Inwestujemy w Waszą przyszłość dla rozwoju innowacyjnej gospodarki

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Inwestujemy w Waszą przyszłość dla rozwoju innowacyjnej gospodarki"

Transkrypt

1 Inwestujemy w Waszą przyszłość dla rozwoju innowacyjnej gospodarki PODRĘCZNIK STANDARDU ŚWIADCZENIA NOWEJ USŁUGI DORADCZEJ O CHARAKTERZE PROINNOWACYJNYM AUDYTU POTRZEB MARKETINGOWYCH [Podręcznik dystrybuowany bezpłatnie]

2 PODRĘCZNIK STANDARDU ŚWIADCZENIA NOWEJ USŁUGI DORADCZEJ O CHARAKTERZE PROINNOWACYJNYM AUDYTU POTRZEB MARKETINGOWYCH [Podręcznik dystrybuowany bezpłatnie]

3 Spis treści Słowo wstępne 7 I. Wprowadzenie 9 Informacja o projekcie pt. Wzmocnienie pozycji konkurencyjnej IOB 10 poprzez rozszerzenie katalogu usług Sposób i zakres świadczenia Audytu Potrzeb Marketingowych 11 Zespół redakcyjny (alfabetycznie): Barbara Baron, Izabela Czeremcha, Dominika Kasiura, Łukasz Lichosik, Sylwia Rudek-Matuszczak, Tomasz Szulc W podręczniku wykorzystano m.in. fotografie i ilustracje dostarczone przez prezentowane firmy i osoby Copyright by Górnośląska Agencja Przekształceń Przedsiębiorstw S.A. Podręcznik opracowany w ramach projektu pod nazwą: Wzmocnienie pozycji konkurencyjnej IOB poprzez rozszerzenie katalogu usług. Projekt realizowany w ramach działania 5.2 Wspieranie instytucji otoczenia biznesu oraz ich sieci o znaczeniu ponadregionalnym. Osi priorytetowej 5 Dyfuzja innowacji Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu. PODRĘCZNIK JEST DYSTRYBUOWANY BEZPŁATNIE ISBN Wydanie I Nakład 260 egzemplarzy II. Standaryzacja usługi - doświadczenia z realizacji projektu KONSULTANCI 13 Górnośląska Agencja Przekształceń Przedsiębiorstw S.A. w Katowicach 14 Agencja w Częstochowie S.A. 18 Agencja S.A. w Bielsku-Białej 22 Agencja Rozwoju Lokalnego sp. z o.o. w Gliwicach 24 III. Standaryzacja usługi - doświadczenia z realizacji projektu EKSPERCI 29 IV. Dobre przykłady firm, które skorzystały z Audytu Potrzeb Marketingowych 47 Elektroonline.pl 48 Spektrum sp. z o.o. 50 StayPoland 52 TechVeni sp. z o.o. 54 A&M Galica 56 Konsbud Projektowanie i realizacja konstrukcji budowlanych 58 3 Soft 60 Geo Globe Polska 62 Gambit Lubawka sp. z o.o. 64 V. Wzór formularza Audytu Potrzeb Marketingowych 67 VI. Wzór raportu z Audytu Potrzeb Marketingowych 103 Opracowanie Graficzne ARF Design Podręcznik jest dostępny także w wersji elektronicznej na: Katowice

4 Słowo wstępne NOWA USŁUGA DORADCZA O CHARAKTERZE PROINNO- WACYJNYM CZYLI O TYM JAK INSTYTUCJE OTOCZENIA BIZNESU REAGUJĄ NA OCZEKIWANIA PRZEDSIĘBIORSTW Coraz większe oczekiwania firm dotyczące rodzaju usług świadczonych przez Instytucje Otoczenia Biznesu sprawiły, że Górnośląska Agencja Przekształceń Przedsiębiorstw S.A. wraz z Partnerami przygotowała i realizuje projekt pt.:,,wzmocnienie pozycji konkurencyjnej IOB poprzez rozszerzenie katalogu usług proinnowacyjnych dla przedsiębiorstw. Działania realizowane w projekcie mają być odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie przedsiębiorstw w zakresie usług doradczych o charakterze proinnowacyjnym świadczonych przez te instytucje. A pod tą enigmatyczną nazwą kryje się nowa usługa doradcza AUDYT POTRZEB MARKETINGOWYCH (APM). W trakcie realizacji projektu w okresie dzięki finansowaniu projektu ze środków Unii Europejskiej przedsiębiorcy z usługi mogą skorzystać bezpłatnie otrzymując zaświadczenie o przyznanej pomocy de minimis. Celem nowej usługi doradczej o charakterze proinnowacyjnym Audytu Potrzeb Marketingowych jest zwrócenie uwagi na konieczność wdrożenia innowacji marketingowych w przedsiębiorstwie. Przyjęcie przez przedsiębiorstwo zasad działalności marketingowej skutkuje w praktyce umocnieniem jego atutów konkurencyjnych. W warunkach stale rosnącej konkurencji brak lub niedostateczny zakres prowadzonych działań marketingowych skutkuje znaczącym osłabianiem pozycji przedsiębiorstwa. Przeprowadzenie Audytu Potrzeb Marketingowych jest niezbędne dla identyfikacji faktycznie realizowanych w przedsiębiorstwie działań marketingowych. Jego celem jest również jak skutecznie firma wykorzystuje działania marketingowe jako narzędzie budowy przewagi konkurencyjnej. W wyniku przeprowadzonego audytu zidentyfikowane zostaną obszary, w których przedsiębiorstwo może i powinno wprowadzać działania marketingowe. Na podstawie tej diagnozy oceniony zostanie stopień dojrzałości marketingowej przedsiębiorstwa oraz opinia zawarta w raporcie dotycząca możliwości wdrożenia innowacji marketingowej w firmie. W ramach projektu został opracowany standard świadczenia nowej usługi doradczej o charakterze proinnowacyjnym, a w opracowanym przez Konsorcjum podręczniku prezentujemy proces świadczenia usługi, przykładowe dokumenty, doświadczenia ekspertów i konsultantów związane z realizacją usługi, a także opinie samych przedsiębiorstw, którzy z usługi skorzystali. Zapraszamy do lektury i współpracy! Robert Zarzycki Członek Zarządu GAPP S.A. Zarząd Górnośląskiej Agencji Przekształceń Przedsiębiorstw S.A. Eugeniusz Wycisło Prezes Zarządu GAPP S.A. 7

5 Wprowadzenie I 9

6 WZMOCNIENIE POZYCJI KONKURENCYJNEJ IOB POPRZEZ ROZSZERZENIE KATALOGU USŁUG PROINNOWACYJNYCH DLA PRZEDSIĘBIORSTW Informacja o projekcie Projekt realizowany od do w tym czasie usługa dla przedsiębiorców będzie bezpłatna. Firmy, które w trakcie trwania projektu skorzystają z usługi Audytu Potrzeb Marketingowych otrzymają zaświadczenie o przyznanej pomocy de minimis. Realizacja projektu ma umożliwić nie tylko zbadanie potrzeb marketingowych poprzez skorzystanie z nowej usługi Audytu Potrzeb Marketingowych, ale i fachową pomoc ekspertów oraz uzyskanie rekomendacji w zakresie wdrożenia innowacji marketingowej w przedsiębiorstwie. Cele szczegółowe projektu 1. Rozszerzenie katalogu świadczonych usług doradczych o charakterze proinnowacyjnym wśród Instytucji Otoczenia Biznesu. 2. Wyznaczenie standardów przeprowadzania Audytu Potrzeb Marketingowych (APM). 3. Wzrost świadomości przedsiębiorców dotyczących potrzeby wprowadzania innowacji do firmy. Zakres świadczenia nowej usługi proinnowacyjnej: Audytu Potrzeb Marketingowych Podpisanie umowy i przekazanie Przedsiębiorcy zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis SPOSÓB ŚWIADCZENIA NOWEJ USŁUGI PROINNOWA- CYJNEJ: AUDYTU POTRZEB MARKETINGOWYCH 1. Zainteresowane Przedsiębiorstwa poprzez złożenie do wybranej instytucji realizującej projekt formularza zgłoszeniowego do projektu, potwierdzają chęć skorzystania z usługi - Audytu Potrzeb Marketingowych (formularz dostępny na 2. Otrzymanie pisemnej informacji od realizatora projektu odnośnie zakwalifikowania firmy do udziału w projekcie. 3. Propozycja ze strony Instytucji realizującej projekt dot. terminu przeprowadzenia audytu w przedsiębiorstwie. 4. Podpisanie umowy z Przedsiębiorstwem na realizację nowej usługi proinnowacyjnej- Audytu Potrzeb Marketingowych. I Założenia projektu Cel główny projektu to wzmocnienie sieci Instytucji Otoczenia Biznesu (IOB), poprzez wprowadzenie nowej usługi o charakterze proinnowacyjnym świadczonej przedsiębiorcom. Wzmocnienie sieci IOB, przełoży się na wzrost konkurencyjności polskich przedsiębiorców. Wprowadzenie przedmiotowej usługi do katalogu oferty Instytucji Otoczenia Biznesu jaką będzie Audyt Potrzeb Marketingowych (APM) przyczyni się do realizacji celów założonych w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka tworzenia warunków do wzrostu konkurencyjności gospodarki opartej na wiedzy i przedsiębiorczości, zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz wzrost poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej. Umożliwi realizację celów założonych dla 5 osi priorytetowej, która skupia się na dyfuzji innowacji, w ramach której projekt uzyskał dofinansowanie. Przeprowadzenie Audytu Potrzeb Marketingowych w przedsiębiorstwie* * W przypadku Audytu Potrzeb Marketingowych mamy do czynienia nie tylko ze zbadaniem sytuacji zastanej w firmie, ale przede wszystkim z ustaleniem najsłabszych punktów w organizacji, ich wpływu na obszar marketingu i określenia sposobu poprawy sytuacji. ** Innowacje marketingowe - czyli zastosowanie w działalności przedsiębiorstwa nowej metody marketingowej, która wcześniej nie była przez firmę stosowana, a która wynika z nowej strategii marketingowej, istotnie różniącej się od dotychczasowej. Innowacje tego typu obejmują znaczące z punktu widzenia działalności przedsiębiorstwa zmiany w wyglądzie produktu jego opakowaniu, pozycjonowaniu, promocji, polityce cenowej. Przygotowanie opinii dotyczącej wdrożenia innowacji marketingowej w przedsiębiorstwie** Przygotowanie raportu z audytu Odbiór raportu przez przedsiębiorcę 10 11

