Model informacyjno-decyzyjny struktury danych o obiektach zarządzania

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Model informacyjno-decyzyjny struktury danych o obiektach zarządzania"

Transkrypt

1 Rozdział 27 Model informacyjno-decyzyjny struktury danych o obiektach zarządzania Streszczenie. W rozdziale przedstawiono strukturę danych o jednostkach organizacyjnych w systemach zarządzania, o wykonywanych w nich operacjach i procesach, o produktach przetwarzanych w tych procesach i o używanych w nich zasobach. Struktura tych danych stanowi ramę dla struktury modelu informacyjno-decyzyjnego systemów zarządzania (MIDSZ), ponieważ ich atrybuty kluczowe występują także w raportach, prognozach, planach, zleceniach i zamówieniach, a zatem we wszystkich informacjach i decyzjach przetwarzanych w systemach zarządzania. Związki między danymi o obiektach zarządzania przedstawiono za pomocą schematów relacji w środowisku MS Access. 1 Model informacyjno-decyzyjny systemów zarządzania Każdy system zarządzania jest systemem informacyjno-decyzyjnym, w którym informacje (raporty i prognozy) o zarządzanej organizacji są przetwarzane na dotyczące jej decyzje (plany, zlecenia i zamówienia). Obiektem zarządzania, czyli tym, na co się oddziałuje poprzez decyzje i o czym zbiera się informacje, są procesy przebiegające w zarządzanej organizacji. Są to: procesy produkcyjne, czyli procesy przetwarzania produktów i zmian stanu zasobów, procesy organizacyjne, czyli procesy zmian organizacyjnych, procesy administracyjne, czyli procesy przetwarzania danych dla potrzeb zarządzania organizacją. Stan procesów w danej chwili definiujemy ogólnie jako zbiór tych wszystkich informacji o procesach, które w systemie zarządzania są w tej chwili potrzebne do podjęcia decyzji. Ściślej, stan procesów jest zbiorem stanów jego stadiów. Stan ten zmienia się w wyniku transakcji. W transakcyjnych sieciach Petriego, opracowanych przez autora jako narzędzie modelowania systemów zarządzania [7], graficznym obrazem stanu stadiów i zmieniających go transakcji są odpowiednio stadia i tranzycje. Sieci transakcyjne zdefiniowano jako określoną klasę kolorowanych sieci Petriego (CPN) [2], a do ich symulacji można używać powszechnie znanego i nieodpłatnie dostępnego symulatora CPN Tools [8], opartego na języku symulacyjnym CPN ML [2]. Mirosław Zaborowski: Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej Polskiej Akademii Nauk, ul. Bałtycka 5, Gliwice, Polska

2 M. Zaborowski Transakcja jest konkretnym zadziałaniem tranzycji. O transakcjach zakładamy, że zaczynają się i kończą w tej samej chwili czasu. Dlatego stan danego stadium jest opisywany przez co najmniej dwie zmienne stadialne o różnych nazwach. Dzięki temu można rozróżnić stan przed transakcją od stanu po transakcji. Zmienna stadialna może mieć wiele składowych. W CPN ML jej wartość w danej chwili czasu jest krotką. Niektóre składowe zmiennej stadialnej mogą być listami krotek bardziej szczegółowych danych, czyli tabelami. Także wiersze tych tabel są krotkami, których niektóre składowe mogą być tabelami. Dla przykładu na rysunku 1 pokazano strukturę zmiennej stadialnej zapasu skrzynek o aktualnej wartości (17, skrzynka, magazyn, 4, lista egzemplarzy). Struktura zmiennych stadialnych, wzorowana na strukturze wierszy w tabelach baz danych nie jest przypadkowa, gdyż współczesne systemy zarządzania są systemami informatycznymi zbudowanymi w oparciu o bazy danych. W relacyjnych bazach danych zagnieżdżonym listom krotek z języka CPN ML odpowiadają tabele o związkach wiele do jeden z tabelami macierzystymi. W dalszej części rozdziału strukturę danych w MIDSZ przedstawia się nie poprzez definicje typów danych w języku CPN ML [4, 5], ale jako wykazy atrybutów zbiorów encji oraz schematy związków encji relacyjnej bazy danych. W programie MS Access, który wykorzystano do sporządzenia schematów, są to wykazy nazw kolumn w tabelach oraz diagramy relacji. Rys. 1. Struktura przykładowej zmiennej stadialnej 2 Atrybuty kluczowe danych stałych o obiektach zarządzania Atrybutami kluczowymi zmiennych stadialnych w MIDSZ są między innymi atrybuty kluczowe danych stałych o obiektach zarządzania, a mianowicie danych o jednostkach 264

3 Model informacyjno-decyzyjny struktury danych o obiektach zarządzania organizacyjnych, o wykonywanych w nich operacjach i procesach, o produktach przetwarzanych w tych procesach i o używanych w nich zasobach. Z dotychczasowych prac nad MIDSZ wynika, że są to: c d e g h i j k l m o p q r u numer cech (parametrów) przedmiotów i operacji numer (seryjny) egzemplarza produktu numer egzemplarzy zasobów numer wariantu gotowości jednostki organizacyjnej numer szczebla organizacyjnego numer indywidualnego wykonania operacji numer jednostek organizacyjnych numer ról jednostek organizacyjnych numer ról zasobów numer magazynów produktów i miejsc spoczynku zasobów numer operacji i procesów numer rodzajów przedmiotów, czyli produktów i zasobów (numer pozycji indeksu materiałowego) numer rodzajów jednostek organizacyjnych numer rodzajów zasobów (numer pozycji indeksu materiałowego) numer formuł do obliczania zmiennych parametrów procesów Atrybuty e, g, h, j, k, l, m, o, p, q, r występują w kluczach głównych i obcych tabel omawianych w dalszej części niniejszego rozdziału. Szersze komentarze na temat pojęć reprezentowanych przez nazwy tabel zamieszczono w [7]. Parametry przedmiotów i operacji oraz numeracja egzemplarzy produktów i indywidualnych wykonań operacji jest przedmiotem następnego rozdziału. Tu warto tylko zwrócić uwagę, że w ogólnym przypadku indywidualne wykonanie operacji nie jest kolejnym wykonaniem operacji. Na przykład w n-tym wykonaniu operacji transportu kosza z dokumentami indywidualne wykonania o numerach i= oraz i= mogą dotyczyć odpowiednio 60-u egzemplarzy formularza typu A o numerach d= i 40- u egzemplarzy formularza typu B o numerach d= Numery indywidualne d, i omawiane są wraz z danymi stałymi, bo pełnią tylko funkcję porządkującą, podczas gdy numer wykonania operacji n, w praktyce równy numerowi zlecenia stadialnego, jest numerem pewnego rodzaju decyzji podejmowanych w systemie zarządzania i nie należy do jego danych stałych [5]. 3 Struktura schematu przepływu produktów i zasobów Wszelkie dane o strukturze obiektów zarządzania w MIDSZ dzielą się na: 1) dane o strukturze sieci transakcyjnej, której schemat obrazuje przepływ produktów i zasobów, 2) dane o strukturze zmiennych stadialnych, 3) dane stałe wykorzystywane do opisu struktury danych dwu pierwszych grup. Dlatego w pierwszej kolejności zostaną przedstawione dane, których znajomość umożliwia odtworzenie schematu przepływu produktów i zasobów. Są to wykazy przedmiotów umiejscowionych PM i operacji umiejscowionych OJ oraz zestawienia operacji umiejscowionych z ich umiejscowionymi przedmiotami wejściowymi WEO i wyjściowymi WYO. Te dane są niżej poprzedzone prostszymi wykazami danych strukturalnych i 265

