MIERNICTWO WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH I NIEELEKTRYCZNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MIERNICTWO WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH I NIEELEKTRYCZNYCH"

Transkrypt

1 Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu MIERNICTWO WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH I NIEELEKTRYCZNYCH Kod przedmiotu: ENS1C Ćwiczenie pt. POMIAR REZYSTANCJI (multimetr, metoda techniczna, mostek) Numer ćwiczenia MEN 03 O p r a c o w a ł : dr inż. Arkadiusz Łukjaniuk dr inż. Jarosław Makal Białystok 2013

2 Wszystkie prawa zastrzeżone. Wszystkie nazwy handlowe i towarów występujące w niniejszej instrukcji są znakami towarowymi zastrzeżonymi lub nazwami zastrzeżonymi odpowiednich firm odnośnych właścicieli. Celem ćwiczenia jest nabycie umiejętności poprawnego wyboru metody pomiaru rezystancji w zależności od posiadanych przyrządów, jej wartości oraz wymaganej dokładności wyniku pomiaru 1. WSTĘP Pomiary rezystancji są zagadnieniami bardzo ważnymi zarówno w przemyśle jak i w życiu codziennym. Od poprawnego pomiaru tej wielkości zależy działanie wielu urządzeń, systemów zabezpieczeń, szybkie przeprowadzenie napraw urządzeń, itp. Pomiar wartości rezystancji możemy wykonać za pomocą: multimetru cyfrowego (funkcja pomiaru rezystancji); mostka (technicznego lub laboratoryjnego; metody technicznej. Wybór metody pomiaru zależy od wielu czynników, np. jaki rząd wielkości reprezentuje badana rezystancja, potrzebna dokładność, z jaką chcemy ją zmierzyć, czy też posiadany do dyspozycji sprzęt pomiarowy. 2. CYFROWY POMIAR REZYSTANCJI Cyfrowy pomiar rezystancji polega na przetworzeniu jej na napięcie stałe. Na mierzonej rezystancji wywoływany jest spadek napięcia przez prąd pochodzący z wbudowanego w multimetrze źródła prądowego. Sposób podłączenia przewodów do multimetru podczas pomiaru rezystancji pokazany jest na rys.1. Przełącznik funkcyjny powinien znajdować się w pozycji oznaczonej symbolem Ω. Przed rozpoczęciem pomiarów sprawdzamy działanie przyrządu poprzez: zwarcie przewodów podłączeniowych (wtedy na wyświetlaczu powinna pokazać się wartość lub Ω rys.1) oraz 2

3 rozwarcie przewodów (na wyświetlaczu powinna pokazać się wartość 0.L i wartość jednostki MΩ). Rys. 1. Widok multimetru BM 202 przygotowanego do pomiaru rezystancji Pomiar rezystancji, tak jak i innych wielkości mierzonych multimetrem, obarczony jest pewnym błędem. Użytkownik powinien umieć (na podstawie parametrów metrologicznych przyrządu) określić przedział niepewności zmierzonej rezystancji. W tabeli 1 przedstawione zostały (podane przez producenta) parametry metrologiczne przy pomiarze rezystancji multimetrem BM 202. Przykład 1 ilustruje sposób określenia przedziału niepewności mierzonej rezystancji. Tabela 1 Zakres 250Ω 2,5kΩ 25kΩ,250kΩ, 2,5MΩ BM202 Dokładność ±(0,6%w.m.+8c) ±(0,4% w.m.+5c) ±(0,4% wm+2c) 25 MΩ ±(1% wm+4c) 3

4 Przykład 1: Obliczyć względny błąd maksymalny (graniczny), z jakim zmierzono multimetrem BM202 rezystancję R X = 380Ω na zakresie pomiarowym R n =2,5kΩ. Rozwiązanie: Dla BM 202 producent podaje (tabela 1): ΔR X = ± (%wart. odczytu + ilość cyfr). W naszym przypadku wartość odczytu= 380Ω, wartość jednej cyfry na zakresie 2,500kΩ wynosi 0,001kΩ, czyli 1Ω, stąd: ΔR X = ± (0,4% 380Ω+5 1Ω)= ±(0, Ω+5Ω)= ±(1,52Ω+5Ω)= ±6,52Ω 7Ω. Założono tu skrajnie niekorzystny przypadek, gdy oba składniki błędu mają ten sam znak. Znajomość tego błędu pozwala na określenie przedziału, w którym z wysoką ufnością (p = 0,9973) zawiera się wartość rzeczywista mierzonej rezystancji: 380Ω 7Ω R x 380Ω + 7Ω stąd: 373Ω R x 387Ω. Ostatecznie wynik pomiaru rezystancji powinien być zapisany w postaci: R x =(380±7) Ω Przy pomiarze małych rezystancji stosowana jest metoda czteropunktowa pomiaru. Polega ona na zasileniu mierzonego rezystora z oddzielnego źródła prądowego (wbudowanego do multimetru lub zewnętrznego), np. o prądzie znamionowym 10 ma i pomiarze wywołanego tym prądem spadku napięcia woltomierzem (np. na zakresie pomiarowym 100 mv). To dodatkowe źródło prądowe generuje prąd o natężeniu 100 razy większym niż źródło wykorzystywane przy pomiarze dużych rezystancji. Zaciski wyjściowe tego źródła (wbudowanego do multimetru) znajdują się na tylnej ściance przyrządu. W tej metodzie wymagane jest użycie czterech przewodów łączących. Dwa z nich doprowadzają do rezystora prąd ze źródła prądowego, dwa pozostałe doprowadzają zaś powstały spadek napięcia do zacisków woltomierza (rys.2). 4

5 I P =10mA R X U X ZACISKI WYJŚCIOWE ŹRÓDŁA PRĄDOWEGO V560 ZACISKI WEJŚCIOWE WOLTOMIERZA U N = 100 mv Rys. 2. Schemat układu do pomiaru rezystancji metodą czteropunktową (multimetr V560). 3. METODY ZEROWE (MOSTKI) Pomiar rezystancji mostkami zalicza się do metod zerowych. Cechą metod zerowych jest eliminacja wpływu elektrycznych przyrządów zarówno wskazówkowych jak i cyfrowych na wartość błędu pomiaru rezystancji. Mostki do pomiaru rezystancji dzielą się na: Wheatstone a (pomiar z wysoką dokładnością rezystancji z przedziału od ok. 1 Ω do ok. 10 MΩ); Thomsona (Kelvina) - pozwala na pomiar rezystancji w zakresie 0, Ω 10 Ω. Wymienione mostki mogą być laboratoryjne lub techniczne. Na rys. 3 przedstawiony jest schemat ideowy mostka Wheatstone a. Oprócz rezystora mierzonego R x występują w nim trzy rezystory wewnętrzne: R 2, R 3, R 4 o regulowanych wartościach. W przekątnej pionowej A-B mostka znajduje się detektor zera (galwanometr magnetoelektryczny G). Zadaniem galwanometru jest wskazywanie stanu równowagi mostka, to znaczy stanu, w którym różnica potencjałów między punktami A i B staje się równa zeru. Stan ten otrzymuje się w wyniku regulacji rezystancji R 2, R 3, R 4, zaś sam proces regulacji nazywany jest równoważeniem mostka. W stanie równowagi mostka mierzona rezystancja R x jest określona zależnością: R R 2 3 R x. R4 Rys.3. Schemat ideowy mostka Wheatstone a 5