7 Standaryzacja usługi doświadczenia z realizacji projektu KONSULTANCI II 13

8 Izabela Czeremcha Menadżer i Konsultant projektu Wzmocnienie pozycji konkrecyjnej IOB poprzez rozszerzenie katalogu usług. Górnośląska Agencja Przekształceń Przedsiębiorstw S.A. w Katowicach Audyt Potrzeb Marketingowych czyli w kilku słowach o tym czy propozycja nowej usługi doradczej o charakterze proinnowacyjnym wypełniła niszę na rynku usług świadczonych przez Instytucje Otoczenia Biznesu. Górnośląska Agencja Przekształceń Przedsiębiorstw S.A. jest koordynatorem projektu,,wzmocnienie pozycji konkurencyjnej IOB poprzez rozszerzenie katalogu usług proinnowacyjnych dla przedsiębiorstw w ramach, którego wspólnie z Partnerami opracowano standard nowej usługi doradczej o charakterze proinnowacyjnym Audytu Potrzeb Marketingowych. Spółka i działające w jej strukturach Regionalne Centrum Innowacji Transferu Technologii od ponad 15 lat realizuje działania na rzecz wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw, angażuje się w działania związane z procesem transferu wiedzy i technologii, innowacjami. Dzięki bogatemu doświadczeniu, które nabyliśmy współpracując z Instytucjami z całego kraju i Europy, realizacją kilkudziesięciu projektów związanych z transferem i komercjalizacjom technologii, innowacjami poznaliśmy potrzeby i oczekiwania przedsiębiorców. To wszystko zaowocowało konkretną propozycją stworzenia standardu świadczenia usługi doradczej Audytu Potrzeb Marketingowych. Analiza dotychczasowego katalogu usług doradczych świadczonych przez Instytucje Otoczenia Biznesu na rzecz przedsiębiorstw pokazała, że koncentrują się one w sferze usług związanych z analizą i audytem firmy pod kątem technologii, poziomu innowacyjności, działaniami, które dotyczyły procesu transferu technologii. Przygotowując projekt, planując działania i etapy standaryzacji usługi wiedzieliśmy, że większość przedsiębiorstw szczególnie z sektora MSP nie ma czasu i środków na ocenę ekspercką podejmowanych przez nią działań marketingowych, a na wy- danie rekomendacji przez zewnętrznych ekspertów w zakresie wdrożenia innowacji marketingowej zazwyczaj brakuje środków bo są pilniejsze potrzeby. Odpowiedzią miał być (i jest) APM usługa tak przygotowana aby mogła być przeprowadzona niezależnie od branży, w której działa przedsiębiorstwo, usługa która wskaże na jakim poziomie dana funkcja marketingowa w przedsiębiorstwie występuje. Udzielane podczas audytu odpowiedzi są odpowiednio punktowane, a narzędzia stworzone w projekcie dają obiektywny obraz i ocenę podejmowanych działań marketingowych. Audyty są przeprowadzane przez osoby, które spełniają wymagania określone w rozporządzeniu dotyczącym Krajowego Systemu Usług, czyli nie tylko posiadają odpowiednie wykształcenie i kwalifikacje, ale przede wszystkim praktykę we współpracy z przedsiębiorstwami, to bardzo ważne. Jak pokazały audyty przedsiębiorcy w obszarze wykorzystywania instrumentów marketingowych działają dość intuicyjnie, często nie analizują efektywności podejmowanych działań. I choć intuicyjnie nie oznacza wcale źle, to jednak podejmowane działania wymagają usystematyzowania, zaplanowania i analizy. Czego obawialiśmy się przygotowując narzędzie? W mojej opinii największym problemem mógłby być fakt, że tak naprawdę nie wiedzieliśmy z jakiej branży będą audytowane firmy, więc narzędzie musiało być uniwersalne, a z drugiej strony na tyle szczegółowe aby móc,,uchwycić branżową specyfikę podejmowanych działań marketingowych. Uważam, że udało się osiągnąć w stworzonej w ramach projektu usłudze APM - ten cenny kompromis. APM i narzędzie, które ocenia podejmowane w firmie działania marketingowe sprawdziło się w wielu branżach, w firmach o różnej wielkości i skali oddziaływania. Obiektywna i szczegółowe omówienie raportu poaudytowego w tym rekomendacji sprawiły, II 14 15

9 że wszystkie raporty z APM zostały przyjęte bez uwag ze strony przedsiębiorstw. To dla nas bardzo ważny sygnał, że spełniliśmy oczekiwania i odpowiedzieliśmy na potrzeby przedsiębiorstw wypełniając lukę na rynku usług świadczonych przez IOB. W tym miejscu warto podkreślić, że firmy zadeklarowały, iż rekomendacje zaproponowane w raporcie dotyczące innowacji marketingowej zostaną przez nich wdrożone w większości ze środków własnych. Ponadto wszystkie firmy, które wzięły udział w przeprowadzonym trakcie realizacji projektu badaniu napisały, że dzięki skorzystaniu z APM wzmocniły swoją pozycję konkurencyjną na rynku. To dla nas najlepsza rekomendacja! II 16 17

10 Łukasz Lichosik Konsultant w ramach projektu Wzmocnienie pozycji konkurencyjnej IOB poprzez rozszerzenie katalogu usług. Agencja w Częstochowie S.A. Audyt Potrzeb Marketingowych (APM), to nowa usługa doradcza o charakterze proinnowacyjnym, którą mam przyjemność świadczyć przedsiębiorcom. W zasadzie dopatruję się w niej wyłącznie samych plusów, zarówno z punktu widzenia naukowego jak i praktycznego. Podczas realizacji APM miałem do czynienia z dwiema, głównymi tendencjami, po pierwsze zgłaszają się firmy, które są świadome tego, co to jest marketing, firmy które zdają sobie sprawę jak ważne są przemyślane działania marketingowe. Firmy te zazwyczaj analizują otoczenie globalne przedsiębiorstwa, tworzą własne oraz wykorzystują zewnętrzne analizy rynkowe, znają doskonale swoich konkurentów. W tej pierwszej grupie są firmy, które mają sformalizowaną politykę cenową oraz określony budżet na promocję, jak również działania reklamowe. To przedsiębiorstwa, które prowadzą świadomą politykę personalną, doskonale odnajdują się w zagadnieniach strategicznego planowania marketingowego, zarządzania operacyjnego oraz świadomie weryfikują efektywność wszystkich komórek organizacyjnych. Z opisywanym, pierwszym typem przedsiębiorców rozmawia się stosunkowo łatwo, ponieważ znają oni często trudne zagadnienia marketingowe. Mają z nimi styczność w codziennej pracy, czasami osobiście, a czasem poprzez rozmowy z osobami zajmującymi się marketingiem w danej jednostce. W tym miejscu zapewne nasuwa się pytanie, co takie firmy oczekują od Audytu Potrzeb Marketingowych? Odpowiedź jest prosta. Właściciele takich podmiotów zazwyczaj chcą skonfrontować działania osób bądź całych działów odpowiedzialnych za marketing z doświadczeniami audytorów. W swojej pracy doświadczyłem wielu przypadków, w których osoby zarządzające zdając sobie sprawę z siły jaka drzemie w działach związanych z marketingiem, zażyczyli sobie niezależnego audytu, by później przed radą nadzorczą przedstawić i streścić raport, by udowodnić, że zarządzanie, polityka kadrowa i wiele innych zagadnień związanych z marketingiem jest prowadzonych na wysokim europejskim poziomie. Drugą szeroko zakrojoną grupą, która jest chętna, by skorzystać z Audytu Potrzeb Marketingowych są przedsiębiorcy świadomi swoich potrzeb, lecz nie znający się na zagadnieniach, które są podejmowane podczas APM. To w dużej mierze mikro przedsiębiorcy, często firmy rodzinne, których strategie są wyłącznie w głowach szefów, a działania prowadzone są intuicyjnie i bez jakichkolwiek zapisów formalnych. Często zdarza się, że dla takich osób marketing to tylko i wyłącznie działania promocyjne. To oczywiście błędne myślenie, które już w trakcie pierwszej rozmowy staram się skorygować. Owszem, podczas Audytu Potrzeb Marketingowych pytamy o promocję, ale to tylko jeden z instrumentów marketingowych obok produktu, ceny i dystrybucji. Dodatkowo każdą z powyższych składowych marketing mix doprecyzowuję pytając o asortyment, jakość, opakowanie, markę, politykę cenową i rabatową, kanały dystrybucji oraz rozwiązania logistyczne, jak również reklamę, sprzedaż osobistą, public relations, publicy itp. Podczas audytu wiele uwagi przywiązuję do badania świadomości przedsiębiorcy na temat otoczenia globalnego i konkurencyjnego firmy, jak również staram się przekazać wiedzę i uświadomić klientów jak ważną rzeczą jest definiowanie misji i celów długookresowych. Zwracam uwagę na celowość przyjmowania rocznego planu sprzedażowego i budżetu na działania marketingowe oraz system kontroli w przedsiębiorstwie. Bardzo duży odsetek przedsiębiorstw z opisywanej przeze mnie drugiej grupy to firmy rodzinne, które od wielu lat zajmują się tą samą produkcją i usługami. W dobie globalizacji i coraz większej konkurencji przedsiębiorcy zaczynają dostrzegać, że nie można ograniczać się do jednej wąskiej dziedziny działalności, stąd poszukują pomocy i wierzą w to, że Audyt Potrzeb Marketingowych może im pomóc w rozwoju, II 18 19

