujemy wszelkie spostrzeżone fakty, zdarzenia i okoliczności mające związek z danym zagadnieniem (1971). Kwestionariusz T. Pilch i T. Wujek: Najważniejszym jednak warunkiem poprawnego przeprowadzenia wywiadu są właściwie przygotowane dyspozycje. Określa się je zazwyczaj mianem kwestionariusza. Ale dopiero wówczas słuszna jest taka nazwa, gdy jest to zestaw pytań, zbudowany według specjalnych zasad (1974). W związku z tym, że będą Państwo stosować przede wszystkim metodę sondażu diagnostycznego przypominam poniżej tę metodę.

7 Sondaż diagnostyczny Wiele kontrowersji wiąże się z określeniem jednej z najpopularniejszych metod badań społecznych w tym także pedagogicznych jaką jest sondaż, zwany przez jednych sondażem diagnostycznym, przez innych sondażem ankietowym czy sondażem na grupie reprezentatywnej. Ogólne założenia badań pedagogicznych uzasadniają przyjęcie nazwy sondażu diagnostycznego na użytek praktyki pedagogicznej. Metoda sondażu diagnostycznego jest sposobem gromadzenia wiedzy o atrybutach strukturalnych i funkcjonalnych oraz dynamice zjawisk społecznych, opiniach i poglądach wybranych zbiorowości, nasilaniu się i kierunkach rozwoju określonych zjawisk i wszelkich innych zjawiskach instytucjonalnie nie zlokalizowanych - posiadających znaczenie wychowawcze - w oparciu o specjalnie dobraną grupę reprezentującą populację generalną, w której badane zjawisko występuje. Badania sondażowe obejmują wszelkiego typu zjawiska społeczne o znaczeniu istotnym dla wychowania, ponadto stany świadomości społecznej, opinii i poglądów określonych zbiorowości, narastania badanych zjawisk, ich tendencji i nasilenia. Chodzi tu więc o wszystkie zjawiska, które nie posiadają instytucjonalnej lokalizacji a wręcz odwrotnie są jakby rozproszone w społeczeństwie. Badania sondażowe mają na celu wykrycie ich istnienia oraz ukazanie wszystkich atrybutów strukturalnych i funkcjonalnych. Sondaż stosowany w pedagogice społecznej tym się różni od sondażu stosowanego w socjologii skąd został zapożyczony że socjologiczne postępowanie badawcze dopełnione zostało w badaniach pedagogicznych postulatami dotyczącymi ulepszenia zbadanej rzeczywistości. Postuluje się zarówno sposoby reorganizacji środowiska, jak i cel reorganizacji. Projekt ulepszenia poznanej rzeczywistości pedagog społeczny tworzy w oparciu o posiadaną wiedzę dotyczącą systemów wartości, metod reorganizacji środowiska, sposobów wzmagania (aktywizowania) sił społecznych. Celem postulatów jest w wypadku stwierdzenia negatywnych stanów rzeczy spowodowanie zmiany tego, co istnieje, np. poprzez zastosowanie działań kompensacyjnych, czyli wyrównywanie braków lub zjawisk i stanów ujemnych. Celem postulatów może być także chęć zapobieżenia negatywnym stanom rzeczy, które mogą dopiero zaistnieć. Postępowanie nasze zaproponowane w ostatnim przypadku nazwiemy profilaktycznym, czyli takim, w którym stosuje się szczególnego typu działalność związaną z neutralizowaniem wpływu czynników powodujących potencjalne zagrożenie. Metoda sondażu pozwala na poznanie określonego zjawiska społecznego, ustalenie jego zasięgu, zakresu, poziomu i intensywności, następnie ocenę i w wyniku tego zaprojektowanie modyfikacji, czyli zmian ulepszających negatywne sytuacje życia ludzi w badanym środowisku albo wzmagających pozytywne momenty wzajemnych oddziaływań jednostek. Metoda sondażu daje nam opis i pozwala na wyjaśnienie pewnych zjawisk masowych czy ważniejszych procesów występujących w badanej zbiorowością. Charakterystyczne tu jest instrumentalne użycie respondentów jako jednostek dostarczających pożądanych informacji. Konsekwencje i wnioski z przeprowadzonych badań będą dotyczyły pośrednio naszych informatorów, a nie będą bezpośrednio celem badań, jak jest np. w studium indywidualnych przypadków. Metodę sondażu można stosować w tych przypadkach, kiedy ludzie wybrani jako respondenci są w stanie dostarczyć nam potrzebnych informacji, gdyż istotną cechą tej metody jest stosowanie głównie technik komunikowania (ustnie lub pisemnie). W badaniach metodą sondażu nie zawsze możemy przeprowadzić badania wyczerpujące, tzn. nie zawsze możemy zbadać wszystkie interesujące nas osoby, z których składa się zbiorowość. Zazwyczaj jest to niemożliwe, gdyż: a) badania są zbyt kosztowne; b) nie można dotrzeć do wszystkich osób, które pragniemy zbadać, badania mogą być zbyt

