Lp. Wymagania Wartość

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Lp. Wymagania Wartość"

Transkrypt

1 1. PRZEDMIOT WARUNKÓW TECHNICZNYCH Przedmiotem Warunków Technicznych jest siarczan amonu otrzymywany podczas produkcji: kaprolaktamu, kwasu siarkowego i oleum z instalacji odsiarczania gazów wylotowych. Siarczan amonu spełnia wymagania jakościowe: rozporządzenia WE Nr 2003/2003 i jest oznakowany jako NAWÓZ WE zawarte w PN-C-87002: WYMAGANIA 2.1. WYMAGANIA OGÓLNE Siarczan amonu jest krystalicznym, sypkim produktem rozpuszczalnym w wodzie, o zabarwieniu białym, szarobeżowym bądź szarym nie zawierającym zanieczyszczeń mechanicznych. Nie zbryla się w sposób trwały. Powstałe zbrylenia łatwo rozkruszają się pod naciskiem ręki WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE wg Tablicy 1 Lp. Wymagania Wartość 1. Zawartość azotu (N) w przeliczeniu na suchą substancję, %, co najmniej 2. Zawartość wody, %, najwyżej 0,4 3. Zawartość wolnego kwasu siarkowego, %, najwyżej 0,1 4. Analiza sitowa: przesiew 0,2 mm, %, najwyżej odsiew 0,6 mm, %, co najmniej 20,8 4 Tablica 1 70 Szczegółowe wymagania jakościowe produktu są każdorazowo uzgadniane z odbiorcą podczas zawierania umowy handlowej i mogą się różnić od wyżej wymienionych parametrów standardowych. 3. ELEMENTY OZNAKOWANIA Oznakowanie opakowania siarczanu amonu musi być umieszczone w miejscu widocznym, pozostawać nieusuwalne oraz wyraźnie czytelne. Oznakowanie opakowania powinno zawierać następujące elementy: nazwa produktu: Siarczan Amonu nazwa handlowa: PULSAR słowa NAWÓZ WE napisane wielkimi literami; dane dotyczące formy i zawartości składników pokarmowych nazwę, nr telefonu, adres i logo producenta informacje o masie netto nawozu informacje o środkach ostrożności i przepisach BHP oznakowanie przydatności do recyklingu - w przypadku opakowań typu worki PE 25 kg oznakowanie rodzaju materiału wykorzystanego do produkcji opakowania - w przypadku opakowań typu worki PE 25 kg ZAKŁADY AZOTOWE PUŁAWY S.A. Strona 1 z 8

2 4. PAKOWANIE Siarczan amonu może być dostarczany luzem, pakowany w worki polietylenowe 25 kg lub w kontenery elastyczne typu big bag (500kg). 5. PRZECHOWYWANIE Siarczan amonu należy przechowywać w krytych, dobrze wentylowanych, czystych i suchych budynkach magazynowych. Dopuszczalne jest przechowywanie produktu w opakowaniach pod wiatami i na składowiskach, w stosach zabezpieczonych materiałem izolacyjnym przed działaniem opadów atmosferycznych. Wysokość stosów nie może przekraczać 1,6m. W celu ograniczenia zbrylenia pod wpływem nacisku worki należy układać w stosy nie wyższe niż 10 warstw. Nieprzestrzeganie powyższych zasad może spowodować zmiany jakości produktu. 6. TRANSPORT Siarczan amonu w opakowaniach przewozić dowolnymi środkami transportu, w sposób gwarantujący dostarczenie wyrobu do odbiorcy w stanie nieuszkodzonym. Środki transportu przeznaczone do przewozu siarczanu amonu powinny być czyste, suche i szczelne. Produkt w opakowaniach mało- lub nieodpornych na wilgoć zabezpieczyć przed opadami atmosferycznymi. Wysokość układania worków w transporcie nie może przekraczać 12 warstw. Produkt nie podlega przepisom RID i ADR. 7. BADANIA 7.1. PROGRAM BADAŃ Program badań podano w Tablicy 2. Tablica 2 Rodzaje badań Wymagania wg Opis badań wg a) sprawdzenie wymagań ogólnych b) oznaczanie zawartości azotu (N) w przeliczeniu na suchą substancję c) oznaczanie zawartości wody d) oznaczanie zawartości wolnego kwasu siarkowego e) analiza sitowa WIELKOŚĆ PARTII Partię siarczanu amonu stanowi dobowa produkcja lub jednorazowa dostawa do odbiorcy, nie mniej niż 20 t i nie więcej niż 500 t POBÓR PRÓBEK Próbki pierwotne siarczanu amonu należy pobierać w ilości co najmniej 200g przyjmując, że siarczan amonu wytwarzany przy produkcji kaprolaktamu jest produktem jednorodnym. Dla siarczanu amonu jednorodnego całej partii produktu pobrać 5 próbek pierwotnych. Próbki pierwotne można pobierać bezpośrednio z taśmociągu w czasie załadunku partii przez ręczne odsypywanie produktu do przeznaczonego w tym celu naczynia w równych odstępach czasu. Pobierane próbki pierwotne zsypać do czystego, suchego naczynia i dobrze wymieszać. Z tak otrzymanej próbki ogólnej przygotować średnią próbkę laboratoryjną o masie co najmniej 0,5kg. Średnią próbkę laboratoryjną należy podzielić na dwie części, z których jedną przeznacza się do badań, a drugą jako archiwalną przechowuje przez 6 miesięcy licząc od daty wysyłki SPRAWDZANIE WYMAGAŃ OGÓLNYCH Zgodność z wymaganiami ogólnymi sprawdzić wzrokowo. ZAKŁADY AZOTOWE PUŁAWY S.A. Strona 2 z 8

