Spis treści. Od Autorów... 7

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Spis treści. Od Autorów... 7"

Transkrypt

1

2

3 Spis treści Od Autorów... 7 Drgania i fale Ruch zmienny Drgania Fale mechaniczne Dźwięk Przegląd fal elektromagnetycznych Podsumowanie Optyka Odbicie światła Zwierciadła kuliste Załamanie światła Soczewki Przyrządy optyczne Podsumowanie Szarym paskiem zaznaczono treści wykraczające poza Podstawę programową. Nauczyciel może je pominąć lub realizować, o ile pozwoli mu na to czas.

4

5 Załamanie światła Postaw filiżankę na stole, a następnie do jej dna (od środka) przyklej plasteliną monetę. Patrząc z góry na monetę, powoli odsuwaj od siebie filiżankę, aż znajdzie się ona w takim położeniu, że przestaniesz widzieć monetę. Wtedy napełnij filiżankę wodą (staraj się przy tym nie poruszyć głową). Zapisz wynik obserwacji. Zjawisko załamania światła. Ołówek widoczny na zdjęciu obok wygląda tak, jakby był złamany na granicy powietrza i wody. Jest to złudzenie. Aby wyjaśnić jego przyczyny, zbadamy, co się dzieje z kierunkiem biegu promieni, gdy światło przechodzi z jednego ośrodka do drugiego, na przykład z powietrza do szkła. Ołówek zanurzony w wodzie wygląda tak, jakby był złamany. Skieruj światło wskaźnika laserowego na przezroczystą bryłę w kształcie połowy walca tak, aby promień padał pod kątem 0 czyli prostopadle na płaską powierzchnię bryły. Stopniowo zwiększaj kąt padania i obserwuj, jak się zmienia kąt załamania. Zanotuj swoje obserwacje. Uwaga. Do doświadczenia idealnie nadają się tanie wskaźniki laserowe stosowane na przykład w budownictwie. Po włączeniu wskaźnika widać czerwoną linię można też zauważyć wszelkie zmiany jej kierunku, gdy trafia ona w szkło. Jak widać na zdjęciu, część światła padającego na szkło odbija się od niego (promień odbity), a część przechodzi do szkła (to tzw. promień załamany). 66

6 Kierunek rozchodzenia się światła w szkle jest inny niż kierunek światła padającego na szkło. Zmiana kierunku rozchodzenia się światła przy jego przejściu z jednego ośrodka do drugiego jest nazywana załamaniem światła. Kąt między promieniem załamanym a prostą prostopadłą do powierzchni rozdzielającej ośrodki jest nazywany kątem załamania światła i najczęściej oznaczany grecką literą β. Odbicie i załamanie światła. Jeżeli zwiększymy kąt, pod którym rozchodzące się w powietrzu światło lasera pada na powierzchnię szkła, to kąt załamania światła też wzrośnie (ale nadal będzie mniejszy od kąta padania). Jeżeli kąt padania światła, na przykład na szkło, wynosi 0 (tzn. promień jest prostopadły do powierzchni szkła), to zjawisko załamania nie zachodzi: światło przechodzi z powietrza do szkła bez zmiany kierunku rozchodzenia się. Jeżeli światło przechodzi ze szkła do powietrza (i kąt padania światła jest różny od 0 ), to kąt padania jest mniejszy od kąta załamania. Im większy kąt, pod którym pada światło, tym większy kąt załamania światła. W tej sytuacji kąt padania jest mniejszy od kąta załamania. Gdyby w naczyniu nie było wody, nie widzielibyśmy monety. Załamanie światła przechodzącego z wody do powietrza powoduje wrażenie, że zanurzone w niej przedmioty są wyżej niż w rzeczywistości. Dlatego w doświadczeniu domowym po nalaniu wody do filiżanki można było zobaczyć monetę, choć wcześniej brzeg filiżanki ją zasłaniał. To, co widzieliśmy po nalaniu wody, było obrazem pozornym monety (zob. rysunek zamieszczony obok). Wrażenie, że ołówek zanurzony w wodzie jest złamany, również jest konsekwencją zjawiska załamania światła. Od czego zależy załamanie światła? Za pomocą wskaźnika laserowego można sprawdzić, jak załamuje się światło przy przejściu z ośrodka, w którym porusza się ono wolniej (czasami mówimy wówczas o ośrodku optycznie gęstszym), do ośrodka, w którym porusza się szybciej (wtedy mówimy o ośrodku optycznie rzadszym), i na odwrót. 67

7 Przeprowadźcie kolejne doświadczenie z bryłą w kształcie połowy walca. Ma ona tę zaletę, że jeśli tylko promień światła trafi w nią w sposób pokazany na zdjęciu, to załamie się on przy przejściu przez bryłę tylko raz na płaskiej powierzchni. Przez zakrzywioną powierzchnię przejdzie bez załamania, ponieważ pada na nią prostopadle. Dzięki temu można łatwo badać zależności między kątami padania i załamania promienia świetlnego. Skierujcie światło wskaźnika tak, aby jego promień przechodził przez środek półkola, przy czym raz powinien padać na powierzchnię zakrzywioną, a raz na płaską. Zbadajcie, kiedy kąt padania promienia jest większy od kąta załamania, a kiedy mniejszy. Zapiszcie wnioski. Okazuje się, że jeżeli prędkość światła przy przekraczaniu granicy dwóch ośrodków maleje, to kąt załamania jest mniejszy niż kąt padania. Jeśli prędkość światła rośnie jest na odwrót. Na przykład: prędkość rozchodzenia się światła w wodzie jest większa niż w szkle, dlatego gdy światło przechodzi ze szkła do wody, kąt załamania jest większy od kąta padania (zob. rysunek). W tej sytuacji kąt załamania światła jest większy od kąta padania. Jeśli światło rozchodzące się na przykład w powietrzu pada na powierzchnię dwóch różnych ośrodków pod takim samym kątem, to kąt załamania światła będzie większy w tym ośrodku, w którym prędkość światła jest większa. Na przykład, gdy światło pada na powierzchnię wody pod kątem 30, kąt załamania wynosi około 22, a gdy pada pod kątem 30 na powierzchnię szkła kąt załamania wynosi około 20. ZESZYT ĆWICZEŃ str. 36 ĆWICZENIE 1. Prędkość światła w diamencie wynosi około 125 tys. km s, w szkle 200 tys. km s. a) Czy kąt załamania światła przechodzącego z diamentu do szkła będzie większy czy mniejszy od kąta padania? b) Światło biegnące w powietrzu pada na powierzchnię diamentu i powierzchnię szkła pod jednakowymi kątami. W którym z tych ośrodków w diamencie czy w szkle kąt załamania światła będzie większy? 68

