Część 1: Strategia ataku 15

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Część 1: Strategia ataku 15"

Transkrypt

1 Wstęp 13 Część 1: Strategia ataku Tlen: pierwiastek życia i śmierci Tlen pierwiastek życia Tlen pierwiastek chorób i śmierci Co to są reaktywne formy tlenu? Właściwości reaktywnych form tlenu Nieco o reakcjach wolnorodnikowych w ogólności Inicjacja Propagacja Terminacja Powstawanie rodników organicznych Anionorodnik ponadtlenkowy Nadtlenek wodoru Rodnik hydroksylowy Tlen singletowy Ozon Kwas podchlorawy i jego krewniacy Tlenek azotu i nadtlenoazotyn Rodniki organiczne Jak powstają reaktywne formy tlenu? Promieniowanie jonizujące Ultradźwięki Promieniowanie nadfioletowe Światło. Fotosensybilizacja. Fotoredukcja Utlenianie zredukowanych form niskocząsteczkowych składników komórek Utlenianie ksenobiotyków. Cykle redoks Utlenianie białek oddechowych Reakcje enzymatyczne Łańcuch oddechowy Peroksysomy Inne łańcuchy transportu elektronów W jakich okolicznościach powstaje tlen singletowy? Narodziny dalszych krewnych Jakie jest stacjonarne stężenie i H2O2 w komórkach? Stykamy się z reaktywnymi formami tlenu częściej, niż podejrzewamy Biologiczne znaczenie reakcji RFT Oskarżenie: reaktywne formy tlenu uszkadzają komórki Kto jest zabójcą? Podejrzany: rodnik hydroksylowy Skąd się bierze rodnik hydroksylowy in vivo? Domniemana droga: reakcja Habera Weissa Lepsza hipoteza: reakcja Fentona Podejrzany utrudnia zbieranie dowodów: regiospecyficzna reakcja Fentona Inni podejrzani Niebezpieczne jony metali Czy jony metali przejściowych są wolnymi rodnikami? Jony metali przejściowych: nieproszeni goście Dobre i złe chelatory jonów metali Czy in vivo dostępne są jony metali katalizujące reakcję Habera Weissa? Uszkadzanie składników komórek przez reaktywne formy tlenu Peroksydacja lipidów Co to jest peroksydacja enzymatyczna? Produkty końcowe peroksydacji lipidów: wtórne mediatory działania reaktywnych form tlenu Jakie jest biologiczne znaczenie peroksydacji lipidów? Peroksydacja lipidów a starczy barwnik (lipofuscyna) Uszkadzanie białek przez reaktywne formy tlenu Nie tylko lipidy ulegają peroksydacji! Gromadzenie się białek uszkodzonych przez reaktywne formy tlenu w starych komórkach Uszkadzanie kwasów nukleinowych Ile uszkodzeń DNA powstaje w komórce? Cukrowce też są uszkadzane 119 1

2 1.8. Tlen a promieniowanie jonizujące Jak się to robi? Najczęściej stosowane metody wykrywania reaktywnych form tlenu i wywoływanych przez nie uszkodzeń Przegląd metod Spektrometria elektronowego rezonansu paramagnetycznego Pułapkowanie spinów Chemiluminescencja Reakcje dające specyficzne, łatwo wykrywalne produkty Detekcja anionorodnika ponadtlenkowego Detekcja nadtlenku wodoru Detekcja rodnika hydroksylowego Jak można wyznaczyć stałe szybkości reakcji reaktywnych form tlenu? Badanie peroksydacji lipidów Reakcja z kwasem tiobarbiturowym Pomiar stężenia nadtlenków lipidów Pomiar stężenia sprzężonych dienów Pomiar uwalniania alkanów Chemiluminescencja Inne metody Badanie produktów utlenienia białek 142 Część 2: Mechanizmy obrony Ochrona osobista komórek: mechanizmy obrony przed reaktywnymi formami tlenu Białka chroniące przed reaktywnymi formami tlenu Służby wysoce specjalne: enzymy rozkładające reaktywne formy tlenu Inne enzymy obronne Jony metali pod ścisłą strażą Podwójna rola peroksydazy glutationowej Wywiad z agentką SOD Dysmutazy z epoki przedmiedziowej Nieco rozważań o ewolucji dysmutaz ponadtlenkowych Dysmutazy a endosymbiotyczna teoria pochodzenia mitochondriów i chloroplastów Występowanie dysmutaz. Prawidłowości i zagadki Pozakomórkowa dysmutaza ponadtlenkowa Zapoznajmy się nieco bliżej: katalaza Zapoznajmy się nieco bliżej: peroksydaza glutationowa Bakteryjni krewniacy katalaz i peroksydaz Układ tioredoksyny Jeszcze jedno białko obronne: metalotioneina Białka kamikadze Mali obrońcy Pionki gry obronnej komórek: antyoksydanty niskocząsteczkowe Nowa rola końcowych produktów metabolizmu? Osobliwy tripeptyd: glutation Askorbinian: antyoksydant trochę podejrzany Główne antyoksydanty hydrofobowe: tokoferole Kolejne antyoksydanty hydrofobowe: karotenoidy i ksantofile Budująca współpraca antyoksydantów Czy metale mogą być antyoksydantami? Sztuczne antyoksydanty i niby-enzymy Dla każdego coś miłego Powrót anionorodnika ponadtlenkowego. Zlew wolnorodnikowy Askorbinianowy zlew wolnorodnikowy Co chroni płyny pozakomórkowe przed reaktywnymi formami tlenu? Całkowita zdolność antyoksydacyjna Czarna teczka na Antyoksydanty (podsłuchane w Urzędzie Ochrony Komórki) Trzecia linia obrony Uszkodzenia DNA są naprawiane Uszkodzone białka są trawione szybciej Jak to się robi? Oznaczanie aktywności głównych enzymów chroniących przed reaktywnymi formami tlenu Dysmutaza ponadtlenkowa 222 2

