Podstawy sztuki operatorskiej. Skrypt dla słuchaczy MSM. mgr Jacek Zygadło

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podstawy sztuki operatorskiej. Skrypt dla słuchaczy MSM. mgr Jacek Zygadło"

Transkrypt

1 Podstawy sztuki operatorskiej Skrypt dla słuchaczy MSM mgr Jacek Zygadło

2 Elementy gramatyki filmu Język filmu powstał w momencie, kiedy twórcy pierwszych obrazów ruchomych pojęli róŝnicę pomiędzy dowolnym łączeniem ujęć, przedstawiających róŝne stadia ruchu a ideą, gdzie obrazy te mogą pozostawać względem siebie w określonym kontekście. Poprzez połączenie dwóch róŝnych symboli osiąga nowe znaczenia, zyskując inny sposób przekazywania emocji lub idei. Podstawowe jednostki filmu: - kadr - najmniejsza jednostka statystyczna filmu, jedna klatka (film) lub ramka (TV) - ujęcie - najmniejsza jednostka dynamiczna zawarta pomiędzy dwoma cięciami montaŝowymi - scena miejsce, w którym rozgrywa się akcja; kaŝde nowe miejsce akcji filmu jest sceną, scena moŝe składać się z jednego lub więcej ujęć - sekwencja seria scen lub ujęć stanowiących jedną całość - przebitka krótkie ujęcie pokazujące reakcję aktora w zbliŝeniu lud fragmentów sceny - mastershot długie ujęcie rejestrujące całą scenę - plan - odległość kamery od głównego obiektu filmowanego w danym ujęciu, jeden z głównych elementów kompozycji, której miarą jest postać ludzka rodzaje planów filmowych: 2

3 1. ogólny - pełny obraz miejsca akcji; postać ludzka podporządkowana otoczeniu, drobna 2. pełny - postacie ludzkie pokazywane od stóp do głów, tło zajmuje waŝkie, choć nie główne miejsce w kadrze 3. amerykański - postacie pokazywane do kolan, zaczynają zdobywać dominującą pozycję 4. półzbliŝenie - popiersie postaci ludzkiej; spada znaczenie tła 5. zbliŝenie - twarz ludzka zajmuje większą część kadru 6. duŝe zbliŝenie (detal) - szczegół postaci ludzkiej bądź powiększenie rekwizytu lub fragmentu dekoracji rodzaje montaŝu: - montaŝ w kadrze lub w kamerze ujęcie podstawowe rejestruje całą scenę; montaŝ w kamerze moŝe teŝ być oparty teŝ o zmianę płaszczyzny ostrości - przejścia skokowe - ujęcie podstawowe zostaje montowane przemiennie z innymi ujęciami - równoległy nasz punkt widzenia zmienia się od jednego ujęcia podstawowego do drugiego; mamy tutaj do czynienia z dwoma lub kilkoma wątkami Łączenie dwóch ujęć moŝe odbywać się przez proste cięcie lub łączenie optyczne (ściemnienie, rozjaśnienie, przenikanie lud inny efekt) dobór ustawień w scenie W montowaniu sceny niezbędne jest dobranie: - połoŝenia postaci - ruchu - kierunku spojrzenia JeŜeli postać pokazana jest po lewej stronie kadru w planie pełnym, to po cięciu na zbliŝenie umieszczone w tej samej osi wizualnej, postać ta musi się znaleźć po tej samej stronie. Kierunek ruchu w dwóch następujących po sobie ustawieniach, które rejestrują ruch ciągły postaci, powinien być ten sam. Postacie, które wymieniają spojrzenia, czynią to w przeciwnych kierunkach. JeŜeli postacie skadrowane są w oddzielnych ujęciach, to dla prawidłowej ciągłości wizualnej przeciwstawienie kierunków musi być utrzymane. Jeśli obie postacie w obu ujęciach patrzą w tym samym kierunku, wtedy patrzą na trzecią osobę lub przedmiot, a nie na siebie. - oś akcji umowna niewidzialna linia na planie zdjęciowym, wzdłuŝ której przebiega ruch obiektów w scenie; kamera powinna pozostać po tej samej stronie osi, a filmowani z drugiej strony osi powinno następować po widocznym dla widza przekroczeniu tej linii. 3

4 Postacie A i B tworzą niewidzialną linię pomiędzy kamerami 1 i 3; kamera 2 znajduje się po tej samej stronie osi akcji - plan - kontrplan - ujęcie wykonane pod kątem przeciwnym w stosunku do tego, z którego wykonane zostało ujęcie poprzednie - kontrplan zewnętrzny - kamera pokazuje obie postaci i umieszczona jest za plecami jednej z nich kontrplany zewnętrzne: kamery w dwu pozycjach równolegle do osi akcji skierowane są na postacie; symbol przedstawiający ludzką postać ma płaską część, która jest przodem postaci - kontrplan wewnętrzny - kamera pokazuje jedną z postaci widzianą spojrzeniem drugiej; (najprostsze zastosowanie to rozmowa dwojga osób w planie bliskim; mamy moŝliwość koncentrowania uwagi widza na danej osobie nie tylko wtedy, gdy mówi, ale i wtedy, gdy słucha). Kontrplany wewnętrzne: dwie kamery równolegle do osi akcji skierowane są na zewnątrz, obejmując kaŝdą z postaci osobno 4

5 Podstawowe elementy obrazu Przestrzeń Przestrzeń jest złoŝonym elementem wizualizacji. Podstawowe składniki to głębia, płaskość, ograniczenie i wieloznaczność. Wyzwaniem jest przedstawienie trójwymiarowego świata na dwuwymiarowej powierzchni ekranu tak, aby wiarygodnie przekazywał trójwymiarowość przedstawionego świata. Przestrzeń głęboka jest iluzją i jest wraŝeniem trójwymiarowej przestrzeni (wysokość, szerokość, głębokość). NajwaŜniejszym wskaźnikiem głębi jest perspektywa; - normalna perspektywa stosowana jest do ujęć, które opisują miejsce akcji - spłaszczona lub przerysowana perspektywa pomaga w stworzeniu nastroju i atmosfery miejsca akcji Ruch Głębia iluzoryczna jest tworzona za pomocą ruchu obiektów przed kamerą lub poprzez ruch samej kamery. Istnieją trzy ruchy kamerą: - najazd i odjazd wózkiem - ruch po szynach z lewej do prawej lub w odwrotnym kierunku (travelling) - ruch z wysięgnika góra/dół Nie ma znaczenia, w jaki sposób odbywa się ruch kamery (przy uŝyciu wózka, wysięgnika, samochodu, helikoptera). Podstawowe zasady obowiązują przy uŝyciu kaŝdego z tych rozwiązań. Odjazd i najazd wózkiem oznacza przybliŝanie lub oddalanie kamery od przedmiotu filmowania. Dzięki uŝyciu wózka tworzy się ruch relatywny pomiędzy pierwszym a drugim planem. Stosując do wykonania najazdu lub odjazdu transfokator (obiektyw o zmiennej ogniskowej) zachowujemy istniejące wielkości, jedynie powiększamy lub pomniejszamy dany fragment kadru. Częste uŝywanie transfokatora skutkuje utratą zainteresowania widza. Rozproszenie fakturalne KaŜdy obiekt posiada fakturę oraz szczegóły. Obiekty odznaczające się większą ilością róŝnic fakturalnych wydaja się znajdować bliŝej, w odróŝnieniu od obiektów z mniejszą ilością szczegółów, które wydają się być oddalone. Rozproszenie cząstek powietrza Ta technika tworzenia głębi uzaleŝniona jest od cząstek znajdujących się w powietrzu: pył, mgła, deszcz, smog, dym i moŝe przesłaniać obiekt znajdujący się na dalszym planie. Rozproszenie to powoduje utratę szczegółów i faktury, obniŝenie kontrastu tonów w obrazie, zmianę koloru obiektów. Aby uzyskać efekt głębi ujęcie musi zwierać obiekt nie dotknięty rozproszeniem powietrza. To właśnie ta róŝnica pomiędzy dwoma obiektami tworzy głębię. 5

6 Separacja tonalna Ton odnosi się do czerni i bieli oraz do skali szarości. Separacje tonalna stosuje się do wytworzenia głębi i odnosi się do jaskrawości obiektów. Zazwyczaj jasne obiekty wydają się znajdować bliŝej, a ciemne dalej. Separacja kolorów Kolory mogą być zastosowane jako wskaźniki głębi poprzez sklasyfikowanie do dwóch grup: ciepłe i zimne. Ciepłe kolory wydają się być bliŝej widza niŝ kolory zimne, które wydaja się znajdować w oddaleniu. Wyostrzenie Obiekty mogą być wyostrzane lub niewyraźne. W momencie kiedy wskaźnik głębi ostrości wyjdzie poza obręb ogniskowania, traci on charakterystyczną przestrzeń głęboką i staje się płaski. Niewyraźny drugi plan moŝe się wydawać bardziej odległy od wyostrzonego pierwszego planu. Obrazy w technice 3D Pierwsze stereoskopowe obrazki pojawiły się w latach trzydziestych XIX wieku. Pierwszy film w technice 3D został pokazany w 1915 roku. Dwa róŝniące się obrazy rzutowane na jeden ekran, oglądany obuocznie, mogą wytworzyć realistyczne poczucie głębi. Zmienna odległości wewnętrzno-ocznej, punkt konwergencji i soczewki ogniskowe odgrywają waŝną rolę w określeniu ilości głębokiej przestrzeni. Cztery rodzaje przestrzeni KaŜdy obraz moŝe być przedstawiony przy uŝyciu jednego z czterech typów wizualizacji przestrzeni. 6

