Działalność deweloperska na przykładzie nieruchomości mieszkaniowych w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Działalność deweloperska na przykładzie nieruchomości mieszkaniowych w Polsce"

Transkrypt

1 649 Akademii Ekonomicznej w Krakowie 24 Katedra Ekonomiki Nieruchomości i Procesu Inwestycyjnego Działalność deweloperska na przykładzie nieruchomości mieszkaniowych w Polsce 1. Wprowadzenie Trudna sytuacja mieszkaniowa w Polsce stwarza możliwości powstania i rozwoju nowych form budownictwa mieszkaniowego. W związku z tym od kilku lat jedną z popularniejszych działalności inwestycyjnych w sferze mieszkaniowej jest deweloping, w wyniku którego powstają mieszkania ujmowane w statystykach GUS jako przeznaczone na sprzedaż lub wynajem. W artykule omówiono rolę mieszkania w życiu każdej rodziny, jego funkcje, a także potrzeby posiadania własnego lokum przez społeczeństwo w Polsce w porównaniu z liczbą oddawanych do użytku mieszkań rocznie. Podano również opis działalności deweloperskiej. Przedmiotem badań były dylematy, które musi rozwiązać deweloper przed rozpoczęciem inwestycji, zadania, jakie ma on do wykonania, istota i modele organizacyjne działalności deweloperskiej, a także źródła finansowania inwestycji mieszkaniowych w systemie deweloperskim. Wśród wielu form budownictwa mieszkaniowego wzrasta liczba mieszkań realizowanych przez deweloperów. Dowodem na to będzie prześledzenie stosunku liczby mieszkań realizowanych przez deweloperów do ogólnej liczby mieszkań oddanych w Polsce w ostatnich latach, a także pokazanie, że budownictwo mieszkaniowe stanowi podstawę działalności deweloperskiej w Polsce. 2. Efekty budownictwa mieszkaniowego w Polsce W celu określenia efektów budownictwa mieszkaniowego w Polsce prześledzimy liczbę mieszkań oddanych do użytku w latach i zrealizowanych

2 56 Tabela 1. Mieszkania oddane do użytku w Polsce w latach (w tys.) w różnych systemach. Statystyki GUS wyróżniają sześć form realizacji budownictwa mieszkaniowego. Są to: mieszkania budowane przez spółdzielnie mieszkaniowe, mieszkania komunalne, mieszkania zakładowe, mieszkania na sprzedaż lub wynajem realizowane w celu osiągnięcia zysku przez różnych inwestorów, mieszkania społeczne lub czynszowe, mieszkania realizowane przez osoby fizyczne, czyli w systemie indywidualnym. Wyszczególnienie Ogółem 136, 133, 94,4 76,1 67,1 62,1 73,7 8,6 82, 87,7 16, 99,1 Wskaźnik dynamiki (w %) 1991= Wskaźnik dynamiki (w %) rok poprzedni = Spółdzielnie 83,5 84,3 5, 31,7 26,8 24,6 28,1 28, 27,5 24,4 25,8 15,4 Komunalne 1,7 8,2 5,9 3,8 3,3 3, 3,7 3,4 2,7 2, 2,3 x a Zakładowe 2,6 3,6 4,6 3,6 2,5 1,6 1,4 1,5 1, 1,2 1, x a Mieszkania na sprzedaż lub wynajem,5 2,8 2,8 2,7 5,1 9, 14,2 2,7 29,4 23,8 Mieszkania społeczne czynszowe,3 1,4 3,3 4, 6,8 x a Mieszkania indywidualne 4, 36,9 33,4 35,5 31,7 3,1 35,1 37,3 33,3 35,5 4,7 51,7 a dane ze stycznia 23 r. podają wartość ok. 8,2 tys. jako łączną liczbę mieszkań komunalnych, zakładowych, społecznych oddanych w 22 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS, Roczniki Statystyczne Na podstawie danych zawartych w tabeli 1 można stwierdzić, że w Polsce w latach liczba oddawanych mieszkań malała. Dopiero od 1997 r. widać tendencję wzrostową, jednak liczba mieszkań oddanych w 1991 r. nie została przekroczona w żadnym badanym okresie. Fakt ten można tłumaczyć m.in. znacznym

3 Działalność deweloperska na przykładzie nieruchomości zmniejszeniem liczby mieszkań budowanych przez spółdzielnie. Biorąc pod uwagę wskaźnik dynamiki w 21 r., w systemie spółdzielczym zrealizowano zaledwie 31% mieszkań w stosunku do liczby z 1991 r. Wśród form budownictwa mieszkaniowego zmalała także liczba mieszkań komunalnych i zakładowych. Pojawiły się nowe rodzaje realizacji inwestycji mieszkaniowych. Od 1997 r. m.in. zaczęto uwzględniać mieszkania oddawane przez Towarzystwa Budownictwa Społecznego, które działają na mocy Ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz.U. nr 133, poz. 654). Mieszkania realizowane w systemie indywidualnym w latach 9. odgrywały bardzo istotną rolę i w badanym okresie przewyższały wartość 3 tys. mieszkań oddawanych rocznie, sięgając ponad 4 tys. w 21 r. Największy wzrost liczby mieszkań w badanym okresie odnotowali inwestorzy realizujący mieszkania na sprzedaż lub wynajem, osiągając wartość 29,4 tys. mieszkań w 21 r., w którym zanotowano najwyższą liczbę oddanych mieszkań od 1992 r. (wynoszącą wówczas 16 tys.). W 22 r. zrealizowano już tylko 93% planów dotyczących oddania mieszkań w stosunku do roku poprzedniego. 3. Potrzeby mieszkaniowe w Polsce i możliwości ich zaspokajania Z obserwacji i analizy sytuacji mieszkaniowej w Polsce wynika, że istnieje ogromne zapotrzebowanie na nieruchomości mieszkaniowe. Aby określić wielkość potrzeb mieszkaniowych Polaków, należy uwzględnić kilka czynników. Gdybyśmy przyjęli, że każde gospodarstwo domowe powinno mieć własne mieszkanie, to brakuje w Polsce ok. 1,5 mln mieszkań, co wymusza wspólne zamieszkiwanie kilku pokoleń i prowadzi do przeludnienia mieszkań. Samodzielnie mieszka zaledwie 1/3 młodych rodzin, a w lokalach o obniżonym standardzie ok. 1 mln Polaków. Również należy wziąć pod uwagę normy, które występują w Unii Europejskiej i Stanach Zjednoczonych. Statystycznie na 1 mieszkanie przypada w Niemczech 2,3 osoby, w USA 2,4, a w Polsce 3,3 osoby. Należy zaznaczyć, że znacznie większa liczba osób przypadających na mieszkanie to nie jedyny problem. Wyżej wymienione kraje notują dość niski wskaźnik, ale też mieszkania są większe i o znacznie wyższym standardzie w porównaniu z polskimi warunkami. Ponadto wielkość zasobu mieszkaniowego w krajach zachodnich kształtuje się na poziomie ok. 35 mieszkań na 1 tys. osób, np. w Niemczech 427, we Francji 471. Według danych GUS na koniec 21 r. zasoby mieszkaniowe w Polsce wynosiły tys. mieszkań, co dawało 39 mieszkań na 1 tys. mieszkańców 1. Jest to dolna granica przedziału, który wskazuje na dobre warunki mieszkaniowe. Niestety, trzeba pamiętać o stanie technicznym istniejących nieruchomości mieszkaniowych. Około 68 tys. lokali mieszkalnych nadaje się do wyburzenia, co trzecie mieszkanie znajduje 1 R. Matkowski, Rezerwy rozwojowe nieruchomości w Polsce, Inwestor 22, nr 4, s. 16.