4 M. Zaborowski uzupełnione o zestawienia obrazujące hierarchię organizacyjną operacji i procesów oraz ich wejść i wyjść. Związki między nimi przedstawiono schematycznie na rysunku 2. J wykaz jednostek organizacyjnych atrybuty klucza głównego j atrybuty kluczy obcych q nazwa nazwa jednostki organizacyjnej s numer nadrzędnego systemu organizacyjnego, s J typ typ jednostki organizacyjnej (B system biznesowy, P system produkcyjny, D dostawca, K klient, N środowisko naturalne) Nadrzędny system organizacyjny jest jednostką organizacyjną szczebla wyższego. O wykaz operacji i procesów atrybuty klucza głównego o atrybuty kluczy obcych k nazwa nazwa operacji lub procesu pg główny produkt operacji lub procesu typ typ operacji lub procesu (B proces biznesowy, P proces lub operacja produkcyjna, G operacja lub proces organizacyjny, D dostawa zaopatrzenia, K odbiór produktu przez klientów, N zrzut odpadów do środowiska naturalnego) k K jest numerem roli, w której jednostka organizacyjna może wykonać daną operację. Operacje elementarne są wykonywane w elementarnych jednostkach organizacyjnych. Inne operacje są procesami niższych szczebli. P wykaz rodzajów przedmiotów (produktów i zasobów) atrybuty klucza głównego p nazwa nazwa przedmiotu typ typ przedmiotu (P produkt, D zasób nieodnawialny, Z zasób odnawialny) R wykaz rodzajów zasobów atrybuty klucza głównego r liczba liczba egzemplarzy zasobu danego rodzaju typ typ zasobu (M mobilny, S swobodny, W wymienny) Wykaz R jest podzbiorem wykazu przedmiotów P. M wykaz miejsc przedmiotów (produktów i zasobów) atrybuty klucza głównego m nazwa nazwa miejsca typ typ przedmiotu (jak dla tabeli P) PM wykaz przedmiotów umiejscowionych (produktów i zasobów) atrybuty klucza głównego p, m 266

5 Model informacyjno-decyzyjny struktury danych o obiektach zarządzania Rys. 2. Związki między danymi o strukturze schematu przepływu produktów i zasobów 267

6 M. Zaborowski RM wykaz zasobów umiejscowionych atrybuty klucza głównego r, m liczba liczba egzemplarzy zasobu danego rodzaju o danym miejscu spoczynku E wykaz egzemplarzy zasobów atrybuty klucza głównego e atrybuty kluczy obcych r, m nazwa nazwa egzemplarza zasobu OJ wykaz operacji i procesów umiejscowionych atrybuty klucza głównego o, j atrybuty kluczy obcych pg, mg nazwa nazwa operacji lub procesu pg P, mg M są odpowiednio numerami głównych produktów operacji i ich miejsc. WEO wykaz biernych stadiów wejściowych operacji umiejscowionych atrybuty klucza głównego o, j, p, m atrybuty kluczy obcych pg, mg zuz współczynnik zużycia lub poboru przedmiotu (p, m) w jednym wykonaniu operacji (o, j) WYO wykaz biernych stadiów wyjściowych operacji umiejscowionych atrybuty klucza głównego o, j, p, m prod współczynnik produkcji lub zwrotu przedmiotu (p, m) w jednym wykonaniu operacji (o, j) ST wykaz stadiów czynnych procesów atrybuty klucza głównego pr, o pr O jest numerem procesu w wykazie operacji i procesów, natomiast o O jest numerem operacji wykonywanej w jednym ze stadiów czynnych procesu pr STA wykaz stadiów czynnych procesów umiejscowionych atrybuty klucza głównego pr, s, o, j (pr, s) OJ jest identyfikatorem procesu pr O umiejscowionego w systemie organizacyjnym s J, natomiast (o, j) OJ jest identyfikatorem operacji umiejscowionej w jednym z jego stadiów czynnych. STP wykaz stadiów biernych procesów umiejscowionych atrybuty klucza głównego pr, s, p, m (pr, s) OJ jest identyfikatorem procesu umiejscowionego, natomiast (p, m) PM jest identyfikatorem przedmiotu umiejscowionego w jednym z jego stadiów biernych. WEP wykaz biernych stadiów wejściowych do stadiów czynnych procesów umiejscowionych atrybuty klucza głównego pr, s, o, j, p, m 268

7 Model informacyjno-decyzyjny struktury danych o obiektach zarządzania WYP wykaz biernych stadiów wyjściowych ze stadiów czynnych procesów umiejscowionych atrybuty klucza głównego pr, s, o, j, p, m 4 Wejścia i wyjścia operacji oraz zestawienia materiałowe Do zarządzania zmianami parametrów procesów, co jest przedmiotem następnych dwu rozdziałów, potrzebne są wejścia WE i wyjścia WY operacji, które można wyprowadzić z wejść WEO i wyjść WYO operacji umiejscowionych (rys. 3): WE wykaz produktów wejściowych operacji atrybuty klucza głównego o, p zuz współczynnik zużycia produktu p w operacji o WY wykaz produktów wyjściowych operacji atrybuty klucza głównego o, p prod współczynnik produkcji produktu p w operacji o Ponadto, ze znajomości produktów głównych (pg, mg) operacji umiejscowionych OJ oraz ich wejść WEO można wyprowadzić zestawienie materiałowe BOM, znane ze standardu MRP II [3] i ze wszystkich praktycznych realizacji współczesnych systemów ERP. Odpowiednie odwzorowania funkcyjne widać na diagramie z rysunku 3 jako związki jeden do jeden i wiele do jeden. Oczywiście, jak w standardzie MRP II, przy konstrukcji drzew struktury wyrobów finalnych pomija się produkty uboczne. Jest to jeden Rys. 3. Związki między wejściami i wyjściami operacji oraz zestawieniami materiałowymi 269