3 Katalaza Peroksydaza glutationowa 225 Część 3: Obrazki z pola bitwy Koncepcja stresu oksydacyjnego Metaboliczne efekty stresu oksydacyjnego Mutagenne działanie reaktywnych form tlenu Adaptacje komórek Reaktywne formy tlenu jako obrońcy organizmu Wybuch oddechowy fagocytów Nowy rodzaj wybuchu: wybuch oddechowy Fagocytarny miotacz ognia: oksydaza NADPH Tragiczne konsekwencje niedoboru oksydazy NADPH: przewlekła choroba ziarniniakowa Czynniki modyfikujące wybuch oddechowy Jak wybuch oddechowy zabija bakterie? Inna broń granulocytów obojętnochłonnych: mieloperoksydaza Reaktywne formy tlenu w parazytologii: bronią nie tylko przed bakteriami Co ślina przeciw mikrobom przynosi Inne komórki również uwalniają reaktywne formy tlenu Medycyna pisana na nowo Reaktywne formy tlenu a choroby Niebezpieczeństwa zapalenia Kolejny paradoks związany z tlenem: reperfuzja po niedokrwieniu. Uwaga przy transplantacji narządów! Inne występki reaktywnych form tlenu Reumatoidalne zapalenie stawów Miażdżyca Cukrzyca Choroby ośrodkowego układu nerwowego Choroby układu pokarmowego Choroby krwinek czerwonych Nowotwory AIDS Choroby samouodpornieniowe Grypa Wstrząs Alkaptonuria Prion a sprawa dysmutazy Reaktywne formy tlenu przeszkadzają w leczeniu Reaktywne formy tlenu także leczą i pomagają Antyoksydanty i enzymy rozkładające reaktywne formy tlenu jako leki Czy antyoksydanty mogą leczyć? Antyoksydanty już leczą! Enzymy jako leki Problemy i kłopoty Gdzie jeszcze mogą przydać się antyoksydanty i enzymy broniące przed reaktywnymi formami tlenu? Fizjologiczny stres oksydacyjny Czy bieg po zdrowie jest zdrowy? Gdy działa wewnętrzny grzejnik Reaktywne formy tlenu a starzenie się Reaktywne formy tlenu jako agenci szkodliwych czynników środowiskowych Azbest i sfrustrowane fagocyty Powietrze, które wdychamy Herbicydy bipirydylowe Ksenobiotyki i biedna wątroba Gdy Wojtek zostanie strażakiem Ludzie przeciwko sobie za pośrednictwem reaktywnych form tlenu Zanim wychylisz kieliszek Co jest w dymku z papierosa? Reaktywne formy tlenu a rośliny Glon trujący ryby i inni truciciele Pomidory: SOD zamiast okularów słonecznych 298 3

4 Dysmutaza na straży wiązania azotu SOD jako wyłącznik światła? Rośliny adaptują się do parakwatu Szok tlenowy po niedotleniniu również u roślin Reaktywne formy tlenu bronią rośliny Pochwała równowagi Szukamy okoliczności łagodzących: w jaki jeszcze sposób reaktywne formy tlenu mogą być pożyteczne? Reaktywne formy tlenu jako substraty reakcji enzymatycznych Anionorodnik ponadtlenkowy jako patron ojcostwa? Wybuch na początku nowego życia Nadtlenki takie, że do rany przyłóż Bez reaktywnych form tlenu nie byłoby czerwonych jabłuszek Czy stres oksydacyjny może być korzystny dla organizmu? Reaktywne formy tlenu indukują biosyntezę białek Szoki indukują syntezę białek chroniących przed reaktywnymji formami tlenu Reaktywne formy tlenu indukują biosyntezę białek w komórkach bakteryjnych Jak to wygląda w komórkach ssaków? Reaktywne formy tlenu jako mediatory i regulatory metabolizmu Reaktywne formy tlenu indukują różnicowanie? Nadtlenek wodoru jako mediator działania insuliny i nie tylko Reaktywne formy tlenu stymulują transport Reaktywne formy tlenu wpływają na przekazywanie informacji do komórki i w komórce Nadtlenki regulują syntezę prostanoidów Tlenek azotu: niezwykły pośrednik Główny komórkowy bufor redoks Reaktywne formy tlenu a apoptoza Czy powinniśmy jeść więcej antyoksydantów? Smutne dziedzictwo Czego możemy oczekiwać? 342 Część 4: Książka kucharska dla początkujących badaczy reaktywnych form tlenu Detekcja anionorodnika ponadtlenkowego Detekcja wytwarzania przez zaktywowane granulocyty w pełnej krwi na podstawie redukcji cytochromu c Detekcja wytwarzania na podstawie redukcji błękitu nitrotetrazoliowego (NBT) Detekcja wytwarzania na podstawie utleniania hydroetydyny Detekcja nadtlenku wodoru Detekcja wytwarzania H2O2 na podstawie utleniania czerwieni fenolowej Detekcja wytwarzania H2O2 na podstawie utleniania skopoletyny Detekcja wytwarzania H2O2 na podstawie utleniania dihydrorodaminy Detekcja wytwarzania H2O2 na podstawie utleniania 2,7 -dichlorofluorescyny Detekcja rodnika hydroksylowego Detekcja wytwarzania rodnika hydroksylowego poprzez pomiar degradacji deoksyrobozy Detekcja wytwarzania rodnika hydroksylowego poprzez pomiar hydroksylacji salicylanu Detekcja rodnika hydroksylowego poprzez pomiar hydroksylacji benzoesanu Detekcja rodnika hydroksylowego na podstawie tworzenia metanosulfinianu Kompetycyjne wyznaczanie stałych szybkości reakcji rodnika hydroksylowego na podstawie hamowania degradacji deoksyrybozy Detekcja słabo związanych jonów metali Oznaczenie stężenia żelaza niehemowego za pomocą ferrozyny Test utleniania askorbinianu w celu stwierdzenia obecności katalitycznych jonów metali Test uszkodzenia DNA przez bleomycynę do oznaczenia stężenia słabo związanych jonów żelaza Test uszkodzenia DNA przez fenantrolinę do oznaczenia stężenia słabo związanych jonów miedzi Spektroskopowa detekcja formy ferrylowej mioglobiny Badanie peroksydacji lipidów Oznaczenie stężenia produktów peroksydacji lipidów z kwasem tiobarbiturowym Oznaczenie spektrofotometryczne bez ekstrakcji chromogenu Oznaczenie spektrofotometryczne z ekstrakcją chromogenu Oznaczenie fluorymetryczne Spektrofotometryczna detekcja sprzężonych dienów Jodometryczny pomiar stężenia nadtlenków Oznaczenie stężenia nadtlenków z oranżem ksylenolowym 363 4

5 4.7. Badanie uszkodzeń białek przez reaktywne formy tlenu Oznaczenie zawartości grup aminowych w białkach za pomocą fluoreskaminy Oznaczenie zawartości grup tiolowych w białkach i w błonach Oznaczenie zawartości grup tiolowych za pomocą odczynnika Ellmana Oznaczenie zawartości grup tiolowych za pomocą ditiopirydyny Spektrofluorymetryczna detekcja aromatycznych reszt aminokwasowych i produktów ich modyfikacji w białkach Oznaczanie zawartości grup karbonylowych w białkach na podstawie reakcji z dinitrofenylohydrazyną Oznaczanie aktywności dysmutazy ponadtlenkowej Metoda redukcji NBT za pomnocą ksantyny i oksydazy ksantynowej Metoda cytochromowa Metoda adrenalinowa Metoda pirogallolowa Metoda 6-hydroksydopaminowa Metoda z zastosowaniem zasadowego roztworu DMSO Bezpośrednia metoda spektrofotometryczna Usuwanie hemoglobiny przed oznaczeniem aktywności SOD w krwinkach czerwonych Oznaczanie aktywności katalazy Oznaczanie aktywności peroksydazy glutationowej Metoda bezpośrednia Metoda pośrednia Oznaczanie aktywności transferazy glutationowej Barwienie żeli na aktywność dysmutazy ponadtlenkowej i katalazy po rozdziale elektroforetycznym Barwienie żeli na aktywność SOD Barwienie negatywowe Barwienie pozytywowe Barwienie żeli na aktywność katalazy Barwienie za pomocą żelazicyjanku Barwienie za pomocą peroksydazy i diaminobenzydyny Oznaczanie stężenia glutationu Oznaczenie całkowitego stężenia glutationu (GSH+GSSG) Oznaczenie stężenia GSH Oznaczenie za pomocą aldehydu o-ftalowego Oznaczenie za pomocą glioksalazy I Oznaczanie stężenia disulfidu glutationu Oznaczanie mieszanych disulfidów białkowo-glutationowych Oznaczanie stężenia askorbinianu Oznaczenie za pomocą 2,6-dichlorofenyloindofenolu Oznaczenie za pomocą a,a -bipirydylu Oznaczanie całkowitej zdolności antyoksydacyjnej płynów biogennych Oznaczanie całkowitej zdolności antyoksydacyjnej na zasadzie hamowania utleniania ABTS Oznaczanie całkowitej zdolności antyoksydacyjnej na zasadzie hamowania utleniania 2,7 -dichlorofluorescyny Oznaczanie całkowitej zdolności antyoksydacyjnej na zasadzie redukcji jonów żelaza (III) Oznaczanie całkowitej zdolności antyoksydacyjnej na zasadzie redukcji kationorodnika ABTS 393 Literatura 395 Skorowidz 436 5