4 58 się w budynkach pięćdziesięcioletnich i starszych, które przy niedostatecznych remontach są już zdekapitalizowane. Często zdewastowane są również nowsze domy. Tak zwana luka remontowa szacowana jest jako równowartość kosztu budowy ok. 75 tys. mieszkań. W skali kraju na remonty wydaje się zaledwie 1/3 niezbędnych nakładów. W najbliższej przyszłości należy oczekiwać kumulacji potrzeb mieszkaniowych, spowodowanej strukturą demograficzną i kresem technicznej trwałości wielu starych budynków. Do 25 r. pokolenie wyżu demograficznego będzie zakładać rodziny, zgłaszając zapotrzebowanie na nowe lokale (w latach o 1,2 mln wzrośnie liczba osób w wieku 229 lat). Sytuację komplikuje fakt, że w tym samym czasie zwiększy się liczba osób w przedziale wiekowym ponad 45 lat i tylko część młodych może liczyć na mieszkanie po starszym pokoleniu. Aby zaspokoić wyżej wymienione potrzeby, konieczne jest zwiększenie liczby oddawanych do użytku lokali mieszkalnych 2. Należy zaznaczyć, że potrzeby nie są jednoznaczne z popytem, który determinowany jest przede wszystkim wysokością dochodów gospodarstw domowych i osób indywidualnych zainteresowanych kupnem bądź wynajmem mieszkania. Rozeznanie realnego popytu należałoby przeprowadzić w kontekście wyodrębnienia następujących grup majątkowych: grupa ludzi bogatych zdolna do samodzielnego rozwiązania swoich potrzeb mieszkaniowych, grupa średnia najważniejsza z punktu widzenia przyrostu popytu mieszkaniowego, ponieważ zasadniczy wzrost liczby mieszkań jest konsekwencją możliwości finansowych właśnie tej grupy ludzi, grupa ludzi o niskich dochodach, których nie stać na własne mieszkanie, mogących korzystać tylko z wynajmu. Część z nich wymaga pomocy w postaci dodatków mieszkaniowych, grupa ludzi bezdomnych. Wskaźnikiem określającym możliwości finansowe społeczeństwa jest siła nabywcza ludności, wyrażająca się liczbą m² powierzchni mieszkalnej, którą można kupić za średnią płacę w gospodarce. W Polsce wskaźnik ten wynosi ok.,8 m². Oznacza to, że za przeciętną płacę w 22 r. można było kupić w Polsce,8 m², a w krajach Europy Zachodniej 4 m² powierzchni użytkowej mieszkania 3. Z jednej strony sytuacja mieszkaniowa w Polsce wskazuje na ogromne zapotrzebowanie na mieszkania, jednak z drugiej strony większość społeczeństwa nie stać na sfinansowanie jego zakupu z dochodów, jakie uzyskują. Dlatego trzeba przygotować pewne rozwiązania, które spowodują, że mieszkanie stanie się dobrem łatwiej dostępnym dla większości Polaków. Najistotniejszym problemem, który trzeba szybko rozwiązać, jest system finansowania nieruchomości mieszkaniowych, ponieważ jest on jednym z bodźców, które mogą pobudzić wzrost popytu mieszka- 2 Por. Założenia polityki mieszkaniowej państwa na lata , Domus 1999, nr 6, s R. Matkowski, op. cit., s. 16.

5 Działalność deweloperska na przykładzie nieruchomości niowego. W Polsce sytuacja w zakresie finansowania inwestycji mieszkaniowych jest zupełnie inna niż w krajach rozwiniętych gospodarczo. W krajach tych dominującym źródłem finansowania wydatków mieszkaniowych ludności jest kredyt, w tym hipoteczny. W Polsce wciąż dominują środki własne. Sytuacja ta zmienia się powoli. Wzrasta wartość inwestycji mieszkaniowych finansowanych kredytami. Rozwój bankowości w Polsce, szczególnie hipotecznej, w głównej mierze zależy od niskiego i stabilnego poziomu inflacji, stabilnego kursu walutowego, stałego wzrostu oszczędności oraz dochodów ludności. Udział inwestycji mieszkaniowych finansowanych przez banki wzrósł z 9% w 1998 r. do 21,4% w 21 r. Nadal jednak na zakup mieszkania lub domu w zdecydowanej części przeznaczane są środki własne. Na razie w większości środki pozyskiwane od banków są przeznaczane na rozwój i rozbudowę mieszkań. W sumie na te cele przeznacza się prawie 66% wszystkich kredytów. Jedynie niespełna 22% środków przeznacza się na zakup i budowę mieszkań. Rynek kredytów hipotecznych jest bardzo atrakcyjny dla sektora bankowego w związku z ogromnymi potrzebami mieszkaniowymi. Rozwój rynku długoterminowych kredytów hipotecznych jest jednak w dużej mierze uzależniony od czynników makroekonomicznych, w tym stabilnego rozwoju gospodarki. Obecna sytuacja w Polsce, a szczególnie wysokie bezrobocie, temu nie sprzyja. Powoduje to, że pomimo wzrostu udział banków w finansowaniu inwestycji budowlanych jest nadal bardzo niski w porównaniu z krajami Europy Zachodniej. W Polsce, choć udział kredytów mieszkaniowych w PKB rośnie (w 2 r. wyniósł ok. 2%), jest on jeszcze nadal bardzo niski. Tymczasem średnia europejska to 4%. Najwyższy udział zadłużenia hipotecznego notuje się w Danii, gdzie przekracza on poziom 7% 4. Powyższe dane ukazują ogromną zależność pomiędzy dobrze rozwiniętym rynkiem długoterminowych kredytów a popytem na nieruchomości mieszkaniowe. Będziemy musieli poczekać jeszcze kilka lat, aby oferta banków w zakresie kredytów hipotecznych była atrakcyjna, a społeczeństwo polskie nabrało zaufania i wyrobiło sobie przyzwyczajenia do finansowania zakupu nieruchomości mieszkaniowych przez środki pieniężne pożyczone od banku. Sposobem powstrzymania kryzysu w mieszkalnictwie może być też powstawanie nowych podmiotów realizujących inwestycje budowlane, które będą stanowić konkurencję dla już istniejących wykonawców. Jedną z form budownictwa mieszkaniowego, która w ostatnich latach rozwija się dość dynamicznie, jest działalność deweloperska. 4. Istota działalności deweloperskiej, zadania dewelopera Termin deweloper oznacza człowieka, który potrafi dostrzec funkcję, jaką powinna pełnić dana przestrzeń, umie pozyskać środki na realizację inwestycji, 4 Ibidem, s. 16.

6 6 kieruje realizacją, czyli przeprowadza tzw. akcję rozwojową. Po ukończeniu inwestycji zostaje jej właścicielem czy współwłaścicielem lub sprzedaje ją, odzyskując kapitał i kierując go w nowe przedsięwzięcie. Deweloper nie musi angażować kapitału własnego, on zarządza przedsięwzięciami inwestycyjnymi, zarządza ryzykiem. Ważnym elementem decyzyjnym jest to, że nie działa on na zlecenie klienta i zakłada, że podaż nieruchomości zainicjuje popyt. Oznacza to, że tego uczestnika rynku nie można porównać z generalnym realizatorem inwestycji, który zarządza całym przedsięwzięciem, ale na zlecenie konkretnego klienta 5. Działalność deweloperska rozwinęła się w wielu segmentach rynku, a podmioty zwane deweloperami są bardzo zróżnicowane od małych do bardzo dużych, od tych, którzy kładą nacisk na rzetelną realizację procesu inwestycyjnego i koncentrują się na działalności określanej mianem zastępstwa inwestycyjnego do takich, którzy są inspiratorem, a następnie organizatorem całego procesu inwestycyjnego, łącznie z pozyskaniem strumieni finansujących projekt i ostatecznie beneficjentem przeprowadzonego procesu. Analizując działalność deweloperską, można zauważyć wiele rodzajów inwestycji realizowanych przez deweloperów. Mogą oni zajmować się realizacją inwestycji: komercyjnych, autostrad, czy mieszkaniowych. Wydaje się, że rynek deweloperów w Polsce jest jeszcze wciąż w fazie kształtowania się. W sektorze inwestycji komercyjnych (biura, hipermarkety, centra dystrybucyjne, obiekty magazynowe) zdecydowanie dominują podmioty utworzone przez zagraniczne firmy deweloperskie. Na rynku mieszkaniowym firmy tworzone z udziałem kapitału zagranicznego nie osiągnęły takiej przewagi nad polskimi podmiotami, choć w tym segmencie są także obecne, czego przykładem jest aktywność firmy Skanska. W Polsce podejmują się obecnie działalności deweloperskiej różne podmioty, którymi są najczęściej 6 : firmy budowlane, biura projektów, agencje zajmujące się doradztwem i pośrednictwem na rynku nieruchomości, banki, fundusze inwestycyjne. Przesłanki podejmowania tej działalności są różne. Zgodnie z zasadniczym celem dewelopera najważniejsze jest osiągnięcie zysku z tej działalności (banki, fundusze inwestycyjne) lub (oprócz pewnego kapitału) możliwości wykorzystania posiadanego potencjału wytwórczego (przedsiębiorstwa budowlane, biura projektów), ale także np. możliwości pozyskania atrakcyjnego, pod względem lokalizacji lub ceny, terenu (agencje działające na rynku nieruchomości, spółdzielnie mieszkaniowe). 5 Por. E. Kucharska-Stasiak, Nieruchomość a rynek, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, s Por. R. Uchman, Rola developerów w rozwoju rynku nieruchomości w Polsce [w:] Uwarunkowania rozwoju rynku nieruchomości w Polsce, red. M. Bryx, IFGN SGH, Warszawa 2, s. 142.