8 Całkowite wewnętrzne odbicie. Jeśli światło rozchodzące się w powietrzu pada na powierzchnię wody, to zawsze jego część ulega załamaniu, a część odbiciu. Jeśli natomiast światło rozchodzące się w wodzie dotrze do granicy między wodą a powietrzem, to może się zdarzyć, że nie przejdzie ono do powietrza, lecz w całości ulegnie odbiciu. Na poniższym rysunku pokazano kilka promieni świetlnych wysyłanych przez lampę umieszczoną pod wodą. Promień 1 częściowo odbija się od powierzchni granicznej woda powietrze, a częściowo przechodzi do powietrza. Wraz ze zwiększaniem się kąta padania światła rośnie kąt załamania. Promień 2 załamuje się pod kątem 90. Kąt padania światła, przy którym kąt załamania wynosi 90, nazywamy kątem granicznym. Jeżeli kąt padania światła jest większy od kąta granicznego, to światło nie wydostaje się nad powierzchnię wody. Kąt padania promienia 3 jest większy od kąta granicznego i promień ten odbija się w całości. Zjawisko takie nosi nazwę całkowitego wewnętrznego odbicia. Może ono zachodzić tylko wówczas, gdy światło trafia na granicę z ośrodkiem, w którym rozchodzi się szybciej niż w ośrodku danym, a kąt padania jest większy od kąta granicznego. Na tylnej ściance szklanego graniastosłupa zachodzi całkowite wewnętrzne odbicie. ĆWICZENIE 2. Prędkość światła w wodzie wynosi około 225 tys. km s, a w szkle 200 tys. km s. W której sytuacji może zajść całkowite wewnętrzne odbicie: gdy światło dociera do granicy między szkłem i wodą od strony wody czy od strony szkła? Współczynnik załamania światła. Współczynnik załamania światła dla danego ośrodka to liczba, która mówi, ile razy prędkość światła w danym ośrodku jest mniejsza od prędkości światła w próżni. Po oznaczeniu tego współczynnika literą n możemy zapisać n = c v. Na przykład prędkość światła w wodzie wynosi około 225 tys. km s, a w próżni około 300 tys. km s. Zatem współczynnik załamania światła dla wody (w skrócie: współczynnik załamania wody) wynosi n = c v = 300 tys. km s : 225 tys. km s = 1,33. Współczynnik załamania powietrza wynosi około 1,0003, dlatego najczęściej przyjmuje się, że jest on równy jedności. 69

9 Wiemy już, że o tym, jak załamuje się światło na granicy dwóch ośrodków, decydują prędkości światła w obu tych ośrodkach. Na podstawie znajomości współczynników załamania poszczególnych ośrodków można określić, w którym ośrodku prędkość światła jest większa. Na przykład współczynnik załamania szkła (1,5) jest większy od współczynnika załamania wody (1,33), co oznacza, że prędkość światła w szkle jest mniejsza niż w wodzie. ĆWICZENIE 3. Współczynnik załamania oleju parafinowego wynosi 1,44, a wody 1,33. Czy kąt załamania światła przechodzącego z oleju do wody będzie większy czy mniejszy od kąta padania? Rozszczepienie światła. Z poprzedniego rozdziału wiemy, że fale elektromagnetyczne o różnych częstotliwościach rozchodzą się w danym ośrodku z różnymi prędkościami. Z tego powodu współczynnik załamania danego ośrodka jest różny dla światła o różnych barwach. Na przykład współczynnik załamania wody dla światła czerwonego wynosi około 1,329, a dla światła fioletowego około 1,343. Jeżeli zatem światło padające na powierzchnię wody nie jest jednobarwne, to ponieważ kąty załamania światła o różnych barwach będą się nieco różniły dojdzie do tzw. rozszczepienia światła (zob. rysunki). Mówimy, że światło białe jest mieszaniną barw. W rzeczywistości rozszczepienie światła w wodzie nie jest aż tak wyraźne, jak to pokazano na powyższym rysunku. Do rozszczepienia światła używa się często szklanego graniastosłupa o podstawie trójkątnej, zwanego pryzmatem (zob. zdjęcie obok). Korzystając z pryzmatu, możemy się przekonać, że światło wysyłane przez laser jest światłem jednobarwnym, ponieważ w czasie przechodzenia przez pryzmat nie ulega ono rozszczepieniu. ĆWICZENIE 4. Światło o jakiej barwie: czerwonej czy fioletowej, w wodzie rozchodzi się szybciej? Rozszczepienie światła przechodzącego przez pryzmat. ZESZYT ĆWICZEŃ Zrób to sam, str. 38, 39 Uwaga. W sytuacjach, w których rozszczepienie światła nie będzie miało większego znaczenia dla opisu zjawiska, będziemy podawać jedną wartość współczynnika załamania (na ogół dla światła żółtego). 70

