Obrazowanie w medycynie. Rezonans magnetyczny Technika PET USG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Obrazowanie w medycynie. Rezonans magnetyczny Technika PET USG"

Transkrypt

1 Obrazowanie w medycynie Rezonans magnetyczny Technika PET USG

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34 Rezonans magnetyczny

35 Rezonans magnetyczny jest jedną z najmłodszych technik wprowadzonych do diagnostyki obrazowej. W zależności od tego czy opisujemy technikę obrazowania czy zjawisko fizyczne, używa się odpowiednio nazw i skrótów - MRI (ang. Magnetic Resonance Imaging), i NMR (ang. Nuclear Magnetic Resonance). Samo zjawisko rezonansu magnetycznego odkryto w 1946 r., przez Blocha i Purcell a (pracowali niezależnie). Umieszczali badaną próbkę w stałym polu magnetycznym i oddziaływali na nią polem elektromagnetycznym o kierunku prostopadłym do kierunku pola magnetycznego i o częstotliwości zbliżonej do częstotliwości rezonansowej. Przy zmianach pola magnetycznego, obserwowali sygnał odbierany przez cewkę odbiorczą, prostopadły do cewki nadawczej. W 1952 roku, otrzymali Nagrodę Nobla. Technikę rezonansu magnetycznego wprowadził do diagnostyki Damadian w 1972 r. Uzyskał on pierwsze obrazy, które miały wartośd diagnostyczną. W 1977 roku Mansfield i Lauterbur wykorzystali metodę gradientów pola magnetycznego. W 2003 otrzymali Nagrodę Nobla. Niestety mimo swoich niewątpliwych zasług dla rozwoju MR, Damadian nie otrzymał Nagrody Nobla

36 Historia NMR 1946 zjawisko rezonansu jądrowego - Bloch i Purcell 1952 nagroda Nobla - Bloch i Purcell 1950 NMR jako metoda analizy chemicznej 1973 obrazowanie back-projection -- Lauterbur 1975 obrazowanie z wykorzystaniem FT - Ernst 1977 obrazowanie echo-planar - Mansfield 1980 FT MRI pokazana - Edelstein 1987 MR angiografia - Dumoulin 1991 nagroda Nobla - Ernst 2003 nagroda Nobla - Lauterbur i Mansfield

37 Historia NMR nobliści 1991 chemia wkład do rozwoju metodologii NMR o dużej rozdzielczości Felix. Bloch Edward Purcell Richard R. Ernst 1952 fizyka rozwój nowych precyzyjnych metod pomiarów magnetyzmu jądrowego 2003 medycyna odkrycia dotyczące obrazowania za pomocą rezonansu magnetycznego Paul C. Lauterbur Sir Peter Mansfield

38 Podstawy fizyczne MRI W obrazowaniu techniką rezonansu magnetycznego, wykorzystuje się zjawisko magnetycznego rezonansu jądrowego. Zjawisko to rejestruje się dla jąder wodoru, które składają się z 1 protonu i 1 neutronu. Nasuwa się pytanie, dlaczego nie wykorzystuje się innych jąder np. jąder wapnia? Otóż po pierwsze wodór wchodzi w skład wszystkich tkanek ciała, począwszy od mięśni, poprzez tkankę mózgową, tkankę tłuszczową itp. Po drugie, z fizyki wiemy, że zjawisko rezonansu zachodzi tylko dla tych jąder, które posiadają spin niezerowy. A takimi jądrami są te, które posiadają nieparzystą liczbę protonów i/lub neutronów. Jądro wodoru składa się z 1 protonu i 1 neutronu zatem spełnia powyższe warunki.

39 Ponieważ proton ma dodatni ładunek elektryczny, posiada moment pędu tzw. spin. Pamiętamy zależność pomiędzy polem magnetycznym i polem elektrycznym. Pole elektryczne powstaje w przypadku przemieszczania się ładunku elektrycznego - jak to ma miejsce w przypadku wirującego protonu. Pole elektryczne indukuje pole magnetyczne. Będący w ruchu proton, wytwarza pole magnetyczne, stając się małym magnesem.

40 Umieszczony w polu magnetycznym proton, oprócz spinu, wykonuje ruch wirowy zwany precesją. Jest to ruch porównywalny do ruchu dziecięcej zabawki zwanej "bączkiem. Częstotliwość precesji, jest proporcjonalna do natężenia indukcji pola magnetycznego i jest określana wzorem Larmora (stąd też spotyka się nazwę częstotliwość precesji Larmora): B gdzie: ω częstotliwość kołowa - współczynnik żyromagnetyczny, ma określoną wartość dla poszczególnych cząstek, dla wodoru wynosi 42,6 MHz/T. B - oznacza indukcję pola magnetycznego, która w systemach MRI wynosi najczęściej 1,5 lub 3 T.

41 Częstotliwośd precesji Larmora wynosi dla jąder wodoru i indukcji pola magnetycznego równej 1 T = 42.58MHz/T, dla systemów 1,5 T = 63.9 MHz/T. Te informacje są niezbędne, aby uzyskad zjawisko rezonansu. Gdy na protony nie działa pole magnetyczne, są one ustawione w przestrzeni w sposób nieuporządkowany, a wartości ich energii są takie same. W związku z powyższym nie jest możliwa rejestracja sygnału, gdyż nie zachodzi zjawisko rezonansu. Na skutek umieszczenia protonów w polu magnetycznym, oprócz precesji, ulegają one pewnemu uporządkowaniu. Częśd z nich ustawia się zgodnie ze zwrotem pola magnetycznego równolegle, a częśd ustawia się w przeciwnym kierunku do zwrotu pola magnetycznego ustawienie antyrównoległe. Szacuje się, że liczba jąder w pozycji równoległej wynosi i jest przybliżona do liczby jąder ustawionych w pozycji antyrównoległej która wynosi Jądra ustawione równolegle cechują się niższą energią niż jądra ustawione antyrównolegle

42 Po umieszczeniu pacjenta w magnesie, generowana jest fala radiowa o częstotliwości radiowej, takiej samej jak częstotliwośd precesji. Działanie impulsu RF jest krótkotrwałe. Fala radiowa zwana impulsem RF (RF ang. Radio Frequency) ma na celu wywołanie zakłócenia w precesji protonów. Tylko wówczas będzie możliwa wymiana energii impulsu RF z protonami. Wymiana energii między protonami i impulsem RF to właśnie zjawisko rezonansu. W najprostszym ujęciu - rezonans zachodzi wówczas, gdy protony wirują z częstotliwością podawaną przez impuls RF.

43 Wyjściowo, większa liczba protonów ustawiona jest w polu magnetycznym równolegle lub antyrównolegle w stosunku do zwrotu pola magnetycznego, dlatego też moment magnetyczny jest zgodny z kierunkiem pola magnetycznego - czyli jest w stosunku do niego ustawiony podłużnie. W przypadku oddziaływania impulsu RF, protony zmieniają swoje ustawienie oraz spada wartośd magnetyzacji podłużnej. Po ustaniu działania impulsu RF, protony powracają do swojej pozycji, przez co wzrasta magnetyzacja podłużna. Czas potrzebny, aby magnetyzacja podłużna powróciła do wartości wyjściowej określany jest jako czas relaksacji podłużnej, relaksacja spin - sied lub czas T1. Czas T1 określa wyrównywanie temperatury spinów (w momencie wyłączenia impulsu RF) z temperaturą otoczenia.

44 W momencie ustania działania impulsu RF, odchylone protony powracają do swojej wyjściowej pozycji, równocześnie oddając pobraną energię do otoczenia. Energia ta jest rejestrowana przez odpowiednie cewki, i na podstawie analizowania jej wartości uzyskujemy obraz. Jest to tzw. sygnał swobodnej relaksacji (FID, ang. Free Induction Decay), odbierany przez cewkę nadawczą. Sygnał ten jest odbierany przez tę samą antenę, przez którą jest emitowany sygnał RF. Wydłużony czas relaksacji T1 jest charakterystyczny dla płynu mózgowo rdzeniowego, istoty szarej i mięśni, powierzchni stawowych, łąkotek. Dlatego też o w obrazie MRI te struktury są ciemne. Natomiast istota biała, więzadła, tkanka tłuszczowa mają krótkie T1, dlatego też w obrazie MRI są jasne, a nawet białe.