7 Działalność deweloperska na przykładzie nieruchomości Współczesny deweloper jest inicjatorem całego procesu przekształceń nieruchomości, dlatego do jego zadań należy 7 : stworzenie wizji, pomysłu przekształcenia nieruchomości, odpowiednie zdefiniowanie projektowanego przedsięwzięcia, jego ocena rynkowa i finansowa, określenie strategii postępowania i planu realizacyjnego, w końcu organizacja i aktywny nadzór od początku aż do ukończenia całości zamysłu, zaprojektowanie i zbudowanie obiektów wraz z uzyskaniem wszelkich wymaganych pozwoleń, zapewnienie finansowania całego przedsięwzięcia poprzez wykonanie studiów wykonalności, następnie określenie źródeł finansowania i pozyskanie wymaganych środków, kontrola finansowa wszystkich faz realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, zbadanie odpowiedniego wycinka otoczenia ekonomiczno-społecznego, czyli rynku, którego częścią będzie przekształcana nieruchomość, stworzenie i wprowadzenie w życie strategii marketingowej, zidentyfikowanie i pozyskanie zaplanowanej grupy użytkowników, wynajem powierzchni, utrzymanie przekształconej nieruchomości w odpowiednim stanie. Aby zachować harmonię w całym procesie deweloperskim, trzeba przeprowadzić dogłębną analizę pomysłu. Proces deweloperski rozpoczyna się w chwili pojawienia się pierwszej wizji nowego przedsięwzięcia w nieruchomościach, który związany jest ogólnie rzecz biorąc z dwoma sytuacjami: gdy deweloper wie, co chciałby zrobić i wtedy szuka określonej działki, aby móc zrealizować ten pomysł, gdy szacując istniejącą nieruchomość, deweloper stara się znaleźć dla niej najlepszy sposób użytkowania. W obu wypadkach deweloper zaczyna od analizy cech nieruchomości związanych z daną lokalizacją po to, aby dokonać wstępnej oceny wykonalności przedsięwzięcia oraz by uświadomić sobie koszt nabycia odpowiedniej działki budowlanej. Deweloper musi odpowiedzieć sobie na dwa zasadnicze pytania: czy to konkretne przedsięwzięcie odpowiada na zapotrzebowanie rynkowe i czy ma ono sens ekonomiczny 8. W zależności od przyjętego modelu organizacyjnego, kolejność działań podejmowanych przez dewelopera może być różna. W wypadku większości deweloperów w składzie ich władz znajdą się osoby z dużym doświadczeniem w dziedzinie przygotowania i organizacji inwestycji. Oprócz racjonalnej kolejności podejmowanych działań najważniejsze dla powodzenia inwestycji może być oszacowanie czasu, potrzebnego na poszczególne kroki. Częstym błędem, popełnianym zwłaszcza przez początkujących deweloperów, jest niedocenianie problemów związanych z przygotowaniem inwestycji i przywiązywanie nieproporcjonalnie dużego znaczenia do problemów wykonawczych, przy równoczesnym zaniedbywaniu problemów 7 Por. J. Lipiński, Struktura procesu developerskiego wstępna ocena przedsięwzięcia, Nieruchomości. Prawo. Podatki 2, nr 3, s Ibidem, s. 28.

8 62 finansowania inwestycji i prawnych mechanizmów, pozwalających na minimalizację ryzyka. Mylna ocena czasu potrzebnego na nabycie praw do całego terenu, niezbędnego pod inwestycję lub zapewnienie jego uzbrojenia, przy równoczesnym zaciągnięciu kredytu bankowego, zabezpieczonego przez majątek firmy, jest najczęstszym w polskich warunkach powodem dramatycznych trudności firmy 9. Dlatego niesłychanie istotna jest dogłębna analiza projektu podanego przez dewelopera i wiele czynności poprzedzających sam proces rozpoczęcia budowy. W działalności inwestycyjnej mamy do czynienia z różnymi modelami działalności deweloperskiej, rozumianymi jako wzajemne relacje pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w realizacji przedsięwzięcia gospodarczego. Podstawowymi podmiotami są 1 : pierwotny właściciel (właściciele) terenu, deweloper jako osoba koordynująca całość procesu inwestycji, doprowadzająca do powstania efektu końcowego powstania nowej formy zagospodarowania terenu, wykonawca lub wykonawcy robót, zarówno przygotowawczych, jak i budowlanych, ostateczni nabywcy i użytkownicy zrealizowanych obiektów. Można wyróżnić kilka rodzajów modeli organizacyjnych działalności deweloperskiej w zależności od funkcji, jaką pełni deweloper 11. Deweloper właściciel terenu i nieruchomości do momentu zakończenia budowy. Model ten można nazwać klasycznym ; deweloper kupuje lub w inny sposób nabywa prawa do terenu inwestycji (np. umowa użytkowania wieczystego, długoterminowej dzierżawy itp.), a następnie doprowadza do ostatecznej realizacji obiektu i dopiero wówczas pozbywa się praw własności. W polskich warunkach gdzie obowiązuje system ratalnego finansowania inwestycji przez przyszłych nabywców, a co za tym idzie zachodzi konieczność dokonania sprzedaży na wczesnym etapie realizacji inwestycji sprzedaż domu lub mieszkania odbywa się dwuetapowo: w fazie budowy na podstawie aktu notarialnego przyrzeczenia sprzedaży, zabezpieczającego interesy obu stron, a następnie właściwego aktu sprzedaży, po ukończeniu budowy. Deweloper koordynator i wykonawca na terenie stanowiącym własność przyszłych nabywców. Deweloper znajduje odpowiednie miejsce pod inwestycję i podpisuje umowę z właścicielami, zapewniającą mu z jednej strony prawo do prowadzenia prac przygotowawczych (np. dokonania wtórnego podziału terenu na działki budowlane), a z drugiej gwarantującą odpowiednie odszkodowanie w wypadku rezygnacji właściciela ze sprzedaży terenu po doprowadzeniu do etapu umożliwiającego rozpoczęcie sprzedaży. Deweloper jednak sam nie nabywa praw do terenu. 9 Por. K. Kirejczyk, J. Łaszek, Vademecum developera, Krakowski Instytut Nieruchomości, Kraków 1997, s M. Wierzchowski, Sposoby realizacji inwestycji mieszkaniowych w Polsce, Problemy Rozwoju Budownictwa 22, nr Por. K. Kirejczyk, J. Łaszek, op. cit.

9 Działalność deweloperska na przykładzie nieruchomości To ostateczni nabywcy kupują albo poszczególne wydzielone działki (pod domy szeregowe), albo też stają się współwłaścicielami nieruchomości (w wypadku planowanej realizacji domu wielorodzinnego), lub też nabywcy są udziałowcami podmiotu (spółki) także z deweloperem umowy o generalne wykonawstwo lub generalne realizatorstwo inwestycji, gwarantującej mu prawo do wyłączności prowadzenia budowy, aż do jej zakończenia lub innego etapu pośredniego. Trzeba podkreślić, że z formalnego punktu widzenia inwestorem są w takim wypadku ostateczni nabywcy (np. pozwolenie na budowę musi być wydane obecnym właścicielom terenu). Model pośredni sprzedaż działki w trakcie budowy (np. na etapie stanu surowego budynku). Z różnych względów, głównie podatkowych, dość często spotykany jest taki model organizacyjny, w którym deweloper podpisuje umowę sprzedaży w trakcie realizacji inwestycji i z pozycji inwestora przechodzi na pozycję generalnego wykonawcy. Ma to zwykle zastosowanie w wypadku osiedli domów szeregowych i dokonywane jest po wykonaniu stanu surowego zamkniętego budynków wraz z elewacją. Deweloper, o ile takie jest życzenie klienta, prowadzi dalej jego budowę jako wykonawca i realizuje roboty dotyczące wszystkich mieszkańców, ale możliwe jest także np. powierzenie robót wykończeniowych innej firmie lub firmom. Land development. Działalność ta nie ma jeszcze równie syntetycznej jak w języku angielskim nazwy. Obejmuje ona zakup, a następnie przekwalifikowanie (najczęściej odrolnienie), opracowanie koncepcji i planu zagospodarowania terenu, wtórny podział na działki, uzbrojenie w podstawową infrastrukturę i sprzedaż działek albo pojedynczym nabywcom (najczęściej w wypadku zabudowy jednorodzinnej lub niewielkich obiektów usługowych), albo firmom deweloperskim (w wypadku większych obszarów i działek pod zespoły zabudowy mieszkaniowej, domów wielorodzinnych lub nieruchomości komercyjnych). Ze względu na brak kapitału i wysokie ceny nieruchomości ten rodzaj działalności ma obecnie charakter marginalny. 5. Źródła finansowania inwestycji deweloperskich Wśród podmiotów podejmujących się działalności deweloperskiej dominują przedsiębiorstwa budowlane i w coraz większym stopniu spółdzielnie mieszkaniowe. Te pierwsze dysponują potencjałem wykonawczym i umiejętnością prowadzenia procesu inwestycyjnego, te drugie dysponują (często atrakcyjnymi i uzbrojonymi) terenami i umiejętnościami prowadzenia procesu inwestycyjnego. Z reguły nie dysponują one jednak kapitałami własnymi na finansowanie przedsięwzięć inwestycyjnych. Dlatego w obecnie występujących warunkach w deweloperskim budownictwie mieszkaniowym powstał model finansowania go przez przyszłych właścicieli (klientów), co znacznie ogranicza liczbę zainteresowanych tym sposobem pozyskiwania mieszkań Por. R. Uchman, op. cit., s. 143.