7 Ujęcie przestrzeni głębokiej. Obraz pozostaje dwuwymiarowy, ale stwarza odczucie głębi dzięki zastosowaniu techniki wzdłuŝnej. Elementami tworzenia tej przestrzeni jest zastosowanie perspektywy jednopunktowej, zmiana kształtu obiektów, separacja kolorów i odcieni oraz połoŝenie kamery góra/dół. W celu przedstawienia przestrzeni głębokiej, kamera zamontowana na kranie opuszcza się i najeŝdŝa w momencie, kiedy pierwszoplanowy aktor pojawia się prostopadle do płaszczyzny obrazu. Przestrzeń płaska. Ściana znajduje się w połoŝeniu frontalnym, nie występują płaszczyzny wzdłuŝne ani linie zbiegające. Postacie występują na tej samej płaszczyźnie poziomej, są tej samej wielkości, ruch odbywa się równolegle do powierzchni obrazu. Przestrzeń ograniczona. Ujęcie obejmuje powierzchnię frontalną, natomiast nie występuje wzdłuŝna, której wyeliminowanie jest podstawą do uzyskania wraŝenia przestrzeni ograniczonej. 7

8 Przestrzeń wieloznaczna. Obraz jest wieloznaczny, poniewaŝ nie jest moŝliwe określenie faktycznego rozmiaru i związku przestrzennego w danym ujęciu. KaŜda z przedstawionych moŝliwości buduje unikalny obraz wizualny. Jaki rodzaj przestrzeni najbardziej pasuje do opowiedzenia konkretnej historii to podstawowe zadania dla operatora obrazu. Kompozycja kadru Kompozycja jest zasadniczym sposobem uczynienia czytelnym najwaŝniejszych elementów ujęcia. Podkreśla główny obiekt, eliminuje lub porządkuje rywalizujące elementy. Dobrą wizualną komunikację osiąga się poprzez właściwą kompozycję ( rozumiem, co masz na myśli ). W fotografii uchwycony jest zastygły w bezruchu moment akcji. Fotografia moŝe sugerować ruch obiektów, jednak przedstawia tylko ich relacje przestrzenne. Ujęcie filmowe musi być komponowane w przestrzeni i w czasie. Film jest strumieniem obrazów o ciągle zmieniającej się kompozycji. KaŜdy ruch kamery i obiektu wpływa na zmianę kompozycji. Reguła trójpodziału Reguła trójpodziału mówi, Ŝe atrakcyjną równowagę kompozycyjną osiągamy poprzez umiejscowienie głównego motywu na jednej z dwóch równo rozstawionych linii poziomych lub na jednej z dwóch linii równo rozstawionych linii w pionowych. w punktach przecięcia się linii pionowych i poziomych powinno umiejscowione główny obiekt w kadrze 8

9 Jednak nie wszystkie reguły kompozycji sprawdzające się w fotografii czy malarstwie moŝna zastosować w filmie, chyba, Ŝe przy statycznych scenach. Linia, forma, wizualny cięŝar obiektu i ruch to elementy języka kompozycji kadru. Przykłady kompozycji: kompozycja płaska kompozycja głębinowa naturalne obramowanie dające głębię naturalne obramowanie akcji zwęŝające linie perspektywy dają głębię kompozycja równowaŝna: obie postacie mają jednakowy cięŝar i są jednakowo interesujące 9

10 Podstawowe zalecenia: - naleŝy unikać dzielenia kadru na oddzielne obszary poprzez mocne poziome i pionowe elementy; - kontrolować cały obraz, szczególnie detale w tle (np. kominy, kontakty) - trzymać waŝną akcję oddaloną od brzegów kadru, lecz nie symetrycznie w centrum kadru - starać się zrównowaŝyć dominujące elementy z mniej waŝnymi - unikać duŝych pustych obszarów, zamaskować pustą przestrzeń - naleŝy pamiętać, Ŝe selektywnie ustawiana ostrość jest elementem kontroli kompozycji - starać się dodać trochę tajemnicy lub zaskoczenia; efekt będzie tym większy im oszczędniej go uŝyje; kamera zmienia obraz trójwymiarowy w dwuwymiarowy; naleŝy starać się skompensować stratę trzeciego wymiaru poprzez głębię kompozycji. Formaty obrazu (proporcje kadru) Format kadru jest parą numerów wskazujących związek rozmiarowy pomiędzy szerokością a wysokością kadru. film 35 mm z anamorfozą optyczną film 35 mm kinowy video szeroko-ekranowe1,77:1, HD standard TV 1,33 Kamery cyfrowe Kamera cyfrowa, a właściwe kamkorder (kamera rekorder), to urządzenie rejestrujące obraz oraz dźwięk i zapisujące sygnał audiowizualny w postaci cyfrowej. Zapis dokonywany jest na róŝnych nośnikach: kasetach DV, płytach DVD, karcie pamięci czy dysku twardym. Sercem kamery cyfrowej jest światłoczuły przetwornik, na którym ogniskowany jest obraz z obiektywu kamery. Dzisiaj występują 2 rodzaje przetworników: - CCD (Charge Coupled Device) - CMOS ( Complementary Metal Oxide Semiconductor) 10

11 Wielkość przetwornika, a właściwie wymiar jego przekątnej, decyduje o klasie kamery cyfrowej. NajwyŜsza jakość (broadcast) gwarantuje przetwornik o przekątnej 2/3 cala; przekątna ½ cala to klasa professional, 1/3 cala to przetwornik kamery klasy konsumenckiej. Ponadto o jakości decyduje rozdzielczość przetwornika oraz format zapisu tj. prędkość zapisu danych (Bit Rate) oraz stopień kompresji zapisywanych danych. Podstawowe wyposaŝenie kamery cyfrowej i jej funkcje to: - obiektyw zoom - automatyczne i ręczne ustawienie ostrości - migawka elektroniczna - balans bieli - szary filtr - kontrola ekspozycji, zebra - wejście audio - menu kamkordera - odtwarzanie i transfer zarejestrowanego materiału Obiektywy Obiektyw kamery składa się z soczewek ze szkła optycznego (wklęsłych i wypukłych), których zadaniem jest skupienie promieni świetlnych na powierzchni materiału światłoczułego lub przetwornika. Aby powstał obraz ostry, obiektyw powinien posiadać wysoką zdolność rozdzielczą (zdolność wyraźnego ukazania drobnych szczegółów) i dobre przenoszenie kontrastu (zdolność precyzyjnego wydobycia róŝnic między jasnymi i ciemnymi partiami obrazu). Obiektyw oraz twórcza wizja operatora decydują o powstaniu obrazu. Cechy obiektywów: Ogniskowa odległość pomiędzy optycznym środkiem obiektywu o płaszczyzną odwzorowania. Przysłona mechanizm regulacji ilości światła przechodzącego przez obiektyw do elementów światłoczułych. Ilość tę określa wartość przysłony. Wzrost ilości światła o jedną wartość przysłony, np. od 1:4 do 1:2,8 oznacza, Ŝe światła jest dwa razy więcej. Analogicznie spadek od 1:2,8 do 1:4 oznacza, Ŝe światła jest dwa razy mniej. 11

12 Wartość przysłony skalowane określenie względnego otwarcia przysłony w postaci stosunku średnicy otworu przysłony do długości ogniskowej obiektywu; np. 1:1,0 to wykorzystanie całego dostępnego światła, 1:1,4 to połowa. Otwór względny (jasność) stosunek ilości światła przepuszczonego przez obiektyw do całkowitej ilości do niego docierającej, np. 1:1,4 Kąt widzenia obiektywu kąt wynikający z ogniskowej obiektywu oraz z wielkości obrazu pozornego w płaszczyźnie odwzorowania. Poziomy kąt widzenia dla wybranych ogniskowych formatu małoobrazkowego Głębia ostrości dla obiektywu obszar, którego obraz pozorny w płaszczyźnie odwzorowania zachowuje ostrość; zaleŝy od wartości przysłony, długości ogniskowej, odległości odwzorowanego obiektu. Rodzaje obiektywów: - standardowy; ogniskowa mierzona dla przekątnej kadru lub przetwornika, kąt widzenia zbliŝony do kąta widzenia ludzkiego oka, pozbawiony zniekształceń perspektywy - o zmiennej ogniskowej (zoom, transfokator); większa waga i rozmiary, mniejsza jasność - szerokokątne; kąt widzenia porównywalny z kątem widzenia obu oczu, przerysowana perspektywa, zniekształcenia zbiegów perspektywicznych, duŝa głębia ostrości 12