45 W czasie trwania impulsu RF zanika magnetyzacja podłużna (charakterystyczna dla protonów gdy nie działa na nie impuls RF), natomiast wzrasta magnetyzacja poprzeczna. Po ustaniu impulsu RF magnetyzacja poprzeczna obniża się i zanika. Jest to opisane stałą czasową T2 - czas relaksacji poprzecznej, lub czas relaksacji spin spin. Jest to relaksacja spin spin, gdyż ma ona związek z oddziaływaniem pomiędzy poszczególnymi jądrami. Jest efektem powrotu cząstek do ustawienia równoległego lub antyrównoległego w polu magnetycznym.

46 Po zaniku relaksacji podłużnej, jądra oddały swoją energię, ale wciąż pozostają nieuporządkowane. Wówczas pojawia się sygnał związany z relaksacją poprzeczną. Ma on związek z oddziaływaniem między poszczególnymi jądrami i jest efektem "powrotu" cząstek do ustawienia równoległego lub antyrównoległego w polu magnetycznym. Skrócony czas relaksacji T2 jest charakterystyczny dla płynu mózgowo- rdzeniowego (w obrazie MRI jest on jasny), dla istoty szarej, rdzenia kręgowego. Natomiast wydłużony czas T2 jest obserwowany dla istoty białej, mięśni, krążków międzykręgowych.

47 Reasumując, impuls RF powoduje zanik magnetyzacji podłużnej (T1) i wzrost magnetyzacji poprzecznej (T2). Ustanie działania impulsu RF powoduje zanik magnetyzacji poprzecznej oraz wzrost magnetyzacji podłużnej. Czas T1 jest czasem w jakim zostanie odbudowane 63% magnetyzacji początkowej. Relaksacja podłużna i relaksacja poprzeczna są dwoma odrębnymi zjawiskami dlatego też są charakterystyczne dla różnych tkanek

48 Mi Czasy relaksacji T 1 i T M L, M T t [ ms ] Składowa podłużna Oddziaływanie spin-sieć t /T1 M L wraca do M ze stałą czasową T 1 M ( t) M (1 e ) L Składowa poprzeczna Oddziaływanie spin-spin M T 0 ze stałą czasową T t /T2 2 M ( t) M e T

49 woda płyn m-r krew nerki -rdz. mózg sz. mózg b. watroba nerki-kora ślediona mięśnie T [ ms ] Czasy relaksacji T 1 i T 2 dla tkanek 2500 T1, T

50 Jednak umieszczenie obiektu badanego w stałym polu magnetycznym nie gwarantuje uzyskania obrazu. Dlaczego tak się dzieje? Przecież spełniliśmy warunki niezerowego spinu, pola magnetycznego i częstotliwości rezonansowej. Pozyskiwanie obrazu w MRI jest wynikiem rejestracji zmian wektorów magnetyzacji za którym idą zmiany energii. Zmiany te zależą od zmian pola magnetycznego (rola cewek gradientowych). Ponieważ obiekt badany umieszczony jest w stałym polu magnetycznym, a impuls RF działa na cały obiekt, uzyskiwany sygnał pochodziłby z całego obiektu i byłby trudny do analizy.

51 Aby uzyskad sygnał z różnych części obiektu badanego, stosuje się gradienty pola magnetycznego. Zadaniem gradientów jest czasowe i przestrzenne różnicowanie pola magnetycznego, w każdym jego punkcie. Uzyskuje się to dzięki systemowi cewek gradientowych umieszczonych na obwodzie wewnątrz magnesu. Przez cewki przepływa prąd o ściśle programowanym natężeniu. Istnieją 3 cewki gradientowe, dzięki którym koduje się warstwę, różnicuje się precesję spinów oraz koduje częstotliwośd. Ponieważ częstotliwośd precesji protonów zależy ściśle od natężenia pola magnetycznego, zatem zmieniając nieznacznie natężenie pola magnetycznego uzyskamy inną częstotliwośd precesji. Dzięki temu, analizując częstotliwośd sygnału, znajdziemy jego źródło. Analiza sygnału i rekonstrukcja obrazu odbywa się z zastosowaniem transformaty Fouriera. Transformata Fouriera jest funkcją matematyczną. Znajduje zastosowanie w przetwarzaniu sygnałów cyfrowych, rekonstruowaniu obrazów medycznych oraz wielu dziedzinach techniki. W badaniu również istotne są parametry takie jak czas echa (TE) i czas repetycji (TR). Czas echa jest odstępem czasu pomiędzy działaniem impulsu RF a sygnałem echa (odpowiedzią ze strony ośrodka). Czas repetycji - czas powtórzeo sekwencji (oddziaływania impulsu RF na ośrodek i odbierania sygnału.

52 Budowa systemu MR Wiemy, że aby zaszło zjawisko rezonansu magnetycznego niezbędne są zasadniczo 3 elementy: obiekt badany, stałe pole magnetyczne o określonym natężeniu oraz nadajnik impulsu RF o częstotliwości Larmora. Dla uzyskania obrazu niezbędne są cewki gradientowe - umożliwiające wybór warstwy i określenie miejsca sygnału, cewki nadawczo - odbiorcze, układ który wykona obliczenia (komputer o wysokiej wydajności).

53 Na sam system MRI składają się takie elementy jak: magnes - jego rodzaj i indukcyjnośd zależy w dużej mierze od zastosowania aparatu np. elektromagnesy o indukcyjności 0,2 T w systemach otwartych (podobne budową do aparatów RTG z ramieniem C), magnesy nadprzewodnikowe w systemach zamkniętych (do aparatu wjeżdża cały pacjent) 0,7 3 T w diagnostyce, 7 9 T w aparatach dedykowanych do doświadczeo laboratoryjnych. Najczęściej spotyka się magnesy o indukcyjności 1,5 T;

54 klatka Faradaya izoluje pomieszczenie z polem magnetycznym tak by nie przedostawało się dalej, wytłumia sygnał. Klatką Faradaya są również sieci piorunochronów; nadajnik RF (ang. Resonance Frequency) generator RF ma moc 20W, system gradientów - X, Y, Z, również 3 wzmacniacze do gradientów; zestaw cewek, które obsługuje aparat (powierzchniowe, objętościowe w tym body coil, jedno i wielokanałowe wyposażenie zależy przede wszystkim od zamożności zakładu); cewka Body z ang. body coil, główna cewka wbudowana w aparat;

55 konsola główna ; komputer główny do transformacji Fouriera; komputery do postprocessingu czyli obróbki i ewentualnie przesyłania danych; układ chłodzenia, wymiennik ciepła - najczęściej spotyka się chłodzenie ciekłym helem (- 271 o C). Jest to niezwykle ważne w przypadku systemów z magnesami nadprzewodnikowymi. Warto zauważyd, że nadprzewodnictwo występuje w przypadku zerowej oporności elektrycznej, a ta ma miejsce gdy przewodnik ma temp. 0 K (ok o C); UPS - czyli systemy zasilania awaryjnego.

56 Zastosowanie MRI w diagnostyce obrazowej Dzięki wysokiej czułości i wysokiej swoistości MRI stał się jedną z najdokładniejszych metod obrazowania. Z uwagi na nieinwazyjnośd, możliwośd uzyskania lepszego kontrastu tkanek - wynikającego z zawartości wody, nie jak w przypadku CT z osłabienia promieniowania X, MRI stało się złotym standardem w obrazowaniu Ośrodkowego Układu Nerwowego (OUN), serca, mięśni, tkanek miękkich.

57 Jednym z pierwszych zastosowao MRI była diagnostyka OUN. Zastosowanie MRI w neurologii i neurochirurgii dotyczy szczególnie takich zagadnieo jak urazy głowy, wady rozwojowe, udary niedokrwienne i krwotoczne. Również MRI wykazuje większą czułośd i swoistośd jeśli chodzi o ocenę zmian nowotworowych i rozrostowych oraz zmian degeneracyjnych. Niewątpliwie MRI jest niezastąpiony w takich badaniach jak traktografia. Jest to badanie przebiegu i ciągłości włókien nerwowych, które razem z funkcjonalnym rezonansem magnetycznym fmri, pozwala na określenie obszaru mózgu, który ulega aktywacji na skutek wykonywania danej czynności np. mówienia, czytania. Najważniejsze zastosowanie w planowaniu zabiegów neurochirurgicznych, tak aby nie uszkodzid najważniejszych ośrodków korowych. Stosowany również w diagnostyce padaczek, zespołów otępiennych itp. MRI ogrywa istotną rolę w planowaniu radioterapii i zabiegów neurochirurgicznych.

