URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

Podobne dokumenty
URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, Warszawa STAN I RUCH NATURALNY LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, Warszawa STAN I RUCH NATURALNY LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2016 R.

PROGNOZA DEMOGRAFICZNA NA LATA DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, Warszawa STAN I RUCH NATURALNY LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R.

STAN I RUCH NATURALNY LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU

Stan i ruch naturalny ludności. w województwie zachodniopomorskim w 2016 r.

Stan i ruch naturalny ludności w województwie kujawsko-pomorskim w 2010 r.

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU

STAN, RUCH NATURALNY I WĘDRÓWKOWY LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM W 2014 ROKU.

Potencjał demograficzny

SYTUACJA DEMOGRAFICZNA W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2005 R.

Ruchy migracyjne akcentowane w obu landach niemieckich, przyrost naturalny po polskiej stronie

Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy

Ruch naturalny i migracje w województwie śląskim w 2011 r.

Zmiany w liczbie ludności w Polsce w latach

Źródło danych statystycznych i definicji. Uwagi ogólne

PANORAMA DEMOGRAFICZNA WOJEWÓDZTWO LUBUSKIE ORAZ BERLIN I BRANDENBURGIA

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

Zmiany demograficzne w świetle wyników prognozy ludności Polski do 2050 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

Kobiety w zachodniopomorskim - aspekt demograficzny

Zdrowie mieszkańców Opublikowano na Zdrowie Łódzkie (

STAN I STRUKTURA LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM stan w dniu 30 VI 2017 roku

Rozwój demograficzny Gdyni do 2007 roku

STAN I STRUKTURA LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM

wieku ogółem W miastach Na wsi Ogółem: 100,0 100,0 100,0 W tym: 0-6 lat 7-14 lat lat lat lat lat lat 65 lat i więcej

Raport z wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002 [...]

Zakres badań demograficznych

SIGMA KWADRAT. Prognozy demograficzne. Statystyka i demografia CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY POLSKIE TOWARZYSTWO STATYSTYCZNE

Skala depopulacji polskich miast i zmiany struktury demograficznej - wnioski ze spisu ludności i prognozy demograficznej do 2035 roku

Stan ludności i procesy demograficzne na Lubelszczyźnie

Źródło danych statystycznych i definicji. Uwagi ogólne

Potencjał demograficzny województwa lubuskiego

Struktura demograficzna powiatu

Województwo kujawsko-pomorskie na tle regionów Polski z punktu widzenia rozwoju demograficznego i gospodarczego

Podstawowe informacje o rozwoju demograficznym Polski do 2013 roku

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie

Prognozy demograficzne

Urbanizacja obszarów wiejskich w Polsce na przełomie XX i XXI wieku

Ocena sytuacji demograficznej Gdańska ze szczególnym uwzględnieniem jednostki pomocniczej Wrzeszcz Górny

Prognoza demograficzna dla gmin województwa dolnośląskiego do 2035 roku

Źródło danych statystycznych i definicji. Uwagi ogólne

Podstawowe informacje o rozwoju demograficznym Polski do 2014 roku

W spisie ludności 2002 ustalano główne i dodatkowe źródło utrzymania dla poszczególnych osób oraz

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy

Perspektywy rozwoju demograficznego

w województwie śląskim wybrane aspekty

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

Przemiany demograficzne Pomorza Zachodniego w latach Szczecin Człowiek najlepsza inwestycja

LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY I MIGRACJE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM

Spis treści. Załącznik 1

WOJEWÓDZKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO W ŁODZI W LIKWIDACJI WOKÓŁ ZDROWIA WOJEWÓDZTWO ŁÓDZKIE NA TLE POLSKI

RAPORT O STANIE ZDROWIA MIESZKAŃCÓW BIAŁEGOSTOKU W LATACH

Struktura ludności według płci, wieku, stanu cywilnego i wykształcenia

Projekt badawczy Pracodawca Pracownik, inwestycja w kapitał ludzki

RAPORT O ZDROWIU MIESZKAŃCÓW MIASTA KRAKOWA I JEGO UWARUNKOWANIACH

SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY

płodność, umieralność

Prognoza ludności rezydującej dla Polski na lata

KOBIETY I MĘŻCZYŹNI NA RYNKU PRACY

Prognoza demograficzna dla gmin województwa dolnośląskiego do 2035 roku

Raport o zdrowiu mieszkańców Miasta Krakowa i jego uwarunkowaniach

Analiza wyników badania okresów pobierania emerytur

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR

MAZOWIECKI RYNEK PRACY II KWARTAŁ 2016 II KWARTAŁ 2016 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY Informacja o sytuacji na rynku pracy wg stanu na dzień 30 września 2006 roku

2. Rozmiary migracji wewnętrznych ludności starszej w roku 2002 na tle ruchu wędrówkowego w Polsce w latach dziewięćdziesiątych

URZĄD STATYSTYCZNY W BIAŁYMSTOKU

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Rzeszowie

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2016 I KWARTAŁ 2016 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

MAZOWIECKI RYNEK PRACY II KWARTAŁ 2015 II KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

WOJEWÓDZTWO PODLASKIE W LICZBACH RAPORT Z WYNIKÓW NARODOWEGO SPISU POWSZECHNEGO LUDNOŚCI I MIESZKAŃ Kobiety Mężczyźni.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

PROGNOZA LUDNOŚCI REZYDUJĄCEJ 1 DLA POLSKI NA LATA

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2012 r.

