WydawnictwoPLACETzapraszadolektury

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WydawnictwoPLACETzapraszadolektury"

Transkrypt

1

2 WydawnictwoPLACETzapraszadolektury Ekonomia Marketing Reklama PublicRelation UniaEuropejska Zarządzaniezasobamiludzkimi Finanse Bankowość Języki

3 Tadeusz Wojciechowski Encyklopedyczne podstawy MARKETINGU

4 Projekt okładki Aleksandra Olszewska Redakcja: Leszek Plak Copyright by Wydawnictwo Placet 2009 Wydanie Wydawca: Wydawnictwo PLACET ul. Mickiewicza 18a/ Warszawa tel.: (0-22) fax: (0-22) Wszelkie prawa zastrzeżone. Publikacja ani jej części nie mogą być w żadnej formie i za pomocą jakichkolwiek środków technicznych reprodukowane bez zgody właściciela copyright. ISBN Skł d i ł manie: PLACET Druk i oprawa: Ł

5 Spis treści Od autora BLOK TEMATYCZNY 1. Rynek, segmenty rynku Definicje rynku Struktura przedmiotowa rynku (zakres przedmiotowy) Podmioty rynku Struktura podmiotowa rynku towarowego (zakres podmiotowy) Ile podmiotów działa na rynku środków produkcji? Warunki funkcjonowania rynku Segment rynku Segmentacja rynku kryteria segmentacji Równowaga rynkowa Gospodarka rynkowa Rynek dóbr konsumpcji i środków produkcji różnice i podobieństwa Rynek dostawcy i rynek nabywcy Nisza (luka) rynkowa B2B...31 BLOK TEMATYCZNY 2. Towar Definicje towaru Klasyfikacje towarów na rynku Towary konsumpcyjne Towary środki produkcji Towary pierwszej potrzeby Towary o zróżnicowanym przeznaczeniu Towary impulsowe Towary strategiczne...39 BLOK TEMATYCZNY 3. Popyt i podaż Popyt na towary Paradoks Veblena Prawo Engla Podaż towarów Popyt potencjalny i rzeczywisty (realny) Bariera popytu Hierarchia potrzeb Hierarchia potrzeb A. H. Maslowa Hierarchia potrzeb R. A. Webbera Fundusz swobodnej decyzji Popyt technicznie zdeterminowany na środki produkcji Reglamentacja towarów...49 BLOK TEMATYCZNY 4. Marketing Historia rozwoju marketingu Definicje marketingu Marketingowe otoczenie przedsiębiorstwa Otoczenie przedsiębiorstwa ogólna charakterystyka Bliskie otoczenie przedsiębiorstwa Dalekie otoczenie przedsiębiorstwa Marketing polityczny i społeczny Marketing wewnętrzny Marketing partnerski...62

6 6 Encyklopedyczne podstawy marketingu 4.7. Marketing bezpośredni Marketing środków produkcji Marketing-mix Marketing i logistyka związki i zależności Marketing oświecony Marketing organizacji non profit Etyka marketingu Innowacje w marketingu Marketing międzynarodowy Antymarketing Orientacja marketingowa Marketing interaktywny...75 BLOK TEMATYCZNY 5. Zakres, funkcje i cele marketingu w przedsiębiorstwie Standardowy zakres marketingu Organizacja dostaw dodatkowy obszar marketingu środków produkcji Funkcje marketingu...82 BLOK TEMATYCZNY 6. Konkurencja Konkurencja ogólna charakterystyka Rodzaje konkurencji Konkurencja cenowa Konkurencja jakościowa Analiza konkurencji Ochrona przed nieuczciwą konkurencją i ograniczaniem konkurencji...91 BLOK TEMATYCZNY 7. Produkt Charakterystyka i definicje produktu Jak powstaje produkt? Kiedy produkt staje się towarem? Cykl życia produktu na rynku Produkt gotowy a półfabrykat Pozycjonowanie produktów BLOK TEMATYCZNY 8. Cena Definicje ceny produktu (towaru) Tworzenie cen Specyfika ustalania cen na rynku środków produkcji Cena a wartość towaru Cena równowagi Cena zbytu (cena producenta) Cena hurtowa cena detaliczna Cena loco, cena franco Marże i prowizje Rabat Bonifikata Skaning Polityka cen Strategie cenowe Strategia zbierania śmietanki Elastyczność cenowa popytu BLOK TEMATYCZNY 9. Dystrybucja towarów Dystrybucja towarów definicje Podstawowe kanały dystrybucji Dystrybucja z udziałem pośredników Dealer Ograniczenia suwerenności wyboru sposobu dystrybucji...126

7 Spis treści Giełdy i aukcje Giełdy i aukcje ogólna charakterystyka Giełdy i aukcje rodzaje transakcji Giełdy i aukcje realia organizacyjne w Polsce Kooperacja przemysłowa specyficzna forma obrotu towarowego Franchising Leasing Przetarg Dystrybucja przez Internet Dystrybucja przez Internet źródła informacji Dystrybucja przez Internet wybór dostawcy Dystrybucja przez Internet zakup towaru Akwizytor (akwizycja) Substytucja towarów w procesie dystrybucji Substytut towarowy ogólna charakterystyka Substytucja techniczna Substytucja użytkowa Negocjacje Negocjacje w obrocie towarowym zdefiniowanie pojęcia Negocjacje sposób prowadzenia Monopol Przyczyny powstawania monopoli Oligopol Czy istnieją dobre monopole? Monopole ograniczenia powstawania i działalności Monopson BLOK TEMATYCZNY 10. Reklama podstawowa forma promocji Definicje reklamy Rodzaje (klasyfikacje) reklamy Etapy tworzenia reklamy Nośniki reklamy Adresaci reklamy Oddziaływanie reklamy na potencjalnego nabywcę Mailing Slogan reklamowy Spot reklamowy Reklama nieuczciwa DAGMAR metoda badań skuteczności reklamy ECR Efficient Consumer Response CRM Customer Relationship Management BLOK TEMATYCZNY 11. Inne formy promocji Sprzedaż osobista Targi i wystawy Katalogi i informatory Sponsoring Lobbing Lobbing a korupcja Marka Marka indywidualna i rodzinna Branding Logo znak firmowy znak towarowy Public relations Merchandising Opakowanie Rodzaje opakowań Klasyfikacja opakowań Opakowania jako nośniki reklamy...202