8 pracochłonne i długotrwałe. W takich przypadkach przeprowadza się badania częściowe, bada się część jednostek, ale wniosek uogólnia się na całość zbiorowości. Wyniki i wnioski będą zależały od tego, jaką część zbiorowości wybierzemy do badania. Ta część powinna być możliwie dokładną miniaturą całej zbiorowości, a uzyskuje się to dzięki temu, że każdej jednostce ze zbiorowości zapewnia się jednakową szansę dostania się do reprezentacji. Techniki stosowane w sondażu diagnostycznym W badaniach sondażowych najczęściej występujące techniki to ankieta, wywiad, analiza dokumentów osobistych, obserwacja, techniki statystyczne i inne. Ankieta - to szczególny przypadek wywiadu. Jest techniką gromadzenia informacji polegającą na wypełnianiu samodzielnie przez badanego specjalnych kwestionariuszy na ogół o wysokim stopniu standaryzacji w obecności lub najczęściej bez obecności ankietera. Jest ona zbiorem specjalnie sformułowanych pytań, na które osoba badana powinna dać odpowiedź. Badania ankietowe mają charakter masowy. Są one przydatne przy rozwiązywaniu problemów związanych z działalnością wychowawczą. Stosowane są również w innych dziedzinach życia społecznego i kulturalnego. Ankieta jest użyteczna w badaniach pedagogicznych jako metoda poznawania cech zbiorowości, zjawisk, opinii o wydarzeniach. Jest pomocnicza w początkowym etapie badań. Wyniki zebrane przy pomocy ankiety wymagają porównania z materiałem zebranym przy pomocy innych metod badawczych. Pytania ankiety są zamknięte i zaopatrzone w tzw. kafeterie czyli zestaw wszelkich możliwych odpowiedzi. Kafeterie bywają: zamknięte - oznacza to ograniczony zestaw możliwości odpowiedzi, poza które odpowiadający wyjść nie może, lecz tylko wybiera wśród możliwości jakie daje sformułowany zestaw. Kafeterie mogą być także półotwarte - czyli mogą być zestawem możliwych do wyboru odpowiedzi, które zawierają 1 punkt oznaczony słowem inne, pozwalający na zaprezentowanie swojej odpowiedzi, jeśli nie mieści się w żadnym sformułowaniu, koniunktywne - pozwalają na wybranie kilku odpowiedzi, dając potem możliwość obliczenia częstotliwości wyboru poszczególnych odpowiedzi, a tym samym tworzenia hierarchii, oraz dysjunktywne, dające możliwość wyboru tylko jednej odpowiedzi. W ankiecie pytania mogą również mieć charakter pytań otwartych. Pytania otwarte pozostawiają badanym całkowitą swobodę odpowiedzi. Warunki poprawności sondażu diagnostycznego Badania sondażowe jak wynika z samej nazwy opierają się niemal zawsze na badaniu specjalnie dobranej próby reprezentacyjnej z populacji generalnej. Precyzyjne określenie problemu badawczego pozwala na uściślenie zasięgu terytorialnego badanego zjawiska i dokonanie wyboru odpowiedniej próby do badań. Od rzetelności doboru próby zależy nasze prawo do rozciągania uogólnień na całą populację i budowania teorii oraz wstępnie chroni nas przed wyciąganiem błędnych i nieadekwatnych wniosków. Badający musi dążyć do wybrania takiej grupy do badań aby stanowiła ona możliwie najwierniejsze odbicie struktury, wszystkich elementów i wszystkich cech badanej populacji. Sondaż diagnostyczny pozwala na nader dowolną selekcję zgromadzonych z jej pomocą danych, co może łatwo prowadzić do zafałszowania końcowych wyników badań, zwłaszcza w przypadku niskiego morale badacza. W konstruowaniu pytań ankietowych rzeczą niebagatelną jest troska o odpowiednią ich formę i treść. Chodzi o to, aby: dotyczyły one wyłącznie spraw istotnych z punktu widzenia podejmowanych problemów badawczych,

9 były jednakowo rozumiane przez wszystkie osoby badane, nie były zbyt trudne do odpowiedzi, pozbawione były nadmiernej sugestii, były wyrażone w grzecznościowej formie. Nie bez znaczenia jest też prawidłowa kolejność zamieszczonych w ankiecie pytań. Przede wszystkim mają stanowić one pewną zwartą i logiczną całość, tj. być ułożone zgodnie ze swoistym poczuciem logiki. W związku z powyższym zaleca się zadawanie pytań od prostych (łatwych) do coraz bardziej skomplikowanych (trudnych), od ogólnych do szczegółowych, od nie krępujących do nieco bardziej drażliwych (osobistych). Szczególnej staranności wymaga sformułowanie możliwych na zadawane pytania ankietowe odpowiedzi, czyli tzw. kafeterii. Celowe wydaje się także odpowiednie ułożenie instrukcji poprzedzającej dawanie odpowiedzi na zadawane respondentom pytania. Zazwyczaj informuje się w niej o tym, kto przeprowadza badania i w jakim celu oraz jak należy odpowiadać na poszczególne pytania ankietowe. Wskutek błędnie postawionych pytań otrzymuje się odpowiedzi nieprawdziwe. Do tego rodzaju pytań zliczyć można m.in.: pytania alternatywne, pomimo że poprawna odpowiedź nie ogranicza się tylko do jednej z podanych w nim możliwości, np. Czy dzieci niepełnosprawne powinny być uczone w domu czy szkole specjalnej?", pytania domagające się informacji w sprawach, o których badani nie mają nic lub mają niewiele do powiedzenia, pytania o zdecydowane stanowisko w określonej sprawie, gdy tymczasem osoba badana nie ma co do tej sprawy wyrobionego zdania, pytania sformułowane w sposób nieprecyzyjny, sugestywny lub zbyt trudne.

Z ZAGADNIEŃ METODOLOGII BADAŃ PEDAGOGICZNYCH

Z ZAGADNIEŃ METODOLOGII BADAŃ PEDAGOGICZNYCH Z ZAGADNIEŃ METODOLOGII BADAŃ PEDAGOGICZNYCH WYKŁAD 2 dr Marta Herzberg Instytut Nauk Społecznych WSG Plan wykładu 1. Przedmiot i cele badań naukowych 2. Metody, techniki i narzędzia badawcze 3. Formułowanie

Bardziej szczegółowo

Badania sondażowe. Schematy losowania. Agnieszka Zięba. Zakład Badań Marketingowych Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa

Badania sondażowe. Schematy losowania. Agnieszka Zięba. Zakład Badań Marketingowych Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa Badania sondażowe Schematy losowania Agnieszka Zięba Zakład Badań Marketingowych Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa 1 Próba jako miniatura populacji CELOWA subiektywny dobór jednostek

Bardziej szczegółowo

Teoretyczne podstawy wychowania

Teoretyczne podstawy wychowania Teoretyczne podstawy wychowania 1. Wychowanie człowieka na tle różnych epok 2. Przedmiotowy wymiar wychowania 3. Podstawowe kategorie procesu wychowania 4. Proces wychowania i jego istota 5. Determinanty

Bardziej szczegółowo

Czy, jak i właściwie dlaczego można badać opinię publiczną?