10 64 Na początku lat 9. pierwsi deweloperzy potrafili rozpoczynać działalność deweloperską bez znaczących kapitałów własnych oraz kredytów. Kapitały własne nie przekraczały 1% kosztu całej inwestycji, a zaangażowanie 5% własnego kapitału przez dewelopera uchodziło na rynku za bardzo znaczące. Prawie całe ryzyko inwestycji mieszkaniowej ponoszone było przez klienta oraz przez wykonawców realizujących budowę. Deweloperzy osiągali ogromne stopy zwrotu z własnego kapitału. Kolejnym sposobem pozyskiwania kapitału przez deweloperów są ulgi podatkowe. Znaczące ulgi podatkowe stały się szybko następnym, poza kapitałem własnym klienta, źródłem finansowania budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Pomimo wprowadzanych różnych ograniczeń ulg podatkowych Skarb Państwa jest jednym z najważniejszych źródeł finansowania mieszkaniowych projektów deweloperskich w kraju. Sposobem finansowania działań deweloperów są także wykonawcy i podwykonawcy. Dzieje się tak ze względu na obowiązujące obecnie w Polsce prawo, które daje znikomą ochronę wykonawcom i podwykonawcom realizującym inwestycje mieszkaniowe dla deweloperów. Dochodzenie roszczeń przez wykonawców od deweloperów w sądach jest bardzo trudne, kosztowne i długotrwałe. To wykonawcy odpowiadają za terminowe opłacanie VAT zawartego w wystawianych deweloperom fakturach, opłat ZUS i podatków pobieranych od swoich pracowników, gdzie zabezpieczenia interesów państwa są bardzo duże. Oni też biorą na siebie ryzyko finansowania za pomocą kredytu kupieckiego dostawy materiałów i usług niezbędnych przy realizacji budowy. W sytuacji zwykle stosowanych terminów odbioru poszczególnych etapów budowy, a także terminów zapłaty za wystawiane faktury, firmy wykonawcze kredytują na ogół koszt budowy równy 23 miesiącom przerobu. Przy realizacji większych inwestycji mieszkaniowych zdolność kredytowa jest jednym z ważniejszych czynników decydujących o płynności finansowej inwestycji. Brak ustawowych zabezpieczeń interesów wykonawców doprowadza do częstych nadużyć ze strony deweloperów, którzy w maksymalnym stopniu polegają na tej formie kredytowania własnych przedsięwzięć 13. Kolejnym źródłem finansowania inwestycji mieszkaniowych prowadzonych przez deweloperów jest kredyt bankowy. Niestety w Polsce banki nie stworzyły dotychczas kompleksowej oferty, w której finansowałyby dewelopera i wszystkich jego klientów, uzyskując w rezultacie znacznie większe rozmiary akcji kredytowej i zmniejszone jej ryzyko. Jednakże takiego kompleksowego produktu ciągle w bankach nie ma. W krajach wysoko rozwiniętych próbuje się zawsze wykorzystać najlepsze cechy marketingowe i ekonomiczne, aby zadowolić bankowym produktem zarówno inwestora, który kupuje mieszkanie u dewelopera, jak i dewelopera, któremu zależy na środkach umożliwiających przeprowadzenie inwestycji w racjonalnym cyklu. Trzecim uczestnikiem tego procesu musi być bank, który może sfinansować dewelopera oraz dać gwarancję klientowi, że nie straci on swoich środków. Na dzia- 13 Por. M. Dąbrowski, Finansowanie inwestycji developerskich, Świat Nieruchomości 22, nr 34, s. 62.

11 Działalność deweloperska na przykładzie nieruchomości łalności tej bank dodatkowo zarabia, poszerzając grono swoich klientów, czyli rozszerzając akcję kredytową, a nadzorując przebieg procesów inwestycyjnych ma dodatkowe zabezpieczenie swoich pieniędzy. Działanie takiego systemu opiera się na następujących zasadach 14 : deweloper musi przygotować (ze środków własnych) inwestycje. Musi zapewnić lokalizację, przygotować projekt i zrobić biznesplan całości; bank musi zweryfikować biznesplan, w tym zwłaszcza popyt, ocenić wkład własny dewelopera i podjąć decyzję o sfinansowaniu przedsięwzięcia; następnie rozpoczyna się marketing osiedla i po uzyskaniu uzgodnionej liczby chętnych na kupno mieszkania deweloper rozpoczyna realizację inwestycji; chętni do kupna mieszkania podpisują umowę z deweloperem o nabycie mieszkania, które będzie zrealizowane w uzgodnionym terminie, ale pieniądze wpłacają na specjalne, indywidualne ich konto bankowe; bank widząc zakres zainteresowania (poprzez dokonywane wpłaty) finansuje inwestycje; pieniądze klienta zostają ulokowane i oprocentowane w banku, a klient w każdej chwili (na określonych warunkach) może bezpiecznie wycofać się z zakupu; deweloper kończy i rozlicza inwestycje. Bank udziela indywidualnych kredytów hipotecznych wszystkim klientom, którzy dokonywali wpłat na konto przez okres budowy, uzupełniając w ten sposób zgromadzone przez nich środki; wszyscy klienci dokonują zakupu lokali, dzięki czemu deweloper może spłacić kredyt bankowy; przepływ środków dokonuje się na rachunkach w tym samym banku i pod jego kontrolą; hipoteka na nieruchomości, pomimo rozbicia jej na wiele nieruchomości lokalowych, jest nadal zabezpieczeniem środków pożyczonych przez bank. 6. Znaczenie nieruchomości mieszkaniowych w działalności deweloperskiej Praktycznie od początku ukształtowania się tego systemu realizacji inwestycji przedmiotem zainteresowania deweloperów były inwestycje mieszkaniowe. Trzeba było kilku lat przemian systemowych, aby określić jak duży jest popyt na mieszkania w Polsce, poparty realnym strumieniem siły nabywczej ludności, jakie są nawyki i możliwości finansowe potencjalnych klientów i jakie jest ryzyko dewelopera. Rozwój dewelopingu doprowadził do potrzeby ujęcia sprzedanej przez nich produkcji w statystyce państwowej. W tabeli 2 przedstawiono liczbę mieszkań przeznaczonych na sprzedaż lub wynajem w latach , które w 1995 r. stanowiły ponad 2,8 tys. przekazanych do użytku. W następnych latach znaczenie deweloperów w rozwoju inwestycji mieszkaniowych systematycznie rosło. W 21 r. przekazali oni do użytku ponad 29 tys., tj. ponad 27% wszystkich mieszkań. Na podstawie danych tabeli 2 można zauważyć, że inwestycje mieszkaniowe realizowane przez 14 Por. M. Bryx, Finansowanie inwestycji mieszkaniowych, Poltext, Warszawa 21, s. 99.

12 66 deweloperów rozwijają się niezwykle dynamicznie. Jeśli wziąć pod uwagę, że wzrost liczby mieszkań oddanych do użytku w latach wyniósł 43,9 tys., to należy podkreślić, że 61% tego przyrostu jest dziełem deweloperów 15. W 22 r. oddano do użytku ok. 23,8 tys. mieszkań na sprzedaż lub wynajem, co stanowi prawie 2% mniej niż w 21 r. Tabela 2. Udział mieszkań przeznaczonych na sprzedaż lub wynajem w ogólnej liczbie mieszkań oddanych do użytku w latach Wyszczególnienie Ogółem (w tys.) 136,8 133, 94,4 76,1 67,1 62,1 73,7 75,3 82, 87,7 16, 99,1 Mieszkania na sprzedaż lub wynajem (w tys.),5 1,5 2,8 2,7 5,1 9, 14,2 2,7 29,4 23,8 Wskaźnik dynamiki (w %) 1993= Wskaźnik dynamiki (w %) rok poprzedni = , ,4 157,7 145,7 142,1 8,9 Udział (w %),5 1,9 4,2 4,3 6,9 11,9 17,3 23,6 27,7 25,1 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS, Roczniki Statystyczne Obecnie na polskim rynku istnieją dziesiątki firm prowadzących działalność deweloperską, ale zaledwie kilkanaście z nich zrealizowało więcej niż 78 inwestycji. Najbardziej widoczne są firmy działające na rynku budownictwa mieszkaniowego. Trudno określić liczbę małych i średnich przedsiębiorstw budowlanych, które podjęły działalność na tym rynku i mają za sobą realizację jedynie jednej czy dwóch niewielkich inwestycji. Polski rynek deweloperski charakteryzuje się brakiem przejrzystości. Nie istnieje obecnie żaden ranking firm deweloperskich, a w związku z tym bardzo utrudniony jest dostęp informacji o tym rynku i firmach na nim działających. Szacunki wielkości rynku i jego podziału na poszczególnych deweloperów mają charakter wyrywkowy i dotyczą przede wszystkim segmentu obiektów biurowych w rejonie Warszawy Ibidem, s M. Dąbrowski, K. Kirejczyk, Inwestycje deweloperskie, Twigger, Warszawa 21, s. 11.