6 Uwaga: warunkiem równowagi mostka jest równość: U AB = 0. Zależność ta nie jest zupełnie dokładna, bowiem nie uwzględnia spadków napięć na odcinkach przewodów łączących poszczególne rezystancje w układ mostkowy. Nie powoduje to znaczących błędów o ile rezystancje oporników mostka znacznie przewyższają rezystancje przewodów łączących. Na przykład rezystancja miedzianego przewodu łączącego o długości 1 m i polu przekroju poprzecznego 1,5 mm 2 ma rezystancję ok. 12 mω. Stanowi to 0,012 % wartości 100 omowego rezystora. Błąd nieczułości mostka Oprócz błędu podstawowego, pomiar rezystancji mostkiem Wheatstone a obarczony jest jeszcze błędem nieczułości. Bezwzględnym błędem nieczułości Δn nazywa się przyrost rezystancji mierzonej ΔR 1, wywołujący najmniejsze dostrzegalne przemieszczenie Δa wskazówki galwanometru. Umownie przyjmuje się Δa = 0,1 mm. Tak więc:, gdy Δa = 0,1 mm. n R x Techniczny mostek Wheatstone a MW-4 Techniczny mostek Wheatstone a MW-4 pozwala na szybki pomiar rezystancji w zakresie od 0,5 Ω do 500 kω. Dokładność pomiaru jest jednak o wiele mniejsza niż mostka laboratoryjnego i wynosi: na zakresie 0,5-5 Ω ±2%; na zakresie 5 Ω-500 kω -±1%. Na rysunku 4 przedstawiono uproszczony schemat takiego mostka. 6

7 Rx R P2 Rd X 1 X0 P3 Rb G P1 R 3 R 4 Pd W U Rys. 4. Uproszczony układ technicznego mostka Wheatstone a: P1 - przełącznik zmiany zakresów pomiarowych; P2 - przełącznik czułości mostka; Pd - potencjometr drutowy. Równoważenie mostka odbywa się przez obrót suwaka potencjometru drutowego Pd. Oznacza to zmianę ilorazu R 3 /R 4 aż do osiągnięcia stanu równowagi. Wynik pomiaru odczytuje się z położenia obrotowej podziałki, połączonej z pokrętłem potencjometru oraz z uwzględnieniem mnożnika zakresu. Wartości rezystancji części regulowanej i części stałych są tak dobrane, aby iloraz R 3 /R 4 mógł zmieniać się w granicach zapewniających zachodzenie na siebie zakresów pomiarowych, nastawionych przełącznikiem P1. Obecnie techniczne mostki Wheatstone a tracą swoje znaczenie, gdyż ich funkcje przejmują multimetry cyfrowe z funkcją omomierza. W przypadku pomiaru rezystancji R x <1 stosowanie mostka Wheatstone a daje wyniki obarczone dużymi błędami pomiarowymi. Błędy te są rezultatem wpływu rezystancji przewodów łączeniowych, rezystancji w gałęziach mostka oraz rezystancji styków. Wartości tych rezystancji są porównywalne z wartościami rezystancji mierzonych. Eliminacje tych błędów dokonuje się w zmodyfikowanym do postaci sześcioramiennej mostku Wheatstone a tzw. mostku Thomsona. Modyfikacja ta (rysunek 5) polega na zastąpieniu rezystorów R 3 i R 4 drutem ślizgowym, kalibrowanym ze stopu oporowego (manganinu, nikrothalu) o długości 0.5m (czasem 1m). Stan równowagi tego mostka, przy R p =const, osiąga się ustawiając w odpowiednim położeniu suwak na listwie z drutem oporowym. 7

8 R 3 R 4 K G R 3 R 4 R 1 =R X r R 2 =Rp W Rr U Rw Rys. 5. Schemat technicznego mostka Thomsona: R 1 =R X - rezystor mierzony; R 2 =R P - rezystor porównawczy (wzorcowy); R 3 i R 3 oraz R 4 i R 4 - rezystancje ilorazowe (nastawne) sprzężone; r - rezystancja mała przewodu łączącego zacisk prądowy A rezystora mierzonego Rx z zaciskiem prądowym B rezystora porównawczego (wzorcowego) R 2 (Rp). Rezystancję mierzoną R x (R 1 ) oraz porównawczą R p (R 2 ), o wartościach zbliżonych do R 1, przyłącza się do mostka zewnątrz, przy czym wyróżnia się tu zaciski prądowe (masywne) i napięciowe (o małym przekroju). Regulując wartościami rezystorów ilorazowych (sprzężonych) R 3 i R 3 oraz R 4 i R 4 osiąga się stan równowagi mostka objawiający się zerowym wychyleniem galwanometru ( g =0) a także słuszna jest zależność: 4. METODA TECHNICZNA R x = R 1 = R p R 3 = R R 2 R 3 4 R 4 Metoda techniczna pozwala na pomiar rezystancji przy zadanej wartości prądu w elemencie badanym. Ma to zasadnicze znaczenie przy pomiarze rezystancji zależnych od prądu, kiedy to wymagana jest regulacja prądu pomiarowego w stosunkowo szerokim zakresie w celu wyznaczenia charakterystyki prądowo - napięciowej badanego elementu. W innych metodach pomiarowych wartość prądu narzucana jest przez układ pomiarowy (może się zmieniać w niewielkim zakresie albo ma wartość stałą). Metoda techniczna polega na pomiarze natężenia prądu I X płynącego przez element badany oraz napięcia U X panującego na jego zaciskach. Poszukiwaną wartość rezystancji R X oblicza się następującej według zależności: U X RX (1) I X 8

9 Metoda techniczna może być realizowana w układzie z dokładnym pomiarem prądu (rys. 6) albo w układzie z dokładnym pomiarem napięcia (rys. 7). Określenia te oznaczają, że w pierwszym wypadku amperomierz włączony jest tak, iż mierzy wartość prądu przepływającego dokładnie przez rezystancję R X, natomiast woltomierz mierzy napięcie na zaciskach połączonych szeregowo amperomierza i rezystancji R X. W drugim wypadku pozycja woltomierza w układzie pozwala na pomiar różnicy potencjałów dokładnie między zaciskami R X, natomiast amperomierz mierzy sumę prądów płynących przez woltomierz i R X Układ z dokładnym pomiarem prądu W układzie z rys. 6. prąd I A mierzony przez amperomierz jest tożsamy z prądem I X, zaś napięcie U V mierzone przez woltomierz jest sumą napięcia U X na nieznanej rezystancji i napięcia U A na amperomierzu. U A I A A I X U Z V U V R X U X Rys. 6. Schemat układu z dokładnym pomiarem prądu Zgodnie z prawem Ohma: gdzie: R X = U X I X = U V U A I A U V,, I A - wskazania przyrządów, R A - rezystancja wewnętrzna amperomierza, = U V I A R A (2) U A - spadek napięcia na rezystancji wewnętrznej amperomierza. 9

10 Zależność (2) uwzględnia spadek napięcia na rezystancji wewnętrznej amperomierza, który powiększa wskazania woltomierza. Wzór (3) przedstawia równanie pomiaru wartości rezystancji zastępczej połączonych szeregowo ze sobą rezystancji amperomierza R A i rezystancji mierzonej R X. R Xma = U V I A (3) Ponieważ w metodzie technicznej zawsze się korzysta ze wzoru (1), więc wynika stąd, że w tym układzie taki pomiar obarczony jest błędem. Nie zależy on od dokładności używanych przyrządów pomiarowych, a tylko od konfiguracji obwodu. Nazywać go będziemy błędem metody pomiarowej. Można go obliczyć (względem wartości dokładnej) jako δ a = R X R Xma = R X (R X + R A ) = R A (4) R X R X R X Im większa jest wartość badanej rezystancji względem rezystancji amperomierza, tym błąd metody jest mniejszy. Ten układ pomiarowy wykorzystuje się do wyznaczania wartości dużych rezystancji Układ z dokładnym pomiarem napięcia Schemat układu przedstawiony jest na rysunku 7. Woltomierz mierzy napięcie U X = U V, które jest na rezystancji R X, natomiast wskazanie amperomierza jest sumą prądu I X oraz prądu I V woltomierza. A I A I X I V U Z R X V O U V R X U X Rys. 7. Schemat układu z dokładnym pomiarem napięcia Dla tego układu, zgodnie z prawem Ohma 10