10 ZADANIA Pytania kontrolne (str. 86) Światło lasera pada na powierzchnię cieczy pod kątem 60. Gdy cieczą tą jest olej, kąt załamania wynosi 36, gdy alkohol 40, a gdy woda 41. W którym z wymienionych niżej ośrodków prędkość światła jest najmniejsza? A. w alkoholu C. w oleju B. w wodzie D. w powietrzu 2. Współczynnik załamania diamentu wynosi 2,4. W diamencie prędkość światła (wyrażona w tys. km s ) wynosi: A. 125 B. 225 C. 240 D Przyczyną rozszczepienia światła białego przy przejściu z próżni do szkła jest: A. różna prędkość w próżni fal świetlnych o różnej barwie B. różna prędkość w szkle fal świetlnych o różnej barwie C. większa prędkość światła w szkle niż w próżni D. większa częstotliwość światła w szkle niż w próżni 4. Na zdjęciach przedstawiono bieg promienia światła padającego na ściany dwóch różnych pryzmatów. a) Sporządź w zeszycie rysunki odpowiadające sytuacjom pokazanym na zdjęciach. b) W punktach 2 i 3 narysuj kąty padania i odbicia światła. Podpisz je odpowiednio ff i ff 0. c) W punktach 5 i 6 narysuj kąty padania i załamania światła. Podpisz je odpowiednio ff i fi. d) W których punktach zachodzi zjawisko całkowitego wewnętrznego odbicia? e) Podaj miary kątów padania światła w punktach 1 i Jeżeli światło przechodzi na przykład z wody do powietrza, to współczynnik załamania światła zmienia się skokowo na granicy między dwoma ośrodkami. Możemy wówczas zaobserwować gwałtowną zmianę kierunku rozchodzenia się światła. Jeżeli natomiast współczynnik załamania światła zmienia się stopniowo, to kierunek rozchodzenia się światła zmienia się płynnie, w sposób pokazany na rysunkach. Takie sytuacje występują na przykład w powietrzu nad powierzchnią Ziemi, jeżeli powietrze ma różną gęstość tuż przy powierzchni i w wyższych warstwach. Im większa gęstość powietrza, tym wolniej porusza się w nim światło. Podane poniżej opisy przypisz do odpowiedniego rysunku. a) Gdy świeci Słońce, silnie rozgrzewa się asfalt, a od niego dolne warstwy powietrza. Ogrzane powietrze rozszerza się i dlatego współczynnik załamania światła w tej warstwie się zmniejsza. b) Im bliżej powierzchni Ziemi, tym większa jest prędkość rozchodzenia się światła. c) Im wyżej nad Ziemią, tym współczynnik załamania światła jest mniejszy. d) Zazwyczaj przy powierzchni Ziemi powietrze ma większą gęstość. 6. Znajdź informacje na temat tego, czym są światłowody i jakie mają zastosowania. 71

11 Często gdy w oddali pada jeszcze deszcz, a jednocześnie świeci już Słońce, można zobaczyć na niebie tęczę. Zdarza się też, że mała tęcza powstaje w pobliżu zraszacza trawnika lub przy fontannie. Jak powstaje tęcza? Gdzie i kiedy można ją zaobserwować? Czy zwróciliście uwagę także na drugi łuk tęczy? Aby zaobserwować tęczę, przede wszystkim trzeba stanąć tyłem do Słońca. Im jest ono niżej nad horyzontem, tym większy łuk tęczy można zobaczyć (warto zauważyć, że środek łuku znajdzie się na przedłużeniu prostej łączącej Słońce z nami). Zatem gdybyśmy mieli możliwość dowolnego przemieszczania się, tak aby horyzont nie przysłaniał nam widoku tęczy, to w którymś momencie powinniśmy zobaczyć cały wielobarwny okrąg. Ciekawostką jest, że tak właśnie mogłaby wyglądać tęcza widziana z okien lecącego samolotu (przy odpowiednim jego położeniu). Jak powstaje tęcza? Białe światło słoneczne wpada do kropli wody, załamuje się i jednocześnie ulega rozszczepieniu. Promienie świetlne, które trafiają do naszego oka po jednokrotnym odbiciu wewnątrz kropli deszczu, dają obraz tęczy głównej, natomiast te, które odbiją się dwukrotnie tworzą tęczę wtórną. Rysunek obrazuje bieg promieni tworzących tęczę pierwotną. Rysunek pokazuje powstanie tęczy wtórnej. 1. Jaką częścią okręgu jest tęcza widziana w czasie wschodu lub zachodu Słońca? 72

12

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D.

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D. OPTYKA - ĆWICZENIA 1. Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 o. Jaki był kąt padania promienia na zwierciadło? A. 15 o B. 30 o C. 60 o

Bardziej szczegółowo

Optyka 2012/13 powtórzenie

Optyka 2012/13 powtórzenie strona 1 Imię i nazwisko ucznia Data...... Klasa... Zadanie 1. Słońce w ciągu dnia przemieszcza się na niebie ze wschodu na zachód. W którym kierunku obraca się Ziemia? Zadanie 2. Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Fala elektromagnetyczna o określonej częstotliwości ma inną długość fali w ośrodku niż w próżni. Jako przykłady policzmy:

Fala elektromagnetyczna o określonej częstotliwości ma inną długość fali w ośrodku niż w próżni. Jako przykłady policzmy: Rozważania rozpoczniemy od ośrodków jednorodnych. W takich ośrodkach zależność między indukcją pola elektrycznego a natężeniem pola oraz między indukcją pola magnetycznego a natężeniem pola opisana jest

Bardziej szczegółowo

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B.

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B. Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz właściwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi podłużnymi Pytanie 2/ Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura 12. Fale elektromagnetyczne zadania z arkusza I 12.5 12.1 12.6 12.2 12.7 12.8 12.9 12.3 12.10 12.4 12.11 12. Fale elektromagnetyczne - 1 - 12.12 12.20 12.13 12.14 12.21 12.22 12.15 12.23 12.16 12.24 12.17

Bardziej szczegółowo

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste:

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste: Fale świetlne Światło jest falą elektromagnetyczną, czyli rozchodzącymi się w przestrzeni zmiennymi i wzajemnie przenikającymi się polami: elektrycznym i magnetycznym. Szybkość światła w próżni jest największa

Bardziej szczegółowo

Wykład XI. Optyka geometryczna

Wykład XI. Optyka geometryczna Wykład XI Optyka geometryczna Jak widzimy? Aby przedmiot był widoczny, musi wysyłać światło w wielu kierunkach. Na podstawie światła zebranego przez oko mózg lokalizuje położenie obiektu. Niekiedy promienie

Bardziej szczegółowo

Załamanie na granicy ośrodków

Załamanie na granicy ośrodków Załamanie na granicy ośrodków Gdy światło napotyka na granice dwóch ośrodków przezroczystych ulega załamaniu tak jak jest to przedstawione na rysunku obok. Dla każdego ośrodka przezroczystego istnieje

Bardziej szczegółowo

Własności optyczne materii. Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią?

