Polska Grupa Użytkowników Linuxa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Polska Grupa Użytkowników Linuxa"

Transkrypt

1 /**kernel/sched.c**kernelschedulerandrelatedsyscalls**copyright(c) linustorvalds** ModifiedbyDaveGrothetofixbugsinsemaphoresand*makesemaphoresSMPsafe* Imp lementedschedule_timeout()andrelatedstuff*byandreaarcangeli* newultra-scalableo(1 )schedulerbyingomolnar:*hybridpriority-listandround-robindesignwith*anarray-switchmethodof distributingtimeslices*andper-cpurunqueues.cleanupsandusefulsuggestions*bydavidelibenzi,pr eemptiblekernelbitsbyrobertlove.* interactivitytuningbyconkolivas.* sche dulerdomainscodebynickpiggin*/#include<linux/mm.h>#include<linux/module.h>#include<linux/n mi.h>#include<linux/init.h>#include<asm/uaccess.h>#include<linux/highmem.h>#include<linux/ smp_lock.h>#include<asm/mmu_context.h>#include<linux/interrupt.h>#include<linux/capability.h>#include<linux/completion.h>#include<linux/kernel_stat.h>#include<linux/debug_locks.h># include<linux/security.h>#include<linux/notifier.h>#include<linux/profile.h>#include<linux /freezer.h>#include<linux/vmalloc.h>#include<linux/blkdev.h>#include<linux/delay.h>#includ e<linux/smp.h>#include<linux/threads.h>#include<linux/timer.h>#include<linux/rcupdate.h>#i nclude<linux/cpu.h>#include<linux/cpuset.h>#include<linux/percpu.h>#include<linux/kthread. h>#include<linux/seq_file.h>#include<linux/syscalls.h>#include<linux/times.h>#include<linu x/tsacct_kern.h>#include<linux/kprobes.h>#include<linux/delayacct.h>#include<asm/tlb.h>#in clude<asm/unistd.h>/**schedulerclock-returnscurrenttimeinnanosecunits.*thisisdefaultimplem entation.*architecturesandsub-architecturescanoverridethis.*/unsignedlonglong attribute ((weak))sched_clock(void){return(unsignedlonglong)jiffies*( /hz);}/**convertusernicevalues[ ]*tostaticpriority[max_rt_prio..max_prio-1],*andback.*/#definenice_ TO_PRIO(nice)(MAX_RT_PRIO+(nice)+20)#definePRIO_TO_NICE(prio)((prio)-MAX_RT_PRIO-20)#defin etask_nice(p)prio_to_nice((p)->static_prio)/** Userpriority isthenicevalueconvertedtosomet hingwe*canworkwithbetterwhenscalingvariousschedulerparameters,*it sa[0...39]range.*/#defin euser_prio(p)((p)-max_rt_prio)#definetask_user_prio(p)user_prio((p)->static_prio)#definema X_USER_PRIO(USER_PRIO(MAX_PRIO))/**Somehelpersforconvertingnanosecondtimingtojiffyresoluti on*/#definens_to_jiffies(time)((time)/( /hz))#definejiffies_to_ns(time)((time)*( /HZ))/**Thesearethe tuningknobs ofthescheduler:**minimumtimesliceis5msecs(or1jiff y,whicheverislarger),*defaulttimesliceis100msecs,maximumtimesliceis800msecs.*timeslicesget refilledaftertheyexpire.*/#definemin_timeslicemax(5*hz/1000,1)#definedef_timeslice(100*hz/ 1000)#defineON_RUNQUEUE_WEIGHT30#defineCHILD_PENALTY95#definePARENT_PENALTY100#defineEXIT_ WEIGHT3#definePRIO_BONUS_RATIO25#defineMAX_BONUS(MAX_USER_PRIO*PRIO_BONUS_RATIO/100)#defin einteractive_delta2#definemax_sleep_avg(def_timeslice*max_bonus)#definestarvation_limit(ma X_SLEEP_AVG)#defineNS_MAX_SLEEP_AVG(JIFFIES_TO_NS(MAX_SLEEP_AVG))/**Ifataskis interactive thenwereinsertitintheactive*arrayafterithasexpireditscurrenttimeslice.(itwillnot*continuet orunimmediately,itwillstillroundrobinwith*otherinteractivetasks.)