13 - wąskokątne (teleobiektywy) wąski kąt widzenia, spłaszczona perspektywa, mała głębia ostrości Perspektywa Perspektywa jest to zjawisko, które sprawia, Ŝe przedmioty połoŝone dalej wydają się mniejsze od połoŝonych bliŝej. Teleobiektyw pozornie przybliŝa i widziane przezeń dalekie obiekty wydają się połoŝone blisko siebie. Obiektyw szerokokątny daje odwrotny efekt. W rzeczywistości perspektywa zaleŝy od odległości obiektu od kamery. Istnieje tendencja do stosowania długich obiektywów do fotografowania odległych obiektów; obiektywy te mają skłonność do pozornego skracania odległości pomiędzy obiektem a tłem. Z obiektywem szerokokątnym, chcąc wypełnić kadr, podchodzimy blisko do obiektu. Z tego powodu uzyskujemy przerysowaną perspektywę; obiekt pierwszoplanowy wydaję się znacznie większy niŝ to widzimy gołym okiem, podczas gdy dalej połoŝone przedmioty cofają się w głąb kadru. NaleŜy być świadomym efektów perspektywicznych oraz sposobów ich korygowania lub wykorzystania do konkretnych celów. Wady układów optycznych Aberracja chromatyczna światło jest rozszczepiane, co prowadzi do powstania barwnych konturów obrazu (zmora obiektywów długoogniskowych); aberracja ta korygowana jest poprzez uŝycie specjalnego szkła o niskiej dyspersji. Szkło to pozwala zogniskować wszystkie mniej więcej w jednej płaszczyźnie. aberracja chromatyczna Aberracja sferyczna światło jest nieprawidłowo ogniskowane. Promienie światła przechodzące przez powierzchnię sferyczną nie zbiegają się w jednym punkcie prowadzi do rozmycia obrazu (występuje w obiektywach szerokokątnych). aberracja sferyczna Koma aberracja optyczna; pęk promieni po przejściu przez układ soczewek nie jest symetryczny do osi układu wskutek czego promienie w górnej i dolnej części soczewki 13

14 załamują się w innych warunkach i tworzą obraz plamkowy o charakterze przecinka lub komety. Astygmatyzm błąd odwzorowania obiektywu, polegający na róŝnych wartościach długości ogniskowej dla linii poziomych i pionowych, co uniemoŝliwia uzyskanie ostrości całego obrazu. Astygmatyzm - dwa ogniska dla promieni wybiegających z P i leŝących w dwóch wzajemnie prostopadłych płaszczyznach Krzywizna pola - polega na tym, Ŝe wiązka promieni świetlnych wychodząca z punktu połoŝonego poza osią optyczną tworzy po przejściu przez układ plamkę zogniskowaną zamiast na płaszczyźnie obrazowej, na czaszy wklęsłej lub wypukłej. Stopień zniekształcenia jest tym większy, im dalej od osi optycznej układu znajduje się źródło światła. Krzywizna pola objawia się np. w niemoŝności zogniskowania obrazu na płaszczyźnie przetwornika lub negatywu. Jeśli na środku kadru obraz jest ostry, to na brzegach juŝ nie, bo promienie brzegowe ogniskują się za daleko lub za blisko. Krzywizna pola Dystorsja błąd odwzorowania obiektywu, polegający na odkształceniu obrazu do wewnątrz (poduszka) lub na zewnątrz (beczka). Dystorsja ta pojawia się w obiektywach i zoomach szerokokątnych i dlatego stosuje się soczewki sferyczne (soczewki wysokiej jakości, której kształt powierzchni uwzględnia rzeczywisty bieg promieni świetlnych). 14

15 Dystorsja beczkowata Dystorsja poduszkowata Dyfrakcja - ugięcie fali zachodzące na krawędziach wąskich szczelin lub przesłon ustawionych na jej drodze. Dyfrakcja Winietowanie - wada obrazu uzyskiwanego, polegająca na niedoświetleniu brzegów kadru, spowodowana niedoskonałością optyki urządzenia, zakłóceniem brzegów toru optycznego innymi elementami urządzenia. Winietowanie Flara (halacja) efekt optyczny pojawiający się na obrazie na skutek interakcji promieni światła z soczewkami, gdy obiektyw skierowany jest na źródło światła (np. słońce). Najczęściej jest on widoczny w formie półprzezroczystych róŝnokolorowych okręgów. 15

16 halacja Światło Oświetlenie jest dla filmu tym, czym muzyka dla opery. ( Cecil DeMille) Światło pomaga wykreować obraz, który będzie posiadał: - specyficzny nastrój i ton (zawartość emocjonalną) - szeroką gamę tonów (gradacja tonów) - kontrolę barw i balans barw - głębię i wielowymiarowość (pierwszy plan, drugi i tło) - wyrazistość i pełnię w kształtach poszczególnych obiektów (światło wydobędzie ich trójwymiarowość - wyodrębnienie obiektów (obiekty będą odcinały się od tła) - fakturę - właściwą ekspozycję Nadanie scenie kształtu, głębi i wielowymiarowości Kształt Płaskie światło frontalne, umieszczone blisko kamery. nie odsłania w pełni kształtu obiektu; w takim świetle przedmioty wyglądają, jakby były dwuwymiarowe. Natomiast oświetlenie z boku albo z tyłu odkrywa kształty rzeczy, ich strukturę i geometryczną formę. Takie światło pełni waŝną rolę w kreacji głębi ujęcia. MoŜe ono ujawnić charakter postaci, emocje i inne wartości, które mają znaczenie dla sensu opowiadanej historii. Wyodrębnienie Wyodrębnienie oznacza odcięcie głównego obiektu od tła. Często stosowaną metodą jest podświetlenie od tyłu. Taki efekt osiągamy równieŝ, jeśli przestrzeń za głównym będzie ciemniejszy lub jaśniejszy niŝ obiekt. Zwykle dzielimy filmowany w ujęciu obszar na plan pierwszy, drugi (środkowy) i trzeci (tło). 16

17 Głębia Obraz filmowy czy video jest dwuwymiarowy. Zadaniem operatora jest nadanie tej płaskiej formie jak największej trójwymiarowości obdarzenie jej głębią, kształtem i perspektywą. ChociaŜ wybór obiektywów, ustawianie scen i ujęć, operowanie ruchem kamery, kreowanie scenografii, ustalania koloru mają istotne znaczenie, to światło spełnia tutaj rolę kluczową. Faktura Tak jak w przypadku kształtu, płaskie i frontalne światło zwykle zamazuje fakturę przedmiotu. Fakturę rozpoznajemy dzięki cieniom; im więcej światła pada z boku, tym więcej tworzy się cieni ujawniających fakturę obiektu. Ekspozycja Zapewnienie wystarczającej ilości światła, by naświetlić taśmę lub dokonać rejestracji video nie jest niczym trudnym. Chodzi jednak oto, aby ekspozycja była prawidłowa. To oczywiście kwestia oświetlenia, takŝe przysłony, ilości klatek na sek., stopnia wywołania taśmy w przypadku filmu, wzmocnienia sygnału i regulacji migawki w przypadku video. PrzewaŜnie chcemy, aby pomiar stopnia jasności sceny odpowiadał zakresowi ekspozycji i współczynnikowi kontrastu danej taśmy światłoczułej, by był zgodny z wartościami podanymi przez czujnik kamery (szczególnie w wypadku video). Trzeba pamiętać, Ŝe ekspozycja to coś więcej niŝ zbyt jasno lub zbyt ciemno. Oczywiste jest, Ŝe reguluje ona nastrój i ton sceny, ale takŝe decyduje o nasyceniu kolorów i uzyskaniu pełnej skali szarości. Kierowanie wzrokiem widza Światło jest jednym z najwaŝniejszych i najbardziej wartościowych narzędzi komponowania kadru. NajwaŜniejsze pytania, na które musi odpowiedzieć sobie operator przed przystąpieniem do pracy: - jaki ma być styl wizualny całego filmu, ustalony przez reŝysera i operatora? - jaka jest dramaturgiczna intencja danej sceny; czy ma szokować, rozśmieszać, przeraŝać? - jak konkretna scena wpisuje się w wizualny charakter całego projektu? Ponadto warto zastanowić się nad takimi kwestiami: - czy zdjęcia mają być we wnętrzu czy w plenerze? czy moŝe kombinacja obu środowisk? czy mamy do czynienia z duŝymi oknami lun innymi źródłami światła, na które mamy ograniczony wpływ? - o jakiej porze dnia rozgrywa się scena? - gdzie rozgrywa się scena? - ile osób bierze udział w scenie? Czy poruszają się po całym planie? - czy widzimy w kadrze sufit lub podłogę? - czy mamy w scenie efekty, (np. czy ktoś zapala światło?) - czy musimy zbalansować barwnie jakieś światło, którego nie moŝemy zmienić (blask monitora)? - czy musimy zadbać o ciągłość światła dla kolejnych scen i ujęć? - jaka jest czułość taśmy filmowej czy kamery wideo? - jak się ma do twojej ekspozycji najciemniejszy obiektyw (zwykle ze zmienną ogniskową)? 17