Druga twarz tlenu : wolne rodniki w przyrodzie / Grzegorz Bartosz. wyd. 2, dodr. 5. Warszawa, Spis treści

Druga twarz tlenu : wolne rodniki w przyrodzie / Grzegorz Bartosz. wyd. 2, dodr. 5. Warszawa, Spis treści Druga twarz tlenu : wolne rodniki w przyrodzie / Grzegorz Bartosz. wyd. 2, dodr. 5. Warszawa, 2013 Spis treści Wstęp 13 Część 1: Strategia ataku 15 1.1. Tlen: pierwiastek Ŝycia i śmierci 15 1.1.1. Tlen

Bardziej szczegółowo

Antyoksydanty pokarmowe a korzyści zdrowotne. dr hab. Agata Wawrzyniak, prof. SGGW Katedra Żywienia Człowieka SGGW

Antyoksydanty pokarmowe a korzyści zdrowotne. dr hab. Agata Wawrzyniak, prof. SGGW Katedra Żywienia Człowieka SGGW Antyoksydanty pokarmowe a korzyści zdrowotne dr hab. Agata Wawrzyniak, prof. SGGW Katedra Żywienia Człowieka SGGW Warszawa, dn. 14.12.2016 wolne rodniki uszkodzone cząsteczki chemiczne w postaci wysoce

Bardziej szczegółowo

Wolne rodniki w komórkach SYLABUS A. Informacje ogólne

Wolne rodniki w komórkach SYLABUS A. Informacje ogólne Wolne rodniki w komórkach A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Rodzaj Rok studiów /semestr

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 5 - Reaktywne formy tlenu

Ćwiczenie nr 5 - Reaktywne formy tlenu Ćwiczenie nr 5 - Reaktywne formy tlenu I. Oznaczenie ilościowe glutationu (GSH) metodą Ellmana II. Pomiar całkowitej zdolności antyoksydacyjnej substancji metodą redukcji rodnika DPPH Celem ćwiczeń jest:

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKI SPEKTRALNE UTLENIONEJ I ZREDUKOWANEJ FORMY CYTOCHROMU C

CHARAKTERYSTYKI SPEKTRALNE UTLENIONEJ I ZREDUKOWANEJ FORMY CYTOCHROMU C Ćwiczenie 4 CHARAKTERYSTYKI SPEKTRALNE UTLENIONEJ I ZREDUKOWANEJ FORMY CYTOCHROMU C REAKTYWNE FORMY TLENU DEGRADACJA NUKLEOTYDÓW PURYNOWYCH TWORZENIE ANIONORODNIKA PONADTLENKOWEGO W REAKCJI KATALIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY d r i n ż. Magdalena Górnicka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka WitaminyA, E i C oraz karotenoidy Selen Flawonoidy AKRYLOAMID Powstaje podczas przetwarzania

Bardziej szczegółowo

STRES OKSYDACYJNY WYSIŁKU FIZYCZNYM

STRES OKSYDACYJNY WYSIŁKU FIZYCZNYM Agnieszka Zembroń-Łacny Joanna Ostapiuk-Karolczuk STRES OKSYDACYJNY W WYSIŁKU FIZYCZNYM STRES OKSYDACYJNY zaburzenie równowagi między wytwarzaniem a usuwaniem/redukcją reaktywnych form tlenu i azotu RONS

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie VII. Reaktywne formy tlenu (RFT)

Ćwiczenie VII. Reaktywne formy tlenu (RFT) Ćwiczenie VII Reaktywne formy tlenu (RFT) (1) Porównanie widm absorpcyjnych utlenionej i zredukowanej formy cytochromu c (2) Wytwarzanie i usuwanie anionorodnika ponadtlenkowego ZAGADIEIA D PRZYGTWAIA:

Bardziej szczegółowo

Reaktywne formy tlenu. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny

Reaktywne formy tlenu. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Reaktywne formy tlenu Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Tlen pierwiastek chorób i śmierci Negatywne działanie tlenu na organizm ludzki: uszkodzenie płuc prowadzące do ich zwłóknienia:

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PRZEDMIOTU

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PRZEDMIOTU PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PRZEDMIOTU (SYLABUS) NAZWA JEDNOSTKI PROWADZĄCEJ KIERUNEK: Zakład Biologii Molekularnej NAZWA KIERUNKU: Biotechnologia PROFIL KSZTAŁCENIA: ogólnoakademicki SPECJALNOŚĆ: Biotechnologia

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM 8:

SEMINARIUM 8: SEMINARIUM 8: 24.11. 2016 Mikroelementy i pierwiastki śladowe, definicje, udział w metabolizmie ustroju reakcje biochemiczne zależne od aktywacji/inhibicji przy udziale mikroelementów i pierwiastków śladowych,

Bardziej szczegółowo

Wolne rodniki :WR. O 2 - tlen singletowy NO - tlenek azotu. HO 2 - rodnik wodoronadtlenkowy H 2 O 2 - nadtlenek wodoru O 2 anionorodnik ponadtlenkowy

Wolne rodniki :WR. O 2 - tlen singletowy NO - tlenek azotu. HO 2 - rodnik wodoronadtlenkowy H 2 O 2 - nadtlenek wodoru O 2 anionorodnik ponadtlenkowy Wolne rodniki :WR ROS = RFT RNS= RFA 1 O 2 - tlen singletowy NO - tlenek azotu O 3 - ozon OH- rodnik hydroksylowy HO 2 - rodnik wodoronadtlenkowy H 2 O 2 - nadtlenek wodoru O 2 anionorodnik ponadtlenkowy

Bardziej szczegółowo

Wykazanie obecności oksydoreduktaz w materiale biologicznym

Wykazanie obecności oksydoreduktaz w materiale biologicznym KATEDRA BIOCHEMII Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Wykazanie obecności oksydoreduktaz w materiale biologicznym ĆWICZENIE 9 ZADANIE 1 OTRZYMYWANIE PREPARATU ENZYMATYCZNEGO 1. Umyty ziemniak utrzeć