8 M. Zaborowski z wielu przykładów na zawieranie się referencyjnych modeli systemów zarządzania w metamodelu MIDSZ. W odwzorowaniach biorą udział tabele: WEOWY wykaz wejściowych produktów umiejscowionych tych operacji umiejscowionych, które mają produkty wyjściowe atrybuty klucza głównego o, j, p, m atrybuty kluczy obcych pg, mg zuz współczynnik zużycia produktu (p, m) w jednym wykonaniu operacji (o, j) BOMM umiejscowione zestawienie materiałowe atrybuty klucza głównego pn, mn, p, m zuz współczynnik zużycia produktu umiejscowionego (p, m) na jednostkę umiejscowionego produktu wyjściowego (pn, mn) BOM zestawienie materiałowe atrybuty klucza głównego pn, p zuz współczynnik zużycia produktu p na jednostkę produktu wyjściowego pn 5 Warianty gotowości, typy i role jednostek organizacyjnych oraz role zasobów W przeciwieństwie do innych modeli systemów zarządzania, MIDSZ zawiera formalny opis operacji zmian organizacyjnych, których celem są zmiany stanów gotowości jednostek organizacyjnych [7]. Decyzje o inicjacji operacji organizacyjnych na podstawie koordynacyjnych planów produkcyjnych są podejmowane w warstwach zarządzania organizacyjnego systemami produkcyjnymi [6], które w MIDSZ występują dodatkowo, obok spotykanych w innych modelach warstw zarządzania koordynacyjnego i wykonawczego. Co więcej, pojęcia jednostki organizacyjnej i zasobu są w MIDSZ interpretowane inaczej niż w innych modelach. W [1] zasób jest synonimem aktywnego uczestnika procesu. W standardach BPMI i WFMC [9], [10] zasób jest szczególnym przypadkiem uczestnika, którym może być człowiek, zasób innego rodzaju lub jednostka organizacyjna. W MIDSZ operacje są wykonywane tylko przez jednostki organizacyjne, a nie przez zasoby, które są przedmiotami w stadiach biernych, podobnie jak produkty. Zatem zamiast o rolach zasobu (uczestnika), w MIDSZ mówi się o rolach jednostek organizacyjnych. Są to rozłączne podzbiory zbioru wszystkich operacji wykonywanych w danej organizacji. Zasoby nie wykonują operacji, ale są w nich używane w określonych rolach. Jednostki organizacyjne, ich warianty gotowości oraz role zasobów są w MIDSZ interpretowane podobnie jak role jednostek organizacyjnych, czyli jako odpowiednie podzbiory zbioru wszystkich dopuszczalnych operacji. Role jednostek organizacyjnych są jednakowe dla różnych jednostek tego samego rodzaju. Wzajemne związki między tymi pojęciami przedstawiono schematycznie na rysunkach 4 i 5. Schematy te odnoszą się do omawianych już tabel J, O, R, OJ oraz do tabel przedstawionych niżej: 270

9 Model informacyjno-decyzyjny struktury danych o obiektach zarządzania Rys. 4. Związki między wariantami gotowości jednostek organizacyjnych i operacjami oraz zasobami w określonych rolach Rys. 5. Związki między wariantami gotowości jednostek organizacyjnych i rolami dopuszczalnymi dla ich rodzajów oraz rolami używanych w nich zasobów 271

10 M. Zaborowski K wykaz ról jednostek organizacyjnych atrybuty klucza głównego k nazwa nazwa roli jednostek organizacyjnych L wykaz ról zasobów atrybuty klucza głównego l nazwa nazwa roli zasobów Q wykaz rodzajów jednostek organizacyjnych atrybuty klucza głównego q nazwa nazwa rodzaju jednostki organizacyjnej typ typ jednostki organizacyjnej (jak dla tabeli J) RL wykaz dopuszczalnych ról zasobów atrybuty klucza głównego r, l ORL wykaz ról zasobów potrzebnych w operacjach i procesach atrybuty klucza głównego o, r, l atrybuty kluczy obcych k QK wykaz ról dla określonych rodzajów jednostek organizacyjnych atrybuty klucza głównego q, k QKRL zestawienie ról zasobów potrzebnych do operacji wykonywanych w określonych rolach jednostek organizacyjnych określonego typu atrybuty klucza głównego q, k, r, l KRL zestawienie ról zasobów potrzebnych do operacji wykonywanych w określonych rolach jednostek organizacyjnych atrybuty klucza głównego k, r, l JG wykaz wariantów gotowości jednostek organizacyjnych atrybuty klucza głównego j, g atrybuty kluczy obcych q OJG przydział operacji i procesów do wariantów gotowości jednostek organizacyjnych atrybuty klucza głównego o, j, g atrybuty kluczy obcych k, q OJGRL wykaz ról zasobów używanych w operacjach dopuszczalnych w wariantach gotowości jednostek organizacyjnych atrybuty klucza głównego o, j, g, r, l atrybuty kluczy obcych k, q liczba liczba egzemplarzy zasobu używanych w danej roli do operacji w jednostce organizacyjnej 272

11 Model informacyjno-decyzyjny struktury danych o obiektach zarządzania JGRL wykaz ról zasobów używanych w operacjach jednostek organizacyjnych atrybuty klucza głównego j, g, r, l atrybuty kluczy obcych q liczba liczba egzemplarzy zasobu używanych w danej roli w danej jednostce organizacyjnej JGR wykaz rodzajów zasobów używanych w operacjach jednostek organizacyjnych atrybuty klucza głównego j, g, r atrybuty kluczy obcych q liczba liczba egzemplarzy zasobu używanych w jednostce organizacyjnej 6 Wnioski W MIDSZ struktura wszelkich danych o dowolnym obiekcie zarządzania może być opisana za pomocą tylko 14 atrybutów kluczowych i związków między nimi. Do rozróżniania klas informacji i decyzji dotyczących omawianych tu jednostek organizacyjnych, operacji, procesów, produktów i zasobów wystarczy niewielka liczba dodatkowych atrybutów kluczowych. Dzięki temu, przy całej ogólności MIDSZ, jego struktura jest stosunkowo prosta. Literatura 1. van der Aalst W., van Hee K.: Workflow Management. Models, Methods and Systems. MIT Press, Jensen K.: Coloured Petri Nets. Springer-Verlag. Berlin Landvater D.V., Gray C.D.: MRP II Standard System, Oliver Wight Publications, Zaborowski M.: Zarys struktury danych modelu informacyjno-decyzyjnego systemów zarządzania. W: Kozielski St. i inni (red.) Bazy danych. Modele, technologie, narzędzia. Analiza danych i wybrane zastosowania, WKŁ 2005, str Zaborowski M.: Modele elementarnych operacji biznesowych. Rozdział 1.5 w A. Kwiecień, K. Wódz (red.) Techniczne i społeczne problemy zastosowania internetu, WKŁ 2005, str Zaborowski M.: Model informacyjno-decyzyjny struktury funkcjonalnej systemów produkcyjnych. W: Knosala R. (red.) Komputerowo Zintegrowane Zarządzanie, Oficyna Wyd. Polskiego Towarzystwa Zarządzania Produkcją, Opole 2006, tom II, str Zaborowski M.: Model informacyjno-decyzyjny zarządzania zasobami. Rozdział 5 w M. Gruz, M. Lisiński (red.), P. Markiewicz, H. Walica, M. Zaborowski Zarządzanie zasobami w przedsiębiorstwie. Preprint