58 Spektroskopia MRI ma zastosowanie w diagnostyce zmian nowotworowych, w diagnostyce płodu ocena choliny, do pośredniej oceny dojrzałości płuc płodu. Obrazy z MRI stały się prawdziwą rewolucją, jeśli chodzi o nieinwazyjną ocenę stanu kanału kręgowego i krążków międzykręgowych, w diagnostyce dyskopatii i guzów. Jest obecnie metodą z wyboru w diagnostyce zaburzeo neurologicznych powiązanych ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa: dyskopatia, rwa kulszowa, zespół ogona kooskiego, zespół stożka. Również szerokie zastosowanie znalazło w ortopedii, a mianowicie w diagnostyce stawów kolanowych i nadgarstków. W przeciwieostwie do dostępnych metod diagnostycznych, MRI jest jedyną nieinwazyjną metodą która uwidacznia stan łąkotek stawowych, stan chrząstki i więzadeł.

59

60 Bezpieczeostwo badania rezonansu magnetycznego (MR) Chod technika rezonansu magnetycznego (MR) jest dośd skomplikowana, a wokół ludzkiego organizmu w trakcie badania odbywa się tak wiele działao, zarówno ze strony personelu medycznego (premedykacja, przygotowanie do badania) jak i samych reakcji fizycznych, nie stwierdzono negatywnego wpływu ani samego pola magnetycznego na żywe komórki ani urządzeo towarzyszących tworzących aparat rezonansu magnetycznego. Pomimo ogólnoświatowych badao nie potwierdzono żadnego ryzyka związanego z przeprowadzeniem takiej metody diagnostycznej.

61 Problem pojawia się natomiast, jeżeli w organizmie ludzkim znajdują się przedmioty podatne na działanie pola magnetycznego. Niestety niektóre takie elementy mogą mied znaczenie lecznicze i usunięcie ich z ciała pacjenta może byd niemożliwe lub przeciwwskazane. Należą do nich: rozrusznik serca, klips naczyniowy na tętnicach mózgowych lub w ich okolicy, neurostymulator, metalowy lub elektroniczny implant uszny, umieszczone podskórnie aparaty słuchowe oraz odłamki metalowe znajdujące się w oku lub okolicy narządów ważnych życiowo. Wymienione przedmioty są bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania badania MR.

62 Obrazowanie za pomocą pola biomagnetycznego Źródłem informacji w tej metodzie jest pole magnetyczne towarzyszące czynności elektrycznej organizmu, na przykład serca (ekg), mózgu (eeg) itp. Pole to jest bardzo słabe w porównaniu z polem magnetycznym Ziemi (maksymalnie 10-2 T) i wynosi w przybliżeniu dla serca T, a dla potencjałów wywołanych mózgu T. Jest to stosunkowo nowa metoda obrazowania czynności elektrycznej narządów a zwłaszcza mózgu i może byd komplementarną metodą do metody PET. Pomiary tego pola są bardzo trudne i wymagają specjalnych warunków. Izolowanych, od innych zewnętrznych pól zakłócających, pomieszczeo i niezwykle czułych detektorów pola magnetycznego, wykorzystujących elementy nadprzewodzące (SQUID). Metoda ta zwana magnetografią, umożliwia obrazowanie czynności mózgu lub innych narządów, z dokładnością lokalizacji zmian (na przykład ogniska epilepsji) z dokładnością do kilku milimetrów. Ta stosunkowo mała dokładnośd lokalizacji wymaga skorelowania wyników z wynikami badao innymi metodami

63 Pozytonowa Emisyjna Tomografia

64 Metoda PET Diagnostyka radioizotopowa, m.in. PET - Pozytonowa Emisyjna Tomografia jest techniką obrazowania, w której (zamiast jak w tomografii komputerowej zewnętrznego źródła promieniowania rentgenowskiego lub radioaktywnego) rejestruje się promieniowanie powstające podczas anihilacji pozytonów (anty-elektronów). Źródłem pozytonów jest podana pacjentowi substancja promieniotwórcza, ulegająca rozpadowi beta plus. Schemat działania PET

65 Po raz pierwszy skaner PET (Positron Emission Tomography) został wykorzystany przez Edwarda J. Hoffmana i Michaela Phelbsa w 1973 r. na Uniwersytecie Waszyngtona w ST. Louis. Od tego czasu metoda została oficjalnie wprowadzona w środowisko medyczne. W Polsce do tej pory istnieją działające ośrodki PET/CT, w Bydgoszczy, Gliwicach, we Wrocławiu i w Warszawie. Na świecie istnieje ponad 500 ośrodków dysponujących skanerami PET. W krajach zachodnich standardem jest PET na ok. 1 milion mieszkaoców. Amerykanie mają ok. 200 skanerów, Niemcy 80, Francuzi będą mied 70. W Polsce potrzebnych będzie 30 skanerów. Świętokrzyskie Centrum Onkologii zostało wybrane za realizatora programu. Tomografia pozytonowa PET -budowa sieci ośrodków PET - stanowiącego jeden z elementów Narodowego Programu zwalczania chorób nowotworowych. NFZ co roku wydaje na onkologię ponad 1,2 mld zł. W opinii specjalistów rzeczywiste koszty są co najmniej dwukrotnie wyższe. Technologia PET umożliwia wczesną diagnostykę, która pozwoli na uniknięcie niepotrzebnego, inwazyjnego leczenia obniżając koszty i umożliwiając jednocześnie bardziej przyjazną terapię.

66 PET jest rodzajem tomografii komputerowej - techniką obrazowania w której zamiast zewnętrznego źródła promieniowania rtg lub radioaktywnego, rejestruje się promieniowanie powstające podczas anihilacji pozytronów ( antyelektronów czyli elektonów o dodatnim ładunku) Źródłem pozytronów jest podana pacjentowi substancja promieniotwórcza, ulegająca rozpadowi beta plus. Substancja ta zawiera krótko żyjące izotopy promieniotwórcze dzięki czemu większośd promieniowana powstaje w trakcie badania, co ogranicza powstawanie uszkodzeo tkanek wywołanych promieniowaniem. Powstające w rozpadzie promieniotwórczym pozytrony, po przebyciu drogi kilku milimetrów zderzaja się z elektronami zawartymi w tkankach ciała ulegając anihilacji. W wyniku anihilacji pary elektron-pozyton powstają dwa kwanty promieniowania elektromagnetycznego (fotony) poruszające się w przeciwnych kierunkach (pod kątem 180 stopni) i posiadają energię o wartości 511 kev każdy. Fotony te rejestrowane są jednocześnie przez dwa z wielu detektorów ustawionych pod różnymi kątami w stosunku do ciała pacjenta, najczęściej w postaci pierścienia, w wyniku czego można dokładnie określid miejsce powstawania pozytonów. Informacje te rejestrowane są w postaci cyfrowej na dysku komputera, pozwalają na konstrukcję obrazów będących przekrojami ciała pacjenta, analogicznych obrazów uzyskiwanych w tomografii NMR. Zapisy te obrazują tkanki, w których skoncentrowała się substancja zawierająca izotop. Wśród izotopów używanych w medycynie, emitujących pozytony są : węgiel C-11, Azot N-13, tlen O-15.

67 Większośd radiofarmaceutyków to substancje wykorzystywane przez organizm np. glukoza 18 FDG ( 2 fluoro 2 deoksy D glukoza ) W badaniu PET wykorzystuje się fakt, że określonym zmianom chorobowym towarzyszy podwyższony metabolizm niektórych związków chemicznych np. cukrów. Komórki nowotworowe mają wyższy wskaźnik aktywności metabolicznej niż zdrowe komórki i uwidaczniają się jako gęściejsze obszary na obrazie. Obecnie coraz częściej łączy się skanery PET ze skanerami CT w jedną jednostkę. Pozwala to na jednoczesne uzyskanie obrazu w obu metodach. Zastosowanie PET-CT znacząco pomaga w interpretacji danych otrzymywanych za pomocą PET, w przypadku gdy anatomiczna struktura nie jest wystarczająco jasna w obrazie PET.