13 Działalność deweloperska na przykładzie nieruchomości Podsumowanie Liczba mieszkań oddawanych do użytku przez deweloperów corocznie wzrasta i stanowią one drugą pozycję co do wielkości oddawanych mieszkań rocznie. Sukces osiągany przez deweloperów w ostatnich latach świadczy o ogromnym zapotrzebowaniu na mieszkania. Jednak dzisiejsze warunki na rynku nieruchomości mieszkaniowych są coraz trudniejsze i nie wystarczy budować dobrze i tanio. Są one równie ważne jak właściwe relacje ze zróżnicowanym otoczeniem zewnętrznym. Przede wszystkim bardzo ważne są relacje z klientami. Jeszcze nie tak dawno klienci dokonywali wyboru mieszkania na podstawie jednej informacji, jaką jest cena. Obecnie interesuje ich sytuacja finansowa dewelopera, dokonania firmy, jej wizerunek, a także jakość obsługi przed i po sprzedaży mieszkania. Przypadki nieuczciwych deweloperów, wykorzystujących system przedpłat jako sposób finansowania inwestycji, spowodowały podważenie zaufania do tych podmiotów, dlatego zabezpieczeniem interesów klienta byłby rachunek escrow proponowany w projekcie ustawy o zasadach finansowania inwestycji mieszkaniowych przez Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. W celu skuteczniejszej ochrony nabywców, deweloper nie miałby możliwości wykorzystania pieniędzy z rachunku powierniczego na inną inwestycję niż ta, na którą są przeznaczone. To znacznie zabezpieczy interesy klientów deweloperów, którzy często decydują się na zakup mieszkania, które jeszcze nie zostało wybudowane. Dzięki rachunkowi escrow na rynku pozostaną deweloperzy, którzy rzetelnie wywiązują się ze swoich działań inwestycyjnych i cieszą się renomą na rynku. Jeżeli kredyty będą bardziej dostępne dla potencjalnych nabywców mieszkań, a środki finansowe klientów deweloperów będą lepiej zabezpieczone, to można wnioskować, że deweloperzy będą mieli szansę na dynamiczny rozwój w dziedzinie realizacji inwestycji mieszkaniowych. Literatura Bryx M., Finansowanie inwestycji mieszkaniowych, Poltext, Warszawa 21. Dąbrowski M., Finansowanie inwestycji developerskich, Świat Nieruchomości 22, nr 34. Dąbrowski M., Kirejczyk K., Inwestycje deweloperskie, Twigger, Warszawa 21. Kirejczyk K., Łaszek J., Vademecum dewelopera, Krakowski Instytut Nieruchomości, Kraków Kucharska-Stasiak E., Nieruchomość a rynek, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa Lipiński J., Struktura procesu deweloperskiego wstępna ocena przedsięwzięcia, Nieruchomości. Prawo. Podatki 2, nr 3. Matkowski R., Rezerwy rozwojowe rynku nieruchomości w Polsce, Inwestor 22, nr 4. Uchman R., Rola developerów w rozwoju rynku nieruchomości w Polsce [w:] Uwarunkowania rozwoju rynku nieruchomości w Polsce, red. M. Bryx, IFGN SGH, Warszawa 2. Ustawa z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, Dz.U. 1995, nr 133, poz. 654 z późn. zm. Werner W., Deweloperzy na rynku budownictwa mieszkaniowego, Polski Rynek Nieruchomości, UNI- CAT PROMOCJA MEDIA, Warszawa Wierzchowski M., Sposoby realizacji inwestycji mieszkaniowych, Problemy Rozwoju Budownictwa 2, nr 2. Założenia polityki mieszkaniowej państwa na lata , Domus 1999, nr 6.

14 68 Developer Activities Based on the Example of Residential Real Estate in Poland The difficult housing situation in Poland has led to the emergence of new types of housing construction. Consequently, the most dynamic investors in the housing sector over the past few years have been developers, who construct housing recorded in Central Statistical Office data as designated for sale or rental. The term developer refers to an individual who is able to discern a function that a given space should perform, to obtain financing for an investment and to oversee its completion, in other words, to implement a development project. Upon completion of an investment, the developer becomes its owner/co-owner or sells the assets and recovers the capital invested in the project. From the moment this investment system emerged in Poland, developers have focused on housing investments. The proportion of flats built by developers relative to the total number of flats built has increased from year to year, and in 21 the number of developer-built flats reached 29,. In analysing the number of flats completed in the 199s, a significant decrease can be discerned. Foremost, the number of flats built by housing co-operatives (the most important housing investor in previous years) fell. Communal and company-built housing is becoming less and less significant in the overall number of flats constructed. Given the enormous demand for housing, developers have a major opportunity to succeed in their housing investments, provided that the financial status of Poles enables them to purchase new flats.

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IIMieszkań kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: możliwe wzrosty cen w największych polskich miastach, szczególnie

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie inwestycjami Podstawy inwestowania w nieruchomości dr Dariusz Trojanowski, Katedra Inwestycji Podręczniki Kucharska-Stasiak E.; Nieruchomośćw gospodarce rynkowej; PWN; Warszawa 2006. Project

Bardziej szczegółowo

Jacy inwestorzy i na jakich warunkach mogą wejść w projekty MS pozyskując niezbędne finansowanie?

Jacy inwestorzy i na jakich warunkach mogą wejść w projekty MS pozyskując niezbędne finansowanie? Jacy inwestorzy i na jakich warunkach mogą wejść w projekty MS pozyskując niezbędne finansowanie? Bolesław Meluch Związek Banków Polskich Warunki powstawania projektów mieszkalnictwa senioralnego: Potrzebna

Bardziej szczegółowo

Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego

Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego (1) Warunki ekonomiczne budownictwa czynszowego W celu określenia warunków ekonomicznych dla wspierania budownictwa czynszowego, przygotowana została

Bardziej szczegółowo

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży nowych mieszkań Umiarkowane wzrosty cen nowych mieszkań

Bardziej szczegółowo

Czym jest kredyt hipoteczny i jakie mamy jego rodzaje?

Czym jest kredyt hipoteczny i jakie mamy jego rodzaje? Czym jest kredyt hipoteczny i jakie mamy jego rodzaje? Autor: Przemysław Mudel p.mudel@niezaleznydoradca.pl Copyright 2007 Przemysław Mudel Edycja z dnia: 02 stycznia 2012 W ostatnim okresie nastąpiło

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ W SEKTORZE BUDOWNICTWA SPOŁECZNEGO. I. Forma inicjatywy legislacyjnej

PODSTAWOWE PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ W SEKTORZE BUDOWNICTWA SPOŁECZNEGO. I. Forma inicjatywy legislacyjnej PODSTAWOWE PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ W SEKTORZE BUDOWNICTWA SPOŁECZNEGO I. Forma inicjatywy legislacyjnej 1) przedmiotem inicjatywy legislacyjnej będzie nowa ustawa, regulująca kompleksowo system społecznego

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rynku. w 2009 roku Spragnieni krwi

Perspektywy rynku. w 2009 roku Spragnieni krwi Perspektywy rynku nieruchomości ci i branży y deweloperskiej w 2009 roku Spragnieni krwi Warszawa, 29 Kwietnia 2009 Polski rynek nieruchomości ci oczekiwany scenariusz rynkowy W 2009 roku oczekujemy spadku

Bardziej szczegółowo

ALIOR BANK SA Regionalne Centrum Biznesowe

ALIOR BANK SA Regionalne Centrum Biznesowe ALIOR BANK SA Regionalne Centrum Biznesowe SŁAWOMIR HEHN Ekspert ds. Finansowania Klienta Biznesowego JACEK JESZKE Menedżer ds. Klienta Biznesowego ALIOR NA RYNKU NIERUCHOMOŚCI Alior Bank aktywnie działa

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienia treści SIWZ. dotyczy: przetargu nieograniczonego: na udzielenie kredytu bankowego długoterminowego (Identyfikator sprawy U/3/2012)

Wyjaśnienia treści SIWZ. dotyczy: przetargu nieograniczonego: na udzielenie kredytu bankowego długoterminowego (Identyfikator sprawy U/3/2012) Wyjaśnienia treści SIWZ dotyczy: przetargu nieograniczonego: na udzielenie kredytu bankowego długoterminowego (Identyfikator sprawy U/3/2012) Na podstawie art. 38 ust. 1a ustawy z dnia 29 stycznia 2004r.