11 a zastosowanie się do zawartych w raporcie zaleceń przyczyni się do wzrostu ich konkurencyjności na rynku. W obu przypadkach jeśli w firmie jest co najmniej 3 pracowników lub stałych współpracowników wykonuję anonimową ankietę pracowniczą. Znaczna większość przedsiębiorców podchodzi do tej formy audytu bardzo optymistycznie i liczy na obiektywne i szczere wypowiedzi swoich pracowników. Ankiety są anonimowe, co podkreślane jest przy ich rozdawaniu, a ich wypełnienie trwa nie dłużej niż 10 minut. Po audycie formularze są zbierane w zamkniętych i zaklejonych kopertach i otwierane dopiero podczas analizy przedsiębiorstwa. Właściciele i osoby zarządzające nie mają wglądu w ankiety, dostają jednak dokładny opis w jaki sposób firmę postrzegają ich pracownicy. Każdorazowo staram się zestawiać odczucia najwyższego kierownictwa ze spojrzeniem na dany temat pracowników. Jest to doskonały sposób na to, by dokonać w przyszłości pozytywnych zmian w zarządzaniu personelem i dostrzec słabe punkty, których kierownictwo nie widzi w działalności, a z którymi na codzień mają styczność pracownicy. Tworząc narzędzie audytowe, eksperci założyli, że anonimowa ankieta powinna być przeprowadzana wyłącznie wśród osób mających styczność z marketingiem, w szczególności z pracownikami pełniącymi funkcje handlowe i marketingowe. W trakcie przeprowadzania audytów często przedsiębiorcy prosili mnie, abym ankiety rozdawał wszystkim pracownikom i trzeba przyznać, że ten model bardzo dobrze się sprawdził, a wyniki jakie uzyskiwałem po analizie ankiet, doprowadziły do wielu wdrożeń innowacji marketingowych. Podsumowując, Audyt Potrzeb Marketingowych to doskonały sposób, by poznać silne i słabe strony własnego przedsiębiorstwa. To obiektywne spojrzenie bezstronnych audytorów, dzięki czemu możliwe jest wyselekcjonowanie obszarów, w których warto wprowadzić zmiany. To szansa dla wielu firm by określić i właściwie zastosować nowe metody organizacyjne, marketingowe, by wprowadzić innowacje produktowe i procesowe. Rekomendacje znajdujące się w raporcie końcowym są tak konstruowane, aby przedsiębiorcy we własnym zakresie mogli wdrożyć nowoczesne rozwiązania na wielu płaszczyznach m.in. w polityce cenowej, rabatowej, kanałach promocji i dystrybucji, modelach komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej. Raport z Audytu Potrzeb Marketingowych może stać się doskonałym narzędziem zarówno dla zarządzających przedsiębiorstwem, jak również osób zajmujących się marketingiem w danej jednostce. To dokument, który może być punktem zwrotnym w zarządzaniu firmą, bądź też utwierdzić w przekonaniu, że obrana droga i strategia jest jak najbardziej właściwa. Ze swojej strony pragnę zaprosić wszystkich przedsiębiorców do skorzystania z nowej usługi doradczej o charakterze proinnowacyjnym, jaką jest Audyt Potrzeb Marketingowych. Zwiększenie własnej świadomości i nabranie nowych doświadczeń w znaczny sposób może przyczynić się do wyprzedzenia konkurencji. II 20 21

12 Katarzyna Olek Konsultant w ramach projektu Wzmocnienie pozycji konkurencyjnej IOB poprzez rozszerzenie katalogu usług. Agencja S.A. w Bielsku-Białej. Udział w projekcie Wzmocnienie pozycji konkurencyjnej IOB poprzez rozszerzenie katalogu usług był niezwykle cennym doświadczeniem, szczególnie dla konsultanta realizującego usługę - Audytu Potrzeb Marketingowych. Prowadzenie w przedsiębiorstwach badania i wypełnienie formularza ankietowego pozwoliło poznać firmę nie tylko od strony oferowanych produktów czy usług, ale przede wszystkim od podejmowanych działań marketingowych i strategii rozwoju firmy. Na podstawie rozmów z przedstawicielami firm tworzył się obraz, w którym widać było nie tylko mocne strony i sukcesy, ale także trudności i kłopoty wynikające z nietrafionych decyzji marketingowych. Przed przystąpieniem do realizacji usługi Audytu Potrzeb Marketingowych konsultant zapoznał się z narzędziem badawczym niezbędnym do prawidłowego przeprowadzenia usługi. Cennym i pomocnym był formularz stworzony w formacie Excel, który pozwalał dokonać diagnozy firmy. Czterostopniowa skala pozwalała ocenić czy przedsiębiorstwo zmierza do ideału czy też istnieją obszary, nad którymi należy jeszcze popracować. W trakcie realizacji usługi ważna dla konsultanta była współpraca z ekspertem z zakresu marketingu przy sporządzaniu przez niego raportu z przeprowadzonego Audytu Potrzeb Marketingowych. Myślę, że szczególnie interesującą, z punktu widzenia właściciela firmy, była ankieta przeprowadzana wśród pracowników nt. poziomu świadomości marketingowej oraz określająca działania jakie należy podjąć, aby wspomóc organizację w rozwoju i w poprawieniu jej pozycji rynkowej. Ankieta pozwoliła w sposób anonimowy oddać głos pracownikom, którzy na co dzień realizują politykę firmy i dać im możliwość do wyrażenia swoich opinii. W ten sposób powstawały m.in. propozycje szkoleń, zmiany strategii marketingowej i inne propozycje, z którymi chętnie zapoznawali się właściciele i kadra zarządzająca badanych firm. Również element realizacji usługi dotyczący porównania wyników audytu z samooceną przedsiębiorcy wzbudzał zainteresowanie, szczególnie podczas prezentacji raportu. Oczywiście największym zainteresowaniem cieszyły się ogólne wnioski i rekomendacje dla firm, które powstawały w wyniku wywiadu ankietowego, rozmów z właścicielami firm oraz odpowiedzi podanych podczas ankiety. Stanowiły one praktyczne zalecenia dla przedsiębiorców, w których obszarach warto zastanowić się nad zmianami. Doświadczenie wynikające z uczestnictwa w realizacji Audytu Potrzeb Marketingowych w firmach z terenów województwa śląskiego i małopolskiego pozwala na stwierdzenie, iż usługa - APM przynosi korzyści obu stronom: zarówno przedsiębiorcy jak również przedstawicielom IOB. Firma dzięki tej usłudze poznaje obraz przedsiębiorstwa, słabe i mocne strony w zakresie działalności marketingowej, ale także otrzymuje rekomendacje i zalecenia, które wpływają na rozwój firmy w tym wzrost sprzedaży produktów i usług poprzez podjęcie właściwych działań marketingowych. Z drugiej strony dla przedstawicieli IOB, którzy realizują tą usługę w praktyce jest to cenna nauka i poszerzenie swoich kwalifikacji w zakresie sporządzania Audytów Potrzeb Marketingowych. II 22 23

