ZARZĄDZANIE ZASOBAMI LUDZKIMI W SYTUACJI GLOBALNEJ KONKURENCJI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZARZĄDZANIE ZASOBAMI LUDZKIMI W SYTUACJI GLOBALNEJ KONKURENCJI"

Transkrypt

1 Studia i Materiały. Miscellanea Oeconomicae Rok 13, Nr 2/2009 Wydział Zarządzania i Administracji Uniwersytetu Humanistyczno Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach L u d zi e J a k ość Organi z a c j a Monika Wodnicka 1 ZARZĄDZANIE ZASOBAMI LUDZKIMI W SYTUACJI GLOBALNEJ KONKURENCJI 1. Globalizacyjne wyzwania dla funkcjonowania przedsiębiorstw Proces globalizacji i związane z nim czynniki tj.: rozwój technologii, rozwój handlu zagranicznego, umiędzynarodowienie działalności podmiotów gospodarczych poprzez bezpośrednie inwestycje zagraniczne oraz rosnąca konkurencja wywołały fundamentalne zmiany w funkcjonowaniu i otoczeniu współczesnych przedsiębiorstw. Wyzwania z jakimi muszą zmierzyć się przedsiębiorstwa implikują po pierwsze, elastyczność doskonalenia procesów biznesowych i ich kompleksowość; po drugie, podniesienie zyskowności i produktywności; po trzecie, poprawę jakości towarów i usług oraz obsługi klienta; po czwarte, wielopłaszczyznowe zarządzanie strategiczne oparte na załoŝeniu, które łączy trzy perspektywy: przyszłości, potencjału organizacyjnego, lokalizacji. Globalna konkurencja stała się najpowaŝniejszym i bezpośrednim wyzwaniem dla przedsiębiorstw oraz metod prowadzenia działalności. Stała się celem i rodzajem ideologii w świecie biznesu. Międzynarodowe instytucje zajmujące się badaniem konkurencyjności zwracają uwagę na róŝne elementy kształtujące to zjawisko. OECD stosuje pojęcie konkurencyjności rozumianej jako zdolność przedsiębiorstw, przemysłu, regionów, narodów lub ponadnarodowych regionów do generowania w długim okresie relatywnie wysokich przychodów oraz wysokiego poziomu zatrudnienia w warunkach konkurencji międzynarodowe 2. 1 Mgr Monika Wodnicka, asystent, Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna Łódź. 2 ZłoŜoność i dynamika procesów gospodarczych skłaniają do szerszego spojrzenia na konkurencyjność biorąc pod uwagę aspekt międzynarodowy oraz gospodarkę w skali mikro i makroekonomicznej. 33

2 Analizując czynniki decydujące o konkurencyjności przedsiębiorstw zauwaŝamy, Ŝe pierwsza grupa czynników tzw. zewnętrznych wynika z polityki państwa i wykorzystywanych instrumentów, otoczenia instytucjonalnego i konkurencyjnego. Druga grupa czynników, tzw. wewnętrznych, związana jest ze sferą produkcji i zasięgiem dystrybucji, potencjałem intelektualnym zasobów ludzkich, systemem i jakością zarządzania, sferą finansowania, moŝliwościami inwestycyjnymi oraz otwartością na zmiany w celu wdraŝania nowych rozwiązań biznesowych. O konkurencyjności w coraz większym stopniu decydują jakościowe determinanty obejmujące postęp technologiczny, strategie zarządzania, elastyczność w dostosowywaniu się, czy korzyści skali. Przedsiębiorstwa chcąc dostosować się do wymogów globalizacji i globalnej konkurencji wykorzystują róŝne koncepcje (inteligentne, wirtualne, zwinne itp.) 3, kierunki i elementy składowe procesów dostosowawczych w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem i zarządzania zasobami ludzkimi. W związku z tym wyłoniło się wiele modeli przedsiębiorstw (tabela 1.). Dla przykładu jednym z nich jest Elastyczne przedsiębiorstwo promowane przez OECD jako model przedsiębiorstwa w gospodarce opartej na wiedzy. Tabela 1. Koncepcja elastycznego przedsiębiorstwa Tradycyjna firma Nowy model przedsiębiorstwa - pojedyncze centrum zarządzania - samowystarczalne - nacisk na skuteczność - integracja pionowa - zunifikowana struktura - wiele centrów zarządzania - zorientowane na doświadczenie - zdywersyfikowana struktura - nacisk na elastyczność - niezaleŝne jednostki organizacyjne Źródło: H. Bahrami, The Empowering Flexible Organization, OECD, 1996, s. 18. W tym miejscu naleŝy podkreślić, Ŝe nie zawsze tworzenie modelowych rozwiązań sprawdza się w praktyce. Powodem moŝe być proces zarządzania przedsiębiorstwem, który często jest zbiorem procesów, róŝne strategie w tym strategia w obszarze zasobów ludzkich oraz struktury organizacyjne. Proces dostosowawczy do warunków globalizacji powinien być elastyczną kombinacją wielu elemen- 3 Szerzej w: I. Hejduk, W. Grudzewski, Przedsiębiorstwo przyszłości, Difin, Warszawa