Własności optyczne materii. Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią? Własności optyczne materii Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią? Właściwości optyczne materiału wynikają ze zjawisk: Absorpcji Załamania Odbicia Rozpraszania Własności elektrycznych Refrakcja

Bardziej szczegółowo

REFRAKTOMETRIA. 19. Oznaczanie stężenia gliceryny w roztworze wodnym

REFRAKTOMETRIA. 19. Oznaczanie stężenia gliceryny w roztworze wodnym REFRAKTOMETRIA 19. Oznaczanie stężenia gliceryny w roztworze wodnym Celem ćwiczenia jest zaobserwowanie zmiany współczynnika refrakcji wraz ze zmianą stężenia w roztworu. Odczynniki i aparatura: 10% roztwór

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN NR Na zwierciadło sferyczne padają dwa promienie światła równoległe do osi optycznej (rysunek).

SPRAWDZIAN NR Na zwierciadło sferyczne padają dwa promienie światła równoległe do osi optycznej (rysunek). SPRAWDZIAN NR 1 JOANNA BOROWSKA IMIĘ I NAZWISKO: KLASA: GRUPA A 1. Na zwierciadło sferyczne padają dwa promienie światła równoległe do osi optycznej (rysunek). Dokończ zdanie. Wybierz stwierdzenie A albo

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU PRZYRODNICZEGO

WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU PRZYRODNICZEGO WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU PRZYRODNICZEGO ZADANIA NA ETAP SZKOLNY KONKURSU PRZYRODNICZEGO W ROKU SZKOLNYM 2009/2010 Instrukcja dla uczestników Konkursu 1. Test musi być rozwiązywany samodzielnie. 2. Test

Bardziej szczegółowo

autor: Włodzimierz Wolczyński rozwiązywał (a)... ARKUSIK 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2. ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI

autor: Włodzimierz Wolczyński rozwiązywał (a)... ARKUSIK 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2. ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI autor: Włodzimierz Wolczyński rozwiązywał (a)... ARKUSIK 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2. ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod treścią zadania Zadanie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

Uwzględniając związek między okresem fali i jej częstotliwością T = prędkość fali można obliczyć z zależności:

Uwzględniając związek między okresem fali i jej częstotliwością T = prędkość fali można obliczyć z zależności: 1. Fale elektromagnetyczne. Światło. Fala elektromagnetyczna to zaburzenie pola elektromagnetycznego rozprzestrzeniające się w przestrzeni ze skończoną prędkością i unoszące energię. Fale elektromagnetyczne

Bardziej szczegółowo

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE I. Optyka geotermalna W tym rozdziale poznasz właściwości światła widzialnego, prawa rządzące jego rozchodzeniem się w przestrzeni oraz sposoby wykorzystania tych praw

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie wartości współczynnika załamania

Wyznaczanie wartości współczynnika załamania Grzegorz F. Wojewoda Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1 Bydgoszcz Wyznaczanie wartości współczynnika załamania Jest dobrze! Nareszcie można sprawdzić doświadczalnie wartości współczynników załamania

Bardziej szczegółowo

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki.

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. 1. Równanie soczewki i zwierciadła kulistego. Z podobieństwa trójkątów ABF i LFD (patrz rysunek powyżej) wynika,

Bardziej szczegółowo

+OPTYKA 3.stacjapogody.waw.pl K.M.

+OPTYKA 3.stacjapogody.waw.pl K.M. Zwierciadło płaskie, prawo odbicia. +OPTYKA.stacjapogody.waw.pl K.M. Promień padający, odbity i normalna leżą w jednej płaszczyźnie, prostopadłej do płaszczyzny zwierciadła Obszar widzialności punktu w

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum. kl. III

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum. kl. III Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. III Semestr I Drgania i fale Rozpoznaje ruch drgający Wie co to jest fala Wie, że w danym ośrodku fala porusza się ze stałą szybkością Zna pojęcia:

Bardziej szczegółowo

Zasada Fermata mówi o tym, że promień światła porusza się po drodze najmniejszego czasu.

Zasada Fermata mówi o tym, że promień światła porusza się po drodze najmniejszego czasu. Pokazy 1. 2. 3. 4. Odbicie i załamanie światła laser, tarcza Kolbego. Ognisko w zwierciadle parabolicznym: dwa metalowe zwierciadła paraboliczne, miernik temperatury, żarówka 250 W. Obrazy w zwierciadłach:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki"

Ćwiczenie: Zagadnienia optyki Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: 1.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 7 Temat: Pomiar kąta załamania i kąta odbicia światła. Sposoby korekcji wad wzroku. 1. Wprowadzenie Zestaw ćwiczeniowy został

Bardziej szczegółowo

Soczewkami nazywamy ciała przeźroczyste ograniczone dwoma powierzchniami o promieniach krzywizn R 1 i R 2.

Soczewkami nazywamy ciała przeźroczyste ograniczone dwoma powierzchniami o promieniach krzywizn R 1 i R 2. Optyka geometryczna dla soczewek Autorzy: Zbigniew Kąkol, Piotr Morawski Soczewkami nazywamy ciała przeźroczyste ograniczone dwoma powierzchniami o promieniach krzywizn R i R 2. Nasze rozważania własności

Bardziej szczegółowo

Fale elektromagnetyczne w dielektrykach

Fale elektromagnetyczne w dielektrykach Fale elektromagnetyczne w dielektrykach Ryszard J. Barczyński, 2016 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Krótka historia odkrycia

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II Piotr Ludwikowski XI. POLE MAGNETYCZNE Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe. Uczeń: 43 Oddziaływanie

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN NR 1. I promienie świetlne nadal są równoległe względem siebie, a po odbiciu od powierzchni II nie są równoległe względem siebie.