Czy, jak i właściwie dlaczego można badać opinię publiczną? Czy, jak i właściwie dlaczego można badać opinię publiczną? Instytut Socjologii UO// Kształtowanie i badanie opinii publicznej // lato 2013/14 dr Magdalena Piejko Jak badać opinię publiczną? Co to jest

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe. Omówione zagadnienia. Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania

Badania marketingowe. Omówione zagadnienia. Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie Badania marketingowe Wykład 5 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Ograniczenia wtórnych źródeł informacji

Bardziej szczegółowo

METODOLOGIA BADAŃ WŁASNYCH

METODOLOGIA BADAŃ WŁASNYCH METODOLOGIA BADAŃ WŁASNYCH Punktem wyjścia w całym procesie badawczym jest sprecyzowanie problemu badawczego oraz wyznaczenie celów analizy. Będą one miały wpływ na tok postępowania w dalszych fazach tego

Bardziej szczegółowo

III Metodologia badań pedagogicznych Przedmiot badań. Cel Badań. Problem badawczy

III Metodologia badań pedagogicznych Przedmiot badań. Cel Badań. Problem badawczy III Metodologia badań pedagogicznych Przedmiot badań Według Zbigniewa Skornego przedmiot badań to: określony zbiór zjawisk, przedmiotów lub osób. Badanie psychologiczne i pedagogiczne dotyczą wybranej

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Zaoczne Studia Doktoranckie z Ekonomii Warszawa, 14 grudnia 2014 Metodologia i metoda badawcza Metodologia Zadania metodologii Metodologia nauka

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Zaoczne Studia Doktoranckie z Ekonomii Warszawa, 23 października 2016 Metodologia i metoda naukowa 1 Metodologia Metodologia nauka o metodach nauki

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Wydział Nauk Ekonomicznych UW Warszawa, 28 października 2014 Najważniejsze rodzaje badań Typy badań Podział wg celu badawczego Kryteria przyczynowości

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Administracja Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: dr Tomasz Kopczyński Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia Tryb studiów: Stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2000 Redakcja wydawnicza: Wojciech Śliwerski Korekta: Danuta Waląg Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska ISBN 978-83-7587-932-2 Oficyna Wydawnicza Impuls 30-619

Bardziej szczegółowo

2/18/2016 ELEMENTY SOCJOLOGII CO TO JEST SOCJOLOGIA? GORĄCA SOCJOLOGIA A SOCJOLOGIA NAUKOWA

2/18/2016 ELEMENTY SOCJOLOGII CO TO JEST SOCJOLOGIA? GORĄCA SOCJOLOGIA A SOCJOLOGIA NAUKOWA ELEMENTY SOCJOLOGII dr Agnieszka Kacprzak CO TO JEST SOCJOLOGIA? socjologia (societas i logos nauka o społeczeństwie) Społeczeństwo jest to pewna liczba ludzi, którzy w określonych czasach i pod pewnymi

Bardziej szczegółowo

Studia Pedagogiczne. Problemy Społeczne, Edukacyjne i Artystyczne 21,

Studia Pedagogiczne. Problemy Społeczne, Edukacyjne i Artystyczne 21, Justyna Miko-Giedyk "Identyfikowanie i zaspokajanie potrzeb społecznych w niepublicznych szkołach podstawowych", Zuzanna Zbróg, Kraków 2011 : [recenzja] Studia Pedagogiczne. Problemy Społeczne, Edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 1: Terminologia badań statystycznych dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka (1) Statystyka to nauka zajmująca się zbieraniem, badaniem

Bardziej szczegółowo

2/17/2015 ELEMENTY SOCJOLOGII PODRĘCZNIKI STARE WYDANIE PODRĘCZNIKA. Anthony Giddens Socjologia, PWN, Warszawa, 2012

2/17/2015 ELEMENTY SOCJOLOGII PODRĘCZNIKI STARE WYDANIE PODRĘCZNIKA. Anthony Giddens Socjologia, PWN, Warszawa, 2012 ELEMENTY SOCJOLOGII dr Agnieszka Kacprzak PODRĘCZNIKI Anthony Giddens Socjologia, PWN, Warszawa, 2012 PODRĘCZNIKI UZPEŁNIAJĄCE: Piotr Sztompka Socjologia. Analiza społeczeństwa, Znak, Kraków, 2003 Krystyna

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Wiesz już co chcesz osiągnąć w badaniu marketingowym i jak to (idealnie) zorganizować. Ale jakimi metodami? Skąd pewność, że będą efektywne? Ćwiczenie: jaką metodą zbadasz co koledzy/koleżanki na sali

Bardziej szczegółowo

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO SAMOTNE OJCOSTWO Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2006 Copyright by Anna Dudak Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2006 Recenzent: prof. zw. dr hab. Józef Styk Redakcja

Bardziej szczegółowo

Badania eksploracyjne Badania opisowe Badania wyjaśniające (przyczynowe)

Badania eksploracyjne Badania opisowe Badania wyjaśniające (przyczynowe) Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Demografia Wydział Nauk Ekonomicznych UW Warszawa, 4 listopada 2008 Najważniejsze rodzaje badań Typy badań Podział wg celu badawczego Badania eksploracyjne

Bardziej szczegółowo

DOBÓR PRÓBY. Czyli kogo badać?

DOBÓR PRÓBY. Czyli kogo badać? DOBÓR PRÓBY Czyli kogo badać? DZISIAJ METODĄ PRACY Z TEKSTEM I INNYMI Po co dobieramy próbę? Czym różni się próba od populacji? Na czym polega reprezentatywność statystyczna? Podstawowe zasady doboru próby

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe 2013_3. Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski

Badania marketingowe 2013_3. Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Badania marketingowe 2013_3 Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Ramowy program konwersatorium 1. System informacji rynkowej i jego składowe 2. Istota oraz klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH

METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH Schemat poznania naukowego TEORIE dedukcja PRZEWIDYWANIA Świat konstrukcji teoret Świat faktów empirycznych Budowanie teorii Sprawdzanie FAKTY FAKTY ETAPY PROCESU BADAWCZEGO

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA KROK PO KROKU

EWALUACJA KROK PO KROKU EWALUACJA KROK PO KROKU EWALUACJA KROK PO KROKU I. Czym jest EWALUACJA? II. Przebieg EWALUACJI. III. Metody zbierania danych. IV. Przykładowy układ treści raportu. V. Przykład projektu EWALUACJI. Ewaluacja

Bardziej szczegółowo

Rodzaje badań statystycznych

Rodzaje badań statystycznych Rodzaje badań statystycznych Zbieranie danych, które zostaną poddane analizie statystycznej nazywamy obserwacją statystyczną. Dane uzyskuje się na podstawie badania jednostek statystycznych. Badania statystyczne

Bardziej szczegółowo

ORIENTACJE, METODY, PROCEDURY i TECHNIKI BADAWCZE

ORIENTACJE, METODY, PROCEDURY i TECHNIKI BADAWCZE ORIENTACJE, METODY, PROCEDURY i TECHNIKI BADAWCZE. ORIENTACJA ORIENTACJA = zespół załoŝeń określający sposób ujmowania świata (ontologia) i sposoby jego poznawania (epistemologia) ORIENTACJA TEORETYCZNA:

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja w nowym nadzorze pedagogicznym

Ewaluacja w nowym nadzorze pedagogicznym PROGRAM WZMOCNIENIA EFEKTYWNOŚCI SYSTEMU NADZORU PEDAGOGICZNEGO I OCENY JAKOŚCI PRACY SZKOŁY ETAP II Szkolenie realizowane przez: Ewaluacja w nowym nadzorze pedagogicznym Ewaluacja wewnętrzna w NNP Projekt

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od autora... 9

Spis treści. Od autora... 9 Spis treści Od autora...................................................... 9 Rozdział I Powstanie i rozwój socjologii............. 13 1. Źródła wiedzy o społeczeństwie..................................