12

Projektowanie bazy danych przykład

Projektowanie bazy danych przykład Projektowanie bazy danych przykład Pierwszą fazą tworzenia projektu bazy danych jest postawienie definicji celu, założeń wstępnych i określenie podstawowych funkcji aplikacji. Każda baza danych jest projektowana

Bardziej szczegółowo

Relacyjny model baz danych, model związków encji, normalizacje

Relacyjny model baz danych, model związków encji, normalizacje Relacyjny model baz danych, model związków encji, normalizacje Wyklad 3 mgr inż. Maciej Lasota mgr inż. Karol Wieczorek Politechnika Świętokrzyska Katedra Informatyki Kielce, 2009 Definicje Operacje na

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektroniki Politechniki Wrocławskiej. Kierunek: Informatyka Specjalność: InŜynieria Systemów Informatycznych

Wydział Elektroniki Politechniki Wrocławskiej. Kierunek: Informatyka Specjalność: InŜynieria Systemów Informatycznych Wydział Elektroniki Politechniki Wrocławskiej Kierunek: Informatyka Specjalność: InŜynieria Systemów Informatycznych Projekt z przedmiotu Komputerowe Systemy Zarządzania (INE3608) pt. System. Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

SIMPLE.APS optymalizacja w planowaniu produkcji

SIMPLE.APS optymalizacja w planowaniu produkcji SIMPLE.APS optymalizacja w planowaniu produkcji 23 czerwca 2010 Agenda: 1. Umiejscowienie SIMPLE.APS 2. Funkcjonalność 3. Tworzenie modelu: Definiowanie wydziałów produkcyjnych Definiowanie umiejętnosci

Bardziej szczegółowo

LOGISTYKA PRODUKCJI. dr inż. Andrzej KIJ

LOGISTYKA PRODUKCJI. dr inż. Andrzej KIJ LOGISTYKA PRODUKCJI dr inż. Andrzej KIJ TEMAT ĆWICZENIA: PLANOWANIE POTRZEB MATERIAŁOWYCH METODA MRP Opracowane na podstawie: Praca zbiorowa pod redakcją, A. Kosieradzkiej, Podstawy zarządzania produkcją

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38 Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem zajęcia 1 dr Jakub Boratyński pok. A38 Program zajęć Bazy danych jako podstawowy element systemów informatycznych wykorzystywanych

Bardziej szczegółowo

Definicja bazy danych TECHNOLOGIE BAZ DANYCH. System zarządzania bazą danych (SZBD) Oczekiwania wobec SZBD. Oczekiwania wobec SZBD c.d.

Definicja bazy danych TECHNOLOGIE BAZ DANYCH. System zarządzania bazą danych (SZBD) Oczekiwania wobec SZBD. Oczekiwania wobec SZBD c.d. TECHNOLOGIE BAZ DANYCH WYKŁAD 1 Wprowadzenie do baz danych. Normalizacja. (Wybrane materiały) Dr inż. E. Busłowska Definicja bazy danych Uporządkowany zbiór informacji, posiadający własną strukturę i wartość.

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Modele danych

Baza danych. Modele danych Rola baz danych Systemy informatyczne stosowane w obsłudze działalności gospodarczej pełnią funkcję polegającą na gromadzeniu i przetwarzaniu danych. Typowe operacje wykonywane na danych w systemach ewidencyjno-sprawozdawczych

Bardziej szczegółowo

Systemy baz danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi

Systemy baz danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Systemy baz danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Proces zarządzania danymi Zarządzanie danymi obejmuje czynności: gromadzenie

Bardziej szczegółowo

Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych. Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska

Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych. Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Wprowadzenie Modelowanie biznesowe jest stykiem między

Bardziej szczegółowo

Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej. Polskiej Akademii Nauk

Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej. Polskiej Akademii Nauk Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej Polskiej Akademii Nauk Mgr inż. Paweł Buchwald Symulacja informacyjno decyzyjnych systemów zarządzania Autoreferat rozprawy doktorskiej Promotor Dr hab. inż.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych mgr inż. Krzysztof Szałajko Czym jest baza danych? Co rozumiemy przez dane? Czym jest system zarządzania bazą danych? 2 / 25 Baza danych Baza danych

Bardziej szczegółowo

IFS Applications 2003 - Instrukcja II Magazyny, pozycje magazynowe i struktury produktowe

IFS Applications 2003 - Instrukcja II Magazyny, pozycje magazynowe i struktury produktowe IFS Applications 2003 - Instrukcja II Magazyny, pozycje magazynowe i struktury produktowe NALEŻY URUCHOMIĆ PROGRAM IFS APPLICATIONS 2003 DYSTRYBUCJA WYDZIAŁY I MAGAZYNY 29. GRUPY LOKALIZACJI Magazyn Lokalizacje

Bardziej szczegółowo

Program wykładu. zastosowanie w aplikacjach i PL/SQL;

Program wykładu. zastosowanie w aplikacjach i PL/SQL; Program wykładu 1 Model relacyjny (10 godz.): podstawowe pojęcia, języki zapytań (algebra relacji, relacyjny rachunek krotek, relacyjny rachunek dziedzin), zależności funkcyjne i postaci normalne (BCNF,

Bardziej szczegółowo

Microsoft Access materiały pomocnicze do ćwiczeń cz. 1

Microsoft Access materiały pomocnicze do ćwiczeń cz. 1 Microsoft Access materiały pomocnicze do ćwiczeń cz. 1 I. Tworzenie bazy danych za pomocą kreatora Celem ćwiczenia jest utworzenie przykładowej bazy danych firmy TEST, zawierającej informacje o pracownikach

Bardziej szczegółowo

ZARYS STRUKTURY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ENERGETYKI PROSUMENCKIEJ

ZARYS STRUKTURY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ENERGETYKI PROSUMENCKIEJ Mirosław Zaborowski ZARYS STRUKTURY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA I STEROWANIA PROCESAMI ENERGETYKI PROSUMENCKIEJ zaborowski.miroslaw@gmail.com 204 02 25 Plan prezentacji. Struktura oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna

Technologia informacyjna Technologia informacyjna Pracownia nr 9 (studia stacjonarne) - 05.12.2008 - Rok akademicki 2008/2009 2/16 Bazy danych - Plan zajęć Podstawowe pojęcia: baza danych, system zarządzania bazą danych tabela,

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 Bazy Danych LITERATURA C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 J. D. Ullman, Systemy baz danych, WNT - W-wa, 1998 J. D. Ullman, J. Widom, Podstawowy

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych. Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl

Bazy Danych. Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych. Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl Bazy Danych Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl Literatura i inne pomoce Silberschatz A., Korth H., S. Sudarshan: Database

Bardziej szczegółowo

Transformacja modelu ER do modelu relacyjnego

Transformacja modelu ER do modelu relacyjnego Transformacja modelu ER do modelu relacyjnego Wykład przygotował: Robert Wrembel BD wykład 4 (1) 1 Plan wykładu Transformacja encji Transformacja związków Transformacja hierarchii encji BD wykład 4 (2)

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE PRZEPŁYWU DANYCH

MODELOWANIE PRZEPŁYWU DANYCH MODELOWANIE PRZEPŁYWU DANYCH 1. Diagram przepływu danych (DFD) 2. Weryfikacja modelu strukturalnego za pomocą DFD Modelowanie SI - GHJ 1 Definicja i struktura DFD Model części organizacji rozważany z punktu

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 5 / 6 1. ZAŁOŻENIE KONTA

LABORATORIUM 5 / 6 1. ZAŁOŻENIE KONTA LABORATORIUM 5 / 6 Systemy informatyczne w zarządzaniu produkcją Qcadoo MES Qcadoo MES - internetowa aplikacja do zarządzania produkcją dla Małych i Średnich Firm. Pozwala na zarządzanie i monitorowanie

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS I ZAKRES ZASTOSOWAŃ SZKIELETOWEGO SYSTEMU STEROWANIA PROCESAMI PRZEDSIĘBIORSTWA

OGÓLNY OPIS I ZAKRES ZASTOSOWAŃ SZKIELETOWEGO SYSTEMU STEROWANIA PROCESAMI PRZEDSIĘBIORSTWA OGÓLNY OPIS I ZAKRES ZASTOSOWAŃ SZKIELETOWEGO SYSTEMU STEROWANIA PROCESAMI PRZEDSIĘBIORSTWA Mirosław ZABOROWSKI Streszczenie: Szkieletowy system EPC (Enterprise Resource Control) jest uniwersalnym modelem

Bardziej szczegółowo

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni Akademia Morska w Gdyni Gdynia 2004 1. Podstawowe definicje Baza danych to uporządkowany zbiór danych umożliwiający łatwe przeszukiwanie i aktualizację. System zarządzania bazą danych (DBMS) to oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi Definicja procesu Proces jest jednostką pracy obejmującą wiele czynności, wykonywanych w ogólności przez różnych wykonawców i w sposób współbieżny. Proces

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS

LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI INSTYTUT INFORMATYKI I ELEKTROTECHNIKI ZAKŁAD INŻYNIERII KOMPUTEROWEJ Przygotowali: mgr inż. Arkadiusz Bukowiec mgr inż. Remigiusz Wiśniewski LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

Graficzna notacja procesów biznesowych BPMN. Porównanie z notacja UML. Jakub Morkis, Piotr Chmielewski

Graficzna notacja procesów biznesowych BPMN. Porównanie z notacja UML. Jakub Morkis, Piotr Chmielewski Graficzna notacja procesów biznesowych BPMN. Porównanie z notacja UML Jakub Morkis, Piotr Chmielewski BPMN - Historia Formowanie grumy tworzącej notację Sierpień 2001, 58 członków reprezentujących 35 firm,

Bardziej szczegółowo

Paweł Gołębiewski. Softmaks.pl Sp. z o.o. ul. Kraszewskiego 1 85-240 Bydgoszcz www.softmaks.pl kontakt@softmaks.pl

Paweł Gołębiewski. Softmaks.pl Sp. z o.o. ul. Kraszewskiego 1 85-240 Bydgoszcz www.softmaks.pl kontakt@softmaks.pl Paweł Gołębiewski Softmaks.pl Sp. z o.o. ul. Kraszewskiego 1 85-240 Bydgoszcz www.softmaks.pl kontakt@softmaks.pl Droga na szczyt Narzędzie Business Intelligence. Czyli kiedy podjąć decyzję o wdrożeniu?

Bardziej szczegółowo

Pojęcie systemu informacyjnego i informatycznego

Pojęcie systemu informacyjnego i informatycznego BAZY DANYCH Pojęcie systemu informacyjnego i informatycznego DANE wszelkie liczby, fakty, pojęcia zarejestrowane w celu uzyskania wiedzy o realnym świecie. INFORMACJA - znaczenie przypisywane danym. SYSTEM

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH LABORATORIUM. Studia niestacjonarne I stopnia

BAZY DANYCH LABORATORIUM. Studia niestacjonarne I stopnia BAZY DANYCH LABORATORIUM Studia niestacjonarne I stopnia Gdańsk, 2011 1. Cel zajęć Celem zajęć laboratoryjnych jest wyrobienie praktycznej umiejętności tworzenia modelu logicznego danych a nastepnie implementacji

Bardziej szczegółowo

Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych

Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych Rodzaje baz danych Bazy danych można podzielić wg struktur organizacji danych, których używają. Można podzielić je na: Bazy proste Bazy złożone Bazy proste Bazy

Bardziej szczegółowo

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika Prowadzący: Dr inż. Jacek Habel Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Zakład Projektowania Procesów

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI

Bazy danych. Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI Bazy danych Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI Wszechnica Poranna Trzy tematy: 1. Bazy danych - jak je ugryźć? 2. Język SQL podstawy zapytań. 3. Mechanizmy wewnętrzne baz danych czyli co

Bardziej szczegółowo

Paweł Kurzawa, Delfina Kongo

Paweł Kurzawa, Delfina Kongo Paweł Kurzawa, Delfina Kongo Pierwsze prace nad standaryzacją Obiektowych baz danych zaczęły się w roku 1991. Stworzona została grupa do prac nad standardem, została ona nazwana Object Database Management

Bardziej szczegółowo

Wsparcie koncepcji Lean Manufacturing w przemyśle przez systemy IT/ERP

Wsparcie koncepcji Lean Manufacturing w przemyśle przez systemy IT/ERP Wsparcie koncepcji Lean Manufacturing w przemyśle przez systemy IT/ERP Konrad Opala 27 kwiecień 2010 Zasady Lean Manufacturing Dokładnie ustalić wartość dla każdego produktu Zidentyfikować strumień wartości

Bardziej szczegółowo

technologii informacyjnych kształtowanie , procesów informacyjnych kreowanie metod dostosowania odpowiednich do tego celu środków technicznych.

technologii informacyjnych kształtowanie , procesów informacyjnych kreowanie metod dostosowania odpowiednich do tego celu środków technicznych. Informatyka Coraz częściej informatykę utoŝsamia się z pojęciem technologii informacyjnych. Za naukową podstawę informatyki uwaŝa się teorię informacji i jej związki z naukami technicznymi, np. elektroniką,

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA. 2) Kod przedmiotu: ROZ-L3-20

KARTA PRZEDMIOTU. 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA. 2) Kod przedmiotu: ROZ-L3-20 Z1-PU7 WYDANIE N2 Strona: 1 z 5 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA 3) Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2014/2015 2) Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia Kurs Administrator baz danych skierowany jest przede wszystkim do osób zamierzających rozwijać umiejętności w zakresie administrowania bazami danych.