8 8 Encyklopedyczne podstawy marketingu Kod kreskowy QR Code BLOK TEMATYCZNY 12. Marketingowe badania rynku Badania marketingowe ogólna charakterystyka i niezbędny zakres Badania rynku Badania popytu Badania konkurencji Badania pozycji rynkowej Prognozowanie popytu Klasyfikacja nabywców według metody ABC Badania głębinowe Techniki projekcyjne Analiza portfelowa Analiza SWOT Macierz H. I. Ansoffa Analiza kluczowych czynników sukcesu Źródła informacji do badań marketingowych Metoda delficka i burza mózgów BLOK TEMATYCZNY 13. Marketing i logistyka związki i zależności Czym jest logistyka? Definicje logistyki Zakres logistyki Proste łańcuchy (przepływy) logistyczne Skomplikowane (łańcuchy) przepływy logistyczne Magazyny usługowe scentralizowane usługi logistyczne Przesłanki tworzenia modelu logistycznego Strategie logistyczne Przepływy informacji marketingowych i logistycznych w przedsiębiorstwie Marketing i logistyka sprzężenia zwrotne Czy istnieje marketing bez logistyki? Czy istnieje logistyka bez marketingu? Logistyka marketingowa BLOK TEMATYCZNY 14. Zarządzanie marketingowe i marketingowo-logistyczne Zarządzanie marketingowe definicja Zarządzanie marketingowo-logistyczne definicja Planowanie marketingowe i marketingowo-logistyczne Krótkookresowe planowanie marketingowe i marketingowo-logistyczne Strategiczne planowanie marketingowe i marketingowo-logistyczne Kolejność i zakres działań planistycznych w planowaniu strategicznym Opracowanie formalne strategicznego planu marketingowego Misja przedsiębiorstwa Zarządzanie marketingiem i zarządzanie logistyką w przedsiębiorstwie System informacji marketingowej (SIM) BLOK TEMATYCZNY 15. Marketing zakupów Ogólna charakterystyka marketingu zakupów Definicje marketingu zakupów Zadania marketingu zakupów Marketing zakupów wpływ nabywcy na działania dostawcy Wybór źródła zakupu podstawowe kryteria Wybór źródła zakupu najprostsze metody Ograniczenia możliwości wyboru dostawcy środków produkcji Marketing zakupów rodzaje zakupów środków produkcji Zarządzanie marketingiem zakupów w przedsiębiorstwie Organizacja zakupów w przedsiębiorstwie produkcyjnym Organizacja zakupów rozwiązania historyczne...275

9 Spis treści Organizacja zakupów rozwiązania w latach Organizacja zakupów inwestycyjnych MRP (Material requirements planning) BLOK TEMATYCZNY 16. Strategie marketingowe Charakterystyka i definicje strategii marketingowych Zakres merytoryczny strategii marketingowych Podstawy analityczne strategii marketingowych Podstawowe (normatywne) strategie marketingowe Cele i najczęściej spotykane nazwy strategii marketingowych BLOK TEMATYCZNY 17. Zachowania rynkowe i ochrona nabywcy Konsumpcja Zachowanie konsumenta Konsumeryzm Zachowanie nabywcy instytucjonalnego BLOK TEMATYCZNY 18. Znaczenie zapasów Czy zapasy są potrzebne? Lokalizacja zapasów w procesie produkcji i dystrybucji Klasyfikacja zapasów w przedsiębiorstwach Zależność poziomu zapasów od cykli i punktualności dostaw Dostawy dokładnie na czas (just in time) BLOK TEMATYCZNY 19. Marketing w nowych koncepcjach zarządzania Zarządzanie a marketing Reengineering czyli zarządzanie procesowe Zarządzanie wiedzą menedżerską Organizacje samouczące i samorekonstruujące TQM Total Quality Management Lean management Strategia inwestowania Strategia zachowania ciągłości operacji biznesowych Benchmarking CSR Corporate Social Responsibility Marketing a teoria chaosu BLOK TEMATYCZNY 20. Organizacja marketingu w przedsiębiorstwie Kto odpowiada za prawidłowy marketing w przedsiębiorstwie? Umiejscowienie i organizacja komórek marketingu w przedsiębiorstwie Podstawowe zadania komórek marketingu w przedsiębiorstwie Menedżer marketingu (Marketing manager) Alfabetyczny spis tematów...330

10 WydawnictwoPLACETzapraszadolektury Ekonomia Marketing Reklama PublicRelation UniaEuropejska Zarządzaniezasobamiludzkimi Finanse Bankowość Języki

11 Od autora Podejmowanie wysiłku napisania książki akademickiej na temat podstaw marketingu wtedy, gdy na rynku księgarskim jest dostępnych ( r.) kilkadziesiąt tytułów poświęconych tej tematyce, wydaje się zadaniem syzyfowym. W licznych dyskusjach ze studentami zwłaszcza studiów niestacjonarnych odniosłem jednak wrażenie, że odczuwają oni brak pozycji, której nie muszą studiować od początku do końca, w której względnie szybko znaleźć mogą wyjaśnienie konkretnego tematu i informacje o źródłach umożliwiających ewentualne dalsze poszukiwania odpowiedzi na gnębiące ich pytanie. Pracujący już studenci studiów niestacjonarnych mają bowiem najczęściej własne obserwacje i doświadczenia, m.in. z dziedziny marketingu. Selektywnie poszukują więc wyjaśnień uzupełniających ich zasoby wiedzy, dotyczących tych zagadnień, pojęć czy instrumentów, które nie są im znane, lub co do których mają wątpliwości. Na polskim rynku księgarskim w latach 90. ubiegłego wieku było kilka pozycji odpowiadających takiemu zapotrzebowaniu, mających z reguły charakter encyklopedii, potwierdzany także ich tytułami 1. Mimo upływu czasu, powodującego częściową dezaktualizację tych pozycji, nie było moim zamiarem powtarzanie zastosowanej w nich formy prezentacji tematu. Intencją było natomiast opracowanie książki, w której: zastosowany jest podział problematyki marketingu na bloki tematyczne, najczęściej występujące w procesie dydaktycznym na studiach wyższych; w każdym bloku ujęte są zazębiające się tematy, łącznie pozwalające na opanowanie podstaw wiedzy z danego obszaru; każdy bardziej skomplikowany temat zawierać będzie nie tylko encyklopedyczny skrót jego treści, ale niekiedy także bardziej rozwinięte informacje i w miarę możliwości komentarze i wątpliwości autora oraz syntezę ew. kontrowersyjnych poglądów innych autorów; tym samym znacznie szerzej omówione są tematy, stanowiące z reguły zasadniczą kanwę wykładów z podstaw marketingu, a bardziej syntetycznie takie, które zawierają uzupełniające informacje; 1 Największą popularnością cieszyły się: Sztucki T., Encyklopedia marketingu, wydana w 1998 r. przez Agencję Wydawniczą PLACET oraz Leksykon marketingu autorstwa zespołu pracowników Akademii Ekonomicznej w Krakowie pod redakcją naukową J. Altkorna i T. Kramera, wydany przez PWE w Warszawie, także w 1998 r.