11 R X = U X I X = U V I A I V = U V I A U V R V (5) gdzie: U V, I A - wskazania przyrządów, I V - prąd płynący przez woltomierz, R V - rezystancja wewnętrzna woltomierza. Wzór (5) przedstawia równanie pomiaru wartości R X, gdy uwzględniony jest prąd I V pobierany przez woltomierz. Jeżeli jest on dużo mniejszy od prądu I A, to zależność (5) można uprościć do postaci (6). R Xmv = U V I A (6) Jest to równanie pomiaru wartości rezystancji zastępczej połączenia równoległego R X i R V. W tym układzie błąd metody pomiarowej obliczamy (względem wartości rzeczywistej) jako δ v = R X R Xmv R X R X R V R = X + R V = R X = 1 R X R X R X + R V 1 + R (7) V R X Im większy jest stosunek wartości rezystancji woltomierza do rezystancji mierzonej, tym błąd metody jest mniejszy. Układ ten stosuje się do pomiaru małych wartości rezystancji. Uwaga: Stwierdzenie mała rezystancja lub duża rezystancja jest nieprecyzyjne. Można wyznaczyć kryterium stosowania konkretnego układu biorąc pod uwagę wyznaczone z zależności (4) i (7) błędy metody. δ a = R A R X, δ v = R V R X (8) Dla R X > R A R V błąd δ a jest mniejszy niż δ v i stosujemy wtedy metodę z dokładnym pomiarem prądu. Dla R X R A R V błędy obu metod są praktycznie takie same. 11

12 Mostek techniczny 5. PRZEBIEG POMIARÓW 5.1. Pomiar dwóch wskazanych przez prowadzącego rezystancji przy pomocy multimetru BM 202 lub innego (każdy student wykonuje oddzielnie pomiar każdej z rezystancji i wynik pomiaru zapisuje w tabeli 2). Tabela 2. Metoda pomiaru rezystancji Multimetr (zakres pomiarowy, błąd graniczny).. R x1i gr (R X1 ) R x2i gr (R X2 ) R 1 = R x1 ± R 2 = R x2 ± ± gr (R X1 ) ± gr (R X2 ) zakres pomiarowy. zakres pomiarowy Pomiar rezystancji za pomocą mostka technicznego Wheatstone a (każdy student wykonuje oddzielnie pomiar każdej z rezystancji i wynik pomiaru zapisuje w tabeli 2). Kolejność operacji przy pomiarze mostkiem technicznym Wheatstone a: zasilić mostek napięciem stałym z zasilacza stabilizowanego (typ 5331) o wartości dostosowanej do pomiaru wskazanej rezystancji (odpowiednie wartości napięć są wskazane na tylnej płycie mostka) i przyłączyć do zacisków R x, a następnie pokrętłami P1 i R p ustawić na przybliżonym zakresie wartość mierzonej rezystancji (np. jeżeli R x =1287 Ω z pomiaru 12

13 Zasilacz stabilizowany w p. 5.1, to P1 ustawiamy na mnożnik 10, a Rp na wartość 129, czyli P1 R p R x ); przycisnąć przycisk G i równoważyć mostek (sprowadzenie wskazówki galwanometru do 0 ) poprzez pokręcanie pokrętła R p. Czynność wykonywać dla pozycji 0,1, a następnie powtórzyć dla pozycji 1,0 (wybór czułości mostka). wartość rezystancji zapisać w Tabeli 2. każdą rezystancję zmierzyć na dwóch zakresach pomiarowych mostka Pomiar rezystancji metodą techniczną w układzie z dokładnym pomiarem prądu i dokładnym pomiarem napięcia 1. Połącz układ pomiarowy według rys. 8. I ogr W ma 1 2 P R V U X Rys. 8. Schemat układu pomiarowego V woltomierz cyfrowy typu BM-202 lub inny (sprawdź w instrukcji przyrządu, jakie są jego zakresy pomiarowe przy pomiarze napięcia), ma - miliamperomierz cyfrowy typu BM-202 lub inny (sprawdź w instrukcji przyrządu, jakie są zakresy pomiarowe przy pomiarze prądu), R X - rezystancja mierzona (opornik dekadowy, oporniki wzorcowe). 2. Zwróć uwagę na fakt, iż poszczególne dekady rezystora mają różne wartości dopuszczalnego prądu. Nie przekraczaj tych wartości w kolejnych pomiarach! 3. Ustaw regulatory napięcia i prądu zasilacza w pozycji zerowej. 4. Ustaw wartość rezystancji równą 0,01 Ω. Przełącznik P ustaw w pozycji 1. 13

14 5. Zastanów się, jaka będzie wartość prądu, który popłynie przez opornik dekadowy przy napięciu zasilającym, które zamierzasz ustawić na zasilaczu. Sprawdź czy ustawiony jest odpowiedni zakres pomiarowy miliamperomierza. 6. Uzyskaj zgodę prowadzącego na włączenie zasilacza. 7. Przy pomocy regulatora prądu ustaw ograniczenie tak, aby nie przekroczyć dopuszczalnego prąd dla mierzonego rezystora. Przy niewielkich wartościach rezystancji zasilacz powinien pracować w trybie stabilizacji prądu. Zwróć uwagę, że w tym trybie regulowanie napięcia zasilacza nie powoduje zmiany napięcia na mierzonej rezystancji. Zanotuj wyniki pomiarów w tabeli Przełącznik P ustaw w pozycji 2 i zanotuj wyniki w tabeli Zanim ustawisz kolejną wartość mierzonej rezystancji, sprawdź jej dopuszczalny prąd i ustaw odpowiednie ograniczenie przy pomocy regulatora prądu zasilacza. 10. Wykonaj pomiary dla wartości rezystancji R d podanych w tabeli (dla pozycji 1 i 2 przełącznika) uważając każdorazowo, aby nie przekroczyć dopuszczalnego prądu używanych dekad. 11. Zapisz wyniki kolejnych pomiarów w tabeli 3 i w tabeli 4. Tabela 3. Wyniki pomiarów i obliczeń w układzie z dokładnym pomiarem prądu R d U V I A R Xa = U V R d R Xa 100% I A R d Ω V ma % 0,01 0,1 1, k 10k 100k 1 M 14

15 Tabela 4. Wyniki pomiarów i obliczeń w układzie z dokładnym pomiarem napięcia R d U V I A R Xv = U V R d R Xv 100% I A R d Ω V ma Ω % 0,01 0,1 1, k 10k 100k 1 M 12. Wykonaj odpowiednie obliczenia, a wyniki zapisz w tabelach. Pamiętaj, aby w zapisie każdej liczby wykorzystać najwyżej 3-4 cyfry znaczące. 13. Wykonaj (w protokole ćwiczenia) szkice wykresów wartości z kolumny 5 tabeli 3 i tabeli 4 w zależności od wartości ustawionej rezystancji (kolumna 1). Na ich podstawie sformułuj własne komentarze. W sprawozdaniu należy: 1. Wykonać wykresy wartości względnych różnic zmierzonej rezystancji R x i wartości ustawionej rezystancji R d (kolumna 5 w tabeli 3 i 4) w zależności od ustawionej rezystancji. Na podstawie analizy tych wykresów należy sformułować odpowiednie wnioski. 2. Odpowiedzieć na następujące pytania: Czy można stosować metodę techniczną do pomiaru bardzo małych albo bardzo dużych rezystancji? Jak można określić zakres wartości mierzonych rezystancji przy użyciu przyrządów jak na rys. 8? UWAGA: Jeśli nie jest znana przybliżona wartość rezystancji R x, to trzeba pamiętać, że każdy opornik charakteryzuje się tzw. mocą dopuszczalną P dop podaną przez jego wytwórcę. Ponieważ P dop = U I, więc w trakcie pomiarów należy tak kontrolować wartości napięcia i prądu, aby ich iloczyn nie przekroczył wartości P dop. 15

16 6. PYTANIA I ZADANIA KONTROLNE 1. Objaśnij istotę metody technicznej pomiaru rezystancji. 2. Narysuj schemat ideowy układu z dokładnym pomiarem prądu i omów przyczyny błędów pomiaru. 3. Narysuj schemat ideowy układu z dokładnym pomiarem napięcia i omów przyczyny błędów pomiaru. 4. Który z dwóch układów pomiarowych zastosowałbyś, mając do dyspozycji woltomierz cyfrowy i dlaczego? 5. Omów budowę i zasadę pomiaru technicznym mostkiem Wheatstone a. 6. Omów zasadę pomiaru rezystancji multimetrem cyfrowym. LITERATURA 1. Lebson S. Podstawy miernictwa elektrycznego WNT, Warszawa Chwaleba A. i inni Metrologia elektryczna WNT Warszawa Wyrażanie niepewności pomiaru. Przewodnik. Główny Urząd Miar, 1999, ISBN x. 16

17 WYMAGANIA BHP Warunkiem przystąpienia do praktycznej realizacji ćwiczenia jest zapoznanie się z instrukcją BHP i instrukcją przeciw pożarową oraz przestrzeganie zasad w nich zawartych. Wybrane urządzenia dostępne na stanowisku laboratoryjnym mogą posiadać instrukcje stanowiskowe. Przed rozpoczęciem pracy należy zapoznać się z instrukcjami stanowiskowymi wskazanymi przez prowadzącego. W trakcie zajęć laboratoryjnych należy przestrzegać następujących zasad. Sprawdzić, czy urządzenia dostępne na stanowisku laboratoryjnym są w stanie kompletnym, nie wskazującym na fizyczne uszkodzenie. Sprawdzić prawidłowość połączeń urządzeń. Załączenie napięcia do układu pomiarowego może się odbywać po wyrażeniu zgody przez prowadzącego. Przyrządy pomiarowe należy ustawić w sposób zapewniający stałą obserwację, bez konieczności nachylania się nad innymi elementami układu znajdującymi się pod napięciem. Zabronione jest dokonywanie jakichkolwiek przełączeń oraz wymiana elementów składowych stanowiska pod napięciem. Zmiana konfiguracji stanowiska i połączeń w badanym układzie może się odbywać wyłącznie w porozumieniu z prowadzącym zajęcia. W przypadku zaniku napięcia zasilającego należy niezwłocznie wyłączyć wszystkie urządzenia. Stwierdzone wszelkie braki w wyposażeniu stanowiska oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu sprzętu należy przekazywać prowadzącemu zajęcia. Zabrania się samodzielnego włączania, manipulowania i korzystania z urządzeń nie należących do danego ćwiczenia. W przypadku wystąpienia porażenia prądem elektrycznym należy niezwłocznie wyłączyć zasilanie stanowisk laboratoryjnych za pomocą wyłącznika bezpieczeństwa, dostępnego na każdej tablicy rozdzielczej w laboratorium. Przed odłączeniem napięcia nie dotykać porażonego. 17

METROLOGIA EZ1C

METROLOGIA EZ1C Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METOLOGI Kod przedmiotu: EZ1C 300 016 POMI EZYSTNCJI METODĄ

Bardziej szczegółowo

Systemy pomiarowe. Kod przedmiotu: KS05456, KN Ćwiczenie nr 2 POMIAR REZYSTANCJI. (multimetr, metoda techniczna, mostek)

Systemy pomiarowe. Kod przedmiotu: KS05456, KN Ćwiczenie nr 2 POMIAR REZYSTANCJI. (multimetr, metoda techniczna, mostek) POLITECHNIK BIŁOSTOCK KTEDR ZRZĄDZNI PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Systemy pomiarowe Kod przedmiotu: KS05456, KN05456 Ćwiczenie nr 2 POMIR REZYSTNCJI (multimetr, metoda techniczna,

Bardziej szczegółowo

METROLOGIA ES1D

METROLOGIA ES1D Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Kod przedmiotu: ES1D 200012 POMIAR REZYSTANCJI

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Pomiarów

Laboratorium Podstaw Pomiarów Laboratorium Podstaw Pomiarów Ćwiczenie 5 Pomiary rezystancji Instrukcja Opracował: dr hab. inż. Grzegorz Pankanin, prof. PW Instytut Systemów Elektronicznych Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 6 POMIARY REZYSTANCJI

ĆWICZENIE 6 POMIARY REZYSTANCJI ĆWICZENIE 6 POMIAY EZYSTANCJI Opracowała: E. Dziuban I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wdrożenie umiejętności poprawnego wyboru metody pomiaru w zależności od wartości mierzonej rezystancji oraz postulowanej

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Pomiarów

Laboratorium Podstaw Pomiarów Laboratorium Podstaw Pomiarów Ćwiczenie 5 Pomiary rezystancji Instrukcja Opracował: dr hab. inż. Grzegorz Pankanin, prof. PW Instytut Systemów Elektronicznych Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9. Mostki prądu stałego. Zakres wymaganych wiadomości do kolokwium wstępnego: Program ćwiczenia:

Ćwiczenie 9. Mostki prądu stałego. Zakres wymaganych wiadomości do kolokwium wstępnego: Program ćwiczenia: Ćwiczenie 9 Mostki prądu stałego Program ćwiczenia: 1. Pomiar rezystancji laboratoryjnym mostkiem Wheatsone'a 2. Pomiar rezystancji technicznym mostkiem Wheatsone'a. Pomiar rezystancji technicznym mostkiem

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9. Mostki prądu stałego. Program ćwiczenia:

Ćwiczenie 9. Mostki prądu stałego. Program ćwiczenia: Ćwiczenie 9 Mostki prądu stałego Program ćwiczenia: 1. Pomiar rezystancji laboratoryjnym mostkiem Wheatsone'a 2. Niezrównoważony mostek Wheatsone'a. Pomiar rezystancji technicznym mostkiem Wheatsone'a

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Kod przedmiotu: TS1C 200 008 ODDZIAŁYWANIE PRZYRZĄDU

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA

POLITECHNIKA OPOLSKA POLTECHK OPOLSK STYTT TOMTYK FOMTYK LBOTOM METOLO ELEKTOCZEJ 1. POMY EZYSTCJ METODM MOSTKOWYM 1. METODY POM EZYSTCJ 1.1. Wstęp 1.1.1 Metody techniczne 1.1.1.1.kład poprawnie mierzonego napięcia kład poprawnie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Pomiary rezystancji przy prądzie stałym"

Ćwiczenie: Pomiary rezystancji przy prądzie stałym Ćwiczenie: "Pomiary rezystancji przy prądzie stałym" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą.

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą. Ćwiczenie nr 9 Pomiar rezystancji metodą porównawczą. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie różnych metod pomiaru rezystancji, a konkretnie zapoznanie się z metodą porównawczą. 2. Dane

Bardziej szczegółowo

BADANIE ROZKŁADU TEMPERATURY W PIECU PLANITERM

BADANIE ROZKŁADU TEMPERATURY W PIECU PLANITERM POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA ELEKTROTECHNIKI TEORETYCZNEJ I METROLOGII Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Pomiary elektryczne wielkości nieelektrycznych 2 Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W TARNOWIE INSTYTUT POLITECHNICZNY LABORATORIUM METROLOGII. Instrukcja do wykonania ćwiczenia laboratoryjnego:

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W TARNOWIE INSTYTUT POLITECHNICZNY LABORATORIUM METROLOGII. Instrukcja do wykonania ćwiczenia laboratoryjnego: PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W TARNOWIE INSTYTUT POLITECHNICZNY LABORATORIUM METROLOGII Instrukcja do wykonania ćwiczenia laboratoryjnego: "Pomiary rezystancji metody techniczne i mostkowe" Tarnów

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Metrologii

Laboratorium Metrologii Laboratorium Metrologii Ćwiczenie nr 3 Oddziaływanie przyrządów na badany obiekt I Zagadnienia do przygotowania na kartkówkę: 1 Zdefiniować pojęcie: prąd elektryczny Podać odpowiednią zależność fizyczną

Bardziej szczegółowo

Pomiar rezystancji metodą techniczną

Pomiar rezystancji metodą techniczną Pomiar rezystancji metodą techniczną Cel ćwiczenia. Poznanie metod pomiarów rezystancji liniowych, optymalizowania warunków pomiaru oraz zasad obliczania błędów pomiarowych. Zagadnienia teoretyczne. Definicja

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Zakład Systemów Informacyjno-Pomiarowych

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Zakład Systemów Informacyjno-Pomiarowych POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Zakład Systemów Informacyjno-Pomiarowych Studia... Kierunek... Grupa dziekańska... Zespół... Nazwisko i Imię 1.... 2.... 3.... 4.... Laboratorium...... Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Katedra lektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Laboratorium Teorii Obwodów Przedmiot: lektrotechnika teoretyczna Numer ćwiczenia: 1 Temat: Liniowe obwody prądu stałego, prawo Ohma i prawa Kirchhoffa

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie wielkości oporu elektrycznego różnymi metodami

Wyznaczanie wielkości oporu elektrycznego różnymi metodami Wyznaczanie wielkości oporu elektrycznego różnymi metodami Obowiązkowa znajomość zagadnień: Co to jest prąd elektryczny, napięcie i natężenie prądu? Co to jest opór elektryczny i od czego zależy? Prawo

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 14. Sprawdzanie przyrządów analogowych i cyfrowych. Program ćwiczenia:

Ćwiczenie 14. Sprawdzanie przyrządów analogowych i cyfrowych. Program ćwiczenia: Ćwiczenie 14 Sprawdzanie przyrządów analogowych i cyfrowych Program ćwiczenia: 1. Sprawdzenie błędów podstawowych woltomierza analogowego 2. Sprawdzenie błędów podstawowych amperomierza analogowego 3.

Bardziej szczegółowo

E1. OBWODY PRĄDU STAŁEGO WYZNACZANIE OPORU PRZEWODNIKÓW I SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ ŹRÓDŁA

E1. OBWODY PRĄDU STAŁEGO WYZNACZANIE OPORU PRZEWODNIKÓW I SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ ŹRÓDŁA E1. OBWODY PRĄDU STŁEGO WYZNCZNIE OPORU PRZEWODNIKÓW I SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ ŹRÓDŁ tekst opracowała: Bożena Janowska-Dmoch Prądem elektrycznym nazywamy uporządkowany ruch ładunków elektrycznych wywołany

Bardziej szczegółowo

SERIA II ĆWICZENIE 2_3. Temat ćwiczenia: Pomiary rezystancji metodą bezpośrednią i pośrednią. Wiadomości do powtórzenia:

SERIA II ĆWICZENIE 2_3. Temat ćwiczenia: Pomiary rezystancji metodą bezpośrednią i pośrednią. Wiadomości do powtórzenia: SE ĆWCZENE 2_3 Temat ćwiczenia: Pomiary rezystancji metodą bezpośrednią i pośrednią. Wiadomości do powtórzenia: 1. Sposoby pomiaru rezystancji. ezystancję można zmierzyć metodą bezpośrednią, za pomocą

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie ĆWICZENIE Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów C. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest praktyczno-analityczna ocena wartości

Bardziej szczegółowo

POMIARY PARAMETRÓW PRZEPŁYWU POWIETRZA

POMIARY PARAMETRÓW PRZEPŁYWU POWIETRZA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA ELEKTROTECHNIKI TEORETYCZNEJ I METROLOGII Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Systemy pomiarowe Kod przedmiotu: KS 04456 Ćwiczenie nr

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych.

Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych. 1. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych. 2. Wstęp teoretyczny. Pomiary podstawowych wielkości

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 8 Temat: Pomiar i regulacja natężenia prądu stałego jednym i dwoma rezystorem nastawnym Cel ćwiczenia

Ćwiczenie 8 Temat: Pomiar i regulacja natężenia prądu stałego jednym i dwoma rezystorem nastawnym Cel ćwiczenia Ćwiczenie 8 Temat: Pomiar i regulacja natężenia prądu stałego jednym i dwoma rezystorem nastawnym Cel ćwiczenia Właściwy dobór rezystorów nastawnych do regulacji natężenia w obwodach prądu stałego. Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

POMIARY REZYSTANCJI. Cel ćwiczenia. Program ćwiczenia

POMIARY REZYSTANCJI. Cel ćwiczenia. Program ćwiczenia Pomiary rezystancji 1 POMY EZYSTNCJI Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie typowych metod pomiaru rezystancji elementów liniowych i nieliniowych o wartościach od pojedynczych omów do kilku megaomów,

Bardziej szczegółowo

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4)

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4) OBWODY JEDNOFAZOWE POMIAR PRĄDÓW, NAPIĘĆ. Obwody prądu stałego.. Pomiary w obwodach nierozgałęzionych wyznaczanie rezystancji metodą techniczną. Metoda techniczna pomiaru rezystancji polega na określeniu

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Kod przedmiotu: TS1C 200 008 MULTIMETR CYFROWY

Bardziej szczegółowo

POMIAR NAPIĘCIA STAŁEGO PRZYRZĄDAMI ANALOGOWYMI I CYFROWYMI. Cel ćwiczenia. Program ćwiczenia

POMIAR NAPIĘCIA STAŁEGO PRZYRZĄDAMI ANALOGOWYMI I CYFROWYMI. Cel ćwiczenia. Program ćwiczenia Pomiar napięć stałych 1 POMIA NAPIĘCIA STAŁEGO PZYZĄDAMI ANALOGOWYMI I CYFOWYMI Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie: - parametrów typowych woltomierzy prądu stałego oraz z warunków poprawnej ich

Bardziej szczegółowo

Katedra Energetyki. Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Katedra Energetyki. Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki 1 Katedra Energetyki Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Temat ćwiczenia: POMIARY PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO (obwód 3 oczkowy) 2 1. POMIARY PRĄDÓW I NAPIĘĆ

Bardziej szczegółowo

2. Narysuj schemat zastępczy rzeczywistego źródła napięcia i oznacz jego elementy.

2. Narysuj schemat zastępczy rzeczywistego źródła napięcia i oznacz jego elementy. Ćwiczenie 2. 1. Czym się różni rzeczywiste źródło napięcia od źródła idealnego? Źródło rzeczywiste nie posiada rezystancji wewnętrznej ( wew = 0 Ω). Źródło idealne posiada pewną rezystancję własną ( wew

Bardziej szczegółowo

MIERNICTWO WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH I NIEELEKTRYCZNYCH

MIERNICTWO WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH I NIEELEKTRYCZNYCH Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu MIERNICTWO WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH I NIEELEKTRYCZNYCH Kod

Bardziej szczegółowo

12.2. Kompensator o regulowanym prądzie i stałym rezystorze (Lindecka)

12.2. Kompensator o regulowanym prądzie i stałym rezystorze (Lindecka) . POMARY METODĄ KOMPENSACYJNĄ Opracowała: R. Antkowiak Na format elektroniczny przetworzył: A. Wollek Niniejszy rozdział stanowi część skryptu: Materiały pomocnicze do laboratorium z Metrologii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Laboratorium Elektryczne Montaż Maszyn i Urządzeń Elektrycznych Instrukcja Laboratoryjna: Badanie ogniwa galwanicznego. Opracował: mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Pomiary małych rezystancji

Pomiary małych rezystancji Politechnika Rzeszowska Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Miernictwa Elektronicznego Pomiary małych rezystancji Grupa Nr ćwicz. 2 1... kierownik 2... 3... 4... Data Ocena I. C

Bardziej szczegółowo

METROLOGIA. Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki

METROLOGIA. Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki METOLOGIA Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Prezentacja do wykładu dla EINS Zjazd 13, wykład nr 0 Prawo autorskie Niniejsze materiały podlegają ochronie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3 Sprawdzenie prawa Ohma.

Ćwiczenie nr 3 Sprawdzenie prawa Ohma. Ćwiczenie nr 3 Sprawdzenie prawa Ohma. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne wykazanie i potwierdzenie słuszności zależności określonych prawem Ohma. Zastosowanie prawa Ohma dla zmierzenia oporności

Bardziej szczegółowo

Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU

Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU Spis treści Informacje podstawowe...2 Pomiar napięcia...3 Pomiar prądu...5 Pomiar rezystancji...6 Pomiar pojemności...6 Wartość skuteczna i średnia...7

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA ELEKTROTECHNIKI TEORETYCZNEJ I METROLOGII. Instrukcja do zaj laboratoryjnych z przedmiotu:

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA ELEKTROTECHNIKI TEORETYCZNEJ I METROLOGII. Instrukcja do zaj laboratoryjnych z przedmiotu: POLITECHNIK BIŁOSTOCK WYDZIŁ ELEKTRYCZNY KTEDR ELEKTROTECHNIKI TEORETYCZNEJ I METROLOGII Instrukcja do zaj laboratoryjnych z przedmiotu: Systemy pomiarowe Kod przedmiotu: KS 04456 Ćwiczenie nr 3 POMIR

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 10. Pomiar rezystancji metodą techniczną. Celem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru rezystancji.

Ćwiczenie nr 10. Pomiar rezystancji metodą techniczną. Celem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru rezystancji. Ćwiczenie nr 10 Pomiar rezystancji metodą techniczną. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru rezystancji. 2. Dane znamionowe Przed przystąpieniem do

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7. Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7. Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7 Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ Wstęp Układy elektryczne w postaci szeregowego połączenia RL, podczas zasilania z sieci napięcia przemiennego, pobierają moc czynną, bierną

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE W S E i Z W WASZAWE WYDZAŁ.. LABOATOUM FZYCZNE Ćwiczenie Nr 10 Temat: POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ. PAWO OHMA Warszawa 2009 Prawo Ohma POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ Uporządkowany ruch elektronów nazywa się

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 5. POMIARY NAPIĘĆ I PRĄDÓW STAŁYCH Opracowała: E. Dziuban. I. Cel ćwiczenia

ĆWICZENIE 5. POMIARY NAPIĘĆ I PRĄDÓW STAŁYCH Opracowała: E. Dziuban. I. Cel ćwiczenia ĆWICZEIE 5 I. Cel ćwiczenia POMIAY APIĘĆ I PĄDÓW STAŁYCH Opracowała: E. Dziuban Celem ćwiczenia jest zaznajomienie z przyrządami do pomiaru napięcia i prądu stałego: poznanie budowy woltomierza i amperomierza

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3 OBWODY LINIOWE PRĄDU SINUSOIDALNEGO

Ćwiczenie nr 3 OBWODY LINIOWE PRĄDU SINUSOIDALNEGO Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki 1. Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Mechatronika (WM) Laboratorium Elektrotechniki Ćwiczenie nr 3 OBWODY LINIOWE PRĄDU SINUSOIDALNEGO

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy.

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. Ćwiczenie nr 1 Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest analiza wpływów i sposobów włączania przyrządów pomiarowych do obwodu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

POMIARY NAPIĘCIA, PRĄDU I REZYSTANCJI

POMIARY NAPIĘCIA, PRĄDU I REZYSTANCJI POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Podstawy techniki i technologii Kod przedmiotu: ISO0123, INO0123 Ćwiczenie nr 13 POMIARY NAPIĘCIA,

Bardziej szczegółowo

POMIARY TEMPERATURY I

POMIARY TEMPERATURY I Cel ćwiczenia Ćwiczenie 5 POMIARY TEMPERATURY I Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania rezystancyjnych czujników temperatury, układów połączeń czujnika z elektrycznymi układami przetwarzającymi

Bardziej szczegółowo

NIEZBĘDNY SPRZĘT LABORATORYJNY

NIEZBĘDNY SPRZĘT LABORATORYJNY Ćwiczenie 5 Temat: Pomiar napięcia i prądu stałego. Cel ćwiczenia Poznanie zasady pomiaru napięcia stałego. Zapoznanie się z działaniem modułu KL-22001. Obsługa przyrządów pomiarowych. Przestrzeganie przepisów

Bardziej szczegółowo

Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I. Grupa. Nr ćwicz.

Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I. Grupa. Nr ćwicz. Laboratorium Metrologii I Politechnika zeszowska akład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I Mostki niezrównoważone prądu stałego I Grupa Nr ćwicz. 12 1... kierownik 2... 3... 4...

Bardziej szczegółowo

Laboratorium miernictwa elektronicznego - Narzędzia pomiarowe 1 NARZĘDZIA POMIAROWE

Laboratorium miernictwa elektronicznego - Narzędzia pomiarowe 1 NARZĘDZIA POMIAROWE Laboratorium miernictwa elektronicznego - Narzędzia pomiarowe 1 NARZĘDZIA POMIAROWE CEL ĆWICZENIA Poznanie źródeł informacji o parametrach i warunkach eksploatacji narzędzi pomiarowych, zapoznanie ze sposobami

Bardziej szczegółowo

R X 1 R X 1 δr X 1 R X 2 R X 2 δr X 2 R X 3 R X 3 δr X 3 R X 4 R X 4 δr X 4 R X 5 R X 5 δr X 5

R X 1 R X 1 δr X 1 R X 2 R X 2 δr X 2 R X 3 R X 3 δr X 3 R X 4 R X 4 δr X 4 R X 5 R X 5 δr X 5 Tab. 2. Wyniki bezpośrednich pomiarów rezystancji Wyniki pomiarów i wartości błędów bezpośrednich pomiarów rezystancji t 0 = o C Typ omomierza R X 1 R X 1 δr X 1 R X 2 R X 2 δr X 2 R X 3 R X 3 δr X 3 R

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 14 Temat: Pomiary rezystancji metodami pośrednimi, porównawczą napięć i prądów.

Ćwiczenie 14 Temat: Pomiary rezystancji metodami pośrednimi, porównawczą napięć i prądów. Ćwiczenie 14 Temat: Pomiary rezystancji metodami pośrednimi, porównawczą napięć i prądów. Cel ćwiczenia; Zaplanować pomiary w obwodach prądu stałego, dobrać metodę pomiarową do zadanej sytuacji, narysować

Bardziej szczegółowo

TECHNICZNY MOSTEK WHEATSTONE A TMW-5

TECHNICZNY MOSTEK WHEATSTONE A TMW-5 Kontynuacja 75 letniej tradycji w produkcji mierników elektrycznych Instrukcja obsługi TECHNICZNY MOSTEK WHEATSTONE A TMW-5 ERA-GOST sp. z o.o. 09-500 Gostynin, ul. Płocka 37 tel. (0...) 24 235-20-11,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Metrologii

Laboratorium z Metrologii Zachodniopomorski niwersytet Technologiczny w Szczecinie Wydział Elektryczny Katedra Sterowania i Pomiarów Zakład Metrologii Laboratorium z Metrologii Opracował: dr inż. A.Wollek 1 Prowadzący dr inż. Andrzej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Sprawdzanie podstawowych praw w obwodach elektrycznych przy wymuszeniu stałym

Ćwiczenie 1. Sprawdzanie podstawowych praw w obwodach elektrycznych przy wymuszeniu stałym Ćwiczenie 1 Sprawdzanie podstawowych praw w obwodach elektrycznych przy wymuszeniu stałym Wprowadzenie Celem ćwiczenia jest sprawdzenie podstawowych praw elektrotechniki w obwodach prądu stałego. Badaniu