Tabl. 1. Stany ludności, przyrosty/ubytki i zmiany stanów w latach w województwie mazowieckim

uzyskano tylko w 13 przypadkach gruźlicy PŁUC tzn. w 21,0% przypadków gruźlicy u dzieci

Statystyczny portret Mazowsza - jak zmieniliśmy się przez ostatnich 10 lat

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2015 IV KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

Depopulacja województwa śląskiego

Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2015 r.

Działalność gospodarcza przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2015 r.

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

Małgorzata Kołpak-Kowalczuk. Stacjonarna opieka zdrowotna w realizacji potrzeb zdrowotnych populacji województwa podlaskiego w latach

Emerytury nowosystemowe wypłacone w grudniu 2018 r. w wysokości niższej niż wysokość najniższej emerytury (tj. niższej niż 1029,80 zł)

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych

Sytuacja demograficzna kobiet

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE MIGRACJE LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM. Kwiecień 2004 Nr 8

Dane statystyczne miasta i gminy Nowy Dwór Gdański

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

PROCESY URBANIZACYJNE W WOJEWÓDZTWACH LUBELSKIM I PODKARPACKIM

Raport o stanie zdrowia mieszkańców miasta Bielska-Białej

PRZEMIANY DEMOGRAFICZNE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W LATACH

bydgoszcz.stat.gov.pl

Raport o stanie zdrowia mieszkańców Miasta Gliwice w 2009 roku

Transkrypt:

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://krakow.stat.gov.pl Opracowanie sygnalne Nr 4 Maj 2015 r. STAN I RUCH NATURALNY LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2014 R. Informacja jest kontynuacją opracowań prezentowanych w tej formie od 2000 r. Szczegółowe dane w ujęciu terytorialnym znajdą Państwo w publikacji Ludność, ruch naturalny i migracje w województwie małopolskim w 2014 r., która ukaże się na stronie internetowej Urzędu Statystycznego w Krakowie w miesiącu lipcu br. Źródło opracowania stanowiły: a) bilanse stanu i struktury ludności zamieszkałej na terenie gminy sporządzone przy przyjęciu za bazę wyjściową wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2011, przy uwzględnieniu: zmian w danym okresie spowodowanych ruchem naturalnym (urodzenia, zgony) i migracjami ludności (zameldowania i wymeldowania na pobyt stały z innych gmin i z zagranicy), a także przesunięciami adresowymi ludności z tytułu zmian administracyjnych, różnicy między liczbą osób zameldowanych na pobyt czasowy ponad 3 miesiące na terenie gminy a liczbą osób czasowo nieobecnych uzyskiwanej z cyklicznie przeprowadzanych badań, która stanowi jednocześnie różnicę między liczbą osób zameldowanych na pobyt stały w gminie a liczbą osób mieszkających na terenie gminy. b) rejestry Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - o migracjach wewnętrznych i zagranicznych ludności na pobyt stały (od 2006 r. źródłem tych danych jest rejestr PESEL - Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności); c) sprawozdawczość urzędów stanu cywilnego - o zarejestrowanych małżeństwach, urodzeniach i zgonach; d) sprawozdawczość sądów - o prawomocnie orzeczonych separacjach i rozwodach. STAN, STRUKTURY LUDNOŚCI W 2014 r. w porównaniu do 2013 r. odnotowano wzrost liczby ludności o 0,2%. LUDNOŚĆ OGÓŁEM - 3368,3 osób Gęstość zaludnienia 222 osoby na 1 km 2 Współczynnik urbanizacji 48,6% MĘŻCZYŹNI 1634,3 KOBIETY 1734,1 Współczynnik feminizacji 106 kobiet na 100 mężczyzn W 2014 r. w porównaniu do 2013 r. : ludność w wieku przedprodukcyjnym spadek o 0,6% produkcyjnym spadek o 0,2% poprodukcyjny wzrost o 2,7% Mediana wieku 38 lat Wskaźnik starości 0,70