3 tów 4 wykorzystanych przy tworzeniu strategii biznesowej przedsiębiorstwa na rynku międzynarodowym (tabela 2.). Tabela 2. Elementy składowe procesów dostosowawczych w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem. Kierunki dostosowań Wirtualizacja struktur Uelastycznienie systemów pracy Kreowanie wiedzy organizacji Wprowadzanie e-biznesu Odpowiedzialność społeczna przedsiębiorstwa Sposoby dostosowań - outsourcing/ offshoring - kontraktowanie - tworzenie sieci - alianse - kontrakty - telepraca - elastyczne systemy motywacyjne - pakietowe wynagradzanie - kafeteryjne wynagradzanie - uczenie się zmian - zarządzanie wiedzą - nabywanie nowych umiejętności - rezygnacja z niektórych tradycyjnych funkcji zarządzania - jakość - etyka - nadzór korporacyjny Źródło: opracowanie własne na podstawie G. Gierszewska, B. Wawrzyniak, Globalizacja. Wyzwania dla zarządzania strategicznego, Poltex, Warszawa 2001, s. 80. Strategia biznesowa przedsiębiorstwa wyznacza kierunek tworzenia strategii funkcjonalnych, w tym takŝe strategii zarządzania zasobami ludzkimi i powinna być odpowiedzią na wyzwania związane z nasilającą się konkurencją i zmiennością otoczenia. Przedsiębiorstwa, którym udało się w procesie zarządzania uczynić z działań personalnych skuteczne narzędzie wspierania realizacji strategii odnoszą sukcesy rynkowe 5. Biorąc pod uwagę, Ŝe kapitał ludzki to najwaŝniejszy element kapitału intelektualnego organizacji i jest on głównym motorem sukcesu, innowacji i zmian w firmie 6 wiele przedsiębiorstw pozyskuje pracowników o wysokich kwalifikacjach poprzez umiędzynarodowienie swojej działalności, np. poprzez offshoring. 4 G.S. Yip, Strategia globalna. Światowa przewaga konkurencyjna, PWE, Warszawa 1996, s Badania wykazały, Ŝe poprawa efektywności zarządzania zasobami ludzkimi o 35% moŝe spowodować wzrost wartości dla akcjonariuszy o 20%. 6 L. Edvinsson, Developing Intelelectual Capital At Skania, Long Range Planning, 1997, nr 3, [w:] R. Borowiecki, M. Kwieciński, Informacja w zarządzaniu przedsiębiorstwem, Kraków, Kantor Wydawniczy Zakamycze, 2003, s

4 2. Determinanty zarządzania zasobami ludzkimi w aspekcie międzynarodowym Nasilający się proces globalizacji, umiędzynarodowienie działalności przedsiębiorstw, rosnące zróŝnicowanie kulturowe na rynku pracy oraz rosnące znaczenie wiedzy pracownika stawia nowe wyzwania i wymagania w sferze praktyki zarządzania zasobami ludzkimi. Zmiany technologiczne, szczególnie w dziedzinie pozyskiwania informacji w coraz większym stopniu wpływają na podział pracy i sposób jej wykonywania. Międzynarodowe zarządzanie zasobami ludzkimi to proces stanowiący spójną konfigurację działań obejmujących wytyczanie długofalowych celów, formułowanie zasad, planów oraz tworzenie i wykorzystanie kapitału ludzkiego przedsiębiorstwa w celu osiągnięcia i utrzymania przewagi konkurencyjnej na rynku globalnym 7. Obejmuje formułowanie i wdraŝanie strategii opartej na pozyskiwaniu, rozwoju, wynagradzaniu oraz zarządzaniu karierą pracowników w odniesieniu do międzynarodowych zasobów ludzkich. Mowa tu o pracownikach z kraju macierzystego firmy, delegowanych do pracy za granicą (expatriates), pracowników krajowych lub pracowników z kraju trzeciego, pracujących dla korporacji w kraju będącym siedzibą filii, ale nie pochodzą z kraju macierzystego 8. Międzynarodowe zarządzanie zasobami ludzkimi w porównaniu z zarządzaniem w przedsiębiorstwach krajowych z jednej strony charakteryzuje się większą złoŝonością procesów personalnych i liczbą wykonywanych zadań. Związane jest to z czynnikami kulturowymi czy heterogenicznością zatrudnienia (pracownicy róŝnią się dodatkowo narodowością), która wymaga opracowania odpowiednich procedur propagowania wielokulturowości, większej liczby szkoleń w tym zakresie, skutecznego procesu komunikowania się czy przygotowania specjalnych pakietów wynagrodzeń dla pracowników delegowanych do pracy za granicą. Z drugiej strony wykorzystuje te same techniki rekrutacji, motywowania, szkoleń i rozwoju pracowników. Wybór strategii zarządzania zasobami ludzkimi w przedsiębiorstwach transnarodowych determinowany jest kilkoma czynnikami, które w znaczny sposób decydują o charakterze realizowania funkcji personalnej. Pierwszym jest filozofia zarządzania zasobami ludzkimi wyznawana przez kierownictwo całej korporacji i związana z kulturą organizacyjną 9. Mówi się tu o czterech wzorcach przedsiębiorstwa międzynarodowego: etnocentrycznym, policentrycznym, geocentrycznym i regiocentrycznym (tabela 3) A. Pocztowski, Zarządzanie zasobami ludzkimi, PWE, Warszawa 2007, s M. Armstrong, Zarządzanie zasobami ludzkimi, Oficyna, Kraków 2007, s A. Pocztowski, Strategiczne aspekty międzynarodowego zarządzania zasobami ludzkimi [w:] A. Pocztowski, Międzynarodowe zarządzanie zasobami ludzkimi, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2002, s C.A. Bartlet, S. Ghoshal, Transnational Management. Text, Cases and Reading In Cross border Mamagment, Irwin, Boston 2004, s