SPRAWDZIAN NR 1. I promienie świetlne nadal są równoległe względem siebie, a po odbiciu od powierzchni II nie są równoległe względem siebie. SPRAWDZIAN NR 1 ŁUKASZ CHOROŚ IMIĘ I NAZWISKO: KLASA: GRUPA A 1. Na dwie różne powierzchnie światło pada pod tym samym kątem. Po odbiciu od powierzchni I promienie świetlne nadal są równoległe względem

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 1. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 1.  Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak POMIARY OPTYCZNE Wykład Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej Pokój 8/ bud. A- http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ OPTYKA GEOMETRYCZNA Codzienne obserwacje: światło

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy (propozycja)

Plan wynikowy (propozycja) Plan wynikowy (propozycja) 2. Optyka (co najmniej 12 godzin lekcyjnych, w tym 1 2 godzin na powtórzenie materiału i sprawdzian bez treści rozszerzonych) Zagadnienie (tematy lekcji) Światło i jego właściwości

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła Spotkania z fizyką, część 4 Test 1 1. (1 p.) Na lekcji fizyki uczniowie demonstrowali zjawisko załamania światła na granicy wody i powietrza, po czym sporządzili rysunek przedstawiający bieg promienia

Bardziej szczegółowo

Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej.

Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej. STOLIK OPTYCZNY V 7-19 Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej. Na drewnianej podstawie (1) jest umieszczona mała Ŝaróweczka (2) 3,5 V, 0,2 A, którą moŝna

Bardziej szczegółowo

TEST nr 1 z działu: Optyka

TEST nr 1 z działu: Optyka Grupa A Testy sprawdzające TEST nr 1 z działu: Optyka imię i nazwisko W zadaniach 1. 17. wstaw krzyżyk w kwadracik obok wybranej odpowiedzi. klasa data 1 Gdy światło rozchodzi się w próżni, jego prędkć

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I

Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych Temat lekcji w podręczniku 22. Ruch drgający podać

Bardziej szczegółowo

- pozorny, czyli został utworzony przez przedłużenia promieni świetlnych.

- pozorny, czyli został utworzony przez przedłużenia promieni świetlnych. Zjawisko odbicia Zgodnie z zasadą Fermata światło zawsze wybiera taką drogę między dwoma punktami, aby czas potrzebny na jej przebycie był najkrótszy (dla ścisłości: lub najdłuższy). Konsekwencją tego

Bardziej szczegółowo

POMIAR APERTURY NUMERYCZNEJ

POMIAR APERTURY NUMERYCZNEJ ĆWICZENIE O9 POMIAR APERTURY NUMERYCZNEJ ŚWIATŁOWODU KATEDRA FIZYKI 1 Wstęp Prawa optyki geometrycznej W optyce geometrycznej, rozpatrując rozchodzenie się fal świetlnych przyjmuje się pewne założenia

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ POMIAR OGNISKOWYCH SOCZEWEK CIENKICH 1. Cel dwiczenia Zapoznanie z niektórymi metodami badania ogniskowych soczewek cienkich. 2. Zakres wymaganych zagadnieo: Prawa odbicia

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. IV. Drgania i fale mechaniczne. V. Optyka

Spis treêci. IV. Drgania i fale mechaniczne. V. Optyka 2 2 Spis treêci IV. Drgania i fale mechaniczne 22. Ruch drgajàcy............................................ 6 23. Drgania swobodne........................................ 10 24. Przemiany energii podczas

Bardziej szczegółowo

Nauka o œwietle. (optyka)

Nauka o œwietle. (optyka) Nauka o œwietle (optyka) 11 Nauka o œwietle (optyka) 198 Prostopad³oœcienne pude³ka, wykonane z tektury, posiadaj¹ z boku po cztery okienka (,, C, D). Do okienek kierujemy równoleg³e wi¹zki promieni. Zauwa

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: MATEMATYKA Z ELEMENTAMI FIZYKI Kod przedmiotu: ISO73; INO73 Ćwiczenie Nr Wyznaczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo

Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela.

Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela. Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela. I LO im. Stefana Żeromskiego w Lęborku 20 luty 2012 Stolik optyczny

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła

Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła Ćwiczenie O3 Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła O3.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali

Bardziej szczegółowo

1. Wektory E i B są zawsze prostopadłe do kierunku rozchodzenia się fali. 2. Wektor natężenia pola elektrycznego jest zawsze prostopadły do wektora indukcja pola magnetycznego. 3. Iloczyn wektorowy E x

Bardziej szczegółowo

36P5 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - V POZIOM PODSTAWOWY

36P5 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - V POZIOM PODSTAWOWY 36P5 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - V Drgania Fale Akustyka Optyka geometryczna POZIOM PODSTAWOWY Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod treścią zadania

Bardziej szczegółowo

Prawa optyki geometrycznej

Prawa optyki geometrycznej Optyka Podstawowe pojęcia Światłem nazywamy fale elektromagnetyczne, o długościach, na które reaguje oko ludzkie, tzn. 380-780 nm. O falowych własnościach światła świadczą takie zjawiska, jak ugięcie (dyfrakcja)

Bardziej szczegółowo

Ćw. 20. Pomiary współczynnika załamania światła z pomiarów kąta załamania oraz kąta granicznego

Ćw. 20. Pomiary współczynnika załamania światła z pomiarów kąta załamania oraz kąta granicznego 0 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J P R A C O W N I A F I Z Y K I Ćw. 0. Pomiary współczynnika załamania światła z pomiarów kąta załamania oraz kąta granicznego Wprowadzenie Światło widzialne jest

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału

Bardziej szczegółowo

Klucz odpowiedzi. Konkurs Fizyczny Etap III

Klucz odpowiedzi. Konkurs Fizyczny Etap III Klucz odpowiedzi Konkurs Fizyczny Etap III Zadania za 1 p. TEST JEDNOKROTNEGO WYBORU (łącznie 20 p.) Nr zadania 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Odpowiedź A B A C A C A D C D Zadania za 2 p. Nr zadania 11 12 13 14

Bardziej szczegółowo

20. Na poniŝszym rysunku zaznaczono bieg promienia świetlnego 1. Podaj konstrukcję wyznaczającą kierunek padania promienia 2 na soczewkę.