18 Podstawowe typu i funkcje oświetlenia Światło kluczowe (rysujące) Światło kluczowe nadaje przedmiotom kształt, formę i określa ich charakter. Jeśli postać oświetlamy tylko jednym światłem, z definicji będzie to światło kluczowe. Podstawową funkcją tego oświetlenia jest rysowanie cienia na obiekcie. Światło to moŝe być ustawione dla całej sceny albo dla poszczególnych przedmiotów z osobna. Światło wypełniające Wszystkie typy oświetlenia, które równowaŝą światło kluczowe, określane są jako wypełniające. W większości bowiem przypadków kontrast pomiędzy oświetlonymi a zacienionymi obszarami jest zbyt duŝy. Światło wypełniające to z reguły oświetlenie miękkie i ustawione blisko kamery, po przeciwnej stronie niŝ światło kluczowe. Światło kontrowe Światło kontrowe to takie, które świeci zza obiektu czy postaci. Oświetlenie kontrowe to bardzo wyrazisty i określony chwyt stylistyczny. PoniewaŜ jego sztuczność mocno rzuca się w oczy, puryści niechętnie go uŝywają. Światło to zwane jest teŝ światłem na włosy. Światło na oczy PoniewaŜ oczy są nieco cofnięte w stosunku do reszty twarzy, nawet najlepsza kombinacja oświetlenia głównego i wypełniającego moŝe nie sięgać wystarczająco głęboko, by oświetlić same oczy. Dlatego konieczne jest oświetlenie skierowane na oczy. Oświetlenie ogólne Zwykle stanowi bazę, na której budujemy resztę oświetlenia. MoŜe teŝ być ogólnym światłem wypełniającym. W plenerze zwykle jest nim światło dzienne odbijające się od nieba i otoczenia. Przy zdjęciach we wnętrzu moŝe to być światło ogólne odbite od białego sufitu. Rodzaje światła Twarde (ostre) / miękkie NajwaŜniejszym czynnikiem względnej twardości/miękkości światła jest rozmiar źródła emitującego w stosunku do oświetlanego obiektu. Im większe jest źródło światła w stosunku do obiektu, tym bardziej światło pokrywa kontury tego obiektu. śadne światło nie jest z natury twarde lub miękkie. Nawet jednostka emitująca światło miękkie moŝe w pewnych warunkach zmienić je na twarde i odwrotnie. Decyduje tutaj rozmiar jednostki, rozmiar soczewki i odległość między nimi. Sytuacji gdy mamy potęŝne źródło światła i niewielki obiekt mocno od niego oddalony, do obiektu dotrą tylko te promienienie, które padają równolegle do siebie. Wszystkie te promienie, które mógłby objąć i otoczyć przedmiot, miną się z nim. W rezultacie światło, które dociera do celu jest relatywnie twardym światłem. Skupione / rozproszone W wypadku światła skupionego promienie są wobec siebie względnie równoległe. Światło słoneczne, którego źródło oddalone jest o ok. 150 mln km, jest skupione. Rozproszenie to stan, którym promienie światła biegną w nieuporządkowany sposób. W przypadku powierzchni odbijających, z odbiciem skupionym mamy do czynienia wtedy, gdy promień odbity podobny jest do promienia odbijanego jak przy odbiciu lustrzanym. Kąt padania jest równy kątowi odbicia. Natomiast gdy stosujemy reflektor rozpraszający, promień odbity nie przypomina światła odbijanego. Materiały rozpraszające 18

19 Materiałem rozpraszającym moŝe być kaŝda powierzchnia półprzezroczysta: biały plastik, jedwab, nylon, muślin, itp. Światło skupione, które pada na powierzchnię rozpraszającą, przechodząc przez nią zamienia się w bardziej rozproszone. Skala tej zmiany zaleŝy od nieprzejrzystości i gęstości materiału. Materiały rozpraszające rozszerzają pole emisji światła tj. rozmiar emitującego źródła. AŜ do lat 60 tradycyjnym oświetleniem filmowym i telewizyjnym było wyłącznie światło twarde. Dzisiaj przy wysokoczułych filmach, kamerach wideo i znacznie wydajniejszych źródłach oświetlenia, moŝemy światło modyfikować, odbijać i rozpraszać, ile tylko chcemy. Pamiętać naleŝy, Ŝe przy rozpraszaniu światła tracimy nieco ekspozycję. To cena jaką płacimy za miękkie, rozproszone światło. Rozproszenie naturalne Dym lub mgła mogą rozpraszać światło. Najlepszym rozpraszaczem jest oczywiście zachmurzone niebo. Lekkie zachmurzenie w zasadzie zmienia całe niebo w ogromne źródło emitujące miękkie światło. Pada jednak z góry i dlatego warto zastosować teŝ światło na oczy. Inne właściwości światła Ukierunkowanie światła a obiekt Dla jakości światła kluczową sprawa jest kierunek, z którego pada. Jest to być moŝe najwaŝniejszy czynnik decydujący o tym, jak światło współgra z kształtem i fakturą obiektu. Wysokość Istotne jest równieŝ to, na jakiej wysokości względem obiektu umieszczona jest lampa. Upraszczając, światła umieszczone wyŝej dają więcej cieni, a więc i mocniej rysują kształty. Tak jak przypadku kierunku padania promieni, im bardziej oddalone jest światło od osi soczewki w reflektorze, tym wyraźniej widoczne będą cienie, głębia i faktura. Wysoki / niski klucz (współczynnik wypełnienia) O scenach, których cała przestrzeń jest jasno oświetlona, mówi się, Ŝe są nakręcone w wysokim kluczu. Oznacza to, Ŝe jest tu niewiele cieni i są one wypełnione. Przeciwieństwem jest niski klucz, gdzie scena jest ciemna, mocno ocieniona, bez lub bardzo niewielkim wypełnieniem. Skupione / ogólne Światło skupione z natury jest światłem ukierunkowanym. Kiedy jest umiejscowione w scenie w ten sposób, Ŝe widz wyraźnie widzi skąd pochodzi, nazywamy je źródłowym. Skupione, twarde światło ulokowane poza kadrem zwykle będzie źródłowe. Nie będzie nim raczej światło miękkie, czyli odbite lub rozproszone. To światło niedookreślone, pozbawione wyznaczonego kierunku, ogólne. Modulacja / faktura Surowe światło padające z jakiegokolwiek źródła, twardego czy miękkiego, bezpośredniego czy odbitego, moŝe być później modyfikowane dzięki modulacji. Subtelne gradacje światła, zwane tez załamaniem, uzyskać moŝna dzięki róŝnym narzędziom: maskownicom, taśmom, koronkom, półprzezroczystym zasłonom czy innym materiałom rozpraszającym. Ruch Nie naleŝy zapominać, Ŝe światło moŝe się poruszać: efekt reflektorów samochodowych, wschodzącego słońca, itd. Subtelny ruch światła moŝe sprawić, Ŝ scena będzie bardziej 19

20 realistyczna i oŝywiona (np. umieszczenie przed światłem wpadającym przez okno gałęzi, lekko poruszanej przez mały wiatraczek). Obiekt / faktura Nie wolno rozpatrywać światła w oderwaniu od obiektu, który oświetla oraz od warunków, w jakich je stosujemy. Oświetlany przedmiot pełni równie istotną rolę, co źródło emitujące światło. NajwaŜniejsze czynniki decydujące o tym, jak oświetlić obiekt to: 1. zdolność odbijania światła kontra chłonność; wariantów jest mnóstwo, choćby rodzaje ludzkie skóry 2. faktura powierzchni: rozpraszająca czy teŝ skupiająca światło? 3. kształt; czy obiekt jest kanciasty czy okrągły? 4. przezroczystość (np. duŝe bloki lodu nie tylko odbijają światło, ale teŝ przepuszczają promienie przez siebie 5. kolor decyduje jaka barwa światła będzie odbijana, a jaka wchłaniana 6. kontrast; jak ciemny jest obiekt w odniesieniu do skali szarości?; waŝny jest teŝ kontrast pomiędzy obiektem a tłem. Oświetlenie HD, cyfrowe wideo SD RóŜnice pomiędzy oświetleniem dla filmu czy wideo nie są aŝ tak wielkie, jak się powszechnie uwaŝa. Wszystkie opisane dotąd zasady obowiązują zarówno w filmie jak i wszelkich formach wideo. Najbardziej podstawowa róŝnica miedzy filmem a wideo to zdolność przenoszenia skali kontrastu. Film negatywowy moŝe mieć 7- czy 8-tonową skalę kontrastu (128:1, 256:1) i większą: większość systemów wideo nie jest w stanie odtworzyć takiej skali (chociaŝ postęp w ostatnich latach jest tutaj gigantyczny). Media te róŝnią się zdolnością rozdzielenia ciemnych i jasnych obszarów. Mówi się popularnie, Ŝe problemem dla filmu jest czerń, zaś dla telewizji biel. Wideo nie radzi sobie z nad-ekspozycją, dlatego nie wolno prześwietlić obrazu. Film z kolei ma kłopot z niedoświetleniem. Dlatego naleŝy pamiętać: - nie wolno prześwietlić obrazu - trzeba dostosować kontrast oświetlenia do moŝliwości wideo - trzeba unikać obszarów skrajnej nad-ekspozycji Kontrola przysłony Kamery wideo róŝnią się pod względem czułości: od 200 do 800 ASA. Sprawdzona praktyka w pracy z wideo kaŝe ustawić ekspozycję według najjaśniejszych obszarów, z zacienionymi obejść się w nieco inny sposób. Tonacja barwna twarzy białego człowieka wynosi ok % w skali jasności. W wizjerze kamery elektronicznej stosowana jest pomoc w ustawieniu prawidłowej przesłony w postaci zebry. Elektroniczne wzmocnienie Elektroniczne wzmacnianie czułości odpowiada w filmie przewołaniu taśmy filmowej. W ten sposób podnosi się czułość czujników wideo, dzięki czemu kamera moŝe rejestrować obraz przy niŝszym poziomie ekspozycji. Wzmocnienie to określa się w decybelach (db) i kaŝde kolejne wzmocnienie o 6dB to ekwiwalent jednej przysłony. Jednak ceną, jaka płacimy za wyŝszą czułość jest wzmocniony szum elektroniczny w obrazie, podobny do ziarna w przewołanym filmie. JeŜeli jest to moŝliwe naleŝy pracować na poziomie -3dB; wtedy szum będzie zredukowany do minimum. 20

Optyka w fotografii Ciemnia optyczna camera obscura wykorzystuje zjawisko prostoliniowego rozchodzenia się światła skrzynka (pudełko) z małym okrągłym otworkiem na jednej ściance i przeciwległą ścianką

Bardziej szczegółowo

Wstęp do fotografii. piątek, 15 października 2010. ggoralski.com

Wstęp do fotografii. piątek, 15 października 2010. ggoralski.com Wstęp do fotografii ggoralski.com element światłoczuły soczewki migawka przesłona oś optyczna f (ogniskowa) oś optyczna 1/2 f Ogniskowa - odległość od środka układu optycznego do ogniska (miejsca w którym

Bardziej szczegółowo

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D.