3 7.5. OZNACZANIE ZAWARTOŚCI AZOTU (N) W PRZELICZENIU NA SUCHĄ SUBSTANCJĘ Zakres stosowania metod oznaczania a) metodę destylacyjną stosuje się w przypadkach spornych (metoda arbitrażowa), b) metodę formalinową stosuje się w bieżącej kontroli produkcji OZNACZANIE ZAWARTOŚCI AZOTU (N) W PRZELICZENIU NA SUCHĄ SUBSTANCJĘ METODĄ DESTYLACYJNĄ Zasada metody. Oznaczanie polega na destylacji amoniaku z alkalicznego roztworu i absorpcji w mianowanym roztworze kwasu siarkowego. Nadmiar kwasu siarkowego odmiareczkowuje się mianowanym roztworem wodorotlenku sodowego wobec wskaźnika mieszanego Aparatura i przyrządy. a) Aparat do destylacji wg rysunku (załącznik nr 1) zawierający: kolbę destylacyjną okrągłodenną pojemności 1 l, wkraplacz pojemności 100 ml, łapacz kropel, chłodnicę 7-kulkową, odbieralnik pojemności 500 ml. b) Dwie biurety każda pojemności 50 ml. c) Kolba miarowa pojemności 500 ml. d) Pipeta jednomiarowa pojemności 50 ml. e) Granulki ceramiczne lub perełki szklane Odczynniki i roztwory. a) Wodorotlenek sodowy, roztwór 400 g/l. b) Wodorotlenek sodowy, roztwór o c(naoh) 0,50 mol/l. c) Kwas siarkowy, roztwór o c(1/2 H 2SO 4) 0,50 mol/l. d) Wskaźnik mieszany: zmieszać równe objętości 0,2 % (m/m) alkoholowego roztworu czerwieni metylowej i 0,1 % (m/m) roztworu błękitu metylenowego. e) Papierek wskaźnikowy do pomiaru ph Przygotowanie próbki do badań Ze średniej próbki laboratoryjnej przygotowanej wg p odważyć około 10g siarczanu amonu z dokładnością do 0,001g. Przenieść naważkę do kolby pomiarowej pojemności 500 ml, rozpuścić w wodzie destylowanej, uzupełnić wodą do kreski i wymieszać Wykonanie oznaczania Z kolby zawierającej rozpuszczoną próbkę pobrać 50 ml roztworu, wprowadzić do kolby destylacyjnej (1), dodać około 350 ml wody destylowanej i kilka perełek szklanych. Do odbieralnika odmierzyć 40 ml roztworu kwasu siarkowego o c(1/2 H 2SO 4) 0,50 mol/l z biurety pojemności 50 ml, dodać 80 ml wody destylowanej i 4-5 kropli wskaźnika mieszanego. Kolbę destylacyjną (1) zamknąć korkiem gumowym, w którym jest umieszczony łapacz kropel (3) i wkraplacz (2). Umieścić odbieralnik tak, aby koniec rurki spływu skroplin był zanurzony w roztworze kwasu siarkowego. Do kolby destylacyjnej przez wkraplacz wprowadzić ostrożnie 15 ml wodnego roztworu wodorotlenku sodowego o stężeniu 400 g/l. Zamknąć kran wkraplacza pozostawiając w nim 2 ml roztworu wodorotlenku sodowego. Zawartość kolby ogrzewać stopniowo zwiększając szybkość grzania do momentu, aż ciecz zacznie energicznie wrzeć. Destylować tak długo, aż w odbieralniku skropli się około 150 ml destylatu. Obniżyć odbieralnik aby koniec rurki spływu skroplin znajdował się powyżej powierzchni cieczy. Sprawdzić papierkiem wskaźnikowym obecność amoniaku. Jeśli papierek nie wykaże obecności amoniaku, przepłukać rurkę i chłodnicę wodą destylowaną zbierając ją w odbieralniku. Zawartość odbieralnika miareczkować roztworem wodorotlenku sodowego o c(naoh) 0,50 mol/l wobec wskaźnika mieszanego do zmiany barwy wskaźnika. Wykonać próbę zerową z tymi samymi odczynnikami, ale bez badanej próbki, destylując w ściśle takich samych warunkach Obliczanie wyników ZAKŁADY AZOTOWE PUŁAWY S.A. Strona 3 z 8

4 Zawartość azotu w przeliczeniu na suchą substancję (X 1) obliczyć w procentach (m/m) wg wzoru: ,004 ( V1 V2 ) X 1 ( V1 V2 ) 0, m 100 X m(100 X ) w którym: V 1 - objętość roztworu wodorotlenku sodowego o c(naoh)0,50 mol/l zużytego do miareczkowania próby zerowej, ml, V 2- objętość roztworu wodorotlenku sodowego o c(naoh)0,50 mol/l zużytego do miareczkowania badanej próbki, ml, m masa badanej próbki, g, 0, Ilość azotu odpowiadająca 1 ml roztworu kwasu siarkowego o H SO 0,5000 mol/l, g/ml, X 3- zawartość wody w badanej próbce oznaczona wg p. 7.6., % (m/m) Wynik końcowy c 2 4 Za wynik końcowy oznaczania należy przyjąć średnią arytmetyczną wyników co najmniej dwóch oznaczeń, między którymi różnica nie powinna przekraczać 0,2 % OZNACZANIE ZAWARTOŚCI AZOTU (N) W PRZELICZENIU NA SUCHĄ SUBSTANCJĘ METODĄ FORMALINOWĄ Zasada metody Metoda polega na reakcji formaldehydu z siarczanem amonu, w wyniku której wydziela się kwas siarkowy. Kwas siarkowy jest miareczkowany roztworem wodorotlenku sodowego Odczynniki i roztwory a) Formaldehyd cz.d.a. roztwór około 37% (m/m) zobojętniony roztworem wodorotlenku sodowego wobec fenoloftaleiny. Zobojętnienie odpowiedniej ilości roztworu formaldehydu przeprowadzić bezpośrednio przed użyciem. b) Wodorotlenek sodowy cz.d.a., roztwór mianowany o c(naoh)0,50 mol/l. Miano roztworu oznaczyć przez zmiareczkowanie siarczanu amonu cz.d.a., w sposób następujący: odważyć 33,035g (NH 4) 2SO 4 i rozpuścić w wodzie w kolbie pomiarowej 1l. Pobrać pipetą 15 ml roztworu do kolby stożkowej pojemności 300 ml, zobojętnić roztworem wodorotlenku sodowego o c(naoh)0,50 mol/l wobec wskaźnika wg p c i postępować dalej jak w p Miano wodorotlenku sodowego (f) obliczyć wg wzoru: w którym : V - objętość roztworu siarczanu amonu, ml, f V V 1 V 1 - objętość roztworu wodorotlenku sodowego o c(naoh)0,50 mol/l zużyta do zmiareczkowania próbki, ml. c) Wskaźnik mieszany, czerwień metylowa - błękit metylenowy, przygotowany wg p d. d) Fenoloftaleina: 0,1 g wskaźnika rozpuścić w 50 ml alkoholu etylowego i objętość roztworu dopełnić wodą do 100 ml Wykonanie oznaczania W kolbie pomiarowej pojemności 500 ml rozpuścić w wodzie destylowanej 10 g siarczanu amonu odważonego z dokładnością do 0,001 g, uzupełnić wodą do kreski i wymieszać. Do kolby stożkowej pojemności 300 ml pobrać 50 ml otrzymanego roztworu, dodać 3 krople roztworu wskaźnika wg p c i zobojętnić wolny kwas roztworem wodorotlenku sodowego. Następnie dodać 10 ml roztworu formaldehydu, 5-10 kropli roztworu fenoloftaleiny, dobrze wymieszać i zmiareczkować roztworem wodorotlenku sodowego do zmiany barwy roztworu przez zieloną do brudnoróżowej Obliczanie wyników. ZAKŁADY AZOTOWE PUŁAWY S.A. Strona 4 z 8