**thispartscalestheintera ctivitylimitdependingonniceness.**wescaleitlinearly,offsetbytheinteractive_deltadelta.*her eareafewexamplesofdifferentnicelevels:**task_interactive(-20):[1,1,1,1,1,1,1,1,1,0,0]*task _INTERACTIVE(-10):[1,1,1,1,1,1,1,0,0,0,0]*TASK_INTERACTIVE(0):[1,1,1,1,0,0,0,0,0,0,0]*TASK _INTERACTIVE(10):[1,1,0,0,0,0,0,0,0,0,0]*TASK_INTERACTIVE(19):[0,0,0,0,0,0,0,0,0,0,0]**(th exaxisrepresentsthepossible dynamic*priorityrangeataskcanexplore,avalueof 1 mean sthe*taskisratedinteractive.)**ie.nice+19taskscanneverget interactive enoughtobe*reinserte dintotheactivearray.andonlyheavilycpu-hognice-20*taskswillbeexpired.defaultnice0tasksareso mewherebetween,*ittakessomeeffortforthemtogetinteractive,butit snot*toohard.*/#definecurre NT_BONUS(p)\(NS_TO_JIFFIES((p)->sleep_avg)*MAX_BONUS/\MAX_SLEEP_AVG)#defineGRANULARITY(10* HZ/1000?:1)#ifdefCONFIG_SMP#defineTIMESLICE_GRANULARITY(p)(GRANULARITY*\(1<<(((MAX_BONUS-C URRENT_BONUS(p))?:1)-1))*\num_online_cpus())#else#defineTIMESLICE_GRANULARITY(p)(GRANULARI TY*\(1<<(((MAX_BONUS-CURRENT_BONUS(p))?:1)-1)))#endif#defineSCALE(v1,v1_max,v2_max)\(v1)*( v2_max)/(v1_max)#definedelta(p)\(scale(task_nice(p)+20,40,max_bonus)-20*max_bonus/40+\inte RACTIVE_DELTA)#defineTASK_INTERACTIVE(p)\((p)->prio<=(p)->static_prio-DELTA(p))#defineINTE RACTIVE_SLEEP(p)\(JIFFIES_TO_NS(MAX_SLEEP_AVG*\(MAX_BONUS/2+DELTA((p))+1)/MAX_BONUS-1))#de finetask_preempts_curr(p,rq)\((p)->prio<(rq)->curr->prio)#definescale_prio(x,prio)\max(x*( MAX_PRIO-prio)/(MAX_USER_PRIO/2),MIN_TIMESLICE)staticunsignedintstatic_prio_timeslice(ints tatic_prio){if(static_prio<nice_to_prio(0))returnscale_prio(def_timeslice*4,static_prio);e lsereturnscale_prio(def_timeslice,static_prio);}/**task_timeslice()scalesuser-nicevalues[ ]*totimeslicevalues:[800ms...100ms...5ms]**Thehigherathread spriority,thebigger timeslices*itgetsduringoneroundofexecution.buteventhelowest*prioritythreadgetsmin_timeslic Eworthofexecutiontime.*/staticinlineunsignedinttask_timeslice(structtask_struct*p){returns tatic_prio_timeslice(p->static_prio);}/**thesearetherunqueuedatastructures:*/structprio_ar ray{unsignedintnr_active;declare_bitmap(bitmap,max_prio+1);/*include1bitfordelimiter*/stru ctlist_headqueue[max_prio];};/**thisisthemain,per-cpurunqueuedatastructure.**lockingrule:t hoseplacesthatwanttolockmultiplerunqueues*(suchastheloadbalancingorthethreadmigrationcode),lock*acquireoperationsmustbeorderedbyascending&runqueue.*/structrq{spinlock_tlock;/**nr_r unningandcpu_loadshouldbeinthesamecachelinebecause*remotecpususeboththesefieldswhendoinglo adcalculation.*/unsignedlongnr_running;unsignedlongraw_weighted_load;#ifdefconfig_smpunsig nedlongcpu_load[3];#endifunsignedlonglongnr_switches;/**thisispartofaglobalcounterwhereonl ythetotalsum*overallcpusmatters.ataskcanincreasethiscounteron*onecpuandifitgotmigratedafte rwardsitmaydecrease*itonanothercpu.alwaysupdatedundertherunqueuelock:*/unsignedlongnr_unin terruptible;unsignedlongexpired_timestamp;/*cachedtimestampsetbyupdate_cpu_clock()*/unsign edlonglongmost_recent_timestamp;structtask_struct*curr,*idle;unsignedlongnext_balance;stru ctmm_struct*prev_mm;structprio_array*active,*expired,arrays[2];intbest_expired_prio;atomic Polska Grupa Użytkowników Linuxa