5 Tabela 3. Strategie korporacyjne i czynniki organizacyjne determinujące zarządzanie zasobami ludzkimi. Czynniki orientacja strategiczna konfiguracja zasobów i moŝliwości role jednostek lokalnych rozwój i dyfuzja wiedzy etnocentryczna (monocentryczna) WdraŜanie wiedzy i umiejętności centrali w jednostkach lokalnych Kluczowe kompetencje zcentralizowane pozostałe zdecentralizowane Lokalne adoptowanie wiedzy centrali i wzmacnianie pozycji kompetencji centrali Wiedza udoskonalana w centrali i transferowana do jednostek lokalnych Strategie korporacyjne policentryczna geocentyczna regiocentryczna Wiedza udoskonalana i zatrzymywana w kaŝdej jednostce lokalnej Budowanie przewagi kosztowej Scentralizowane i obliczone globalnie Elastyczne dopasowanie do warunków lokalnych Kluczowe kompetencje zdecentralizowane i wystarczające na poziomie lokalnym Bazowanie na lokalnych moŝliwościach Implementowanie strategii centrali Wiedza udoskonalana i zatrzymywana w centrali Rozwijanie globalnej jakości, wydajności i zdolności Rozproszone, niezaleŝne i wyspecjalizowane RóŜny wkład jednostek lokalnych do zintegrowanych działań na rynku globalnym Wiedza udoskonalana wspólnie przez centrale i jednostki oraz transferowana do wszystkich jednostek na świecie Źródło: Bartlet C.A., Ghoshal S., Transnational Management. Text, Cases and Readings In Cross border Mamagment, Irwin, Boston, 2004, s Podejście etnocentryczne (monocentryczne) kierownictwa polega na przenoszeniu menedŝerów i wzorców zarządzania z centrali przedsiębiorstwa do filii lub oddziałów za granicą przy czym system podejmowana decyzji zostaje w centrali. Koncepcja policentryczna opiera się na opracowaniu strategii zarządzania w miejscu lokalizacji filii i jest realizowana przez menadŝerów lokalnych, którzy najlepiej znają występujące na danym terenie warunki działania. Czasami dość znaczące róŝnice kulturowe czy odległościowe między centralą a filiami uniemoŝliwiają ujednolicenie struktur organizacyjnych, systemów wynagradzania czy przepływu informacji. Podejście geocentryczne polega na przyjęciu strategii polegającej na dąŝeniu do koordynowania działań poprzez podział kompetencji między centralą a zagranicznymi oddziałami przy zachowaniu ogólnych standardów obowiązujących w danej firmie (wynagradzanie, systemy komunikowania, rozwój personelu). Stanowiska kierownicze obsadzane są zarówno przez przedstawicieli centrali jak i menadŝerów lokalnych. Regiocentryczna koncepcja zawiera w sobie elementy koncepcji geo i policentrycznej. Charakteryzuje się integrowaniem jak i róŝnicowaniem działań. Strategie działań opracowywane są w centrali jednak podlegają 37

6 modyfikacjom i dostosowywaniu do realiów działania filii. Drugim czynnikiem determinującym międzynarodowe zarządzanie zasobami ludzkimi jest orientacja strategiczna firmy, która opiera się na strategii przywództwa kosztowego bądź strategii zróŝnicowania. W pierwszym podejściu przedsiębiorstwo zakłada uzyskanie przewagi konkurencyjnej w wyniku obniŝenia kosztów działalności i koncentruje się na analizie wewnętrznej struktury organizacji. W drugim natomiast koncentruje się na czynnikach zewnętrznych i swoją przewagę konkurencyjną upatruje w oferowanych produktach i usługach. Rodzaj konkurencji i stopień umiędzynarodowienia jest trzecim czynnikiem określającym podejście do zarządzania zasobami ludzkimi. Chodzi tu głównie o ilość obsługiwanych rynków oraz rodzaj konkurencji Kształtowanie jakości zasobów ludzkich w firmach offshoringowych Offshoring usług stał się naturalną konsekwencją globalizacji i wzrostu konkurencyjności rynków. Stał się strategią zarządzania dla wielu korporacji transnarodowych, dla których kluczowym elementem strategii firmy jest zarządzanie zasobami ludzkimi, a w szczególności kompetencjami pracowników i wiedzą organizacji. O ile motywem offshoringu usług w pierwszej fazie tego procesu było dąŝenie do obniŝki kosztów działalności, to obecnie jest gwarancją dostępu do talentów, wiedzy, umiejętności i kompetencji pracowników. Zjawisko to, definiuje się jako przemiany w funkcjonowaniu międzynarodowego biznesu pod wpływem ICT i globalnej konkurencji, idące między innymi w kierunku wydzielenia części usług związanych z obsługą klienta czy biznesu i przekazania ich do wykonania przedsiębiorstwom w krajach o niŝszych kosztach pracy 12. Mamy tu do czynienia z tzw. offshoringiem wewnętrznym powstałym w wyniku stworzenia za granicą oddziału, bądź spółki zaleŝnej kapitałowo, zapewniającym przedsiębiorstwu kontrolę nad procesem wytwarzania dóbr i usług i charakteryzujących się tendencją do eksportu miejsc pracy w ramach struktur międzynarodowych korporacji, bądź teŝ z offshore outsourcingiem 13 obejmującym działania wyspecjalizowanych firm offshoringowych pracujących na zlecenie zagranicznych przedsiębiorstw. Kształtowanie jakości zasobów ludzkich w przedsiębiorstwach offshoringowych zaleŝy między innymi od realizowanej strategii zarządzania zasobami ludzkimi oraz od realizowanych projektów usługowych. Analizując jakość zasobów ludzkich w kontekście strategii zarządzania naleŝy wziąć pod uwagę trzy podstawowe orientacje strategiczne 14. Po pierwsze, strategię 11 Konkurencja multilokalna charakteryzuje się niezaleŝnością warunków konkurencyjnych na poszczególnych rynkach działalności firmy, w konkurencji globalnej warunki konkurencyjności na poszczególnych rynkach są od siebie uzaleŝnione 12 B. Liberska, Globalizacja a offshoring usług sektora IT [w:] A. Szymaniak, Globalizacja usług. Outsourcing, Offshoring i Shared Services Centers, WSiP S.A., Warszawa 2008, s D. Trefler, Offshoring: Threats and Opportunities, Washington 2005, s A. Bird, S. Beechler, The Link Between Buisness Startegy and International Human Resource Management Practices [w:] M. Mendenhall, G. Oddou, Readings& Cases in International Human Resource Management, South-Western College Publishing, Cincinnati, OH 1995, s