13 Tomasz Szulc Konsultant w ramach projektu Wzmocnienie pozycji konkurencyjnej IOB poprzez rozszerzenie katalogu usług. Agencja Rozwoju Lokalnego sp. z o.o. w Gliwicach Usługa Audytu Potrzeb Marketingowych zaprojektowana i wdrażana w ramach wspólnego przedsięwzięcia kilku śląskich instytucji otoczenia biznesu wypełniła lukę w ofercie tych jednostek. Przedsiębiorstwa zgłaszające swój udział w projekcie miały pewne trudności ze sprecyzowaniem swoich oczekiwań odnośnie efektów realizacji audytu, ponieważ w wielu przypadkach szczególnie jeśli mowa o mikro- i małych przedsiębiorstwach funkcja marketingowa była realizowana intuicyjnie, na wyczucie przez właścicieli tychże firm, względnie przez ich przedstawicieli handlowych. Podejście do marketingu w tych firmach nie miało charakteru systemowego, jednak wieloletnie doświadczenie przedsiębiorców, którzy nawiązali współpracę z ARL Gliwice na etapie standaryzacji usługi APM umożliwiło im dość sprawne poruszanie się w zagadnieniach związanych z marketingiem. Niezaprzeczalnie największą korzyścią poza konkretnymi rekomendacjami, które zostały sformułowane przez ekspertów oraz konsultantów projektu z perspektywy przedsiębiorcy, który nie posiadał wyodrębnionej i sformalizowanej funkcji marketingowej w swojej firmie, jest nabycie, usystematyzowanie i uporządkowanie wiedzy w tym zakresie. Bardzo istotną z punktu widzenia procesu audytu oraz możliwości wdrożenia innowacji marketingowej w przedsiębiorstwie jest część poświęcona analizie otoczenia marketingowego. Podejmując tematykę analizy sfery globalnej otoczenia przedsiębiorcy niejednokrotnie nie byli do końca świadomi ilości oraz siły oddziaływań, którym podlegają ich firmy w wymiarze ekonomicznym, polityczno-prawnym, społeczno-kulturowym czy technologicznym. Jakkolwiek w większości przypadków, wskazywali wiarygodne i aktualne źródła informacji, wymagało to zarówno od konsultanta, jak i od ekspertów, zadawania wielu dodatkowych pytań oraz udzielania dodatkowych objaśnień. Dopiero po dokonaniu takich uzupełnień przedsiębiorcy byli w stanie udzielić wyczerpujących odpowiedzi na pytania audytowe. W sferze otoczenia konkurencyjnego sprawność przedsiębiorców była zdecydowanie większa ze względu na konieczność podejmowania interakcji z elementami, które je tworzą podczas codziennego prowadzenia działalności gospodarczej. Tak więc bez kłopotów wymieniano dostawców oraz odbiorców firmy funkcjonujących w ramach określonego kanału logistycznego. Firmy również w znakomitej większości znały swoich bezpośrednich konkurentów, jednak pewne kłopoty dotyczyły określenia poziomów udziału w rynku, zarówno audytowanych firm, jak i ich konkurentów. Pewnego rodzaju trudności przysparzała odpowiedź na pytanie dotyczące możliwości pojawienia się substytutów dla produktów i usług oferowanych przez audytowane przedsiębiorstwa. Również i w tym przypadku konieczne było przekazanie przez konsultanta dodatkowych wyjaśnień. Firmy bardzo sprawnie definiowały końcowych odbiorców swoich produktów i usług oraz były w stanie wymienić, jakie główne korzyści osiągają ich klienci w porównaniu z konkurentami. Uderzającym, choć częściowo uzasadnionym był fakt, że w żadnym przypadku przedsiębiorcy nie zadeklarowali prowadzenia badań marketingowych, umożliwiających pozycjonowanie produktów i usług względem oferty konkurencyjnej. Uzasadnienia tego faktu można doszukiwać się w kosztach przeprowadzenia profesjonalnych badań marketingowych; tym niemniej za pomocą uproszczonych metod opisanych w wielu źródłach literaturowych z zakresu marketingu, przy niewielkim zaangażowaniu środków, można pozyskać cenną informację marketingową dotyczącą przede wszystkim rynku, ale również konkurencji. Czasem wystarczy odrobina dobrych chęci i poświęcenie kilku chwil na zaprojektowanie prostego narzędzia badawczego. II 24 25

14 Sprawę odrębną stanowi problematyka informacji wewnętrznej. O ile sprzedaż jest przedmiotem szczegółowej analizy prowadzonej przez wszystkich przedsiębiorców i dotyczy ona produktów, okresów rozliczeniowych, kanałów dystrybucji, itp., o tyle przepływ informacji na linii pracownicy przedsiębiorca jest dość ograniczony. Podczas wszystkich audytów przeprowadzonych w przedsiębiorstwach zatrudniających więcej niż kilku pracowników, eksperci i konsultanci zachęcali do jak najczęstszej i możliwie szczegółowej wymiany informacji, ponieważ osoby zatrudnione w firmach też stanowią niejednokrotnie element rynku, mają styczność z innymi klientami i mogą stanowić cenne źródła informacji. Zachęcano również do możliwie szerokiego i racjonalnego korzystania z narzędzi informatycznych wspomagających realizacje funkcji marketingowej nie tylko aplikacji do fakturowania i wizytówkowej strony www, ale przede wszystkim programów umożliwiających skuteczne wspomaganie zarządzania kontaktami z klientami. Aplikacje klasy CRM stanowić mogą więc znakomite narzędzie do gromadzenia i analizowania danych o klientach ilości kontaktów, ilości zamówień, wartości zamówień, ich preferencji, modyfikacji produktów, itp. Możliwości zastosowań są praktycznie nieograniczone. Podczas analizy i oceny instrumentów marketingumix, przedsiębiorstwa, które wzięły udział w projekcie otrzymywały zazwyczaj najwyższe oceny. Dotyczyło to głównie produktu oraz ceny. Najwięcej rekomendacji w tej sferze sformułowano względem działań związanych z promocją. W wielu przypadkach okazywało się bowiem, że jakkolwiek przedsiębiorcy prowadzą działalność promocyjną, z rzadka oceniają jej efektywność i nie do końca dysponują informacjami, czy każda złotówka przeznaczana przez nich na takie działania jest wykorzystywana racjonalnie, czy też nie. W ocenie wielu firm wystarczającym jest posiadanie strony internetowej. Eksperci oraz konsultant projektu z dużym powodzeniem wskazywali inne potencjalne możliwości prowadzenia działalności promocyjnej, szczególnie nakłaniali do działań w sferze tzw. publicity. Firmy to przede wszystkim ludzie. Dlatego też narzędzie audytowe zostało skonstruowane w taki sposób, aby zweryfikować, jak funkcja personalna wpływa na powodzenie lub zaburzenie realizacji funkcji marketingowej. Pomimo wielu głosów krytyki, uzyskana w ramach tej części audytu była dla wielu właścicieli firm niejednokrotnie pierwszą od wielu lat okazją do uzyskania bezpośrednich informacji od pracowników firmy. Jako że ankieta adresowana do pracowników była anonimowa, mieli oni możliwość szczerego wyrażenia swojej opinii na tematy związane z motywacją, rozwojem i wynagrodzeniami oraz ocenić sprawność zarządzania przedsiębiorstwem przez swoich szefów. Podczas pierwszych kilku audytów nastąpiło gruntowne przetestowanie narzędzia, co umożliwiło wychwycenie niedociągnięć związanych przede wszystkim z niejasnością lub wieloznacznością zadawanych pytań. Na chwilę obecną wprowadzono wszystkie poprawki, które zostały zidentyfikowane na etapie pośredniej ewaluacji procesu audytu. Wypracowano więc narzędzie dobrej jakości, dzięki któremu uzyskiwane wyniki umożliwiają sformułowanie rekomendacji oraz wskazanie przedsiębiorcom tych obszarów działalności marketingowej, w których może nastąpić szczególna poprawa. Narzędzie to umożliwia również równoważenie wyników w poszczególnych badanych obszarach i niwelowanie dużych rozbieżności pomiędzy ich mi. II 26 27

15 Standaryzacja usługi doświadczenia z realizacji projektu EKSPERCI III 29

16 Sylwia Dragan Ekspert z dziedziny zarządzania marketingowego, CSR oraz Public Relations. Wieloletni audytor w programach i konkursach gospodarczych. Poproszono mnie o zebranie i przedstawienie w kilku słowach doświadczeń związanych z realizacją projektu Audytu Potrzeb Marketingowych. Wnioski dotyczą nie samego zakresu projektu, czy jego metodologii badawczej, ale tego, w jakich obszarach przedsiębiorstwa wykazują najwyżej rozwiniętą świadomość marketingową a jakie aspekty wymagają jeszcze udoskonalenia. Informacje te są wynikiem analizy i uśrednienia ocen uzyskiwanych przez poszczególne organizacje. Jednym z założeń Audytu Potrzeb Marketingowych, było umożliwienie skorzystania z tej usługi wszystkim firmom, które odczuwają braki na polu rozwoju marketingowego lub też chcą skorzystać z obiektywnej, eksperckiej oceny. Nie wprowadzono więc ograniczeń ani co do wielkości przyszłych usługobiorców, branży, ani też poziomu rozwoju organizacji. Audytowi poddały się zarówno notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych prężnie działające organizacje posiadające własne działy marketingu, jak i całkiem małe (nawet dwuosobowe) firmy. Pomimo tych różnic obserwuje się kilka obszarów, które w większości badanych organizacji (bez względu na ich wielkość i inne parametry) były mocniej zaawansowane oraz analogicznie tych zakresów działalności, do których przedsiębiorcy generalnie nie przywiązywali tak dużej wagi, co czasem prowadziło do pewnych zaniedbań. Według przeprowadzonej analizy, funkcja związana z posiadaniem i właściwym wykorzystaniem płynącej z rynku informacji o otoczeniu konkurencyjnym, była najbardziej rozwinięta w większości badanych organizacji. Coraz częściej prowadzony jest planowy i systematyczny monitoring zachowań konkurentów na rynku oraz ich mocnych i słabych stron. Podejmowane są planowe i doraźne, dojrzałe, działania mające na celu minimalizacje zagrożeń płynących z tej strony. Blisko 75 % badanych firm osiągnęło ocenę tego parametru w stopniu przynajmniej zadawalającym (trzeci lub czwarty poziom w czterostopniowej skali). Bardzo pozytywny jest również obraz wykorzystania elementów marketingu mix (według teorii 4P product, place, promotion, price). Szczególnie widoczna jest dbałość o ciągły rozwój oferowanych produktów (usług) oraz właściwe kształtowanie polityki cenowej. Prawie każda poznana przeze mnie firma podejmuje działania mające na celu wprowadzenie (przynajmniej raz w roku) znaczącej innowacji lub ulepszenia w swoim asortymencie. Jest to niezbędne dla zapewnienia stałej atrakcyjności na niezwykle szybko zmieniającym się rynku. Podobnie jest w przypadku parametru ceny. Nie ma już praktycznie firmy, która nie byłaby wystarczająco elastyczna w tym zakresie. Przedsiębiorcy deklarowali, że na kształt polityki cenowej wpływ ma przynajmniej kilka czynników starannie przeanalizowanych i każdorazowo opartych na porównaniu do konkurencji. Poddane badaniu organizacje prezentują również wysoki poziom zaawansowania funkcji związanych z strategicznym zarządzaniem marketingowym. Strategiczne planowanie marketingowe jest drogowskazem dla przyszłych działań i podstawą kontroli ich skuteczności. W tym parametrze około 65 % ocen plasowało się na poziomie trzecim lub czwartym (w czterostopniowej skali). Nieco gorzej wypadły parametry związane z rozeznaniem przedsiębiorców w otoczeniu globalnym. Firma by dobrze funkcjonować powinna posiadać szeroką wiedzę w różnych aspektach własnego otoczenia, co pozwala na zminimalizowanie ryzyka przy podejmowaniu decyzji zarówno operacyjnych jak i strategicznych. Badania takie ciągle prowadzone są dość intuicyjnie i wymagają systematyzacji zarówno w zakresie samego pozyskiwania danych jak i ich późniejszej analizy. Tylko 30% audytowanych przed- III 30 31