68 Skanowanie CT trwa około 10 do 30 sekund, natomiast skanowanie PET od 7 do 40 minut, w zależności jak duża częśd ciała ma byd obrazowana. Dla uzyskania jak najlepszego efektu obrazowania konieczne jest ograniczenie ruchomości pacjenta do minimum. Pacjent przychodzący na badanie musi byd na czczo przez co najmniej 4 godziny. Po podaniu radiofarmaceutyku najczęściej jest to podana dożylnie glukoza, oczekuje przez godzinę na badanie spokojnie leżąc i wypijając w tym czasie ok. 1 litr wody. Znacznik może byd także podany w postaci gazu a jego dobór zależy od celu badania. Po tym czasie pacjent umieszczony jest w skanerze PET. Ze względu na minimalne napromieniowanie pacjenta czyli około 7 msv (Siwert, symbol Sv, jest jednostką pochodną układu SI wielkości fizycznych odnoszących się do działania promieniowania jonizującego na organizmy żywe. Nazwa jednostki została wzięta na cześd Rolfa Maximiliana Sieverta.), nieinwazyjne badanie PET jest bezpieczne i nie daje niepożądanych objawów zarówno w trakcie badania, jak i w jego następstwie. Stwarza to możliwości wielokrotnego diagnozowania pacjenta - nie tylko lokalizacji i źródła choroby, ale również efektywności leczenia.

69 Metodę PET wykorzystuje się aby: zdiagnozowad wczesne stany chorobowe, sprawdzid czy wystąpiły przerzuty nowotworowe do innych narządów, perfekcyjnie zlokalizowad ognisko chorobowe, monitorowad efekty terapii. PET wykorzystuje się przede wszystkim w neurobiologii, neurologii, neuropsychologii, neurochirurgii, psychiatrii, kardiologii, onkologii i farmakologii.

70 W neurobiologii PET stwarza nieograniczone wręcz możliwości badania biochemicznych i farmakologicznych podstaw funkcji ludzkiego mózgu w zdrowiu i w chorobie, dostarczając danych niemożliwych do uzyskania żadną inna metodą. W dziedzinie neurologii dzięki tej metodzie można zróżnicowad przyczyny otępienia będącego objawem wielu chorób np. choroby Alzheimera (AD) otępienia wieloogniskowego oraz odróżnienie AD od innych chorób otępiennych jak np. choroby Parkinsona czy Huntingtona, a także pseudodemencji, głównie dzięki zdolności metody PET do pomiaru "in vivo" metabolizmu tkanki, a następnie ilustrowania tych obszarów gdzie aktywnośd mózgu odbiega od normy. Normalnie postępując, w sposób konwencjonalny, potwierdzenie choroby Alzheimera (AD) jest procesem trwającym nawet 3 lata. Dzięki PET wczesne wykrycie AD pozwala pacjentowi na zastosowanie takich terapii, których efekty są największe we wczesnym stadium choroby. Podobnie w przypadku epilepsji dzięki PET możliwe jest ilustrowanie ognisk padaczkorodnych. W neuropsychologii PET pozwala na badanie powiązao między specyficznymi procesami psychologicznymi lub upośledzeniami, a aktywnością mózgu. W przypadku chorób sercowo-naczyniowych, mierząc przepływ krwi (perfuzję) i wskaźnik przemiany materii wewnątrz serca, za pomoca metody PET można dokładnie zbadad obszary o zmniejszonej perfuzji ( spowodowane przez zatory) jak i odróżnid uszkodzony mięsieo serca od zdrowego. Jest to szczególnie ważne dla pacjentów, którzy już mieli zawał serca oraz dla tych, którzy są kandydatami do "by-pass'ów.

71 W onkologii metoda PET jest uważana za szczególnie efektywną. Technika PET umożliwia badanie trzech podstawowych fenotypów nowotworowych : wzmożonego zużycia glukozy, wzmożonej syntezy protein oraz syntezy DNA. Dzięki diagnostyce PET prawdopodobieostwo rozpoznania nowotworów wzrosło do ok. 90 % Najczęściej występującymi rodzajami nowotworów dla których wykrywanie PET jest szczególnie efektywne są rak płuc, głowy i szyi, odbytu, przełyku, piersi, tarczycy, szyjki macicy, trzustki, oraz chłoniaki i czerniaki. Dzięki obrazowaniu PET możliwa jest: wczesna detekcja i określenie czy nowotwór jest łagodny czy złośliwy, przez co można uniknąd chirurgicznej biopsji, klasyfikacja wg. stadium zaawansowania, szczególnie w przypadku chłoniaka, czerniaka złośliwego, raka piersi, płuc, okrężnicy oraz raka szyjki macicy, kontrola nawrotów, szacowanie efektywności chemioterapii w tym różnicowanie między blizną pooperacyjną lub zmianami związanymi z radioterapią, a wznową guza nowotworowego

72 PET istnieje dopiero nieco ponad 30 lat wiadomo, że jest jedną z najbardziej nowoczesnych i najbardziej dokładnych metod w rozpoznawaniu i diagnozowaniu wielu chorób. Głównymi jej zaletami jest szybkośd wykonania, precyzyjnośd w lokalizacji zmiany. Jej wykorzystanie pozwala na wczesną diagnostykę i dobór odpowiedniego leczenia, poza tym jest także niezwykłą metodą badawczą, która "in vivo" pozwala zrozumied biologię ludzkiego organizmu. Zmiany o charakterze meta w badaniu CT następnie w PET i PET-CT

73 Obraz mózgu wykonany metodą PET

74 Przykładowy obraz emisyjnego tomografu pozytonowego

NMR (MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY) dr Marcin Lipowczan

NMR (MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY) dr Marcin Lipowczan NMR (MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY) dr Marcin Lipowczan Spis zagadnień Fizyczne podstawy zjawiska NMR Parametry widma NMR Procesy relaksacji jądrowej Metody obrazowania Fizyczne podstawy NMR Proton, neutron,

Bardziej szczegółowo

Październik 2013 Grupa Voxel

Październik 2013 Grupa Voxel Październik 2013 Grupa Voxel GRUPA VOXEL Usługi medyczne Produkcja Usługi komplementarne ie mózgowia - traktografia DTI RTG TK (CT) od 1 do 60 obrazów/badanie do1500 obrazów/badanie TELE PACS Stacje diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki

Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki [1] WYŚCIG DO TYTUŁU ODKRYWCY. JĄDRO ATOMU W ZEWNĘTRZNYM POLU MAGNETYCZNYM. Porównanie do pola grawitacyjnego. CZYM JEST ZJAWISKO

Bardziej szczegółowo

Rezonans magnetyczny jest tomograficzną

Rezonans magnetyczny jest tomograficzną Zastosowanie rezonansu magnetycznego w onkologii spektrum możliwości Dzięki wysokiej czułości i wysokiej swoistości rezonans magnetyczny stał się jedną z najdokładniejszych metod obrazowania dostępnych

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Skaner PET-CT GE Discovery IQ uruchomiony we Wrocławiu w 2015 roku.

WSTĘP. Skaner PET-CT GE Discovery IQ uruchomiony we Wrocławiu w 2015 roku. WSTĘP Technika PET, obok MRI, jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się metod obrazowych w medycynie. Przełomowymi wydarzeniami w rozwoju PET było wprowadzenie wielorzędowych gamma kamer,

Bardziej szczegółowo

Magnetyczny rezonans jądrowy

Magnetyczny rezonans jądrowy Magnetyczny rezonans jądrowy Mateusz Raczyński Jakub Cebulski Katolickie Liceum Ogólnokształcące w Szczecinie im. św. Maksymiliana Marii Kolbego Opiekun naukowy: mgr Magdalena Biskup Cel pracy Przedstawienie

Bardziej szczegółowo

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Katarzyna Fronczewska-Wieniawska Małgorzata Kobylecka Leszek Królicki Zakład Medycyny Nuklearnej

Bardziej szczegółowo

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń 1. Scyntygrafia i radioizotopowe badanie czynnościowe tarczycy 1) gamma kamera planarna lub scyntygraf;

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Streszczenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego jest jedną z technik spektroskopii absorpcyjnej mającej zastosowanie w chemii,

Bardziej szczegółowo

Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne. Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej. Rentgenodiagnostyka. dr n. med.

Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne. Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej. Rentgenodiagnostyka. dr n. med. Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne dr n. med. Jolanta Meller Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej Rentgenodiagnostyka Ultrasonografia Rezonans magnetyczny Scyntygrafia Rentgenodiagnostyka

Bardziej szczegółowo

Wg W. Duch Jak działa mózg. UMK Toruń notatki z wprowadzenia do kognitywistyki. Dostępne na str. www.fizyka.umk.pl/~duch/wyklady/

Wg W. Duch Jak działa mózg. UMK Toruń notatki z wprowadzenia do kognitywistyki. Dostępne na str. www.fizyka.umk.pl/~duch/wyklady/ Analiza urazów powypadkowych. JuŜ Egipski papirus sprzed 3500 lat wymienia 28 uszkodzeń, dokonywano wtedy trepanacji czaszki by wyciąć guzy. Arystoteles uznał serce za siedlisko uczuć i rozumu. W -3 w.

Bardziej szczegółowo

GRUPA VOXEL. FDG SteriPET. Systemy RIS/PACS/HIS. Diagnostyka obrazowa 14 pracowni TK 15 pracowni MR TELE PACS WEB RIS HIS. Systemy zewnętrzne

GRUPA VOXEL. FDG SteriPET. Systemy RIS/PACS/HIS. Diagnostyka obrazowa 14 pracowni TK 15 pracowni MR TELE PACS WEB RIS HIS. Systemy zewnętrzne Czerwiec 2013 GRUPA VOXEL Usługi medyczne e mózgowia - traktografia DTI Produkcja Usługi komplementarne RTG TK (CT) od 1 do 60 obrazów/badanie do1500 obrazów/badanie TELE PACS Stacje diagnostyczne WEB

Bardziej szczegółowo

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Katarzyna Fronczewska-Wieniawska Małgorzata Kobylecka Leszek Królicki Zakład Medycyny Nuklearnej

Bardziej szczegółowo

rezonans magnetyczny informacje dla pacjentów

rezonans magnetyczny informacje dla pacjentów rezonans magnetyczny informacje dla pacjentów MR 1 najważniejsze jest zdrowie Dla wygody naszych pacjentów stworzyliśmy portal Wyniki Online, gdzie, bez wychodzenia z domu, można odebrać wyniki badania

Bardziej szczegółowo

ν 1 = γ B 0 Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego h S = I(I+1)

ν 1 = γ B 0 Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego h S = I(I+1) h S = I(I+) gdzie: I kwantowa liczba spinowa jądra I = 0, ½,, /,, 5/,... itd gdzie: = γ S γ współczynnik żyromagnetyczny moment magnetyczny brak spinu I = 0 spin sferyczny I = _ spin elipsoidalny I =,,,...

Bardziej szczegółowo

NMR REZONANS MAGNETYCZNY. System nisko-polowy OMR Siemens Magnetom C. Obrazy z tomografu MRI 2015-06-04

NMR REZONANS MAGNETYCZNY. System nisko-polowy OMR Siemens Magnetom C. Obrazy z tomografu MRI 2015-06-04 NMR NMR (albo MRI) jest nowoczesną metodą diagnostyki obrazowej, dającą podobnie jak CT obraz przekrojów narządów wewnętrznych. Ten obraz magnetyczny dostarcza bardzo dużo dokładnych informacji dotyczących

Bardziej szczegółowo

PET Pozytonowa Emisyjna Tomografia. ZMN CSK UM Łódź

PET Pozytonowa Emisyjna Tomografia. ZMN CSK UM Łódź PET Pozytonowa Emisyjna Tomografia ZMN CSK UM Łódź PET - zasady działania W diagnostyce PET stosowane są izotopy promieniotwórcze emitujące promieniowanie b + (pozytony) Wyemitowany z jądra pozyton napotyka

Bardziej szczegółowo

Co to jest termografia?

Co to jest termografia? Co to jest termografia? Słowo Termografia Pochodzi od dwóch słów "termo" czyli ciepło i "grafia" rysować, opisywać więc termografia to opisywanie przy pomocy temperatury zmian zachodzących w naszym organiźmie

Bardziej szczegółowo

WSTĘP Medycyna nuklearna radiofarmaceutyków,

WSTĘP Medycyna nuklearna radiofarmaceutyków, I. WSTĘP Medycyna nuklearna jest specjalnością medyczną zajmującą się bezpiecznymi i względnie tanimi technikami izotopowymi zarówno obrazowania stanu narządów wewnętrznych, jak i terapii. Pozwala ona

Bardziej szczegółowo

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU 442 Część II. Neurologia kliniczna BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU Badania neuroobrazowe Badanie tomografii komputerowej głowy Zasadniczym rozróżnieniem wydaje

Bardziej szczegółowo

Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne. Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej. Rentgenodiagnostyka. dr n. med.

Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne. Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej. Rentgenodiagnostyka. dr n. med. Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne dr n. med. Jolanta Meller Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej Rentgenodiagnostyka Ultrasonografia Rezonans magnetyczny Scyntygrafia Rentgenodiagnostyka

Bardziej szczegółowo

BADANIA RADIOLOGICZNE, TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA, REZONANS MAGNETYCZNY W DIAGNOSTYCE

BADANIA RADIOLOGICZNE, TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA, REZONANS MAGNETYCZNY W DIAGNOSTYCE BADANIA RADIOLOGICZNE, TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA, REZONANS MAGNETYCZNY W DIAGNOSTYCE SZPICZAKA MNOGIEGO Bartosz Białczyk Ośrodek Diagnostyki, Terapii i Telemedycyny KSS im. Jana Pawła II Szpiczak mnogi multiple

Bardziej szczegółowo

MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY W POLU MAGNETYCZNYM ZIEMII

MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY W POLU MAGNETYCZNYM ZIEMII J4 MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY W POLU MAGNETYCZNYM ZIEMII Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia laboratoryjnego jest uzyskanie w ziemskim polu magnetycznym sygnału rezonansu magnetycznego pochodzącego od jąder

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozytonowej emisyjnej tomografii ( PET ) w prowadzeniu pacjenta ze szpiczakiem mnogim.

Możliwości pozytonowej emisyjnej tomografii ( PET ) w prowadzeniu pacjenta ze szpiczakiem mnogim. Możliwości pozytonowej emisyjnej tomografii ( PET ) w prowadzeniu pacjenta ze szpiczakiem mnogim. Bogdan Małkowski Zakład Medycyny Nuklearnej Centrum Onkologii Bydgoszcz Zastosowanie fluorodeoksyglukozy

Bardziej szczegółowo

Sprzęt stosowany w pozytonowej tomografii emisyjnej

Sprzęt stosowany w pozytonowej tomografii emisyjnej Sprzęt stosowany w pozytonowej tomografii emisyjnej Skaner PET-CT stanowi połączony w jedno urządzenie zespół dwóch tomografów, tomografu rentgenowskiego oraz tomografu PET. W artykule przedstawiono opis

Bardziej szczegółowo

Praktyka z diagnostycznych metod nieradiacyjnych

Praktyka z diagnostycznych metod nieradiacyjnych Instytut Matki i Dziecka Beata Brzozowska 2 marca 2012 Plan wykładu Informacje o Instytucie 1 Informacje o Instytucie Słów kilka o historii Struktura i zadania Instytutu Zakład Diagnostyki Obrazowej 2

Bardziej szczegółowo

Metody rezonansowe. Magnetyczny rezonans jądrowy Magnetometr protonowy

Metody rezonansowe. Magnetyczny rezonans jądrowy Magnetometr protonowy Metody rezonansowe Magnetyczny rezonans jądrowy Magnetometr protonowy Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Co należy wiedzieć Efekt Zeemana,

Bardziej szczegółowo

Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca. II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK

Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca. II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK RTG klatki piersiowej Ocenia zarys i wielkość serca, aorty, naczyń krążenia płucnego, wykrywa w ich rzucie zwapnienia