7 eksploatowania ukierunkowaną na efektywne wykorzystanie kapitału ludzkiego przedsiębiorstwa zgodnie z krótkookresowymi celami firmy i głównymi funkcjami personalnymi są rekrutacja, derekrutacja oraz ciągłe dostosowywanie umiejętności pracowników do wymogów stanowisk pracy. Orientacja ta pojawia się, gdy przedsiębiorstwo swoją działalność opiera na strategii przywództwa kosztowego i występuje wysoki poziom integracji firmy z całą korporacją. Po drugie, strategię akumulowania nastawioną na długofalowy rozwój zasobów ludzkich oraz zatrudnianiu pracowników o ukrytym potencjale umiejętności i zdolności. Proces derekrutacji jest ostatecznością. Strategię tą realizują firmy, w których występuje mała integracja z całą korporacją oraz realizowana jest w nich strategia zróŝnicowania. Po trzecie, strategię stymulowania ukierunkowaną na pozyskiwaniu pracowników wiedzy chcących rozwijać swoje umiejętności i poszerzać zakres wiedzy. Strategię tą realizuję firmy świadczące usługi z obszaru B+R (badania i rozwój). W zaleŝności od realizowanych projektów usługowych z uwzględnieniem ich złoŝoności, obowiązują róŝne profile kompetencyjne pracowników. W tym miejscu naleŝy podkreślić nieodzowną rolę kapitału ludzkiego w procesie wytwarzania produktów sfery usługowej. Sektor usług stanowi heterogeniczny konglomerat róŝnych rodzajów usług, które ze względu na takie cechy jak: niematerialność, róŝnorodność, nierozdzielność i nietrwałość 15 wymagają wysokiej wiedzy, kompetencji, specjalizacji i zaangaŝowania czynnika ludzkiego. David H. Maister uwzględniając złoŝoność projektów oraz wymagania wobec pracowników wyróŝnił trzy typy projektów usługowych: 16 po pierwsze, mózgi realizujące projekty bardzo złoŝone bazujące na innowacyjnych rozwiązaniach; po drugie, siwe włosy gdzie wymagane jest doświadczenie w realizacji podobnych zadań oraz umiejętność wyboru metod i dopasowanie do specyfiki obsługiwanego przedsiębiorstwa; po trzecie, procedury obejmujące zadania powtarzalne, jednak z racji na specjalizacje firmy offshoringowej, wykonywane szybciej i taniej niŝ zleceniodawca. Bibliografia 1. Armstrong M., Zarządzanie zasobami ludzkimi, Oficyna, Kraków Bahrami H., The Empowering Flexible Organization, OECD, Bartlet C.A., Ghoshal S., Transnational Management. Text, Cases and Reading In Cross border Mamagment, Irwin, Boston, Bird A., Beechler S., The Link Between Buisness Startegy and International Human Resource Management Practices [w:] M. Mendenhall, G. Oddou, Readings& Cases in International Human Resource Management, South-Western College Publishing, Cincinnati, OH Edvinsson L., Developing Intelelectual Capital At Skania, Long Range Planning, 1997, nr 3 [w:] R. Borowiecki, M. Kwieciński, Informacja w zarządzaniu przedsiębiorstwem, Kraków, Kantor Wydawniczy Zakamycze, A. Payne, Marketing usług, PWE, Warszawa 1996, s D.H. Maister, Balancing the Proffesional Service Firm [w:] H. Mintzberg, J.B. Quinn, S. Ghoshal, The Strategy Process. Prentice Hall, London 1998, s

8 6. Gierszewska, B. Wawrzyniak, Globalizacja. Wyzwania dla zarządzania strategicznego, Poltex, Warszawa Hejduk I., Grudzewski W., Przedsiębiorstwo przyszłości, Difin, Warszawa Liberska B., Globalizacja a offshoring usług sektora IT [w:] A. Szymaniak, Globalizacja usług. Outsourcing, Offshoring i Shared Services Centers, WSiP S.A., Warszawa Maister D.H., Balancing the Proffesional Service Firm [w:] H. Mintzberg, J.B. Quinn, S. Ghoshal, The Strategy Process. Prentice Hall, London Payne A., Marketing usług, PWE, Warszawa Pocztowski A., Zarządzanie zasobami ludzkimi, PWE, Warszawa 2007; A. Pocztowski, Strategiczne aspekty międzynarodowego zarządzania zasobami ludzkimi [w:] A. Pocztowski, Międzynarodowe zarządzanie zasobami ludzkimi, Oficyna Ekonomiczna, Kraków Trefler D., Offshoring: Threats and Opportunities, Washington Yip G.S., Strategia globalna. Światowa przewaga konkurencyjna, PWE, Warszawa Abstrakt W artykule przedstawiono strategie korporacyjne oraz czynniki organizacyjne determinujące zarządzanie zasobami ludzkimi w kontekście globalizacji. Wnikliwie omówiono strategie i sposoby dostosowań stosowane przez korporacje. Zwrócono takŝe uwagę na czynniki organizacyjne oraz kształtowanie jakości zasobów ludzkich w firmach międzynarodowych realizujących nowy rodzaj procesów biznesowych zwanych offshoringiem usług. Human Resources Management in the Face of the Global Competitiveness The article depicts corporate strategies and organizational factors which determine human resources management in the context of globalization. A detailed analysis of procedures and techniques of adjustment implemented by corporations have been discussed The author draws attention to the quality formulation of human resources in international companies which implement a new kind of business processes called services offshoring. MBA Monika Wodnicka, Assistant Lecturer, The Academy of Humanities and Economics in Łódź. 40

PROGRAM WYKŁADU BIZNES MIĘDZYNARODOWY

PROGRAM WYKŁADU BIZNES MIĘDZYNARODOWY Prof. zw. dr hab. Jan Rymarczyk PROGRAM WYKŁADU BIZNES MIĘDZYNARODOWY WYKŁAD I GLOBALIZACJA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ 1. Pojęcie biznesu międzynarodowego 2. Pojęcie globalizacji i jej cechy 3. Stymulatory globalizacji

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia) Obowiązuje od 01.10.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII

WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII Przedmowa CZĘŚĆ I. WSTĘP Rozdział 1. Koncepcja strategii Rola strategii w sukcesie Główne ramy analizy strategicznej Krótka historia strategii biznesowej Zarządzanie strategiczne

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Zarządzanie pytania podstawowe 1. Funkcje zarządzania 2. Otoczenie organizacji

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1 Kapitał ludzki w organizacji wiedzy

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1 Kapitał ludzki w organizacji wiedzy Elastyczne zarządzanie kapitałem ludzkim w organizacji wiedzy. pod redakcją naukową Marty Juchnowicz Profesjonalny zespół autorów: Marta Juchnowicz, Lidia Jabłonowska, Hanna Kinowska, Beata Mazurek-Kucharska,

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) obowiązuje od 01.10.2015 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KIERUNEK. Specjalności:

ZARZĄDZANIE KIERUNEK. Specjalności: KIERUNEK ZARZĄDZANIE Specjalności: - Zarządzanie marketingowe w usługach profesjonalnych, turystyce i mediach, - Zarządzanie przedsiębiorstwem, - Zarządzanie projektami międzynarodowymi, - Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE Specjalności

ZARZĄDZANIE Specjalności KIERUNEK ZARZĄDZANIE Specjalności - MenedŜerska, - Zarządzanie marketingowe w usługach profesjonalnych, turystyce i mediach, - Zarządzanie projektami międzynarodowymi, - Zarządzania zasobami ludzkimi,

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek pok. 1018 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNEK: Zarządzanie

PLAN STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNEK: Zarządzanie Kod przedmiotu Forma zaliczenia Egz/ zal po sem. Wydział/Instytut/Katedra PLAN STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNEK: Zarządzanie STUDIA STACJONARNE specjalności: Kompetencje menedżerskie Business Management

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Ekspansja firm na rynki zagraniczne Strategie umiędzynarodowienia przedsiębiorstw Magdalena Grochal-Brejdak Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 22 października 2012 1 2 1 Czym

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Regionalny E-KO-SYSTEM Innowacji Województwa Śląskiego

Regionalny E-KO-SYSTEM Innowacji Województwa Śląskiego Regionalny E-KO-SYSTEM Innowacji Województwa Śląskiego Konferencja Regionalny Ekosystem Innowacji Wspólny rynek dla biznesu i nauki Chorzów, 10 października 2012 r. RSI komunikuje politykę innowacyjną

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Opis: Z recenzji Prof. Wojciecha Bieńkowskiego

Opis: Z recenzji Prof. Wojciecha Bieńkowskiego Tytuł: Konkurencyjność przedsiębiorstw podsektora usług biznesowych w Polsce. Perspektywa mikro-, mezo- i makroekonomiczna Autorzy: Magdalena Majchrzak Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2012 Opis: Praca

Bardziej szczegółowo

Educational curriculum - Harmonogram szkoleń w ramach komponentu 3

Educational curriculum - Harmonogram szkoleń w ramach komponentu 3 Educational curriculum - Harmonogram szkoleń w ramach komponentu 3 Nr działania C3A1 C3A3 C3A5 Data Miejsce Temat szkolenia 14.06.2010 Wydział Ekonomiczny UG, 15.06.2010 Wydział Ekonomiczny UG, 28.06.2010

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KIERUNEK. Specjalności:

ZARZĄDZANIE KIERUNEK. Specjalności: KIERUNEK ZARZĄDZANIE Specjalności: - Marketing na rynkach krajowych i międzynarodowych, - Zarządzanie finansowe, - Zarządzanie przedsiębiorstwem, - Zarządzanie zasobami ludzkimi. Prezentacje SYLWETEK PRMOTORÓW

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1.2, Struktura, kapitału ludzkiego 34. Wstęp 17. O Autorach 23

Spis treści. 1.2, Struktura, kapitału ludzkiego 34. Wstęp 17. O Autorach 23 Spis treści Wstęp 17 O Autorach 23 Część I. Pracownicy jako kapitał 27 1. Istota i struktura kapitału ludzkiego 29 1.1. Charakterystyka kapitału ludzkiego jako elementu kapitału intelektualnego 29 1.2,

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie istota zarządzania wiedzą Wiedza i informacja, ich jakość i aktualność stają się

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kadrami. Opracowanie: Aneta Stosik

Zarządzanie kadrami. Opracowanie: Aneta Stosik Zarządzanie kadrami Opracowanie: Aneta Stosik Zarządzanie kadrami - definicje Zbiór działań związanych z ludźmi, ukierunkowanych na osiąganie celów organizacji i zaspokojenie potrzeb pracowników Proces

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne Konkurencja a procesy operacyjne W czasie nasilających się procesów globalizacyjnych akcent działań konkurencyjnych przesuwa się z obszaru generowania znakomitych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE Specjalności:

ZARZĄDZANIE Specjalności: KIERUNEK ZARZĄDZANIE Specjalności: - Marketing na rynkach krajowych i międzynarodowych, - Zarządzanie marketingowe w usługach profesjonalnych, turystyce i mediach, - Zarządzanie finansowe, - Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Zestaw zagadnień egzamin dyplomowy kierunek EKONOMIA

Zestaw zagadnień egzamin dyplomowy kierunek EKONOMIA Zestaw zagadnień egzamin dyplomowy kierunek EKONOMIA 1. System źródeł prawa i wykładnia prawa. 2. Pojęcie państwa. Cechy państwa i jego formy. Demokracja. Państwo prawa. 3. Zdolność prawna i zdolność do

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KIERUNEK. Specjalności

ZARZĄDZANIE KIERUNEK. Specjalności KIERUNEK ZARZĄDZANIE Specjalności - Zarządzanie marketingowe w usługach profesjonalnych, turystyce i mediach, - Zarządzanie przedsiębiorstwem, - Zarządzanie projektami międzynarodowymi, - Zarządzania zasobami

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA ZAKRES DZIAŁALNOŚCI PMG CONSULTING PMG CONSULTING PMG CONSULTING PROJEKTY PROJEKTY POMOCOWE POMOCOWE UNII UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE ZAKRESIE ZARZĄDZANIA ZARZĄDZANIA MARKETINGOWE MARKETINGOWE

Bardziej szczegółowo

Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan. Spis treści. Przedmowa

Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan. Spis treści. Przedmowa Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan Spis treści Przedmowa Część I. Wprowadzenie 1. Kluczowe czynniki sukcesu lub niepowodzenia nowych produktów

Bardziej szczegółowo

Wykład 9 Globalizacja jako wyznacznik działań strategicznych

Wykład 9 Globalizacja jako wyznacznik działań strategicznych Dr inż. Aleksander Gwiazda Zarządzanie strategiczne Wykład 9 Globalizacja jako wyznacznik działań strategicznych Plan wykładu Idea globalizacji Taktyka globalizacji Podejścia globalizacji Nowe wartości

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Znaczenie klastrow dla innowacyjności gospodarki w Polsce

Znaczenie klastrow dla innowacyjności gospodarki w Polsce Znaczenie klastrow dla innowacyjności gospodarki w Polsce Arkadiusz Michał Kowalski 4. OFICYNA WYDAWNICZA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE OFONAWTDAWN^ WARSZAWA 2013 SPIS TREŚCI wstęp : 9 1. Przedmiot,

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020

Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020 Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020 Konferencja Regionalna SMART+ Innowacje w małych i średnich przedsiębiorstwach oraz promocja badań i rozwoju technologicznego

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Profil jednostki, specjalizacja, obszary badawcze Niepubliczna szkoła wyższa o szerokim profilu biznesowym, posiadającą pełne uprawnienia akademickie. Założona w 1993

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA

SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Zagadnienia na egzamin dyplomowy studia drugiego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2014/2015 Treści podstawowe i kierunkowe profil specjalnościowy

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE KOSZTAMI

STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE KOSZTAMI STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE KOSZTAMI dr Marek Masztalerz Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 2011 EKONOMICZNY CYKL śycia PRODUKTU 1 KOSZTY CYKLU śycia PRODUKTU OKRES PRZEDRYNKOWY OKRES RYNKOWY OKRES POSTRYNKOWY

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Model dojrzałości dopasowania strategicznego. Nadzór Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Poziom 4 Poziom 5 Na poziomie

Model dojrzałości dopasowania strategicznego. Nadzór Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Poziom 4 Poziom 5 Na poziomie Tab. 1. Opis poziomów dojrzałości procesów dla obszaru nadzór. Formalne strategiczne planowanie biznesowe Formalne strategiczne planowanie Struktura organizacyjna Zależności organizacyjne Kontrola budżetowania

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie IT/biznes

Dopasowanie IT/biznes Dopasowanie IT/biznes Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes HARVARD BUSINESS REVIEW, 2008-11-01 Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes http://ceo.cxo.pl/artykuly/51237_2/zarzadzanie.it.a.wzrost.wartosci.html

Bardziej szczegółowo

Rola CFO we współczesnej organizacji

Rola CFO we współczesnej organizacji Rola CFO we współczesnej organizacji Warszawa, 26 czerwca 2008 Copyright 2008 Accenture All Rights Reserved. Accenture, its logo, and High Performance Delivered are trademarks of Accenture. Agenda Badanie

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe na realizację programów rozwoju kompetencji i umiejętności przywódczych zgodzie z zasadami konkurencyjności

Zapytanie ofertowe na realizację programów rozwoju kompetencji i umiejętności przywódczych zgodzie z zasadami konkurencyjności Zapytanie ofertowe na realizację programów rozwoju kompetencji i umiejętności przywódczych zgodzie z zasadami konkurencyjności I. Informacje ogólne. Nazwa i adres Zamawiającego: BIMs PLUS Spółka z ograniczoną

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

WSTĘP 11 GLOBALIZACJA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ I NOWY REGIONALIZM 19

WSTĘP 11 GLOBALIZACJA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ I NOWY REGIONALIZM 19 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 ROZDZIAŁ I GLOBALIZACJA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ I NOWY REGIONALIZM 19 1. Współczesna gospodarka światowa i jej struktura... 19 1.1. Podmioty gospodarki światowej... 21 1.2. Funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

komunikacji) polegający na aktywnym, świadomym i skierowanym w przyszłość rozwijaniu organizacji opartej na wartościach

komunikacji) polegający na aktywnym, świadomym i skierowanym w przyszłość rozwijaniu organizacji opartej na wartościach SIWA FALA -ZARZĄDZANIE WIEKIEM ZDZISŁAWA PRZETACKA VALUE 4 BUSINESS Doradztwo Personalne Model Biznesowy Podstawą modelu biznesowego opartego na zarządzaniu różnorodnością jest zaakceptowanie istniejących

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA wykład XI dr Marek Masztalerz Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 2011 EKONOMICZNY CYKL śycia PRODUKTU 1 KOSZTY CYKLU śycia PRODUKTU OKRES PRZEDRYNKOWY OKRES RYNKOWY OKRES POSTRYNKOWY

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie systemami produkcyjnymi

Zarządzanie systemami produkcyjnymi Zarządzanie systemami produkcyjnymi Efektywności zarządzania sprzyjają: samodzielność i przedsiębiorczość, orientacja na działania, eksperymenty i analizy, bliskie kontakty z klientami, produktywność,

Bardziej szczegółowo

Efektywne Zarządzanie IT w Przedsiębiorstwie, II edycja

Efektywne Zarządzanie IT w Przedsiębiorstwie, II edycja SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Podyplomowe Studia Efektywne Zarządzanie IT w Przedsiębiorstwie, II edycja Spotkanie informacyjne 19.12.2006 r. Od wieku na oceanie wiedzy Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Organizacja przyszłości, Zmiany w otoczeniu. Opracowanie: Aneta Stosik

Organizacja przyszłości, Zmiany w otoczeniu. Opracowanie: Aneta Stosik Organizacja przyszłości, Zmiany w otoczeniu. Opracowanie: Aneta Stosik Współczesne otoczenie organizacji Czynniki kształtujące burzliwe otoczenie współczesnej organizacji: Procesy globalizacji i umiędzynarodowienie

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE TEMATY ZAGADNIEŃ DO PRAC DYPLOMOWYCH. Kierunek ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA na rok akademicki 2013/14 Studia stacjonarne

PROPONOWANE TEMATY ZAGADNIEŃ DO PRAC DYPLOMOWYCH. Kierunek ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA na rok akademicki 2013/14 Studia stacjonarne PROPONOWANE TEMATY ZAGADNIEŃ DO PRAC DYPLOMOWYCH Kierunek ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA na rok akademicki 2013/14 Studia stacjonarne Przykładowe zakresy tematyczne: Dr Małgorzata Budzanowska-Drzewiecka

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Natalia Gorynia-Pfeffer STRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ

Natalia Gorynia-Pfeffer STRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ Natalia Gorynia-Pfeffer STRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ Instytucjonalne uwarunkowania narodowego systemu innowacji w Niemczech i w Polsce wnioski dla Polski Frankfurt am Main 2012 1 Instytucjonalne uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE W GOSPODARCE POSTINDUSTRIALNEJ. Red. nauk. Kazimierz Piotrkowski, Marek Świątkowski

ZARZĄDZANIE W GOSPODARCE POSTINDUSTRIALNEJ. Red. nauk. Kazimierz Piotrkowski, Marek Świątkowski ZARZĄDZANIE W GOSPODARCE POSTINDUSTRIALNEJ Red. nauk. Kazimierz Piotrkowski, Marek Świątkowski Warszawa 2009 Recenzenci prof. dr hab. Tomasz Ambroziak prof. dr hab. Henryk Pałaszewski REDAKCJA I korekta

Bardziej szczegółowo

Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie. Globalny kontekst zarządzania. Otoczenie kulturowe i wielokulturowe

Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie. Globalny kontekst zarządzania. Otoczenie kulturowe i wielokulturowe Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie Globalny kontekst zarządzania Otoczenie kulturowe i wielokulturowe Źródło: opracowano na podstawie R.W.Gryffin, Podstawy zarządzania organizacjami.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PODYPLOMOWYCH STUDIÓW STUDIA MENADŻERSKIE Rok akademicki 2011/2012

PROGRAM PODYPLOMOWYCH STUDIÓW STUDIA MENADŻERSKIE Rok akademicki 2011/2012 PROGRAM PODYPLOMOWYCH STUDIÓW STUDIA MENADŻERSKIE Rok akademicki 2011/2012 Wybrane zagadnienia zarządzania Makro i mikroekonomiczne uwarunkowania funkcjonowania przedsiębiorstwa 2 godz. Nowoczesne koncepcje

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie IT/biznes

Dopasowanie IT/biznes Dopasowanie IT/biznes Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes HARVARD BUSINESS REVIEW, 2008-11-01 Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes http://ceo.cxo.pl/artykuly/51237_2/zarzadzanie.it.a.wzrost.wartosci.html

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

Wykaz wszystkich przedmiotów/modułów wykładanych na kierunku

Wykaz wszystkich przedmiotów/modułów wykładanych na kierunku Wykaz wszystkich przedmiotów/modułów wykładanych na kierunku Lp. Nazwa przedmiotu Blok ECTS Specjalność 1. Koncepcje zarządzania A 5 wszystkie 2. Doktryny ekonomiczne i ich rozwój A 3 wszystkie 3. Ekonomiczna

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Strategia Personalna firmy Schindler Rozwój firmy poprzez rozwój pracowników. Realizowanie naszej Strategii Personalnej. Osiąganie naszych ambicji HR

Strategia Personalna firmy Schindler Rozwój firmy poprzez rozwój pracowników. Realizowanie naszej Strategii Personalnej. Osiąganie naszych ambicji HR Realizowanie naszej Strategii Personalnej Osiąganie naszych ambicji HR Wspieranie naszej firmy Utrwalanie naszych wartości Strategia Personalna firmy Schindler Rozwój firmy poprzez rozwój pracowników 2

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNY LUDZKI KAPITAŁ. INTELEKTUALNY= kapitał ludzki, strukturalny (organizacyjny) i relacyjny PRACOWNICY STANOWIĄ KAPITAŁ FIRMY

SPOŁECZNY LUDZKI KAPITAŁ. INTELEKTUALNY= kapitał ludzki, strukturalny (organizacyjny) i relacyjny PRACOWNICY STANOWIĄ KAPITAŁ FIRMY 1 PRACOWNICY STANOWIĄ KAPITAŁ FIRMY Istotna zmiana od pracownika taylorowskiego, którego rola polegała na wykonywaniu poleceń, bez konieczności rozumienia ich znaczenia do pracownika kreatywnego, otwartego

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA KIERUNEK: Zarządzanie

PLAN STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA KIERUNEK: Zarządzanie Wydział/Instytut/Katedra PLAN STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA KIERUNEK: Zarządzanie STUDIA NIESTACJONARNE specjalności: Kształtowanie menedżera Zatwierdzony Uchwałą Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia

Kierunkowe efekty kształcenia Kierunkowe efekty kształcenia Kierunek: ekonomia Obszar kształcenia: nauki społeczne Poziom kształcenia: studia drugiego stopnia Profil kształcenia: ogólnoakademicki Uzyskane kwalifikacje: magister Symbol

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy

Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy kierunku ZARZĄDZANIE, I 0 licencjat Wiedza o zarządzaniu 1. Przegląd funkcji kierowniczych. 2. Teorie motywacyjne i przywódcze. 3. Współczesne koncepcje zarządzania.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zasobami ludzkimi : tworzenie kapitału ludzkiego. Spis treści

Zarządzanie zasobami ludzkimi : tworzenie kapitału ludzkiego. Spis treści Zarządzanie zasobami ludzkimi : tworzenie kapitału ludzkiego organizacji / red. nauk. Henryk Król, Antoni Ludwiczyński ; aut. podręcznika Stanisława Borkowska [et al.]. wyd. 1, dodr. 5. Warszawa, 2012

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

WYNAGRODZENIA WOBEC WYZWAŃ I TRENDÓW W ZARZĄDZANIU ZASOBAMI LUDZKIMI

WYNAGRODZENIA WOBEC WYZWAŃ I TRENDÓW W ZARZĄDZANIU ZASOBAMI LUDZKIMI WYNAGRODZENIA WOBEC WYZWAŃ I TRENDÓW W ZARZĄDZANIU ZASOBAMI LUDZKIMI Kraków, 31.05.2007 31.05.2007 Aleksy Pocztowski 1 Kontekst zmian w ZZL Gospodarka: globalna wykorzystująca technologie informatyczne

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Ewa Małysz-Bujak Lider systemowego zarządzania zasobami ludzkimi (Ankol)

Ewa Małysz-Bujak Lider systemowego zarządzania zasobami ludzkimi (Ankol) Portfel metod i narzędzi 89 Ewa Małysz-Bujak Lider systemowego zarządzania zasobami ludzkimi (Ankol) Autorka przedstawia korzyści płynące z wdrożenia i certyfikacji Zintegrowanego Systemu Zarządzania (ZSZ),

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

Efektywny Controlling Personalny

Efektywny Controlling Personalny Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Efektywny Controlling Personalny praktyczne warsztaty Ekspert: Monika Kulikowska-Pawlak Trener z wieloletnim doświadczeniem

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 11

Spis treści. Wstęp... 11 Wstęp.... 11 Rozdział 1. Przedmiot, ewolucja i znaczenie zarządzania kadrami (Tadeusz Listwan)... 15 1.1. Pojęcie zarządzania kadrami.................................. 15 1.2. Cele i znaczenie zarządzania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r.

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia planów studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

O nas. Specjalizujemy się w outsourcingu wyspecjalizowanych

O nas. Specjalizujemy się w outsourcingu wyspecjalizowanych PREZENTACJA FIRMY O nas Od 2003 roku świadczymy usługi w zakresie outsourcingu kompleksowych procesów biznesowych. Misją naszej firmy jest realizacja polityki obniżenia kosztów operacyjnych poprzez świadczenie

Bardziej szczegółowo

ELASTYCZNOŚĆ BIZNESU DZIĘKI SILE LUDZKICH MOŻLIWOŚCI

ELASTYCZNOŚĆ BIZNESU DZIĘKI SILE LUDZKICH MOŻLIWOŚCI ELASTYCZNOŚĆ BIZNESU DZIĘKI SILE LUDZKICH MOŻLIWOŚCI 2 Wkroczyliśmy w Erę Człowieka, w której dotychczasowe zasady dotyczące funkcjonowania biznesu stają się nieaktualne. W dzisiejszym, coraz bardziej

Bardziej szczegółowo

Benchmarking w zarządzaniu efektywnością organizacji. 1. Wstęp. Adam Stefan Jabłoński Marek Marian Jabłoński

Benchmarking w zarządzaniu efektywnością organizacji. 1. Wstęp. Adam Stefan Jabłoński Marek Marian Jabłoński Adam Stefan Jabłoński Marek Marian Jabłoński Benchmarking w zarządzaniu efektywnością organizacji. 1. Wstęp W dobie ciągłych zmian rynkowych oraz rosnącej konkurencji przedsiębiorstwa chcące osiągnąć sukces

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Część 1. Podstawy kształtowania przewagi konkurencyjnej i konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw... 13

Część 1. Podstawy kształtowania przewagi konkurencyjnej i konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw... 13 Wstęp (Anna Adamik)... 11 Część 1. Podstawy kształtowania przewagi konkurencyjnej i konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw... 13 Rozdział 1. Konkurencyjność i przewaga konkurencyjna MSP w teorii

Bardziej szczegółowo