Bardziej szczegółowo

WERSJA ZAKTUALIZOWANA 10.09.2004

WERSJA ZAKTUALIZOWANA 10.09.2004 WERSJA ZAKTUALIZOWANA 10.09.2004 DODATKOWE KOSZTY I PROWIZJE ZWIĄZANE Z ZACIĄGNIĘCIEM KREDYTU HIPOTECZNEGO (finansowanie kredytem hipotecznym zakupu mieszkania stanowiącego odrębną własność na rynku pierwotnym)

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: maj 2014 Kontakt: e-mail: uspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100 http://poznan.stat.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N. tworzenia i gospodarowania funduszem zasobowym w Spółdzielni Mieszkaniowej w Piekarach Śląskich

R E G U L A M I N. tworzenia i gospodarowania funduszem zasobowym w Spółdzielni Mieszkaniowej w Piekarach Śląskich R E G U L A M I N tworzenia i gospodarowania funduszem zasobowym w Spółdzielni Mieszkaniowej w Piekarach Śląskich 2 Na podstawie pkt 2 ust. 1 83 Statutu Spółdzielni, w związku z art. 78 1 ust. 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów biogazowych przez. Bank Ochrony Środowiska S.A.

Finansowanie projektów biogazowych przez. Bank Ochrony Środowiska S.A. Warszawa, 24-25 marca 2011 Iwetta Markiewicz Bank Ochrony Środowiska S.A. Finansowanie projektów biogazowych przez Bank Ochrony Środowiska S.A. Energia z odpadów Produkcja biogazu model szwedzki DOŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

Mieszkaniowy rachunek powierniczy. Przygotowała: Aleksandra Tur Departament Sprzedaży Produktów Transakcyjnych Wrocław, 16.06.2014

Mieszkaniowy rachunek powierniczy. Przygotowała: Aleksandra Tur Departament Sprzedaży Produktów Transakcyjnych Wrocław, 16.06.2014 Mieszkaniowy rachunek powierniczy Przygotowała: Aleksandra Tur Departament Sprzedaży Produktów Transakcyjnych Wrocław, 16.06.2014 1. Definicje produktów 2. Struktura Mieszkaniowych rachunków powierniczych

Bardziej szczegółowo

Copyright by treeneo.com sp. z o.o. FOLDER INWESTYCYJNY

Copyright by treeneo.com sp. z o.o. FOLDER INWESTYCYJNY FOLDER INWESTYCYJNY Definicja programu Agrofortis Program oszczędnościowo-inwestycyjny, oparty na ratalnym nabywaniu gruntów rolnych o wysokim potencjale inwestycyjnym. W naszym programie możesz oszczędzać

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SZCZECIŃSKIEGO RYNKU NIERUCHOMOŚCI W LATACH 2007 2010

ANALIZA SZCZECIŃSKIEGO RYNKU NIERUCHOMOŚCI W LATACH 2007 2010 STUDA PRACE WYDZAŁU NAUK EKONOMCZNYCH ZARZĄDZANA NR 26 Ewa Putek-Szeląg Uniwersytet Szczeciński ANALZA SZCZECŃSKEGO RYNKU NERUCHOMOŚC W LATACH 27 21 STRESZCZENE Niniejszy artykuł dotyczy analizy rynku

Bardziej szczegółowo

Warunki rozwoju mieszkaniowego budownictwa czynszowego

Warunki rozwoju mieszkaniowego budownictwa czynszowego Warunki rozwoju mieszkaniowego budownictwa czynszowego Norbert Jeziolowicz II Europejski Kongres Finansowy Sopot, 25 maja 2012 r. Program mieszkaniowego budownictwa czynszowego powinien mieć na uwadze:

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna: mieszkalnictwo. Dr Barbara Więckowska Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Polityka społeczna: mieszkalnictwo. Dr Barbara Więckowska Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Polityka społeczna: mieszkalnictwo Dr Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie LITERATURA J. Łaszek (2004), Sektor nieruchomości mieszkaniowych w Polsce. Stan i perspektywy

Bardziej szczegółowo

Liczba transakcji lokalami mieszkalnymi w latach 2006-2008

Liczba transakcji lokalami mieszkalnymi w latach 2006-2008 ZAKOPANE RYNEK MIESZKAŃ Miasto Zakopane słynące z turystyki wysokogórskiej jest wciąż w centrum zainteresowania inwestorów zarówno indywidualnych jak i developerów, firm i spółek handlowych, budujących

Bardziej szczegółowo

KREDYTY HIPOTECZNE ING BANK S.A.

KREDYTY HIPOTECZNE ING BANK S.A. KREDYTY HIPOTECZNE ING BANK S.A. 2 SPIS TREŚCI PRZEZNACZENIE KREDYTU...3 WIEK KREDYTOBIORCY...4 AKCEPTOWANE ŹRÓDŁO DOCHODÓW...4 OKRES KREDYTOWANIA...5 MAKSYMALNA KWOTA KREDYTU...5 MINIMALNA KWOTA KREDYTU...5

Bardziej szczegółowo

Małe znów jest piękne

Małe znów jest piękne 0 Smart Investments Małe znów jest piękne Analiza: w strukturze wielkości nowobudowanych mieszkań Luty 2011 CEE Property Group Sp. z o.o. Ul. Domaniewska 42 02-672 Warszawa POLSKA Rentowność projektów

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Monika Skocz Zabezpieczenie finansowania inwestycji deweloperskich hipoteką na nieruchomości

Monika Skocz Zabezpieczenie finansowania inwestycji deweloperskich hipoteką na nieruchomości Prezentacja dla SBDiM Monika Skocz Zabezpieczenie finansowania inwestycji deweloperskich hipoteką na nieruchomości Hipoteka po nowemu... 20 lutego 2011 roku zmiany w ustawie o księgach wieczystych i hipotece

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY SIERPIEŃ 2015

RYNEK MIESZKANIOWY SIERPIEŃ 2015 X X X X X X X X X X RYNEK MESZKANOWY SERPEŃ Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca, kiedy

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015 RYNEK MESZKANOWY PAŹDZERNK Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca r., kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

Profil Grupy Spółka dominująca

Profil Grupy Spółka dominująca Agenda Profil Grupy PÓŁNOC Nieruchomości S.A. Segmenty działalności Grupy Inwestowanie w nieruchomości Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami Sieć franczyzowa PÓŁNOC Nieruchomości Zarządzanie nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

PRYWATNE BUDOWNICTWO CZYNSZOWE SZANSĄ NA ROZWÓJ NOWOCZESNEGO I MOBILNEGO SPOŁECZEŃSTWA

PRYWATNE BUDOWNICTWO CZYNSZOWE SZANSĄ NA ROZWÓJ NOWOCZESNEGO I MOBILNEGO SPOŁECZEŃSTWA PRYWATNE BUDOWNICTWO CZYNSZOWE SZANSĄ NA ROZWÓJ NOWOCZESNEGO I MOBILNEGO SPOŁECZEŃSTWA RYNEK NIERUCHOMOSCI NOWE PERSPEKTYWY CENTRUM KONFERENCYJNE CFP WARSZAWA, 19 marca 2012r. PRYWATNE BUDOWNICTWO CZYNSZOWE

Bardziej szczegółowo

Lista dokumentów technicznych/prawnych:

Lista dokumentów technicznych/prawnych: Bank BPH S.A. Al. Pokoju 1, 31-548 Kraków Lista dokumentów technicznych/prawnych: DOKUMENTY DOTYCZĄCE PRZEDMIOTU ZABEZPIECZENIA Zabezpieczenie na Lokalu mieszkalnym/ spółdzielczym własnościowym prawie

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania budownictwa czynszowego w Polsce. Zakres prezentacji

Instrumenty finansowania budownictwa czynszowego w Polsce. Zakres prezentacji Instrumenty finansowania budownictwa czynszowego w Polsce Zakres prezentacji Zmiany ustawowe w realizacji budownictwa mieszkaniowego o umiarkowanym czynszu w 2009 r. Podstawowe założenia dla Programu społecznego

Bardziej szczegółowo

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2011 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. Prognoza Finansowa Gminy Strzyżewice

Bardziej szczegółowo

PROSPEKT INFORMACYJNY

PROSPEKT INFORMACYJNY PROSPEKT INFORMACYJNY 2 15.03.2012 PROSPEKT INFORMACYJNY CZĘŚĆ OGÓLNA I. DANE IDENTYFIKACYJNE I KONTAKTOWE DOTYCZĄCE DEWELOPERA DANE DEWELOPERA Deweloper ROSA-MSZCZONÓW Sp. z o.o. Adres ul. Ptasia 14 26-600

Bardziej szczegółowo

Program Mieszkanie dla młodych

Program Mieszkanie dla młodych Program Mieszkanie dla młodych CO TO JEST? Program Mieszkanie dla młodych to nowy program polegający na dopłatach do kredytów udzielonych na zakup pierwszego mieszkania z rynku pierwotnego. Ma on w pewnym

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce ma przed sobą olbrzymie perspektywy. Silna pozycja polskiej gospodarki, najmniejsze

Bardziej szczegółowo

Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce

Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Jacek Łaszek Kraków, maj 211 r. 2 Stabilizacja cen na rynku mieszkaniowym, ale na wysokim poziomie Ofertowe ceny mieszkań wprowadzonych pierwszy

Bardziej szczegółowo

Podyplomowe Studia Zarządzania Nieruchomościami Ekonomiczne podstawy zarządzania nieruchomościami dr Dariusz Trojanowski, Katedra Inwestycji Podręczniki p.z. pod red. E. Kucharskiej-Stasiak ; VALOR. M.