17 siębiorstw, osiągnęło zadawalający poziom tego parametru. Podobnie jest z informacją wewnętrzną i powiązaną z nią kontrolą. Szeroka informacja wewnętrzna w firmie i prawidłowo realizowana kontrola przynosi firmie realne korzyści m.in. w postaci wzrostu jakości i wydajności pracy. Ponadto jest niezwykle ważna dla zapewnienia prawidłowości procesów występujących w organizacji. W tych zakresach udzielono najwięcej rekomendacji i sugestii. Niezbitym dowodem na wagę tych parametrów są wyniki analizy anonimowych ankiet przeprowadzonych wśród reprezentatywnej grupy pracowników każdej z firm poddanych Audytowi Potrzeb Marketingowych. To właśnie wyniki z tych ankiet kryły największe niespodzianki. Pracownicy, mając gwarancję pełnej anonimowości, wypowiadali się szczerze na temat problemów firmy, oceniali własną satysfakcję z pracy oraz sprawność zarządzających przy podejmowaniu decyzji strategicznych i operacyjnych. Podsumowując, świadomość marketingowa zarządzających jest ogólnie na wysokim poziomie. Wyraźnie widać, że przywiązują oni coraz większą wagę do profesjonalizacji własnych działań również w obszarze marketingu, czego dowodem jest zainteresowanie audytem tego właśnie zakresu. Z głosów płynących od przedsiębiorców, którzy poddali się badaniu można wyciągnąć wniosek, że projekt ten przyniósł im wymierne korzyści poprzez skierowanie uwagi na te obszary, które były nieco zaniedbane oraz wskazanie możliwych dróg udoskonalenia własnej organizacji poprzez rekomendacje i sugestie. III 32 33

18 dr Anita Labus Bielska Wyższa Szkoła im. J. Tyszkiewicza Obszar marketingu w firmie stanowi jej krwiobieg, który zapewnia prawidłowe funkcjonowanie systemu i jego rozwój. Jednocześnie jakiekolwiek zaburzenia w tym zakresie odbijają się bardziej lub mniej niekorzystnie na kondycji przedsiębiorstwa lub nawet zagrażają jego istnieniu. Patrząc z tego punktu widzenia widoczne jest znaczenie badań kontrolnych (posługując się nadal terminologią medyczną), które mogą potwierdzić dobry stan zdrowia pacjenta wskazując jednocześnie sposoby dbałości o firmę tak, aby w przyszłości jej kondycja była jeszcze lepsza. Diagnostyk może też wykryć osłabienie organizmu lub nawet stan zagrożenia życia. I tak jak to bywa z pacjentami tak i firmy nie zawsze zdają sobie sprawę lub nie chcą wiedzieć o swojej chorobie, a nawet rak wcześnie zdiagnozowany jest do wyleczenia. Firma, która sama zgłasza się do projektu prosząc o przeprowadzenie Audytu Potrzeb Marketingowych robi to najczęściej z dwóch powodów. Po pierwsze nastawiona jest na rozwój i szuka wszelkich sposobów, które mogą jej w tym pomóc - Audyt Potrzeb Marketingowych diagnozuje stan przedsiębiorstwa i proponuje działania zwiększające efektywność i skuteczność strategii marketingowej. Po drugie firma zaczyna mieć świadomość, że pojawiły się problemy w obszarze marketingu, co przekłada się na wyniki firmy, ale nie potrafi sobie samodzielnie poradzić więc szuka pomocy m.in. w Audycie Potrzeb Marketingowych. Niezwykle ważną rolę odgrywa promocja usługi Audytu Potrzeb Marketingowych. W ten sposób dociera do przedsiębiorstw informacja o zaletach dbałości o system marketingowy oraz możliwości zdiagnozowania jego stanu aktualnego i szansy na wdrożenie proinnowacyjnych rozwiązań marketingowych, które wzmocnią pozycję firmy i przyczynią się do jej rozwoju. Z mojego doświadczenia wynika, że firmy, które decydują się na Audyt Potrzeb Marketingowych przystępują do niego z wielkim zaangażowaniem i wiarą w sukces, którym jest znalezienie nowych dróg rozwoju dla firmy i możliwość skorygowania błędów, co w efekcie przełoży się na wzrost zysków i wzmocnienie pozycji na rynku. Wiąże się z tym ogromna odpowiedzialność eksperta przeprowadzającego audyt, aby wnikliwie ocenić i przedstawić w raporcie diagnozę potrzeb marketingowych firmy oraz rekomendować takie rozwiązanie, które przyniosą badanym przedsiębiorstwom spodziewane efekty. W tych działaniach nie sposób przecenić roli jaką spełnia narzędzie stosowane w Audycie Potrzeb Marketingowych standaryzujące usługę. Wyniki uzyskane z pogłębionego wywiadu oraz prezentacja wyników wygenerowana przez to narzędzie najczęściej w pełni potwierdzają wnioski audytora wynikające z analizy sytuacji w firmie. Standaryzacja pozwala na przeprowadzenie oceny działań marketingowych badanych przedsiębiorstw w ujednolicony sposób, co ułatwia analizę i czyni ją zdecydowanie bardziej obiektywną. Jednocześnie usystematyzowanie procedur pozwala uniknąć pominięcia ważnych aspektów dla rezultatów Audytu Potrzeb Marketingowych. Reasumując pragnę podkreślić, że firmy niezwłocznie przystępują do wdrożenia proponowanych rozwiązań. Przyjmując je pozostają wciąż stroną aktywną i kreatywną dążąc do znalezienia optymalnego rozwiązania. Usługa Audyt Potrzeb Marketingowych zaczęła pełnić ważną rolę w rozwoju o charakterze proinnowacyjnym w obszarze marketingu badanych firm. Uważam, że z korzyścią dla przedsiębiorstw oraz gospodarki byłoby objęcie tą usługą znacznie większej liczby przedsiębiorstw. III 34 35