W końcu 2014 r. w województwie małopolskim mieszkało 3368,3 osób. Przyrost rzeczywisty ludności w porównaniu do poprzedniego roku wynosił 7,8 osób (tj. 0,2%). Pod względem wielkości populacji, województwo małopolskie było jednym z czterech województw, w których nastąpił wzrost liczby mieszkańców. Małopolanie stanowili blisko 9% ludności Polski. Najwyższą stopę przyrostu rzeczywistego mieszkańców w 2014 r. w porównaniu do 2013 r. odnotowano w województwach: mazowieckim, pomorskim (odpowiednio o 0,3%), małopolskim i wielkopolskim (odpowiednio o 0,2%). W pozostałych województwach liczba ludności na koniec 2014 r. obniżyła się. Największa stopa ubytku rzeczywistego ludności nastąpiła w województwie świętokrzyskim (0,4%). Zgodnie z założeniami prognozy ludności 1 do roku 2025 będzie następował wzrost liczby mieszkańców województwa małopolskiego, przy czym tempo tego wzrostu będzie coraz wolniejsze. 3430 3390 3350 3310 3270 3430 3390 3350 3310 3270 Wykres 1. Ludność Stan w dniu 31 XII Wykres 2. Prognoza ludności Stan w dniu 31 XII 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050 Przewiduje się, że w okresie od 2025 r. do 2050 r. w województwie małopolskim ludności będzie ubywać. Na stan ludności województwa małopolskiego w 2014 r. miał wpływ dodatni przyrost naturalny, który wynosił 4,8 osób wobec 4,0 osób w 2013 r. oraz dodatnie saldo migracji stałej 2,9 osób wobec 2,8 osób w roku poprzednim. Wzrost liczby ludności w województwie w 2014 r. spowodował jednoczesny wzrost gęstości zaludnienia. Na 1 km 2 przypadało 222 osób, tj. o 99 osób więcej niż w kraju. Pod względem gęstości zaludnienia województwo małopolskie zajęło drugą pozycję po województwie śląskim. W końcu 2014 r. w miastach województwa małopolskiego mieszkało 1637,6 osób, a na obszarze wiejskim 1730,7 osób. Współczynnik urbanizacji, określany jako udział ludności miejskiej w ludności ogółem, był o 0,1 p. proc. niższy niż rok wcześniej i wynosił 48,6% (w skali kraju 60,3%). Najbardziej zurbanizowanym województwem nadal pozostało województwo śląskie, w którym 77,3% ludności stanowili mieszkańcy miast. Natomiast województwem, w którym 58,7% ludności stanowiła ludność mieszkająca na wsi było województwo podkarpackie. Podobnie jak w roku ubiegłym, ponad połowę populacji mieszkańców, tj. 51,5% województwa małopolskiego stanowiły kobiety. Współczynnik feminizacji, określający liczbę kobiet przypadających na 100 mężczyzn, utrzymywał się od kilku lat na niezmienionym poziomie i wynosił 106 kobiet. W 2014 r. ich przewaga liczebna była większa w miastach niż na wsi (miasta - 111 kobiet, na wsi 101 kobiet na 100 mężczyzn). 1 Prognoza ludności GUS na lata 2014-2050 http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/prognoza-ludnosci/prognoza-ludnosci-nalata-2014-2050-opracowana-2014-r-,1,5.html - 2 -

Wskaźnik starości Wykres 3. Różnica między liczbą kobiet a liczbą mężczyzn według wieku w 2014 r. Stan w dniu 31 XII 10 8 nadwyżka kobiet 6 4 2 0-2 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 i więcej niedobór kobiet lat ogółem miasta wieś Biorąc pod uwagę poszczególne roczniki, przewaga kobiet zarówno w miastach, jak też na wsi najbardziej widoczna była w wieku poprodukcyjnym kobiet, tj. 60 i więcej lat. Z każdym rokiem ludność województwa małopolskiego starzeje się nieznacznie. Mediana wieku na koniec 2014 r. w województwie małopolskim wynosiła ponad 38 lat, co oznacza, że połowa populacji nie osiągnęła tego wieku, a druga połowa go przekroczyła. Statystyczny mieszkaniec województwa małopolskiego był o 1 rok i 2 miesiące młodszy od mieszkańca w kraju. Podobnie jak w kraju, statystyczny mieszkaniec miast był starszy od mieszkańca wsi o 3 lata. Średni wiek mieszkańców miast województwa wynosił 40 lat. Proces starzenia się społeczeństwa potwierdza także wskaźnik starości, który jest relacją osób w wieku 65 lat i więcej 2, do liczby dzieci i młodzieży do 19 lat i mniej. Zarówno mediana wieku, jak też wskaźnik starości osiągają z roku na rok coraz wyższą wartość. Wykres 4. Proces starzenia się ludności Stan w dniu 31 XII lata 38,5 0,75 Mediana wieku 38,0 37,5 37,0 36,5 0,70 0,67 0,64 0,62 38,3 37,9 0,60 37,6 37,2 36,9 0,70 0,65 0,60 0,55 mediana wskaźnik starości W analizowanym okresie w województwie małopolskim wskaźnik starości wynosił 0,70, rok wcześniej 0,67. W Polsce w 2014 r. omawiany wskaźnik osiągnął wartość 0,75 (dla porównania w 2013 r. - 0,72). 2 Najczęściej jako tzw. próg starości - przyjmuje się wiek 60 lub 65 lat lub wprowadza się odrębny próg dla mężczyzn - wiek 65 lat, a dla kobiet - 60 lat. W opracowaniach ONZ stosuje się dla kobiet i mężczyzn wiek jednolity - 65 lat i taki próg przyjęto w niniejszej informacji. http://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/definicje-pojec/853,pojecie.html - 3 -