Bardziej szczegółowo

NEUROCHIRURGIA W ZINTEGROWANYM BLOKU OPERACYJNYM

NEUROCHIRURGIA W ZINTEGROWANYM BLOKU OPERACYJNYM NEUROCHIRURGIA W ZINTEGROWANYM BLOKU OPERACYJNYM BARBARA CZAJA COPERNICUS GDAŃSK. 2015 NOWE TECHNOLOGIE Nowe możliwości Dokładna ocena doszczętności operacji lub prawidłowego umieszczenia implantów Możliwość

Bardziej szczegółowo

Neurokognitywistyka WYKŁAD 5 Nowe metody badawcze

Neurokognitywistyka WYKŁAD 5 Nowe metody badawcze Neurokognitywistyka WYKŁAD 5 Nowe metody badawcze Obrazowanie anatomii i patologii mózgu metodą MRI (Magnetic Interference Resonance). Prof. dr hab. Krzysztof Turlejski Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Bardziej szczegółowo

Badanie termograficzne piersi

Badanie termograficzne piersi Badanie termograficzne piersi Termografia piersi jest procesem tworzenia obrazu w podczerwieni, w celu analizy i oceny ryzyka zachorowania na raka piersi. Termografia jest nieinwazyjna, bezpieczna i bezbolesna

Bardziej szczegółowo

RADIOLOGIA KONWENCJONALNA

RADIOLOGIA KONWENCJONALNA Powrót do ZDO INFORMACJE DLA PACJENTÓW ZDO SPIS TREŚCI RADIOLOGIA KONWENCJONALNA... 1 NAJCZĘSTSZE BADANIA RADIOLOGICZNE... 2 Badania kości... 2 Badania narządów klatki piersiowej... 2 PRZYGOTOWANIE DO

Bardziej szczegółowo

KaŜde badanie z uŝyciem promieniowania jonizującego teoretycznie moŝe wywołać niekorzystne skutki biologiczne w naszym organizmie. Dotyczy to zarówno

KaŜde badanie z uŝyciem promieniowania jonizującego teoretycznie moŝe wywołać niekorzystne skutki biologiczne w naszym organizmie. Dotyczy to zarówno Medycyna Nuklearna Medycyna nuklearna zajmuje się zastosowaniem izotopów promieniotwórczych w diagnozowaniu chorób oraz w ich leczeniu. Izotop jest odmianą tego samego pierwiastka, który posiada taką samą

Bardziej szczegółowo

Rys historyczny. Rys historyczny (2) Przykłady zobrazowań. Rodzaje źródeł obrazowania

Rys historyczny. Rys historyczny (2) Przykłady zobrazowań. Rodzaje źródeł obrazowania Wprowadzenie do Informatyki Biomedycznej Wykład 5: Wprowadzenie do obrazowania biomedycznego Wydział Informatyki PB Marek Krętowski pokój 206 e-mail: m.kretowski@pb.edu.pl http://aragorn.pb.bialystok.pl/~mkret

Bardziej szczegółowo

Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO

Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO Pacjentka lat 47 ocena zmian w płucach w poszukiwaniu ogniska pierwotnego liczne zmiany meta w obu płucach, w układzie kostnym, wątrobie i węzłach chłonnych

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka PET/CT. www.euromedic.pl

Diagnostyka PET/CT. www.euromedic.pl www.euromedic.pl ZASADA DZIAŁANIA Pozytonowa Tomografia Emisyjna (PET) to jedna z najnowocześniejszych metod diagnostycznych i należy do szerokiej grupy badań radioizotopowych. Łączy w sobie zalety badań

Bardziej szczegółowo

Leksykon onkologii Cancer lexicon

Leksykon onkologii Cancer lexicon NOWOTWORY Journal of Oncology 2006 volume 56 Number 4 477 482 Leksykon onkologii Cancer lexicon Leksykon poj ç i definicji w onkologii rezonans magnetyczny Ma gorzata Tacikowska Cancer lexicon magnetic

Bardziej szczegółowo

Badanie piersi metodą rezonansu magnetycznego

Badanie piersi metodą rezonansu magnetycznego Badanie piersi metodą rezonansu magnetycznego MR Polska Badanie MR piersi, czyli mammografia metodą rezonansu magnetycznego Jest to jedna z podstawowych metod obrazowych stosowanych w diagnostyce gruczołu

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie Metodą Magnetycznego Rezonansu Jądrowego Spis treści

Obrazowanie Metodą Magnetycznego Rezonansu Jądrowego Spis treści Obrazowanie Metodą Magnetycznego Rezonansu Jądrowego Spis treści 1 Kilka uwag na temat Mechaniki Kwantowej, Mechaniki Klasycznej oraz nazewnictwa. 2 Spin 3 Spin i moment magnetyczny jądra atomowego 4 Moment

Bardziej szczegółowo

Dr hab. med. Mirosław Dziuk, prof. nadzw. Kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej WIM Warszawa

Dr hab. med. Mirosław Dziuk, prof. nadzw. Kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej WIM Warszawa Dr hab. med. Mirosław Dziuk, prof. nadzw. Kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej WIM Warszawa ROZPOZNAWANIE: PET - CT W ONKOLOGII poszukiwanie ognisk choroby - wczesne wykrywanie różnicowanie zmian łagodnych

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostno-stawowego

Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostno-stawowego Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostno-stawowego Marek Chojnowski II Letnia Szkoła Energetyki i Chemii Jądrowej Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostnostawowego

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizyki sezon 2 4. Pole magnetyczne 1

Podstawy fizyki sezon 2 4. Pole magnetyczne 1 Podstawy fizyki sezon 2 4. Pole magnetyczne 1 Agnieszka Obłąkowska-Mucha AGH, WFIiS, Katedra Oddziaływań i Detekcji Cząstek, D11, pok. 111 amucha@agh.edu.pl http://home.agh.edu.pl/~amucha Pola magnetycznego

Bardziej szczegółowo

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Dziennik Ustaw 5 Poz. 1534 Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2012 r. (poz. 1534) Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony

Bardziej szczegółowo

JAK BEZPIECZNIE WYKONAĆ? BADANIE PRZY POMOCY REZONANSU MAGNETYCZNEGO

JAK BEZPIECZNIE WYKONAĆ? BADANIE PRZY POMOCY REZONANSU MAGNETYCZNEGO JAK BEZPIECZNIE WYKONAĆ? BADANIE PRZY POMOCY REZONANSU MAGNETYCZNEGO WSKAZANIA I PRZECIWSKAZANIA KATARZYNA KATULSKA Pracownia Rezonansu Magnetycznego Katedry i Kliniki Kardiologii UM w Poznaniu Zalety

Bardziej szczegółowo

SYNEKTIK S.A. Razem Budujemy Jakość w Radiologii. Zakończenie procesu inwestycyjnego i otrzymanie zezwolenia na produkcję radiofarmaceutyków

SYNEKTIK S.A. Razem Budujemy Jakość w Radiologii. Zakończenie procesu inwestycyjnego i otrzymanie zezwolenia na produkcję radiofarmaceutyków SYNEKTIK S.A. Zakończenie procesu inwestycyjnego i otrzymanie zezwolenia na produkcję radiofarmaceutyków Warszawa, 29 listopada 2011 MODEL BIZNESOWY Grupa Kapitałowa Synektik zbudowana na bazie solidnych

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. Komunikat Komisji w sprawie implementacji dyrektywy Rady 93/42/EWG (2005/C 103/02)

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. Komunikat Komisji w sprawie implementacji dyrektywy Rady 93/42/EWG (2005/C 103/02) C 103/2 Komunikat Komisji w sprawie implementacji dyrektywy Rady 93/42/EWG (2005/C 103/02) (Tekst dotyczący EOG) (Wykaz tytułów i numerów norm zharmonizowanych z dyrektywą) CEN/ CENELEC EN 46003:1999 Systemy

Bardziej szczegółowo

Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych Nazwa zadania: Tomografia pozytonowa (PET) budowa sieci ośrodków PET I etap.

Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych Nazwa zadania: Tomografia pozytonowa (PET) budowa sieci ośrodków PET I etap. Załącznik nr 1 Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych Nazwa zadania: Tomografia pozytonowa (PET) budowa sieci ośrodków PET I etap. STRESZCZENIE Tomografia Pozytonowa (PET - Positron Emission

Bardziej szczegółowo

Podstawy medycyny nuklearnej

Podstawy medycyny nuklearnej Podstawy medycyny nuklearnej Obrazowanie w medycynie Rtg CT Promieniowanie rentgenowskie Ultradźwięki Magnetyczny rezonans jądrowy MR usg Medycyna nuklearna SPECT PET Promieniowanie X Jonizujące Obraz

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie badań PET/CT w onkologii

Zastosowanie badań PET/CT w onkologii Zastosowanie badań PET/CT w onkologii NOWOTWORY PŁUC W Polsce nowotwory płuca i klatki piersiowej są najczęstszą przyczyną zgonu wśród zgonów na nowotwory. Ich liczba przekracza łączną liczbę zgonów z

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. Komunikat Komisji w sprawie implementacji dyrektywy Rady 93/42/EWG (2006/C 173/02)

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. Komunikat Komisji w sprawie implementacji dyrektywy Rady 93/42/EWG (2006/C 173/02) C 173/2 26.7.2006 Komunikat Komisji w sprawie implementacji dyrektywy Rady 93/42/EWG (2006/C 173/02) (Tekst dotyczący EOG) (Wykaz tytułów i numerów norm zharmonizowanych z dyrektywą) normy CEN/CENELEC

Bardziej szczegółowo

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000 Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Korzystny wpływ skryningu na zmniejszenie umieralności z powodu raka

Bardziej szczegółowo

Część A Programy lekowe

Część A Programy lekowe Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) Część A Programy lekowe 1.1 WARUNKI 1. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B 1.1.1 wymagania formalne Wpis w rejestrze

Bardziej szczegółowo

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień Marcin Stępie pień Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM Wrocław, Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu. Cele diagnostyki rozpoznanie choroby nowotworowej; ocena zaawansowania

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie medyczne

Obrazowanie medyczne Obrazowanie medyczne Obrazowanie nie jest metodą leczenia samą w sobie, ale może ono pomóc w wyborze najkorzystniejszego sposobu leczenia. Niektóre metody obrazowania mogą być przydatne również w diagnozowaniu

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR)

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR) Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego (NM) Fizyczne podstawy spektroskopii NM W spektroskopii magnetycznego rezonansu jądrowego używane jest promieniowanie elektromagnetyczne o częstościach z

Bardziej szczegółowo

Metody obrazowania wmedycynie

Metody obrazowania wmedycynie Multimedialne Systemy Medyczne Metody obrazowania wmedycynie Karol Lisowski Daniel Damps Trochę historii Pierwsze prześwietlenie RTG - 1896 Pneumoencefalografia - 1919 USG (pierwsze doświadczenia diagnostyczne)

Bardziej szczegółowo

NMR Nuclear Magnetic Resonance. Co to jest?

NMR Nuclear Magnetic Resonance. Co to jest? 1 NMR Nuclear Magnetic Resonance Co to jest? Spektroskopia NMR ang. Nuclear Magnetic Resonance Spektroskopia Magnetycznego Rezonansu Jądrowego (MRJ) Wykorzystuje własności magnetyczne jąder atomowych Spektroskopia

Bardziej szczegółowo

Pole magnetyczne Ziemi. Pole magnetyczne przewodnika z prądem

Pole magnetyczne Ziemi. Pole magnetyczne przewodnika z prądem Pole magnetyczne Własność przestrzeni polegającą na tym, że na umieszczoną w niej igiełkę magnetyczną działają siły, nazywamy polem magnetycznym. Pole takie wytwarza ruda magnetytu, magnes stały (czyli

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa

pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa informacje dla pacjentów PET/CT 1 najważniejsze jest zdrowie Dla wygody naszych pacjentów stworzyliśmy portal Wyniki Online, gdzie, bez wychodzenia z domu, można

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 Cel szkolenia wstępnego: Zgodnie z Ustawą Prawo Atomowe

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA NADPRZEWODNICTWO I EFEKT MEISSNERA

POLITECHNIKA GDAŃSKA NADPRZEWODNICTWO I EFEKT MEISSNERA POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA ENERGETYKI I APARATURY PRZEMYSŁOWEJ NADPRZEWODNICTWO I EFEKT MEISSNERA Katarzyna Mazur Inżynieria Mechaniczno-Medyczna Sem. 9 1. Przypomnienie istotnych

Bardziej szczegółowo

EKG (Elektrokardiogram zapis czasowych zmian potencjału mięśnia sercowego)

EKG (Elektrokardiogram zapis czasowych zmian potencjału mięśnia sercowego) 6COACH 26 EKG (Elektrokardiogram zapis czasowych zmian potencjału mięśnia sercowego) Program: Coach 6 Projekt: na ZMN060c CMA Coach Projects\PTSN Coach 6\EKG\EKG_zestaw.cma Przykład wyników: EKG_wyniki.cma

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO WARTO ZAINWESTOWAĆ W VOXEL?

DLACZEGO WARTO ZAINWESTOWAĆ W VOXEL? ZASTRZEŻENIA PRAWNE Niniejszy dokument został sporządzony przez Voxel S.A. z siedzibą w Krakowie ( Spółka ) wyłącznie dla celów promocyjnych i w żadnych okolicznościach nie może stanowić podstawy podjęcia

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

Część A Programy lekowe

Część A Programy lekowe Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) Część A Programy lekowe 1.1 WARUNKI WYMAGANE 1. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B 1.1.1 wymagania formalne Wpis

Bardziej szczegółowo

Elektrofizjologiczne podstawy lokalizacji ogniska padaczkowego. Piotr Walerjan

Elektrofizjologiczne podstawy lokalizacji ogniska padaczkowego. Piotr Walerjan Elektrofizjologiczne podstawy lokalizacji ogniska padaczkowego Piotr Walerjan Elektrofizjologia w padaczce Dlaczego stosujemy metody elektrofizjologiczne w diagnostyce padaczki? Ognisko padaczkowe Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10 Badanie protonowego rezonansu magnetycznego

Ćwiczenie 10 Badanie protonowego rezonansu magnetycznego Laboratorium z Fizyki Materiałów 2010 Ćwiczenie 10 adanie protonowego rezonansu magnetycznego Rys. 1 Układ pomiarowy. 1. Wprowadzenie teoretyczne Jedną z podstawowych własności jądra atomowego jest jego

Bardziej szczegółowo

DIA GNO STY KA PET/CT

DIA GNO STY KA PET/CT DIA GNO STY KA PET/CT PET/CT informacje dla lekarzy Opracowanie: kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej dr hab. n. med. Mirosław DZIUK, prof. nadzw. Wojskowy Instytut Medyczny Centralny Szpital Kliniczny

Bardziej szczegółowo

Neurokognitywistyka. Mózg jako obiekt zainteresowania w

Neurokognitywistyka. Mózg jako obiekt zainteresowania w Neurokognitywistyka. Mózg jako obiekt zainteresowania w psychologii poznawczej Małgorzata Gut Katedra Psychologii Poznawczej WyŜsza Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie http://cogn.vizja.pl Wykład

Bardziej szczegółowo

Anatomia radiologiczna. Kończyny

Anatomia radiologiczna. Kończyny Anatomia radiologiczna. Kończyny Zakład Radiologii i Diagnostyki Obrazowej Uniwersytet Medyczny w Łodzi Kierownik: prof. dr hab. n. med. Ludomir Stefańczyk 1 Jak to się zaczęło 8 listopada 1895, w trakcie

Bardziej szczegółowo

uzyskujemy promienie X. Poniżzy rysunek przedstawia zasadę działania lampy Rentgenowskiej: ruch elektronow

uzyskujemy promienie X. Poniżzy rysunek przedstawia zasadę działania lampy Rentgenowskiej: ruch elektronow Budowa i działanie RTG Tytułowe RTG to oczywiścia lampa Rentgenowska. Promienie Rentgena (lub X) uzyskujemy rozpędzając elektrony do bardzo dużej prędkości a następnie bardzo gwałtownie je hamując na skutek:

Bardziej szczegółowo

OPIS PROGRAMU. dostosowanie rozmieszczenia pozostałych ośrodków do już istniejącego, łatwość dotarcia pacjenta na badanie (struktura komunikacyjna),