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZANIE SŁUSZNOŚCI PRAWA OHMA DLA PRĄDU STAŁEGO

SPRAWDZANIE SŁUSZNOŚCI PRAWA OHMA DLA PRĄDU STAŁEGO SPRWDZNE SŁSZNOŚC PRW OHM DL PRĄD STŁEGO Cele ćwiczenia: Doskonalenie umiejętności posługiwania się miernikami elektrycznymi (stała miernika, klasa miernika, optymalny zakres wychyleń). Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 4 OBWODY TRÓJFAZOWE

st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 4 OBWODY TRÓJFAZOWE Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki 1. Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 4 OBWODY TRÓJFAZOWE Układem

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY RLC W OBWODACH PRĄDU SINUSOIDALNIE ZMIENNEGO

ELEMENTY RLC W OBWODACH PRĄDU SINUSOIDALNIE ZMIENNEGO Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii nstrukcja do zajęć laboratoryjnych ELEMENTY RLC W OBWODACH PRĄD SNSODALNE ZMENNEGO Numer ćwiczenia E0 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

nazywamy mostkiem zrównoważonym w przeciwieństwie do mostka niezrównoważonego, dla którego Z 1 Z 4 Z 2 Z 3. Z 5

nazywamy mostkiem zrównoważonym w przeciwieństwie do mostka niezrównoważonego, dla którego Z 1 Z 4 Z 2 Z 3. Z 5 Ćwiczenie E- Pomiar oporności i indukcyjności metodą mostkową I. el ćwiczenia: Ocena dokładności pomiaru oporności mostkiem Wheatstone`a, pomiar nieznanej oporności i indukcyjności mostkiem ndersona. II.

Bardziej szczegółowo

ε (1) ε, R w ε WYZNACZANIE SIŁY ELEKTROMOTOTYCZNEJ METODĄ KOMPENSACYJNĄ

ε (1) ε, R w ε WYZNACZANIE SIŁY ELEKTROMOTOTYCZNEJ METODĄ KOMPENSACYJNĄ WYZNACZANIE SIŁY ELEKTROMOTOTYCZNEJ METODĄ KOMPENSACYJNĄ I. Cel ćwiczenia: wyznaczanie metodą kompensacji siły elektromotorycznej i oporu wewnętrznego kilku źródeł napięcia stałego. II. Przyrządy: zasilacz

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZENIE PRAWA OHMA POMIAR REZYSTANCJI METODĄ TECHNICZNĄ

SPRAWDZENIE PRAWA OHMA POMIAR REZYSTANCJI METODĄ TECHNICZNĄ Laboratorium Podstaw Elektroniki Marek Siłuszyk Ćwiczenie M 4 SPWDZENE PW OHM POM EZYSTNCJ METODĄ TECHNCZNĄ opr. tech. Mirosław Maś niwersytet Przyrodniczo - Humanistyczny Siedlce 2013 1. Wstęp Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 74. Pomiary mostkami RLC. Celem ćwiczenia jest pomiar rezystancji, indukcyjności i pojemności automatycznym mostkiem RLC.

Ćwiczenie nr 74. Pomiary mostkami RLC. Celem ćwiczenia jest pomiar rezystancji, indukcyjności i pojemności automatycznym mostkiem RLC. Ćwiczenie nr 74 Pomiary mostkami RLC Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest pomiar rezystancji, indukcyjności i pojemności automatycznym mostkiem RLC. Dane znamionowe Przed przystąpieniem do wykonywania ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE INDUKCYJNOŚCI WŁASNEJ I WZAJEMNEJ

WYZNACZANIE INDUKCYJNOŚCI WŁASNEJ I WZAJEMNEJ POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Fizyka Kod przedmiotu: ISO73, INO73 Ćwiczenie Nr 7 WYZNACZANIE INDUKCYJNOŚCI WŁASNEJ I WZAJEMNEJ

Bardziej szczegółowo

ZASADY DOKUMENTACJI procesu pomiarowego

ZASADY DOKUMENTACJI procesu pomiarowego Laboratorium Podstaw Miernictwa Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Pomiarów ZASADY DOKUMENTACJI procesu pomiarowego Przykład PROTOKÓŁU POMIAROWEGO Opracowali : dr inż. Jacek Dusza mgr inż. Sławomir

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEKTRONIKA EKS1A300024 BADANIE TRANZYSTORÓW BIAŁYSTOK 2015 1. CEL I ZAKRES

Bardziej szczegółowo

Uśrednianie napięć zakłóconych

Uśrednianie napięć zakłóconych Politechnika Rzeszowska Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Miernictwa Elektronicznego Uśrednianie napięć zakłóconych Grupa Nr ćwicz. 5 1... kierownik 2... 3... 4... Data Ocena I.

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 123: Półprzewodnikowe złącze p-n

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 123: Półprzewodnikowe złącze p-n Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 123: Półprzewodnikowe złącze p-n Cel ćwiczenia: Zapoznanie się z własnościami warstwowych złącz półprzewodnikowych p-n. Wyznaczanie charakterystyk stałoprądowych

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i utomatyki 1. Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 3 OBWODY LINIOWE PĄDU SINUSOIDLNEGO

Bardziej szczegółowo

Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki

Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki Laboratorium Wytwarzania energii elektrycznej Temat ćwiczenia: Badanie alternatora 52 BADANIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH ALTERNATORÓW SAMO- CHODOWYCH

Bardziej szczegółowo

Pomiar podstawowych wielkości elektrycznych

Pomiar podstawowych wielkości elektrycznych Instytut Fizyki ul. Wielkopolska 15 70-451 Szczecin 1 Pracownia Elektroniki. Pomiar podstawowych wielkości elektrycznych........ (Oprac. dr Radosław Gąsowski) Zakres materiału obowiązujący do ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Pomiarów

Laboratorium Podstaw Pomiarów Laboratorium Podstaw Pomiarów Dokumentowanie wyników pomiarów protokół pomiarowy Instrukcja Opracował: dr hab. inż. Grzegorz Pankanin, prof. PW Instytut Systemów Elektronicznych Wydział Elektroniki i Technik

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i utomatyki 1. Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 2 OBWODY NIELINIOWE PRĄDU

Bardziej szczegółowo

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa. Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa. Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Elektronika Laboratorium nr 1 Temat: Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji

Bardziej szczegółowo

LI OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP II Zadanie doświadczalne

LI OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP II Zadanie doświadczalne LI OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP II Zadanie doświadczalne ZADANIE D1 Cztery identyczne diody oraz trzy oporniki o oporach nie różniących się od siebie o więcej niż % połączono szeregowo w zamknięty obwód elektryczny.

Bardziej szczegółowo

Metoda techniczna pomiaru rezystancji Metody mostkowe i kompensacyjne

Metoda techniczna pomiaru rezystancji Metody mostkowe i kompensacyjne 2/64 Metoda techniczna pomiaru rezystancji Metody mostkowe i kompensacyjne Wykład nr 3 14-03-2015 3/64 Metoda techniczna Spośród kilku metod pomiaru rezystancji, metodę techniczną wyróżnia pewna istotna

Bardziej szczegółowo

E12. Mostek Wheatstona wyznaczenie oporu właściwego

E12. Mostek Wheatstona wyznaczenie oporu właściwego E1. Mostek Wheatstona wyznaczenie oporu właściwego Marek Pękała Wstęp Zgodnie z prawem Ohma natężenie I prądu płynącego przez przewodnik / opornik jest proporcjonalne do napięcia przyłożonego do jego końców.

Bardziej szczegółowo

13 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J

13 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J 3 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J P R A C O W N I A P O D S T A W E L E K T R O T E C H N I K I I E L E K T R O N I K I Ćw. 3. Wyznaczenie elementów L C metoda rezonansu Wprowadzenie Obwód złożony

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe"

Ćwiczenie: Mierniki cyfrowe Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Próbkowanie

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ

LABORATORIUM INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i TWN 20-618 Lublin, ul. Nadbystrzycka 38A www.kueitwn.pollub.pl LABORATORIUM INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Protokół

Bardziej szczegółowo

Ćw. 8 Weryfikacja praw Kirchhoffa

Ćw. 8 Weryfikacja praw Kirchhoffa Ćw. 8 Weryfikacja praw Kirchhoffa. Cel ćwiczenia Wyznaczenie całkowitej rezystancji rezystorów połączonych równolegle oraz szeregowo, poprzez pomiar prądu i napięcia. Weryfikacja praw Kirchhoffa. 2. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA.

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA. Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Kod przedmiotu ES1C 200 012 POMIAR MOCY WATOMIERZEM

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie oporu elektrycznego właściwego przewodników

Wyznaczanie oporu elektrycznego właściwego przewodników Wyznaczanie oporu elektrycznego właściwego przewodników Ćwiczenie nr 7 Wprowadzenie Natężenie prądu płynącego przez przewodnik zależy od przyłożonego napięcia U oraz jego oporu elektrycznego (rezystancji)

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie M03: Zasilacz stabilizowany

Ćwiczenie M03: Zasilacz stabilizowany Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: Metrologia (TS1C 200 008) Tytuł ćwiczenia Ćwiczenie M03:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia tablicowe nr 1

Ćwiczenia tablicowe nr 1 Ćwiczenia tablicowe nr 1 Temat Pomiary mocy i energii Wymagane wiadomości teoretyczne 1. Pomiar mocy w sieciach 3 fazowych 3 przewodowych: przy obciążeniu symetrycznym i niesymetrycznym 2. Pomiar mocy

Bardziej szczegółowo

Sprzęt i architektura komputerów

Sprzęt i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Sprzęt i architektura komputerów Laboratorium Temat:Pomiary podstawowych wielkości elektryczych: prawa Ohma i Kirchhoffa Katedra Architektury

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Pomiarów

Laboratorium Podstaw Pomiarów Laboratorium Podstaw Pomiarów Ćwiczenie 2 Pomiary napięć i prądów stałych Instrukcja Opracował: dr hab. inż. Grzegorz Pankanin, prof. PW Instytut Systemów Elektronicznych Wydział Elektroniki i Technik

Bardziej szczegółowo

Badanie obwodów rozgałęzionych prądu stałego z jednym źródłem. Pomiar mocy w obwodach prądu stałego

Badanie obwodów rozgałęzionych prądu stałego z jednym źródłem. Pomiar mocy w obwodach prądu stałego Badanie obwodów rozgałęzionych prądu stałego z jednym źródłem. Pomiar mocy w obwodach prądu stałego I. Prawa Kirchoffa Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z rozpływami prądów w obwodach rozgałęzionych

Bardziej szczegółowo

Politechnika Lubelska Katedra Automatyki i Metrologii. Laboratorium Podstaw Miernictwa Elektrycznego.

Politechnika Lubelska Katedra Automatyki i Metrologii. Laboratorium Podstaw Miernictwa Elektrycznego. Politechnika Lubelska Katedra Automatyki i Metrologii. Laboratorium Podstaw Miernictwa Elektrycznego. Ćwiczenie Nr POMIARY PARAMETRÓW DWÓJNIKÓW PASYWNYCH METODĄ TRZECH WOLTOMIERZY Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Elektroniczny pomiar rezystancji

Elektroniczny pomiar rezystancji POLITECHNIKA POZNAŃSKA KATEDA STEOWANIA I INŻYNIEII SYSTEMÓW Pracownia kładów Elektronicznych i Przetwarzania Sygnałów ELEKTONICZNE SYSTEMY POMIAOWE Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Elektroniczny

Bardziej szczegółowo

SENSORY i SIECI SENSOROWE

SENSORY i SIECI SENSOROWE SKRYPT DO LABORATORIUM SENSORY i SIECI SENSOROWE ĆWICZENIE 1: Pętla prądowa 4 20mA Osoba odpowiedzialna: dr hab. inż. Piotr Jasiński Gdańsk, 2018 1. Informacje wstępne Cele ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Przyrządy i przetworniki pomiarowe

Przyrządy i przetworniki pomiarowe Przyrządy i przetworniki pomiarowe Są to narzędzia pomiarowe: Przyrządy -służące do wykonywania pomiaru i służące do zamiany wielkości mierzonej na sygnał pomiarowy Znajomość zasady działania przyrządów

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4 Badanie uogólnionego przetwornika pomiarowego

Ćwiczenie 4 Badanie uogólnionego przetwornika pomiarowego Ćwiczenie 4 Badanie uogólnionego przetwornika pomiarowego 1. Cel ćwiczenia Poznanie typowych układów pracy przetworników pomiarowych o zunifikowanym wyjściu prądowym. Wyznaczenie i analiza charakterystyk

Bardziej szczegółowo

Miernictwo - W10 - dr Adam Polak Notatki: Marcin Chwedziak. Miernictwo I. dr Adam Polak WYKŁAD 10

Miernictwo - W10 - dr Adam Polak Notatki: Marcin Chwedziak. Miernictwo I. dr Adam Polak WYKŁAD 10 Miernictwo I dr Adam Polak WYKŁAD 10 Pomiary wielkości elektrycznych stałych w czasie Pomiary prądu stałego: Technika pomiaru prądu: Zakresy od pa do setek A Czynniki wpływające na wynik pomiaru (jest

Bardziej szczegółowo

Pomiary elektryczne: Szeregowe i równoległe łączenie żarówek

Pomiary elektryczne: Szeregowe i równoległe łączenie żarówek Pomiary elektryczne: Szeregowe i równoległe łączenie żarówek 1. Dane osobowe Data wykonania ćwiczenia: Nazwa szkoły, klasa: Dane uczniów: A. B. C. D. E. 2. Podstawowe informacje BHP W pracowni większość

Bardziej szczegółowo

Pomiar oporu elektrycznego za pomocą mostka Wheatstone a

Pomiar oporu elektrycznego za pomocą mostka Wheatstone a Ćwiczenie E3 Pomiar oporu elektrycznego za pomocą mostka Wheatstone a E3.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest pomiar oporu elektrycznego pojedynczych rezystorów oraz układu rezystorów połączonych szeregowo

Bardziej szczegółowo

Ile wynosi całkowite natężenie prądu i całkowita oporność przy połączeniu równoległym?

Ile wynosi całkowite natężenie prądu i całkowita oporność przy połączeniu równoległym? Domowe urządzenia elektryczne są często łączone równolegle, dzięki temu każde tworzy osobny obwód z tym samym źródłem napięcia. Na podstawie poszczególnych rezystancji, można przewidzieć całkowite natężenie

Bardziej szczegółowo

Pomiary Elektryczne Wielkości Nieelektrycznych Ćw. 7

Pomiary Elektryczne Wielkości Nieelektrycznych Ćw. 7 Pomiary Elektryczne Wielkości Nieelektrycznych Ćw. 7 Ćw. 7. Kondycjonowanie sygnałów pomiarowych Problemy teoretyczne: Moduły kondycjonujące serii 5B (5B34) podstawowa charakterystyka Moduł kondycjonowania

Bardziej szczegółowo

ZASILACZ DC AX-3003L-3 AX-3005L-3. Instrukcja obsługi

ZASILACZ DC AX-3003L-3 AX-3005L-3. Instrukcja obsługi ZASILACZ DC AX-3003L-3 AX-3005L-3 Instrukcja obsługi W serii tej znajdują się dwukanałowe i trzykanałowe regulowane zasilacze DC. Trzykanałowe zasilacze posiadają wyjście o dużej dokładności, z czego dwa

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 123: Dioda półprzewodnikowa

Ćwiczenie nr 123: Dioda półprzewodnikowa Wydział PRACOWNIA FIZYCZNA WFiIS AGH Imię i nazwisko 1. 2. Temat: Rok Grupa Zespół Nr ćwiczenia Data wykonania Data oddania Zwrot do popr. Data oddania Data zaliczenia OCENA Ćwiczenie nr 123: Dioda półprzewodnikowa

Bardziej szczegółowo