5 Zawartość azotu w przeliczeniu na suchą substancję (X 2) obliczyć w procentach wg wzoru : X 2 V 0, ( ) m ( 100 X ) 50 m 100 X V w którym: V - objętość roztworu wodorotlenku sodowego o c (NaOH)0,5000 mol/l zużytego o miareczkowania, ml, m - masa próbki, g, X 3 - zawartość wody w badanej próbce oznaczona wg p. 7.6., %, 0,007 - ilość azotu odpowiadająca 1 ml roztworu wodorotlenku sodowego o c (NaOH) 0,5000 mol/l, g/ml Wynik końcowy Za wynik końcowy oznaczania należy przyjąć średnią arytmetyczną wyników co najmniej dwóch oznaczeń, między którymi różnica nie powinna przekraczać 0,25% OZNACZANIE ZAWARTOŚCI WODY Zasada metody Metoda polega na suszeniu próbki w temperaturze o C w ciągu 2h, a następnie zważeniu i obliczeniu zawartości wody w próbce na podstawie ubytku masy Wykonanie oznaczania W wysuszonym i zważonym z dokładnością do 0,001g naczyńku wagowym odważyć 10g siarczanu amonu z taką samą dokładnością i suszyć w temperaturze o C w ciągu 2h. Następnie próbkę ostudzić w eksykatorze i zważyć z tą samą dokładnością Obliczanie wyników. Zawartość wody (X 3) obliczyć w procentach (m/m) wg wzoru : w którym : m - masa próbki przed suszeniem, g, Wynik końcowy X m 1 - masa próbki po wysuszeniu, g. 3 ( ) m m 100 Za wynik końcowy oznaczania należy przyjąć średnią arytmetyczną wyników co najmniej dwóch oznaczeń, między którymi różnica nie powinna przekraczać 0,08%. 1 m 7.7. OZNACZANIE ZAWARTOŚCI WOLNEGO KWASU SIARKOWEGO Zasada metody Metoda polega na zmiareczkowaniu wolnego kwasu siarkowego w próbce roztworem wodorotlenku sodowego wobec wskaźnika mieszanego Odczynniki i roztwory a) Wodorotlenek sodowy cz.d.a., roztwór mianowany o c(naoh) 0,1000 mol/l. b) Wskaźnik mieszany, czerwień metylowa - błękit metylenowy przygotowany wg p d Wykonanie oznaczania Odważyć próbkę siarczanu amonu (10-50g) z dokładnością do 0,1g w takiej ilości, aby zawierała najwyżej 0,005-0,05g kwasu siarkowego i rozpuścić w 250 ml wody w kolbie stożkowej pojemności 500 ml. Jeżeli otrzymany roztwór jest mętny należy go przesączyć, przemywając następnie sączek wodą. Do badanego roztworu dodać 3-4 krople wskaźnika mieszanego i miareczkować roztworem wodorotlenku sodowego do zmiany barwy z fioletowo-czerwonej na zieloną. ZAKŁADY AZOTOWE PUŁAWY S.A. Strona 5 z 8

6 Obliczanie wyników. Zawartość wolnego kwasu siarkowego (X 4) obliczyć w procentach wg wzoru : w którym: V 0, X 4 m V - objętość roztworu wodorotlenku sodowego o c(naoh)0,1000 mol/l zużytego do miareczkowania próbki, ml, m - masa próbki, g, 0, ilość kwasu siarkowego odpowiadająca 1 ml roztworu wodorotlenku sodowego o c(naoh)0,1000 mol/l, g/ml Wynik końcowy Za wynik końcowy oznaczania należy przyjąć średnią arytmetyczną wyników co najmniej dwóch oznaczeń, między którymi różnica nie powinna przekraczać 0,02 % ANALIZA SITOWA Zasada metody Metoda polega na przesiewaniu na sucho siarczanu amonu, zważeniu uzyskanych frakcji ziarnowych i podaniu składu ziarnowego Przyrządy a) Komplet sit kontrolnych wg DIN/ISO o nominalnej wielkości oczka 0,2 mm i 0,6 mm. b) Przesiewacz wibracyjny laboratoryjny Wykonanie oznaczania ręcznie Czyste i suche sita ułożyć kolejno jedno na drugim tak, aby obudowy sit przylegały do siebie, pod dolne sito włożyć denko. Odważyć 100 g próbki siarczanu amonu z dokładnością 0,01 g i przenieść na górne sito. Potrząsać ręcznie w kierunku poziomym przez 5 minut. Następnie zważyć na wadze odsiew kryształów z sita o wielkości oczka 0,6 mm z dokładnością do 0,01 g, oraz przesiew z sita o wielkości oczka 0,2 mm z dokładnością 0,001 g Wykonanie oznaczania z zastosowaniem przesiewacza wibracyjnego Na przesiewaczu umieścić czysty i suchy zestaw: szalkę zbierającą oraz sita z uszczelkami. Odważyć 100 g ujednorodnionej próbki siarczanu amonu z dokładnością do 0,01 g i przenieść ją ilościowo na górne sito. Próbkę na sicie umieścić centrycznie. Założyć pokrywę i unieruchomić zestaw przy pomocy nakrętek blokujących. Włączyć przesiewacz na okres 5 min. przy amplitudzie drgań 1,8 mm. Następnie zważyć odsiewy kryształów z sit z dokładnością do 0,01 g oraz przesiew z sita o wielkości oczka 0,2 mm z dokładnością do 0,001 g Obliczanie wyników Frakcje ziarnowe (X 5) wyrażone w procentach (m/m) obliczyć wg wzoru: w którym: m 1 masa odsiewu lub przesiewu, g, m masa próbki, g Wynik końcowy X 5 m Za wynik końcowy oznaczania przyjąć średnią arytmetyczną wyników co najmniej dwóch oznaczeń, między którymi różnica nie powinna przekraczać dla odsiewu 2%, a dla przesiewu 0,2%. m 7.9. OCENA WYNIKÓW BADAŃ Partię siarczanu amonu należy uznać za zgodną z wymaganiami WT jeżeli wyniki badań odpowiadają ZAKŁADY AZOTOWE PUŁAWY S.A. Strona 6 z 8

7 wymaganiom wg Tablicy 1. Producent zobowiązany jest przesłać odbiorcy świadectwo stwierdzające zgodność produktu z wymaganiami WT. 8. ODWOŁANIA Normy związane: DIN ISO Test sieves Technical requirements and testing Test sieves of metal wire cloth. PN-C-87002:1985 Nawozy sztuczne. Siarczan amonowy PN-C-04501:1971 Analiza sitowa. Wytyczne wykonywania Rozporządzenie (WE) nr 2003/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 w sprawie nawozów. 9. INFORMACJE DODATKOWE zastępują WT-2013/ZA-11. ZAKŁADY AZOTOWE PUŁAWY S.A. Strona 7 z 8

8 ZAŁĄCZNIK nr 1 Aparat do destylacji: 1 - kolba kulista 2 - wkraplacz 3 - łapacz kropel 4 - chłodnica kulkowa (siedem kul) 5 - rozszerzona rurka szklana pojemności 100 ml 6 - kolba stożkowa pojemności 500 ml Dopuszcza się zamiast szlifu przed chłodnicą połączenie wężem gumowym. ZAKŁADY AZOTOWE PUŁAWY S.A. Strona 8 z 8

PULSAR SIARCZAN AMONU

PULSAR SIARCZAN AMONU 1. PRZEDMIOT WARUNKÓW TECHNICZNYCH Przediote Warunków Technicznych jest siarczan aonu otrzyywany podczas produkcji: kaprolaktau kwasu siarkowego i oleu z instalacji odsiarczania gazów wylotowych. Siarczan

Bardziej szczegółowo

RSM ROZTWÓR SALETRZANO-MOCZNIKOWY

RSM ROZTWÓR SALETRZANO-MOCZNIKOWY 1. PRZEDMIOT WARUNKÓW TECHNICZNYCH Przedmiotem Warunków Technicznych jest wodny roztwór saletrzano-mocznikowy (typ nawozu C.1.2. wg załącznika I Rozporządzenia 2003/2003), w którym stosunek molowy azotanu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 listopada 2002 r. w sprawie metodyk referencyjnych badania stopnia biodegradacji substancji powierzchniowoczynnych zawartych w produktach, których stosowanie