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D. OPTYKA - ĆWICZENIA 1. Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 o. Jaki był kąt padania promienia na zwierciadło? A. 15 o B. 30 o C. 60 o

Bardziej szczegółowo

PODZIAŁ PODSTAWOWY OBIEKTYWÓW FOTOGRAFICZNYCH

PODZIAŁ PODSTAWOWY OBIEKTYWÓW FOTOGRAFICZNYCH OPTYKA PODZIAŁ PODSTAWOWY OBIEKTYWÓW FOTOGRAFICZNYCH OBIEKTYWY STAŁO OGNISKOWE 1. OBIEKTYWY ZMIENNO OGNISKOWE (ZOOM): a) O ZMIENNEJ PRZYSŁONIE b) O STAŁEJ PRZYSŁONIE PODSTAWOWY OPTYKI FOTOGRAFICZNEJ PRZYSŁONA

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: Technika fotografowania.

Temat ćwiczenia: Technika fotografowania. Uniwersytet Uniwersytet Rolniczy Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru

Bardziej szczegółowo

f = -50 cm ma zdolność skupiającą

f = -50 cm ma zdolność skupiającą 19. KIAKOPIA 1. Wstęp W oku miarowym wymiary struktur oka, ich wzajemne odległości, promienie krzywizn powierzchni załamujących światło oraz wartości współczynników załamania ośrodków, przez które światło

Bardziej szczegółowo

Fotogrametria. ćwiczenia. Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii

Fotogrametria. ćwiczenia. Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Fotogrametria ćwiczenia Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Dane kontaktowe : mgr inż. Magda Pluta Email: kontakt@magdapluta.pl Strona internetowa: www.magdapluta.pl

Bardziej szczegółowo

Najprostszą soczewkę stanowi powierzchnia sferyczna stanowiąca granicę dwóch ośr.: powietrza, o wsp. załamania n 1. sin θ 1. sin θ 2.

Najprostszą soczewkę stanowi powierzchnia sferyczna stanowiąca granicę dwóch ośr.: powietrza, o wsp. załamania n 1. sin θ 1. sin θ 2. Ia. OPTYKA GEOMETRYCZNA wprowadzenie Niemal każdy system optoelektroniczny zawiera oprócz źródła światła i detektora - co najmniej jeden element optyczny, najczęściej soczewkę gdy system służy do analizy

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje.

Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Ćwiczenie 2 Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Działanie obrazujące soczewek lub układu soczewek wygodnie

Bardziej szczegółowo

Sprzęt do obserwacji astronomicznych

Sprzęt do obserwacji astronomicznych Sprzęt do obserwacji astronomicznych Spis treści: 1. Teleskopy 2. Montaże 3. Inne przyrządy 1. Teleskop - jest to przyrząd optyczny zbudowany z obiektywu i okularu bądź też ze zwierciadła i okularu. W

Bardziej szczegółowo

RAFAŁ MICHOŃ. rmichonr@gmail.com. Zespół Szkół Specjalnych nr 10 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju O4.09.2015 r.

RAFAŁ MICHOŃ. rmichonr@gmail.com. Zespół Szkół Specjalnych nr 10 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju O4.09.2015 r. RAFAŁ MICHOŃ rmichonr@gmail.com Zespół Szkół Specjalnych nr 10 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju O4.09.2015 r. - Główne zagadnienia (ekspozycja, czułość, przysłona, głębia ostrości, balans

Bardziej szczegółowo

Warsztaty fotograficzne dla seniorów i seniorek MILANÓWEK 2013 Sylwia Nikko Biernacka SKRÓT TECHNIKI

Warsztaty fotograficzne dla seniorów i seniorek MILANÓWEK 2013 Sylwia Nikko Biernacka SKRÓT TECHNIKI Warsztaty fotograficzne dla seniorów i seniorek MILANÓWEK 2013 Sylwia Nikko Biernacka SKRÓT TECHNIKI TROCHĘ TECHNIKI Przysłona (źrenica) regulowany otwór w obiektywie pozwalający na kontrolę ilości padającego

Bardziej szczegółowo

Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej.

Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej. STOLIK OPTYCZNY V 7-19 Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej. Na drewnianej podstawie (1) jest umieszczona mała Ŝaróweczka (2) 3,5 V, 0,2 A, którą moŝna

Bardziej szczegółowo

Temat: Podział aparatów fotograficznych

Temat: Podział aparatów fotograficznych Temat: Podział aparatów fotograficznych 1. Podział ze względu na technologię Klasyczny aparat fotograficzny jest urządzeniem przystosowanym do naświetlania materiału światłoczułego. Materiał ten umieszcza

Bardziej szczegółowo

Jaki kolor widzisz? Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw dopełniających. Zastosowanie/Słowa kluczowe

Jaki kolor widzisz? Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw dopełniających. Zastosowanie/Słowa kluczowe 1 Jaki kolor widzisz? Abstrakt Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw Zastosowanie/Słowa kluczowe wzrok, zmysły, barwy, czopki, pręciki, barwy dopełniające, światło

Bardziej szczegółowo

Fotogrametria. ćwiczenia. Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii

Fotogrametria. ćwiczenia. Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Fotogrametria ćwiczenia Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Dane kontaktowe : mgr inż. Magda Pluta Email: kontakt@magdapluta.pl Strona internetowa: www.magdapluta.pl

Bardziej szczegółowo

Mówiąc prosto, każdy aparat jest światłoszczelnym pudełkiem z umieszczonym w przedniej ściance obiektywem, przez który jest wpuszczane światło oraz

Mówiąc prosto, każdy aparat jest światłoszczelnym pudełkiem z umieszczonym w przedniej ściance obiektywem, przez który jest wpuszczane światło oraz Początek fotografii Mówiąc prosto, każdy aparat jest światłoszczelnym pudełkiem z umieszczonym w przedniej ściance obiektywem, przez który jest wpuszczane światło oraz materiałem lub matrycą światłoczułą.

Bardziej szczegółowo

+OPTYKA 3.stacjapogody.waw.pl K.M.

+OPTYKA 3.stacjapogody.waw.pl K.M. Zwierciadło płaskie, prawo odbicia. +OPTYKA.stacjapogody.waw.pl K.M. Promień padający, odbity i normalna leżą w jednej płaszczyźnie, prostopadłej do płaszczyzny zwierciadła Obszar widzialności punktu w

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 53. Soczewki

Ćwiczenie 53. Soczewki Ćwiczenie 53. Soczewki Małgorzata Nowina-Konopka, Andrzej Zięba Cel ćwiczenia Pomiar ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiająca i rozpraszająca), obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej.

Bardziej szczegółowo

Optyka 2012/13 powtórzenie

Optyka 2012/13 powtórzenie strona 1 Imię i nazwisko ucznia Data...... Klasa... Zadanie 1. Słońce w ciągu dnia przemieszcza się na niebie ze wschodu na zachód. W którym kierunku obraca się Ziemia? Zadanie 2. Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7 Dzień dobry BARWA ŚWIATŁA Przemysław Tabaka e-mail: przemyslaw.tabaka@.tabaka@wp.plpl POLITECHNIKA ŁÓDZKA Instytut Elektroenergetyki Co to jest światło? Światło to promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zasady edycji (cyfrowej) grafiki nieruchomej

Zasady edycji (cyfrowej) grafiki nieruchomej Zasady edycji (cyfrowej) grafiki nieruchomej Trudno jest w czasie wykonywania fotografii widzieć i myśleć o wszystkim! Zasady ogólne wykonywania zdjęć (od strony wygody ich późniejszej edycji): 1. maksymalna

Bardziej szczegółowo

Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela.

Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela. Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela. I LO im. Stefana Żeromskiego w Lęborku 20 luty 2012 Stolik optyczny

Bardziej szczegółowo

Wędrówka światła. Światło nad kamerą

Wędrówka światła. Światło nad kamerą Wędrówka światła W praktyce zdjęciowej w studiu pracujemy zespołem lamp. Prawidłowe projektowanie oświetlenia ułatwia przypisanie poszczególnym oprawom oświetleniowym odpowiedniej funkcji w realizacji

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po soczewkach

Przewodnik po soczewkach Przewodnik po soczewkach 1. Wchodzimy w program Corel Draw 11 następnie klikamy Plik /Nowy => Nowy Rysunek. Następnie wchodzi w Okno/Okno dokowane /Teczka podręczna/ Przeglądaj/i wybieramy plik w którym

Bardziej szczegółowo

Krótki kurs podstaw fotografii Marcin Pazio, 201 4

Krótki kurs podstaw fotografii Marcin Pazio, 201 4 Krótki kurs podstaw fotografii Marcin Pazio, 201 4 Za wikipedią: Fotografia (gr. φως, phōs, D. phōtós światło; gráphō piszę, graphein rysować, pisać; rysowanie za pomocą światła) zbiór wielu różnych technik,

Bardziej szczegółowo

Jak lepiej fotografowa - dlaczego fotografia kolorowa, a nie czarno-biała? Rozpoczynamy nowy cykl poradnikowy zatytułowany "Jak lepiej fotografowa

Jak lepiej fotografowa - dlaczego fotografia kolorowa, a nie czarno-biała? Rozpoczynamy nowy cykl poradnikowy zatytułowany Jak lepiej fotografowa Jak lepiej fotografować - dlaczego fotografia kolorowa, a nie czarno-biała? Rozpoczynamy nowy cykl poradnikowy zatytułowany "Jak lepiej fotografować". W pierwszej części Izabela Jaroszewska pisze, czemu

Bardziej szczegółowo

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki.

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. 1. Równanie soczewki i zwierciadła kulistego. Z podobieństwa trójkątów ABF i LFD (patrz rysunek powyżej) wynika,

Bardziej szczegółowo

USTAWIENIA KAMERY FILMOWEJ SKRÓT ZAJĘĆ:

USTAWIENIA KAMERY FILMOWEJ SKRÓT ZAJĘĆ: Spotkanie organizacyjne I: 1. Przedstawienie scenariusza zajęć. 2. Prezentacja sprzętu audio-video wykorzystywanego podczas zajęć - (kamera Sony HVR-Z1E, kamera GoPro Black 3, slidcamera, statyw trójnożny

Bardziej szczegółowo

Fotografia cyfrowa... 9

Fotografia cyfrowa... 9 Fotografia cyfrowa... 9 Zanim zaczniemy... 10 O czym nie wolno zapomnieć... 10 Kalibracja systemu... 10 Zapisywanie zdjęć, kopia zapasowa... 11 MoŜliwości i ograniczenia fotografii cyfrowej... 12 Zakres

Bardziej szczegółowo

MODELE KOLORÓW. Przygotował: Robert Bednarz

MODELE KOLORÓW. Przygotował: Robert Bednarz MODELE KOLORÓW O czym mowa? Modele kolorów,, zwane inaczej systemami zapisu kolorów,, są różnorodnymi sposobami definiowania kolorów oglądanych na ekranie, na monitorze lub na wydruku. Model RGB nazwa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2006 roku

Warszawa, czerwiec 2006 roku ZATWIERDZAM MINISTERSTWO SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI DEPARTAMENT ROZWOJU REJESTRÓW INSTRUKCJA WYKONYWANIA ZDJĘĆ SPEŁNIAJĄCYCH KRYTERIA ICAO W ZAKRESIE BIOMETRYCZNEGO WIZERUNKU TWARZY W PASZPORTACH

Bardziej szczegółowo

WSTAWIANIE GRAFIKI DO DOKUMENTU TEKSTOWEGO

WSTAWIANIE GRAFIKI DO DOKUMENTU TEKSTOWEGO WSTAWIANIE GRAFIKI DO DOKUMENTU TEKSTOWEGO Niezwykle uŝyteczną cechą programu Word jest łatwość, z jaką przy jego pomocy moŝna tekst wzbogacać róŝnymi obiektami graficznymi, np. zdjęciami, rysunkami czy

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA 1 WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ NOWYCH TECHNOLOGII I CHEMII FIZYKA Ćwiczenie laboratoryjne nr 43 WYZNACZANIE ABERRACJI SFERYCZNEJ SOCZEWEK I ICH UKŁADÓW Autorzy: doc. dr inż. Wiesław Borys dr inż.

Bardziej szczegółowo

CHARAKTER OŚWIETLENIA

CHARAKTER OŚWIETLENIA CHARAKTER OŚWIETLENIA W studiu możemy dowolnie kształtować oświetlenie i naświetlenie, osiągając dzięki pełnemu panowaniu nad światłem rezultaty zbliżone do efektów osiąganych w warunkach plenerowych przy

Bardziej szczegółowo

Soczewki. Ćwiczenie 53. Cel ćwiczenia

Soczewki. Ćwiczenie 53. Cel ćwiczenia Ćwiczenie 53 Soczewki Cel ćwiczenia Pomiar ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiająca i rozpraszająca), obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej. Obserwacja i pomiar wad odwzorowań

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

Projektowanie naziemnego pomiaru fotogrametrycznego. Dokładność - specyfikacja techniczna projektu

Projektowanie naziemnego pomiaru fotogrametrycznego. Dokładność - specyfikacja techniczna projektu Projektowanie naziemnego pomiaru fotogrametrycznego Dokładność - specyfikacja techniczna projektu Aparat cyfrowy w fotogrametrii aparat musi być wyposażony w obiektyw stałoogniskowy z jednym aparatem można

Bardziej szczegółowo

Zajęcia grafiki komputerowej 30 h

Zajęcia grafiki komputerowej 30 h Zajęcia grafiki komputerowej 30 h Poniższe tematy do wyboru. Właściwa tematyka zajęć zostanie ustalona z uczestnikami zajęć GRAFIKA Klonowanie i korygowanie elementów obrazu Retusz portretów usuwanie znamion,

Bardziej szczegółowo

MAKROFOTOGRAFIA Skala odwzorowania najważniejsze pojęcie makrofotografii

MAKROFOTOGRAFIA Skala odwzorowania najważniejsze pojęcie makrofotografii MAKROFOTOGRAFIA Skala odwzorowania najważniejsze pojęcie makrofotografii W fotografii można wyróżnić kilka ważnych terminów m.in. ekspozycja, kompozycja oraz nieco bardziej techniczne pojęcia, takie jak

Bardziej szczegółowo

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH Prawa Euklidesa: 1. Promień padający i odbity znajdują się w jednej płaszczyźnie przechodzącej przez prostopadłą wystawioną do powierzchni zwierciadła w punkcie odbicia.

Bardziej szczegółowo

1. Wstęp. 2. Prześwietlenie

1. Wstęp. 2. Prześwietlenie walka z prześwietleniem Mała rozpiętość tonalna w jaśniejszych partiach obrazu to jedna z największych niedoskonałości fotografii cyfrowej. Jej efektem jest prześwietlenie i rozczarowanie fotografującego.

Bardziej szczegółowo

A2 Edycja informacji zmiana parametrów ekspozycji aparatem fotograficznym NIKON D3100

A2 Edycja informacji zmiana parametrów ekspozycji aparatem fotograficznym NIKON D3100 A2 Edycja informacji zmiana parametrów ekspozycji aparatem fotograficznym NIKON D3100 Ekran informacji Opracował: Andrzej Kazimierczyk, Namysłów 2013 Wizjer 1. Tryb fotografowania zmieniamy pokrętłem trybu

Bardziej szczegółowo

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste:

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste: Fale świetlne Światło jest falą elektromagnetyczną, czyli rozchodzącymi się w przestrzeni zmiennymi i wzajemnie przenikającymi się polami: elektrycznym i magnetycznym. Szybkość światła w próżni jest największa

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II Piotr Ludwikowski XI. POLE MAGNETYCZNE Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe. Uczeń: 43 Oddziaływanie

Bardziej szczegółowo

Jak tworzyć dobre wizualizacje? Porady do wykorzystania w programie KD Max. MTpartner s.c.

Jak tworzyć dobre wizualizacje? Porady do wykorzystania w programie KD Max. MTpartner s.c. Jak tworzyć dobre wizualizacje? Porady do wykorzystania w programie KD Max MTpartner s.c. 1. Ustawienie widoku 1.1 Zasada mocnych punktów. Jeśli poprowadzimy 2 linie dzielące obraz w pionie na 3 równe

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYKONYWANIA ZDJĘĆ

INSTRUKCJA WYKONYWANIA ZDJĘĆ Tytuł dokumentu: INSTRUKCJA WYKONYWANIA ZDJĘĆ DO DOKUMENTÓW PASZPORTOWYCH ORAZ DOWODÓW OSOBISTYCH Wersja: 1.0 Data wersji: 24.11.2014 1. FORMAT ZDJĘCIA Zdjęcie kolorowe w formacie: szerokość 35 mm, wysokość

Bardziej szczegółowo

Zbiór przykładowych zdjęć SB-700

Zbiór przykładowych zdjęć SB-700 Zbiór przykładowych zdjęć SB-700 W niniejszej broszurze przedstawiono różne techniki używania lampy błyskowej SB-700 i przykładowe zdjęcia. Pl Zabawy z oświetleniem Oświetlenie to tajemnica udanej fotografii.