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 17 maja 2010r. Zmiany w treści Zapytania Ofertowego nr postępowania POKL1.18/WRZOS/1/2010

Warszawa, 17 maja 2010r. Zmiany w treści Zapytania Ofertowego nr postępowania POKL1.18/WRZOS/1/2010 Warszawa, 17 maja 2010r. Zmiany w treści Zapytania Ofertowego nr postępowania POKL1.18/WRZOS/1/2010 Dotyczy postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonego z zachowaniem zasady konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z fizyki II klasa Akademickie Gimnazjum Mistrzostwa Sportowego.

Wymagania edukacyjne z fizyki II klasa Akademickie Gimnazjum Mistrzostwa Sportowego. Wymagania edukacyjne z fizyki II klasa Akademickie Gimnazjum Mistrzostwa Sportowego. I. Wymagania programowe 1. Obserwowanie i opisywanie zjawisk fizycznych i astronomicznych. 2. Posługiwanie się metodami

Bardziej szczegółowo

Autoewaluacja,,ewaluacja wewnętrzna w Szkole Podstawowej nr 19 im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie

Autoewaluacja,,ewaluacja wewnętrzna w Szkole Podstawowej nr 19 im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie Autoewaluacja,,ewaluacja wewnętrzna w Szkole Podstawowej nr 19 im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie Olsztyn, 22 listopada 2011 Opracowała Urszula Ogonowska Refleksja Pierwsze ewaluacje w szkole rozpoczęliśmy

Bardziej szczegółowo

CELE I ZADANIA PRAKTYKI DYDAKTYCZNEJ

CELE I ZADANIA PRAKTYKI DYDAKTYCZNEJ CELE I ZADANIA PRAKTYKI DYDAKTYCZNEJ Studia podyplomowe w zakresie: Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna wraz z przygotowaniem psychologiczno-pedagogicznym i dydaktycznym dla I-go etapu kształcenia Praktyka

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI ŁUCJA JAROCH MOTYWY WYBORU ZAWODU PRZEZ UCZNIÓW KLAS III GIMNAZJALNYCH Z RÓŻNYCH ŚRODOWISK SPOŁECZNYCH Praca magisterska napisana pod kierunkiem

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKA PEDAGOGICZNA DYDAKTYCZNA

PRAKTYKA PEDAGOGICZNA DYDAKTYCZNA PRAKTYKA PEDAGOGICZNA DYDAKTYCZNA Studia podyplomowe w zakresie: Edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej Nabór: Imię i nazwisko słuchacza:. Nr albumu:. Rok akademicki:... Poznań, dnia... Szanowny/a Pan/i...

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Badania marketingowe Przegląd popularnych technik i ich zastosowania Uniwersytet Jagielloński Wydział Komunikacji Społecznej Studia dzienne Semestr zimowy 2015/2016 Jak zdobywać informacje, będące podstawą

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu...pedagogika... (Nazwa kierunku studiów)

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu...pedagogika... (Nazwa kierunku studiów) Karta (sylabus) modułu/przedmiotu...pedagogika... (Nazwa kierunku studiów) Studia pierwszego stopnia/profil ogólnoakademicki Przedmiot: Wprowadzenie do metodologii badań Kod przedmiotu: Przedmiot w języku

Bardziej szczegółowo

Zasady Oceniania Przedmiot: Matematyka

Zasady Oceniania Przedmiot: Matematyka I. Kontrakt między nauczycielem i uczniem Zasady Oceniania Przedmiot: Matematyka 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Prace klasowe, sprawdziany i odpowiedzi ustne są obowiązkowe.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W GIMNAZJUM PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W GIMNAZJUM 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają wszystkie wymienione w pkt. II formy aktywności ucznia. 3. Każdy

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - MATEMATYKA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - MATEMATYKA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - MATEMATYKA WYMAGANIA KONIECZNE - OCENA DOPUSZCZAJĄCA uczeń posiada niepełną wiedzę określoną programem nauczania, intuicyjnie rozumie pojęcia, zna ich nazwy i potrafi podać

Bardziej szczegółowo

Metodologia badań społecznych Kod przedmiotu

Metodologia badań społecznych Kod przedmiotu Metodologia badań społecznych - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Metodologia badań społecznych Kod przedmiotu 14.9-WP-PSP-MBS-W_pNadGen6WRNJ Wydział Kierunek Wydział Pedagogiki, Psychologii

Bardziej szczegółowo

mgr Małgorzata Pawlik

mgr Małgorzata Pawlik mgr Małgorzata Pawlik to projekt systemowych rozwiązań w środowisku szkolnym, uzupełniających wychowanie i ukierunkowanych na: wspomaganie ucznia w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi prawidłowemu

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Administracja Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: dr Tomasz Kopczyński Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia Tryb studiów: Niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Oligofrenopedagogika edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną

Studia podyplomowe Oligofrenopedagogika edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną Studia podyplomowe Oligofrenopedagogika edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną Regulamin praktyki pedagogicznej Opiekun praktyk w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej mgr Katarzyna

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA KONSTRUOWANIA PROGRAMÓW WCZESNEJ INTERWENCJI (KPWI)

PROCEDURA KONSTRUOWANIA PROGRAMÓW WCZESNEJ INTERWENCJI (KPWI) NODN SOPHIA SYSTEMOWA PROFILAKTYKA, STRONA 1 PROCEDURA KONSTRUOWANIA PROGRAMÓW WCZESNEJ INTERWENCJI (KPWI) Profilaktyczne programy wczesnej interwencji kierowane są do osób, które należą do grup wysokiego

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z wiedzy o społeczeństwie. Cele oceniania na lekcjach wos. i umiejętności wynikających z programu nauczania.