Bardziej szczegółowo

MIANOWANE ROZTWORY KWASÓW I ZASAD, MIARECZKOWANIE JEDNA Z PODSTAWOWYCH TECHNIK W CHEMII ANALITYCZNEJ

MIANOWANE ROZTWORY KWASÓW I ZASAD, MIARECZKOWANIE JEDNA Z PODSTAWOWYCH TECHNIK W CHEMII ANALITYCZNEJ 4 MIANOWANE ROZTWORY KWASÓW I ZASAD, MIARECZKOWANIE JEDNA Z PODSTAWOWYCH TECHNIK W CHEMII ANALITYCZNEJ CEL ĆWICZENIA Poznanie podstawowego sprzętu stosowanego w miareczkowaniu, sposoby przygotowywania

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 9

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 9 CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 9 Zastosowanie metod miareczkowania strąceniowego do oznaczania chlorków w mydłach metodą Volharda. Ćwiczenie obejmuje:

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów GOSPODARKA ODPADAMI Ćwiczenie nr 5 Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów I. WPROWADZENIE Nieodpowiednie składowanie odpadków na wysypiskach stwarza możliwość wymywania

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2017 Nazwa kwalifikacji: Wykonywanie badań analitycznych Oznaczenie kwalifikacji: A.60 Numer zadania: 03

Bardziej szczegółowo

METODY POBIERANIA PRÓBEK SUSZU PASZOWEGO I WYKONYWANIA BADAŃ PARAMETRÓW JAKOŚCIOWYCH SUSZU. I. Metody pobierania próbek suszu paszowego

METODY POBIERANIA PRÓBEK SUSZU PASZOWEGO I WYKONYWANIA BADAŃ PARAMETRÓW JAKOŚCIOWYCH SUSZU. I. Metody pobierania próbek suszu paszowego ZAŁĄCZNIK METODY POBIERANIA PRÓBEK SUSZU PASZOWEGO I WYKONYWANIA BADAŃ PARAMETRÓW JAKOŚCIOWYCH SUSZU I. Metody pobierania próbek suszu paszowego A. Sprzęt do pobierania próbek suszu paszowego. 1. Sprzęt

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 7

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 7 CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 7 Wykorzystanie metod jodometrycznych do miedzi (II) oraz substancji biologicznie aktywnych kwas askorbinowy, woda utleniona.

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów GOSPODARKA ODPADAMI Ćwiczenie nr 5 Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów I. WPROWADZENIE: Nieodpowiednie składowanie odpadków na wysypiskach stwarza możliwość wymywania

Bardziej szczegółowo

ROZTWÓR SALETRZANO-MOCZNIKOWY

ROZTWÓR SALETRZANO-MOCZNIKOWY 1. PRZEDMIOT WARUNKÓW TECHNICZNYCH Przedmiotem Warunków Technicznych jest wodny roztwór saletrzano-mocznikowy (typ nawozu C.1.2. wg załącznika I do Rozporządzenia 2003/2003), w którym stosunek molowy azotanu

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 ZASADY OCENIANIA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 ZASADY OCENIANIA Układ graficzny CKE 2016 EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 ZASADY OCENIANIA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Nazwa kwalifikacji: Przygotowywanie

Bardziej szczegółowo

PULREA MOCZNIK. 6. Sypkość, % (m/m), co najmniej 90 90 7. ph 10% roztworu mocznika, w granicach Nie

PULREA MOCZNIK. 6. Sypkość, % (m/m), co najmniej 90 90 7. ph 10% roztworu mocznika, w granicach Nie 1. PRZEDMIOT WARUNKÓW TECHNICZNYCH Przediote Warunków Technicznych jest ocznik otrzyywany z aoniaku i dwutlenku węgla w procesie syntezy wg technologii firy Toyo Koatsu lub Urea Casale i granulowany etodą

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2017 Nazwa kwalifikacji: Wykonywanie badań analitycznych Oznaczenie kwalifikacji: A.60 Numer zadania: 02

Bardziej szczegółowo

PUŁAWSKI SIARCZAN AMONU

PUŁAWSKI SIARCZAN AMONU PUŁAWSKI SIARCZAN AMONU pulsar siarczan amonu (NH 4 ) 2 so 4 nawóz azotowy występujący w postaci białych, szaro-beżowych lub szarych kryształów. Jest produktem sypkim i dobrze rozpuszczalnym w wodzie.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2017 Nazwa kwalifikacji: Wykonywanie badań analitycznych Oznaczenie kwalifikacji: A.60 Numer zadania: 01

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3: Ocena fizykochemiczna nawozów stałych fosforowych różne formy P 2 O 5

Ćwiczenie 3: Ocena fizykochemiczna nawozów stałych fosforowych różne formy P 2 O 5 ZAKŁAD TECHNOLOGII I PROCESÓW CHEMICZNYCH Wydział Chemiczny Politechnika Wrocławska Technologia chemiczna - surowce i procesy przemysłu nieorganicznego Ćwiczenie 3: Ocena fizykochemiczna nawozów stałych

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2019 ZASADY OCENIANIA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2019 ZASADY OCENIANIA Układ graficzny CKE 2019 EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2019 ZASADY OCENIANIA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Nazwa kwalifikacji: Przygotowywanie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 3 Toksykologia żywności

Laboratorium 3 Toksykologia żywności Laboratorium 3 Toksykologia żywności Literatura zalecana: Orzeł D., Biernat J. (red.) 2012. Wybrane zagadnienia z toksykologii żywności. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Wrocław. Str.:

Bardziej szczegółowo

PLAN BADANIA MIĘDZYLABORATORYJNEGO Badania fizykochemiczne wyrobów chemii gospodarczej.

PLAN BADANIA MIĘDZYLABORATORYJNEGO Badania fizykochemiczne wyrobów chemii gospodarczej. PLAN BADANIA MIĘDZYLABORATORYJNEGO Badania fizykochemiczne wyrobów chemii gospodarczej. 1. Organizator Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB Sekcja POLLAB-CHEM/ EURACHEM-PL. 2. Koordynator Specjalistyczne

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE WPROWADZENIE Przyswajalność pierwiastków przez rośliny zależy od procesów zachodzących między fazą stałą i ciekłą gleby oraz korzeniami roślin. Pod względem stopnia

Bardziej szczegółowo

WARUNKI TECHNICZNE NADTLENEK WODORU WT-2012/ZA-3 STABILIZOWANE ROZTWORY WODNE 35; 49,5; 50 i 60%

WARUNKI TECHNICZNE NADTLENEK WODORU WT-2012/ZA-3 STABILIZOWANE ROZTWORY WODNE 35; 49,5; 50 i 60% 1. PRZEDMIOT WARUNKÓW TECHNICZNYCH Przedmiotem Warunków Technicznych jest nadtlenek wodoru w postaci stabilizowanych 35; 9,5; 50 i 60% roztworów wodnych, otrzymywany w procesie antrachinonowym, a następnie

Bardziej szczegółowo

10. ALKACYMETRIA. 10. Alkacymetria

10. ALKACYMETRIA. 10. Alkacymetria 10. ALKACYMETRIA 53 10. Alkacymetria 10.1. Ile cm 3 40 % roztworu NaOH o gęstości 1,44 g cm 3 należy zużyć w celu przygotowania 1,50 dm 3 roztworu o stężeniu 0,20 mol dm 3? Odp. 20,8 cm 3 10.2. 20,0 cm

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 5

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 5 CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 5 Kompleksometryczne oznaczanie twardości wody w próbce rzeczywistej oraz mleczanu wapnia w preparacie farmaceutycznym Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Analiza miareczkowa. Alkalimetryczne oznaczenie kwasu siarkowego (VI) H 2 SO 4 mianowanym roztworem wodorotlenku sodu NaOH

Analiza miareczkowa. Alkalimetryczne oznaczenie kwasu siarkowego (VI) H 2 SO 4 mianowanym roztworem wodorotlenku sodu NaOH ĆWICZENIE 8 Analiza miareczkowa. Alkalimetryczne oznaczenie kwasu siarkowego (VI) H 2 SO 4 mianowanym roztworem wodorotlenku sodu NaOH 1. Zakres materiału Pojęcia: miareczkowanie alkacymetryczne, krzywa

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 4. Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu

ĆWICZENIE 4. Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu ĆWICZENIE 4 Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu 1. Wprowadzenie Zbyt wysokie stężenia fosforu w wodach powierzchniowych stojących, spiętrzonych lub wolno płynących prowadzą do zwiększonego przyrostu

Bardziej szczegółowo

Politechnika Rzeszowska Katedra Technologii Tworzyw Sztucznych. Synteza kationomeru poliuretanowego

Politechnika Rzeszowska Katedra Technologii Tworzyw Sztucznych. Synteza kationomeru poliuretanowego Politechnika Rzeszowska Katedra Technologii Tworzyw Sztucznych Synteza kationomeru poliuretanowego Rzeszów, 2011 1 Odczynniki: 4,4 -diizocyjanian difenylenometanu (MDI) - 5 g Rokopol 7P destylowany i osuszony

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ĆWICZEŃ Z HIGIENY, TOKSYKOLOGII I BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI

SPRAWOZDANIE Z ĆWICZEŃ Z HIGIENY, TOKSYKOLOGII I BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Data.. Imię, nazwisko, kierunek, grupa SPRAWOZDANIE Z ĆWICZEŃ Z HIGIENY, TOKSYKOLOGII I BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI OCENA JAKOŚCI WODY DO PICIA Ćwiczenie 1. Badanie właściwości fizykochemicznych wody Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 8. Argentometryczne oznaczanie chlorków metodą Fajansa

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 8. Argentometryczne oznaczanie chlorków metodą Fajansa CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 8 Argentometryczne oznaczanie chlorków metodą Fajansa Ćwiczenie obejmuje: 1. Oznaczenie miana roztworu AgNO 3 2. Oznaczenie

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI CUKRÓW REDUKUJĄCYCH ORAZ CUKRÓW REDUKUJĄCYCH PO INWERSJI

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI CUKRÓW REDUKUJĄCYCH ORAZ CUKRÓW REDUKUJĄCYCH PO INWERSJI Załącznik nr 5 OZNACZANIE ZAWARTOŚCI CUKRÓW REDUKUJĄCYCH ORAZ CUKRÓW REDUKUJĄCYCH PO INWERSJI Część I. Oznaczenie zawartości cukrów redukujących oraz cukrów redukujących po inwersji w fermentowanych napojach

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIA. (4) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych, Artykuł 1

ROZPORZĄDZENIA. (4) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych, Artykuł 1 8.10.2016 L 273/5 ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2016/1784 z dnia 30 września 2016 r. zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 2568/91 w sprawie właściwości oliwy z oliwek i oliwy z wytłoczyn

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie SO 2 w powietrzu atmosferycznym

Oznaczanie SO 2 w powietrzu atmosferycznym Ćwiczenie 6 Oznaczanie SO w powietrzu atmosferycznym Dwutlenek siarki bezwodnik kwasu siarkowego jest najbardziej rozpowszechnionym zanieczyszczeniem gazowym, występującym w powietrzu atmosferycznym. Głównym

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 2: Stężenia

Ćwiczenia nr 2: Stężenia Ćwiczenia nr 2: Stężenia wersja z 5 listopada 2007 1. Ile gramów fosforanu(v) sodu należy zużyć w celu otrzymania 2,6kg 6,5% roztworu tego związku? 2. Ile należy odważyć KOH i ile zużyć wody do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

Obliczanie stężeń roztworów

Obliczanie stężeń roztworów Obliczanie stężeń roztworów 1. Ile mililitrów stężonego, ok. 2,2mol/l (M) roztworu NaOH należy pobrać, aby przygotować 800ml roztworu o stężeniu ok. 0,2 mol/l [ M ]? {ok. 72,7ml 73ml } 2. Oblicz, jaką

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. Ćwiczenie 2a. Przygotowanie próbek do analizy i analiza sitowa na przykładzie fosforanów paszowych

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. Ćwiczenie 2a. Przygotowanie próbek do analizy i analiza sitowa na przykładzie fosforanów paszowych PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO Ćwiczenie 2a Przygotowanie próbek do analizy i analiza sitowa na przykładzie fosforanów paszowych WSTĘP TEORETYCZNY I Ogólne zasady pobierania próbek do badań Przy pobieraniu

Bardziej szczegółowo

NORMA ZAKŁADOWA. Szkło wodne sodowe 1. WSTĘP.

NORMA ZAKŁADOWA. Szkło wodne sodowe 1. WSTĘP. ZAKŁADY CHEMICZNE RUDNIKI S.A. NORMA ZAKŁADOWA Szkło wodne sodowe ZN - 02/Z.Ch. Rudniki SA/ 257 PKWiU 20.13.62.0 1. WSTĘP. 1.1 Przedmiot normy. Przedmiotem normy jest szkło wodne sodowe będące roztworem

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 6. Manganometryczne oznaczenia Mn 2+ i H 2 O 2

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 6. Manganometryczne oznaczenia Mn 2+ i H 2 O 2 CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 6 Manganometryczne oznaczenia Mn 2+ i H 2 O 2 Ćwiczenie obejmuje: 1. Oznaczenie miana roztworu KMnO 4 2. Manganometryczne

Bardziej szczegółowo

009 Ile gramów jodu i ile mililitrów alkoholu etylowego (gęstość 0,78 g/ml) potrzeba do sporządzenia 15 g jodyny, czyli 10% roztworu jodu w alkoholu e

009 Ile gramów jodu i ile mililitrów alkoholu etylowego (gęstość 0,78 g/ml) potrzeba do sporządzenia 15 g jodyny, czyli 10% roztworu jodu w alkoholu e STĘŻENIA - MIX ZADAŃ Czytaj uważnie polecenia. Powodzenia! 001 Ile gramów wodnego roztworu azotanu sodu o stężeniu 10,0% można przygotować z 25,0g NaNO3? 002 Ile gramów kwasu siarkowego zawiera 25 ml jego

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAŻNIKI W REAKCJACH UTLENIAJĄCO- REDUKCYJNYCH

RÓWNOWAŻNIKI W REAKCJACH UTLENIAJĄCO- REDUKCYJNYCH 8 RÓWNOWAŻNIKI W REAKCJACH UTLENIAJĄCO- REDUKCYJNYCH CEL ĆWICZENIA Wyznaczenie gramorównoważników chemicznych w procesach redoks na przykładzie KMnO 4 w środowisku kwaśnym, obojętnym i zasadowym z zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA

ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA Metoda Mohra Kolba miarowa Na Substancja podstawowa: (Na), M = 58,5 g mol 1 Pipeta Naczyńko wagowe c Na M m Na Na kolby ETAPY OZNACZENIA ARGENTOMETRYCZNEGO 1. Przygotowanie roztworu substancji podstawowej

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2018 Nazwa kwalifikacji: Wykonywanie badań analitycznych Oznaczenie kwalifikacji: A.0 Numer zadania: 01 Wypełnia

Bardziej szczegółowo

KATEDRA INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH LABORATORIUM INŻYNIERII CHEMICZNEJ, PROCESOWEJ I BIOPROCESOWEJ

KATEDRA INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH LABORATORIUM INŻYNIERII CHEMICZNEJ, PROCESOWEJ I BIOPROCESOWEJ KATEDRA INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH LABORATORIUM INŻYNIERII CHEMICZNEJ, PROCESOWEJ I BIOPROCESOWEJ Absorpcja Osoba odiedzialna: Donata Konopacka - Łyskawa dańsk,

Bardziej szczegółowo

Regulamin BHP pracowni chemicznej. Pokaz szkła. Technika pracy laboratoryjnej

Regulamin BHP pracowni chemicznej. Pokaz szkła. Technika pracy laboratoryjnej I. Regulamin BHP pracowni chemicznej. Pokaz szkła. Technika pracy laboratoryjnej Zagadnienia Regulamin bezpieczeństwa i higiena pracy w laboratorium chemicznym Organizacja stanowiska pracy Ochrona przeciwpożarowa

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2018 Nazwa kwalifikacji: Wykonywanie badań analitycznych Oznaczenie kwalifikacji: A.60 Numer zadania: 02

Bardziej szczegółowo

Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) soli Mohra (NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O

Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) soli Mohra (NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) soli Mohra (NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O Odczynniki: stały Fe(SO) 4 7H 2 O, stały (NH 4 ) 2 SO 4, H 2 O dest. Sprzęt laboratoryjny: elektryczna płyta grzewcza,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2 WSPÓŁOZNACZANIE WODOROTLENKU I WĘGLANÓW METODĄ WARDERA. DZIAŁ: Alkacymetria

ĆWICZENIE 2 WSPÓŁOZNACZANIE WODOROTLENKU I WĘGLANÓW METODĄ WARDERA. DZIAŁ: Alkacymetria ĆWICZENIE 2 WSPÓŁOZNACZANIE WODOROTLENKU I WĘGLANÓW METODĄ WARDERA DZIAŁ: Alkacymetria ZAGADNIENIA Prawo zachowania masy i prawo działania mas. Stała równowagi reakcji. Stała dysocjacji, stopień dysocjacji

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 4. Zakład Budownictwa Ogólnego. Kruszywa budowlane - oznaczenie gęstości nasypowej - oznaczenie składu ziarnowego

ĆWICZENIE NR 4. Zakład Budownictwa Ogólnego. Kruszywa budowlane - oznaczenie gęstości nasypowej - oznaczenie składu ziarnowego Zakład Budownictwa Ogólnego ĆWICZENIE NR 4 Kruszywa budowlane - oznaczenie gęstości nasypowej - oznaczenie składu ziarnowego Instrukcja z laboratorium: Budownictwo ogólne i materiałoznawstwo Instrukcja

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ROZWIĄZANIA ZADAŃ

PRZYKŁADOWE ROZWIĄZANIA ZADAŃ PRZYKŁADOWE ROZWIĄZANIA ZADAŃ 1. Odważono 1.0 g mieszaniny zawierającej NaOH, Na 2 CO 3 oraz substancje obojętną i rozpuszczono w kolbie miarowej o pojemności 250 ml. Na zmiareczkowanie próbki o objętości

Bardziej szczegółowo

III A. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych

III A. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych III A. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych III-A Przygotowywanie roztworów o różnym stężeniu III-A.1. Przygotowanie naważki substancji III-A.2. Przygotowanie 70 g 10% roztworu NaCl III-A.3.

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 51/7

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 51/7 20.2.2007 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 51/7 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 162/2007 z dnia 1 lutego 2007 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2003/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie

Bardziej szczegółowo

WT-2013/ZA-3 ROZTWÓR 35; 49,5; 50 i 60% - STABILIZOWANY, ROZTWÓR WODNY

WT-2013/ZA-3 ROZTWÓR 35; 49,5; 50 i 60% - STABILIZOWANY, ROZTWÓR WODNY 1. PRZEDMIOT WARUNKÓW TECHNICZNYCH Przedmiotem Warunków Technicznych jest nadtlenek wodoru w postaci stabilizowanych 35; 9,5; 50 i 60% roztworów wodnych, otrzymywany w procesie antrachinonowym, a następnie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2019 ZASADY OCENIANIA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2019 ZASADY OCENIANIA Układ graficzny CKE 2019 Nazwa kwalifikacji: Wykonywanie badań analitycznych Oznaczenie arkusza: A.60-01-19.01 Oznaczenie kwalifikacji: A.60 zadania: 01 Kod ośrodka Kod egzaminatora EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY

Bardziej szczegółowo

PUŁAWSKA SALETRA AMONOWA

PUŁAWSKA SALETRA AMONOWA PUŁAWSKA SALETRA AMONOWA 10 pulan saletra amonowa NH 4 No 3 nawóz azotowy występujący w postaci lekko kremowych granul. Produkt bardzo higroskopijny, łatwo rozpuszczalny w wodzie i mocno reaktywny chemicznie.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2018 Nazwa kwalifikacji: Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Sporządzanie roztworów, rozcieńczanie i określanie stężeń

Ćwiczenie 1. Sporządzanie roztworów, rozcieńczanie i określanie stężeń Ćwiczenie 1 Sporządzanie roztworów, rozcieńczanie i określanie stężeń Stężenie roztworu określa ilość substancji (wyrażoną w jednostkach masy lub objętości) zawartą w określonej jednostce objętości lub

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pedagogiczna dla kształcenia zawodowego

Koncepcja pedagogiczna dla kształcenia zawodowego Koncepcja pedagogiczna dla kształcenia zawodowego Szkoła Zespół Szkół Chemicznych Włocławek (PL) Obszar Kształcenie zawodowe Kierunki kształcenia zawodowego Technik ochrony środowiska Obszar działań Praca

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety II. Wagi i ważenie. Roztwory. Emulsje i koloidy Zagadnienia Rodzaje wag laboratoryjnych i technika ważenia Niepewność pomiarowa. Błąd względny i bezwzględny Roztwory właściwe Stężenie procentowe i molowe.

Bardziej szczegółowo

Gwarantujemy wysoką jakość. dlaczego warto stosować pulrea? jak stosować pulrea?

Gwarantujemy wysoką jakość. dlaczego warto stosować pulrea? jak stosować pulrea? MOCZNIK pulrea mocznik (NH 2 ) 2 Co nawóz azotowy występujący w postaci białych granulek, wolnych od zanieczyszczeń mechanicznych. Sypki produkt higroskopijny, łatwo rozpuszczalny w wodzie. Zawartość azotu

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wpływ stężenia kwasu na szybkość hydrolizy estru

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wpływ stężenia kwasu na szybkość hydrolizy estru Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Wpływ stężenia kwasu na szybkość hydrolizy estru ćwiczenie nr 25 opracowała dr B. Nowicka, aktualizacja D. Waliszewski Zakres zagadnień obowiązujących do

Bardziej szczegółowo

2. Procenty i stężenia procentowe

2. Procenty i stężenia procentowe 2. PROCENTY I STĘŻENIA PROCENTOWE 11 2. Procenty i stężenia procentowe 2.1. Oblicz 15 % od liczb: a. 360, b. 2,8 10 5, c. 0.024, d. 1,8 10 6, e. 10 Odp. a. 54, b. 4,2 10 4, c. 3,6 10 3, d. 2,7 10 7, e.

Bardziej szczegółowo

REDOKSYMETRIA ZADANIA

REDOKSYMETRIA ZADANIA REDOKSYMETRIA ZADANIA 1. Na zmiareczkowanie 0,1952 g kwasu szczawiowego H 2 C 2 O 4 2H 2 O zużyto 31,24 cm 3 mianowanego roztworu KMnO 4. Oblicz miano KMnO 4. m.m. H 2 C 2 O 4 2H 2 O=126,068 g/mol Odp.

Bardziej szczegółowo

XLVII Olimpiada Chemiczna

XLVII Olimpiada Chemiczna M P IA O L I D A 47 1954 2000 CH N A E M Z I C XLVII Olimpiada Chemiczna Etap III KOMITET GŁÓWNY OLIMPIADY CHEMICZNEJ Zadania laboratoryjne Zadanie 1 Analiza miareczkowa jest użyteczną metodą ilościową,

Bardziej szczegółowo

II. ODŻELAZIANIE LITERATURA. Zakres wiadomości obowiązujących do zaliczenia przed przystąpieniem do wykonania. ćwiczenia:

II. ODŻELAZIANIE LITERATURA. Zakres wiadomości obowiązujących do zaliczenia przed przystąpieniem do wykonania. ćwiczenia: II. ODŻELAZIANIE LITERATURA 1. Akty prawne: Aktualne rozporządzenie dotyczące jakości wody do picia i na potrzeby gospodarcze. 2. Chojnacki A.: Technologia wody i ścieków. PWN, Warszawa 1972. 3. Hermanowicz

Bardziej szczegółowo

ZAKsan. 2. Wymagania jakościowe 2.1. Wymagania ogólne ZAKsan ma postać luźnych granul o barwie od białej do beżowej Wymagania fizykochemiczne

ZAKsan. 2. Wymagania jakościowe 2.1. Wymagania ogólne ZAKsan ma postać luźnych granul o barwie od białej do beżowej Wymagania fizykochemiczne Specyfikacja 1. Nazwa produktu a) handlowa w języku polskim san w języku angielskim - Ammonium nitrate (AN ), granulated w języku niemieckim - Ammoniumnitrat, granuliert b) chemiczna: w języku polskim

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE WŁAŚCIWOŚCI BUFOROWYCH WÓD

OZNACZANIE WŁAŚCIWOŚCI BUFOROWYCH WÓD OZNACZANIE WŁAŚCIWOŚCI BUFOROWYCH WÓD POWIERZCHNIOWYCH WPROWADZENIE Właściwości chemiczne wód występujących w przyrodzie odznaczają się dużym zróżnicowaniem. Zależą one między innymi od budowy geologicznej

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 5. KOPOLIMERYZACJA STYRENU Z BEZWODNIKIEM MALEINOWYM (polimeryzacja w roztworze)

ĆWICZENIE 5. KOPOLIMERYZACJA STYRENU Z BEZWODNIKIEM MALEINOWYM (polimeryzacja w roztworze) ĆWICZENIE 5 KOPOLIMERYZACJA STYRENU Z BEZWODNIKIEM MALEINOWYM (polimeryzacja w roztworze) Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z metodą polimeryzacji w roztworze oraz badaniem składu powstałego kopolimeru.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2016 Nazwa kwalifikacji: Wykonywanie badań analitycznych Oznaczenie kwalifikacji: A.60 Numer zadania: 02

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3. I. Analiza miareczkowa mocnych i słabych elektrolitów

ĆWICZENIE 3. I. Analiza miareczkowa mocnych i słabych elektrolitów ĆWICZENIE 3 I. Analiza miareczkowa mocnych i słabych elektrolitów Alkacymetria jest metodą opartą na reakcji zobojętniania jonów hydroniowych jonami wodorotlenowymi lub odwrotnie. H 3 O+ _ + OH 2 O Metody

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE UTLENIALNOŚCI WÓD NATURALNYCH

OZNACZANIE UTLENIALNOŚCI WÓD NATURALNYCH OZNACZANIE UTLENIALNOŚCI WÓD NATURALNYCH WPROWADZENIE Utlenialność wody jest to umowny wskaźnik określający zdolność wody do pobierania tlenu z nadmanganianu potasowego (KMnO4) w roztworze kwaśnym lub

Bardziej szczegółowo

ALKACYMETRIA. Ilościowe oznaczanie HCl metodą miareczkowania alkalimetrycznego

ALKACYMETRIA. Ilościowe oznaczanie HCl metodą miareczkowania alkalimetrycznego Dwa pierwsze ćwiczenia, a mianowicie: Rozdział i identyfikacja mieszaniny wybranych kationów występujących w płynach ustrojowych oraz Rozdział i identyfikacja mieszaniny wybranych anionów ważnych w diagnostyce

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. ĆWICZENIE 3a

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. ĆWICZENIE 3a PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO ĆWICZENIE 3a Analiza pierwiastkowa podstawowego składu próbek z wykorzystaniem techniki ASA na przykładzie fosforanów paszowych 1 I. CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów

Bardziej szczegółowo

Spektrofotometryczne wyznaczanie stałej dysocjacji czerwieni fenolowej

Spektrofotometryczne wyznaczanie stałej dysocjacji czerwieni fenolowej Spektrofotometryczne wyznaczanie stałej dysocjacji czerwieni fenolowej Metoda: Spektrofotometria UV-Vis Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie studenta z fotometryczną metodą badania stanów równowagi

Bardziej szczegółowo

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Nazwisko i imię) Punkty Razem pkt % Chemia nieorganiczna Zadanie 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 Poziom: podstawowy Punkty Zadanie 1. (1 pkt.) W podanym

Bardziej szczegółowo

. Pierwszą czynnością badania jest pobranie próbki wody. W tym celu potrzebna będzie szklana butelka o poj. ok. 250 cm 3.

. Pierwszą czynnością badania jest pobranie próbki wody. W tym celu potrzebna będzie szklana butelka o poj. ok. 250 cm 3. Wszyscy wiemy, że woda jest świetnym rozpuszczalnikiem przeróżnych substancji, może rozpuszczać także gazy a wśród nich i tlen. Ale co zrobić jeśli chcemy się dowiedzieć ile tlenu rozpuściło się w wodzie?

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010 Zawód: technik analityk Symbol cyfrowy zawodu: 311[02] Numer zadania: Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 311[02]-0-102 Czas trwania egzaminu: 240 minut ARKUSZ EGZAMINACYJNY

Bardziej szczegółowo

Winiarstwo część praktyczna. Cel ćwiczenia Poznanie metod badań i oceny moszczów owocowych, win i miodów pitnych

Winiarstwo część praktyczna. Cel ćwiczenia Poznanie metod badań i oceny moszczów owocowych, win i miodów pitnych ĆWICZENIE NR 4 Winiarstwo część praktyczna Cel ćwiczenia Poznanie metod badań i oceny moszczów owocowych, win i miodów pitnych Wykonanie:. Oznaczanie mocy Metoda piknometryczna Do kolby destylacyjnej odmierzyć

Bardziej szczegółowo

1. PRZYGOTOWANIE ROZTWORÓW KOMPLEKSUJĄCYCH

1. PRZYGOTOWANIE ROZTWORÓW KOMPLEKSUJĄCYCH 1. PRZYGOTOWANIE ROZTWORÓW KOMPLEKSUJĄCYCH 1.1. przygotowanie 20 g 20% roztworu KSCN w wodzie destylowanej 1.1.1. odważenie 4 g stałego KSCN w stożkowej kolbie ze szlifem 1.1.2. odważenie 16 g wody destylowanej

Bardziej szczegółowo

Zadania laboratoryjne

Zadania laboratoryjne M P I O L I D 47 1954 2000 Zadania laboratoryjne CH N E M Z I C ZDNIE 1 Ustalenie nudowy kompleksu szczawianowego naliza miareczkowa jest użyteczną metodę ilościową, którą wykorzystasz do ustalenia budowy

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2017 Nazwa kwalifikacji: Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Ćwiczenie 9 semestr 2 HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Obowiązujące zagadnienia: Hydroliza soli-anionowa, kationowa, teoria jonowa Arrheniusa, moc kwasów i zasad, równania hydrolizy soli, hydroliza wieloetapowa,

Bardziej szczegółowo

Ustanowiona przez Generalnego Dyrektora dnia 19 marca 2009 r. (Zarządzenie nr 6/2009 r.)

Ustanowiona przez Generalnego Dyrektora dnia 19 marca 2009 r. (Zarządzenie nr 6/2009 r.) ZAŁĄCZNIK NR 1 NORMA ZAKŁADOWA Sól wypadowa ZN-ANWIL SA-12:2009 Zamiast: ZN-ANWIL SA-12:2006 PRZEDMOWA Niniejsze wydanie jest trzecim wydaniem normy zakładowej na sól wypadową i zastępuje ZN-ANWIL SA-12:2006.

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ŚRODOWISKA W ENERGETYCE NEUTRALIZACJA ŚCIEKÓW

OCHRONA ŚRODOWISKA W ENERGETYCE NEUTRALIZACJA ŚCIEKÓW KIiChŚ OCHRONA ŚRODOWISKA W ENERGETYCE NEUTRALIZACJA ŚCIEKÓW Ćwiczenie nr 2 I WPROWADZENIE Reakcja zobojętniania (neutralizacji) - jest to proces chemiczny, mający na celu doprowadzenie odczynu cieczy

Bardziej szczegółowo

Pracownia Polimery i Biomateriały

Pracownia Polimery i Biomateriały Pracownia Polimery i Biomateriały INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA Spalanie i termiczna degradacja polimerów Część II Opracowała dr Hanna Wilczura-Wachnik Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Zakład Dydaktyczny

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 1. Izolacja i wykrywanie trucizn cz. 1

Laboratorium 1. Izolacja i wykrywanie trucizn cz. 1 Laboratorium 1 Izolacja i wykrywanie trucizn cz. 1 Literatura zalecana: Bajguz A., Piotrowska A. 2005. Ćwiczenia z toksykologii środowiska. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok. Str. 15 17,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3. Cukry mono i disacharydy

ĆWICZENIE 3. Cukry mono i disacharydy ĆWICZENIE 3 Cukry mono i disacharydy Reakcja ogólna na węglowodany (Reakcja Molischa) 1 ml 1% roztworu glukozy 1 ml 1% roztworu fruktozy 1 ml 1% roztworu sacharozy 1 ml 1% roztworu skrobi 1 ml wody destylowanej

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym. opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym. opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak ćwiczenie nr Zakres zagadnień obowiązujących do ćwiczenia 1. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 5 Barwniki roślinne. Ekstrakcja barwników asymilacyjnych. Rozpuszczalność chlorofilu

ĆWICZENIE 5 Barwniki roślinne. Ekstrakcja barwników asymilacyjnych. Rozpuszczalność chlorofilu ĆWICZENIE 5 Barwniki roślinne Ekstrakcja barwników asymilacyjnych 400 mg - zhomogenizowany w ciekłym azocie proszek z natki pietruszki 6 ml - etanol 96% 2x probówki plastikowe typu Falcon na 15 ml 5x probówki

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp W przypadku trudno rozpuszczalnej soli, mimo osiągnięcia stanu nasycenia, jej stężenie w roztworze jest bardzo małe i przyjmuje się, że ta

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Ćwiczenie 8 Semestr 2 STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Obowiązujące zagadnienia: Stężenie jonów wodorowych: ph, poh, iloczyn jonowy wody, obliczenia rachunkowe, wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko studenta:...

Imię i nazwisko studenta:... Imię i nazwisko studenta:..... Grupa:.. SPOSÓB WYKONANIA ANALIZY WYNIKI POMIARÓW ph - przygotować ph-metr i elektrodę do pomiaru - przelać do małej zlewki badaną próbę wody - zlewkę z próbą umieścić na

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób oznaczania zawartości oleju przeciekowego w eksploatowanych wodno-olejowych emulsjach chłodząco-smarujących

PL B1. Sposób oznaczania zawartości oleju przeciekowego w eksploatowanych wodno-olejowych emulsjach chłodząco-smarujących RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 211334 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 385914 (22) Data zgłoszenia: 20.08.2008 (51) Int.Cl. G01N 33/28 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego.

Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego. Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego. Wprowadzenie teoretyczne Cel ćwiczeń: Zapoznanie studentów z właściwościami chemicznymi

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM Z ZADAŃ ALKACYMETRIA

SEMINARIUM Z ZADAŃ ALKACYMETRIA Zagadnienia, których znajomość umożliwi rozwiązanie zadań: Znajomość pisania reakcji w oznaczeniach alkacymetrycznych, stopień i stała dysocjacji, wzory na obliczanie ph buforów SEMINARIUM Z ZADAŃ ALKACYMETRIA

Bardziej szczegółowo

KAPROLAKTAM WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE wg Tablicy 1 Tablica Liczba nadmanganianowa, co najmniej s

KAPROLAKTAM WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE wg Tablicy 1 Tablica Liczba nadmanganianowa, co najmniej s 1. PRZEDMIOT WARUNKÓW TECHNICZNYCH Przedmiotem Warunków Technicznych jest kaprolaktam otrzymywany z benzenu i sprzedawany przez Zakłady Azotowe PUŁAWY S.A. w postaci ciekłej lub jako kaprolaktam stały

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZAWARTOŚCI ZWIĄZKÓW FOSFORU (OZNACZANIE FOSFORU OGÓLNEGO).

BADANIE ZAWARTOŚCI ZWIĄZKÓW FOSFORU (OZNACZANIE FOSFORU OGÓLNEGO). BADANIE ZAWARTOŚCI ZWIĄZKÓW FOSFORU (OZNACZANIE FOSFORU OGÓLNEGO). Wprowadzenie: Fosfor w skorupie ziemskiej nie występuje w postaci pierwiastkowej. Najczęściej spotyka się związki fosforu w postaci apatytów

Bardziej szczegółowo