12 12 Encyklopedyczne podstawy marketingu świadomie unika się trudnych, naukowych form narracji, starając się zachować niezbędny dystans zarówno do omawianych problemów, jak i poglądów klasyków, wykorzystując znowu w miarę możliwości poczucie humoru Czytelników. na końcu każdego bloku tematycznego wskazano pozycje literatury zawierające rozbudowane informacje dla tego bloku, dostępne na polskim rynku księgarskim; w tym są liczne odniesienia do literatury anglo- i niemieckojęzycznej, które bardziej wnikliwi studenci mogą znaleźć w bibliotekach. Na początku książki umieszczono spis treści według bloków tematycznych i merytorycznego układu tematów zgodny z najczęściej spotykanymi programami dydaktycznymi. Na końcu spis tematów w układzie alfabetycznym. Celowo używam określenia tematów, a nie haseł. Książka ta mimo pewnych podobieństw nie jest encyklopedią. Jest podręcznikiem, którego encyklopedyczna forma ma ułatwić użytkownikom nie tylko kompleksowe, ale także odcinkowe przyswajanie podstaw wiedzy marketingowej. Mam nadzieję, że te założenia w znacznym stopniu udało mi się zrealizować. Ocenią to Czytelnicy. Mam też nadzieję, że zechcą wybaczyć mi nieuchronne, przy takiej koncepcji książki, uproszczenia i powtórzenia tematyczne, występujące zarówno między niektórymi blokami tematycznymi, jak i wewnątrz tych bloków. Warszawa, grudzień 2008 r.

13 1 Rynek, Segmenty rynku 1.1. Definicje rynku Tradycyjnie pod pojęciem rynku rozumiano miejsce, gdzie spotykali się sprzedający i kupujący, celem wymiany posiadanych dóbr. Wymiana ta mogła odbywać się na zasadzie towar za towar, albo jak współcześnie na każdym lokalnym bazarze z pomocą jednego towaru uznawanego za miernik wartości (np. złota, srebra, skór). Dzisiaj jest to pieniądz, który z ekonomicznego punktu widzenia jest także towarem. Ale, np. w obozach jenieckich w czasie II Wojny Światowej miernikiem były najczęściej papierosy, w których wyceniano wartość innych towarów na wewnętrznym rynku (np. bochenek chleba = 10 papierosów). W miarę cywilizacyjnego rozwoju rozszerzało się także pojęcie rynku. Zamiast wyznaczonego czy przypadkowego miejsca (rynku, targu) zaczęto rozróżniać rynek lokalny, krajowy, europejski, światowy, a także dzielić na branże jakie obejmuje, np. rynek mieszkań, samochodów, określonych produktów spożywczych. Stopniowo też wszystkie definicje zmierzały do uznania, że rynek to zespół wszystkich kupujących i sprzedających, których decyzje nawzajem od siebie uzależnione kształtują podaż, popyt i określają poziom cen [6]. Decyzje te to transakcje kupna sprzedaży (w różnych formach prawnych), w wyniku których towar zmienia właściciela. Definicje rynku formułowane w podręcznikach są przekształcane i zawierają zróżnicowane akcenty, ale merytorycznie są zbliżone. Dla porów-

14 14 Encyklopedyczne podstawy marketingu nania przytoczmy jeszcze jedną: Rynek to zespół warunków, które doprowadzają do kontaktu między kupującymi i sprzedającymi w procesie wymiany dóbr i usług [1, s. 76] Struktura przedmiotowa rynku (zakres przedmiotowy) Na rysunku 1 zaprezentowano podział (segmentację) rynku na podstawowe grupy dóbr i usług występujące na dwóch zasadniczych makrosegmentach rynku czyli rynkach dóbr konsumpcji i dóbr produkcyjnych. Trzeba jednak pamiętać, że podział ten nie jest w pełni precyzyjny. Mamy bowiem na rynku liczne towary, których przeznaczenie nie jest całkowicie technicznie zdeterminowane, tylko zależy od woli nabywcy. Nazywa się je często towarami o dualnym przeznaczeniu. Typowym przykładem jest samochód osobowy, który dla przeciętnego nabywcy jest dobrem konsumpcyjnym ułatwiającym, czy uprzyjemniającym, codzienne życie. Ale właściciel może w każdej chwili uznać, że zostaje taksówkarzem i zmienia przeznaczenie samochodu. Staje się on od tej chwili jego środkiem produkcji w tym przypadku podstawowym narzędziem pracy. Dualny charakter wielu towarów ujawnia się jednak najczęściej już z chwilą ich nabycia przez określone podmioty rynku. Mąka i cukier są dla przeciętnego konsumenta artykułami konsumpcyjnymi, ale piekarz kupuje je z założeniem, że są środkami produkcji, z których wytwarzać będzie chleb, bułki i ciasta. Zresztą cały przemysł spożywczy przetwarza podstawowe produkty rolnictwa w postaci naturalnej traktowane jako artykuły konsumpcyjne (zboża, jarzyny, owoce), także w artykuły konsumpcyjne o wyższym stopniu przetworzenia. Produkty rolnictwa są więc dla tego przemysłu środkami produkcji, z których wytwarza na przykład makarony, frytki, soki, napoje alkoholowe, gotowe zestawy obiadowe, itp. W ten sposób doszliśmy do pojęcia podmiotu rynku, które jest szerzej omówione w następnym (1.3) bloku tematycznym.

15 Rynek, segmenty rynku 15 Rysunek 1. Zakres przedmiotowy rynku towarowego Źródło: opracowanie własne

16 16 Encyklopedyczne podstawy marketingu 1.3. Podmioty rynku Podmiotem rynku jest każda osoba fizyczna lub prawna (przedsiębiorstwo, jednostka administracji, szpital, organizacja społeczna, jednostka wojska, policji, straży pożarnej), która chce i może uczestniczyć w procesach rynkowych, która zatem oferuje towar (reprezentuje podaż), lub chce go kupić (reprezentuje popyt). W różnych fazach i na różnych rynkach może zresztą występować w obu tych rolach. Każde przedsiębiorstwo wytwórcze kupuje środki produkcji i jednocześnie sprzedaje swoje produkty. Niemal każdy indywidualny konsument kupuje okresowo telewizor czy samochód, ale także okresowo próbuje sprzedać dotychczas używany Struktura podmiotowa rynku towarowego (zakres podmiotowy) Podmiotami rynku towarowego są przede wszystkim konsumenci indywidualni i zbiorowi kupujący dobra konsumpcyjne dla własnego użytku lub dla spożycia, ale także producenci tych dóbr i pośrednicy handlowi specjalizujący się w handlu nimi, lub traktujący je jako część swego asortymentu towarowego. W obrocie towarowym dobrami produkcyjnymi (środkami produkcji) uczestniczą ich producenci, pośrednicy handlowi oraz końcowi odbiorcy, którzy w większości są producentami dóbr materialnych (produkcyjnych i konsumpcyjnych) o wyższym stopniu przetworzenia, lub usług. Końcowymi nabywcami dóbr produkcyjnych są także wszelkie jednostki nieprodukcyjne, które działają w sferze administracji, obrony narodowej, ochrony bezpieczeństwa obywateli, ochrony zdrowia, kultury, sportu, oświaty, itd., i które pewne ilości dóbr produkcyjnych zwłaszcza szeroko rozumianych materiałów muszą kupować i zużywać w swej działalności (np. papier i materiały piśmienne, komputery i ich oprogramowanie, materiały elektrotechniczne, materiały budowlane niezbędne do przeprowadzenia remontów, paliwa stałe, gazowe i płynne, itp.).

17 Rynek, segmenty rynku 17 Rysunek 2. Podstawowe grupy podmiotów rynku towarowego Źródło: opracowanie własne Rysunek 2 ilustruje zakres podmiotowy rynku towarowego, ale z uwagi na konieczne w takiej prezentacji uproszczenia, wymaga kilku dodatkowych komentarzy. Konsumenci są końcową i liczbowo największą grupą podmiotów rynku. Można wyodrębniać różne grupy konsumentów (patrz hasło: segmentacja rynku). Na rysunku 2 zastosowano podział według grup wiekowych, gdyż struktura popytu na towary zmienia się znacznie wraz z wiekiem po-

18 18 Encyklopedyczne podstawy marketingu tencjalnych nabywców. Ale, zależnie od potrzeb, można uznać za bardziej wskazany, np. podział według płci, wykształcenia, zawodów a nawet wyznawanej religii (np. przy próbach analiz popytu na dewocjonalia albo uczestniczenia w wycieczkach zagranicznych o charakterze pielgrzymek). Grupa podmiotów instytucjonalnych wymaga liczniejszych komentarzy. Właściwie wszyscy producenci dostawcy dóbr do konsumpcji i dla produkcji, są jednocześnie ich odbiorcami. Nawet przedsiębiorstwo wydobywające surowce mineralne (węgiel, ropę naftową, rudy) musi kupować maszyny i urządzenia produkcyjne, narzędzia, odzież ochronną i roboczą, materiały pozwalające na utrzymanie ruchu. Każde przedsiębiorstwo przemysłu przetwórczego musi kupować znacznie więcej pozycji surowców i materiałów, z których wytwarza swój wyrób gotowy. Wyrób ten może być produktem ostatecznie ukształtowanym i sprzedawanym już tylko końcowym użytkownikom, ale może być też kolejnym materiałem (półfabrykatem), wprawdzie o wyższym stopniu przetworzenia, ale nadal przeznaczonym do produkcji bardziej skomplikowanych wyrobów u kolejnych odbiorców. Łańcuchy logistyczne na rynku dóbr produkcyjnych i w ich powiązaniu z rynkiem dóbr konsumpcji są niejednokrotnie bardzo długie, sięgające nawet dwudziestu ogniw. Ruda miedzi, zanim stanie się częścią samochodu osobowego czy ciężarowego w formie, np. kabla wysokiego napięcia, musi przejść przez czternaście faz produkcyjnych 2 i przybierać formy coraz wyżej przetworzonego towaru (rudy, miedzi we wlewkach, walcówki, drutu, linki, linki powlekanej, kabla, wiązki kablowej) aż do momentu, w którym zostanie kupiona przez fabrykę samochodów i nabywcę samochodu. Drugą grupę podmiotów instytucjonalnych, na którą warto zwrócić uwagę, występujących na rynku zarówno dóbr konsumpcyjnych jak i produkcyjnych ale już tylko jako nabywcy 3 są jednostki mundurowe wojsko, policja i wszelkie służby specjalne, straże miejskie, straż pożarna, poczta, służba celna i więziennictwo. Poza urządzeniami stanowiącymi dla tych służb podstawowe środki pracy (np. wozy bojowe z wyposażeniem dla 2 Według badań rynku dóbr produkcyjnych przeprowadzonych w ramach projektu badawczego KBN 1 HO1D 01115, których wyniki przedstawiono w książce: Wojciechowski T., Marketing dóbr produkcyjnych, Wyższa Szkoła Zarządzania i Marketingu w Warszawie, Warszawa Z wyjątkiem sprzedaży wycofanych z eksploatacji urządzeń lub nadwyżek (nadmiernych zapasów) materiałów lub artykułów spożywczych.

19 Rynek, segmenty rynku 19 straży pożarnych, uzbrojenie dla wojska, umundurowanie) i podstawowe materiały (środki gaśnicze, amunicja, materiały wybuchowe), kupują one wiele powszechnie używanych surowców i materiałów, potrzebnych dla celów pomocniczych i utrzymania sprawności jednostek. Są to więc, m.in. także materiały budowlane, elektrotechniczne, armatura i sanitaria, tkaniny. Ich udział w obrocie dobrami produkcyjnymi w Polsce w ostatnich latach wyraźnie wzrasta, m.in. w związku z modernizacją armii konieczną z racji jej włączenia do struktur NATO. Trzecią grupą podmiotów dokonujących zakupów na rynku głównie dóbr produkcyjnych są jednostki kultury i oświaty. Są to więc teatry, producenci filmów, kina, muzea, ośrodki kultury, szkoły wszystkich szczebli i rodzajów, instytuty i ośrodki badawcze oraz gospodarstwa pomocnicze organizacji społecznych i religijnych. Do tej grupy trzeba też zaliczyć kościoły wszystkich wyznań (m.in. budowa systemem gospodarczym, remonty, eksploatacja budynków). Zwłaszcza teatry i producenci filmów, w których narzędziami pracy są niejednokrotnie bardzo kosztowne dekoracje i stroje, wydają poważne kwoty na ich zakup lub materiały do ich produkcji we własnym zakresie, oraz utrzymują wysokie (relatywnie do przemysłu) zapasy tych dóbr. Umownie do tej grupy można też zaliczyć kluby sportowe, których majątek i wydatki nieustannie rosną, obejmując, m.in. także kosztowną budowę obiektów sportowych. Kolejną grupą podmiotów są jednostki służby zdrowia, a więc przede wszystkim szpitale, ośrodki zdrowia, pogotowia, przychodnie specjalistyczne oraz lekarze (a także weterynarze) i stomatolodzy prowadzący prywatną praktykę. Zakupują oni sprzęt medyczny, materiały opatrunkowe, leki a także jak wszystkie wymienione dotychczas podmioty materiały związane z eksploatacją budynków, pomieszczeń i urządzeń. Udział tej grupy szacuję na 4% wartości obrotu, z minimalną tendencją wzrostu. Wreszcie relatywnie liczną grupą są jednostki rządowej i samorządowej administracji wszystkich szczebli od gminy i powiatu po kancelarie premiera i prezydenta. Grupa ta obejmuje także jednostki wspomagające i gospodarstwa pomocnicze, służby nadzoru lasów i ochrony przyrody, geodetów. Umownie zaliczam do niej także jednostki (przedsiębiorstwa) infrastruktury komunikacyjnej państwa (PKP, zarządy dróg, przedsiębiorstwa telekomunikacji, pocztę). Za jej część uznaję również sądy, kancelarie adwokackie i notarialne a także banki. Udział tej grupy szacuję na 4 5% choć, zapewne, może on okresowo wzrosnąć, w związku z przygotowaniami do mistrzostw EURO 2012.

20 20 Encyklopedyczne podstawy marketingu Ostatnią chociaż nie najmniej ważną grupą są przedsiębiorstwa handlowe prowadzące handel dobrami konsumpcyjnymi i produkcyjnymi. Kupują one środki produkcji poczynając od materiałów związanych z inwestycjami budowlanymi i remontami, przez szeroką gamę produktów służących technice magazynowania i sprzedaży aż do sieci komputerowych pozwalających na ewidencję i logistyczną kontrolę przepływu towarów. Koszty materiałowe utrzymania i funkcjonowania wielkich obiektów handlowych (supermarketów) są nieporównywalne do analogicznych kosztów w małych, kilkuosobowych sklepach i hurtowniach, do jakich byliśmy w Polsce przyzwyczajeni jeszcze w latach 80. Do tej grupy nabywców dóbr produkcyjnych trzeba też zaliczyć przedsiębiorstwa gastronomiczne, hotele, organizatorów turystyki oraz producentów innych rodzajów usług dla ludności, jak np.: pralnie, wypożyczalnie, taksówki, itp. Szacuję, że udział tej grupy w obrocie środkami produkcji w Polsce wynosi ok. 5% oczywiście nie licząc obrotu dokonywanego przez jednostki handlujące tymi środkami, dla których nie są one materiałami lub środkami trwałymi, tylko towarami. Pośrednictwo w handlu dobrami produkcyjnymi jest mniej rozbudowane niż handlu dobrami konsumpcji. Wynika to z innej struktury obrotu towarowego, w której przeważa obrót bezpośredni między podmiotami o charakterze produkcyjnym. Działające na tym rynku firmy handlowe dają się natomiast dość wyraźnie zakwalifikować do jednej z trzech wymienionych w rysunku 2 grup: pośredników dealerów, często organizujących formalnie transakcje, ale nieuczestniczących w fizycznym transferze dóbr, wyspecjalizowanych branżowo np. w handlu hutniczymi wyrobami walcowanymi, materiałami budowlanymi, drewnem; hurtowni, nierezygnujących także z transakcji półhurtowych i detalicznych oraz placówek handlu hurtowego i detalicznego o wielobranżowym profilu, którego część stanowią określone dobra produkcyjne. W tych ostatnich np. w wielu supermarketach widoczne jest także adresowe profilowanie asortymentu, obejmującego, m.in. artykuły o dualnym przeznaczeniu, a więc takie, które przez określonego nabywcę mogą być traktowane zarówno jako dobro konsumpcyjne jak i produkcyjne. Zwiększa to znacznie krąg potencjalnych nabywców. Specyficznym rodzajem pośredników są także giełdy towarowe, na których dokonuje się zróżnicowanych transakcji sprzedaży zakupu niektórych dóbr produkcyjnych, zwłaszcza surowców (patrz temat 9.6).

21 Rynek, segmenty rynku Ile podmiotów działa na rynku środków produkcji? Liczba podmiotów działających na tym rynku jako producenci sprzedawcy, kupcy i nabywcy jest zdecydowanie mniejsza niż na rynku dóbr konsumpcji, na którym praktycznie wszyscy obywatele poza małymi dziećmi są także uczestnikami procesów rynkowych. Według szacunków dokonanych na podstawie danych GUS łączna liczba podmiotów działających na rynku dóbr produkcyjnych nie przekracza (2008 r.) 3. milionów z których tylko ok. 400 tys. (przemysł i budownictwo) ma dla funkcjonowania tego rynku istotne znaczenie i notuje obroty o decydującej wartości. Łączna liczba podmiotów występujących na tym rynku jest więc (w przybliżeniu) dziesięciokrotnie mniejsza niż na rynku dóbr konsumpcji. Szacunki te oparte są na założeniu, że nawet małe gospodarstwa rolne, gabinety lekarskie, kancelarie adwokackie, itp. są mikroprzedsiębiorstwami, w których zakup maszyny, nawozów, paliwa, komputera czy drukarki jest elementem kosztów wytworzenia produktu materialnego lub usługi i nie może (względnie nie powinien) być traktowany jako konsumpcja. W procesie obrotu towarowego rozróżnienie to ma nie tylko znaczenie teoretyczne, ale pociąga za sobą określone skutki porządkowo-formalne (np. konieczność wystawiania faktur) i podatkowe. Zarówno liczba podmiotów działających na tym rynku, jak i ich udział w obrocie zmienia się nieustannie, choć w długich okresach zachowywane są (w przybliżeniu) przedstawione proporcje. Zmiany te mają przede wszystkim związek z dzieleniem i łączeniem przedsiębiorstw, upadłościami i tworzeniem nowych jednostek, transformacją własnościową i branżową oraz ogólną restrukturyzacją gospodarki. Nie wykluczam, że postępujące na całym świecie procesy globalizacji polegające na koncentracji kapitału, jak i na tworzeniu coraz większych międzynarodowych przedsiębiorstw i holdingów, powodować będą ewidencyjne zmniejszanie liczby samodzielnych podmiotów działających na rynku dóbr produkcyjnych. O wyborze miejsca produkcji nie decydują już tak bardzo, jak do niedawna takie czynniki, jak możliwość zaopatrzenia w surowce czy dostęp do zasobów taniej

Spis treści. Od autora... 11

Spis treści. Od autora... 11 Spis treści Od autora... 11 BLOK TEMATYCZNY 1. Rynek, segmenty rynku... 13 1.1. Definicje rynku...13 1.2. Struktura przedmiotowa rynku (zakres przedmiotowy)...14 1.3. Podmioty rynku...16 1.4. Struktura

Bardziej szczegółowo

WydawnictwoPLACETzapraszadolektury

WydawnictwoPLACETzapraszadolektury WydawnictwoPLACETzapraszadolektury Ekonomia Marketing Reklama PublicRelation UniaEuropejska Zarządzaniezasobamiludzkimi Finanse Tadeusz Wojciechowski Encyklopedyczne podstawy MARKETINGU Projekt okładki

Bardziej szczegółowo

200 odpowiedzi na pytania z marketingu. Tadeusz Wojciechowski

200 odpowiedzi na pytania z marketingu. Tadeusz Wojciechowski 200 odpowiedzi na pytania z marketingu. Tadeusz Wojciechowski prof. dr hab. Wiesław Kowalczewski: Zakres merytoryczny publikacji dotyczy aktualnych problemów związanych z marketingiem. Należy podkreślić

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Marketing Marketing Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and production engineering Rodzaj przedmiotu: podstawowy Rodzaj zajęć: Wyk. Ćwicz. Lab. Sem. Proj. Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19 Spis treści Wstęp...13 CZĘŚĆ I. MODEL FUNKCJONOWANIA MARKETINGU Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie....19 1.1. Koncepcja modelu funkcjonowania marketingu........ 19 1.2.

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny EKONOMIKA. Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20. Rok szkolny... WYNIK FINANSOWY, SYSTEM FINANSOWY PODMIOTU GOSPODARCZEGO CD.

Plan dydaktyczny EKONOMIKA. Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20. Rok szkolny... WYNIK FINANSOWY, SYSTEM FINANSOWY PODMIOTU GOSPODARCZEGO CD. Plan dydaktyczny EKONOMIKA Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Lp. Temat zajęć Uczeń zna, wie, rozumie Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń potrafi Uwagi 1 Zapoznanie z programem

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców Sprawy organizacyjne Literatura B. Żurawik, W. Żurawik: Marketing usług finansowych, PWN, Warszawa, 2001 M. Pluta-Olearnik: Marketing usług bankowych, PWE, Warszawa, 2001 Marketing na rynku usług finansowych

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną dr Izabela Michalska-Dudek MARKETING Program zajęć Konsultacje: piątki

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne Zagadnienia na egzamin dyplomowy na Wydziale Zarządzania Społecznej Akademii nauk Studia pierwszego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2012/2013 Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Zestaw zagadnień egzamin dyplomowy kierunek EKONOMIA

Zestaw zagadnień egzamin dyplomowy kierunek EKONOMIA Zestaw zagadnień egzamin dyplomowy kierunek EKONOMIA 1. System źródeł prawa i wykładnia prawa. 2. Pojęcie państwa. Cechy państwa i jego formy. Demokracja. Państwo prawa. 3. Zdolność prawna i zdolność do

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17 Spis treści SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15 WPROWADZENIE str. 17 Na drodze do nauki marketingu str. 17 Podróż marketingowa: tworzenie wartości dla klienta i pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Przekazanie studentom ogólnej wiedzy z zakresu marketingu przemysłowego. C2. Uświadomienie studentom odmienności

Bardziej szczegółowo

Instrumenty zarządzania łańcuchami dostaw Redakcja naukowa Marek Ciesielski

Instrumenty zarządzania łańcuchami dostaw Redakcja naukowa Marek Ciesielski Instrumenty zarządzania łańcuchami dostaw Redakcja naukowa Marek Ciesielski Przedsiębiorstwo dzięki prawidłowo ukształtowanemu łańcuchowi dostaw może osiągnąć trwałą przewagę konkurencyjną na rynku. Dlatego

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Zarządzanie i marketing KOD S/I/st/11

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Zarządzanie i marketing KOD S/I/st/11 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOT: Zarządzanie i marketing KOD S/I/st/11 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iv semestr 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia) Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie dyplomowym (licencjackim)

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORSTWO GASTRONOMICZNE. Anna Grontkowska SPIS TREŚCI WSTĘP ROZDZIAŁ I. PODSTAWY EKONOMII. 1.1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne

PRZEDSIĘBIORSTWO GASTRONOMICZNE. Anna Grontkowska SPIS TREŚCI WSTĘP ROZDZIAŁ I. PODSTAWY EKONOMII. 1.1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne PRZEDSIĘBIORSTWO GASTRONOMICZNE Anna Grontkowska SPIS TREŚCI WSTĘP ROZDZIAŁ I. PODSTAWY EKONOMII 1.1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne 1.2. Rynek i mechanizmy rynkowe 1.3. Funkcje cen i ich rodzaje 1.4.

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI edycja I eliminacje centralne 14 maja 2015 r. 9. Strategia polegająca na zaspokajaniu potrzeb klientów mało wrażliwych na

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY Z MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ SABINA GŁOMBIK - MODRZYŃSKA. Wymieni instrumenty marketingowego oddziaływania na rynek

PLAN WYNIKOWY Z MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ SABINA GŁOMBIK - MODRZYŃSKA. Wymieni instrumenty marketingowego oddziaływania na rynek PLAN WYNIKOWY Z MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ SABINA GŁOMBIK - MODRZYŃSKA Lp Dział i tematy lekcji Wymagania Podstawowe Ponadpodstawowe 1 Marketing jako forma działania firmy na rynku Zdefiniuje

Bardziej szczegółowo

OTOCZENIE MARKETINGOWE

OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE PRZEDSIĘBIORSTWA......to zespół warunków i czynników zewnętrznych, które decydują o powodzeniu lub niepowodzeniu w osiąganiu celów przedsiębiorstwa STRUKTURA UKŁADU RYNKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny www.maciejczak.pl Łańcuch logistyczny a łańcuch dostaw Łańcuch dostaw w odróżnieniu od łańcucha logistycznego dotyczy integracji

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena to pieniądze lub inne środki wymienialne na własność lub użytkowanie produktu lub usługi Dla konsumenta cena to wyznacznik wartości

Bardziej szczegółowo

Wybór promotorów prac dyplomowych

Wybór promotorów prac dyplomowych Wydział Nauk Ekonomicznych (rok akademicki 2013/2014) Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku ZARZĄDZANIE studia niestacjonarne I stopnia Katedry zasilające tzw. minimum kadrowe dla kierunku Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Marek Kruk, dr

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Marek Kruk, dr SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr / 3 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 142/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 8 marca 2011 r.

UCHWAŁA Nr 142/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 8 marca 2011 r. UCHWAŁA Nr 142/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 8 marca 2011 r. w sprawie nowych specjalności studiów na kierunku zarządzanie Na podstawie

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (BIZNESPLAN) E-mail

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (BIZNESPLAN) E-mail 1 z 10 Nazwa i adres Wnioskodawcy (wraz z kodem pocztowym) REGON Telefon Strona internetowa NIP Fax E-mail Rok założenia Forma prawna działalności Wielkość firmy (zaznaczyć) mikroprzedsiębiorstwo Rodzaj

Bardziej szczegółowo

PRODUKT W MARKETINGU MIX

PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT Towar, usługa lub pomysł zawierający określony zestaw materialnych i niematerialnych cech, które zaspakajają potrzeby klientów, otrzymywany w zamian za pieniądze lub inną

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach TYTUŁ PREZENTACJI Podejście systemowe w zarządzaniu logistyką Zarządzanie łańcuchem dostaw w pionowo zintegrowanych

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekonomia KOD S/I/st/10

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekonomia KOD S/I/st/10 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekonomia KOD S/I/st/10 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/i semestr 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

PROJEKT OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy marketingu na kierunku Administracja

PROJEKT OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy marketingu na kierunku Administracja Poznań, dnia 20 sierpnia 2012 r. dr Anna Scheibe adiunkt w Katedrze Nauk Ekonomicznych PROJEKT OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy marketingu na kierunku Administracja I. Informacje

Bardziej szczegółowo

Podstawowa analiza rynku

Podstawowa analiza rynku Podstawowa analiza rynku Wykład 4 Jerzy Wilkin Co kryje się za pojęciem: rynek? Miejsce styku kupujących i sprzedających Miejsce przejawiania się popytu i podaży Złożony proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych 1. Pojęcie i rodzaje benchmarkingu 2. Wady i zalety stosowania outsourcingu 3. Metoda zarządzania KAIZEN 4. Rynek pracy i bezrobocie 5. Polityka pieniężna

Bardziej szczegółowo

Strategie wspó³zawodnictwa

Strategie wspó³zawodnictwa Strategie wspó³zawodnictwa W MESE można opracować trzy podstawowe strategie: 1) niskich cen (dużej ilości), 2) wysokich cen, 3) średnich cen. STRATEGIA NISKICH CEN (DUŻEJ ILOŚCI) Strategia ta wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Dystrybucja. - wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic występujących między produkcja a konsumpcją

Dystrybucja. - wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic występujących między produkcja a konsumpcją Dystrybucja - wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic występujących między produkcja a konsumpcją Funkcje dystrybucji: Koordynacyjne polegające na: określeniu długości,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Logistyka Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 3 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Międzyorganizacyjne relacje logistyczne

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych (rok akademicki 2013/2014) Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku ZARZĄDZANIE

Wydział Nauk Ekonomicznych (rok akademicki 2013/2014) Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku ZARZĄDZANIE Wydział Nauk Ekonomicznych (rok akademicki 2013/2014) Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku ZARZĄDZANIE Katedry zasilające tzw. minimum kadrowe dla kierunku Zarządzanie (Wydział NE) Katedra Badan

Bardziej szczegółowo

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH 5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH Praktyka działania udowadnia, że funkcjonowanie organizacji w sektorze publicznym, jak i poza nim, oparte jest o jej zasoby. Logistyka organizacji wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Marketing. w działalności gospodarczej. Kwalifikacja A.22.1 REFORMA 2012. Halina Szulce, Magdalena Florek, Karolina Janiszewska, Tomasz Żyminkowski

Marketing. w działalności gospodarczej. Kwalifikacja A.22.1 REFORMA 2012. Halina Szulce, Magdalena Florek, Karolina Janiszewska, Tomasz Żyminkowski REFORMA 2012 Marketing w działalności gospodarczej Halina Szulce, Magdalena Florek, Karolina Janiszewska, Tomasz Żyminkowski Kwalifikacja A.22.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HANDLOWIEC Ilustrator:

Bardziej szczegółowo

Otoczenie organizacji

Otoczenie organizacji Otoczenie organizacji Rodzaje otoczenia przedsiębiorstwa: makrootoczenie mezootoczenie otoczenie konkurencyjne Makrootoczenie jest to zespół warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa wynikający z tego,

Bardziej szczegółowo

ZALECANA LITERATURA:

ZALECANA LITERATURA: ZALECANA LITERATURA: Marketing. Sposób myślenia i działania. Red. J. Perenc. Wydawnictwo Naukowe US, Szczecin 2002 A. Smalec, G. Rosa, L. Gracz: Marketing przewodnik do ćwiczeń. Wydawnictwo Naukowe US,

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Udziałowcy wpływający na poziom cen:

Udziałowcy wpływający na poziom cen: Analiza procesu wytwórczego Udziałowcy wpływający na poziom cen: - dostawcy podzespołów - kooperanci - dystrybutorzy - sprzedawcy detaliczni tworzą nowy model działania: Zarządzanie łańcuchem dostaw SCM

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

Ekonomia jako nauka ukształtowała się dopiero w drugiej połowie XVIII w. Od czasów starożytnych (np. Biblia) przejawiały się różne poglądy

Ekonomia jako nauka ukształtowała się dopiero w drugiej połowie XVIII w. Od czasów starożytnych (np. Biblia) przejawiały się różne poglądy Ekonomia jako nauka ukształtowała się dopiero w drugiej połowie XVIII w. Od czasów starożytnych (np. Biblia) przejawiały się różne poglądy ekonomiczne (np. podatki). Z kolei zarządzanie (a dokładniej nauki

Bardziej szczegółowo

Organizacja i Zarządzanie

Organizacja i Zarządzanie Kazimierz Piotrkowski Organizacja i Zarządzanie Wydanie II rozszerzone Warszawa 2011 Recenzenci prof. dr hab. Waldemar Bańka prof. dr hab. Henryk Pałaszewski skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Rok dopuszczenia: 2013 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2014 Copyright by Wydawnictwo REA s.j.

Rok dopuszczenia: 2013 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2014 Copyright by Wydawnictwo REA s.j. Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego dla spraw oświaty i wychowania i wpisany do wykazu podręczników przeznaczonych do kształcenia w zawodach na podstawie opinii rzeczoznawców:

Bardziej szczegółowo

Relacje cen i dochodów

Relacje cen i dochodów Cena - określona wartość wyrażona w pieniądzu, przy której sprzedający i kupujący gotowi są do wymiany towaru, - jedyny instrument marketingu związany bezpośrednio z zyskiem przedsiębiorstwa, - ekwiwalent

Bardziej szczegółowo

PYTA IA Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW OGÓL YCH I PODSTAWOWYCH

PYTA IA Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW OGÓL YCH I PODSTAWOWYCH PYTA IA Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW OGÓL YCH I PODSTAWOWYCH 1. Zdefiniuj popyt i podaż. Zinterpretuj funkcję popytu i podaży. 2. Zdefiniuj elastyczność cenową i dochodową popytu. Omów ich wskaźniki. 3. Zinterpretuj

Bardziej szczegółowo

Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej

Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej Czesław Witkowski Magdalena Kachniewska Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej Warszawa 2005 Czesław Witkowski: wstęp, rozdział I pkt. 5, rozdział II, rozdział III, rozdział IV, rozdział

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Wstęp do ekonomii i przedsiębiorczości na kierunku Prawo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Wstęp do ekonomii i przedsiębiorczości na kierunku Prawo Dr hab. Maria Majewska Katedra Nauk Ekonomicznych Poznań, 1.10.2015 r. OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Wstęp do ekonomii i przedsiębiorczości na kierunku Prawo I. Informacje ogólne 1.

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie. Karta przedmiotu

Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie. Karta przedmiotu Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie Karta obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 01/013 Wydział Wychowania Fizycznego i Sportu Kierunek studiów: Sport

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne Konkurencja a procesy operacyjne W czasie nasilających się procesów globalizacyjnych akcent działań konkurencyjnych przesuwa się z obszaru generowania znakomitych

Bardziej szczegółowo

Kodowanie produktów - cz. 1

Kodowanie produktów - cz. 1 Kodowanie produktów - cz. 1 25.07.2005 r. Wstęp Do identyfikacji wyrobów od dawna używa się różnego rodzaju kodów i klasyfikacji. Obecnie stosuje się m.in. natowską kodyfikację wyrobów, kodowanie wyrobów

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż. imprez i usług turystycznych. Kwalifikacja T.14.2 REFORMA 2012. Bartłomiej Walas, Zygmunt Kruczek

Sprzedaż. imprez i usług turystycznych. Kwalifikacja T.14.2 REFORMA 2012. Bartłomiej Walas, Zygmunt Kruczek Sprzedaż imprez i usług turystycznych REFORMA 2012 MARKETING 2 część Bartłomiej Walas, Zygmunt Kruczek Kwalifikacja T.14.2 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ Podręcznik dopuszczony

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Ekonomia stacjonarne ID1106 niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 0 0 0 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Analiza ryzyka działalności gospodarczej Business Intelligence Ekonometria Klasyfikacja i analiza danych Metody ilościowe na rynku kapitałowym Metody ilościowe w analizach

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA BUSINESS PLAN PESEL. E-mail

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA BUSINESS PLAN PESEL. E-mail Wydanie: z 0 Nazwa i adres Wnioskodawcy (wraz z kodem pocztowym) REGON Telefon/Fax Strona internetowa NIP PESEL E-mail Rok założenia Forma prawna działalności Kobieta jest właścicielem lub współwłaścicielem:

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P Marketing-mix Promocja Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) dr Grzegorz Mazurek DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical

Bardziej szczegółowo

Konsument. na rynku usług. Grażyna Rosa. Redakcja naukowa. Wydawnictwo C.H.Beck

Konsument. na rynku usług. Grażyna Rosa. Redakcja naukowa. Wydawnictwo C.H.Beck Konsument na rynku usług Redakcja naukowa Grażyna Rosa Wydawnictwo C.H.Beck KONSUMENT NA RYNKU USŁUG Autorzy Anna Bera Urszula Chrąchol-Barczyk Magdalena Małachowska Łukasz Marzantowicz Beata Meyer Izabela

Bardziej szczegółowo

HOTELARSTWO część I. Podstawy Hotelarstwa

HOTELARSTWO część I. Podstawy Hotelarstwa Czesław Witkowski HOTELARSTWO część I. Podstawy Hotelarstwa Wydanie drugie zmienione Wydanie drugie zmienione ALMAMER wydawnictwo Recenzent prof. zw. dr hab. Stanisław W. Pluta Korekta Joanna Warecka Projekt

Bardziej szczegółowo

Działania marketingowe

Działania marketingowe Działania marketingowe Czyli jak sprzedać produkt Urszula Kazalska 1 Marketing Nazwa- od słowa market- rynek. Czyli marketing związany jest z wszelkiego rodzaju interakcjami jakie zachodzą pomiędzy kupującymi

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Społeczny ład informacyjny dr inż. Janusz Górczyński 1 Podstawowe pojęcia (1) Informacja, procesy informacyjne i systemy informacyjne odgrywały zawsze istotną rolę w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix

Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix Psychologiczne podstawy marketingu Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix Zarządzanie, rok III Magda Andrzejczyk Joanna Bielecka Izabela Grabowska Warszawa 18.03.2014r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Zarządzanie pytania podstawowe 1. Funkcje zarządzania 2. Otoczenie organizacji

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ EKONOMICZNYCH DĄBROWA GÓRNICZA 2006/2007 PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA MŁODEGO HANDLOWCA. WYKONANIE: mgr inż. Mariola Nowak

ZESPÓŁ SZKÓŁ EKONOMICZNYCH DĄBROWA GÓRNICZA 2006/2007 PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA MŁODEGO HANDLOWCA. WYKONANIE: mgr inż. Mariola Nowak ZESPÓŁ SZKÓŁ EKONOMICZNYCH DĄBROWA GÓRNICZA 2006/2007 PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA MŁODEGO HANDLOWCA WYKONANIE: mgr inż. Mariola Nowak SPIS TREŚCI: 1. ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE 2. OGÓLNE CELE KSZTAŁCENIA 3. SZCZEGÓŁOWE

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Z-ZIP-028z Podstawy marketingu Fundamentals of Marketing. Podstawowy Obowiązkowy Polski Semestr piąty

Z-ZIP-028z Podstawy marketingu Fundamentals of Marketing. Podstawowy Obowiązkowy Polski Semestr piąty KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-ZIP-028z Podstawy marketingu Fundamentals of Marketing A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

METODY REDUKCJI KOSZTÓW ZAKUPÓW CZĘŚCI ZAMIENNYCH I MATERIAŁÓW EKSPLOATACYJNYCH

METODY REDUKCJI KOSZTÓW ZAKUPÓW CZĘŚCI ZAMIENNYCH I MATERIAŁÓW EKSPLOATACYJNYCH METODY REDUKCJI KOSZTÓW ZAKUPÓW CZĘŚCI ZAMIENNYCH I MATERIAŁÓW EKSPLOATACYJNYCH Efektywna gospodarka materiałowo-narzędziowa Zapraszamy Państwa do udziału w szkoleniu, którego celem jest zapoznanie specjalistów

Bardziej szczegółowo

Rozdział 2. Partycypacyjny system zarządzania. Projekt zmiany paradygmatu zarządzania Mieczysław Kabaj

Rozdział 2. Partycypacyjny system zarządzania. Projekt zmiany paradygmatu zarządzania Mieczysław Kabaj Kierunki i metody zarządzania przedsiębiorstwem. redakcja naukowa Wiesław Kowalczewski, Wiesław Matwiejczuk W książce przedstawiono analizę ważniejszych problemów zarządzania współczesnym przedsiębiorstwem,

Bardziej szczegółowo

Informacja o wynikach analizy działalności przedsiębiorców na rynku podręczników

Informacja o wynikach analizy działalności przedsiębiorców na rynku podręczników Informacja o wynikach analizy działalności przedsiębiorców na rynku podręczników UOKiK zakończył wszczęte w sierpniu 2014 r. postępowanie wyjaśniające, którego celem było ustalenie, czy zidentyfikowany

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Wszystkie Semestr: Forma studiów: I stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Pojęcie logistyki ,,Logistyka nie jest wszystkim, ale wszystko bez logistyki jest niczym

TEMAT: Pojęcie logistyki ,,Logistyka nie jest wszystkim, ale wszystko bez logistyki jest niczym TEMAT: Pojęcie logistyki,,logistyka nie jest wszystkim, ale wszystko bez logistyki jest niczym prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej SZYMONIK http://www.gen-prof.pl/ Łódź 2015 1. Geneza i pojęcie logistyki Geneza

Bardziej szczegółowo

Lista kodów PKD branże preferowane

Lista kodów PKD branże preferowane Lista kodów PKD branże preferowane reklama i marketing 63.11.Z Przetwarzanie danych; zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność 63.12.Z Działalność portali internetowych 63.91.Z

Bardziej szczegółowo

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU PODSTAWOWE POJĘCIA (1) KLIENT osoba fizyczna lub instytucja występująca w charakterze partnera sprzedawcy w transakcjach kupna-sprzedaży; termin ten może być utożsamiany z

Bardziej szczegółowo

JANUSZ SARNOWSKI EDWARD KIREJCZYK ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM TURYSTYCZNYM

JANUSZ SARNOWSKI EDWARD KIREJCZYK ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM TURYSTYCZNYM JANUSZ SARNOWSKI EDWARD KIREJCZYK ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM TURYSTYCZNYM Warszawa 2007 RECENZENCI Prof. dr hab. Kazimierz Pieńkos Prof. dr hab. inż. Wojciech Werpachowski AUTORZY: Dr Edward Kirejczyk:

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Jolanta Kasprzyk Zespół Szkół Technicznych w Bytomiu

Jolanta Kasprzyk Zespół Szkół Technicznych w Bytomiu www.awans.net Publikacje nauczycieli Jolanta Kasprzyk Zespół Szkół Technicznych w Bytomiu Test sprawdzający z marketingu Praca opublikowana w Internetowym Serwisie Oświatowym AWANS.NET Test sprawdzający

Bardziej szczegółowo

PODYPLOMOWE STUDIA MENEDŻERSKIE ORGANIZACJI I ZARZADZANIA W KULTURZE FIZYCZNEJ Program ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE

PODYPLOMOWE STUDIA MENEDŻERSKIE ORGANIZACJI I ZARZADZANIA W KULTURZE FIZYCZNEJ Program ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE PODYPLOMOWE STUDIA MENEDŻERSKIE ORGANIZACJI I ZARZADZANIA W KULTURZE FIZYCZNEJ Program ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE I. Informacje ogólne Podyplomowe Studia Menedżerskie Organizacji i Zarządzania

Bardziej szczegółowo