19 dr inż. Sławomir Olko Pracownik naukowy Politechniki Śląskiej i ekspert w zakresie komercjalizacji technologii, jest współautorem koncepcji Audytu Potrzeb Marketingowych. Audyt Potrzeb Marketingowych (APM) nawigator dla małych firm Małe firmy działają na wyczucie. Wyczucie właściciela lub kierownika, który samodzielnie rozpoznaje otoczenie biznesowe oraz na podstawie własnej wiedzy stara się podejmować jak najlepsze dla firmy decyzje. Bardzo rzadko mali przedsiębiorcy korzystają z zewnętrznej pomocy w zakresie zarządzania i marketingu. Oferta usług doradczych w tym zakresie dla małych i średnich firm jest bardzo uboga, poza tym mali przedsiębiorcy nie mają doświadczenia w pracy z doradcami, nie mówiąc już o ograniczeniach natury finansowej. APM czyli Audyt Potrzeb Marketingowych dla wielu małych firm jest okazją do zweryfikowania własnych działań marketingowych poprzez ocenę niezależnego specjalisty, który posługuje się zestawem standardowych pytań odnoszących się do poszczególnych funkcji ocenianego przedsiębiorstwa. Audyt, chociaż w swojej istocie posiada elementy oceniające, nie jest narzędziem kontrolnym. Należy traktować go jako wskazanie tych aspektów działania firmy, które mogą być jeszcze dopracowane. Użycie standaryzowanego zestawu zagadnień w postaci pytań pozwala uporządkować proces analizy oraz zagwarantować, że żadne z zagadnień nie zostanie pominięte. Daje również możliwość ekspertowi sformułowania własnych sugestii w oparciu o własną wiedzę marketingową. Zawsze można dyskutować o tym, które aspekty działania firmy są najważniejsze: rozwój nowych produktów, zarządzanie personelem, badania marketingowe, doskonalenie jakości procesów, wykorzystanie technologii informacyjnych lub wiele innych. W APM przyjęto założenie, że o stworzeniu w firmie warunków dla osiągania przewagi konkurencyjnej przez innowacje marketingowe decyduje sprawne zarządzanie w czterech obszarach: informacji marketingowej, instrumentów marketingowych, zarządzania personelem oraz zarządzania marketingowego. Informacja marketingowa to odpowiedź na pytanie jak przedsiębiorstwo wykorzystuje informacje płynące z otoczenia i samego przedsiębiorstwa, aby doskonalić własne procesy oraz tworzyć nowe wartości dla swoich klientów. Nie tylko bierzemy pod uwagę prowadzenie badań marketingowych i analiz rynku, ale również bieżące monitorowanie otoczenia technologicznego, ekonomicznego i społecznego; śledzenie poczynań konkurencji oraz bycie na bieżąco z innowacjami na rynkach międzynarodowych. Obszar instrumentów marketingowych odnosi się do efektywności wykorzystywania kompozycji instrumentów marketingowych popularnie zwanych marketing mixem, czyli produktu, ceny, promocji i dystrybucji. W każdym z obszarów oceniane jest adekwatność stosowanych instrumentów do specyfiki rynku na którym działa przedsiębiorstwo (specyfiki branżowej, zasięgu terytorialnego, charakterystyki docelowego odbiorcy działań marketingowych). Obszar zarządzania personelem jest odpowiedzią na pytanie jak firma wykorzystuje własne zasoby pracy aby efektywnie działać na rynku. Kluczowym elementem w tym obszarze jest anonimowa działań firmy i własnej motywacji prowadzona przez pracowników. Czwarty z obszarów: zarządzania marketingowego jest odpowiedzią na pytanie jak przedsiębiorstwa budują i wdrażają swoją strategię, jak zarządzają na co dzień (zarządzanie operacyjne) oraz jak kontrolują efekty zaplanowanych działań. Jednym z najważniejszych efektów APM jest zidentyfikowanie wąskich gardeł, czyli tych obszarów lub funkcji marketingowych, które mogą decydować o gorszej efektywności całego przedsiębiorstwa. Z tych względów APM pełni rolę instrumentu wskazującego kierunek działań marketingowych, III 36 37

20 swoistego nawigatora dla małego przedsiębiorstwa. W przedsiębiorstwie powinna istnieć harmonijna równowaga rozwoju poszczególnych obszarów i funkcji. Nie należy dopuszczać do faworyzowania rozwoju jednych funkcji kosztem innych. Raport z APM z zewnętrznej perspektywy wskazuje na obszary nierównowagi jako wyniki analizy oraz formułuje diagnozę określającą najważniejsze kierunki doskonalenia funkcji marketingowych. Równowaga funkcji dotyczy nie tylko obszarów zarządzania marketingowego, ale również tworzenia wartości dla klienta. Robert Kaplan i David Norton, autorzy Strategicznej Karty Wyników- bardzo efektywnej koncepcji zarządzania stosowanej przez wiele najlepszych przedsiębiorstw- wskazują, że sukces odnoszą te przedsiębiorstwa, które dopracowały się równowagi korzyści trzech stron procesu biznesu: właściciela, klienta i pracowników. Zadaniem przedsiębiorcy jest takie zbudowanie procesu biznesu, aby przynosił korzyści tym trzem stronom. Jest to podstawa koncepcji zarządzania wartością przedsiębiorstwa (Value Based Management), którą na wyczucie przedsiębiorcy stosują w praktyce. Założeniem projektu APM było inspirowanie przedsiębiorstw do wdrażania innowacji. A więc dostarczenie wiedzy o tym, jakie stworzyć w firmie warunki, aby w pełni wykorzystać jej kapitał intelektualny, kryjący się przede wszystkim w potencjale pracowników. Tytuł uznanej w kręgach zarządzania książki Hala Rosenbluth i Diane McFerrin Peters brzmi: Po drugie klient. Dla przedsiębiorców świadomych koncepcji marketingu brzmi to jak herezja u nas klient zawsze jest na pierwszym miejscu. Tymczasem autorzy pokazują na przykładzie własnego przedsiębiorstwa, że najpierw należy zbudować odpowiednie środowisko pracownikom, którzy w odpowiednich warunkach sami ukierunkują się na potrzeby i oczekiwania klienta. Przesłanki do tworzenia takiego środowiska płyną z rekomendacji zawartych w raporcie z APM, który firma otrzymuje na zakończenie audytu. Dla każdego małego przedsiębiorcy najlepiej jest przekonać się o tym samodzielnie, zaczynając od odwiedzenia witryny i zgłoszenia się do projektu. Literatura Hal F. Rosenbluth, Diane McFerrin Peters: Po drugie klient. Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa Robert Kaplan, David Norton: Strategiczna karta wyników. Jak przełożyć strategię na działanie. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa III 38 39

Audyt Marketingowy Młodej Firmy [RAPORT]

Audyt Marketingowy Młodej Firmy [RAPORT] Wytyczne dotyczące przygotowania raportu z Audytu Marketingowego Młodej Firmy zał. nr 3 do umowy Audyt Marketingowy Młodej Firmy [RAPORT] NAZWA AUDYTOWANEJ FIRMY:.. ADRES:. DATA PRZEKAZANIA PRZEPROWADZENIA

Bardziej szczegółowo

Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej.

Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej. Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej. Skorzystaj z dobrych praktyk i przekonaj się, jak niewielkie usprawnienia mogą przynieść znaczące efekty. Od ponad pięciu lat wdrażam

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte: Launch przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów

Bardziej szczegółowo

RAPORT. z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

RAPORT. z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki RAPORT z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Nazwa projektu: Profesjonalizacja i konkurencyjność szkolenia specjalistyczne dla instalatorów i projektantów instalacji wodociągowych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia Lech Światły P r o j e k t y z w iązane z I N N O W A C J A M I z r e a l i z o w a n e p r z e z K u j a w s k o - P o m o r s k i Z w iązek

Bardziej szczegółowo

Metodologia realizacji Audytu Potrzeb Rozwojowych

Metodologia realizacji Audytu Potrzeb Rozwojowych Metodologia realizacji Audytu Potrzeb Rozwojowych Opracowanie w ramach projektu Sie Kreatywnego Biznesu Projekt wspó finansowany ze rodków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Spo ecznego SPIS TRE

Bardziej szczegółowo

www.asap24.com.pl Środki Unijne TRWALE WSPIERAJĄCE ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA 0 801 2727 24 (22 654 09 35)

www.asap24.com.pl Środki Unijne TRWALE WSPIERAJĄCE ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA 0 801 2727 24 (22 654 09 35) Środki Unijne TRWALE WSPIERAJĄCE ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA 0 801 2727 24 (22 654 09 35) Właścicielu! Dyrektorze! Czy poszukujesz środków na rozwój swojej działalności? Chciałbyś sfinansować nowy projekt?

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A.

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. powstała w 1997 r. w ramach Kontraktu Regionalnego dla województwa śląskiego. W 2000 r. Agencja została włączona w Krajowy System Usług dla małych i średnich przedsiębiorstw.

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 2011 Krajowy System Usług oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 Krajowy System Usług (KSU) to oferta usług dla osób przedsiębiorczych w kraju - firm z sektora

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce).

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Od kilkunastu lat, kiedy Polska znalazła się w warunkach wolnorynkowych, liczba

Bardziej szczegółowo

efektywności Twojej firmy i pozwoli na osiągnięcie

efektywności Twojej firmy i pozwoli na osiągnięcie Chcesz ukierunkować i nadać tempo rozwojowi Twoich pracowników? OCENA PRACOWNICZA 360 STOPNI. METODA SPRZĘŻENIA ZWROTNEGO. + czym jest ocena 360 stopni? + co jest przedmiotem pomiaru? + kto dokonuje oceny?