Przedmiotowy system oceniania z wiedzy o społeczeństwie. Cele oceniania na lekcjach wos. i umiejętności wynikających z programu nauczania. Przedmiotowy system oceniania z wiedzy o społeczeństwie. Cele oceniania na lekcjach wos. 1. Ustalenie stopnia opanowania przez ucznia wiadomości i umiejętności wynikających z programu nauczania. 2. Uzyskanie

Bardziej szczegółowo

Pobieranie prób i rozkład z próby

Pobieranie prób i rozkład z próby Pobieranie prób i rozkład z próby Marcin Zajenkowski Marcin Zajenkowski () Pobieranie prób i rozkład z próby 1 / 15 Populacja i próba Populacja dowolnie określony zespół przedmiotów, obserwacji, osób itp.

Bardziej szczegółowo

STANDARDY OPINIOWANIA RODZINNYCH OŚRODKACH DIAGNOSTYCZNO-KONSULTACYJNYCH. Ministerstwo Sprawiedliwości marzec 2011

STANDARDY OPINIOWANIA RODZINNYCH OŚRODKACH DIAGNOSTYCZNO-KONSULTACYJNYCH. Ministerstwo Sprawiedliwości marzec 2011 STANDARDY OPINIOWANIA W RODZINNYCH OŚRODKACH DIAGNOSTYCZNO-KONSULTACYJNYCH Ministerstwo Sprawiedliwości marzec 2011 Standardy opiniowania w rodzinnych ośrodkach diagnostyczno-konsultacyjnych wyznaczają

Bardziej szczegółowo

IV. Moduł: Narzędzia monitorowania podstawy programowej

IV. Moduł: Narzędzia monitorowania podstawy programowej IV. Moduł: Narzędzia monitorowania podstawy programowej Zasady tworzenia narzędzi monitorowania Punktem wyjścia do prawidłowego przeprowadzenia monitorowania musi być wyraźnie określony cel badania. monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Organizacja mierzenia jakości pracy szkoły w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół w Trzcianie

Organizacja mierzenia jakości pracy szkoły w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół w Trzcianie Organizacja mierzenia jakości pracy szkoły w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół w Trzcianie Wymaganie: Uczniowie są aktywni I. Wybrany obszar pracy szkoły. W roku szkolnym 2015/2016 po konsultacjach

Bardziej szczegółowo

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG:

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG: Niedostosowanie społeczne nieletnich. Działania, zmiana, efektywność. Justyna Siemionow Publikacja powstała na podstawie praktycznych doświadczeń autorki, która pracuje z młodzieżą niedostosowaną społecznie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EWALUACJI PROGRAMU NAUCZANIA. Bożena Belcar

PROJEKT EWALUACJI PROGRAMU NAUCZANIA. Bożena Belcar PROJEKT EWALUACJI PROGRAMU NAUCZANIA ETAPY PROCESU EWALUACJI I. Projektowanie II. Prowadzenie badań i gromadzenie danych III. Analiza danych oraz interpretacja wyników badań; wnioski IV. Raport ewaluacyjny

Bardziej szczegółowo

DOBÓR PRÓBY. Czyli kogo badać?

DOBÓR PRÓBY. Czyli kogo badać? DOBÓR PRÓBY Czyli kogo badać? DZISIAJ METODĄ PRACY Z TEKSTEM I INNYMI Po co dobieramy próbę? Czym róŝni się próba od populacji? Na czym polega reprezentatywność statystyczna? Podstawowe zasady doboru próby

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ roku szkolnym 2016/2017

ORGANIZACJA EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ roku szkolnym 2016/2017 załącznik 3 do planu nadzoru pedagogicznego ORGANIZACJA EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ roku szkolnym 2016/2017 Zagadnienia do ewaluacji wewnętrznej: 1. Diagnoza umiejętności nauczycieli w posługiwaniu się technologią

Bardziej szczegółowo

Grupę badawczą stanowili nauczyciele-wychowawcy 3 grup oddziałów przedszkolnych oraz uczniowie oddziałów przedszkolnych.

Grupę badawczą stanowili nauczyciele-wychowawcy 3 grup oddziałów przedszkolnych oraz uczniowie oddziałów przedszkolnych. WYMAGANIE 3. Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej. Przedmiot ewaluacji: Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej Cel ewaluacji

Bardziej szczegółowo

Metody badawcze. Metodologia Podstawowe rodzaje metod badawczych

Metody badawcze. Metodologia Podstawowe rodzaje metod badawczych Metody badawcze Metodologia Podstawowe rodzaje metod badawczych Metoda badawcza Metoda badawcza to sposób postępowania (poznania naukowego). planowych i celowych sposobach postępowania badawczego. Muszą

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji wewnętrznej w szkole 2013/2014. Respektowane są normy społeczne

Raport z ewaluacji wewnętrznej w szkole 2013/2014. Respektowane są normy społeczne Raport z ewaluacji wewnętrznej w szkole. Respektowane są normy społeczne S t r o n a 1 Raport z ewaluacji wewnętrznej w szkole 2013/2014. Respektowane są normy społeczne I. Cele i zakres ewaluacji 1. Cele

Bardziej szczegółowo

W trakcie studiów studenci zobowiązani są do zrealizowani praktyk w trzech typach placówek, tj.:

W trakcie studiów studenci zobowiązani są do zrealizowani praktyk w trzech typach placówek, tj.: Program 120-godzinnej praktyki pedagogicznej Studia podyplomowe Edukacja i Rehabilitacja Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną - Oligofrenopedagogika Rok akademicki 2015/2016 Uczelnia Jana Wyżykowskiego

Bardziej szczegółowo

Metodologia badań społecznych - laboratorium aktywności: CieszLab - Cieszyńskie Laboratorium Współpracy

Metodologia badań społecznych - laboratorium aktywności: CieszLab - Cieszyńskie Laboratorium Współpracy Metodologia badań społecznych - laboratorium aktywności: CieszLab - Cieszyńskie Laboratorium Współpracy Cieszyn 2014 r 1. Problemy badawcze, podstawowe założenia i przyjęte hipotezy Zagadnienia związane

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do egzaminu dyplomowego dla studentów kierunku Pedagogika PWSZ w Chełmie. Zakres pedagogiki ogólnej:

Zagadnienia do egzaminu dyplomowego dla studentów kierunku Pedagogika PWSZ w Chełmie. Zakres pedagogiki ogólnej: Zagadnienia do egzaminu dyplomowego dla studentów kierunku Pedagogika PWSZ w Chełmie. Zakres pedagogiki ogólnej: 1. Opisz rys historyczny pedagogiki. 2. Porównaj pojęcie wychowania w różnych teoriach pedagogicznych.