Bardziej szczegółowo

2010-10-21 PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH MODEL DANYCH. Relacyjny model danych Struktury danych Operacje Integralność danych Algebra relacyjna HISTORIA

2010-10-21 PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH MODEL DANYCH. Relacyjny model danych Struktury danych Operacje Integralność danych Algebra relacyjna HISTORIA PLAN WYKŁADU Relacyjny model danych Struktury danych Operacje Integralność danych Algebra relacyjna BAZY DANYCH Wykład 2 dr inż. Agnieszka Bołtuć MODEL DANYCH Model danych jest zbiorem ogólnych zasad posługiwania

Bardziej szczegółowo

OBIEG INFORMACJI I WSPOMAGANIE DECYZJI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH

OBIEG INFORMACJI I WSPOMAGANIE DECYZJI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH OBIEG INFORMACJI I WSPOMAGANIE DECYZJI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH AGENDA Prezentacja firmy Tecna Informacja i jej przepływ Workflow i BPM Centralny portal informacyjny Wprowadzanie danych do systemu Interfejsy

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: BAZY DANYCH 2. Kod przedmiotu: Bda 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka 5. Specjalność: Informatyka Stosowana

Bardziej szczegółowo

INFORMATYCZNE SYSTEMY ZARZĄDZANIA

INFORMATYCZNE SYSTEMY ZARZĄDZANIA Dyspozycje do sprawozdania z ćwiczeń laboratoryjnych do przedmiotu INFORMATYCZNE SYSTEMY ZARZĄDZANIA Str. 1 Wydział Informatyki i Zarządzania Wrocław, dnia 24/02/2014 r. Dyspozycje do sprawozdania z ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

Dział Temat lekcji Ilość lekcji. godz. 1 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 3

Dział Temat lekcji Ilość lekcji. godz. 1 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 3 rzedmiot : Systemy baz Rok szkolny : 2015/2016 Klasa : INF godz. x 0 = 90 godz. Zawód : technik informatyk; symbol 5120 rowadzący : Jacek Herbut, Henryk Kuczmierczyk Henryk Kuczmierczyk Numer Dział Temat

Bardziej szczegółowo

2. Tabele w bazach danych

2. Tabele w bazach danych 1. Uczeń: Uczeń: 2. Tabele w bazach danych a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości zna sposób wstawiania tabeli do bazy danych, wie, w jaki sposób rozplanować położenie pól i tabel w tworzonej bazie, zna pojęcia

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Baza danych to:

Baza danych. Baza danych to: Baza danych Baza danych to: zbiór danych o określonej strukturze, zapisany na zewnętrznym nośniku (najczęściej dysku twardym komputera), mogący zaspokoić potrzeby wielu użytkowników korzystających z niego

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH

MODELOWANIE SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH MODELOWANIE SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH Wykładowca: dr inż. Grażyna Hołodnik-Janczura Instytut Organizacji i Zarządzania Politechnika Wrocławska GHJ 1 LITERATURA 1. Barker R., Longman C., CASE*Method: Modelowanie

Bardziej szczegółowo

Definicje. Algorytm to:

Definicje. Algorytm to: Algorytmy Definicje Algorytm to: skończony ciąg operacji na obiektach, ze ściśle ustalonym porządkiem wykonania, dający możliwość realizacji zadania określonej klasy pewien ciąg czynności, który prowadzi

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. wprowadzenie teoretyczne. Piotr Prekurat 1

Bazy danych. wprowadzenie teoretyczne. Piotr Prekurat 1 Bazy danych wprowadzenie teoretyczne Piotr Prekurat 1 Baza danych Jest to zbiór danych lub jakichkolwiek innych materiałów i elementów zgromadzonych według określonej systematyki lub metody. Zatem jest

Bardziej szczegółowo

PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH GŁÓWNE ETAPY PROJEKTOWANIA BAZY MODELOWANIE LOGICZNE

PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH GŁÓWNE ETAPY PROJEKTOWANIA BAZY MODELOWANIE LOGICZNE PLAN WYKŁADU Modelowanie logiczne Transformacja ERD w model relacyjny Odwzorowanie encji Odwzorowanie związków Odwzorowanie specjalizacji i generalizacji BAZY DANYCH Wykład 7 dr inż. Agnieszka Bołtuć GŁÓWNE

Bardziej szczegółowo

2. Ogólne narzędzia controllingowe

2. Ogólne narzędzia controllingowe Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling w zintegrowanych systemach zarzadzania 1 Prof. dr hab. Paul-Dieter Kluge Dr inż. Krzysztof Witkowski Mgr. inż. Paweł Orzeszko Controlling w zintegrowanych systemach

Bardziej szczegółowo

Bazy danych - wykład wstępny

Bazy danych - wykład wstępny Bazy danych - wykład wstępny Wykład: baza danych, modele, hierarchiczny, sieciowy, relacyjny, obiektowy, schemat logiczny, tabela, kwerenda, SQL, rekord, krotka, pole, atrybut, klucz podstawowy, relacja,

Bardziej szczegółowo

Bilansowanie zasobów w zintegrowanych systemach zarządzania produkcją. prof. PŁ dr inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.

Bilansowanie zasobów w zintegrowanych systemach zarządzania produkcją. prof. PŁ dr inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof. Bilansowanie zasobów w zintegrowanych systemach zarządzania produkcją prof. PŁ dr inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Zagadnienia: 1. Zasoby przedsiębiorstwa 2. Bilansowanie zasobów wg

Bardziej szczegółowo

77. Modelowanie bazy danych rodzaje połączeń relacyjnych, pojęcie klucza obcego.

77. Modelowanie bazy danych rodzaje połączeń relacyjnych, pojęcie klucza obcego. 77. Modelowanie bazy danych rodzaje połączeń relacyjnych, pojęcie klucza obcego. Przy modelowaniu bazy danych możemy wyróżnić następujące typy połączeń relacyjnych: jeden do wielu, jeden do jednego, wiele

Bardziej szczegółowo

Systemy informatyczne. Modelowanie danych systemów informatycznych

Systemy informatyczne. Modelowanie danych systemów informatycznych Modelowanie danych systemów informatycznych Diagramy związków encji Entity-Relationship Diagrams Modelowanie danych diagramy związków encji ERD (ang. Entity-Relationship Diagrams) diagramy związków encji

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERII ZARZĄDZANIA MRP II

INŻYNIERII ZARZĄDZANIA MRP II LABORATORIUM INŻYNIERII ZARZĄDZANIA MRP II Ćwiczenie 1 Temat: Projekt przykładowej fabryki o produkcji dyskretnej (dane stałe) Opracował: Paweł Sitek Kielce 2004 1. Wprowadzenie Każdy system produkcyjny