Najwyższe jego wartości odnotowano w województwach: łódzkim (0,90), opolskim (0,87), świętokrzyskim (0,86), natomiast najniższe w województwie warmińsko-mazurskim - 0,63. Wskaźnik lokował województwo małopolskie na 11 miejscu. Postępujący proces starzenia się społeczeństwa jest wynikiem stopniowego zmniejszania się udziału ludności w wieku przedprodukcyjnym przy jednoczesnym wzroście udziału ludności w wieku poprodukcyjnym. W końcu 2014 r. liczba osób w wieku przedprodukcyjnym (tj. dzieci i młodzież 17 lat i mniej) wynosiła 640,8 osób. W porównaniu do roku poprzedniego zmniejszyła się o 0,6% (w kraju o 0,7%). Udział ludności tej grupy ekonomicznej w ogólnej zbiorowości wynosił 19,0% i w stosunku do 2013 r. obniżył się o 0,2 p. proc (w kraju o 0,1%). Liczba ludności w wieku produkcyjnym w końcu 2014 r, w województwie małopolskim wynosiła 2115,9 osób i zmniejszyła się w porównaniu z poprzednim rokiem o 4,6 osób, tj. o 0,2% (w kraju spadek o 0,8%). Udział tej grupy ludności w ludności ogółem wynosił 62,8% (w kraju 63,0%). W omawianej grupie ekonomicznej przeważali mężczyźni (18-64 lata), stanowiąc 52,4% ogółu ludności wieku produkcyjnego. Od kilku lat obserwuje się zmniejszanie liczby ludności w wieku produkcyjnym, przy proporcjonalnym zmniejszaniu liczby ludności w składowych tej grupy ekonomicznej, tj. w wieku mobilnym (18-44 lata) i niemobilnym (45-59/64 lata). Ludność w wieku produkcyjnym mobilnym w końcu omawianego okresu w stosunku do 2013 r. zmniejszyła się o blisko 3,0 osób, tj. o 0,2% (w kraju o 0,5%). Udział ludności tej grupy w ogólnej zbiorowości na koniec 2014 r. wynosił 40,5% (w kraju 39,7%). Ludność w wieku produkcyjnym niemobilnym w 2014 r. w stosunku do 2013 r. zmniejszyła się o 1,6 osób, 35 Wykres 5. Ludność według płci i ekonomicznych grup wieku w 2014 r. Stan w dniu 31 XII 30 Mężczyźni Nadwyżka mężczyzn nad kobietami 25 20 15 10 5 90+ 80 70 60 50 40 30 20 10 Kobiety Nadwyżka kobiet nad mężczyznami 0 0 0 5 10 15 20 25 30 35 wiek przedprodukcyjny produkcyjny poprodukcyjny Wykres 6. Struktura ludności według ekonomicznych grup wieku Stan w dniu 31 XII % 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 16,5 16,9 17,3 17,7 18,2 22,7 22,6 22,5 22,4 22,3 63,6 63,5 63,4 63,1 62,8 40,9 40,9 40,8 40,7 40,5 19,9 19,6 19,4 19,2 19,0 wiek przedprodukcyjny produkcyjny poprodukcyjny mobilny niemobilny - 4 -

