Mikrostruktura wybranych implantów stomatologicznych w mikroskopie świetlnym i skaningowym mikroskopie elektronowym

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Mikrostruktura wybranych implantów stomatologicznych w mikroskopie świetlnym i skaningowym mikroskopie elektronowym"

Transkrypt

1 WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ IM. PROF. MEISSNERA W USTRONIU WYDZIAŁ INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ Mikrostruktura wybranych implantów stomatologicznych w mikroskopie świetlnym i skaningowym mikroskopie elektronowym Weronika Chlebek Praca dyplomowa napisana W Katedrze Nauk o Materiałach pod kierunkiem naukowym Doc. dr hab. InŜ. Kszysztof Sztwiertnia

2 Materiały na implanty Dokonując historycznego przeglądu rozwoju tworzyw metalicznych stosowanych na implanty moŝna uznać, Ŝe próbowano uŝytkować praktycznie większość metali i stopów, które odznaczały się wystarczającą odpornością na korozję i biotolerancję oraz odpowiednimi własnościami fizykochemicznymi, a przede wszystkim mechanicznymi. Wieloletnie doświadczenia kliniczne dały moŝność oceny ich przydatności uŝytkowej, na podstawie której wytypowano ostatecznie te metale i stopy, które mogą być wykorzystane w praktyce chirurgicznej bezpieczniej, z niewielkim ryzykiem powikłań.

3 Cel pracy Celem pracy jest określenie mikrostruktury stopów metali wykorzystanych do wykonania implantów stomatologicznych. Do analizy mikrostruktury wykorzystano: - mikroskop optyczny - elektronowy mikroskop skaningowy (SEM)

4 Biomateriały metaliczne Dobry biomateriał metaliczny powinien się charakteryzować następującymi cechami: - nietoksycznością, - niewywoływaniem odczynów alergicznych, - dobrą odpornością korozyjną, - odpowiednimi właściwościami elektrycznymi, - odpowiednimi właściwościami mechanicznymi, - odpornością na zuŝycie ścierne, - brakiem tendencji do tworzenia zakrzepów, - moŝliwym do przyjęcia kosztem wytworzenia.

5 Implanty Jednymi z najbardziej popularnych są implanty stomatologiczne, zastępujące korzenie utraconych zębów. Współczesna implantologia ortopedyczna i stomatologiczna bazuje na zjawisku osseointegracji. W pracy tej badane były implanty dwóch firm: AB Dental Devices oraz IDI (Implants Diffusion Internationale).

6 Metale i stopy na implanty Wszystkie aktualnie stosowane stale implantowe cechują: - dobre właściwości wytrzymałościowe - odpowiedni skład chemiczny i struktura gwarantująca dobrą odporność na korozję - bardzo dobre właściwości technologiczne umoŝliwiające zastosowanie zaawansowanych procesów kształtowania i wykończenia powierzchni. Obecnie czysty tytan i jego stop Ti6Al4V stosowane są do wytwaŝania tak zróŝnicowanych implantów jak: płytki kostne, obudowy i elementy stymulatorów serca, śruby, gwoździe i materiały dentystyczne.

7 Tytan i jego stopy Tytan i jego stopy mają unikatowe właściwości fizyczne i chemiczne, takie jak wytrzymałość na rozciąganie i zmęczenie, korzystny stosunek wytrzymałości na rozciąganie do granicy plastyczności oraz mały moduł Younga w połączeniu z małym cięŝarem właściwym. Tytan techniczny i jego stopy dzięki tworzeniu się warstw pasywnych charakteryzuje wysoka biotolerancja. Warstwa tlenkowa o grubości 5nm pełni funkcję ochronną przed środowiskiem korozyjnym, dodatkowo grubość tę moŝna zwiększyć w trakcie anodowania od 20nm do 400nm, w zaleŝności od parametrów procesu. Mikrostruktura tytanu wpływa na jego właściwości mechaniczne. W przyrodzie tytan występuje w dwóch odmianach alotropowych: α i β. WaŜną właściwością tytanu jest biokompatybilność, czyli zdolność do trwałego połączenia Ŝywej tkanki kostnej z powierzchnią tytanowego implantu.

8 Stop Ti-6Al-4V Stop ten posiada strukturę dwufazową α i β. Faza β uzyskiwana jest przez wprowadzenie określonek ilości pierwiastków stabilizujących. Do nich zaliczyć moŝna wanad. Aluminium w tym stopie zmniejsza jego cięŝar właściwy, umacnia fazę α zarówno przy temperaturze pokojowej, jak i podwyŝszonej oraz polepsza jego obrabialność. Mikrostruktury stopu Ti-6Al-4V: a) płytkowa, b) równoosiowa, c) bimodalna ( Bionanomateriały M.Jurczyk, J.Jakubowicz) Mikrostruktura stopu Ti6Al4V roŝni się od mikrostruktury innych stopów tytanu pod względem zawartości składnikow. Mikrostruktura Ti-6Al-4V to około 80% cząstkowej fazy alfa. Czynnikiem sprzyjającym korozji jest niejednorodna budowa stopu (α + β) oraz powstałe, w wyniku obróbki cieplnej, drobne wydzielenia związków wanadu w kształcie igieł.

9 Badania makro- i mikroskopowe Badania makroskopowe i mikroskopowe są bardzo potrzebne w ujawnianiu wad i ustalaniu przyczyn ich powstawania. Pozwalają na opracowaniu takich technologii wytwarzania, które pozwoliłyby zminimalizować powstawanie wad w wyrobach metalowych co zwiększa bezpieczństwo uŝytkowników. Przygotowanie próbek Przygotowanie próbek do badań na mikroskopie świetlnym składa się z następujących czynności: 1. Wycięcie próbki 2. Szlifowanie powierzchni 3. Polerowanie powierzchni 4. Trawienie powierzchni

10 Techniki badawcze wykorzystywane do analizy mikrostruktury - mikroskop świetlny - elektronowy mikroskop skaningowy SEM (od ang. Scanning Elektron Microscope) W skaningowym mikroskopie elektronowym wykorzystuje się zjawisko elektronów wtórnych SE (od ang. Secondary electrons) oraz elektronów wstecznie rozproszonych BSE (od ang. Backscattered electrons)

11 Wyniki badań mikroskopowych Badanie mikrostruktury prowadzono na mikroskopie optycznym Leica QWin przy powiększeniach do 500 razy oraz w elektronowym mikroskopie skaningowym XL 30 ESEM, Philips przy napięciu przyspieszającym 15 kv. Dla obserwacji mikrostruktury w mikroskopie skaningowym wykorzystywano sygnał elektronów wtórnych (SE - secondary electron). Polerowanie elektrolityczne prowadzono w odczynniku o składzie: 100 ml kwasu chlorowego HCrO4 i 400 ml bezwodniku octowego (CH3CO)2O. Trawienie chemiczne prowadzono w odczynniku o składzie: 90 ml wody destylowanej H2O, 5 ml kwasu fluorowodorowego HF, 5 ml kwasu azotowego HNO3.

12 Przekrój poprzeczny Przekrój wzdłuŝny Mikrostruktura próbki implantu firmy AB Dental Devices. Obraz próbki z mikroskopu optycznego powiększenie 500x.

13 Przekrój poprzeczny Przekrój wzdłuŝny x2000 x2000 x4000 x4000 Mikrostruktura próbki implantu firmy AB Dental Devices. Obraz próbki z mikroskopu skaningowego.

14 Przekrój poprzeczny Przekrój wzdłuŝny Mikrostruktura próbki implantu firmy IDI. Obraz próbki z mikroskopu optycznego powiększenie 1000x

15 Przekrój poprzeczny Przekrój wzdłuŝny x2000 x2000 x4000 x4000 Mikrostruktura próbki implantu firmy AB Dental Devices. Obraz próbki z mikroskopu skaningowego.

16 Wnioski Na wypolerowanych powierzchniach próbek moŝliwe jest zaobserwowanie tylko niektórych składników mikrostruktury. Poddanie próbek trawieniu umoŝliwiło przeprowadzenie analizy struktur oraz identyfikację wydzieleń. Wytrawienie zgładu konieczne jest dla uzyskania ziaren metalu. Na fotografiach moŝna zauwaŝyć granice ziaren (zaatakowane przez odczynnik trawiący). Na fotografiach próbek implantów stomatologicznych uwidocznione są wady, np. niejednorodna powierzchnia stopu (α + β), a takŝe znaczna warstwa tlenkowa na powierzchni.

17 Dziękuję za uwagę

Dorota Kunkel. WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej

Dorota Kunkel. WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej Dorota Kunkel Implant wszystkie przyrządy medyczne wykonywane z jednego lub więcej biomateriałów, które mogą być umiejscowione wewnątrz organizmu, jak też częściowo lub całkowicie pod powierzchnią nabłonka

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera ANALIZA POŁĄCZENIA WARSTW CERAMICZNYCH Z PODBUDOWĄ METALOWĄ Promotor: Prof. zw. dr hab. n. tech. MACIEJ HAJDUGA Tadeusz Zdziech CEL PRACY Celem

Bardziej szczegółowo

Instytut Spawalnictwa SPIS TREŚCI

Instytut Spawalnictwa SPIS TREŚCI Tytuł: Makroskopowe i mikroskopowe badania metalograficzne materiałów konstrukcyjnych i ich połączeń spajanych Opracował: pod redakcją dr. hab. inż. Mirosława Łomozika Rok wydania: 2009 Wydawca: Instytut

Bardziej szczegółowo

Budowa stopów. (układy równowagi fazowej)

Budowa stopów. (układy równowagi fazowej) Budowa stopów (układy równowagi fazowej) Równowaga termodynamiczna Stopy metali są trwałe w stanie równowagi termodynamicznej. Równowaga jest osiągnięta, gdy energia swobodna układu uzyska minimum lub

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Inżynierii Dentystycznej im. Prof. Meissnera w Ustroniu

Wyższa Szkoła Inżynierii Dentystycznej im. Prof. Meissnera w Ustroniu Wyższa Szkoła Inżynierii Dentystycznej im. Prof. Meissnera w Ustroniu Katedra Nauk o Materiałach Wprowadzenie do Nauki o Materiałach Przygotowanie próbek do badań metalograficznych na mikroskopie świetlnym.

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 4/N. Laboratorium Materiały Metaliczne II. Opracowała: dr Hanna de Sas Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 4/N. Laboratorium Materiały Metaliczne II. Opracowała: dr Hanna de Sas Stupnicka POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inż. A. Weroński Laboratorium Materiały Metaliczne II ĆWICZENIE Nr 4/N Opracowała:

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Puszki oddzielające do pomp magnetycznych

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Puszki oddzielające do pomp magnetycznych Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Puszki oddzielające do pomp magnetycznych Zastosowanie: Pompy ze sprzęgłem magnetycznym w przemyśle chemicznym Materiał: Tlenek cyrkonu FRIALIT FZM Produkcja Friatec

Bardziej szczegółowo

4. Wyniki bada uzupełniaj cych własno ci stali szybkotn cych

4. Wyniki bada uzupełniaj cych własno ci stali szybkotn cych 4. Wyniki bada uzupełniaj cych własno ci stali szybkotn cych 4.1. Wyniki bada twardo ci Pomiarów twardo ci stali w skali C Rockwella dokonano na przekroju próbek poddanych uprzednio badaniu współczynnika

Bardziej szczegółowo

Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki, Zakład Badań Specjalistycznych i Technik Dokumentacyjnych

Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki, Zakład Badań Specjalistycznych i Technik Dokumentacyjnych SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI pierwszego etapu UMOWY o DZIEŁO p.t.: Wykonanie szlifów i analiza produktów korozji próbek metali konstrukcyjnych parowozów metodami mikro-chemicznymi i laserowej spektrometrii

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inŝ. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INśYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium InŜynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr

Bardziej szczegółowo

Nowa technologia - Cynkowanie termodyfuzyjne. Ul. Bliska 18 43-430 Skoczów Harbutowice +48 33 8532418 jet@cynkowanie.com www.cynkowanie.

Nowa technologia - Cynkowanie termodyfuzyjne. Ul. Bliska 18 43-430 Skoczów Harbutowice +48 33 8532418 jet@cynkowanie.com www.cynkowanie. Nowa technologia - termodyfuzyjne Ul. Bliska 18 43-430 Skoczów Harbutowice +48 33 8532418 jet@cynkowanie.com www.cynkowanie.com Nowa technologia cynkowanie termodyfuzyjne Pragniemy zaprezentować nowe rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie WYDZIAŁ INŻYNIERII METALI I INFORMATYKI PRZEMYSŁOWEJ PRACA DOKTORSKA

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie WYDZIAŁ INŻYNIERII METALI I INFORMATYKI PRZEMYSŁOWEJ PRACA DOKTORSKA AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie WYDZIAŁ INŻYNIERII METALI I INFORMATYKI PRZEMYSŁOWEJ PRACA DOKTORSKA mgr inż. Magdalena Biel Mikrostruktura i właściwości biomateriałów tytanowych

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2)

LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2) LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2) Posiadane uprawnienia: ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO NR AB 120 wydany przez Polskie Centrum Akredytacji Wydanie nr 5 z 18 lipca 2007

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI Mariusz Prażmowski 1, Henryk Paul 1,2, Fabian Żok 1,3, Aleksander Gałka 3, Zygmunt Szulc 3 1 Politechnika Opolska, ul. Mikołajczyka 5, Opole. 2 Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN, ul. Reymonta

Bardziej szczegółowo

Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM

Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM Muzeum i Instytut Zoologii Polska Akademia Nauk Akademia im. Jana DługoszaD ugosza Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM Magdalena

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SUPERTWARDE

MATERIAŁY SUPERTWARDE MATERIAŁY SUPERTWARDE Twarde i supertwarde materiały Twarde i bardzo twarde materiały są potrzebne w takich przemysłowych zastosowaniach jak szlifowanie i polerowanie, cięcie, prasowanie, synteza i badania

Bardziej szczegółowo

STOPY Z PAMIĘCIA KSZTAŁTU

STOPY Z PAMIĘCIA KSZTAŁTU STOPY Z PAMIĘCIA KSZTAŁTU NiTi 53-57% Ni, Ti50Ni48,5Co1,5 Przemiana martenzytyczna termosprężysta: wyniku wzajemnego dopasowania sieci macierzystej i tworzącego się martenzytu zachodzi odkształcenie sprężyste.

Bardziej szczegółowo

Materiały budowlane - systematyka i uwarunkowania właściwości użytkowych

Materiały budowlane - systematyka i uwarunkowania właściwości użytkowych Materiały budowlane - systematyka i uwarunkowania właściwości użytkowych Kompozyty Większość materiałów budowlanych to materiały złożone tzw. KOMPOZYTY składające się z co najmniej dwóch składników występujących

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr Temat: Materiały biomedyczne Łódź 2010 1. Wprowadzenie Materiał biomedyczny przeznaczony

Bardziej szczegółowo

3. Stopy żelaza z węglem

3. Stopy żelaza z węglem 3. Stopy żelaza z węglem 3.1. Charakterystyka żelaza Żelazo jest pierwiastkiem metalicznym o temperaturze topnienia 1534 C i temperaturze wrzenia 3070 C. W przyrodzie występuje głównie w postaci tlenków,

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Krasicka-Cydzik FORMOWANIE CIENKICH WARSTW ANODOWYCH NA TYTANIE I JEGO IMPLANTOWYCH STOPACH W ŚRODOWISKU KWASU FOSFOROWEGO

Elżbieta Krasicka-Cydzik FORMOWANIE CIENKICH WARSTW ANODOWYCH NA TYTANIE I JEGO IMPLANTOWYCH STOPACH W ŚRODOWISKU KWASU FOSFOROWEGO UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI Elżbieta Krasicka-Cydzik FORMOWANIE CIENKICH WARSTW ANODOWYCH NA TYTANIE I JEGO IMPLANTOWYCH STOPACH W ŚRODOWISKU KWASU FOSFOROWEGO Zielona Góra 2003 3 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE......5

Bardziej szczegółowo

Mariusz WALCZAK Mariusz WAŚKOWICZ Jarosław BIENIAŚ. 1. Wprowadzenie. 2. Metodyka badań

Mariusz WALCZAK Mariusz WAŚKOWICZ Jarosław BIENIAŚ. 1. Wprowadzenie. 2. Metodyka badań Mariusz WALCZAK Mariusz WAŚKOWICZ Jarosław BIENIAŚ CHARAKTERYSTYKA MIKROSTRUKTURALNA WYBRANYCH MATERIAŁÓW TYTANOWYCH STOSOWANYCH W PROTETYCE STOMATOLOGICZNEJ PROFILE MICROSTRUCTURAL OF CHOSEN MATERIALS

Bardziej szczegółowo

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNYCH MATERIAŁÓW. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNYCH MATERIAŁÓW. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BADANIA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNYCH MATERIAŁÓW Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Właściwości Fizyczne (gęstość, ciepło właściwe, rozszerzalność

Bardziej szczegółowo

3.5. Biomateriały stosowane w stomatologii.

3.5. Biomateriały stosowane w stomatologii. JAROSŁAW RAMS Rozdział pracy dyplomowej Materiały konstrukcyjne stosowane w medycynie. Autorzy: Grzegorz Kisman, Grzegorz Mazurkiewicz Promotor: mgr inż.. Jarosław Rams 3.5. Biomateriały stosowane w stomatologii.

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW DUPLEX WYTWARZANYCH W PROCESIE TYTANOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA STALI NARZĘDZIOWEJ POKRYTEJ STOPEM NIKLU

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW DUPLEX WYTWARZANYCH W PROCESIE TYTANOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA STALI NARZĘDZIOWEJ POKRYTEJ STOPEM NIKLU 4-2011 T R I B O L O G I A 125 Ewa KASPRZYCKA *,**, Bogdan BOGDAŃSKI **, Jan TACIKOWSKI **, Jan SENATORSKI **, Dominik SMOLIŃSKI *** WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW DUPLEX WYTWARZANYCH W PROCESIE TYTANOWANIA

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: MECHANIKA I WYTRZYMAŁOŚĆ STRUKTUR KOSTNYCH I IMPLANTÓW Strength and Mechanics of Bone Structure and Implants Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł specjalności

Bardziej szczegółowo

Pełzanie jako zjawisko ograniczające długotrwałą eksploatację rurociągów parowych 1)

Pełzanie jako zjawisko ograniczające długotrwałą eksploatację rurociągów parowych 1) Pełzanie jako zjawisko ograniczające długotrwałą eksploatację rurociągów parowych 1) Autorzy: Michał Kwiecień, Arkadiusz Goławski ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Zakład Chemii i Diagnostyki ( Energetyka nr 7/2013)

Bardziej szczegółowo

PRZYDATNOŚĆ RÓŻNYCH TECHNIK OBRAZOWANIA STRUKTUR BIOLOGICZNYCH WYKORZYSTUJĄCYCH ELEKTRONOWY MIKROSKOP SKANINGOWY *)

PRZYDATNOŚĆ RÓŻNYCH TECHNIK OBRAZOWANIA STRUKTUR BIOLOGICZNYCH WYKORZYSTUJĄCYCH ELEKTRONOWY MIKROSKOP SKANINGOWY *) Grażyna GILEWSKA PRZYDATNOŚĆ RÓŻNYCH TECHNIK OBRAZOWANIA STRUKTUR BIOLOGICZNYCH WYKORZYSTUJĄCYCH ELEKTRONOWY MIKROSKOP SKANINGOWY *) STRESZCZENIE W artykule przedstawiono stosowane metody obrazowania struktur

Bardziej szczegółowo

Zakład Chemii Medycznej PUM. Metale w stomatologii

Zakład Chemii Medycznej PUM. Metale w stomatologii Zakład Chemii Medycznej PUM Metale w stomatologii 1 Właściwości metali Metale zazwyczaj są: twarde, połyskliwe, mają dużą gęstość zależną od masy atomowej pierwiastka i typu struktury krystalicznej, która

Bardziej szczegółowo

customised implants in 48h

customised implants in 48h Custom IMD: SME Supply Chain Integration for Enhanced Fully Customisable Medical Implants, using New Biomaterials and Rapid Manufacturing Technologies, to Enhance the Quality of Life for EU Citizens 6FP

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA INNOWACYJNEJ TECHNOLOGII

PROPOZYCJA INNOWACYJNEJ TECHNOLOGII PROPOZYCJA INNOWACYJNEJ TECHNOLOGII Centrum Innowacji i Transferu Technologii Politechniki Śląskiej ma przyjemność przedstawić Państwu propozycję technologii z zakresu zastosowania inżynierii biomedycznej

Bardziej szczegółowo

NORMALIZACJA W DZIEDZINIE POWŁOK GALWANICZNYCH I METOD ICH BADAŃ

NORMALIZACJA W DZIEDZINIE POWŁOK GALWANICZNYCH I METOD ICH BADAŃ NORMALIZACJA W DZIEDZINIE POWŁOK GALWANICZNYCH I METOD ICH BADAŃ Normalizacja w dziedzinie galwanotechniki obejmuje: - klasyfikację i terminologię (pojęcia, symbole); - wymagania dotyczące właściwości

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Badania Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych

Laboratorium Badania Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechnika Śląska Laboratorium Badania Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych Instytut Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych 1 Projekt MERFLENG... W 2012 roku

Bardziej szczegółowo

Nauka o Materiałach. Wykład VI. Odkształcenie materiałów właściwości sprężyste i plastyczne. Jerzy Lis

Nauka o Materiałach. Wykład VI. Odkształcenie materiałów właściwości sprężyste i plastyczne. Jerzy Lis Nauka o Materiałach Wykład VI Odkształcenie materiałów właściwości sprężyste i plastyczne Jerzy Lis Nauka o Materiałach Treść wykładu: 1. Właściwości materiałów -wprowadzenie 2. Statyczna próba rozciągania.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych symboli i akronimów... 11

Spis treści. Wykaz ważniejszych symboli i akronimów... 11 Spis treści Wykaz ważniejszych symboli i akronimów... 11 WPROWADZENIE... 15 1. PROBLEMY WYSTĘPUJĄCE W PROCESACH SZLIFOWANIA OTWORÓW ŚCIERNICAMI Z MIKROKRYSTALICZNYM KORUNDEM SPIEKANYM I SPOIWEM CERAMICZNYM...

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza podbudowy wykonanej z cyrkonu i aluminy pod korony ceramiczne

Analiza porównawcza podbudowy wykonanej z cyrkonu i aluminy pod korony ceramiczne WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera w Ustroniu Jerzy Grabka Analiza porównawcza podbudowy wykonanej z cyrkonu i aluminy pod korony ceramiczne Promotor: prof. dr hab. inŝ. Janusz

Bardziej szczegółowo

CYNKOWANIE OGNIOWE JAKO JEDEN ZE SPOSOBÓW ZABEZPIECZENIA PRZED KOROZJĄ SPRZĘTU MEDYCZNEGO

CYNKOWANIE OGNIOWE JAKO JEDEN ZE SPOSOBÓW ZABEZPIECZENIA PRZED KOROZJĄ SPRZĘTU MEDYCZNEGO ktualne Problemy iomechaniki, nr 6/2012 169 Węgrzynkiewicz Sylwia, Hajduga Maciej, Sołek ariusz, Jędrzejczyk ariusz: Wydział udowy Maszyn i Informatyki, kademia Techniczno- Humanistyczna, ielsko- iała

Bardziej szczegółowo

Proces produkcji kabli elektrycznych

Proces produkcji kabli elektrycznych Proces produkcji kabli elektrycznych TOP CABLE Witamy w TOP CABLE. Jesteśmy jednym z największych na świecie producentów przewodów i kabli elektrycznych. VIDEO-BLOG Na tym video-blogu pokażemy jak produkujemy

Bardziej szczegółowo

BADANIA MATERIAŁOWE I BIOLOGICZNE STOPÓW KOBALTOWYCH Endocast i Endocast SL O PRZEZNACZENIU BIOMEDYCZNYM

BADANIA MATERIAŁOWE I BIOLOGICZNE STOPÓW KOBALTOWYCH Endocast i Endocast SL O PRZEZNACZENIU BIOMEDYCZNYM MECHANIKA W MEDYCYNIE 6 Rzeszów 2002 Bogdan STODOLNIK Politechnika Częstochowska BADANIA MATERIAŁOWE I BIOLOGICZNE STOPÓW KOBALTOWYCH Endocast i Endocast SL O PRZEZNACZENIU BIOMEDYCZNYM 1. WSTĘP Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT PRZEMYSŁU U SKÓRZANEGO JEDNOSTKA NOTYFIKOWANA NR 1439 W ZAKRESIE DYREKTYWY 89/686/EWG -ŚRODKI OCHRONY INDYWIDUALNEJ

INSTYTUT PRZEMYSŁU U SKÓRZANEGO JEDNOSTKA NOTYFIKOWANA NR 1439 W ZAKRESIE DYREKTYWY 89/686/EWG -ŚRODKI OCHRONY INDYWIDUALNEJ INSTYTUT PRZEMYSŁU SKÓRZANEGO Bogusław Woźniak 91-462 Łódź,, ul. Zgierska 73 Oddział w Krakowie 30-418 Kraków, ul. Zakopiańska 9 INSTYTUT PRZEMYSŁU U SKÓRZANEGO JEDNOSTKA NOTYFIKOWANA NR 1439 W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 9 ROK 2008

Spis treści. Wstęp 9 ROK 2008 Spis treści Wstęp 9 I. METALE I ICH STOPY 1. Wprowadzenie nowoczesnych metod do badań odlewów i materiałów odlewniczych z wykorzystaniem nowej aparatury, będącej na wyposażeniu Zespołu Laboratoriów Badawczych.

Bardziej szczegółowo

FRIATEC AG. Ceramics Division FRIDURIT FRIALIT-DEGUSSIT

FRIATEC AG. Ceramics Division FRIDURIT FRIALIT-DEGUSSIT FRIATEC AG Ceramics Division FRIDURIT FRIALIT-DEGUSSIT FRIALIT-DEGUSSIT Ceramika tlenkowa Budowa dla klienta konkretnego rozwiązania osiąga się poprzez zespół doświadczonych inżynierów i techników w Zakładzie

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej Pani mgr Neonily Levintant-Zayonts p.t. Wpływ implantacji jonowej na własności materiałów z pamięcią kształtu typu NiTi.

Recenzja rozprawy doktorskiej Pani mgr Neonily Levintant-Zayonts p.t. Wpływ implantacji jonowej na własności materiałów z pamięcią kształtu typu NiTi. Prof. dr hab. inż. Lech Dietrich Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN ul. A. Pawińskiego 5B 02-106 Warszawa Warszawa, 2010-10-26 Recenzja rozprawy doktorskiej Pani mgr Neonily Levintant-Zayonts

Bardziej szczegółowo

labmat.prz.edu.pl LABORATORIUM BADAŃ MATERIAŁÓW DLA PRZEMYSŁU LOTNICZEGO Politechnika Rzeszowska ul. W. Pola 2, 35-959 Rzeszów

labmat.prz.edu.pl LABORATORIUM BADAŃ MATERIAŁÓW DLA PRZEMYSŁU LOTNICZEGO Politechnika Rzeszowska ul. W. Pola 2, 35-959 Rzeszów labmat.prz.edu.pl LABORATORIUM BADAŃ MATERIAŁÓW DLA PRZEMYSŁU LOTNICZEGO Politechnika Rzeszowska ul. W. Pola 2, 35-959 Rzeszów Tel.: (17) 854 47 91 Fax: (17) 854 48 32 E-mail: jansien@prz.edu.pl Projekt

Bardziej szczegółowo

TYTANOWE ODLEWY PRECYZYJNE W ZASTOSOWANIU NA IMPLANTY - WPROWADZENIE

TYTANOWE ODLEWY PRECYZYJNE W ZASTOSOWANIU NA IMPLANTY - WPROWADZENIE 122/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 TYTANOWE ODLEWY PRECYZYJNE W ZASTOSOWANIU NA IMPLANTY -

Bardziej szczegółowo

Leon Murawski, Katedra Fizyki Ciała Stałego Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej

Leon Murawski, Katedra Fizyki Ciała Stałego Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej Nanomateriałów Leon Murawski, Katedra Fizyki Ciała Stałego Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej POLITECHNIKA GDAŃSKA Centrum Zawansowanych Technologii Pomorze ul. Al. Zwycięstwa 27 80-233

Bardziej szczegółowo

Normy przywołane do norm zharmonizowanych do. Dyrektywa 97/23/WE

Normy przywołane do norm zharmonizowanych do. Dyrektywa 97/23/WE Normy przywołane do norm zharmonizowanych do Dyrektywa 97/23/WE PN-EN 473:2002 Numer: PN-EN ISO/IEC 17024:2004 Tytuł: Ocena zgodności -- Ogólne wymagania dotyczące jednostek certyfikujących osoby Data

Bardziej szczegółowo

Forum BIZNES- NAUKA Obserwatorium. Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu. NANO jako droga do innowacji

Forum BIZNES- NAUKA Obserwatorium. Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu. NANO jako droga do innowacji Forum BIZNES- NAUKA Obserwatorium Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu NANO jako droga do innowacji Uniwersytet Śląski w Katowicach Oferta dla partnerów biznesowych Potencjał badawczy Założony w

Bardziej szczegółowo

Nr lekcji. Liczba godzin. Temat lekcji. Zakres treści. Osiągnięcia ucznia

Nr lekcji. Liczba godzin. Temat lekcji. Zakres treści. Osiągnięcia ucznia Zespół Szkół Nr 5 w Zamościu Etap edukacyjny gimnazjum ZAJĘCIA TECHNICZNE Nauczyciel realizujący: Marzena Mazurek Szczegółowy rozkład materiału II rok nauki (5 godzin) Nr lekcji Temat lekcji Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

Struktura warstwy wglowej na podłou stali austenitycznej przeznaczonej na stenty wiecowe*

Struktura warstwy wglowej na podłou stali austenitycznej przeznaczonej na stenty wiecowe* AMME 2002 11th Struktura warstwy wglowej na podłou stali austenitycznej przeznaczonej na stenty wiecowe* J. Szewczenko, Z. Paszenda, M. Kaczmarek, J. Marciniak Instytut Materiałów Inynierskich i Biomedycznych,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I dr inż. Hanna Smoleńska UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ Równowaga termodynamiczna pojęcie stosowane w termodynamice. Oznacza stan, w którym makroskopowe

Bardziej szczegółowo

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych i własnoci stali Prezentacja ta ma na celu zaprezentowanie oraz przyblienie wiadomoci o wpływie pierwiastków stopowych na struktur stali, przygotowaniu zgładów metalograficznych oraz obserwacji struktur

Bardziej szczegółowo

Wykonywanie elementów metalowych metodą DMLS

Wykonywanie elementów metalowych metodą DMLS Wykonywanie elementów metalowych metodą DMLS Dominik Wyszyński, Maria Chuchro Zakład Niekonwencjonalnych Technologii Produkcyjnych Instytut Zaawansowanych Technologii Wytwarzania w Krakowie Definicja Spiekania

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałowe II Spajanie materiałów

Technologie Materiałowe II Spajanie materiałów KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ I SPAJANIA ZAKŁAD INŻYNIERII SPAJANIA Technologie Materiałowe II Spajanie materiałów Wykład 12 Lutowanie miękkie (SOLDERING) i twarde (BRAZING) dr inż. Dariusz Fydrych Kierunek

Bardziej szczegółowo

ń Ę Ę Ę Ę ń ń Ś ź Ę ś ś Ę Ś Ą Ę Ę Ę Ę Ż Ę Ę ść Ą Ł Ę Ć ć Ś Ę Ę ś Ę Ż Ś Ę Ę ń Ż Ę Ć ź ć Ł ś Ę ś Ż ś Ś ś Ę ć Ł ś Ż ŚĆ Ę ń ŚĆ ść ś ś ń ś Ś ś ś Ęś Ę ć ś ść ń ń Ć ś Ą ń ć Ą Ś ń ś ś ć ć ś źć ć ź ś ń Ę ś Ę ć

Bardziej szczegółowo

POWŁOKI DLA PRZEMYSŁU NAFTOWEGO I GAZOWEGO

POWŁOKI DLA PRZEMYSŁU NAFTOWEGO I GAZOWEGO POWŁOKI DLA PRZEMYSŁU NAFTOWEGO I GAZOWEGO Innowacyjne rozwiązania i funkcjonalność powierzchni 1 Wyzwania stojące przed przemysłem naftowym Przy dzisiejszych, sięgających coraz to głębiej poszukiwaniach

Bardziej szczegółowo

BADANIA BIOMATERIAŁÓW METALOWYCH DO KOMPUTEROWEGO WSPOMAGANIA PROJEKTOWANIA I WYTWARZANIA STAŁYCH KONSTRUKCJI PROTETYCZNYCH

BADANIA BIOMATERIAŁÓW METALOWYCH DO KOMPUTEROWEGO WSPOMAGANIA PROJEKTOWANIA I WYTWARZANIA STAŁYCH KONSTRUKCJI PROTETYCZNYCH ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 82 Nr kol. 1903 Anna M. RYNIEWICZ 1, Łukasz BOJKO 1, Wojciech RYNIEWICZ 2, Paweł PAŁKA 3 BADANIA BIOMATERIAŁÓW METALOWYCH DO KOMPUTEROWEGO

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 6 Temat: Stale w stanie ulepszonym cieplnie Łódź 2010 Cel ćwiczenia Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2526977. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 31.01.2012 12153261.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2526977. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 31.01.2012 12153261. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2526977 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 31.01.2012 12153261.8

Bardziej szczegółowo

Nierdzewna stal ferrytyczna

Nierdzewna stal ferrytyczna Nierdzewna stal ferrytyczna Wygórowane ceny niklu, głównego składnika stopowego najpopularniejszcych stali nierdzewnych - austenitycznych (ok. 8 % w składzie chemicznym), doprowadziły do znacznego wzrostu

Bardziej szczegółowo

Management Systems in Production Engineering No 4(12), 2013

Management Systems in Production Engineering No 4(12), 2013 WSZECHSTRONNE ZASTOSOWANIE TYTANU Z UWZGLĘDNIENIEM ASPEKTÓW MEDYCZNYCH VERSATILE APPLICATIONS OF TITANIUM INCLUDING THE MEDICAL ASPECTS Marta MIERZWA Silesian University in Katowice Streszczenie: Artykuł

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska Materiały edukacyjne Zbiornik ciśnieniowy Część I Ashby

Bardziej szczegółowo

WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ IM. PROF. MEISSNERA W USTRONIU

WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ IM. PROF. MEISSNERA W USTRONIU WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ IM. PROF. MEISSNERA W USTRONIU Wytrzymałościowe badanie porównawcze podbudowy cyrkonowej wykonanej w systemie CAD/CAM Kamińska Gabriela Praca dyplomowa napisana napisana

Bardziej szczegółowo

Certyfikacja produktów przeznaczonych do kontaktu z wodą do spożycia przez DVGW. Dipl.-Ing. Anton Wohlgemuth DVGW CERT GmbH, Bonn

Certyfikacja produktów przeznaczonych do kontaktu z wodą do spożycia przez DVGW. Dipl.-Ing. Anton Wohlgemuth DVGW CERT GmbH, Bonn Certyfikacja produktów przeznaczonych do kontaktu z wodą do Dipl.-Ing. Anton Wohlgemuth DVGW CERT GmbH, Bonn Struktura Co oznacza certyfikacja? Jakie są korzyści? Wymagania dot. testowania zaworów w zaopatrzeniu

Bardziej szczegółowo

Klaster Zielona Kuźnia. Klaster firm metalowych

Klaster Zielona Kuźnia. Klaster firm metalowych Klaster Zielona Kuźnia Klaster firm metalowych 1 Klaster Zielona Kuźnia W południowo wschodniej Polsce na obszarze województw: lubelskiego, małopolskiego, mazowieckiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Grafen materiał XXI wieku!?

Grafen materiał XXI wieku!? Grafen materiał XXI wieku!? Badania grafenu w aspekcie jego zastosowań w sensoryce i metrologii Tadeusz Pustelny Plan prezentacji: 1. Wybrane właściwości fizyczne grafenu 2. Grafen materiał 21-go wieku?

Bardziej szczegółowo

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI PL0400058 STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI Instytut Metalurgii Żelaza im. S. Staszica, Gliwice

Bardziej szczegółowo

Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych...

Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych... Spis treści Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych... 1. Spoiwa mineralne... 1.1. Spoiwa gipsowe... 1.2. Spoiwa wapienne... 1.3. Cementy powszechnego użytku... 1.4. Cementy specjalne...

Bardziej szczegółowo

Normy przywołane do norm zharmonizowanych do. Dyrektywa 87/404/EWG

Normy przywołane do norm zharmonizowanych do. Dyrektywa 87/404/EWG Normy przywołane do norm zharmonizowanych do Dyrektywa 87/404/EWG PN-EN 1011-1:2001 Numer: PN-EN 287-1:2007 Tytuł: Egzamin kwalifikacyjny spawaczy -- Spawanie -- Część 1: Stale Data zatwierdzenia: 2007-02-16

Bardziej szczegółowo

Elbląski Park Technologiczny Centra Badawcze

Elbląski Park Technologiczny Centra Badawcze Elbląski Park Technologiczny Centra Badawcze c Elbląski Park Technologiczny Centrum Metaloznawstwa Centrum Transferu Technologii Informatycznych Centrum Jakości Środowiska Laboratorium Zaawansowanych Analiz

Bardziej szczegółowo

ZAPP MEDICAL ALLOYS TECHNIKA MEDYCZNA

ZAPP MEDICAL ALLOYS TECHNIKA MEDYCZNA ZAPP MEDICAL ALLOYS TECHNIKA MEDYCZNA ZAPP MEDICAL ALLOYS STRONA 3/12 ZAPP MEDICAL ALLOYS LOGISTYKA I JAKOŚĆ CERTYFIKAT ISO 9001 LOGISTYKA Rozbudowana sieć dystrybucji i logistyki całej grupy Zapp gwarantuje

Bardziej szczegółowo

BADANIA MIKROSKOPOWE

BADANIA MIKROSKOPOWE BADANIA MIKROSKOPOWE Cel ćwiczenia. Zapoznanie się z budową i obsługą mikroskopów metalograficznych Zapoznanie się z podstawowymi technikami mikroskopii metalograficznej świetlnej Zapoznanie się z wyposażeniem

Bardziej szczegółowo

w procesach projektowania i symulacji

w procesach projektowania i symulacji Dr hab. inż. Feliks Chwarścianek, prof. WSG Bydgoszcz 26. 05. 2014 r. Instytut Informatyki i Mechatroniki Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy RECENZJA Rozprawy doktorskiej mgr. inż. Macieja Berdychowskiego

Bardziej szczegółowo

SZKŁO LABORATORYJNE. SZKŁO LABORATORYJNE (wg składu chemicznego): Szkło sodowo - wapniowe (laboratoryjne zwykłe)

SZKŁO LABORATORYJNE. SZKŁO LABORATORYJNE (wg składu chemicznego): Szkło sodowo - wapniowe (laboratoryjne zwykłe) SZKŁO LABORATORYJNE SZKŁO LABORATORYJNE (wg składu chemicznego): Szkło sodowo - wapniowe (laboratoryjne zwykłe) To połączenie tlenków: 13 20% tlenków alkalicznych, 6 12% tlenków grupy RO, 0,5 6% Al 2O

Bardziej szczegółowo

ODZYSK CZYNNIKÓW ZIĘBNICZYCH

ODZYSK CZYNNIKÓW ZIĘBNICZYCH ODZYSK CZYNNIKÓW ZIĘBNICZYCH Definicja pojęcia odzysku wg normy ISO 11650R: Odzysk (ang. recovery), to operacja ściągania czynnika chłodniczego z eksploatowanych, naprawianych, a takŝe złomowanych urządzeń

Bardziej szczegółowo

Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i Techniki Wysokich Napięć. Dr hab.

Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i Techniki Wysokich Napięć. Dr hab. Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i Techniki Wysokich Napięć Dr hab. Paweł Żukowski Materiały magnetyczne Właściwości podstawowych materiałów magnetycznych

Bardziej szczegółowo

mgr inŝ. Agnieszka STEFKO, dr inŝ. GraŜyna BARTKOWIAK, dr inŝ. Piotr PIETROWSKI

mgr inŝ. Agnieszka STEFKO, dr inŝ. GraŜyna BARTKOWIAK, dr inŝ. Piotr PIETROWSKI Wymagania dotyczące środków ochrony indywidualnej dla ludności cywilnej, przeznaczonych do stosowania podczas ewakuacji ze stref skaŝonych chemicznie i biologicznie mgr inŝ. Agnieszka STEFKO, dr inŝ. GraŜyna

Bardziej szczegółowo

Lechosław Ciupik 1, Agnieszka Kierzkowska 2 Łukasz Jędrych 1. Biomateriały stosowane na implanty DERO: historia, współczesność, przyszłość

Lechosław Ciupik 1, Agnieszka Kierzkowska 2 Łukasz Jędrych 1. Biomateriały stosowane na implanty DERO: historia, współczesność, przyszłość Spondyloimplantologia zaawansowanego leczenia kręgosłupa systemem DERO Lechosław Ciupik 1, Agnieszka Kierzkowska 2 Łukasz Jędrych 1 1 Instytut BioMedycznej Inżynierii LfC (IBME-LfC), Zielona Góra; 2 IBME-LfC,

Bardziej szczegółowo

FRIALIT -DEGUSSIT Ceramika Tlenkowa

FRIALIT -DEGUSSIT Ceramika Tlenkowa FRIALIT -DEGUSSIT Ceramika Tlenkowa FRIALIT jest stosowany wszędzie tam gdzie metal i plastik ma swoje ograniczenia. Ceramika specjalna FRIALIT jest niezwykle odporna na wysoką temperaturę, korozję środków

Bardziej szczegółowo

Plan rozwoju: Płyty zespolone w komercyjnych i mieszkaniowych budynkach wielokondygnacyjnych

Plan rozwoju: Płyty zespolone w komercyjnych i mieszkaniowych budynkach wielokondygnacyjnych Plan rozwoju: Płyty zespolone w komercyjnych i mieszkaniowych budynkach Opisano róŝne rodzaje płyt zespolonych stosowanych w budynkach, opisano korzyści ich stosowania oraz kluczowe zagadnienia związane

Bardziej szczegółowo

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne:

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne: Metody łączenia metali rozłączne nierozłączne: Lutowanie: łączenie części metalowych za pomocą stopów, zwanych lutami, które mają niższą od lutowanych metali temperaturę topnienia. - lutowanie miękkie

Bardziej szczegółowo

TEREZ HT HT2 HTE ZASPOKAJAJĄ NAJWYŻSZE WYMAGANIA W ZAKRESIE SUBSTYTUCJI METALU W WYSOKICH TEMPERATURACH PRACY. www.terplastics.com www.tergroup.

TEREZ HT HT2 HTE ZASPOKAJAJĄ NAJWYŻSZE WYMAGANIA W ZAKRESIE SUBSTYTUCJI METALU W WYSOKICH TEMPERATURACH PRACY. www.terplastics.com www.tergroup. TEREZ HT HT2 HTE ZASPOKAJAJĄ NAJWYŻSZE WYMAGANIA W ZAKRESIE SUBSTYTUCJI METALU W WYSOKICH TEMPERATURACH PRACY www.terplastics.com www.tergroup.com TEREZ HT HT2 HTE Substytucja metalu w wysokich temperaturach

Bardziej szczegółowo

Wymagania techniczne dla konstrukcji wsporczych dotyczą słupów stalowych linii elektro-energetycznych.

Wymagania techniczne dla konstrukcji wsporczych dotyczą słupów stalowych linii elektro-energetycznych. 1. Przedmiot specyfikacji Wymagania techniczne dla konstrukcji wsporczych dotyczą słupów stalowych linii elektro-energetycznych. Specyfikacja techniczna obejmuje wymagania w zakresie konstrukcji, materiałów,

Bardziej szczegółowo

Recenzja. (podstawa opracowania: pismo Dziekana WIPiTM: R-WIPiTM-249/2014 z dnia 15 maja 2014 r.)

Recenzja. (podstawa opracowania: pismo Dziekana WIPiTM: R-WIPiTM-249/2014 z dnia 15 maja 2014 r.) Prof. dr hab. Mieczysław Jurczyk Politechnika Poznańska Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Instytut Inżynierii Materiałowej Poznań, 2014-06-02 Recenzja rozprawy doktorskiej p. mgr inż. Sebastiana Garusa

Bardziej szczegółowo

Właściwości i zastosowania wybranych materiałów ceramicznych do zastosowań medycznych

Właściwości i zastosowania wybranych materiałów ceramicznych do zastosowań medycznych Właściwości i zastosowania wybranych materiałów ceramicznych do zastosowań medycznych Dr inż. Zbigniew Jaegermann Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych Zakład Bioceramiki Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Piny pozycjonujące i piny do zgrzewania dla przemysłu samochodowego FRIALIT -DEGUSSIT ceramika tlenkowa

Piny pozycjonujące i piny do zgrzewania dla przemysłu samochodowego FRIALIT -DEGUSSIT ceramika tlenkowa Piny pozycjonujące i piny do zgrzewania dla przemysłu samochodowego FRIALIT -DEGUSSIT ceramika tlenkowa Większa perfekcja i precyzja podczas produkcji samochodu FRIALIT -DEGUSSIT ceramika tlenkowa 2 Komponenty

Bardziej szczegółowo

Nauka przez obserwacje - Badanie wpływu różnych czynników na szybkość procesu. korozji

Nauka przez obserwacje - Badanie wpływu różnych czynników na szybkość procesu. korozji Nauka przez obserwacje - Badanie wpływu różnych czynników na szybkość procesu korozji KOROZJA to procesy stopniowego niszczenia materiałów, zachodzące między ich powierzchnią i otaczającym środowiskiem.

Bardziej szczegółowo

LASEROWA OBRÓBKA MATERIAŁÓW

LASEROWA OBRÓBKA MATERIAŁÓW LASEROWA OBRÓBKA MATERIAŁÓW Cechy laserowych operacji technologicznych Promieniowanie laserowe umożliwia wykonanie wielu dokładnych operacji technologicznych Na różnych materiałach: o Trudno obrabialnych

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne. Wykład Ćwiczenia

Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne. Wykład Ćwiczenia Wydział: Metali Nieżelaznych Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne Rocznik: 2015/2016 Język wykładowy: Polski Semestr 1 NIP-1-106-s

Bardziej szczegółowo

Katedra Inżynierii Materiałowej

Katedra Inżynierii Materiałowej Katedra Inżynierii Materiałowej Instrukcja do ćwiczenia z Biomateriałów pt: Materiały biomedyczne dr inż. Beata Świeczko-Żurek Gdańsk 2009 Materiały stosowane na implanty należą do specyficznej grupy charakteryzującej

Bardziej szczegółowo

WIRTUALNA PRZYSZŁOŚĆ. Jak laserowe drukowanie moŝe e wyeliminować nalepki, tusze, taśmy oraz zmniejszyć koszty?

WIRTUALNA PRZYSZŁOŚĆ. Jak laserowe drukowanie moŝe e wyeliminować nalepki, tusze, taśmy oraz zmniejszyć koszty? WIRTUALNA PRZYSZŁOŚĆ Jak laserowe drukowanie moŝe e wyeliminować nalepki, tusze, taśmy oraz zmniejszyć koszty? Dzięki połą łączeniu nowoczesnej chemii i fizyki laserowej! Anna Kolator PRZEPISY PRAWNE DOTYCZĄCE

Bardziej szczegółowo

Wykaz norm. Lex norma badania nieniszczące

Wykaz norm. Lex norma badania nieniszczące Lex norma badania nieniszczące - Lex norma badania nieniszczące L.p. Numer normy Tytuł Status 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. PN-B-06264:1978 Wersja PN-B-19320:1999 Wersja PN-C-82055-4:1999

Bardziej szczegółowo

Metoda lokalnej obróbki ciejplnej odlewów ze stopów Al-Si

Metoda lokalnej obróbki ciejplnej odlewów ze stopów Al-Si 140 Solidification or Metais and Alloys Krupniecie Metali i Stop6w, 16 PL ISSN 0208-9386 Metoda lokalnej obróbki ciejplnej odlewów ze stopów Al-Si Mieczysław Kaczorawski Instytut Technonogii Bezwiórowych,,

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Krasicka-Cydzik, Izabela Głazowska. Elektrochemiczna metoda formowania bioaktywnych warstw na tytanie i jego stopach

Elżbieta Krasicka-Cydzik, Izabela Głazowska. Elektrochemiczna metoda formowania bioaktywnych warstw na tytanie i jego stopach Spondyloimplantologia zaawansowanego leczenia kręgosłupa systemem DERO Wydział Mechaniczny, Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra Elektrochemiczna metoda formowania bioaktywnych warstw na tytanie i jego

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH. Piotr KONIECZKA

NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH. Piotr KONIECZKA 1 NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK e-mail: kaczor@chem.pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Katedra Fizyki Ciała Stałego Uniwersytetu Łódzkiego

Katedra Fizyki Ciała Stałego Uniwersytetu Łódzkiego Katedra Fizyki Ciała Stałego Uniwersytetu Łódzkiego Ćwiczenie 7 Elektronowy mikroskop skaningowy-analogowy w badaniach morfologii powierzchni ciała stałego. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

ATLAS STRUKTUR. Ćwiczenie nr 25 Struktura i właściwości materiałów kompozytowych

ATLAS STRUKTUR. Ćwiczenie nr 25 Struktura i właściwości materiałów kompozytowych ATLAS STRUKTUR Ćwiczenie nr 25 Struktura i właściwości materiałów kompozytowych Rys. 1. Mikrostruktura podeutektycznego stopu aluminium-krzem AK7. Pomiędzy dendrytami roztworu stałego krzemu w aluminium

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POROWATE DO ZASTOSOWAŃ MEDYCZNYCH

MATERIAŁY POROWATE DO ZASTOSOWAŃ MEDYCZNYCH Marzena SZC ZEPKOWSKA, Marta ŁUC ZUK SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI 21 MATERIAŁY POROWATE DO ZASTOSOWAŃ MEDYCZNYCH 21.1 WPROWADZENIE Rozwój współczesnej medycyny pociąga za sobą konieczność

Bardziej szczegółowo

Badanie utleniania kwasu mrówkowego na stopach trójskładnikowych Pt-Rh-Pd

Badanie utleniania kwasu mrówkowego na stopach trójskładnikowych Pt-Rh-Pd Badanie utleniania kwasu mrówkowego na stopach trójskładnikowych Pt-Rh-Pd Kamil Wróbel Pracownia Elektrochemicznych Źródeł Energii Kierownik pracy: prof. dr hab. A. Czerwiński Opiekun pracy: dr M. Chotkowski

Bardziej szczegółowo