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych dr inż. Adam Iwaniak Infrastruktura Danych Przestrzennych w Polsce i Europie Seminarium, AR Wrocław

Bardziej szczegółowo

RELACYJNE BAZY DANYCH

RELACYJNE BAZY DANYCH RELACYJNE BAZY DANYCH Aleksander Łuczyk Bielsko-Biała, 15 kwiecień 2015 r. Ludzie używają baz danych każdego dnia. Książka telefoniczna, zbiór wizytówek przypiętych nad biurkiem, encyklopedia czy chociażby

Bardziej szczegółowo

Program szkoleniowy Efektywni50+ Moduł IV Podstawy relacyjnych baz danych i język SQL

Program szkoleniowy Efektywni50+ Moduł IV Podstawy relacyjnych baz danych i język SQL Program szkoleniowy Efektywni50+ Moduł IV Podstawy relacyjnych baz danych i język SQL 1 Podstawy relacyjnego modelu danych. 3h UWAGA: Temat zajęć jest typowo teoretyczny i stanowi wprowadzenie do zagadnień

Bardziej szczegółowo

Nowości oraz trendy w obszarze BPM nurty i kierunki rozwoju. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów

Nowości oraz trendy w obszarze BPM nurty i kierunki rozwoju. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Nowości oraz trendy w obszarze BPM nurty i kierunki rozwoju Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów O mnie qod 1991 roku w branży IT i zarządzania jako analityk projektant rozwiązań qod

Bardziej szczegółowo

Program nauczania. Systemy baz danych. technik informatyk 351203

Program nauczania. Systemy baz danych. technik informatyk 351203 Program nauczania Systemy baz technik informatyk 351203 Treści nauczania Lp. Temat Liczba godzin Efekty kształcenia 1. Zapoznanie z pojęciem baz 53 1. Pojęcie bazy podstawowe definicje 2 PKZ(E.b)11 2.

Bardziej szczegółowo

JĘZYKI PROGRAMOWANIA STEROWNIKÓW

JĘZYKI PROGRAMOWANIA STEROWNIKÓW JĘZYKI PROGRAMOWANIA STEROWNIKÓW dr inż. Wiesław Madej Wstęp Języki programowania sterowników 15 h wykład 15 h dwiczenia Konsultacje: - pokój 325A - środa 11 14 - piątek 11-14 Literatura Tadeusz Legierski,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki klasa 3

Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki klasa 3 Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki klasa 3 0. Logo [6 godz.] PODSTAWA PROGRAMOWA: Rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji z wykorzystaniem komputera, stosowanie podejścia algorytmicznego.

Bardziej szczegółowo

Systemy ERP. dr inż. Andrzej Macioł http://amber.zarz.agh.edu.pl/amaciol/

Systemy ERP. dr inż. Andrzej Macioł http://amber.zarz.agh.edu.pl/amaciol/ Systemy ERP dr inż. Andrzej Macioł http://amber.zarz.agh.edu.pl/amaciol/ Źródło: Materiały promocyjne firmy BaaN Inventory Control Jako pierwsze pojawiły się systemy IC (Inventory Control) - systemy zarządzania

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Rozkład zgodny

Bardziej szczegółowo

Karty katalogowe 2012 PZI TARAN

Karty katalogowe 2012 PZI TARAN MUNICOM.premium Karty katalogowe 2012 PZI TARAN MUNICOM.premium by PZI TARAN System MUNICOM.premium jest zintegrowanym pakietem oprogramowania do wspomagania zarządzania przedsiębiorstwem Autorem systemu

Bardziej szczegółowo

Oracle11g: Wprowadzenie do SQL

Oracle11g: Wprowadzenie do SQL Oracle11g: Wprowadzenie do SQL OPIS: Kurs ten oferuje uczestnikom wprowadzenie do technologii bazy Oracle11g, koncepcji bazy relacyjnej i efektywnego języka programowania o nazwie SQL. Kurs dostarczy twórcom

Bardziej szczegółowo

METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE. Wykład 02

METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE. Wykład 02 METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE Wykład 02 NAJPROSTSZY PROGRAM /* (Prawie) najprostszy przykład programu w C */ /*==================*/ /* Między tymi znaczkami można pisać, co się

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE z przedmiotu specjalizacja dla klasy IV mechatroniczna z działu Wstęp do sterowników PLC bardzo WYMAGANIA Uczeń potrafi scharakteryzować sterowniki PLC, budowę sterownika PLC oraz określić rodzaje języków

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 9. Część I. Podstawy teoretyczne zintegrowanych systemów zarządzania

Wstęp... 9. Część I. Podstawy teoretyczne zintegrowanych systemów zarządzania Wstęp... 9 Część I. Podstawy teoretyczne zintegrowanych systemów zarządzania 1. Systemy informatyczne zarządzania... 13 1.1. System informacyjny, system informatyczny, system informatyczny zarządzania...

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne Konkurencja a procesy operacyjne W czasie nasilających się procesów globalizacyjnych akcent działań konkurencyjnych przesuwa się z obszaru generowania znakomitych

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA

POLITECHNIKA OPOLSKA POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Laboratorium Podstaw Inżynierii Jakości Ćwiczenie nr 2 Temat: Schemat blokowy (algorytm) procesu selekcji wymiarowej

Bardziej szczegółowo

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym konceptualnym modelem danych jest tzw. model związków encji (ERM

Bardziej szczegółowo

www.streamsoft.pl Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

www.streamsoft.pl Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI I PROCESAMI. Mapowanie procesów AUTOR: ADAM KOLIŃSKI ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI I PROCESAMI. Mapowanie procesów

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI I PROCESAMI. Mapowanie procesów AUTOR: ADAM KOLIŃSKI ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI I PROCESAMI. Mapowanie procesów 1 ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI I PROCESAMI MAPOWANIE PROCESÓW 2 Tworzenie szczegółowego schematu przebiegu procesu, obejmujące wejścia, wyjścia oraz działania i zadania w kolejności ich występowania. Wymaga

Bardziej szczegółowo

Procesowa specyfikacja systemów IT

Procesowa specyfikacja systemów IT Procesowa specyfikacja systemów IT BOC Group BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management Office

Bardziej szczegółowo

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia ZP/ITS/11/2012 Załącznik nr 1a do SIWZ ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest: Przygotowanie zajęć dydaktycznych w postaci kursów e-learningowych przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z INŻYNIERII ZARZĄDZANIA- MRP II

LABORATORIUM Z INŻYNIERII ZARZĄDZANIA- MRP II LABORATORIUM Z INŻYNIERII ZARZĄDZANIA- MRP II Ćwiczenie 4 Temat: Wprowadzanie struktury produkcyjnej i marszrut technologicznych. Opracowali: Sitek Paweł Jarosław Wikarek Kielce 2004 Wydziały produkcyjne

Bardziej szczegółowo

Pytania z przedmiotu Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw

Pytania z przedmiotu Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw Pytania z przedmiotu Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw 1. Wymienić etapy rozwoju logistyki. 2. Podaj definicje logistyki. 3. Jakie wnioski wypływają z definicji określającej, co to jest logistyka?