tj. o 0,2% (w kraju o 1,3%), a udział ludności tej grupy do ludności ogółem wynosił 22,3% (w kraju 23,3%). W dalszym ciągu obserwowano wzrost liczby ludności w wieku poprodukcyjnym (60 lat i więcej kobiety; 65 lat i więcej mężczyźni). W końcu analizowanego okresu odnotowano w tej grupie 611,6 osób. W porównaniu do 2013 r. przybyło ponad 16 mieszkańców, tj. 2,7% (w kraju 3,2%). Udział omawianej grupy w ludności ogółem w końcu 2014 r. wynosił 18,2% (w kraju 19,0%). Zgodnie z typologią trójkąta Osanna 3 uwzględniającego strukturę ekonomicznych grup wieku, województwo małopolskie w 2014 r. znalazło się w grupie województw młodych demograficznie, obok województwa pomorskiego i wielkopolskiego. Województwo małopolskie zaliczono do typu młodości demograficznej, ponieważ udział dzieci i młodzieży był większy od przeciętnego w kraju o 1,0 p. proc. i wynosił 19,0%, udział ludności 18-64 lat był mniejszy o 0,6 p. proc. i wynosił 66,1%, a udział ludności w wieku 65 lat i więcej był mniejszy o 0,4 p. proc od średniego w kraju i wynosił 14,9%. Zmiany w strukturze ludności znajdują odzwierciedlenie we współczynniku obciążenia demograficznego. W 2014 r. w województwie na 100 osób w wieku produkcyjnym przypadało 59 osób w wieku nieprodukcyjnym. RUCH NATURALNY LUDNOŚCI Przyrost naturalny na 1 ludności 1,4 Urodzenia na 1 ludności 10,2 Współczynnik dzietności 1,30 Zgony na 1 ludności 8,8 Przeciętne trwanie życia mężczyzn 75 lat Przeciętne trwanie życia kobiet 83 lata Małżeństwa na 1 ludności 5,2 4,8 osób - wzrost do 2013 r. o 19,3% 34,4 dzieci - wzrost do 2013 r. o 0,3% wzrost (wobec 1,29) do 2013 r. 29,6 osób - spadek do 2013 r. o 2,2% wzrost do 2013 r. o 5 miesięcy wzrost do 2013 r. o 5 miesięcy 17,4 par - wzrost do 2013 r. o 4,5% Rozwody na 1 ludności 1,3 4,4 par - wzrost do 2013 r. o 10% Od kilku lat obserwowano niekorzystne tendencje w większości zjawisk kształtujących ruch naturalny. W 2014 r. w porównaniu do 2013 r. nastąpiła niewielka poprawa. Wzrost liczby urodzeń i spadek liczby zgonów spowodował utrzymujący się nadal dodatni przyrost naturalny. Korzystnym stał się także wzrost liczby zawieranych małżeństw. Do mniej korzystnych zjawisk należał wzrost liczby rozwodów. Przyrost naturalny W 2013 r. przyrost naturalny, określany jako różnica między liczbą urodzeń żywych i zgonów w danym okresie, wynosił 4,8 osób. W porównaniu z 2013 r. był wyższy o 19,3%. Współczynnik natężenia, czyli przyrost naturalny na 1 ludności, w województwie wynosił 1,4 (w kraju minus 0,03 ), wobec 1,2 rok wcześniej. W poziomie tego wskaźnika wystąpiły różnice między miastem i wsią, wskaźniki wynosiły odpowiednio 0,3 i 2,5. 3 http://krakow.stat.gov.pl/publikacje-i-foldery/warunki-zycia/warunki-zycia-ludnosci-w-wojewodztwie-malopolskim-w-latach-2009-2013,3,3.html Patrz uwagi metodyczne str. 31. - 5 -

W skali kraju, w siedmiu województwach odnotowano dodatnie wartości współczynnika natężenia przyrostu naturalnego. Podobnie jak rok wcześniej, wyższe niż w województwie małopolskim wartości współczynnika wystąpiły w dwóch województwach: pomorskim 2,0 oraz wielkopolskim 1,7. Zgodnie z założeniami prognozy ruchu naturalnego, od 2025 r. w województwie małopolskim liczba zgonów przewyższy liczbę urodzeń, w związku z czym do 2050 r. przyrost naturalny będzie osiągał wartości ujemne. Wykres 7. Ruch naturalny 40 35 dodatni przyrost naturalny 30 25 urodzenia przyrost naturalny zgony Urodzenia i dzietność Wykres 8. Prognoza ruchu naturalnego W 2014 r. w województwie małopolskim 40 zanotowano 34,4 urodzeń żywych, tj. o 0,3% więcej niż przed rokiem (w kraju więcej o 1,5%). 35 Wśród urodzeń żywych, urodzenia w związkach małżeńskich stanowiły blisko 87% (w kraju 76%). ujemny przyrost naturalny 30 Zdecydowanie więcej dzieci urodziło się na wsi 18,9, tj. o ponad 21% więcej niż w miastach. 25 W kraju, sytuacja była odwrotna, więcej urodzeń 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050 odnotowano w miastach (o 38,3%) niż na wsi. urodzenia przyrost naturalny zgony Współczynnik urodzeń, określany poprzez liczbę urodzeń żywych na 1 ludności wynosił 10,2 (dla kraju 9,7 ), w miastach 9,5, na wsi 10,9 (w kraju odpowiednio 9,4 ; 10,3 ). Najwyższe natężenie urodzeń wystąpiło w województwie mazowieckim 10,7, natomiast najniższe w świętokrzyskim 8,5. Zarówno w kraju jak też w województwie małopolskim przeważały urodzenia chłopców. W 2014 r. w województwie małopolskim urodziło się ich o 1,2 więcej niż dziewczynek. Podstawową miarą w ocenie stopnia zastępowalności pokoleń jest ogólny współczynnik dzietności, który powinien kształtować się na poziomie od 2,10 do 2,15, co oznacza, że na statystyczną kobietę w wieku 15-49 lat przypada średnio dwoje dzieci w ciągu całego okresu rozrodczego. Wówczas wielkość ta staje się korzystna dla stabilnego rozwoju demograficznego. W ostatnich latach obserwowano w województwie małopolskim tendencję malejącą współczynnika dzietności, który z roku na rok osiągał niższe wartości. W 2014 r. nastąpił nieznaczny wzrost współczynnika do poziomu 1,30, podczas gdy w 2013 r. wynosił 1,29. W miastach województwa wskaźnik utrzymał się na poziomie 1,16, natomiast na wsi 1,42. - 6 -