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia ucznia na ocenę dostateczną. Zna najważniejszych wynalazców z dziedziny fotografii.

Osiągnięcia ucznia na ocenę dostateczną. Zna najważniejszych wynalazców z dziedziny fotografii. L.p. Zadanie h Tematy zajęć ocenę dopuszczającą I Planowanie pracy II Wstęp do 1 Planowanie pracy na rok szkolny. 2 Krótka historia. Plan wynikowy z przedmiotu zajęcia artystyczne fotografia (klasy III).

Bardziej szczegółowo

Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych

Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych Pracownia Molekularne Ciało Stałe Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych Brygida Mielewska, Tomasz Neumann Zagadnienia do przygotowania: 1. Budowa mikroskopu elektronowego 2. Wytwarzanie wiązki

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne

Ćwiczenie 2. Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Ćwiczenie 2 Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Podstawy Działanie obrazujące soczewek lub układu soczewek

Bardziej szczegółowo

OBIEKTYWY. Podstawy fotografii

OBIEKTYWY. Podstawy fotografii OBIEKTYWY Pamiętaj, gdy będziesz miał kupić drogi super aparat ze słabym obiektywem, lub słabszy aparat z super obiektywem zawsze wybierz drugą opcję. To właśnie obiektyw będzie okiem przez które patrzy

Bardziej szczegółowo

Obrazy High-Key W fotografiach high-key dominują jasne, delikatnie wyróżnione tony, a oświetlenie sceny jest miękkie.

Obrazy High-Key W fotografiach high-key dominują jasne, delikatnie wyróżnione tony, a oświetlenie sceny jest miękkie. Oryginalna wersja tekstu na stronie www.minoltaphotoworld.com Zone Matching - dopasowanie stref Na atmosferę, charakter i przesłanie zdjęcia znacząco wpływa rozkład jasnych i ciemnych obszarów w kolorystyce

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-4

Ć W I C Z E N I E N R O-4 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O-4 BADANIE WAD SOCZEWEK I Zagadnienia do opracowania Równanie soewki,

Bardziej szczegółowo

Odmiany aparatów cyfrowych

Odmiany aparatów cyfrowych Plan wykładu 1. Aparat cyfrowy 2. Odmiany aparatów cyfrowych 3. Kamera cyfrowa 4. Elementy kamery cyfrowej 5. Kryteria wyboru aparatu i kamery cyfrowej Aparat cyfrowy Aparat cyfrowy (ang. Digital camera)

Bardziej szczegółowo

Kurs Fotografii Od Podstaw

Kurs Fotografii Od Podstaw Portret cz.1 Rodzaje portretów: portret klasyczny portret psychologiczny autoportret grupowy (wieloosobowy) artystyczny plenerowy naturalny pozowany Portret klasyczny - ma jak najdokładniej pokazać nam

Bardziej szczegółowo

Simp-Q. Porady i wskazówki

Simp-Q. Porady i wskazówki Simp-Q Porady i wskazówki ROZWÓJ ZESTAWÓW BEZCIENIOWYCH Pierwsza generacja Najnowsza generacja Profesjonalne studio idealne dla zawodowych fotografów. Zestawy bezcieniowe Simp-Q to rewolucyjne i kompletne

Bardziej szczegółowo

Obiektywy fotograficzne

Obiektywy fotograficzne Obiektywy fotograficzne Wstęp zadaniem obiektywu jest wytworzenie na powierzchni elementu światłoczułego (film lub matryca) obrazu przedmiotu fotografowanego obraz powinien być jak najwierniejszy najważniejsza

Bardziej szczegółowo

Dodatek 1. C f. A x. h 1 ( 2) y h x. powrót. xyf

Dodatek 1. C f. A x. h 1 ( 2) y h x. powrót. xyf B Dodatek C f h A x D y E G h Z podobieństwa trójkątów ABD i DEG wynika z h x a z trójkątów DC i EG ' ' h h y ' ' to P ( ) h h h y f to ( 2) y h x y x y f ( ) i ( 2) otrzymamy to yf xy xf f f y f h f yf

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 53: Soczewki

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 53: Soczewki Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr : Soczewki Cel ćwiczenia: Wyznaczenie ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiającej i rozpraszającej) oraz ogniskowej soczewki rozpraszającej

Bardziej szczegółowo

Grupa: Elektrotechnika, sem 3, wersja z dn. 03.11.2015 Technika Świetlna Laboratorium

Grupa: Elektrotechnika, sem 3, wersja z dn. 03.11.2015 Technika Świetlna Laboratorium 6-965 Poznań tel. (-61) 6652688 fax (-61) 6652389 Grupa: Elektrotechnika, sem 3, wersja z dn. 3.11.2 Technika Świetlna Laboratorium Ćwiczenie nr 3 Temat: BADANIE POLA WIDZENIA Opracowanie wykonano na podstawie:

Bardziej szczegółowo

LEICA D-LUX 6 aparat szeroko otwarty

LEICA D-LUX 6 aparat szeroko otwarty LEICA D-LUX 6 aparat szeroko otwarty Leica Camera przedstawia nowy kompaktowy aparat fotograficzny: Leica D-Lux 6. Aparat został wyposaŝony w ultra-jasny obiektyw zmiennoogniskowy Leica DC Vario-Summilux

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie barwą w fotografii

Zarządzanie barwą w fotografii 1 z 6 2010-10-12 19:45 14 czerwca 2010, 07:00 Autor: Szymon Aksienionek czytano: 2689 razy Zarządzanie barwą w fotografii Mamy możliwość używania cyfrowych aparatów fotograficznych, skanerów, monitorów,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej. LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.. Wprowadzenie Soczewką nazywamy ciało przezroczyste ograniczone

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia.

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Zagadnienia 1. Widzenie monokularne, binokularne

Bardziej szczegółowo

Badanie zjawisk optycznych przy użyciu zestawu Laser Kit

Badanie zjawisk optycznych przy użyciu zestawu Laser Kit LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI Ćwiczenie 5 Badanie zjawisk optycznych przy użyciu zestawu Laser Kit Cel ćwiczenia: Zapoznanie studentów ze zjawiskami optycznymi. Badane elementy: Zestaw ćwiczeniowy Laser

Bardziej szczegółowo

1.2 Logo Sonel podstawowe załoŝenia

1.2 Logo Sonel podstawowe załoŝenia 1.2 Logo Sonel podstawowe załoŝenia Logo czyli graficzna forma przedstawienia symbolu i nazwy firmy. Terminu logo uŝywamy dla całego znaku, składającego się z sygnetu (symbolu graficznego) i logotypu (tekstowego

Bardziej szczegółowo

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE I. Optyka geotermalna W tym rozdziale poznasz właściwości światła widzialnego, prawa rządzące jego rozchodzeniem się w przestrzeni oraz sposoby wykorzystania tych praw

Bardziej szczegółowo

Projektory oświetleniowe

Projektory oświetleniowe Projektory oświetleniowe Do podstawowego sprzętu oświetleniowego o małym kącie rozwarcia wiązki świetlnej należą projektory. Wykorzystywane są w halach zdjęciowych, wnętrzach naturalnych i w plenerze jako

Bardziej szczegółowo

Zmysły. Wzrok 250 000 000. Węch 40 000 000. Dotyk 2 500 000. Smak 1 000 000. Słuch 25 000. Równowaga?

Zmysły. Wzrok 250 000 000. Węch 40 000 000. Dotyk 2 500 000. Smak 1 000 000. Słuch 25 000. Równowaga? Zmysły Rodzaj zmysłu Liczba receptorów Wzrok 250 000 000 Węch 40 000 000 Dotyk 2 500 000 Smak 1 000 000 Słuch 25 000 Równowaga? Fale elektromagnetyczne Wzrok Informacje kształt zbliżony do podstawowych

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura 12. Fale elektromagnetyczne zadania z arkusza I 12.5 12.1 12.6 12.2 12.7 12.8 12.9 12.3 12.10 12.4 12.11 12. Fale elektromagnetyczne - 1 - 12.12 12.20 12.13 12.14 12.21 12.22 12.15 12.23 12.16 12.24 12.17

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory www.pdffactory.pl/

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory www.pdffactory.pl/ Aparat fotograficzny, potocznie aparat urządzenie służące do wykonywania zdjęć fotograficznych. Pierwowzorem aparatu fotograficznego było urządzenie nazywane camera obscura. Episkop urządzenie umożliwiające

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa. Zajęcia IX

Grafika komputerowa. Zajęcia IX Grafika komputerowa Zajęcia IX Ćwiczenie 1 Usuwanie efektu czerwonych oczu Celem ćwiczenia jest usunięcie efektu czerwonych oczu u osób występujących na zdjęciu tak, aby plik wynikowy wyglądał jak wzor_1.jpg

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej

Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej Wstęp Jednym z najprostszych urządzeń optycznych

Bardziej szczegółowo

Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją

Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją CZĘŚĆ A CZŁOWIEK Pytania badawcze: Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją Czy obraz świata jaki rejestrujemy naszym okiem jest zgodny z rzeczywistością? Jaki obraz otoczenia

Bardziej szczegółowo

Prawa optyki geometrycznej

Prawa optyki geometrycznej Optyka Podstawowe pojęcia Światłem nazywamy fale elektromagnetyczne, o długościach, na które reaguje oko ludzkie, tzn. 380-780 nm. O falowych własnościach światła świadczą takie zjawiska, jak ugięcie (dyfrakcja)

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie. Modelowanie oświetlenia sceny 3D. Algorytmy cieniowania.