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE: SŁAWOMIR APANOWICZ

OPRACOWANIE: SŁAWOMIR APANOWICZ PROJEKTOWANIE RELACYJNEJ BAZY DANYCH OPRACOWANIE: SŁAWOMIR APANOWICZ 1. Ogólne informacje o projektowaniu bazy danych Przystępując do projektowania bazy danych należy określić jej cel oraz zadania, jakie

Bardziej szczegółowo

Modelowanie danych, projektowanie systemu informatycznego

Modelowanie danych, projektowanie systemu informatycznego Modelowanie danych, projektowanie systemu informatycznego Modelowanie odwzorowanie rzeczywistych obiektów świata rzeczywistego w systemie informatycznym Modele - konceptualne reprezentacja obiektów w uniwersalnym

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Rozkład wymagający

Bardziej szczegółowo

Logistyka i Zarządzanie Łańcuchem Dostaw. Opracował: prof. zw dr hab. Jarosław Witkowski

Logistyka i Zarządzanie Łańcuchem Dostaw. Opracował: prof. zw dr hab. Jarosław Witkowski Logistyka i Zarządzanie Łańcuchem Dostaw Opracował: prof. zw dr hab. Jarosław Witkowski LOGISTKA (wg Council of Logistics Management) to proces planowania, realizowania i kontrolowania sprawności i ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

SFC zawiera zestaw kroków i tranzycji (przejść), które sprzęgają się wzajemnie przez połączenia

SFC zawiera zestaw kroków i tranzycji (przejść), które sprzęgają się wzajemnie przez połączenia Norma IEC-61131-3 definiuje typy języków: graficzne: schematów drabinkowych LD, schematów blokowych FBD, tekstowe: lista instrukcji IL, tekst strukturalny ST, grafów: graf funkcji sekwencyjnych SFC, graf

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Kazimierz Szatkowski - Przygotowanie produkcji. Spis treści

Księgarnia PWN: Kazimierz Szatkowski - Przygotowanie produkcji. Spis treści Księgarnia PWN: Kazimierz Szatkowski - Przygotowanie produkcji Spis treści Wstęp... 11 część I. Techniczne przygotowanie produkcji, jego rola i miejsce w przygotowaniu produkcji ROZDZIAŁ 1. Rola i miejsce

Bardziej szczegółowo

Opracował: Jan Front

Opracował: Jan Front Opracował: Jan Front Sterownik PLC PLC (Programowalny Sterownik Logiczny) (ang. Programmable Logic Controller) mikroprocesorowe urządzenie sterujące układami automatyki. PLC wykonuje w sposób cykliczny

Bardziej szczegółowo

Założenia sytemu Weaver WMS Architektura systemu Weaver WMS Integracja z systemami finansowo-księgowymi oraz ERP

Założenia sytemu Weaver WMS Architektura systemu Weaver WMS Integracja z systemami finansowo-księgowymi oraz ERP Weaver WMS http://weaversoft.pl/pages/products/wms/ Założenia sytemu Weaver WMS Architektura systemu Weaver WMS Integracja z systemami finansowo-księgowymi oraz ERP Założenia systemu Weaver WMS Zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Diagramy ER. Podstawy modeli relacyjnych. Podstawy modeli relacyjnych. Podstawy modeli relacyjnych

Bazy danych. Plan wykładu. Diagramy ER. Podstawy modeli relacyjnych. Podstawy modeli relacyjnych. Podstawy modeli relacyjnych Plan wykładu Bazy danych Wykład 9: Przechodzenie od diagramów E/R do modelu relacyjnego. Definiowanie perspektyw. Diagramy E/R - powtórzenie Relacyjne bazy danych Od diagramów E/R do relacji SQL - perspektywy

Bardziej szczegółowo

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001 iscala Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001 Opracował: Grzegorz Kawaler SCALA Certified Consultant Realizacja procedur ISO 9001 1. Wstęp. Wzrastająca konkurencja

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych i Usługi Sieciowe

Bazy Danych i Usługi Sieciowe Bazy Danych i Usługi Sieciowe Ćwiczenia III Paweł Daniluk Wydział Fizyki Jesień 2011 P. Daniluk (Wydział Fizyki) BDiUS ćw. III Jesień 2011 1 / 1 Strona wykładu http://bioexploratorium.pl/wiki/ Bazy_Danych_i_Usługi_Sieciowe_-_2011z

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z informatyki w gimnazjum klasa III Rok szkolny 2015/16

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z informatyki w gimnazjum klasa III Rok szkolny 2015/16 Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z informatyki w gimnazjum klasa III Rok szkolny 2015/16 Internet i sieci Temat lekcji Wymagania programowe 6 5 4 3 2 1 Sieci komputerowe. Rodzaje sieci, topologie,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki KLASA III

Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki KLASA III Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki KLASA III 0. Logo [6 godz.] PODSTAWA PROGRAMOWA: Rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji z wykorzystaniem komputera, stosowanie podejścia algorytmicznego.

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Programowanie obiektowe Wykład: klasa, obiekt, po co używać klas, właściwości, atrybuty, funkcje, zachowania, metody, przykładowe obiekty, definiowanie klasy, obiektu, dostęp do składników klasy, public,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo w procesie. Wykorzystanie podejścia procesowego do analizy skuteczności istniejących procedur reagowania kryzysowego i ich

Bezpieczeństwo w procesie. Wykorzystanie podejścia procesowego do analizy skuteczności istniejących procedur reagowania kryzysowego i ich Bezpieczeństwo w procesie. Wykorzystanie podejścia procesowego do analizy skuteczności istniejących procedur reagowania kryzysowego i ich optymalizacji. Kryzys i zarządzanie sytuacją kryzysową Kryzys (z

Bardziej szczegółowo

LOGISTYKA PRODUKCJI C3 TYTUŁ PREZENTACJI: LOGISTYKA PRODUKCJI OBLICZEŃ ZWIĄZANYCH Z KONCEPCJĄ MRP

LOGISTYKA PRODUKCJI C3 TYTUŁ PREZENTACJI: LOGISTYKA PRODUKCJI OBLICZEŃ ZWIĄZANYCH Z KONCEPCJĄ MRP LOGISTYKA PRODUKCJI C3 PREZENTACJA PRZYKŁADOWYCH, PODSTAWOWYCH OBLICZEŃ ZWIĄZANYCH Z KONCEPCJĄ MRP 2 Logistyka materiałowa Logistyka zaopatrzenia Logistyka dystrybucji Magazyn Pośrednictwo Magazyn Surowce

Bardziej szczegółowo