20. Na poniŝszym rysunku zaznaczono bieg promienia świetlnego 1. Podaj konstrukcję wyznaczającą kierunek padania promienia 2 na soczewkę. Optyka stosowana Załamanie światła. Soczewki 1. Współczynnik załamania światła dla wody wynosi n 1 = 1,33, a dla szkła n 2 = 1,5. Ile wynosi graniczny kąt padania dla promienia świetlnego przechodzącego

Bardziej szczegółowo

mgr Mateusz Wojtaszek, dr Dagmara Sokołowska Dodatek A Promień światła zawsze wraca do punktu, z którego został wysłany.

mgr Mateusz Wojtaszek, dr Dagmara Sokołowska Dodatek A Promień światła zawsze wraca do punktu, z którego został wysłany. Poniższe dodatki są przeznaczone dla nauczycieli. Kolorem czerwonym na rysunkach zaznaczono bieg promieni padających na lustra, zwierciadła i soczewki. Proponowane dodatki są rozszerzeniem nieobowiązkowym

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III Dział XI. DRGANIA I FALE (9 godzin lekcyjnych) Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: wskaże w otaczającej rzeczywistości przykłady

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze 14 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej

Materiały pomocnicze 14 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej Materiały pomocnicze 4 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej. Zwierciadło płaskie. Zwierciadło płaskie jest najprostszym przyrządem optycznym. Jest to wypolerowana płaska powierzchnia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA ZGODNIE Z PROGRAMEM NAUCZANIA G-11/09/10 Osiągnięcia konieczne Osiągnięcia podstawowe Osiągnięcia rozszerzone Osiągnięcia dopełniające

WYMAGANIA ZGODNIE Z PROGRAMEM NAUCZANIA G-11/09/10 Osiągnięcia konieczne Osiągnięcia podstawowe Osiągnięcia rozszerzone Osiągnięcia dopełniające WYMAGANIA ZGODNIE Z PROGRAMEM NAUCZANIA G-11/09/10 Osiągnięcia konieczne Osiągnięcia podstawowe Osiągnięcia rozszerzone Osiągnięcia dopełniające zna pojęcia położenia równowagi, wychylenia, amplitudy;

Bardziej szczegółowo

5.1. Powstawanie i rozchodzenie się fal mechanicznych.

5.1. Powstawanie i rozchodzenie się fal mechanicznych. 5. Fale mechaniczne 5.1. Powstawanie i rozchodzenie się fal mechanicznych. Ruch falowy jest zjawiskiem bardzo rozpowszechnionym w przyrodzie. Spotkałeś się z pewnością w życiu codziennym z takimi pojęciami

Bardziej szczegółowo

f = -50 cm ma zdolność skupiającą

f = -50 cm ma zdolność skupiającą 19. KIAKOPIA 1. Wstęp W oku miarowym wymiary struktur oka, ich wzajemne odległości, promienie krzywizn powierzchni załamujących światło oraz wartości współczynników załamania ośrodków, przez które światło

Bardziej szczegółowo

W tym module rozpoczniemy poznawanie właściwości fal powstających w ośrodkach sprężystych (takich jak fale dźwiękowe),

W tym module rozpoczniemy poznawanie właściwości fal powstających w ośrodkach sprężystych (takich jak fale dźwiękowe), Fale mechaniczne Autorzy: Zbigniew Kąkol, Bartek Wiendlocha Ruch falowy jest bardzo rozpowszechniony w przyrodzie. Na co dzień doświadczamy obecności fal dźwiękowych i fal świetlnych. Powszechnie też wykorzystujemy

Bardziej szczegółowo

41P6 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - V POZIOM PODSTAWOWY

41P6 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - V POZIOM PODSTAWOWY 41P6 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - V Optyka fizyczna POZIOM PODSTAWOWY Dualizm korpuskularno-falowy Atom wodoru. Widma Fizyka jądrowa Teoria względności Rozwiązanie zadań należy

Bardziej szczegółowo

drgania i fale optyka

drgania i fale optyka Fizyka 4 ZESZYT ĆWICZEŃ DLA GIMNAZJUM drgania i fale optyka Redakcja: Elżbieta Bagińska-Stawiarz, Grażyna Kompowska Redakcja techniczna: Elżbieta Bagińska-Stawiarz Projekt okładki i układu typograficznego

Bardziej szczegółowo

Dlaczego niebo jest niebieskie?

Dlaczego niebo jest niebieskie? Dlaczego niebo jest niebieskie? Obserwując niebo, na pewno zastanawiacie się, jakie przyczyny powstawania różnych kolorów nieba, a zwłaszcza kolor błękitny. Odpowiedź na to pytanie brzmi: przyczyną błękitnego

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień

Bardziej szczegółowo

Sposób wykonania ćwiczenia. Płytka płasko-równoległa. Rys. 1. Wyznaczanie współczynnika załamania materiału płytki : A,B,C,D punkty wbicia szpilek ; s

Sposób wykonania ćwiczenia. Płytka płasko-równoległa. Rys. 1. Wyznaczanie współczynnika załamania materiału płytki : A,B,C,D punkty wbicia szpilek ; s WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA METODĄ SZPILEK I ZA POMOCĄ MIKROSKOPU Cel ćwiczenia: 1. Zapoznanie z budową i zasadą działania mikroskopu optycznego.. Wyznaczenie współczynnika załamania światła

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU FIZYKA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU FIZYKA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU FIZYKA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA Temat lekcji Jak za pomocą zwierciadeł prowadzić światło? Na podstawie pracy Marka Saulewicza

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ZJAWISKA CAŁKOWITEGO WEWNĘTRZNEGO ODBICIA W ŚWIATŁOWODACH

ZASTOSOWANIE ZJAWISKA CAŁKOWITEGO WEWNĘTRZNEGO ODBICIA W ŚWIATŁOWODACH ZASTOSOWANIE ZJAWISKA CAŁKOWITEGO WEWNĘTRZNEGO ODBICIA W ŚWIATŁOWODACH 1. ODBICIE I ZAŁAMANIE ŚWIATŁA 1.1. PRAWO ODBICIE I ZAŁAMANIA ŚWIATŁA Gdy promień światła pada na granicę pomiędzy dwiema różnymi

Bardziej szczegółowo

Optyka nauka o świetle. promień świetlny

Optyka nauka o świetle. promień świetlny Optyka nauka o świetle Nikogo nie trzeba przekonywać, jak ważne dla naszego życia jest światło. Jest zarówno źródłem energii jak i środkiem, który niesie nam informację o otoczeniu. Dział fizyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: FIZYKA Kod przedmiotu: KS037; KN037; LS037; LN037 Ćwiczenie Nr Wyznaczanie współczynnika załamania

Bardziej szczegółowo

Zjawiska fizyczne. Autorzy: Rafał Kowalski kl. 2A

Zjawiska fizyczne. Autorzy: Rafał Kowalski kl. 2A Zjawiska fizyczne Autorzy: Rafał Kowalski kl. 2A Co to są zjawiska fizyczne??? Zjawiska fizyczne są to przemiany na skutek, których zmieniają się tylko właściwości fizyczne ciała lub obiektu fizycznego.