Bardziej szczegółowo

STANDARDY I KRYTERIA OCENY JAKOŚCI PROGRAMÓW PROMOCJI ZDROWIA I PROFILAKTYKI W RAMACH SYSTEMU REKOMENDACJI

STANDARDY I KRYTERIA OCENY JAKOŚCI PROGRAMÓW PROMOCJI ZDROWIA I PROFILAKTYKI W RAMACH SYSTEMU REKOMENDACJI STANDARDY I KRYTERIA OCENY JAKOŚCI PROGRAMÓW PROMOCJI ZDROWIA I PROFILAKTYKI W RAMACH SYSTEMU REKOMENDACJI 1. Ogólne dane o programie Nazwa własna Autorzy programu Organizacja/ instytucja odpowiedzialna

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe. - Konspekt wykładowy

Badania marketingowe. - Konspekt wykładowy Badania marketingowe - Konspekt wykładowy Badania marketingowe w logistyce Zakres materiału do egzaminu: 1. Wprowadzenie do przedmiotu - istota, przesłanki oraz użyteczność badań marketingowych 2. Informacja

Bardziej szczegółowo

Analiza gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole PEDAGOGICZNA

Analiza gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole PEDAGOGICZNA Analiza gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole PEDAGOGICZNA Diagnoza rozwoju dziecka w planowaniu pracy wychowawczo-dydaktycznej w przedszkolu, w oddziałach przedszkolnych, w innych formach wychowania

Bardziej szczegółowo

PLANY WYNIKOWE W ZAKRESIE V KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ OPRACOWANE NA PODSTAWIE MATERIAŁÓW KATECHETYCZNYCH Obdarowani przez Boga Z SERII DROGI PRZYMIERZA

PLANY WYNIKOWE W ZAKRESIE V KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ OPRACOWANE NA PODSTAWIE MATERIAŁÓW KATECHETYCZNYCH Obdarowani przez Boga Z SERII DROGI PRZYMIERZA 55 PLANY WYNIKOWE W ZAKRESIE V KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ OPRACOWANE NA PODSTAWIE MATERIAŁÓW KATECHETYCZNYCH Obdarowani przez Boga Z SERII DROGI PRZYMIERZA Działanie nauczyciela, w tym również katechety,

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe. Omówione zagadnienia

Badania marketingowe. Omówione zagadnienia Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie Badania marketingowe Wykład 6 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Rodzaje badań bezpośrednich Porównanie

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące rok szkolny 2010/2011

Ewaluacja Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące rok szkolny 2010/2011 Ewaluacja Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące rok szkolny 2010/2011 PLAN EWALUACJI OBSZARÓW EFEKTY DZIAŁALNOŚCI DYDAKTYCZNEJ, WYCHOWAWCZEJ I OPIEKUŃCZEJ ORAZ INNEJ DZIAŁALNOŚCI STATUTOWEJ SZKOŁY PROCESY

Bardziej szczegółowo

4. NA CZYM POLEGA PRACA ANKIETERA? PRZYGOTOWANIE DO PRACY W CHARAKTERZE ANKIETERA - Franciszek Sztabiński

4. NA CZYM POLEGA PRACA ANKIETERA? PRZYGOTOWANIE DO PRACY W CHARAKTERZE ANKIETERA - Franciszek Sztabiński WPROWADZENIE - Zbigniew Sawiński, Paweł B. Sztabiński 1. RYNEK BADAŃ - Zbigniew Sawiński 1.1 Rodzaje badań 1.2 Instytuty badawcze 1.3 Metody jakościowe i ilościowe 1.4 Projekty badawcze 1.5 Wielkość i

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. PRZYGOTOWANIE PROCESU BADAŃ MARKETINGOWYCH. 1.2.1. Faza identyfikacji problemów decyzyjnych lub okoliczności sprzyjających

CZĘŚĆ I. PRZYGOTOWANIE PROCESU BADAŃ MARKETINGOWYCH. 1.2.1. Faza identyfikacji problemów decyzyjnych lub okoliczności sprzyjających Badania marketingowe. Podstawy metodyczne Autor: Stanisław Kaczmarczyk Wstęp CZĘŚĆ I. PRZYGOTOWANIE PROCESU BADAŃ MARKETINGOWYCH Rozdział 1. Badania marketingowe a zarządzanie 1.1. Rozwój praktyki i teorii

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D S Y L A B U S Druk DNiSS nr 11D NAZWA PRZEDMIOTU: Teoretyczne i metodyczne podstawy pedagogiki wczesnoszkolnej Kod przedmiotu: Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Wydział: Wydział Humanistyczno - Społeczny

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH

OCENIANIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH Wymagania edukacyjne z biologii w gimnazjum OCENIANIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH METODY I NARZĘDZIA ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA, KTÓRE MOGĄ BYĆ STOSOWANE W OCENIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH UCZNIÓW: 1.Wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe. Podstawy metodyczne Stanisław Kaczmarczyk

Badania marketingowe. Podstawy metodyczne Stanisław Kaczmarczyk Badania marketingowe. Podstawy metodyczne Stanisław Kaczmarczyk Badania marketingowe stanowią jeden z najważniejszych elementów działań marketingowych w każdym przedsiębiorstwie. Dostarczają decydentom

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa Wymagania edukacyjne z zostały opracowane na podstawie: 1. Podstawy programowej dla gimnazjum z edukacji dla bezpieczeństwa 2. Programu nauczania edukacji

Bardziej szczegółowo

METODY, TECHNIKI I NARZĘDZIA ZBIERANIA DANYCH

METODY, TECHNIKI I NARZĘDZIA ZBIERANIA DANYCH Badać to korzystać z tego co już wiemy by poznać to coś, czego nie wiemy. (K. Konarzewski) EWALUACJI WEWNĘTRZNA SZKOŁY METODY, TECHNIKI I NARZĘDZIA ZBIERANIA DANYCH Opracowała: Halina Staniek doradca metodyczny