Wykres 9. Współczynnik dzietności ogólny 1,40 1,40 współczynnik dzietności 1,35 1,30 1,33 1,32 1,29 1,30 1,25 W skali kraju współczynnik dzietności ukształtował się w 2014 r. na poziomie nieznacznie niższym od wojewódzkiego i wynosił 1,29. Wyższą wartość niż w województwie małopolskim zanotowano w trzech województwach: pomorskim (1,40), mazowieckim (1,38) i wielkopolskim (1,37). Najniższą dzietność notowano w województwie opolskim 1,14. Umieralność i trwanie życia W ciągu ostatnich dwóch lat obserwuje się spadek liczby zgonów. W 2014 r. w województwie małopolskim zmarło 29,6 osób, tj. o 2,2% mniej niż przed rokiem (w kraju mniej o 2,8%). W miastach województwa odnotowano blisko 600 zgonów więcej niż na wsi. Struktura zgonów według płci potwierdza w dalszym ciągu niekorzystną relację określaną nadumieralnością mężczyzn względem kobiet. W 2014 r. zmarło ich o ponad 5% więcej niż kobiet (w kraju o blisko 9%), a udział zgonów tej zbiorowości do ogółu zgonów wynosił 51,3% (w kraju 52,0%). Współczynnik natężenia zgonów, określany poprzez liczbę zgonów na 1 ludności w województwie małopolskim wynosił 8,8 (w kraju 9,8 ), w miastach 9,2 (w kraju 9,9 ), na wsi 8,4. (w kraju 9,6 ). Najwyższy wskaźnik natężenia zgonów ogółem w Polsce wystąpił w województwie łódzkim 11,9, natomiast niższe wskaźniki niż w województwie małopolskim odnotowano w województwach: podkarpackim (8,6 ) i pomorskim (8,8 ). Od kilku lat, korzystnym zjawiskiem jest zmniejszająca się liczba zgonów niemowląt. W 2014 r. w województwie zarejestrowano 109 zgonów. Wskaźnik zgonów niemowląt, obliczany na 1 urodzeń żywych, w 2014 r. był niższy o 0,7 pkt w stosunku do poprzedniego roku i wynosił 3,2. W porównaniu ze średnią krajową w 2014 r. był niższy o 1,1 pkt. Do głównych przyczyn zgonów 4 zarówno w kraju jak też w województwie małopolskim należały choroby układu krążenia i nowotwory. W 2013 r. w województwie stanowiły razem 74,7% wszystkich zgonów (kraj - 71,4%). W 2013 r. z powodu chorób układu krążenia w województwie małopolskim zmarło 14,7 osób. Ponad 4% zgonów więcej odnotowano na wsi niż w miastach. 4 Ze względu na prowadzone szczegółowe analizy dotyczące przyczyn zgonów, prezentacja danych ulega wydłużeniu do 1 roku. W związku z tym w niniejszym opracowaniu podano dane za 2013 r. Użyte nazewnictwo poszczególnych chorób lub ich grup jest zgodne z X-Rewizją Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób. - 7 -

Pomimo utrzymującego się wysokiego odsetka zgonów (2013 r. - 48,5%) spowodowanych chorobami układu krążenia, w 2013 r. w porównaniu do 2012 r. obserwowano spadek umieralności o 0,6% (w kraju o 0,1%). Biorąc pod uwagę liczbę zgonów we wszystkich województwach, w 2013 r. województwo małopolskie zajmowało trzecie miejsce po: mazowieckim (25,4 ) i śląskim (22,9 ). W przeliczeniu na 10 ludności w województwie przypadały blisko 44 zgony. W sześciu województwach liczba zgonów była wyższa od wartości wskaźnika w kraju (46,1), najwięcej, tj. blisko 58 zgonów odnotowano w województwie świętokrzyskim. Wykres 10. Zgony według dwóch głównych przyczyn 16 14 12 10 8 Drugą główną przyczyną umieralności były nowotwory. W 2013 r. zmarło 7,9 osób, w tym ponad 95% zgonów to zgony z powodu nowotworów złośliwych. Odsetek zgonów z powodu tej choroby w ogólnej liczbie zgonów wynosił 26,2% (w kraju 25,5%). Notowano większą umieralność (o ponad 17%) w miastach niż na wsi, a także większą liczbę zgonów mężczyzn (o ponad 23%) niż kobiet. Umieralność z powodu tej choroby od dwóch lat utrzymywała się na tym samym poziomie. Spośród województw, województwo małopolskie zajęło czwartą lokatę po województwach: mazowieckim (13,6 ), śląskim (13,2 ) i wielkopolskim (8,5 ). 6 2011 2012 2013 choroby układu krążenia nowotwory W przeliczeniu na 10 ludności w województwie małopolskim przypadały blisko 24 zgony. Spośród województw najwięcej ponad 28 zgonów odnotowano w: łódzkim i śląskim (odpowiednio 29,0 i 28,6). Wykres 11. Struktura zgonów według wybranych przyczyn w 2013 r. 1,3% 13,8% Przyczyny zgonów: 1,6% 3,9% 4,7% 26,2% 48,5% Choroby układu krążenia Nowotwory Choroby układu oddechowego Choroby układu trawiennego Choroby układu moczowo-płciowego Choroby układu nerwowego Pozostałe przyczyny zgonów Oprócz notowanych najwyższych udziałów zgonów spowodowanych chorobami układu krążenia i nowotworami, udział zgonów spowodowanych chorobami układu oddechowego wynosił 4,7% (Polska - 8 -