Bardziej szczegółowo

OPTYKA. Leszek Błaszkieiwcz

OPTYKA. Leszek Błaszkieiwcz OPTYKA Leszek Błaszkieiwcz Ojcem optyki jest Witelon (1230-1314) Zjawisko odbicia fal promień odbity normalna promień padający Leszek Błaszkieiwcz Rys. Zjawisko załamania fal normalna promień padający

Bardziej szczegółowo

Rozdział 9. Optyka geometryczna

Rozdział 9. Optyka geometryczna Rozdział 9. Optyka geometryczna 206 Spis treści Optyka geometryczna i falowa - wstęp Widzenie barwne Odbicie i załamanie Prawo odbicia i załamania Zasada Fermata Optyka geometryczna dla soczewek Warunki

Bardziej szczegółowo

Publiczne Gimnazjum im. Jana Deszcza w Miechowicach Wielkich. Opracowanie: mgr Michał Wolak

Publiczne Gimnazjum im. Jana Deszcza w Miechowicach Wielkich. Opracowanie: mgr Michał Wolak 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry Stopień bardzo dobry wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego opisuje przebieg i

Bardziej szczegółowo

Problemy optyki geometrycznej. Zadania problemowe z optyki

Problemy optyki geometrycznej. Zadania problemowe z optyki . Zadania problemowe z optyki I LO im. Stefana Żeromskiego w Lęborku 3 lutego 2012 Zasada Fermata Sens fizyczny zasady Zasada, sformułowana przez Pierre a Fermata w 1650 roku dotyczy czasu przejścia światła

Bardziej szczegółowo

MGR 10. Ćw. 1. Badanie polaryzacji światła 2. Wyznaczanie długości fal świetlnych 3. Pokaz zmiany długości fali świetlnej przy użyciu lasera.

MGR 10. Ćw. 1. Badanie polaryzacji światła 2. Wyznaczanie długości fal świetlnych 3. Pokaz zmiany długości fali świetlnej przy użyciu lasera. MGR 10 10. Optyka fizyczna. Dyfrakcja i interferencja światła. Siatka dyfrakcyjna. Wyznaczanie długości fali świetlnej za pomocą siatki dyfrakcyjnej. Elektromagnetyczna teoria światła. Polaryzacja światła.

Bardziej szczegółowo

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH Prawa Euklidesa: 1. Promień padający i odbity znajdują się w jednej płaszczyźnie przechodzącej przez prostopadłą wystawioną do powierzchni zwierciadła w punkcie odbicia.

Bardziej szczegółowo

Szkła specjalne Wykład 17 Właściwości optyczne Część 1 Optyczne właściwości liniowe

Szkła specjalne Wykład 17 Właściwości optyczne Część 1 Optyczne właściwości liniowe Szkła specjalne Wykład 17 Właściwości optyczne Część 1 Optyczne właściwości liniowe Ryszard J. Barczyński, 2017 Materiały edukacyjne do użytku wewnętrznego Właściwości optyczne szkieł Masowe (liniowe)

Bardziej szczegółowo

Zadania egzaminacyjne z fizyki.

Zadania egzaminacyjne z fizyki. Zadania egzaminacyjne z fizyki. Zad1 Gdy Ala z I a zapyta Cię: Skąd się wzięła ta piękna tęcza na niebie?, odpowiesz: A. to odbicie światła słonecznego od powierzchni kropli deszczu B. to rozszczepienie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE W S E i Z W WARSZAWIE WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE Ćwiczenie Nr 6 Temat: WYZNACZANIE DYSPERSJI OPTYCZNEJ PRYZMATU METODĄ POMIARU KĄTA NAJMNIEJSZEGO ODCHYLENIA Warszawa 009 WYZNACZANIE DYSPERSJI OPTYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Widmo fal elektromagnetycznych

Widmo fal elektromagnetycznych Czym są fale elektromagnetyczne? Widmo fal elektromagnetycznych dr inż. Romuald Kędzierski Podstawowe pojęcia związane z falami - przypomnienie pole falowe część przestrzeni objęta w danej chwili falą

Bardziej szczegółowo

A) 14 km i 14 km. B) 2 km i 14 km. C) 14 km i 2 km. D) 1 km i 3 km.

A) 14 km i 14 km. B) 2 km i 14 km. C) 14 km i 2 km. D) 1 km i 3 km. ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO Kod pracy Wypełnia Przewodniczący Wojewódzkiej Komisji Wojewódzkiego Konkursu Przedmiotowego z Fizyki Imię i nazwisko ucznia... Szkoła...

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła Test 2 1. (4 p.) Wskaż zdania prawdziwe i zdania fałszywe, wstawiając w odpowiednich miejscach znak. I. Zmniejszenie liczby żarówek połączonych równolegle powoduje wzrost natężenia II. III. IV. prądu w

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3 Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3 Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na dana ocenę z fizyki dla klasy III do serii Spotkania z fizyką wydawnictwa Nowa Era

Wymagania edukacyjne na dana ocenę z fizyki dla klasy III do serii Spotkania z fizyką wydawnictwa Nowa Era Wymagania edukacyjne na dana ocenę z fizyki dla klasy III do serii Spotkania z fizyką wydawnictwa Nowa Era 1. Drgania i fale Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry Stopień bardzo dobry

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie masy optycznej atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski

Wyznaczenie masy optycznej atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski Wyznaczenie masy optycznej atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski Czas trwania: 30 minut Czas obserwacji: dowolny w ciągu dnia Wymagane warunki meteorologiczne:

Bardziej szczegółowo

zadania zamknięte W zadaniach od 1. do 10. wybierz i zaznacz jedną poprawną odpowiedź.

zadania zamknięte W zadaniach od 1. do 10. wybierz i zaznacz jedną poprawną odpowiedź. zadania zamknięte W zadaniach od 1. do 10. wybierz i zaznacz jedną poprawną odpowiedź. Zadanie 1. (1 p.) Wybierz ten zestaw wielkości fizycznych, który zawiera wyłącznie wielkości skalarne. a. ciśnienie,

Bardziej szczegółowo

6.4. Dyfrakcja fal mechanicznych.

6.4. Dyfrakcja fal mechanicznych. 6.4. Dyfrakcja fal mechanicznych. W danym ośrodku fale rozchodzą soę po liniach prostych. Gdy jednak fala trafi na jakąś przeszkodę, kierunek jej rozchodzenia się ulega na ogół zmianie. Zmienia się też

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-1

Ć W I C Z E N I E N R O-1 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O- WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU

Bardziej szczegółowo

[Wpisz tekst] Tok zasadniczy: 1-przedstawienie celu lekcji. 2-wprowadzenie nowych treści.

[Wpisz tekst] Tok zasadniczy: 1-przedstawienie celu lekcji. 2-wprowadzenie nowych treści. Typ szkoły: Gimnazjum Dział: Optyka : Odbicie światła. Obrazy w zwierciadle płaskim. Cel główny: uczeń podaje treść prawa odbicia, wskazuje kąt padania i odbicia. Cele szczegółowe: uczeń demonstruje i

Bardziej szczegółowo

Interferencja i dyfrakcja

Interferencja i dyfrakcja Podręcznik metodyczny dla nauczycieli Interferencja i dyfrakcja Politechnika Gdańska, Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej ul. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, tel. +48 58 348 63 70 http://e-doswiadczenia.mif.pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 363. Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa. Początkowa wartość kąta 0..

Ćwiczenie 363. Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa. Początkowa wartość kąta 0.. Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg.... Godzina... Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa Początkowa wartość kąta 0.. 1 25 49 2 26 50 3 27 51 4 28 52 5 29 53 6 30 54

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z FIZYKI. Klasa III DRGANIA I FALE

WYMAGANIA Z FIZYKI. Klasa III DRGANIA I FALE WYMAGANIA Z FIZYKI Klasa III DRGANIA I FALE dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego, wyjaśnia

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 6 Temat: Wyznaczenie stałej siatki dyfrakcyjnej i dyfrakcja światła na otworach kwadratowych i okrągłych. 1. Wprowadzenie Fale

Bardziej szczegółowo

2.6.3 Interferencja fal.

2.6.3 Interferencja fal. RUCH FALOWY 1.6.3 Interferencja fal. Pojęcie interferencja odnosi się do fizycznych efektów nie zakłóconego nakładania się dwóch lub więcej ciągów falowych. Doświadczenie uczy, że fale mogą przebiegać

Bardziej szczegółowo

I. TEST SPRAWDZAJĄCY WIELOSTOPNIOWY : BODŹCE I ICH ODBIERANIE

I. TEST SPRAWDZAJĄCY WIELOSTOPNIOWY : BODŹCE I ICH ODBIERANIE I. TEST SPRAWDZAJĄCY WIELOSTOPNIOWY : BODŹCE I ICH ODBIERANIE INSTRUKCJA Test składa się z 28 pytań. Pytania są o zróżnicowanym stopniu trudności, ale ułożone w takiej kolejności aby ułatwić Ci pracę.

Bardziej szczegółowo

XLIII OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP II Zadanie doświadczalne

XLIII OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP II Zadanie doświadczalne XLIII OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP II Zadanie doświadczalne ZADANIE D1 Nazwa zadania: Współczynnik załamania cieczy wyznaczany domową metodą Masz do dyspozycji: - cienkościenne, przezroczyste naczynie szklane

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie prędkości dźwięku

Wyznaczanie prędkości dźwięku Wyznaczanie prędkości dźwięku OPRACOWANIE Jak można wyznaczyć prędkość dźwięku? Wyznaczanie prędkości dźwięku metody doświadczalne. Prędkość dźwięku w powietrzu wynosi około 330 m/s. Dokładniejsze jej

Bardziej szczegółowo

Tajemnice koloru, część 1

Tajemnice koloru, część 1 Artykuł pobrano ze strony eioba.pl Tajemnice koloru, część 1 Jak działa pryzmat? Dlaczego kolory na monitorze są inne niż atramenty w drukarce? Możemy na to odpowiedzieć, uświadamiając sobie, że kolory

Bardziej szczegółowo

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski Efekt Dopplera dr inż. Romuald Kędzierski Christian Andreas Doppler W 1843 roku opublikował swoją najważniejszą pracę O kolorowym świetle gwiazd podwójnych i niektórych innych ciałach niebieskich. Opisał

Bardziej szczegółowo

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia z mikroskopii optycznej

Ćwiczenia z mikroskopii optycznej Ćwiczenia z mikroskopii optycznej Anna Gorczyca Rok akademicki 2013/2014 Literatura D. Halliday, R. Resnick, Fizyka t. 2, PWN 1999 r. J.R.Meyer-Arendt, Wstęp do optyki, PWN Warszawa 1979 M. Pluta, Mikroskopia

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca

Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca Jak poznać Wszechświat, jeśli nie mamy bezpośredniego dostępu do każdej jego części? Ta trudność jest codziennością dla astronomii. Obiekty astronomiczne

Bardziej szczegółowo

Interferencja i dyfrakcja

Interferencja i dyfrakcja Podręcznik zeszyt ćwiczeń dla uczniów Interferencja i dyfrakcja Politechnika Gdańska, Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej ul. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, tel. +48 58 348 63 70 http://e-doswiadczenia.mif.pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA 1 WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ NOWYCH TECHNOLOGII I CHEMII FIZYKA Ćwiczenie laboratoryjne nr 43 WYZNACZANIE ABERRACJI SFERYCZNEJ SOCZEWEK I ICH UKŁADÓW Autorzy: doc. dr inż. Wiesław Borys dr inż.

Bardziej szczegółowo