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania fizyka

Przedmiotowy system oceniania fizyka Przedmiotowy system oceniania fizyka 1. Cele oceniania - Zapoznanie uczniów z ich osiągnięciami edukacyjnymi i postępami w nauce. - Pomoc uczniowi w samodzielnym planowaniu swojego rozwoju. - Motywowanie

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA WEWNĘTRZNA PRZEDMIOT BADANIA PROCESY WSPOMAGANIA ROZWOJU I EDUKACJI DZIECI SĄ ZORGANIZOWANE W SPOSÓB SPRZYJAJĄCY UCZENIU SIĘ

EWALUACJA WEWNĘTRZNA PRZEDMIOT BADANIA PROCESY WSPOMAGANIA ROZWOJU I EDUKACJI DZIECI SĄ ZORGANIZOWANE W SPOSÓB SPRZYJAJĄCY UCZENIU SIĘ EWALUACJA WEWNĘTRZNA PRZEDMIOT BADANIA PROCESY WSPOMAGANIA ROZWOJU I EDUKACJI DZIECI SĄ ZORGANIZOWANE W SPOSÓB SPRZYJAJĄCY UCZENIU SIĘ KD- 6/2016 dzień drugi, część 1. Łomża, 3 listopada 2016 r. Zajęcia

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZOWANIE DZIAŁALNOŚCI DYDAKTYCZNEJ LXXXVI Liceum Ogólnokształcącego W ROKU SZKOLNYM 2006/2007

DIAGNOZOWANIE DZIAŁALNOŚCI DYDAKTYCZNEJ LXXXVI Liceum Ogólnokształcącego W ROKU SZKOLNYM 2006/2007 DIAGNOZOWANIE DZIAŁALNOŚCI DYDAKTYCZNEJ LXXXVI Liceum Ogólnokształcącego W ROKU SZKOLNYM 2006/2007 Obszar I. Programy nauczania Standard: W szkole nauczanie powiązane jest z wychowaniem, kształceniem umiejętności

Bardziej szczegółowo

Pedagogika współczesna

Pedagogika współczesna Pedagogika współczesna Sebastian Bakuła Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Struktura wykładu Wprowadzenie Pedagogika jako nauka: przedmiot, metody

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 3 IM. ORŁA BIAŁEGO W BIERUNIU Rok szkolny 2015/2016 Szkolny Program Profilaktyki Profilaktyka to proces wspierający zdrowie psychiczne i fizyczne poprzez

Bardziej szczegółowo

METODOLOGIA BADAŃ przypomnienie kluczowych zagadnień dot. metodologii konstrukcja planu pracy do ustalonych

METODOLOGIA BADAŃ przypomnienie kluczowych zagadnień dot. metodologii konstrukcja planu pracy do ustalonych METODOLOGIA BADAŃ przypomnienie kluczowych zagadnień dot. metodologii konstrukcja planu pracy do ustalonych tematów zadanie: opracowanie własnego projektu badawczego przygotowanie konspektu pracy (max

Bardziej szczegółowo

Edukacyjna Wartość Dodana w ewaluacji...

Edukacyjna Wartość Dodana w ewaluacji... Edukacyjna Wartość Dodana w ewaluacji... W polskim systemie edukacyjnym funkcjonują dwa podstawowe systemy związane ze zbieraniem informacji o jakości pracy szkół: system egzaminów zewnętrznych; system

Bardziej szczegółowo

Projekt Podkarpackie Szkolenie Informatyczno - Metodyczne Ramowy program szkolenia

Projekt Podkarpackie Szkolenie Informatyczno - Metodyczne Ramowy program szkolenia Projekt Podkarpackie Szkolenie Informatyczno - Metodyczne 2009-2011 Ramowy program szkolenia Nauczyciele świetlic Moduł Temat Zagadnienia I. II. 1. Zastosowanie technologii informacyjnej i komunikacyjnej

Bardziej szczegółowo

Etap I - semestr studiów IV

Etap I - semestr studiów IV Karta kompetencji studenta Specjalność: Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna Etap I - semestr studiów IV Imię i nazwisko studenta: Nr Pesel: Nr albumu: Czas trwania praktyki (od-do/liczba godzin) Data,

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA SATYSFAKCJI KLIENTÓW KORZYSTAJĄCYCH Z USŁUG ŚWIADCZONYCH PRZEZ URZĄD MIASTA RZESZOWA

RAPORT Z BADANIA SATYSFAKCJI KLIENTÓW KORZYSTAJĄCYCH Z USŁUG ŚWIADCZONYCH PRZEZ URZĄD MIASTA RZESZOWA RAPORT Z BADANIA SATYSFAKCJI KLIENTÓW KORZYSTAJĄCYCH Z USŁUG ŚWIADCZONYCH PRZEZ URZĄD MIASTA RZESZOWA Rzeszów, sierpień 2016 r. Spis treści 1 PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA ORAZ CEL BADAŃ... 3 2 METODOLOGIA... 5

Bardziej szczegółowo

PROGRAM praktyki zawodowej (nauczycielskiej) z zakresu wychowania fizycznego zał. 4

PROGRAM praktyki zawodowej (nauczycielskiej) z zakresu wychowania fizycznego zał. 4 PROGRAM praktyki zawodowej (nauczycielskiej) z zakresu wychowania fizycznego zał. 4 1. Wymagania wstępne Uzyskanie zaliczenia z przedmiotu: psychologia, bezpieczeństwo i higiena pracy, zaliczenie dwóch

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE PRAKTYKI*

ZGŁOSZENIE PRAKTYKI* Załącznik 1 WYŻSZA SZKOŁA HUMANITAS CENTRUM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH I SZKOLEŃ ul. Kilińskiego 43, 41-200 Sosnowiec ZGŁOSZENIE PRAKTYKI* studia podyplomowe WCZESNE NAUCZANIE JĘZYKA ANGIELSKIEGO Nazwisko i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM I PRZEBIEG PRAKTYKI ZAWODOWEJ

PROGRAM I PRZEBIEG PRAKTYKI ZAWODOWEJ Załącznik nr 3 do Zarządzenia Nr 34b/2013 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koszalinie w sprawie wprowadzenia Regulaminu Praktyki Zawodowej wraz z załącznikami na kierunku: wychowanie fizyczne

Bardziej szczegółowo

ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI. Liceum Ogólnokształcące Nr X im. Stefanii Sempołowskiej we Wrocławiu

ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI. Liceum Ogólnokształcące Nr X im. Stefanii Sempołowskiej we Wrocławiu ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Liceum Ogólnokształcące Nr X im. Stefanii Sempołowskiej we Wrocławiu Zasady oceniania z matematyki są zgodne z Wewnątrzszkolnym Ocenianiem w Liceum Ogólnokształcącym nr X

Bardziej szczegółowo

Pisanie prace magisterskich SPIS ZAGADNIEŃ Więcej informacji i materiałów dydaktycznych na temat pisania prac magisterskich i

Pisanie prace magisterskich SPIS ZAGADNIEŃ Więcej informacji i materiałów dydaktycznych na temat pisania prac magisterskich i SPIS ZAGADNIEŃ 1. Podstawowe pojęcia dotyczące statystyki w kontekście badań statystycznych.2 3. Źródła danych statystycznych...4 4. Badanie częściowe...5 5. Organizacja badania statystycznego...10 6.