5,9%), trawiennego 3,9% (Polska 4,3%), moczowo-płciowego 1,6% (Polska 1,1%) oraz nerwowego 1,3% (Polska 1,5%). Do pozostałych przyczyn zgonów (13,8%) (Polska 15,9%) zaliczono m.in. choroby: układu kostno-stawowego, mięśniowego i tkanki łącznej; choroby krwi i narządów krwiotwórczych, niektóre choroby przebiegające z udziałem mechanizmów auto-immunologicznych oraz choroby zakaźne i pasożytnicze. W 2013 r. w porównaniu do 2012 r. największy spadek liczby zgonów o 41,7% odnotowano z powodu chorób skóry i tkanki podskórnej, natomiast największy wzrost liczby zgonów (o blisko 22%) spowodowany został zaburzeniami wydzielania wewnętrznego, stanem odżywiania i przemianą metaboliczną. Poprawa kondycji zdrowotnej społeczeństwa poprzez rozwój nowoczesnych metod leczenia, prowadzenie coraz lepszego, zdrowszego stylu życia ma odzwierciedlenie w spadku natężenia zgonów, co powoduje wydłużenie życia zarówno mężczyzn jak również kobiet. Statystyczny mężczyzna w województwie małopolskim w 2014 r. żył przeciętnie ponad 75 lat (kraj - około 74 lata) i w porównaniu do 2010 r. jego życie było dłuższe o 1 rok i 6 miesięcy. wiek Natomiast statystyczna kobieta żyła przeciętnie około 83 lata (kraj - około 82 lata) i w porównaniu z 2010 r. jej życie wydłużyło się o 1 rok i 1 miesiąc. W relacji do średniej krajowej, zarówno mężczyźni jak też kobiety województwa małopolskiego, statystycznie żyją dłużej. Spośród województw najdłuższe przeciętne trwanie życia mężczyzn notowano w województwie małopolskim, a w województwach: podkarpackim i podlaskim najdłużej w kraju żyły kobiety. W 2014 r. statystycznie najkrócej żyli mieszkańcy województwa łódzkiego. 84 82 80 78 76 74 72 Wykres 12. Przeciętne trwanie życia mężczyzn i kobiet 81,4 73,7 73,9 74,0 mężczyźni 81,7 81,9 82,0 74,8 różnica pomiędzy trwaniem życia kobiet a trwaniem życia mężczyzn 82,5 7,7 7,8 7,9 7,2 7,2 75,3 kobiety Małżeństwa i rozwody W 2014 r. w województwie małopolskim zawarto 17,4 związków małżeńskich, tj. o 4,5% więcej niż przed rokiem (w kraju o 4,5%). Zdecydowaną większość 9,4 małżeństw zawarto na wsi, tj. o ponad 17% więcej niż w miastach. Współczynnik natężenia małżeństw wyrażający liczbę zawartych małżeństw na 1 ludności w 2014 r. w województwie małopolskim wynosił 5,2, przed rokiem 5,0 (w kraju 2014 r. 4,9 ). W omawianym roku znacznie więcej zawierano związków małżeńskich na wsi, gdzie współczynnik natężenia wynosił 5,4 i był wyższy o 0,5 pkt niż w miastach. Najwyższe natężenie małżeństw odnotowano w województwie podkarpackim 5,3, a najniższe w województwie łódzkim 4,5. - 9 -

W 2014 r. wśród nowożeńców 87,6% stanowiły pary pierwsze, tj. kawaler z panną. Mediana wieku nowożeńców wstępujących po raz pierwszy w związek małżeński wynosiła: dla kobiet 25,7 lat, dla mężczyzn 27,8 lat (w kraju kobieta 26,0 lat, mężczyzna 28,1 lat). Małżeństwa wyznaniowe, czyli zawarte w kościołach lub związkach wyznaniowych i jednocześnie zarejestrowane w urzędach stanu cywilnego stanowiły 72,0% wszystkich zawartych w 2014 r. małżeństw (w kraju około 62,7%). 25 20 15 20,4 Wykres 13. Małżeństwa i rozwody 18,5 18,2 16,6 17,4 10 5 0 3,6 4,9 4,8 4,0 4,4 małżeństwa rozwody W omawianym okresie w województwie małopolskim prawomocnie orzeczono 4,4 rozwodów, czyli o ponad 10% więcej niż rok wcześniej (w kraju wzrost o 0,6%). Najwięcej rozwodów zostało orzeczonych w województwie mazowieckim (9,8 ), natomiast najmniej 1,7 odnotowano w województwie opolskim. W miastach województwa małopolskiego intensywność tego zjawiska była 2-krotnie wyższa niż na wsi (w miastach orzeczono 2,9 rozwodów wobec 1,5 na wsi). Współczynnik natężenia rozwodów na 1 ludności wynosił 1,3 (w kraju 1,7 ). Od kilku lat następuje systematyczny spadek liczby orzeczonych separacji. W 2014 r. sądy orzekły 150 separacji, co stanowiło spadek o blisko 17% w stosunku do roku poprzedniego (w kraju spadek o 13,4%). W województwie małopolskim na 100 ludności przypadało około 4 separacje. Równocześnie, co roku odnotowuje się kilka przypadków zniesienia separacji. Podobnie jak rok wcześniej, w 2014 r. zniesiono 12 separacji małżeństw. MIGRACJE LUDNOŚCI Ogólne saldo migracji stałej 2,9 osób Saldo migracji stałej na 1 ludności plus 0,9 Zameldowania w ruchu wewnętrznym 31,4 osób (spadek do 2013 r. o 6,5%) Imigracja 1,5 osób spadek do 2013 r. o 1,9% Wymeldowania w ruchu wewnętrznym 27,8 osób (spadek do 2013 r. o 6,7%) Emigracja 2,2 osób spadek do 2013 r. o 14,2% - 10 -

Ważnym czynnikiem, który wpływa na stan zaludnienia są migracje. W województwie małopolskim w 2014 r., podobnie jak rok wcześniej, napływ ludności przekraczał wielkość odpływu ludności, co spowodowało, że ogólne saldo migracji było dodatnie i wynosiło 2,9 osób. Współczynnik natężenia na 1 ludności wynosił plus 0,9. Podobnie jak w kraju, wyższy był na wsi (plus 2,2 ) niż w miastach (minus 0,5 ). Najwyższe natężenie wystąpiło w województwie mazowieckim (plus 2,5 ), a najniższe odnotowano w województwie lubelskim (minus 2,7 ). Województwo małopolskie zajmowało drugie miejsce w kraju po mazowieckim. Migracje wewnętrzne W 2014 r. w ruchu wewnętrznym na pobyt stały zameldowało się 31,4 osób, tj. o 6,5% mniej w porównaniu do 2013 r., natomiast wymeldowało się z pobytu stałego 27,8 osób, tj. o 6,7% mniej niż przed rokiem. Z innych województw w województwie małopolskim zameldowało się na stałe 9,2 osób, a wymeldowało się 5,6 mieszkańców. Na terenie województwa najwięcej osób osiedliło się z województwa śląskiego 3,0 osób oraz podkarpackiego 1,9 osób. Podobnie, Małopolanie opuszczający województwo najczęściej wybierali te województwa na miejsce stałego pobytu. Wykres 14. Migracje stałe ludności Migracje wewnętrzne Migracje zagraniczne 34 2,6 33 2,4 32 31 30 29 28 3,7 3,8 3,4 3,8 3,6 2,2 2,0 1,8 1,6 0,7 0,5 0,2-1,0-0,6 27 1,4 26 1,2 Zameldowania Wymeldowania Saldo - dodatnie Saldo - ujemne Migracje zagraniczne Z zagranicy do województwa przybyło 1,5 osób (tj. o 30 osób mniej niż przed rokiem), a wyjechało 2,2 osób (tj. o 356 osób więcej w porównaniu do 2013 r.). W ciągu ostatnich kilku lat, po raz drugi w 2014 r. odnotowano ujemne saldo migracji zagranicznej wynoszące minus 625 osób. Większy zagraniczny ruch migracyjny obserwowano w miastach niż na wsi. W 2014 r. zdecydowana większość emigrantów wyjechała do krajów europejskich 1,6, w tym około 580 osób osiedliło się w Wielkiej Brytanii. Natomiast do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej wyemigrowało z województwa 430 osób, tj. o około 200 osób mniej niż przed rokiem. Podobnie z tych krajów obserwowano najwięcej imigrantów, którzy osiedlali się na stałe w województwie. - 11 -

Dane dotyczące migracji zagranicznych opracowane na podstawie bilansów stanu i struktury ludności nie obejmują wszystkich emigrantów i imigrantów. Powodem niedoszacowania danych jest niedokonywanie formalności związanych z zameldowaniem i wymeldowaniem przez osoby migrujące przy znacznym swobodnym przepływie ludności. WOJEWÓDZTWO MAŁOPOLSKIE NA TLE KRAJU W 2014 R. Współczynniki natężenia podstawowych zjawisk ruchu naturalnego na 1 ludności (w ) Przyrost naturalny Urodzenia Zgony 10,2 9,7 8,8 9,8 plus 1,4 województwo minus - 0,0 Polska województwo plus plus Polska województwo plus Polska Małżeństwa 5,2 4,9 Saldo migracji stałej Saldo migracji zewnętrznej plus plus 0,9 województwo Polska województwo minus 0,4 Polska minus minus 0,2 0,4 województwo Polska Dokładniejsze definicje, objaśnienia pojęć i znaków umownych zamieszczonych w niniejszym opracowaniu są zawarte w Roczniku Demograficznym 2014. Opracowała: Elżbieta Niemiec - US Kraków, Oddział w Tarnowie, tel. 14 688 02 11, E.Niemiec@stat.gov.pl - 12 -