Bardziej szczegółowo

Przeciwutleniacze w Ŝywności. Aspekty zdrowotne, technologiczne, molekularne i analityczne - praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Grajka

Przeciwutleniacze w Ŝywności. Aspekty zdrowotne, technologiczne, molekularne i analityczne - praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Grajka Przeciwutleniacze w Ŝywności. Aspekty zdrowotne, technologiczne, molekularne i analityczne - praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Grajka Spis treści Wstęp 1. Zagadnienia ogólne 1.1. Rodzaje aktywnych rodników

Bardziej szczegółowo

Spektrofotometryczna metoda oznaczania aktywności peroksydazy

Spektrofotometryczna metoda oznaczania aktywności peroksydazy Spektrofotometryczna metoda oznaczania aktywności peroksydazy Cel ćwiczenia: Ćwiczenie poświęcone jest zapoznaniu się z metodą oznaczania aktywności peroksydazy chrzanowej jako jednego z enzymów z klasy

Bardziej szczegółowo

Dr Paweł Krzyczmonik. Pracownia Elektrochemii i Korozji UŁ. 13 marzec 2013

Dr Paweł Krzyczmonik. Pracownia Elektrochemii i Korozji UŁ. 13 marzec 2013 Dr Paweł Krzyczmonik Pracownia Elektrochemii i Korozji UŁ 13 marzec 2013 Plan wykładu Wstęp o tlenie Tlen w stanie podstawowym i wzbudzony Tlen a problem energii zon oddychaniu RFT (reaktywne formy tlenu)

Bardziej szczegółowo

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK CIAŁ I ZDRWIE WSZECHŚWIAT KMÓREK RGANIZM RGANY TKANKA SKŁADNIKI DŻYWCZE x x KMÓRKA x FUNDAMENT ZDRWEG ŻYCIA x PRZEMIANA MATERII WSZECHŚWIAT KMÓREK Komórki są budulcem wszystkich żywych istot, również nasze

Bardziej szczegółowo

Aktywuj geny młodości. Badanie genetyczno-biochemiczne dotyczące własnych możliwości organizmu do spowolnienia procesów starzenia.

Aktywuj geny młodości. Badanie genetyczno-biochemiczne dotyczące własnych możliwości organizmu do spowolnienia procesów starzenia. Aktywuj geny młodości. Badanie genetyczno-biochemiczne dotyczące własnych możliwości organizmu do spowolnienia procesów starzenia. mgr Konrad Tomaszewski Dział Nauki, Badań i Rozwoju Marinex International

Bardziej szczegółowo

REAKTYWNE FORMY TLENU

REAKTYWNE FORMY TLENU BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLI, 2008, 4, str. 1007 1015 Helena Puzanowska-Tarasiewicz, Barbara Starczewska, Ludmiła Kuźmicka REAKTYWNE FORMY TLENU Zakład Chemii Ogólnej i Nieorganicznej Instytutu Chemii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Dlaczego jeszcze warto suplementować się ORAColem?

Dlaczego jeszcze warto suplementować się ORAColem? Dlaczego jeszcze warto suplementować się ORAColem? Według obecnej wiedzy naukowej nie ma w przyrodzie silniejszych przeciwutleniaczy niż dysmutaza, katalaza i peroksydaza. Są to trzy enzymy, które zabezpieczają

Bardziej szczegółowo

odporne na temperaturę przyjazne dla skóry ph 5,5 emulgują się z innymi substancjami aktywnymi nie zawierają aromatów, barwników, sztucznych

odporne na temperaturę przyjazne dla skóry ph 5,5 emulgują się z innymi substancjami aktywnymi nie zawierają aromatów, barwników, sztucznych odporne na temperaturę przyjazne dla skóry ph 5,5 emulgują się z innymi substancjami aktywnymi nie zawierają aromatów, barwników, sztucznych konserwantów chemicznych KOLAGEN NATYWNY PURE bioaktywny odporny

Bardziej szczegółowo

TIENS Kubek H-Cup. Wybór doskonałości

TIENS Kubek H-Cup. Wybór doskonałości TIENS Kubek H-Cup Wybór doskonałości Woda jest niezbędna do życia Badania nad wysoce uwodornioną wodą Rok 2007 Prof. Ohsawa z Uniwersytetu Medycznego w Japonii opublikował pracę na temat wodoru jako przeciwutleniacza,

Bardziej szczegółowo

WITAMINA E LECZY WSZYSTKO, OPRÓCZ ZŁAMANEGO SERCA. Renata Szymańska

WITAMINA E LECZY WSZYSTKO, OPRÓCZ ZŁAMANEGO SERCA. Renata Szymańska WITAMINA E LECZY WSZYSTKO, OPRÓCZ ZŁAMANEGO SERCA Renata Szymańska Tlen stanowi ¼ masy Ziemi Tlenowy paradoks W dolnych warstwach atmosfery w 1 l powietrza znajduje się 210 ml tlenu (21% obj.); Tlenek

Bardziej szczegółowo

Wydział Przyrodniczo-Techniczny UO Kierunek studiów: Biotechnologia licencjat Rok akademicki 2009/2010

Wydział Przyrodniczo-Techniczny UO Kierunek studiów: Biotechnologia licencjat Rok akademicki 2009/2010 Kierunek studiów: Biotechnologia licencjat 6.15 BCH2 II Typ studiów: stacjonarne Semestr: IV Liczba punktow ECTS: 5 Jednostka organizacyjna prowadząca przedmiot: Samodzielna Katedra Biotechnologii i Biologii

Bardziej szczegółowo

OPTYMALNY POZIOM SPOŻYCIA BIAŁKA ZALECANY CZŁOWIEKOWI JANUSZ KELLER STUDIUM PODYPLOMOWE 2011

OPTYMALNY POZIOM SPOŻYCIA BIAŁKA ZALECANY CZŁOWIEKOWI JANUSZ KELLER STUDIUM PODYPLOMOWE 2011 OPTYMALNY POZIOM SPOŻYCIA BIAŁKA ZALECANY CZŁOWIEKOWI JANUSZ KELLER STUDIUM PODYPLOMOWE 2011 DLACZEGO DOROSŁY CZŁOWIEK (O STAŁEJ MASIE BIAŁKOWEJ CIAŁA) MUSI SPOŻYWAĆ BIAŁKO? NIEUSTAJĄCA WYMIANA BIAŁEK

Bardziej szczegółowo

Reaktywne formy tlenu

Reaktywne formy tlenu Reaktywne formy tlenu Aneta Wójcik Jolanta Czerniak Zastosowanie nowych metod wykrywania wolnych rodników, przy użyciu spektroskopii mikrofalowej (ESR, EPR), poznanie ich znaczenia w stanach zdrowia i

Bardziej szczegółowo

Chemia bionieorganiczna / Rosette M. Roat-Malone ; red. nauk. Barbara Becker. Warszawa, Spis treści

Chemia bionieorganiczna / Rosette M. Roat-Malone ; red. nauk. Barbara Becker. Warszawa, Spis treści Chemia bionieorganiczna / Rosette M. Roat-Malone ; red. nauk. Barbara Becker. Warszawa, 2010 Spis treści Przedmowa IX 1. WYBRANE ZAGADNIENIA CHEMII NIEORGANICZNEJ 1 1.1. Wprowadzenie 1 1.2. Niezbędne pierwiastki