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE PRAKTYKI*

ZGŁOSZENIE PRAKTYKI* Załącznik 1 WYŻSZA SZKOŁA HUMANITAS CENTRUM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH I SZKOLEŃ ul. Kilińskiego 43, 41-200 Sosnowiec ZGŁOSZENIE PRAKTYKI* studia podyplomowe INFORMATYKA Nazwisko i imię Słuchacza ww. studiów

Bardziej szczegółowo

ZASADY BUDOWANIA KWESTIONARIUSZA ANKIETY. Małgorzata Kromka Instytut Socjologii Uniwersytet Wrocławski

ZASADY BUDOWANIA KWESTIONARIUSZA ANKIETY. Małgorzata Kromka Instytut Socjologii Uniwersytet Wrocławski ZASADY BUDOWANIA KWESTIONARIUSZA ANKIETY Małgorzata Kromka Instytut Socjologii Uniwersytet Wrocławski KOLEJNOŚC PYTAŃ W KWESTIONARIUSZU Pytania powinny być ułożone w bloki tematyczne logiczną całość; Nie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STUDENCKICH PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH studia uzupełniające II stopnia kierunek studiów: Pedagogika

REGULAMIN STUDENCKICH PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH studia uzupełniające II stopnia kierunek studiów: Pedagogika REGULAMIN STUDENCKICH PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH studia uzupełniające II stopnia kierunek studiów: Pedagogika specjalność: Wychowanie przedszkolne i nauczanie początkowe I. Cel praktyk Praktyki studenckie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

W Y M A G A N I A E D U K A C Y J N E

W Y M A G A N I A E D U K A C Y J N E W Y M A G A N I A E D U K A C Y J N E Z B I O L O G I I W KATOLICKIM LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM IM. ŚW. STANISŁAWA KOSTKI W KIELCACH ZAŁOŻENIA OGÓLNE 1. Ocenianiu podlega: Posługiwanie się poprawną terminologią

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z zajęć komputerowych w Szkole Podstawowej nr 6 w Szczytnie (klasy czwarte, piąte i szóste)

Przedmiotowy System Oceniania z zajęć komputerowych w Szkole Podstawowej nr 6 w Szczytnie (klasy czwarte, piąte i szóste) Przedmiotowy System Oceniania z zajęć komputerowych w Szkole Podstawowej nr 6 w Szczytnie (klasy czwarte, piąte i szóste) Przedmiotowy system oceniania został skonstruowany w oparciu o następujące dokumenty:

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE I ORGANIZACYJNE PRAKTYK STUDENCKICH DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH W ZAKRESIE EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ I PRZEDSZKOLNEJ

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE I ORGANIZACYJNE PRAKTYK STUDENCKICH DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH W ZAKRESIE EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ I PRZEDSZKOLNEJ ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE I ORGANIZACYJNE PRAKTYK STUDENCKICH DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH W ZAKRESIE EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ I PRZEDSZKOLNEJ w Wyższej Szkole Komunikowania, Politologii i Stosunków Międzynarodowych

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JÓZEFA WYBICKIEGO W GOSTKOWIE MATEMATYKA DLA KLAS IV VI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JÓZEFA WYBICKIEGO W GOSTKOWIE MATEMATYKA DLA KLAS IV VI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JÓZEFA WYBICKIEGO W GOSTKOWIE MATEMATYKA DLA KLAS IV VI SPIS TREŚCI: I. OBSZARY AKTYWNOŚCI II. NARZĘDZIA POMIARU OSIĄGNIĘĆ UCZNIÓW III. OBSZARY AKTYWNOSCI

Bardziej szczegółowo

H3: Interakcje z otoczeniem wpływają dodatnio na zdolność absorpcyjną. H4: Projekty edukacyjne wpływają dodatnio na zdolność absorpcyjną.

H3: Interakcje z otoczeniem wpływają dodatnio na zdolność absorpcyjną. H4: Projekty edukacyjne wpływają dodatnio na zdolność absorpcyjną. Streszczenie pracy doktorskiej napisanej pod kierunkiem naukowym prof. nadzw. dr. hab. Wojciecha Czakona Zdolność absorpcyjna organizacji uczącej się mgr Regina Lenart Praca doktorska podejmuje problematykę

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 WydziałPsychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr)

Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr) Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr) Termin: 25.03.2017; 22.04.2017 godz. 9:00 Czas trwania 3 semestry (kwalifikacyjne) Łączna

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Przeprowadzonej w SP w Bruszewie W roku szkolnym 2010/2011

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Przeprowadzonej w SP w Bruszewie W roku szkolnym 2010/2011 RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Przeprowadzonej w SP w Bruszewie W roku szkolnym 2010/2011 W roku szkolnym 2010/11 została przeprowadzona ewaluacja wewnętrzna dotycząca obszaru 2.,,Procesy zachodzące w

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe : podstawy metodyczne / Stanisław Kaczmarczyk. - wyd. 4. Warszawa, 2011

Badania marketingowe : podstawy metodyczne / Stanisław Kaczmarczyk. - wyd. 4. Warszawa, 2011 Badania marketingowe : podstawy metodyczne / Stanisław Kaczmarczyk. - wyd. 4. Warszawa, 2011 Spis treści Wstęp 13 CZĘŚĆ I. Przygotowanie procesu badań marketingowych 17 Rozdział 1. Badania marketingowe

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI. I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI. I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze Przedmiotowy system oceniania z fizyki w ZSO nr 1 sporządzono w oparciu o : 1. Wewnątrzszkolny

Bardziej szczegółowo