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI

OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI PODDZIAŁANIE 2.1.1 ROZWÓJ KAPITAŁU LUDZKIEGO W PRZEDSIĘBIORSTWACH KONKURS HEROSI ORGANIZACJI Strona 1 z 8 Spis treści 1. Zakres merytoryczny

Bardziej szczegółowo

Dotacje na innowacje. Inwestujemy w Waszą przyszłość ZAPYTANIE OFERTOWE

Dotacje na innowacje. Inwestujemy w Waszą przyszłość ZAPYTANIE OFERTOWE GlobProc Sp. z o. o. ul. Św. Ducha 20/6 87-100 Toruń Toruń, 7.01.2014 ZAPYTANIE OFERTOWE Zwracamy się z prośbą o przedstawienie oferty handlowej na planowany zakup kompleksowej usługi realizacji zadań

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Raport z badania przeprowadzonego w sierpniu 2007 roku O badaniu Badanie zostało przeprowadzone w sierpniu bieżącego roku na podstawie ankiety internetowej Ankieta

Bardziej szczegółowo

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe Koncepcja to zbiór założeń, które będą stanowić podstawę sporządzenia biznesplanu. Powinny one dotyczyć genezy pomysłu, oceny pojemności potencjalnych rynków zbytu wraz z identyfikacją potencjalnych konkurentów,

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Monika Kos, radca ministra Departament Polityki Wydatkowej Warszawa, 13 stycznia 2015 r. Program prezentacji

Bardziej szczegółowo

Aplikuj do projektu i sięgnij po Plan Rozwoju dla Twojej firmy

Aplikuj do projektu i sięgnij po Plan Rozwoju dla Twojej firmy Ogólnopolski projekt wsparcia przedsiębiorstw w walce ze skutkami spowolnienia gospodarczego Aplikuj do projektu i sięgnij po Plan Rozwoju dla Twojej firmy Założenia projektu Gospodarka szybko się zmienia

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą 2012 Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą Usługi PK KSU jako pierwowzór nowych usług PK DIAGNOZA POTRZEB KLIENTA

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Oferta KSU oraz PK dla nowopowstałych firm Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać przedsiębiorcą? Iwona Pietruszewska-Cetkowska Czym jest Krajowy System Usług? Krajowy System

Bardziej szczegółowo

Standard HRD BP i jego konsekwencje dla sposobu definiowania projektów rozwojowych

Standard HRD BP i jego konsekwencje dla sposobu definiowania projektów rozwojowych Standard HRD BP i jego konsekwencje dla sposobu definiowania projektów rozwojowych Stowarzyszenie PSTD istnieje od 2005 roku i jest organizacją zrzeszającą profesjonalistów zajmujących się obszarem szkoleń.

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

AUDYT OPERACYJNY - CENNE ŹRÓDŁO WIEDZY O TWOJEJ FIRMIE

AUDYT OPERACYJNY - CENNE ŹRÓDŁO WIEDZY O TWOJEJ FIRMIE AUDYT OPERACYJNY - CENNE ŹRÓDŁO WIEDZY O TWOJEJ FIRMIE 01/ WSTĘP Wiedza o firmie, którą zarządzamy jest konieczna, by we właściwy sposób konstruować kolejne działania. Zanim jednak przystąpimy do ich planowania,

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Materiały merytoryczne po I edycji szkoleń w ramach projektu Zostań kreatywnym przedsiębiorcą

Materiały merytoryczne po I edycji szkoleń w ramach projektu Zostań kreatywnym przedsiębiorcą Materiały merytoryczne po I edycji szkoleń w ramach projektu Zostań kreatywnym przedsiębiorcą Celem badania ewaluacyjnego było zgromadzenie wiedzy na temat efektywności i skuteczności instrumentów wspierania

Bardziej szczegółowo

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Pomysł na przyszłość Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Studia a rynek pracy W 2011 roku kształciło się ponad 1 800 tys. studentów, Dyplom wyższej

Bardziej szczegółowo

DOSKONALENIE PROCESÓW

DOSKONALENIE PROCESÓW KATALOG SZKOLEŃ DOSKONALENIE PROCESÓW - Tworzenie projektów ciągłego doskonalenia - Konsultacje z ekspertami - Poprawa jakości oraz produktywności - Eliminacja marnotrawstwa - Redukcja kosztów - Metody

Bardziej szczegółowo

Eko Branding. Skuteczni bo ekologiczni. Program doradczo szkoleniowy dla MŚP z województwa lubelskiego i podlaskiego

Eko Branding. Skuteczni bo ekologiczni. Program doradczo szkoleniowy dla MŚP z województwa lubelskiego i podlaskiego Eko Branding. Skuteczni bo ekologiczni Program doradczo szkoleniowy dla MŚP z województwa lubelskiego i podlaskiego 1 INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE Branding to strategia wykorzystania wizerunku do budowania

Bardziej szczegółowo

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań Konkurs Młody Przedsiębiorca Żagań 2010 I. POJĘCIE BIZNESPLANU Biznes plan (ang business plan, corporate plan) jest dokumentem planistycznym związanym

Bardziej szczegółowo

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2012 Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Przebieg usługi w przedsiębiorstwie Projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Przebieg usługi w przedsiębiorstwie Projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Przebieg usługi w przedsiębiorstwie Projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania kompetencjami w MSP jest realizowana

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ

ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROJEKT ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ PODSTAWOWE INFORMACJE skierowany do mikro, małych

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

BADANIE SATYSFAKCJI PRACOWNIKÓW ORGANIZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA KLIMAT DLA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI WWW.BIOSTAT.COM.PL BIOSTAT TEAM 3 BADANIE SATYSFAKCJI PRACOWNIKÓW 4 BADANIE 180 i 360 7 e-badanie 8 BADANIE

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU AUDYTU DLA DZIAŁÓW ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ, KTÓRYMI KIERUJE MINISTER INFRASTRUKTURY

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU AUDYTU DLA DZIAŁÓW ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ, KTÓRYMI KIERUJE MINISTER INFRASTRUKTURY Załącznik do Uchwały Nr 1/2011 Komitetu Audytu z dnia 14 lutego 2011 r. w sprawie przyjęcia Sprawozdania z realizacji zadań Komitetu Audytu w roku 2010 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU

Bardziej szczegółowo

OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU

OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU TRANSFER WIEDZY NA PRZYKŁADZIE WDROŻEŃ WZORNICZYCH W PRZEDSIĘBIORSTWACH Seminarium podsumowujące prace zespołów wdrożeniowych w ramach projektu: Dolnośląska Sieć Wzornictwa Przemysłowego

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY PUNKT KONSULTACYJNY KSU kompleksowe usługi informacyjne oraz doradcze

REGIONALNY PUNKT KONSULTACYJNY KSU kompleksowe usługi informacyjne oraz doradcze REGIONALNY PUNKT KONSULTACYJNY KSU kompleksowe usługi informacyjne oraz doradcze Potrzebujesz wsparcia eksperckiego w pierwszym okresie funkcjonowania firmy? Chciałbyś rozwiać wątpliwości dotyczące prawa,

Bardziej szczegółowo

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013 Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie będzie udzielane na wzmocnienie potencjału instytucji i wspólnych przedsięwzięć, z przeznaczeniem na:

Dofinansowanie będzie udzielane na wzmocnienie potencjału instytucji i wspólnych przedsięwzięć, z przeznaczeniem na: Program: Program Innowacyjna Gospodarka Priorytet: 5 Dyfuzja Innowacji Działanie: 5.2 Wspieranie instytucji otoczenia biznesu świadczących usługi proinnowacyjne oraz ich sieci o znaczeniu ponadregionalnym

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

www.medsilesia.com www.medsilesia.com Oferta usług rozwojowych dla branży medycznej KLASTER MedSilesia

www.medsilesia.com www.medsilesia.com Oferta usług rozwojowych dla branży medycznej KLASTER MedSilesia RAZEM DLA INNOWACYJNEJ MEDYCYNY Klaster MedSilesia to: potencjał technologii, wyrobów, urządzeń medycznych, wszystkie kluczowe jednostki naukowe i uczelnie ze Śląska, najważniejsze innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

JAK ZARZĄDZAMY NASZYMI FIRMAMI? Projekt trwa od czerwca 2012 do marca 2013 r.

JAK ZARZĄDZAMY NASZYMI FIRMAMI? Projekt trwa od czerwca 2012 do marca 2013 r. Firma szkoleniowo-doradcza Empiria wraz z partnerem społecznym: Chrzanowską Izbą Gospodarczą zapraszają wszystkich przedsiębiorców z Powiatu Chrzanowskiego do udziału w projekcie, pt. III etapy projektu:

Bardziej szczegółowo

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Katarzyna Duda Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia 2012 Dotacje na innowacje Spis treści: Czego oczekuje inwestor i jakich pomysłów szuka Biznesplan jak

Bardziej szczegółowo

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie profil firmy www.stratex.pl Nasza tożsamość Misja Zmieniamy pomysł w praktyczne działanie Założyliśmy StratEX Strategy Execution w 2008 roku jako konsultanci

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Strona internetowa projektu: www.ipr.fnm.pl. Osoba odpowiedzialna: k.kubisty@fnm.pl lub

Strona internetowa projektu: www.ipr.fnm.pl. Osoba odpowiedzialna: k.kubisty@fnm.pl lub Narzędzia informatyczne służące do efektywnego zarządzania Centrum Kompetencji Seed i Start-up, procesami decyzyjnymi w nim zachodzącymi oraz budowania bazy pomysłodawców, technologii i ekspertów zewnętrznych

Bardziej szczegółowo

KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ I DZIAŁÓW HR

KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ I DZIAŁÓW HR PROPOZYCJA UDZIAŁU W PROJEKCIE DORADCZO-SZKOLENIOWYM PROPOZYCJA UDZIAŁU W PROJEKCIE DORADCZO-SZKOLENIOWYM WSPÓŁFINANSOWANYM ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ

Bardziej szczegółowo

KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć

KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na podstawie: 1 SPIS TREŚCI: KSU usługi dla firmy i osób pragnących je założyć O KSU 3 Rodzaje usług 4 Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

oferta dla Marketingu

oferta dla Marketingu ! oferta dla Marketingu Warsztaty współpracy Marketing - Sprzedaż. Szkolenia kompetencyjne dla Działu Marketingu. Doradztwo przetargowe i efektywna współpraca z Agencją.. WARSZTATY WSPÓŁPRACY MARKETING