Oświetlenie. Modelowanie oświetlenia sceny 3D. Algorytmy cieniowania. Oświetlenie. Modelowanie oświetlenia sceny 3D. Algorytmy cieniowania. Chcąc osiągnąć realizm renderowanego obrazu, należy rozwiązać problem świetlenia. Barwy, faktury i inne właściwości przedmiotów postrzegamy

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze 14 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej

Materiały pomocnicze 14 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej Materiały pomocnicze 4 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej. Zwierciadło płaskie. Zwierciadło płaskie jest najprostszym przyrządem optycznym. Jest to wypolerowana płaska powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Studio i oświetlenie I

Studio i oświetlenie I Studio i oświetlenie I Sposób wykorzystania posiadanego parku oświetleniowego jest pochodną wielkości studia, celu zdjęcia oraz stosowanego materiału zdjęciowego. Jednym z najważniejszych zagadnień jest

Bardziej szczegółowo

Warsztaty z tworzenia filmów animowanych metodą poklatkową.

Warsztaty z tworzenia filmów animowanych metodą poklatkową. Klub Otwartej Kultury w ramach projektu Patriotyzm Jutra Warsztaty z tworzenia filmów animowanych metodą poklatkową. 1. Gatunki filmu animowanego. rysunkowy lalkowy wycinankowy plastelinowy animacja 3D

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 7 Temat: Pomiar kąta załamania i kąta odbicia światła. Sposoby korekcji wad wzroku. 1. Wprowadzenie Zestaw ćwiczeniowy został

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki"

Ćwiczenie: Zagadnienia optyki Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: 1.

Bardziej szczegółowo

autor: Włodzimierz Wolczyński rozwiązywał (a)... ARKUSIK 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2. ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI

autor: Włodzimierz Wolczyński rozwiązywał (a)... ARKUSIK 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2. ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI autor: Włodzimierz Wolczyński rozwiązywał (a)... ARKUSIK 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2. ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod treścią zadania Zadanie

Bardziej szczegółowo

404 CAMCORDER FUNKCJE KAMERY WIDEO I APARATU

404 CAMCORDER FUNKCJE KAMERY WIDEO I APARATU Polska polish 404 CAMCORDER FUNKCJE KAMERY WIDEO I APARATU Dodatek do Instrukcji obsługi ARCHOS 404 Najnowszą wersję tej instrukcji można pobrać ze strony www.archos.com/manuals. Wersja 1.1 Niniejsza instrukcja

Bardziej szczegółowo

Do zamiany dokumentu z papierowego na jego obraz elektroniczny skaner potrzebuje sześciu podstawowych komponentów: źródła światła białego, systemu

Do zamiany dokumentu z papierowego na jego obraz elektroniczny skaner potrzebuje sześciu podstawowych komponentów: źródła światła białego, systemu Skaner SCSI LPT USB COM Do zamiany dokumentu z papierowego na jego obraz elektroniczny skaner potrzebuje sześciu podstawowych komponentów: źródła światła białego, systemu luster do odbicia światła, soczewek

Bardziej szczegółowo

Metody badawcze Marta Więckowska

Metody badawcze Marta Więckowska Metody badawcze Marta Więckowska Badania wizualne pozwalają zrozumieć proces postrzegania oraz obserwować jakie czynniki wpływają na postrzeganie obrazu. Czynniki wpływające na postrzeganie obrazu to:

Bardziej szczegółowo

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B.

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B. Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz właściwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi podłużnymi Pytanie 2/ Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa. Zajęcia 7

Grafika komputerowa. Zajęcia 7 Grafika komputerowa Zajęcia 7 Wygląd okna aplikacji programu Corel PhotoPaint Źródło: Podręcznik uŝytkownika pakietu CorelDRAW Graphics Suite 12 Tworzenie nowego obrazka Wybór trybu kolorów Określenie

Bardziej szczegółowo

TABELA ROZWOJU WIDZENIA MOJEGO DZIECKA

TABELA ROZWOJU WIDZENIA MOJEGO DZIECKA TABELA ROZWOJU WIDZENIA MOJEGO DZIECKA Tabela służy gromadzeniu obserwacji rozwoju widzenia dziecka w czasie codziennych zabaw wzrokowych i domowych ćwiczeń rehabilitacyjnych. Najlepiej sprawdza się system

Bardziej szczegółowo

P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o t o g r a f o w a n i e 1 www.e-bookowo.pl

P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o t o g r a f o w a n i e 1 www.e-bookowo.pl P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o t o g r a f o w a n i e 1 Piotr Ślaski ŁATWE FOTOGRAFOWANIE Jedyny tak prosty poradnik dla początkujących amatorów fotografii P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o

Bardziej szczegółowo

Wstęp posiadaczem lustrzanki cyfrowej

Wstęp posiadaczem lustrzanki cyfrowej Budowa aparatu Wstęp aparat robi zdjęcie, nie każde stanie się fotografią kupując nowoczesną lustrzankę cyfrową stajemy się... posiadaczem lustrzanki cyfrowej oczywiście lepszy i nowocześniejszy sprzęt

Bardziej szczegółowo

Zdjęcie do dowodu lub paszportu. Informacja o usłudze OBYWATEL.GOV.PL BETA. Ogólne informacje

Zdjęcie do dowodu lub paszportu. Informacja o usłudze OBYWATEL.GOV.PL BETA. Ogólne informacje 1 z 8 2015-12-04 12:06 OBYWATEL.GOV.PL BETA Zdjęcie do dowodu lub paszportu Chcesz wyrobić dowód osobisty lub paszport i potrzebujesz zdjęcie? Poniżej dowiesz się, jak powinno wyglądać. Informacja o usłudze

Bardziej szczegółowo

OCENA PRACY WZROKOWEJ NA STANOWISKACH KOMPUTEROWYCH W RÓśNYCH WARUNKACH OŚWIETLENIOWYCH

OCENA PRACY WZROKOWEJ NA STANOWISKACH KOMPUTEROWYCH W RÓśNYCH WARUNKACH OŚWIETLENIOWYCH STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA wersja z dnia 3.12.2009 KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA SEM 3. Laboratorium PODSTAW TECHNIKI ŚWIETLNEJ TEMAT: OCENA PRACY WZROKOWEJ NA STANOWISKACH KOMPUTEROWYCH W RÓśNYCH WARUNKACH

Bardziej szczegółowo

Cyfrowe fotografie. czyli jak zrobić coś czego nasz aparat nie potrafi. Piotr Kopciał

Cyfrowe fotografie. czyli jak zrobić coś czego nasz aparat nie potrafi. Piotr Kopciał Cyfrowe fotografie czyli jak zrobić coś czego nasz aparat nie potrafi Piotr Kopciał Plan wykładu 1. Mechanizm działania aparatu cyfrowego 2. Wykorzystaj możliwości swojego aparatu 3. Wykorzystaj możliwości

Bardziej szczegółowo

Zajęcia fotograficzne plan wynikowy

Zajęcia fotograficzne plan wynikowy Zajęcia fotograficzne plan wynikowy GIMNAZJUM Dział zeszytu tematycznego Temat lekcji Liczba godzin Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Podstawy 1. Lekcja organizacyjna kryteria

Bardziej szczegółowo

Kurs Adobe Photoshop Elements 11

Kurs Adobe Photoshop Elements 11 Kurs Adobe Photoshop Elements 11 Gladiatorx1 Wyostrzanie 2015-01- 15 Spis treści Wyostrzanie... 2 Maska wyostrzająca... 2 Wyostrzenie krawędzi... 7 Dopasuj ostrość... 9 Górnoprzepustowy... 12 Wykonał gladiatorx1

Bardziej szczegółowo

1) Kompozycja i kadrowanie:

1) Kompozycja i kadrowanie: 1) Kompozycja i kadrowanie: umieszczaj obiekty w tzw. mocnych punktach obrazu. Leżą na przecięciu linii ( złoty podział ): Interesująca jest też kompozycja skośna mocne punkty leżą idealnie na przekątnych

Bardziej szczegółowo

Przygotuj: puszkę (np. po kawie, kakao), dodatkowe aluminium z puszki, igłę, taśmę izolacyjną, nożyczki, papier ścierny.

Przygotuj: puszkę (np. po kawie, kakao), dodatkowe aluminium z puszki, igłę, taśmę izolacyjną, nożyczki, papier ścierny. Zrób to sam aparat otworkowy Camera obscura może być wykorzystana jako analogowy aparat fotograficzny. Do uzyskania dobrego odwzorowania obrazu camera powinna mieć kształt prostopadłościanu. Imponujące

Bardziej szczegółowo

Radioodbiornik i odbiornik telewizyjny RADIOODBIORNIK

Radioodbiornik i odbiornik telewizyjny RADIOODBIORNIK Radioodbiornik i odbiornik telewizyjny RADIOODBIORNIK ODKRYWCA FAL RADIOWYCH Fale radiowe zostały doświadczalnie odkryte przez HEINRICHA HERTZA. Zalicza się do nich: fale radiowe krótkie, średnie i długie,

Bardziej szczegółowo