Bardziej szczegółowo

Stan na dzień sporządzenia prospektu informacyjnego spektu PROSPEKT INFORMACYJNY I. DANE IDENTYFIKACYJNE I KONTAKTOWE DOTYCZĄCE DEWELOPE- RA

Stan na dzień sporządzenia prospektu informacyjnego spektu PROSPEKT INFORMACYJNY I. DANE IDENTYFIKACYJNE I KONTAKTOWE DOTYCZĄCE DEWELOPE- RA Załącznik do ustawy z dnia 16 września 2011 r. (poz. ) Stan na dzień sporządzenia prospektu informacyjnego sporzą- pro- Data dzenia spektu PROSPEKT INFORMACYJNY CZĘŚĆOGÓLNA I. DANE IDENTYFIKACYJNE I KONTAKTOWE

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl t en m l ragek.p f wy kart o rm.bez a D ww w Recenzenci Prof. zw. dr hab. Ewa Kucharska-Stasiak Prof. zw. dr hab. Halina Henzel Opracowanie graficzne i typograficzne Jacek Tarasiewicz Redaktor Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a Warszawa, 2011.07.08 Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a W 2010 r. badaniem objęto 59 firm pośrednictwa kredytowego. Wśród nich przeważały spółki kapitałowe (20 spółek akcyjnych

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

dla polskich rodzin Tanie mieszkania Warszawa, czerwca 2016 XII Ogólnopolska Konferencja BGK dla JST

dla polskich rodzin Tanie mieszkania Warszawa, czerwca 2016 XII Ogólnopolska Konferencja BGK dla JST Tanie mieszkania dla polskich rodzin Najważniejsze informacje Mieszkanie+ to rządowy program budowy mieszkań na wynajem, z opcją dojścia do własności, realizowany na zasadach rynkowych przy wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań Dostępność mieszkań Co to znaczy dostępne mieszkanie? Jeżeli gospodarstwo domowe wydaje więcej niż 5 % swojego dochodu na mieszkanie, wtedy mieszkanie uważane jest za niedostępne ) Taki koszt należy rozumieć

Bardziej szczegółowo

w całości (97,1%) podmiotom sektora niefinansowego, nieznacznie powiększając w analizowanym okresie swój udział w tym segmencie rynku (o 1,1 pkt

w całości (97,1%) podmiotom sektora niefinansowego, nieznacznie powiększając w analizowanym okresie swój udział w tym segmencie rynku (o 1,1 pkt Wyniki finansowe banków w 2008 r. [1] Warszawa, 2009.05.08 W końcu 2008 r. działalność prowadziło 70 banków komercyjnych (o 6 więcej niż rok wcześniej), w tym 60 z przewagą kapitału zagranicznego lub całkowicie

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-562607-IV-DZ/07

RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-562607-IV-DZ/07 RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-562607-IV-DZ/07 00-090 Warszawa Teł. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pani dr Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel Prezes Urzędu

Bardziej szczegółowo

Profil Grupy Spółka dominująca

Profil Grupy Spółka dominująca Agenda Profil Grupy PÓŁNOC Nieruchomości S.A. Segmenty działalności Grupy Inwestowanie w nieruchomości Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami Sieć franczyzowa PÓŁNOC Nieruchomości Zarządzanie nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

http://bsobornikisl.com 2016-05-28 04:01:42

http://bsobornikisl.com 2016-05-28 04:01:42 http://bsobornikisl.com 2016-05-28 04:01:42 Kredyty Kredyty dla osób fizycznych Bank Spółdzielczy w Obornikach Śląskich zaprasza do korzystania z bogatej oferty kredytów dla osób fizycznych. Indywidualne

Bardziej szczegółowo

SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA NA SKARPIE W TORUNIU

SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA NA SKARPIE W TORUNIU SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA NA SKARPIE W TORUNIU R E G U L A M I N GOSPODARKI FINANSOWEJ ZATWIERDZONY UCHWAŁĄ RADY NADZORCZEJ SM NA SKARPIE Nr 55/2010 z dnia 31.08.2010r. 1 I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Podstawą

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania 11.07.2014 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15, 22 464 23 12 faks 22

Bardziej szczegółowo

SPÓŁDZIELCZE WŁASNOŚCIOWE PRAWO DO LOKALU. Spis dokumentów niezbędnych do podpisania umowy pośrednictwa w sprzedaży

SPÓŁDZIELCZE WŁASNOŚCIOWE PRAWO DO LOKALU. Spis dokumentów niezbędnych do podpisania umowy pośrednictwa w sprzedaży SPÓŁDZIELCZE WŁASNOŚCIOWE PRAWO DO LOKALU Przydział ze spółdzielni lub akt notarialny będący podstawą nabycia, lub inne dokumenty będące podstawą nabycia (postanowienie sądu o nabyciu spadku, umowa darowizny).

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 5 czerwca 1997 r. o kasach oszczędnościowo-budowlanych i wspieraniu przez państwo oszczędzania na cele mieszkaniowe

USTAWA z dnia 5 czerwca 1997 r. o kasach oszczędnościowo-budowlanych i wspieraniu przez państwo oszczędzania na cele mieszkaniowe Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 5 czerwca 1997 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1997 r. Nr 85, poz. 538, z 2001 r. Nr 4, poz. 27. o kasach oszczędnościowo-budowlanych i wspieraniu przez państwo

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty gospodarowania nieruchomościami Miasta Poznania

Praktyczne aspekty gospodarowania nieruchomościami Miasta Poznania Praktyczne aspekty gospodarowania nieruchomościami Miasta Poznania Bartosz Guss Dyrektor Wydziału Gospodarki Nieruchomościami UMP Poznań, 24.10.2014 Plan prezentacji 1. Struktura własności gruntów miasta

Bardziej szczegółowo

Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski. II kwartał 2008

Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski. II kwartał 2008 Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski II kwartał 28 Podaż 2 W pierwszej połowie bieżącego roku na rynku mieszkaniowym w Polsce nastąpiła zmiana w relacji popytu względem podaży. Popyt na mieszkania,

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Prezentacja II Procedura otrzymania dofinansowania

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Prezentacja II Procedura otrzymania dofinansowania Prezentacja II Procedura otrzymania dofinansowania 19 lipca 2013 Etapy procedury Etap I przygotowanie inwestycji Etap II realizacja inwestycji Etap III rozliczenie inwestycji Etap IV po rozliczeniu inwestycji

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROJEKTU POLSKIEGO BUDOWNICTWA CZYNSZOWEGO S.A.

REGULAMIN PROJEKTU POLSKIEGO BUDOWNICTWA CZYNSZOWEGO S.A. REGULAMIN PROJEKTU POLSKIEGO BUDOWNICTWA CZYNSZOWEGO S.A. 1 Przedmiot regulaminu Niniejszy regulamin zawiera opis projektu, a także określa kryteria kwalifikacyjne oraz zasady najmu lokali mieszkalnych

Bardziej szczegółowo

o Wartość aktywów netto (NAV) należna akcjonariuszom Spółki wzrosła o 32% i wyniosła 974 mln zł w porównaniu do 737 mln zł w 2012 r.

o Wartość aktywów netto (NAV) należna akcjonariuszom Spółki wzrosła o 32% i wyniosła 974 mln zł w porównaniu do 737 mln zł w 2012 r. Komunikat prasowy Warszawa, 26 marca 2013 r. INFORMACJA PRASOWA CAPITAL PARK W 2013 R.: WZROST WARTOŚCI AKTYWÓW NETTO I PORTFELA NIERUCHOMOŚCI ORAZ NISKI POZIOM ZADŁUŻENIA Podsumowanie 2013 r.: Wyniki

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym

Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym BAZA LOKALOWA 12 Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym W dniu 15 października 2009 weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane. Do ustawy bazowej z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2011 roku a

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2011 roku a Warszawa, 01.07.0 Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 011 roku a Badaniem GUS w 011 r. objęto 64 przedsiębiorstwa pośrednictwa kredytowego. Wśród nich było 1 spółek akcyjnych, 35 spółek

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKU W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2004 R.