Bardziej szczegółowo

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski SILNA MARKA ZIELONA MARKA Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE Silna Marka Zielona Marka to projekt: szkoleniowo - doradczy ogólnopolski otwarty dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Temat (rozumiany jako lekcja) 1. Etapy projektu 2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) wie na

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

SPIN MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE

SPIN MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE Dr inż. Konrad Maj Dyrektor Departamentu ds. Rozwoju Fundacji Rozwoju Edukacji i Nauki SPIN MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE Projekt innowacyjny testujący wdrażany

Bardziej szczegółowo

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej FiM Consulting Sp. z o.o. Szymczaka 5, 01-227 Warszawa Tel.: +48 22 862 90 70 www.fim.pl Spis treści

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

Praca wakacyjna wyobrażenie a rzeczywistość dla polskiego studenta

Praca wakacyjna wyobrażenie a rzeczywistość dla polskiego studenta Praca wakacyjna wyobrażenie a rzeczywistość dla polskiego studenta Mając na uwadze sytuację studenta na polskim rynku pracy, międzynarodowa organizacja AIESEC wraz ze Stowarzyszeniem Agencji Zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie innowacją Adaptacja i zastosowanie sprawdzonych rozwiązań hiszpańskich na gruncie polskim

Zarządzanie innowacją Adaptacja i zastosowanie sprawdzonych rozwiązań hiszpańskich na gruncie polskim Zarządzanie innowacją Adaptacja i zastosowanie sprawdzonych rozwiązań hiszpańskich na gruncie polskim Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Raport satysfakcji z wdrożonego ERP. Badanie opinii menedżerów przedsiębiorstw produkcyjnych średniej wielkości.

Raport satysfakcji z wdrożonego ERP. Badanie opinii menedżerów przedsiębiorstw produkcyjnych średniej wielkości. Strona 1 Spis treści Spis treści... 2 Wprowadzenie... 3 O badaniu... 5 Grupa docelowa... 5 Ankieta... 5 Uzyskana próba... 5 Przyjęte zasady interpretacji wyników... 7 Podsumowanie wyników... 8 Wyniki badania

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIA HUMAN PERFORMACE IMPROVEMENT Strona 1 Human Performance Improvement Jak rozwijać organizację podnosząc efektywność pracowników? OPIS SZKOLENIA Human Performance Improvemant (HPI) to koncepcja

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce dla klas szkół ponadgimnazjalnych autor mgr inż. Jolanta Kijakowska ROK SZKOLNY 2014/15 (klasa II d) Temat (rozumiany

Bardziej szczegółowo

Proinnowacyjność w regionach działalność Krajowej Sieci Innowacji Krajowego Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Proinnowacyjność w regionach działalność Krajowej Sieci Innowacji Krajowego Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Proinnowacyjność w regionach działalność Krajowej Sieci Innowacji Krajowego Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jakub Rawski Zespół Instytucjonalnego Systemu Wsparcia Polska Agencja Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Dofinansowane doradztwo Krajowej Sieci Innowacji dla przedsiębiorców

Dofinansowane doradztwo Krajowej Sieci Innowacji dla przedsiębiorców Dofinansowane doradztwo Krajowej Sieci Innowacji dla przedsiębiorców Jerzy Bagiński, FPE Seminarium dla MSP, Katowice 26.11.2014 2 Cele i aktualna działalność Fundacji Działa nieprzerwanie od 1992 roku

Bardziej szczegółowo

Strona www - strona internetowa Realizatora projektu (www.marr.pl), na której będą zamieszczane wszystkie informacje i dokumenty dotyczące Projektu.

Strona www - strona internetowa Realizatora projektu (www.marr.pl), na której będą zamieszczane wszystkie informacje i dokumenty dotyczące Projektu. Strona1 Regulamin udziału w proinnowacyjnym doradztwie realizowanym w ramach Szwajcarsko- Polskiego Programu Współpracy, Lokalne inicjatywy na rzecz rozwoju regionalnego powiatu gorlickiego i nowosądeckiego.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT NOWA JAKOŚĆ PRACY

PROJEKT NOWA JAKOŚĆ PRACY PROJEKT NOWA JAKOŚĆ PRACY Folder informacyjny projektu Nowa jakość pracy realizowanego przez Centrum Rozwoju Społeczno-Ekonomicznego w ramach Poddziałania 8.1.1 Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie Karty audytu wewnętrznego w Ministerstwie Spraw

Bardziej szczegółowo

CEL GŁÓWNY BADANIA CELE SZCZEGÓŁOWE BADANIA

CEL GŁÓWNY BADANIA CELE SZCZEGÓŁOWE BADANIA Załącznik nr 1 do SIWZ SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Analiza efektywności inicjatywy JEREMIE na terenie województwa wielkopolskiego wraz z oceną jej oddziaływania na sytuację gospodarczą regionu,

Bardziej szczegółowo

Lean management w procesie obsługi klienta

Lean management w procesie obsługi klienta Lean management w procesie obsługi klienta Lean Management oznacza sprawne a zarazem efektywne kosztowe wykonywanie wszystkich działań w firmie przy założeniu minimalizacji strat, minimalizacji stanów

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski SILNA MARKA ZIELONA MARKA Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE Silna Marka Zielona Marka to projekt: szkoleniowo - doradczy ogólnopolski otwarty dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA Oferta badawcza DLACZEGO WARTO? Nowa perspektywa finansowania PROW 2014-2020, w ramach której kontynuowane będzie wdrażanie działania LEADER. Zgodnie z przyjętymi

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2010 Plan rozwoju eksportu produktów turystycznych na wybranych rynkach Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Narzędzia ekspansji międzynarodowej w XXI wieku LIDIA GRONEK Ekspert ds. środków unijnych

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ CZYM JEST PLAN DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (BIZNES-PLAN), I DO CZEGO JEST ON NAM POTRZEBNY? Plan działalności gospodarczej jest pisemnym dokumentem,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ROCZNEGO PLANU AUDYTU ORAZ TRYB SPORZĄDZANIA SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA PLANU AUDYTU

OPRACOWANIE ROCZNEGO PLANU AUDYTU ORAZ TRYB SPORZĄDZANIA SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA PLANU AUDYTU Załącznik nr 2 do zarządzenia nr 48/09 Głównego Inspektora Pracy z dnia 21 lipca 2009 r. OPRACOWANIE ROCZNEGO PLANU AUDYTU ORAZ TRYB SPORZĄDZANIA SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA PLANU AUDYTU PROCEDURA P1 SPIS

Bardziej szczegółowo

Badania satysfakcji pracowników. www.biostat.com.pl

Badania satysfakcji pracowników. www.biostat.com.pl to powszechnie stosowane narzędzie pozwalające na ocenę poziomu zadowolenia oraz poznanie opinii pracowników w zakresie wybranych obszarów działalności firmy. Za pomocą skal pomiarowych badanie daje możliwość

Bardziej szczegółowo

Co n a s w y r ó ż n i a

Co n a s w y r ó ż n i a Kim jesteśmy Centrum Prawa Żywnościowego to profesjonalny ośrodek doradczo- -badawczy specjalizujący się w dziedzinie prawa żywnościowego. Stanowi ono fachowe zaplecze eksperckie dla wszystkich podmiotów

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG AUDYTU W ZAKRESIE GOTOŚCI FIRM DO WDROŻENIA ZMIAN

REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG AUDYTU W ZAKRESIE GOTOŚCI FIRM DO WDROŻENIA ZMIAN Załącznik do Decyzji nr 4 Prezesa Zarządu Fundacji Edukacji i Dialogu Społecznego Pro Civis z dn. 20.05.2014 r. REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG AUDYTU W ZAKRESIE GOTOŚCI FIRM DO WDROŻENIA ZMIAN w ramach Projektu:

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

UMOWA ZLECENIA nr zawarta w dniu. pomiędzy: -a- 1 Postanowienia ogólne

UMOWA ZLECENIA nr zawarta w dniu. pomiędzy: -a- 1 Postanowienia ogólne UMOWA ZLECENIA nr zawarta w dniu pomiędzy:... Adres: NIP:. PESEL: zwaną/zwanym dalej Zleceniobiorcą, o treści następującej: -a- 1 Postanowienia ogólne 1. Przedmiotem Umowy jest realizacja zadań eksperta

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Bieńkowska Agnieszka Bojnowska. Wrocław, 29 czerwca 2006r.

Agnieszka Bieńkowska Agnieszka Bojnowska. Wrocław, 29 czerwca 2006r. Instytut Organizacji i Zarządzania Aktywność innowacyjna organizacji dolnośląskich - metodyka badań Agnieszka Bieńkowska Agnieszka Bojnowska Innowacyjność a przewaga konkurencyjna INNOWACYJNOŚĆ KONKURENCYJNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Usługa pilotażowa w zakresie marketingu i sprzedaży produktów dla mikro i małych przedsiębiorstw z branży przetwórstwa rolno spożywczego

Usługa pilotażowa w zakresie marketingu i sprzedaży produktów dla mikro i małych przedsiębiorstw z branży przetwórstwa rolno spożywczego Usługa pilotażowa w zakresie marketingu i sprzedaży produktów dla mikro i małych przedsiębiorstw z branży przetwórstwa rolno spożywczego Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet 2: Rozwój zasobów

Bardziej szczegółowo