OPIS PROGRAMU. dostosowanie rozmieszczenia pozostałych ośrodków do już istniejącego, łatwość dotarcia pacjenta na badanie (struktura komunikacyjna), Załącznik 1 OPIS PROGRAMU CELE PROGRAMU: - podniesienie jakości diagnostycznej w zakresie schorzeń onkologicznych, kardiologicznych i neurologicznych; - ograniczenie o 20 30% operacji onkologicznych; -

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka D. Ryglewicz, M. Barcikowska, A. Friedman, A. Szczudlik, G.Opala Zasadnicze elementy systemu kompleksowej

Bardziej szczegółowo

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Porównanie Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Spektroskopia FT-Raman Spektroskopia FT-Raman jest dostępna od 1987 roku. Systemy

Bardziej szczegółowo

WZROST JAKOŚCI I DOSTĘPNOŚCI DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ W SZPITALU KLINICZNYM PRZEMIENIENIA PAŃSKIEGO UM W POZNANIU POPRZEZ ROZBUDOWĘ I ZAKUP WYPOSAŻENIA

WZROST JAKOŚCI I DOSTĘPNOŚCI DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ W SZPITALU KLINICZNYM PRZEMIENIENIA PAŃSKIEGO UM W POZNANIU POPRZEZ ROZBUDOWĘ I ZAKUP WYPOSAŻENIA WZROST JAKOŚCI I DOSTĘPNOŚCI DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ W SZPITALU KLINICZNYM PRZEMIENIENIA PAŃSKIEGO UM W POZNANIU POPRZEZ ROZBUDOWĘ I ZAKUP WYPOSAŻENIA TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA w praktyce klinicznej chorób

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie molekularne w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Obrazowanie molekularne w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego Obrazowanie molekularne w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego dr Zbigniew Rogulski Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Wydział Chemii, Uniwersytet Warszawski Obrazowanie molekularne

Bardziej szczegółowo

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej OPOLSKIE CENTRUM ONKOLOGII W OPOLU im. prof. T. Koszarowskiego

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej OPOLSKIE CENTRUM ONKOLOGII W OPOLU im. prof. T. Koszarowskiego Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej OPOLSKIE CENTRUM ONKOLOGII W OPOLU im. prof. T. Koszarowskiego ul. Katowicka 66A 45-060 Opole NIP 754-25-57-814 REGON 531420768 tel. 077/441 60 01 fax. 077/441

Bardziej szczegółowo

diagnostyka raka piersi

diagnostyka raka piersi diagnostyka raka piersi Jedyne w Polsce badanie genetyczne połączone z badaniem obrazowym piersi 1 Czy jesteś pewna, że nie grozi Ci zachorowanie na raka piersi? Aktualny stan wiedzy medycznej umożliwia

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie MR u pacjentów po zatruciu tlenkiem węgla.

Obrazowanie MR u pacjentów po zatruciu tlenkiem węgla. Obrazowanie MR u pacjentów po zatruciu tlenkiem węgla. Anna Drelich-Zbroja, Grzegorz Drelich, Maciej Siczek, Jarosław Szponar, Hanna Lewandowska-Stanek (Lublin) Definicja: Zatrucie tlenkiem węgla, podobnie

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II Semestr I Elektrostatyka Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Wie że materia zbudowana jest z cząsteczek Wie że cząsteczki składają się

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy obrazów medycznych. gr00by@mat.umk.pl Łukasz Trzciałkowski 1

Wprowadzenie do analizy obrazów medycznych. gr00by@mat.umk.pl Łukasz Trzciałkowski 1 Wprowadzenie do analizy obrazów medycznych gr00by@mat.umk.pl Łukasz Trzciałkowski 1 Wstęp Promienie X stanowiły jedyną metodę obrazowania medycznego na początku ubiegłego wieku. Była to metoda płaskiego

Bardziej szczegółowo

CYBERKNIFE. Broszura informacyjna. Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie. Dawid Bodusz

CYBERKNIFE. Broszura informacyjna. Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie. Dawid Bodusz Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Oddział w Gliwicach CYBERKNIFE Broszura informacyjna dla chorych w trakcie leczenia promieniami i ich opiekunów Dawid Bodusz Zakład Radioterapii

Bardziej szczegółowo

Część IV: Życie od środka. DO WYKŁADÓW Z PODSTAW BIOFIZYKI IIIr. Biotechnologii prof. dr hab. inż. Jan Mazerski

Część IV: Życie od środka. DO WYKŁADÓW Z PODSTAW BIOFIZYKI IIIr. Biotechnologii prof. dr hab. inż. Jan Mazerski MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADÓW Z PODSTAW BIOFIZYKI IIIr. Biotechnologii prof. dr hab. inż. Jan Mazerski ŻYCIE OD ŚRODKA Do końca XIX w. nie znane były techniki pozwalające na poznanie wnętrza organizmu

Bardziej szczegółowo

Komputerowe obrazowanie medyczne

Komputerowe obrazowanie medyczne Komputerowe obrazowanie medyczne Część I Akwizycja obrazów medycznych Obrazowanie medyczne wczoraj Obrazowanie wnętrza ciała przez dawnych anatomów było dalekie od doskonałości (Atlas anatomiczny XIII

Bardziej szczegółowo

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Epidemiologia czerniaka błony naczyniowej Częstość występowania zależy od rasy (u

Bardziej szczegółowo

Klasyczny efekt Halla

Klasyczny efekt Halla Klasyczny efekt Halla Rysunek pochodzi z artykułu pt. W dwuwymiarowym świecie elektronów, autor: Tadeusz Figielski, Wiedza i Życie, nr 4, 1999 r. Pełny tekst artykułu dostępny na stronie http://archiwum.wiz.pl/1999/99044800.asp

Bardziej szczegółowo

PRĄDNICE I SILNIKI. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRĄDNICE I SILNIKI. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRĄDNICE I SILNIKI Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Prądnice i silniki (tzw. maszyny wirujące) W każdej maszynie można wyróżnić: - magneśnicę

Bardziej szczegółowo

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008.

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. załącznik nr 7 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. 1. Nazwa programu:

Bardziej szczegółowo

Nowotwory kobiece narządu płciowego: diagnostyka i terapia

Nowotwory kobiece narządu płciowego: diagnostyka i terapia Nowotwory kobiece narządu płciowego: diagnostyka i terapia Zachorowania i zgony na nowotwory złośliwe narzadu płciowego u kobiet w Polsce w latach 1987, 1996, 3 i szacunkowe na 1 r. 1987 1996 3 1 Zachorowania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Podstawy biofizyczne metod obrazowania 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

ORTOPEDIA Z ELEMENTAMI RADIOLOGII. Witold Miecznikowski

ORTOPEDIA Z ELEMENTAMI RADIOLOGII. Witold Miecznikowski ORTOPEDIA Z ELEMENTAMI RADIOLOGII Witold Miecznikowski DEFINICJA Ortopedia (gr. orthos prosty, prawidłowy oraz paideía wychowanie, wykształcenie) Co obejmuje? Choroby i urazy kości, stawów, aparatu więzadłowego,

Bardziej szczegółowo

Katalog usług AZ MED Sp. z o.o.

Katalog usług AZ MED Sp. z o.o. Katalog usług AZ MED Sp. z o.o. Oferujemy leczenie bólu bez względu na jego pochodzenie i przyczyny AZ MED Informacje ogólne W zakresie działaności AZ MED Sp. z o.o. działają poradnie: leczenia bólu (neurologia,ortopedia

Bardziej szczegółowo

Pozytronowa tomografia emisyjna PET zastosowanie kliniczne. CSK MSWiA i CMKP Warszawa

Pozytronowa tomografia emisyjna PET zastosowanie kliniczne. CSK MSWiA i CMKP Warszawa Pozytronowa tomografia emisyjna PET zastosowanie kliniczne Jarosław aw B. Ćwikła CSK MSWiA i CMKP Warszawa Podstawy PET w onkologii Główne wykorzystanie kliniczne - onkologia; Ocena pojedynczych zmian

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008.164.1027 j.t. z późn.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008.164.1027 j.t. z późn. 1 2 3 4 5 6 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008.164.1027 j.t. z późn. Zm) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo