Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki, Zakład Badań Specjalistycznych i Technik Dokumentacyjnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki, Zakład Badań Specjalistycznych i Technik Dokumentacyjnych"

Transkrypt

1 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI pierwszego etapu UMOWY o DZIEŁO p.t.: Wykonanie szlifów i analiza produktów korozji próbek metali konstrukcyjnych parowozów metodami mikro-chemicznymi i laserowej spektrometrii Ramana Wykonawca: mgr Anna Zatorska Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki, Zakład Badań Specjalistycznych i Technik Dokumentacyjnych WARSZAWA, 1 czerwiec, 2011r.

2 Zawartośd METODYKA BADAO... 3 OPIS BADAO... 4 PRÓBKI Z I ORESU STARZENIA... 4 I okres Warszawa... 4 Próbka nr 3. Próbka stali Analizy mikrochemiczne... 6 Spektroskopia Ramanowska... 7 Próbka nr 1. Próbka żeliwa Analizy mikrochemiczne Spektroskopia Ramanowska I okres Sochaczew Próbka nr 2. Próbka stali Analizy mikrochemiczne Spektroskopia Ramanowska Próbka nr 4. Próbka żeliwa Analizy mikrochemiczne Spektroskopia Ramanowska DYSKUSJA PRÓBKI HISTORYCZNE Warszawa. Próbka nr 5 i Analizy mikrochemiczne próbki nr Badania SEM-EDS Spektroskopia Ramanowska Sochaczew. Próbki 9 i Analizy mikrochemiczne Spektroskopia Ramanowska... 32

3 METODYKA BADAŃ 1.Badania stratygraficzne na przekrojach warstw. Próbkę przeznaczoną do badao zatopiono w stomatologicznej żywicy akrylowej Meliodent, powierzchnię przekroju warstw wyszlifowano papierami ściernymi i wypolerowano. Przekrój warstw oglądano w kropli wody w świetle odbitym przy użyciu mikroskopu Nikon Eclipse 50i. Fotografie mikroskopowe wykonano za pomocą zestawu do cyfrowej fotografii mikroskopowej Nikon Digital Sight DS-U2/DS-Fi1c. 2. Analiza warstw korozyjnych metalu. A. Identyfikacja z zastosowaniem metody mikrochemicznej. Badania przeprowadzono w oparciu o : Obserwacje mikroskopowe w świetle odbitym przy użyciu mikroskopu stereoskopowego Prolab, przy powiększeniach max 100x. Obserwacje mikroskopowe rozmazów wodnych w świetle przechodzącym przy użyciu mikroskopu Nikon Eclipse 500i, przy pow. max 400x. Zachowanie w kwasach (3M HCl, stęż. HNO 3 ) oraz w ługu sodowym (4M NaOH). Reakcje mikrokrystaliczne i kroplowe na obecnośd wybranych jonów nieorganicznych (Fe 3+, Fe 2+, S 2-, SiO 2-3 /PO 3-4 ).

4 OPIS BADAŃ PRÓBKI Z I ORESU STARZENIA I okres Warszawa Próbka nr 3. Próbka stali. Ryc. 1. Powierzchnia próbki stalowej z I okresu starzeniowego w Warszawie. Przed procesem starzeniowym powierzchnia poddana szczotkowaniu. Ryc. 2. Szlif poprzeczny. Próbka stali szczotkowana z I okresu starzeniowego z Warszawy.

5 Ryc. 3. Szlif poprzeczny. Próbka stali szczotkowana z I okresu starzeniowego z Warszawy. Ryc. 4. Powierzchnia próbki stalowej z I okresu starzeniowego w Warszawie. Przed procesem starzeniowym powierzchnia poddana szlifowaniu.

6 Ryc. 5. Szlif poprzeczny. Próbka stali szlifowana z I okresu starzeniowego z Warszawy. Ryc. 6. Szlif poprzeczny. Próbka stali szlifowana z I okresu starzeniowego z Warszawy Analizy mikrochemiczne Analiza korozyjnych nawarstwieo powierzchniowych próbki nr 3, stali z Warszawy z I okresu starzenia. Odcinek szlifowany. 3M HCl następuje powolne rozpuszczalnie z wydzieleniem pęcherzyków gazu. Po ogrzaniu następuje przyspieszenie reakcji. Próbka ulega całkowitemu rozpuszczeniu. Kropla ulega zabarwieniu na żółty kolor. Oznaczenie Fe 3+ pozytywne o dużej intensywności. Oznaczenie Fe 2+ negatywne.

7 Oznaczenie Ca 2+ negatywne Oznaczenie SiO 3 2- negatywne. Oznaczenie S 2- pozytywne o średniej intensywności. Wniosek W próbce stwierdzono obecnośd jonów Fe 3+ oraz S 2-. Odcinek szczotkowany. Analiza korozyjnych nawarstwieo powierzchniowych próbki stali z Warszawy z I okresu starzenia 3M HCl następuje powolne rozpuszczalnie z wydzieleniem pęcherzyków gazu. Po ogrzaniu następuje przyspieszenie reakcji. Próbka ulega całkowitemu rozpuszczeniu. Kropla ulega zabarwieniu na żółty kolor. Oznaczenie Fe 3+ pozytywne o dużej intensywności. Oznaczenie Fe 2+ negatywne. Oznaczenie Ca 2+ negatywne Oznaczenie SiO 3 2- negatywne. Oznaczenie S 2- pozytywne o średniej intensywności. Wniosek W próbce stwierdzono obecnośd jonów Fe 3+ oraz S 2-. Spektroskopia Ramanowska Warszawa próbka 3, I okres, stal

8 Wykres 1. W miejscach pomaraoczowych i czerwonych zidentyfikowano lepidokrocyt (379 i 251 cm -1 ) Wykres 2. W miejscach ciemno zabarwionych zidentyfikowano dodatkowo magnetyt (pasmo przy 665 cm -1, ciemnozielona i fioletowa linia), niekiedy z domieszką hematytu (pasma 409, 294 i 227 cm -1, ciemnozielona linia). W miejscu zabarwionym zielono stwierdzono obecnośd organicznego pigmentu ftalocyjaninowego (czerwona linia)

9 Próbka nr 1. Próbka żeliwa. Ryc. 7. Powierzchnia próbki żeliwa z I okresu starzeniowego w Warszawie. Przed procesem starzeniowym powierzchnia poddana szlifowaniu. Ryc. 8. Szlif poprzeczny. Próbka żeliwa szlifowana z I okresu starzeniowego z Warszawy.

10 Ryc. 9. Powierzchnia próbki żeliwa z I okresu starzeniowego w Warszawie. Przed procesem starzeniowym powierzchnia poddana szczotkowaniu. Ryc. 10. Szlif poprzeczny. Próbka żeliwa szczotkowana z I okresu starzeniowego z Warszawy.

11 Analizy mikrochemiczne Analiza korozyjnych nawarstwieo powierzchniowych próbki żeliwa z Warszawy z I okresu starzenia. Odcinek szlifowany. 3M HCl następuje powolne rozpuszczalnie z wydzieleniem pęcherzyków gazu. Po ogrzaniu następuje przyspieszenie reakcji. Próbka ulega całkowitemu rozpuszczeniu. Kropla ulega zabarwieniu na żółty kolor. Oznaczenie Fe 3+ pozytywne o dużej intensywności. Oznaczenie Fe 2+ negatywne. Oznaczenie Ca 2+ negatywne Oznaczenie SiO 3 2- negatywne. Oznaczenie S 2- pozytywne o średniej intensywności. Wniosek W próbce stwierdzono obecnośd jonów Fe 3+ oraz S 2-. Odcinek szczotkowany. Analiza korozyjnych nawarstwieo powierzchniowych próbki żeliwa z Warszawy z I okresu starzenia. 3M HCl następuje powolne rozpuszczalnie z wydzieleniem pęcherzyków gazu. Po ogrzaniu następuje przyspieszenie reakcji. Próbka ulega całkowitemu rozpuszczeniu. Kropla ulega zabarwieniu na żółty kolor. Oznaczenie Fe 3+ pozytywne o dużej intensywności. Oznaczenie Fe 2+ negatywne. Oznaczenie Ca 2+ negatywne Oznaczenie SiO 3 2- negatywne. Oznaczenie S 2- pozytywne o średniej intensywności. Wniosek W próbce stwierdzono obecnośd jonów Fe 3+ oraz S 2-. Spektroskopia Ramanowska Warszawa, próbka 1, okres I, żeliwo

12 Wykres 3. Zidentyfikowano lepidokrocyt jako główny produkt korozji (pasma 248 i 373 cm -1 ), prawdopodobnie z domieszką goethytu, na co wskazuje poszerzenie pasma przy 373 cm -1 (nakładanie się z pasmem przy 397 cm -1, charakterystycznym dla goethytu).

13 I okres Sochaczew Próbka nr 2. Próbka stali. Ryc. 11. Powierzchnia próbki stalowej z I okresu starzeniowego w Sochaczewie. Przed procesem starzeniowym powierzchnia poddana szczotkowaniu. Ryc. 12. Szlif poprzeczny. Próbka stali szczotkowana z I okresu starzeniowego z Sochaczewa.

14 Ryc. 13. Powierzchnia próbki stalowej z I okresu starzeniowego w Sochaczewie. Przed procesem starzeniowym powierzchnia poddana szlifowaniu. Ryc. 14. Szlif poprzeczny. Próbka stali szlifowana z I okresu starzeniowego z Sochaczewa.

15 Analizy mikrochemiczne Analiza korozyjnych nawarstwieo powierzchniowych próbki stali z Sochaczewa z I okresu starzenia Odcinek szlifowany. 3M HCl następuje powolne rozpuszczalnie z wydzieleniem pęcherzyków gazu. Po ogrzaniu następuje przyspieszenie reakcji. Próbka ulega całkowitemu rozpuszczeniu. Kropla ulega zabarwieniu na żółty kolor. Oznaczenie Fe 3+ pozytywne o dużej intensywności. Oznaczenie Fe 2+ negatywne. Oznaczenie Ca 2+ negatywne Oznaczenie SiO 3 2- negatywne. Oznaczenie S 2- pozytywne o średniej intensywności. Wniosek W próbce stwierdzono obecnośd jonów Fe 3+ oraz S 2-. Odcinek szczotkowany. Analiza korozyjnych nawarstwieo powierzchniowych próbki stali z Sochaczewa z I okresu starzenia. 3M HCl następuje powolne rozpuszczalnie z wydzieleniem pęcherzyków gazu. Po ogrzaniu następuje przyspieszenie reakcji. Próbka ulega całkowitemu rozpuszczeniu. Kropla ulega zabarwieniu na żółty kolor. Oznaczenie Fe 3+ pozytywne o dużej intensywności. Oznaczenie Fe 2+ negatywne. Oznaczenie Ca 2+ negatywne Oznaczenie SiO 3 2- negatywne. Oznaczenie S 2- pozytywne o średniej intensywności. Wniosek W próbce stwierdzono obecnośd jonów Fe 3+ oraz S 2-. Spektroskopia Ramanowska Sochaczew próbka 2, I okres, stal

16 Wykres 4. Wykryto: lepidokrocyt (250 i 378 cm -1 ), zielona, różowa i fioletowa linia), Goethyt (298 i 382 cm -1, fioletowa linia) i hematyt (283 i 219 cm -1, czerwona linia)

17 Wykres 5. W miejscach ciemno zabarwionych zidentyfikowano dodatkowo magnetyt (pasmo przy 665 cm -1, czerwona linia), niekiedy z domieszką goethytu (pasma 397 i 297 cm -1, zielona linia)

18 Próbka nr 4. Próbka żeliwa. Ryc. 15. Powierzchnia próbki żeliwa z I okresu starzeniowego w Sochaczewie. Przed procesem starzeniowym powierzchnia poddana szczotkowaniu. Ryc. 16. Szlif poprzeczny. Próbka żeliwa szczotkowana z I okresu starzeniowego z Sochaczewa.

19 Ryc. 17. Powierzchnia próbki żeliwa z I okresu starzeniowego w Sochaczewie. Przed procesem starzeniowym powierzchnia poddana szlifowaniu. Ryc. 18. Szlif poprzeczny. Próbka żeliwa szlifowana z I okresu starzeniowego z Sochaczewa.

20 Analizy mikrochemiczne Analiza korozyjnych nawarstwieo powierzchniowych próbki żeliwa z Sochaczewa z I okresu starzenia Odcinek szlifowany. 3M HCl następuje powolne rozpuszczalnie z wydzieleniem pęcherzyków gazu. Po ogrzaniu następuje przyspieszenie reakcji. Próbka ulega całkowitemu rozpuszczeniu. Kropla ulega zabarwieniu na żółty kolor. Oznaczenie Fe 3+ pozytywne o dużej intensywności. Oznaczenie Fe 2+ negatywne. Oznaczenie Ca 2+ negatywne. Oznaczenie SiO 3 2- negatywne. Oznaczenie S 2- pozytywne o średniej intensywności. Wniosek W próbce stwierdzono obecnośd jonów Fe 3+ oraz S 2-. Odcinek szczotkowany. Analiza korozyjnych nawarstwieo powierzchniowych próbki stali z Sochaczewa z I okresu starzenia. 3M HCl następuje powolne rozpuszczalnie z wydzieleniem pęcherzyków gazu. Po ogrzaniu następuje przyspieszenie reakcji. Próbka ulega całkowitemu rozpuszczeniu. Kropla ulega zabarwieniu na żółty kolor. Oznaczenie Fe 3+ pozytywne o dużej intensywności. Oznaczenie Fe 2+ negatywne. Oznaczenie Ca 2+ negatywne. Oznaczenie SiO 3 2- negatywne. Oznaczenie S 2- pozytywne o średniej intensywności. Wniosek W próbce stwierdzono obecnośd jonów Fe 3+ oraz S 2-. Spektroskopia Ramanowska Sochaczew, próbka 4, I okres, żeliwo

21 Wykres 6. Zidentyfikowano lepidokrocyt jako główny produkt korozji (pasma 248 i 373 cm -1 ), prawdopodobnie z domieszką getytu, na co wskazuje poszerzenie pasma przy 373 cm -1 (nakładanie się z pasmem przy 397 cm -1, charakterystycznym dla getytu). DYSKUSJA Wygląd powierzchni. Próbki stali. Próbki stali z I okresu starzeniowego niezależnie od miejsca starzenia (Warszawa lub Sochaczew) wykazują pewną wyraźną prawidłowośd. Próbki szlifowane wykazują mniej rozwiniętą powierzchnię w porównaniu z próbkami szczotkowanymi. Wygląd powierzchni próbek szlifowanych wskazuje prawdopodobnie na większą odpornośd na procesy korozyjne w porównaniu z próbkami tylko szczotkowanymi. Szlifowana próbka stali, starzona w Sochaczewie posiada miejsca które nie są pokryte korozją (Ryc. 13). Próbka tej samej stali ale szczotkowana wykazuje procesy korozyjne na całej powierzchni (Ryc. 11).

22 Powierzchnia próbek stali, starzonych w Sochaczewie jest mniej rozbudowana w stosunku do próbek starzonych Warszawie. Próbka stali szlifowana i starzona w Sochaczewie, w niektórych miejscach nie posiada produktów korozji, podczas gdy próbki z Warszawy są skorodowane na całej powierzchni. Próbki żeliwa. Podobnie jak w przypadku stali, próbki szczotkowane są w gorszym stanie w porównaniu z próbkami szlifowanymi. Próbki starzone w Warszawie mają inny wygląd powierzchni w porównaniu z próbkami starzonymi w Sochaczewie. Są gładsze. Próbki starzone w Sochaczewie mają powierzchnię o bardziej rozbudowanym charakterze. Nie zaobserwowano miejsc nie posiadających warstw korozyjnych. PRÓBKI HISTORYCZNE Warszawa. Próbka nr 5 i 6 Ryc Powierzchnia próbki historycznej 5 z lokomotywy z Warszawy.

23 Ryc Powierzchnia próbki historycznej 5 z lokomotywy z Warszawy. W centrum kulka z białego metalu. Ryc. 21. Szlif poprzeczny przez warstwy blachy. Próbka historyczna 5 z Warszawy.

24 Ryc.22. Szlif poprzeczny przez warstwy blachy. Próbka historyczna 5 z Warszawy. Ryc. 23. Szlif poprzeczny przez warstwy blachy. Próbka historyczna 6 z Warszawy.

25 Analizy mikrochemiczne próbki nr 5 Analiza korozyjnych nawarstwieo powierzchniowych próbki stali z Warszawy. 3M HCl następuje powolne rozpuszczalnie z wydzieleniem pęcherzyków gazu. Po ogrzaniu następuje przyspieszenie reakcji. Próbka ulega całkowitemu rozpuszczeniu. Kropla ulega zabarwieniu na żółty kolor. Oznaczenie Fe 3+ pozytywne o dużej intensywności. Oznaczenie Fe 2+ negatywne. Oznaczenie Ca 2+ negatywne Oznaczenie SiO 3 2- negatywne. Oznaczenie S 2- pozytywne o średniej intensywności. Wniosek W próbce stwierdzono obecnośd jonów Fe 3+ oraz S 2-. Badania SEM-EDS Ryc.24. Wygląd kulki pobranej z powierzchni próbki historycznej 5 z Warszawy. Obraz w świetle elektronów rozproszonych.

26 Ryc.25. Wynik analizy jakościowej uzyskany w wyniku pomiarów mikrosonda elektronową z detektorem EDS.

27 Spektroskopia Ramanowska Wykres 7. Pomaraoczowe produkty korozji zidentyfikowane jako lepidocrocite, Fe(O)OH. Pasma charakterystyczne przy 217, 251, 308, 348 i 377 cm -1. Wykres 8. Pomaraoczowo czerwone produkty korozji zidentyfikowane jako hematyt Fe 2 O 3. Hematyt może byd wynikiem lokalnego przegrzania próbki w trakcie badania spektroskopowego. Jego obecnośd nie musi byd pierwotna.

28 Wykres 9. Pomaraoczowo czerwone produkty korozji zidentyfikowane jako mieszanina hematytu, getytu i lepidokrotytu.

29 Sochaczew. Próbki 9 i 10 Ryc.26. Powierzchnia próbki historycznej 9 z lokomotywy z Sochaczewa. Ryc.27. Powierzchnia próbki historycznej 9 z lokomotywy z Sochaczewa.

30 Ryc. 21. Szlif poprzeczny przez warstwy blachy. Próbka historyczna 9 z Sochaczewa. Ryc Szlif poprzeczny przez warstwy blachy. Próbka historyczna 9 z Sochaczewa.

31 Ryc Szlif poprzeczny przez warstwy blachy. Próbka historyczna 10 z Sochaczewa. Analizy mikrochemiczne Analiza korozyjnych nawarstwieo powierzchniowych próbki stali z Sochaczewa. 3M HCl następuje powolne rozpuszczalnie z wydzieleniem pęcherzyków gazu. Po ogrzaniu następuje przyspieszenie reakcji. Próbka ulega całkowitemu rozpuszczeniu. Kropla ulega zabarwieniu na żółty kolor. Oznaczenie Fe 3+ pozytywne o dużej intensywności. Oznaczenie Fe 2+ negatywne. Oznaczenie Ca 2+ negatywne Oznaczenie SiO 3 2- negatywne. Oznaczenie S 2- pozytywne o średniej intensywności. Wniosek W próbce stwierdzono obecnośd jonów Fe 3+ oraz S 2-.

32 Spektroskopia Ramanowska Wykres 10. W próbce lokomotywy historycznej z Sochaczewa wykryto: lepidokrocyt (250 i 380 cm -1, czerwona linia), goethyt (289 i 395 cm -1, granatowa i zielona linia) i hematyt (406, 289 i 223 cm -1, fioletowa i prawdopodobnie niebieska), magnetyt (665 cm-1, czerwona, granatowa i zielona linia)

Spis treści: O projekcie:... 3 Zespół projektowy:... 4 Biografie:... 5 Artykuły:... 6

Spis treści: O projekcie:... 3 Zespół projektowy:... 4 Biografie:... 5 Artykuły:... 6 Okładka 1 Spis treści: O projekcie:... 3 Zespół projektowy:... 4 Biografie:... 5 Artykuły:... 6 Anna Zatorska, Grażyna Zofia Żukowska. Analizy mikrochemiczne i laserowa spektrometria mikro-ramana w badaniach

Bardziej szczegółowo

BADANIA STRUKTURY MATERIAŁÓW. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

BADANIA STRUKTURY MATERIAŁÓW. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BADANIA STRUKTURY MATERIAŁÓW Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 1. MAKROSTRUKTURA 2. MIKROSTRUKTURA 3. STRUKTURA KRYSTALICZNA Makrostruktura

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ PŁ LABORATORIUM TECHNOLOGII POWŁOK OCHRONNYCH ĆWICZENIE 1 POWŁOKI KONWERSYJNE-TECHNOLOGIE NANOSZENIA

INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ PŁ LABORATORIUM TECHNOLOGII POWŁOK OCHRONNYCH ĆWICZENIE 1 POWŁOKI KONWERSYJNE-TECHNOLOGIE NANOSZENIA INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ PŁ LABORATORIUM TECHNOLOGII POWŁOK OCHRONNYCH ĆWICZENIE 1 POWŁOKI KONWERSYJNE-TECHNOLOGIE NANOSZENIA WSTĘP TEORETYCZNY Powłoki konwersyjne tworzą się na powierzchni metalu

Bardziej szczegółowo

Analiza Organiczna. Jan Kowalski grupa B dwójka 7(A) Własności fizykochemiczne badanego związku. Zmierzona temperatura topnienia (1)

Analiza Organiczna. Jan Kowalski grupa B dwójka 7(A) Własności fizykochemiczne badanego związku. Zmierzona temperatura topnienia (1) Przykład sprawozdania z analizy w nawiasach (czerwonym kolorem) podano numery odnośników zawierających uwagi dotyczące kolejnych podpunktów sprawozdania Jan Kowalski grupa B dwójka 7(A) analiza Wynik przeprowadzonej

Bardziej szczegółowo

KATALOG OSTATNICH BADAŃ

KATALOG OSTATNICH BADAŃ KATALOG OSTATNICH BADAŃ Tytuł badań: Badania nieinwazyjne obrazu olejnego na blasze miedzianej z XVI/XVII w. Data wykonania: wrzesień 2009 Opis: Przy pomocy podczerwonej kamery Hammamatsu wykonano 24 zdjęcia

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI pierwszego etapu UMOWY o DZIEŁO p.t.: Analiza zbiorcza wyników badań produktów korozji próbek metali konstrukcyjnych parowozów Wykonawca: dr inż. Marek Strzelec Wojskowa Akademia

Bardziej szczegółowo

Mikrostruktura wybranych implantów stomatologicznych w mikroskopie świetlnym i skaningowym mikroskopie elektronowym

Mikrostruktura wybranych implantów stomatologicznych w mikroskopie świetlnym i skaningowym mikroskopie elektronowym WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ IM. PROF. MEISSNERA W USTRONIU WYDZIAŁ INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ Mikrostruktura wybranych implantów stomatologicznych w mikroskopie świetlnym i skaningowym mikroskopie

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Ćwiczenie 8 Semestr 2 STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Obowiązujące zagadnienia: Stężenie jonów wodorowych: ph, poh, iloczyn jonowy wody, obliczenia rachunkowe, wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia ramanowska w badaniach powierzchni

Spektroskopia ramanowska w badaniach powierzchni Spektroskopia ramanowska w badaniach powierzchni z Efekt Ramana (1922, CV Raman) I, ν próbka y Chandra Shekhara Venketa Raman x I 0, ν 0 Monochromatyczne promieniowanie o częstości ν 0 ulega rozproszeniu

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 03 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

Zmiana barwy wskaźników w roztworach kwaśnych, obojętnych i zasadowych.

Zmiana barwy wskaźników w roztworach kwaśnych, obojętnych i zasadowych. Zmiana barwy wskaźników w roztworach kwaśnych, obojętnych i zasadowych. Doświadczenie1: Poznanie barwy wskaźników w roztworach kwasów, zasad i wody. Wykonanie doświadczenia: Do pięciu probówek wlewamy

Bardziej szczegółowo

MIKROSKOPIA ELEKTRONOWA. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

MIKROSKOPIA ELEKTRONOWA. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego MIKROSKOPIA ELEKTRONOWA Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Tło historyczne Pod koniec XIX wieku stosowanie mikroskopów świetlnych w naukach

Bardziej szczegółowo

Litowce i berylowce- lekcja powtórzeniowa, doświadczalna.

Litowce i berylowce- lekcja powtórzeniowa, doświadczalna. Doświadczenie 1 Tytuł: Badanie właściwości sodu Odczynnik: Sód metaliczny Szkiełko zegarkowe Metal lekki o srebrzystej barwie Ma metaliczny połysk Jest bardzo miękki, można kroić go nożem Inne właściwości

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014 Vademecum Chemia KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM nowa vademecum MATURA 205 CHEMIA zakres rozszerzony Chemia Poziom rozszerzony KOD WEWNĄTRZ Zacznij przygotowania do matury już dziś

Bardziej szczegółowo

UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU

UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU 5 UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU CEL ĆWICZENIA Poznanie zależności między chemicznymi właściwościami pierwiastków, a ich położeniem w układzie okresowym oraz korelacji

Bardziej szczegółowo

Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM

Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM Muzeum i Instytut Zoologii Polska Akademia Nauk Akademia im. Jana DługoszaD ugosza Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM Magdalena

Bardziej szczegółowo

Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania.

Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania. WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ im. prof. Meissnera w Ustroniu Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania. Promotor: Prof. zw. dr hab. n. tech. MACIEJ HAJDUGA Barbara

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony. Listopad 2015

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony. Listopad 2015 kod wewnątrz KRYTERIA ENIANIA DPWIEDZI Próbna Matura z PERNEM hemia Poziom rozszerzony Listopad 2015 Vademecum hemia chemia ZAKRES RZSZERZNY VADEMEUM MATURA 2016 Zacznij przygotowania do matury już dziś

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 )

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 ) PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁÓW 9 14 (stężenia molowe, procentowe, przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i zatężanie roztworów, zastosowanie stężeń do obliczeń w oparciu o reakcje chemiczne, rozpuszczalność)

Bardziej szczegółowo

Chemia kryminalistyczna

Chemia kryminalistyczna Chemia kryminalistyczna Wykład 2 Metody fizykochemiczne 21.10.2014 Pytania i pomiary wykrycie obecności substancji wykazanie braku substancji identyfikacja substancji określenie stężenia substancji określenie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 11 CHEMICZNE BARWIENIE METALI I STOPÓW

ĆWICZENIE 11 CHEMICZNE BARWIENIE METALI I STOPÓW ĆWICZENIE 11 CHEMICZNE BARWIENIE METALI I STOPÓW WPROWADZENIE Jednym ze sposobów obróbki powierzchni metali i ich stopów jest barwienie. Proces ten prowadzi się w celach dekoracyjnych, nadania patyny lub

Bardziej szczegółowo

Nowa technologia - Cynkowanie termodyfuzyjne. Ul. Bliska 18 43-430 Skoczów Harbutowice +48 33 8532418 jet@cynkowanie.com www.cynkowanie.

Nowa technologia - Cynkowanie termodyfuzyjne. Ul. Bliska 18 43-430 Skoczów Harbutowice +48 33 8532418 jet@cynkowanie.com www.cynkowanie. Nowa technologia - termodyfuzyjne Ul. Bliska 18 43-430 Skoczów Harbutowice +48 33 8532418 jet@cynkowanie.com www.cynkowanie.com Nowa technologia cynkowanie termodyfuzyjne Pragniemy zaprezentować nowe rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

Instytut Spawalnictwa SPIS TREŚCI

Instytut Spawalnictwa SPIS TREŚCI Tytuł: Makroskopowe i mikroskopowe badania metalograficzne materiałów konstrukcyjnych i ich połączeń spajanych Opracował: pod redakcją dr. hab. inż. Mirosława Łomozika Rok wydania: 2009 Wydawca: Instytut

Bardziej szczegółowo

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów BADANIA PROCESU SORPCJI JONÓW ZŁOTA(III), PLATYNY(IV) I PALLADU(II) Z ROZTWORÓW CHLORKOWYCH ORAZ MIESZANINY JONÓW NA SORBENCIE DOWEX OPTIPORE L493 IMPREGNOWANYM CYANEXEM 31 Grzegorz Wójcik, Zbigniew Hubicki,

Bardziej szczegółowo

Techniki mikroskopowe mikroskopia optyczna i fluorescencyjna, skaningowy mikroskop elektronowy i mikroskop sił atomowych

Techniki mikroskopowe mikroskopia optyczna i fluorescencyjna, skaningowy mikroskop elektronowy i mikroskop sił atomowych Techniki mikroskopowe mikroskopia optyczna i fluorescencyjna, skaningowy mikroskop elektronowy i mikroskop sił atomowych Mariusz Kępczyński, p. 148, kepczyns@chemia.uj.edu.pl Wstęp Plan wykładu mikroskopia

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczanie żelaza przed korozją pokryciami. galwanicznymi.

Zabezpieczanie żelaza przed korozją pokryciami. galwanicznymi. 1 Zabezpieczanie żelaza przed korozją pokryciami galwanicznymi. Czas trwania zajęć: 90 minut Pojęcia kluczowe: - galwanizacja, - miedziowanie. Hipoteza sformułowana przez uczniów: 1. Można zabezpieczyć

Bardziej szczegółowo

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32 Spis treści 5 Spis treści Przedmowa do wydania czwartego 11 Przedmowa do wydania trzeciego 13 1. Wiadomości ogólne z metod spektroskopowych 15 1.1. Podstawowe wielkości metod spektroskopowych 15 1.2. Rola

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O Test maturalny Chemia ogólna i nieorganiczna Zadanie 1. (1 pkt) Uzupełnij zdania. Pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 16 znajduje się w.... grupie i. okresie układu okresowego pierwiastków chemicznych,

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1. PODSTAWOWE PRAWA I POJĘCIA CHEMICZNE 5 1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1.1. Wyraź w gramach masę: a. jednego atomu żelaza, b. jednej cząsteczki kwasu siarkowego. Odp. 9,3 10 23 g; 1,6 10 22

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Klasyczna Analiza Jakościowa Organiczna, Ćw. 4 - Identyfikacja wybranych cukrów Ćwiczenie 4 Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Zagadnienia teoretyczne: 1. Budowa

Bardziej szczegółowo

Właściwości niklu chemicznego

Właściwości niklu chemicznego Nikiel chemiczny Właściwości niklu chemicznego DuŜa twardość powłoki Wysoka odporność na ścieranie Równomierne rozłoŝenie powłoki na detalu (bardzo waŝne przy detalach o skomplikowanym kształcie) Odporny

Bardziej szczegółowo

Daria Jóźwiak. OTRZYMYWANĄ METODĄ ZOL -śel W ROZTWORZE SZTUCZNEJ KRWI.

Daria Jóźwiak. OTRZYMYWANĄ METODĄ ZOL -śel W ROZTWORZE SZTUCZNEJ KRWI. WYśSZA SZKOŁA INśYNIERI DENTYSTYCZNEJ IM. PROF. MEISSNERA W USTRONIU WYDZIAŁ INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ Daria Jóźwiak Temat pracy: ODPORNOŚĆ KOROZYJNA STALI CHIRURGICZNEJ 316L MODYFIKOWANEJ POWŁOKĄ CERAMICZNĄ

Bardziej szczegółowo

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY JAKOŚCIOWEJ ANALIZA IDENTYFIKACYJNA WYBRANYCH KATIONÓW WSTĘP TEORETYCZNY Znajomość składu chemicznego materiałów daje informacje o tym jaki to

Bardziej szczegółowo

Wrocław dn. 18 listopada 2005 roku

Wrocław dn. 18 listopada 2005 roku Piotr Chojnacki IV rok, informatyka chemiczna Liceum Ogólnokształcące Nr I we Wrocławiu Wrocław dn. 18 listopada 2005 roku Temat lekcji: Zjawisko korozji elektrochemicznej. Cel ogólny lekcji: Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

z Wami od 2.000 roku PROMEDIA.PL 90-613 Łodź, ul. Gdańska 91 tel. 42-636-48-28, 42-636-48-36, fax 42-636-66-44, e-mail: info@promedia.

z Wami od 2.000 roku PROMEDIA.PL 90-613 Łodź, ul. Gdańska 91 tel. 42-636-48-28, 42-636-48-36, fax 42-636-66-44, e-mail: info@promedia. Pendrive COLOUR z nadrukiem COLOUR 4 GB z jednostronnym nadrukiem full kolor CMYK COLOUR 8 GB z jednostronnym nadrukiem full kolor CMYK COLOUR 16 GB z jednostronnym nadrukiem full kolor CMYK COLOUR 32

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA BADAŃ STRATYGRAFII WARSTW MALARSKICH

DOKUMENTACJA BADAŃ STRATYGRAFII WARSTW MALARSKICH DOKUMENTACJA BADAŃ STRATYGRAFII WARSTW MALARSKICH Stolarki okiennej w lokalu mieszkalnym przy ul. Jagiellońskiej 24/6 w Olsztynie Autor dokumentacji konserwatorskiej : Danuta Pestka Anna Krause OLSZTYN

Bardziej szczegółowo

3. Stopy żelaza z węglem

3. Stopy żelaza z węglem 3. Stopy żelaza z węglem 3.1. Charakterystyka żelaza Żelazo jest pierwiastkiem metalicznym o temperaturze topnienia 1534 C i temperaturze wrzenia 3070 C. W przyrodzie występuje głównie w postaci tlenków,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2)

LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2) LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2) Posiadane uprawnienia: ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO NR AB 120 wydany przez Polskie Centrum Akredytacji Wydanie nr 5 z 18 lipca 2007

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego w roku szkolnym 2014/2015

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego w roku szkolnym 2014/2015 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego w roku szkolnym 2014/2015 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 22 listopada 2014 r. 60 minut Informacje

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Czas trwania lekcji: 2x 45 minut Cele lekcji: 1. Ogólny zapoznanie

Bardziej szczegółowo

4. Wyniki bada uzupełniaj cych własno ci stali szybkotn cych

4. Wyniki bada uzupełniaj cych własno ci stali szybkotn cych 4. Wyniki bada uzupełniaj cych własno ci stali szybkotn cych 4.1. Wyniki bada twardo ci Pomiarów twardo ci stali w skali C Rockwella dokonano na przekroju próbek poddanych uprzednio badaniu współczynnika

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Ochrony przed Korozją. Ćw. 9: ANODOWE OKSYDOWANIEALUMINIUM

Laboratorium Ochrony przed Korozją. Ćw. 9: ANODOWE OKSYDOWANIEALUMINIUM Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Fizykochemii i Modelowania Procesów Laboratorium Ochrony przed Korozją Ćw. 9: ANODOWE OKSYDOWANIEALUMINIUM

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu, Witaj w pierwszym etapie konkursu chemicznego. Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Temat : Hydroliza soli. Cele dydaktyczno wychowawcze: Wyjaśnienie przyczyn różnych odczynów soli Uświadomienie różnej roli wody w procesach dysocjacji

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki O O O O. I n. I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach.

Wodorotlenki O O O O. I n. I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach. Wodorotlenki I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach. Wodorotlenki są to związki chemiczne zbudowane z atomu metalu i grupy wodorotlenowej. Wzór ogólny wodorotlenków: wartościowość metalu M n ( ) grupa wodorotlenowa

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej

Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej Opracowali: Jarosław Chojnacki i Łukasz Ponikiewski, Wydział Chemiczny, Politechnika Gdaoska, Gdaosk

Bardziej szczegółowo

Laboratorium badań materiałowych i technologicznych. dr inż. Tomasz Kurzynowski

Laboratorium badań materiałowych i technologicznych. dr inż. Tomasz Kurzynowski Laboratorium badań materiałowych i technologicznych dr inż. Tomasz Kurzynowski Agenda Oferta badawcza Wyposażenie laboratorium Przykłady realizowanych badań Opracowanie i rozwój nowych materiałów Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Cennik pamięci USB - 123gifts.pl 123@123gifts.pl tel. 532 579 506

Cennik pamięci USB - 123gifts.pl 123@123gifts.pl tel. 532 579 506 Dożywotnia gwarancja, najszybszy chipset pamięci oraz znakowanie techniką druku UV. Wybierająć pendrive Envo mają Państwo pewność najwyższeh europejskiej jakości produktu. Wszystkie produkty marki ENVO

Bardziej szczegółowo

PLAN BADANIA MIĘDZYLABORATORYJNEGO Badania fizykochemiczne wyrobów chemii gospodarczej.

PLAN BADANIA MIĘDZYLABORATORYJNEGO Badania fizykochemiczne wyrobów chemii gospodarczej. PLAN BADANIA MIĘDZYLABORATORYJNEGO Badania fizykochemiczne wyrobów chemii gospodarczej. 1. Organizator Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB Sekcja POLLAB-CHEM/ EURACHEM-PL. 2. Koordynator Specjalistyczne

Bardziej szczegółowo

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski !"#$% &%'( )'%!"#$ ( *('+( ',"("%-%'(.& *('+( ',"("%-%'( /014516 7689:6;9:9?@;60 A4B11 1 65671< =6C9D1904= :4?E FE G414:H I

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA

OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA WSTĘP RODZAJE TWARDOŚCI WODY Twardość wody jest jej właściwością wynikającą z obecności rozpuszczonych w niej związków, głównie wapnia i magnezu. Pierwotnie

Bardziej szczegółowo

Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna

Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna Nowoczesne techniki analityczne w analizie żywności Zajęcia laboratoryjne Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest oznaczenie zawartości sodu, potasu i magnezu w

Bardziej szczegółowo

FARBY GRUNTUJĄCE - PODKŁADOWE HADROGRUNT

FARBY GRUNTUJĄCE - PODKŁADOWE HADROGRUNT FARBY GRUNTUJĄCE - PODKŁADOWE HADROGRUNT HADROGRUNT alkidowo akrylowa modyfikowana farba podkładowa jednoskładnikowa antykorozyjna. Przeznaczona do malowania konstrukcji stalowych, środków transportu,

Bardziej szczegółowo

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Porównanie Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Spektroskopia FT-Raman Spektroskopia FT-Raman jest dostępna od 1987 roku. Systemy

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI Mariusz Prażmowski 1, Henryk Paul 1,2, Fabian Żok 1,3, Aleksander Gałka 3, Zygmunt Szulc 3 1 Politechnika Opolska, ul. Mikołajczyka 5, Opole. 2 Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN, ul. Reymonta

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia modulacyjna

Spektroskopia modulacyjna Spektroskopia modulacyjna pozwala na otrzymanie energii przejść optycznych w strukturze z bardzo dużą dokładnością. Charakteryzuje się również wysoką czułością, co pozwala na obserwację słabych przejść,

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 22 listopad 2010 90 minut Informacje dla ucznia:

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW.

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. CHEMIA ANIONÓW W ROZTWORACH WODNYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami chemicznymi wybranych anionów pierwiastków I oraz II okresu

Bardziej szczegółowo

III-B. Chemia w kuchni

III-B. Chemia w kuchni III-B. Chemia w kuchni III-B.1. POKAZ: Właściwości napoju typu coca-cola. III-B.2. Wykrywanie białek: a) POKAZ: reakcja ksantoproteinowa, b) reakcja biuretowa III-B.3 Badanie składu pierwiastkowego białka

Bardziej szczegółowo

Grafen materiał XXI wieku!?

Grafen materiał XXI wieku!? Grafen materiał XXI wieku!? Badania grafenu w aspekcie jego zastosowań w sensoryce i metrologii Tadeusz Pustelny Plan prezentacji: 1. Wybrane właściwości fizyczne grafenu 2. Grafen materiał 21-go wieku?

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inŝ. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INśYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium InŜynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed rdzą na długie lata... w kilka minut!

Ochrona przed rdzą na długie lata... w kilka minut! RDZA METAL BETON DREWNO Ochrona przed rdzą na długie lata... w kilka minut! do 10,5 m 2 /l do 10 lat! Dlaczego Alkyton jest idealny dla Ciebie? Bezpośrednio na stal Wyjątkowa elastyczność Jedna warstwa

Bardziej szczegółowo

Profesjonalna ochrona metalu

Profesjonalna ochrona metalu Profesjonalna ochrona metalu CHLOROKAUCZUK emalia do metalu i betonu Chlorokauczuk to wysokiej klasy emalia wyprodukowana na bazie żywicy chlorokauczukowej, przeznaczona do ochronno-dekoracyjnego malowania

Bardziej szczegółowo

Listy referencyjne zestawów malarskich do zabezpieczeń antykorozyjnych konstrukcji stalowych w TAURON Dystrybucja S.A.

Listy referencyjne zestawów malarskich do zabezpieczeń antykorozyjnych konstrukcji stalowych w TAURON Dystrybucja S.A. Kryteria i sposób oceny systemów malarskich, przeznaczonych do renowacyjnego zabezpieczenia antykorozyjnego stalowych konstrukcji wsporczych, przebadanych przez niezależną jednostkę badawczą na zlecenie

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII Zadanie 1. Na rysunku przedstawiono fragment układu okresowego pierwiastków. Dokoocz zdania tak aby były prawdziwe. Wiązanie jonowe występuje w związku chemicznym

Bardziej szczegółowo

TABELA 1: WYROBY LAKIERNICZE OGÓLNEGO ZASTOSOWANIA (CZĘŚĆ I)

TABELA 1: WYROBY LAKIERNICZE OGÓLNEGO ZASTOSOWANIA (CZĘŚĆ I) TABELA 1: WYROBY LAKIERNICZE OGÓLNEGO ZASTOSOWANIA (CZĘŚĆ I) Lp. Nazwa Producent/Nazwa J.m Ilość Cena jedn. netto VAT w...% brutto 1. 2. 3. 4. 5. 6 Emalia ftalowa (alkidowa) ogólnego stosowania z połyskiem

Bardziej szczegółowo

Protokół A Charakterystyka przedmiotu zamówienia

Protokół A Charakterystyka przedmiotu zamówienia Wykaz protokołów: Protokół A Charakterystyka przedmiotu zamówienia dla Inwestora, Protokół B Wymalowania powierzchni referencyjnej dla Wykonawcy, Protokół C Prace zabezpieczające antykorozyjnie konstrukcje

Bardziej szczegółowo

OLSZTYŃSKIE PLANETARIUM I OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE POLSKIE TOWARZYSTWO METEORYTOWE II SEMINARIUM METEORYTOWE 24-26.04.

OLSZTYŃSKIE PLANETARIUM I OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE POLSKIE TOWARZYSTWO METEORYTOWE II SEMINARIUM METEORYTOWE 24-26.04. OLSZTYŃSKIE PLANETARIUM I OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE POLSKIE TOWARZYSTWO METEORYTOWE II SEMINARIUM METEORYTOWE 24-26.4.23 OLSZTYN Marian SZURGOT 1, Krzysztof POLAŃSKI 2 BADANIA MIKROSKOPOWE CHONDRYTÓW

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA CHEMII. Równowaga chemiczna (Fiz2)

PRACOWNIA CHEMII. Równowaga chemiczna (Fiz2) PRACOWNIA CHEMII Ćwiczenia laboratoryjne dla studentów II roku kierunku Zastosowania fizyki w biologii i medycynie Biofizyka molekularna Projektowanie molekularne i bioinformatyka Równowaga chemiczna (Fiz2)

Bardziej szczegółowo

Piroliza odpadowych poliolefin

Piroliza odpadowych poliolefin Politechnika Śląska Wydział Chemiczny Katedra Chemii, Technologii Nieorganicznej i Paliw Minimalizacja odpadów Technologia chemiczna Dąbrowa Górnicza sem. VI Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Piroliza

Bardziej szczegółowo

OLSZTYŃSKIE PLANETARIUM I OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE POLSKIE TOWARZYSTWO METEORYTOWE II SEMINARIUM METEORYTOWE 24-26.04.

OLSZTYŃSKIE PLANETARIUM I OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE POLSKIE TOWARZYSTWO METEORYTOWE II SEMINARIUM METEORYTOWE 24-26.04. OLSZTYŃSKIE PLANETARIUM I OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE POLSKIE TOWARZYSTWO METEORYTOWE II SEMINARIUM METEORYTOWE 24-26.04.2003 OLSZTYN Łukasz KARWOWSKI 1, Stanisław JACHYMEK 2, Anna LUDWIG 3, Agnieszka

Bardziej szczegółowo

Obróbka powierzchni materia ów in ynierskich

Obróbka powierzchni materia ów in ynierskich Obróbka powierzchni materia ów in ynierskich Plansza. Struktura badana w mikroskopie wietlnym ) warstwy wierzchniej stali MnCr naw glonej w 0 C przez h, pow. 0x; ) warstwy azotków -Fe - N i -Fe N na stali

Bardziej szczegółowo

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria 5. STECHIOMETRIA 25 5. Stechiometria 5.1. Ile gramów magnezu wzięło udział w reakcji z tlenem, jeśli otrzymano 6,0 g tlenku magnezu? Odp. 3,60 g 5.2. Do 50 cm 3 roztworu kwasu siarkowego (VI) o stężeniu

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT Zadanie 1127 (1 pkt) Uszereguj podane związki według rosnącego ph w roztworze wodnym. Właściwy porządek podaj zapisując go wzorami półstrukturalnymi.

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze MIKROBIOLOGII

OFERTA TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze MIKROBIOLOGII OFERTA TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze MIKROBIOLOGII Opracowanie zestawu do wykrywania DNA Aspergillus flavus za pomocą specjalistycznego sprzętu medycznego. Jednym

Bardziej szczegółowo

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI)

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI) 1. (2pkt) Uzupełnij zdania, zaznaczając odpowiedzi wybrane spośród A - H, tak aby zdania były prawdziwe. Po rozpuszczeniu w wodzie tlenku fosforu (V) powstanie A/B. Roztwór tej substancji zabarwi oranż

Bardziej szczegółowo

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I...... Imię i nazwisko ucznia ilość pkt.... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły... maksymalna ilość punk. 33 Imię

Bardziej szczegółowo

Prezentacja aparatury zakupionej przez IKiFP. Mikroskopy LEEM i PEEM

Prezentacja aparatury zakupionej przez IKiFP. Mikroskopy LEEM i PEEM Prezentacja aparatury zakupionej przez IKiFP Mikroskopy LEEM i PEEM Cechy ogólne mikroskopów do badania powierzchni; czułość Å - nm szeroka gama kontrastów topograficzny strukturalny chemiczny magnetyczny

Bardziej szczegółowo

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNYCH WODY

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNYCH WODY ĆWICZENIE NR 1 BADANIE WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNYCH WODY Cel ćwiczenia Poznanie wybranych metod oznaczania własności wody. Zakres wymaganych wiadomości 1. Własności fizykochemiczne wody. 2. Równanie Nernsta,

Bardziej szczegółowo

LAF-Polska Bielawa 58-260, ul. Wolności 117 NIP: 882-152-92-20 REGON: 890704507 http://www.laf-polska.pl

LAF-Polska Bielawa 58-260, ul. Wolności 117 NIP: 882-152-92-20 REGON: 890704507 http://www.laf-polska.pl Podstawowe informacje o stali Stal jest stopem żelaza, węgla i innych pierwiastków stopowych o zawartości do 2,14 % węgla. W praktyce, jako stale oznacza się stopy, które najczęściej zawierają żelazo,

Bardziej szczegółowo

DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU

DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU PRZEŁAMANIA WPROWADZENIE Ostatnim etapem uzdatniania wody w procesie technologicznym dla potrzeb ludności i przemysłu jest dezynfekcja. Proces ten jest niezbędny

Bardziej szczegółowo

Markery przemysłowe MARKAL (wybrane produkty)

Markery przemysłowe MARKAL (wybrane produkty) Markery przemysłowe MARKAL (wybrane produkty) Wszystkie ceny w Euro (netto) za 1 opakowanie produktu (ilość sztuk w opakowaniu wg opisu). Markery przemysłowe, płynne Mają zastosowanie szczególnie w branżach

Bardziej szczegółowo

Badanie procesu starzenia się kwasu ortokrzemowego w roztworach wodnych

Badanie procesu starzenia się kwasu ortokrzemowego w roztworach wodnych ĆWICZENIE 3 Badanie procesu starzenia się kwasu ortokrzemowego w roztworach wodnych Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodą otrzymywania polikwasów na przykładzie procesu kondensacji kwasu ortokrzemowego

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. Przeprowadzono następujące doświadczenie: Wyjaśnij przebieg tego doświadczenia. Zadanie: 3. Zadanie: 4

Zadanie 2. Przeprowadzono następujące doświadczenie: Wyjaśnij przebieg tego doświadczenia. Zadanie: 3. Zadanie: 4 Zadanie: 1 Do niebieskiego, wodnego roztworu soli miedzi wrzucono żelazny gwóźdź i odstawiono na pewien czas. Opisz zmiany zachodzące w wyglądzie: roztworu żelaznego gwoździa Zadanie 2. Przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

Folie do sitodruku SICO informacja techniczna

Folie do sitodruku SICO informacja techniczna str. 3-1 Folie do sitodruku SICO informacja techniczna Farby EURECO do druku na podłożach takich jak: materiały samoprzylepne. PVC miękkie i twarde. polipropylen. plexi. karton. papiery oraz materiały

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Badania Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych

Laboratorium Badania Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechnika Śląska Laboratorium Badania Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych Instytut Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych 1 Projekt MERFLENG... W 2012 roku

Bardziej szczegółowo

nakład od: 10 25 50 100 150 200 250 300

nakład od: 10 25 50 100 150 200 250 300 Pendrive COLOUR z nadrukiem COLOUR 4 GB z jednostronnym nadrukiem full kolor CMYK COLOUR 8 GB z jednostronnym nadrukiem full kolor CMYK COLOUR 16 GB z jednostronnym nadrukiem full kolor CMYK COLOUR 32

Bardziej szczegółowo

NORMALIZACJA W DZIEDZINIE POWŁOK GALWANICZNYCH I METOD ICH BADAŃ

NORMALIZACJA W DZIEDZINIE POWŁOK GALWANICZNYCH I METOD ICH BADAŃ NORMALIZACJA W DZIEDZINIE POWŁOK GALWANICZNYCH I METOD ICH BADAŃ Normalizacja w dziedzinie galwanotechniki obejmuje: - klasyfikację i terminologię (pojęcia, symbole); - wymagania dotyczące właściwości

Bardziej szczegółowo

Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii!

Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii! Chemia klasa II kwasy Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii! Cała Twoja kariera szkolna zależy tak naprawdę od Ciebie. Jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności z zakresu chemii lub powtórzyć określoną

Bardziej szczegółowo

Źródła błędów i ich eliminacja w technice ICP.

Źródła błędów i ich eliminacja w technice ICP. Źródła błędów i ich eliminacja w technice ICP. Irena Jaroń Centralne Laboratorium Chemiczne Państwowy Instytut Geologiczny, Rakowiecka 4, 05-975 Warszawa Atomowa spektrometria emisyjna ze wzbudzeniem w

Bardziej szczegółowo

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne Technologia obróbki cieplnej Grzanie i ośrodki grzejne Grzanie: nagrzewanie i wygrzewanie Dobór czasu grzania Rodzaje ośrodków grzejnych Powietrze Ośrodki gazowe Złoża fluidalne Kąpiele solne: sole chlorkowe

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych ĆWICZENIE 2 Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych Część doświadczalna 1. Metody jonowymienne Do usuwania chromu (VI) można stosować między innymi wymieniacze jonowe. W wyniku przepuszczania

Bardziej szczegółowo

Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk

Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk Kompleksometria to dział objętościowej analizy ilościowej, w którym wykorzystuje się reakcje tworzenia związków kompleksowych.

Bardziej szczegółowo

Higiena oleju CJC w przemyśle chemicznym

Higiena oleju CJC w przemyśle chemicznym Filtry Bocznikowe CJC Higiena oleju CJC w przemyśle chemicznym C.C.JENSEN Polska Wojciech BANACH 2013 1 HISTORIA C.C.JENSEN NA ŚWIECIE Pierwsze filtry CJC w 1937 r. Ponad 50 lat tradycji inauguracja firmy

Bardziej szczegółowo

Współczesne metody badań instrumentalnych

Współczesne metody badań instrumentalnych Współczesne metody badań instrumentalnych Wykład III Techniki fotograficzne Fotografia w świetle widzialnym Techniki fotograficzne Techniki fotograficzne techniki rejestracji obrazów powstałych wskutek

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia. Uzyskane wyniki

Osiągnięcia. Uzyskane wyniki Osiągnięcia Zebranie krzywych świecenia termicznie i optycznie stymulowanej luminescencji domieszkowanych i niedomieszkowanych kryształów ortokrzemianów lutetu itru i gadolinu. Stwierdzenie różnic we własnościach

Bardziej szczegółowo