Bardziej szczegółowo

Układ pracy. Wstęp i cel pracy. Wyniki. 1. Ekspresja i supresja Peroksyredoksyny III w stabilnie transfekowanej. linii komórkowej RINm5F

Układ pracy. Wstęp i cel pracy. Wyniki. 1. Ekspresja i supresja Peroksyredoksyny III w stabilnie transfekowanej. linii komórkowej RINm5F The influence of an altered Prx III-expression to RINm5F cells Marta Michalska Praca magisterska wykonana W Zakładzie Medycyny Molekularnej Katedry Biochemii Klinicznej Akademii Medycznej w Gdańsku Przy

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3 Ilościowe oznaczanie glutationu (GSH) metodą Ellmana

Ćwiczenie 3 Ilościowe oznaczanie glutationu (GSH) metodą Ellmana Ćwiczenie 3 Ilościowe oznaczanie glutationu (GSH) metodą Ellmana Wzór chemiczny glutationu (γ glutamylocysteinyloglicyna) Glutation (GSH) jest tiolowym tripeptydem o powyższym wzorze strukturalnym, występującym

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5

SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5 SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5 BIAŁKA 1. Wprowadzenie... 7 2. Aminokwasy jednostki strukturalne białek... 7 2.1. Klasyfikacja aminokwasów... 9 2.1.1. Aminokwasy białkowe i niebiałkowe... 9 2.1.2. Zdolność

Bardziej szczegółowo

Dr Paweł Krzyczmonik. Zakład Elektroanalizy i Elektrochemii UŁ. 23 październik 2013

Dr Paweł Krzyczmonik. Zakład Elektroanalizy i Elektrochemii UŁ. 23 październik 2013 Dr Paweł Krzyczmonik Zakład Elektroanalizy i Elektrochemii UŁ 23 październik 2013 Plan wykładu Wstęp o tlenie Tlen w stanie podstawowym i wzbudzonym Tlen a problem energii zon oddychaniu RFT (reaktywne

Bardziej szczegółowo

Dwa oblicza cząsteczki tlenu. Odpowiadam za poważne uszkodzenia komórek, czasami prowadzące do śmierci.

Dwa oblicza cząsteczki tlenu. Odpowiadam za poważne uszkodzenia komórek, czasami prowadzące do śmierci. Wykład Stres oksydacyjny. Rola chloroplastów, peroksysomów i mitochondriów w produkcji ROS. Kontrola stężenia ROS w komórkach roślinnych Autor dr Agnieszka Gniazdowska-Piekarska W tym wykładzie dowiesz

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Wiadomości wstępne Skład chemiczny i funkcje komórki Przedmowa do wydania czternastego... 13

Spis treści. 1. Wiadomości wstępne Skład chemiczny i funkcje komórki Przedmowa do wydania czternastego... 13 Przedmowa do wydania czternastego... 13 Częściej stosowane skróty... 15 1. Wiadomości wstępne... 19 1.1. Rys historyczny i pojęcia podstawowe... 19 1.2. Znaczenie biochemii w naukach rolniczych... 22 2.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 8. Badanie stresu oksydacyjnego jako efektu działania czynników toksycznych

Laboratorium 8. Badanie stresu oksydacyjnego jako efektu działania czynników toksycznych Laboratorium 8 Badanie stresu oksydacyjnego jako efektu działania czynników toksycznych Literatura zalecana: Jakubowska A., Ocena toksyczności wybranych cieczy jonowych. Rozprawa doktorska, str. 28 31.

Bardziej szczegółowo

Wykrywanie obecności enzymów.

Wykrywanie obecności enzymów. ĆWICZENIE 5 Wykrywanie obecności enzymów. Prowadzący: mgr inż. Jadwiga ZAWISZA Miejsce ćwiczenia: sala 104 CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie enzymów z klasy oksydoreduktaz. PODSTAWY

Bardziej szczegółowo

Książka ta jest kompetentnym przeglądem wiedzy na

Książka ta jest kompetentnym przeglądem wiedzy na PRZEDMOWA Książka ta jest kompetentnym przeglądem wiedzy na temat często poruszany, ale niejednokrotnie błędnie interpretowany przez wydawnictwa popularne. Frédéric Le Cren wnikliwie omawia problem stresu

Bardziej szczegółowo

Komórki nowotworowe a stres oksydacyjny Cancer cells and oxidative stress

Komórki nowotworowe a stres oksydacyjny Cancer cells and oxidative stress Postepy Hig Med Dosw. (online), 2009; 63: 58-72 e-issn 1732-2693 www.phmd.pl Review Received: 2008.09.17 Accepted: 2009.01.14 Published: 2009.02.23 Komórki nowotworowe a stres oksydacyjny Cancer cells

Bardziej szczegółowo

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Nr lekcji Temat Zakres treści 1 Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową PSO, wymagania edukacyjne i podstawa programowa

Bardziej szczegółowo

Właściwości przeciwutleniające etanolowych ekstraktów z owoców sezonowych

Właściwości przeciwutleniające etanolowych ekstraktów z owoców sezonowych Właściwości przeciwutleniające etanolowych ekstraktów z owoców sezonowych Uczniowie realizujący projekt: Joanna Waraksa Weronika Wojsa Opiekun naukowy: Dr Maria Stasiuk Dotacje na innowacje Projekt Właściwości

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ BIOCHEMII, BIOFIZYKI I BIOTECHNOLOGII Zakład Biofizyki Prof. dr hab. Tadeusz Sarna

WYDZIAŁ BIOCHEMII, BIOFIZYKI I BIOTECHNOLOGII Zakład Biofizyki Prof. dr hab. Tadeusz Sarna WYDZIAŁ BIOCHEMII, BIOFIZYKI I BIOTECHNOLOGII Prof. dr hab. Tadeusz Sarna Recenzja pracy doktorskiej mgr inż. Bartosza Michałowskiego, zatytułowanej Mechanistyczne aspekty detekcji reaktywnych form tlenu

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

PATOFIZJOLOGIA ZWIERZĄT

PATOFIZJOLOGIA ZWIERZĄT PATOFIZJOLOGIA ZWIERZĄT Rok akademicki 2016/2017 Wykłady z przedmiotu Patofizjologia Zwierząt odbywać się będą w poniedziałki i środy o godzinie 8.30 w Audytorium Kliniki Małych Zwierząt Pierwszy wykład

Bardziej szczegółowo

Podstawy biochemii / Jerzy Kączkowski. wyd dodr. (PWN). Warszawa, Spis treści. Przedmowa do wydania czternastego 13

Podstawy biochemii / Jerzy Kączkowski. wyd dodr. (PWN). Warszawa, Spis treści. Przedmowa do wydania czternastego 13 Podstawy biochemii / Jerzy Kączkowski. wyd. 15-1 dodr. (PWN). Warszawa, 2017 Spis treści Przedmowa do wydania czternastego 13 Częściej stosowane skróty 15 1. Wiadomości wstępne 19 1.1. Rys historyczny

Bardziej szczegółowo

Beata Mendak fakultety z chemii II tura PYTANIA Z KLASY PIERWSZEJ

Beata Mendak fakultety z chemii II tura PYTANIA Z KLASY PIERWSZEJ Beata Mendak fakultety z chemii II tura Test rozwiązywany na zajęciach wymaga powtórzenia stężenia procentowego i rozpuszczalności. Podaję również pytania do naszej zaplanowanej wcześniej MEGA POWTÓRKI

Bardziej szczegółowo

Badanie aktywności enzymów z klasy oksydoreduktaz. Oznaczenie witaminy C

Badanie aktywności enzymów z klasy oksydoreduktaz. Oznaczenie witaminy C 1 S t r o n a U W A G A!!!!!! Badanie aktywności enzymów z klasy oksydoreduktaz. Oznaczenie witaminy C A. Badanie aktywności enzymów z klasy oksydoreduktaz. Odczynniki : - 3% roztwór H 2 O 2, - roztwór

Bardziej szczegółowo

BIOCHEMIA. 1. Informacje o przedmiocie (zajęciach), jednostce koordynującej przedmiot, osobie prowadzącej

BIOCHEMIA. 1. Informacje o przedmiocie (zajęciach), jednostce koordynującej przedmiot, osobie prowadzącej BIOCHEMIA 1. Informacje o przedmiocie (zajęciach), jednostce koordynującej przedmiot, osobie prowadzącej 1.1. Nazwa przedmiotu (zajęć): Biochemia 1.2. Forma przedmiotu: Wykłady, ćwiczenia 1.3. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY. www.calivita.com.pl

BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY. www.calivita.com.pl BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY WOLNE RODNIKI TO AKTYWNE ATOMY LUB CZĄSTECZKI, KTÓRE ZGUBIŁY JEDEN ELEKTRON. PRÓBUJĄC GO ODZYSKAĆ, SZYBKO WCHODZĄ W REAKCJE Z RÓŻNYMI ELEMENTAMI KOMÓREK, USZKADZAJĄC

Bardziej szczegółowo

ANNALES ACADEMIAE MEDICAE GEDANENSIS TOM XXXVII 2 0 0 7 SUPLEMENT 4

ANNALES ACADEMIAE MEDICAE GEDANENSIS TOM XXXVII 2 0 0 7 SUPLEMENT 4 ANNALES ACADEMIAE MEDICAE GEDANENSIS TOM XXXVII 2 0 0 7 SUPLEMENT 4 AKADEMIA MEDYCZNA W GDAŃSKU Tomasz Henryk Wierzba WPŁYW OGRANICZENIA MECHANIZMÓW WOLNORODNIKOWYCH NA REGULACJĘ UKŁADU KRĄŻENIA I WYDOLNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do egzaminu z biochemii (studia niestacjonarne)

Zagadnienia do egzaminu z biochemii (studia niestacjonarne) Zagadnienia do egzaminu z biochemii (studia niestacjonarne) Aminokwasy, białka, cukry i ich metabolizm 1. Aminokwasy, wzór ogólny i charakterystyczne grupy. 2. Wiązanie peptydowe. 3. Białka, ich struktura.

Bardziej szczegółowo

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne Biochemia A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

Żywność ekologiczna najlepsza żywność funkcjonalna

Żywność ekologiczna najlepsza żywność funkcjonalna Żywność ekologiczna najlepsza żywność funkcjonalna Prof. Dr hab. Ewa Solarska Pracownia Żywności Ekologicznej Wydział Nauk o Żywności i Biotechnologii Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Konferencja naukowa

Bardziej szczegółowo

OKSYDOREDUKTAZY WPROWADZENIE

OKSYDOREDUKTAZY WPROWADZENIE Ćwiczenie 6 OKSYDOREDUKTAZY Część doświadczalna obejmuje: wykrywanie aktywności katalazy, peroksydazy, oksydazy polifenolowej i oksydazy cytochromowej w ekstrakcie z bulwy ziemniaka WPROWADZENIE Oksydoreduktazy

Bardziej szczegółowo

TIENS SKONCENTROWANY EKSTARKT Z DAKTYLI CHIŃSKICH

TIENS SKONCENTROWANY EKSTARKT Z DAKTYLI CHIŃSKICH TIENS SKONCENTROWANY EKSTARKT Z DAKTYLI CHIŃSKICH TIENS SKONCENTROWANY EKSTRAKT Z DAKTYLI CHIŃSKICH Główny surowiec Skoncentrowanego Ekstraktu z Daktyli Chińskich TIENS to najwyższej jakości owoce głożyny

Bardziej szczegółowo

Zawartość. 1 Wstęp Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak

Zawartość. 1 Wstęp Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak Zawartość 139432 1 Wstęp Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak 2 Podstawy procesów życiowych 2.1 Podstawy strukturalno-funkcjonalne komórki roślinnej Andrzej Tretyn 2.1.1 Błona komórkowa (plazmolema) 2.1.2 Cytoplazma

Bardziej szczegółowo

Równowaga kwasowo-zasadowa. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny

Równowaga kwasowo-zasadowa. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Równowaga kwasowozasadowa Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Krytyka pojęcia ph ph = log [H + ] ph [H+] 1 100 mmol/l D = 90 mmol/l 2 10 mmol/l D = 9 mmol/l 3 1 mmol/l 2 Krytyka pojęcia

Bardziej szczegółowo

Oddychanie komórkowe. Pozyskiwanie i przetwarzanie energii w komórkach roślinnych. Oddychanie zachodzi w mitochondriach Wykład 7.

Oddychanie komórkowe. Pozyskiwanie i przetwarzanie energii w komórkach roślinnych. Oddychanie zachodzi w mitochondriach Wykład 7. Wykład 7. Pozyskiwanie i przetwarzanie energii w komórkach roślinnych Literatura dodatkowa: Oddychanie to wielostopniowy proces utleniania substratów związany z wytwarzaniem w komórce metabolicznie użytecznej

Bardziej szczegółowo

METABOLIZM. Zadanie 1. (3 pkt). Uzupełnij tabelę, wpisując w wolne kratki odpowiednio produkt oddychania tlenowego i produkty fermentacji alkoholowej.

METABOLIZM. Zadanie 1. (3 pkt). Uzupełnij tabelę, wpisując w wolne kratki odpowiednio produkt oddychania tlenowego i produkty fermentacji alkoholowej. Zadanie 1. (3 pkt). Uzupełnij tabelę, wpisując w wolne kratki odpowiednio produkt oddychania tlenowego i produkty fermentacji alkoholowej. Zadanie 3. (3 pkt). Schemat mechanizmu otwierania aparatu szparkowego.

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. Maciej Ugorski Efekty kształcenia 2 Posiada podstawowe wiadomości z zakresu enzymologii BC_1A_W04

prof. dr hab. Maciej Ugorski Efekty kształcenia 2 Posiada podstawowe wiadomości z zakresu enzymologii BC_1A_W04 BIOCHEMIA (BC) Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu Kierunek Poziom studiów Profil Rodzaj przedmiotu Semestr studiów 2 ECTS 5 Formy zajęć Osoba odpowiedzialna za przedmiot Język Wymagania wstępne Skrócony opis

Bardziej szczegółowo

Żywienie a choroby oczu Jadwiga Hamułka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka

Żywienie a choroby oczu Jadwiga Hamułka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka Żywienie a choroby oczu Jadwiga Hamułka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka Warszawa 15. 12. 2010 r. WZROK 80-90% komunikacji z otoczeniem postęp cywilizacji starzenie się społeczeństwa zmiana

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli

Ekstrakt z Chińskich Daktyli Ekstrakt z Chińskich Daktyli Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle Pomagają zachować sprawność Poprawiają odporność Wspomagają pracę żołądka

Bardziej szczegółowo

MUTACJE GENETYCZNE. Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A

MUTACJE GENETYCZNE. Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A MUTACJE GENETYCZNE Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A Mutacje - rodzaje - opis Mutacje genowe powstają na skutek wymiany wypadnięcia lub dodatnia jednego albo kilku nukleotydów. Zmiany w liczbie

Bardziej szczegółowo

Komórka organizmy beztkankowe

Komórka organizmy beztkankowe Grupa a Komórka organizmy beztkankowe Poniższy test składa się z 12 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za rozwiązanie całego testu możesz otrzymać

Bardziej szczegółowo

Czy można zastosować ultradźwięki do niszczenia tkanki nowotworowej?

Czy można zastosować ultradźwięki do niszczenia tkanki nowotworowej? Czy można zastosować ultradźwięki do niszczenia tkanki nowotworowej? Bezpośrednie działanie mało efektywne, efekty uboczne ( T), problemy z selektywnością In vitro działanie na wyizolowane DNA degradacja

Bardziej szczegółowo

Równowaga kwasowo-zasadowa. Zakład Chemii Medycznej PUM

Równowaga kwasowo-zasadowa. Zakład Chemii Medycznej PUM Równowaga kwasowozasadowa Zakład Chemii Medycznej PUM Teorie kwasów i zasad Teoria dysocjacji elektrolitycznej Arheniusa: podczas rozpuszczania w wodzie wodzie kwas: dysocjuje z odszczepieniem kationu

Bardziej szczegółowo

Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM. dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW. Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki

Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM. dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW. Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki Metabolizm całokształt przemian biochemicznych i towarzyszących

Bardziej szczegółowo

Łucja Czyżewska-Majchrzak

Łucja Czyżewska-Majchrzak Wydział Lekarski I Katedra i Zakład Fizjologii Łucja Czyżewska-Majchrzak OCENA STĘŻENIA WYBRANYCH ANTYOKSYDANTÓW DROBNOCZĄSTECZKOWYCH I STANU ODŻYWIENIA U OSÓB STOSUJĄCYCH DIETY WEGETARIAŃSKIE Rozprawa

Bardziej szczegółowo

KREW: 1. Oznaczenie stężenia Hb. Metoda cyjanmethemoglobinowa: Zasada metody:

KREW: 1. Oznaczenie stężenia Hb. Metoda cyjanmethemoglobinowa: Zasada metody: KREW: 1. Oznaczenie stężenia Hb Metoda cyjanmethemoglobinowa: Hemoglobina i niektóre jej pochodne są utleniane przez K3 [Fe(CN)6]do methemoglobiny, a następnie przekształcane pod wpływem KCN w trwały związek

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII ĆWICZENIA Z BIOCHEMII D U STUDENTfiW WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Pod redakcją Piotra Laidlera, Barbary Piekarskiej, Marii Wróbel WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO ĆWICZENIA Z BIOCHEMII DLA STUDENTÓW WYDZIAŁU

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 S E M E S T R II Tydzień 1 24.02-28.02 2 03.03-07.03 3 10.03-14.03 Wykłady

Bardziej szczegółowo

Przemiana materii i energii - Biologia.net.pl

Przemiana materii i energii - Biologia.net.pl Ogół przemian biochemicznych, które zachodzą w komórce składają się na jej metabolizm. Wyróżnia się dwa antagonistyczne procesy metabolizmu: anabolizm i katabolizm. Szlak metaboliczny w komórce, to szereg

Bardziej szczegółowo

Substancje o Znaczeniu Biologicznym

Substancje o Znaczeniu Biologicznym Substancje o Znaczeniu Biologicznym Tłuszcze Jadalne są to tłuszcze, które może spożywać człowiek. Stanowią ważny, wysokoenergetyczny składnik diety. Z chemicznego punktu widzenia głównym składnikiem tłuszczów

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM DZIAŁANIA HERBICYDÓW

MECHANIZM DZIAŁANIA HERBICYDÓW Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Grzegorz Skrzypczak MECHANIZM DZIAŁANIA HERBICYDÓW metabolizm herbicydów Nowe technologie uprawy wymagają aby herbicyd był: - skuteczny biologicznie i efektywny ekonomicznie

Bardziej szczegółowo

In vino veritas, in RESVERATROLUM sanitas

In vino veritas, in RESVERATROLUM sanitas In vino veritas, in RESVERATROLUM sanitas - w winie prawda, w resweratrolu zdrowie dr hab. n. farm. Ilona Kaczmarczyk-Sedlak Specjalista farmakolog Śląski Uniwersytet Medyczny FRANCUSKI PARADOKS WINO

Bardziej szczegółowo

Nukleotydy w układach biologicznych

Nukleotydy w układach biologicznych Nukleotydy w układach biologicznych Schemat 1. Dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy Schemat 2. Dinukleotyd NADP + Dinukleotydy NAD +, NADP + i FAD uczestniczą w procesach biochemicznych, w trakcie których

Bardziej szczegółowo

Wydział Rehabilitacji Katedra Nauk Przyrodniczych Kierownik: Prof. dr hab. Andrzej Wit BIOCHEMIA. Obowiązkowy

Wydział Rehabilitacji Katedra Nauk Przyrodniczych Kierownik: Prof. dr hab. Andrzej Wit BIOCHEMIA. Obowiązkowy Przedmiot: BIOCHEMIA I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Wydział Rehabilitacji Katedra Nauk Przyrodniczych Kierownik: Prof. dr hab. Andrzej Wit BIOCHEMIA Kod przedmiotu FI-07

Bardziej szczegółowo

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C).

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Wzrost temperatury redukuje poziom większości składników odżywczych. Surowy por

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MEDYCZNY W BIAŁYMSTOKU ZAKŁAD BIOCHEMII LEKARSKIEJ

UNIWERSYTET MEDYCZNY W BIAŁYMSTOKU ZAKŁAD BIOCHEMII LEKARSKIEJ UNIWERSYTET MEDYCZNY W BIAŁYMSTOKU ZAKŁAD BIOCHEMII LEKARSKIEJ ul. A. Mickiewicza 2, 15-089 Białystok tel. (085) 748 55 78, faks (085) 748 55 78 e-mail: zdbioch@umwb.edu.pl Białystok 19. 02. 2016 Ocena

Bardziej szczegółowo

Plan działania opracowała Anna Gajos

Plan działania opracowała Anna Gajos Plan działania 15.09-15.10 opracowała Anna Gajos Jakie zagadnienia trzeba opanować z następujących działów: 1. Budowa chemiczna organizmów. 2. Budowa i funkcjonowanie komórki 3. Cykl komórkowy 4. Metabolizm

Bardziej szczegółowo

Co to jest alkaliczna woda jonizowana.

Co to jest alkaliczna woda jonizowana. Co to jest alkaliczna woda jonizowana. Zatrzymajmy się przy tym na chwilę, aby w prosty sposób wyjaśnić, czym jest alkaliczna woda jonizowana i jak swoją strukturą różni się od innych spożywanych przez

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Łódzki Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Katedra Biofizyki Skażeń Środowiska ul. Pomorska 141/143, Łódź

Uniwersytet Łódzki Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Katedra Biofizyki Skażeń Środowiska ul. Pomorska 141/143, Łódź Uniwersytet Łódzki Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Katedra Biofizyki Skażeń Środowiska ul. Pomorska 141/143, 90-236 Łódź Dr hab. Bożena Bukowska, prof. nadzw. UŁ Łódź, 09-07-2013 Katedra Biofizyki

Bardziej szczegółowo

Wpływ wybranych witamin na długość okresu przydatności do spożycia mięsa drobiowego

Wpływ wybranych witamin na długość okresu przydatności do spożycia mięsa drobiowego Wpływ wybranych witamin na długość okresu przydatności do spożycia mięsa drobiowego Jakość mięsa definiowana jest jako zespół wszystkich istotnych dla surowca mięsnego cech, świadczących o jego wartości

Bardziej szczegółowo

Joanna Bereta, Aleksander Ko j Zarys biochemii. Seria Wydawnicza Wydziału Bio chemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego

Joanna Bereta, Aleksander Ko j Zarys biochemii. Seria Wydawnicza Wydziału Bio chemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego Joanna Bereta, Aleksander Ko j Zarys biochemii Seria Wydawnicza Wydziału Bio chemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego Copyright by Wydział Bio chemii, Biofizyki i Biotechnologii

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy działania i regulacji enzymów

Mechanizmy działania i regulacji enzymów Mechanizmy działania i regulacji enzymów Enzymy: są katalizatorami, które zmieniają szybkość reakcji, same nie ulegając zmianie są wysoce specyficzne ich aktywność może być regulowana m.in. przez modyfikacje

Bardziej szczegółowo

Autoreferat: 1.Imię i nazwisko: Michał Skrzycki

Autoreferat: 1.Imię i nazwisko: Michał Skrzycki Autoreferat: 1.Imię i nazwisko: Michał Skrzycki 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe: - 2000 dyplom magistra biologii, specjalizacja biologia molekularna, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii. Tytuł

Bardziej szczegółowo

etyloamina Aminy mają właściwości zasadowe i w roztworach kwaśnych tworzą jon alkinowy

etyloamina Aminy mają właściwości zasadowe i w roztworach kwaśnych tworzą jon alkinowy Temat: Białka Aminy Pochodne węglowodorów zawierające grupę NH 2 Wzór ogólny amin: R NH 2 Przykład: CH 3 -CH 2 -NH 2 etyloamina Aminy mają właściwości zasadowe i w roztworach kwaśnych tworzą jon alkinowy

Bardziej szczegółowo

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY Instrukcja przygotowana w Pracowni Dydaktyki Chemii Zakładu Fizykochemii Roztworów. 1. Zanieczyszczenie wody. Polska nie należy do krajów posiadających znaczne

Bardziej szczegółowo

POPRAWIA FUNKCJONOWANIE APARATU RUCHU CHRONI CHRZĄSTKĘ STAWOWĄ ZWIĘKSZA SYNTEZĘ KOLAGENU ZMNIEJSZA BÓL STAWÓW. Best Body

POPRAWIA FUNKCJONOWANIE APARATU RUCHU CHRONI CHRZĄSTKĘ STAWOWĄ ZWIĘKSZA SYNTEZĘ KOLAGENU ZMNIEJSZA BÓL STAWÓW. Best Body > Model : - Producent : Universal Animal Flex - to suplement przeznaczony dla wszystkich, którzy odczuwają dolegliwości spowodowane przeciążeniem stawów i ich okolic. Zawarte w nim składniki chronią przed

Bardziej szczegółowo

Cukry. C x H 2y O y lub C x (H 2 O) y

Cukry. C x H 2y O y lub C x (H 2 O) y Cukry Cukry organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, zazwyczaj w stosunku H:O = 2:1. Zawierają liczne grupy hydroksylowe, karbonylowe a czasami mostki półacetalowe.

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA Z CHEMII KOSMETYKÓW

WYBRANE ZAGADNIENIA Z CHEMII KOSMETYKÓW EWELINA SIERADZKA HALINA MILNEROWICZ WYBRANE ZAGADNIENIA Z CHEMII KOSMETYKÓW dla studentów kosmetologii Akademia W ychowania Fizycznego we Wrocławiu EWELINA SIERADZKA HALINA MILNEROWICZ WYBRANE ZAGADNIENIA

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Reakcja aminokwasów z ninhydryną. Opisz typy reakcji przebiegających w tym procesie i zaznacz ich miejsca przebiegu.

Ćwiczenie 4. Reakcja aminokwasów z ninhydryną. Opisz typy reakcji przebiegających w tym procesie i zaznacz ich miejsca przebiegu. azwisko i imię grupa data Protokół z ćwiczenia: eakcje chemiczne związków biologicznych: aminokwasy i peptydy. Definicja punktu izoelektrycznego pi. Formy jonowe aminokwasów w różnym ph. ph < pi ph = pi

Bardziej szczegółowo

anionorodnika ponadtlenkowego, tlenku azotu czy też regulować poziom wolnego żelaza w komórce. Przykładowo, wzrost stężenia wolnego żelaza może

anionorodnika ponadtlenkowego, tlenku azotu czy też regulować poziom wolnego żelaza w komórce. Przykładowo, wzrost stężenia wolnego żelaza może Prof. dr hab. Jedrzej Antosiewicz Gda ński Uniwersytet Medyczny Wydział Nauk o Zdrowiu z Oddziałem Pielęgniarstwa i Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej ul. Dębinki 1 80-211 Gdańsk tel. (58) 3491450

Bardziej szczegółowo

Sirtuiny - eliksir młodości nowej generacji?

Sirtuiny - eliksir młodości nowej generacji? WYKŁAD: 4 Sirtuiny - eliksir młodości nowej generacji? Prof. dr hab. Małgorzata Milkiewicz Zakład Biologii Medycznej 1 Dieta niskokaloryczna (calorie restriction,cr) 2 3 4 Zdjęcie 2. Stuletnia mieszkanka

Bardziej szczegółowo

CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A. imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :.

CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A. imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :. CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :. Zadanie 1 Przeanalizuj schemat i wykonaj polecenia. a. Wymień cztery struktury występujące zarówno w komórce roślinnej,

Bardziej szczegółowo

Komputerowe wspomaganie projektowanie leków

Komputerowe wspomaganie projektowanie leków Komputerowe wspomaganie projektowanie leków wykład II Prof. dr hab. Sławomir Filipek Grupa BIOmodelowania Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii oraz Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Cent-III www.biomodellab.eu

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku Ryby to organizmy zmiennocieplne. Temperatura środowiska wpływa na pobieranie

Bardziej szczegółowo