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKU W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2004 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - maj 2005 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. (0-12) 415-38-84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr 8 MIESZKANIA

Bardziej szczegółowo

Oferta publiczna Investor Property FIZ i Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ

Oferta publiczna Investor Property FIZ i Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ Oferta publiczna Investor Property FIZ i Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ Oferta funduszy inwestycyjnych lokujących kapitał na rynku nieruchomości jest coraz szersza. Bessa na światowych giełdach

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. 58-500 Jelenia Góra ul. 1 Maja 27 ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI (PEŁNA KSIĘGOWOŚĆ) 1 Dokumenty wymagane przy składaniu wniosku o pożyczkę: Dokumenty

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R. Materiał na konferencję prasową w 23.października 2008 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R. Na stronie internetowej

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

GRUPA ROBYG Wyniki 3 kw. 2011 Warszawa, 10 listopada 2011 r.

GRUPA ROBYG Wyniki 3 kw. 2011 Warszawa, 10 listopada 2011 r. GRUPA ROBYG Wyniki 3 kw. 2011 Warszawa, 10 listopada 2011 r. Niniejsza prezentacja nie podlega rozpowszechnianiu, bezpośrednio czy pośrednio, na terytorium albo do Stanów Zjednoczonych Ameryki, Australii,

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Prezentacja I Zasady udzielenia dofinansowania

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Prezentacja I Zasady udzielenia dofinansowania Prezentacja I Zasady udzielenia dofinansowania 19 lipca 2013 Założenia Budżet: 300 mln zł. Okres wdrażania: 2013-2018, wypłaty do 2022 r. Dotacja na częściową spłatę kapitału kredytu bankowego. Za pośrednictwem

Bardziej szczegółowo

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKOWANIA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2005 R.

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKOWANIA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2005 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - maj 2006 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr 8 MIESZKANIA

Bardziej szczegółowo

WADOWICKI RYNEK MIESZKANIOWY

WADOWICKI RYNEK MIESZKANIOWY WADOWICKI RYNEK MIESZKANIOWY Potrzeby rynku a popyt efektywny WIESŁAWA DZIDEK Kraków, maj 21 1. Ceny gruntów pod zabudowę mieszkaniową Wadowice Ceny działek w Wadowicach pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna, a ocena zdolności kredytowej inwestorów

Efektywność energetyczna, a ocena zdolności kredytowej inwestorów IX Dni Oszczędzania Energii Efektywność energetyczna, a ocena zdolności kredytowej inwestorów Andrzej Cwynar Zastępca Managera Oddziału Noble Bank Podstawowe informacje Od kiedy? od I kwartału 2013 roku

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA EKONOMICZNO-FINANSOWA SPÓŁDZIELNI

SYTUACJA EKONOMICZNO-FINANSOWA SPÓŁDZIELNI SYTUACJA EKONOMICZNOFINANSOWA SPÓŁDZIELNI Ocena struktury bilansu i jego zmian Suma bilansowa uległa zmniejszeniu o 21.376 tys. złotych, tj. o 12 procent, w tym: aktywa trwałe uległy zmniejszeniu o 25.272

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju rynku nieruchomości niemieszkalnych w Polsce w 2012 r.

Stan i perspektywy rozwoju rynku nieruchomości niemieszkalnych w Polsce w 2012 r. Departament Analiz Makroekonomicznych i Sektorowych Stan i perspektywy rozwoju rynku nieruchomości niemieszkalnych w Polsce w 2012 r. 26.03.2012 r. Warszawa Opracowali: Monika Orłowska tel. 22 860 54 09

Bardziej szczegółowo

Prognozy dla polskiego budownictwa mieszkaniowego

Prognozy dla polskiego budownictwa mieszkaniowego Prognozy dla polskiego budownictwa mieszkaniowego VI Konferencja dla budownictwa 1/04/2014 Kazimierz Kirejczyk Plan prezentacji Obecny obraz budownictwa mieszkaniowego Sektory rynku: charakterystyka i

Bardziej szczegółowo

Getin Noble Bank SA Departament Projektów Inwestycyjnych. Beata Kaczmarska Analityk Kredytowy

Getin Noble Bank SA Departament Projektów Inwestycyjnych. Beata Kaczmarska Analityk Kredytowy Getin Noble Bank SA Departament Projektów Inwestycyjnych Beata Kaczmarska Analityk Kredytowy Poznań, 27.10.2014 Ustawa I USTAWA z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Nieruchomości komercyjnych

Finansowanie Nieruchomości komercyjnych Krzysztof Czerkas Finansowanie Nieruchomości komercyjnych w Polsce czynniki ryzyka i modele transakcji 4biura 4mieszkania 4hotele 4centra handlowe 4magazyny Spis treści finansowanie nieruchomości komercyjnych

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W RESZLU

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W RESZLU TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W RESZLU /tekst jednolity obejmujący wprowadzone zmiany/ Reszel, 2014 r. SPIS TREŚCI Ogólne zasady oprocentowania kredytów i pożyczek...3

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r.

Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r. Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r. 0 Spis treści I. Postanowienia ogólne.... 2 II. Podstawowe zasady kredytu inwestycyjnego...2

Bardziej szczegółowo

człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych

człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych OCENA EX-ANTE INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH W ZAKRESIE WSPARCIA PODMIOTÓW

Bardziej szczegółowo

PozabudŜetowe instrumenty finansowo organizacyjne na rzecz rozwoju mieszkalnictwa

PozabudŜetowe instrumenty finansowo organizacyjne na rzecz rozwoju mieszkalnictwa VI FORUM MIESZKALNICTWA I REWITALIZACJI Sosnowiec 11-12.04.2011 PozabudŜetowe instrumenty finansowo organizacyjne na rzecz rozwoju mieszkalnictwa Arkadiusz Borek Prezes Zarządu Instytutu Gospodarki Nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

POLSKI RYNEK MIESZKANIOWY

POLSKI RYNEK MIESZKANIOWY POLSKI RYNEK MIESZKANIOWY Analiza porównawcza największych miast Jarosław Strzeszyński, wrzesień 211 Polska - szósty pod względem ludności kraj w Unii Europejskiej, zamieszkany przez 7,65% jej obywateli,

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Moment otrzymania wkładu momentem zadeklarowania VAT

Moment otrzymania wkładu momentem zadeklarowania VAT Opodatkowaniu VAT podlega otrzymanie jakiejkolwiek części wkładu mieszkaniowego lub budowlanego na poczet jakiegokolwiek prawa do lokalu spółdzielczego. Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega otrzymanie jakiejkolwiek

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2014 R.

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: czerwiec 2015 Kontakt: e-mail: uspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100 http://poznan.stat.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl.

Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl. Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl. Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Wprowadzenie

Spis treści. Wykaz skrótów Wprowadzenie Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie Rozdział 1 Ratio legis. Spoteczno-gospodarcze determinanty ustawy o ochronie prawa nabywcy lokalu lub domu od dewelopera [Paweł Chmielnicki] 1.1. Uwagi wprowadzające:

Bardziej szczegółowo

Rynek lokali mieszkalnych w wybranych powiatach wchodzących w skład tzw. Obszaru Metropolitalnego Warszawy w 2013 r.

Rynek lokali mieszkalnych w wybranych powiatach wchodzących w skład tzw. Obszaru Metropolitalnego Warszawy w 2013 r. Statystycznego. Powyższe dane przeanalizowano oraz zaprezentowano w formie liczbowej oraz w ujęciu procentowym. Wstęp lokali mieszkalnych w wybranych powiatach wchodzących w skład tzw. Obszaru Metropolitalnego

Bardziej szczegółowo

Budownictwo mieszkaniowe w województwie lubelskim w 2012 roku

Budownictwo mieszkaniowe w województwie lubelskim w 2012 roku OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, czerwiec 2013 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 81 533 20 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/lublin Budownictwo mieszkaniowe w województwie

Bardziej szczegółowo

WARSZTAT Kooperatywy praca nad modelem. Konferencja Mieszkać godnie. Wspólnie Budujemy politykę mieszkaniową w Polsce Warszawa, 4.03.

WARSZTAT Kooperatywy praca nad modelem. Konferencja Mieszkać godnie. Wspólnie Budujemy politykę mieszkaniową w Polsce Warszawa, 4.03. WARSZTAT Kooperatywy praca nad modelem Konferencja Mieszkać godnie. Wspólnie Budujemy politykę mieszkaniową w Polsce Warszawa, 4.03.2016 CEL: Tworzenie warunków do rozwoju budownictwa niekomercyjnego CEL

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN TWORZENIA I GOSPODAROWANIA FUNDUSZEM REMONTOWYM SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ ZAŁĘSKA HAŁDA W KATOWICACH

REGULAMIN TWORZENIA I GOSPODAROWANIA FUNDUSZEM REMONTOWYM SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ ZAŁĘSKA HAŁDA W KATOWICACH REGULAMIN TWORZENIA I GOSPODAROWANIA FUNDUSZEM REMONTOWYM SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ ZAŁĘSKA HAŁDA W KATOWICACH LUTY 2015 ROK ROZDZIAŁ 1. TWORZENIE FUNDUSZU REMONTOWEGO SPÓŁDZIELNI. 1. Spółdzielnia Mieszkaniowa

Bardziej szczegółowo