2 Organizatorzy: Andrzej Boczek Agnieszka Bohosiewicz Krzysztof Leszczyński Konrad Wawruch Redakcja: Agnieszka Bohosiewicz Piotr Bolek Łukasz Jachowicz Krzysztof Leszczyński Konrad Wawruch Sponsorzy: Patronat medialny:

3 03 Witajcie. Znowu. Rys. 1 Uproszczony schemat pozwów do Sądu Koleżeńskiego w ostatniej kadencji. Kuleczki oznaczają członków PLUG, łączenia pozwy. Zbieżność ze schematem diamentu z Wikipedii jest przypadkowa Wszystko po staremu: ta sama Krynica, ten sam hotel Damis. Basen. Sauna. Dobre jedzenie. Może nawet internet komuś zadziała. Wszystko już było, wszystko już widzieliśmy. Wśród uczestników znajome twarze, prelegenci też wciąż ci sami. Jak zwykle Honej będzie nas przekonywał do uroków Wolnego Oprogramowania, jak zwykle my jesteśmy przekonani, ale on nam nie wierzy. Mamy nadzieję, że te Pingwinaria przebiegną spokojnie i bez fajerwerków. Wszystkie dramatyczne i mrożące krew w żyłach ekscesy już za nami. A nawet jeśli, mam na sali Prawnika. Ba, nawet dwóch. I nie zawahamy się ich użyć. Może jednak coś się zmieni? Może Walne Zebranie Członków PLUG zaskoczy nas nowym składem Zarządu? Niestety w tym roku nie będziemy mogli obiecać kandydatom do Sądowi Koleżeńskiemu dajcie się wybrać, przecież Sąd nic nie robi z założenia. Drugi raz się na ten numer nie nabiorą. Podejrzewamy, że w tym roku ten punkt Walnego Zebrania może być najbardziej emocjonujący (rys. 1). Zobaczymy...

4 04 Kolofon: Wszystkie prace związane z przygotowaniem publikacji do druku zostały wykonane wyłącznie w systemie Linux. Skład został wykonany w systemie TEX z wykorzystaniem, opracowanego na potrzeby konferencji, środowiska redakcyjnego opartego na formacie ConTEXt. Teksty referatów złożono krojem Bonum z kolekcji TEX-Gyre. Tytuły referatów złożono krojem Antykwa Toruńska, opracowanym przez Janusza Nowackiego na podstawie rysunków Zygfryda Gardzielewskiego.

5 05 środa, 16 kwietnia Przyjazd środowych uczestników czwartek, 17 kwietnia Obiad dr Nikodem Bończa-Tomaszewski i Rafał Magryś Narodowe Archiwum Cyfrowe a kwestia otwartych standardów i open source w Polsce Łukasz Klimek O skomplikowanych mechanizmach, które wpływają na rozwój e-administracji w Polsce C Kolacja Roman Bieda i Wojciech Nartowski Prawo do prywatności. Odpowiedzialność ISP

6 06 piątek, 18 kwietnia Śniadanie Piotr Strzyżewski IPv6 strikes back F Jarosław Świerad Python i aplikacje z GUI Adam Augustyn PKI Obiad Janusz Urbanowicz Poczta elektryczna u dużego dostawcy A Radosław Korzeniewski High Availability E Robert BoBsoN Partyka wdgharvest Kolacja Rafał Brzychcy Działania popularyzujące wolne oprogramowanie i wspomagające zwiększenie jego wykorzystania Łukasz Jachowicz O neutralności technologicznej i standardach opowieść Jacek Łęgiewicz Otwarte standardy

7 07 sobota, 19 kwietnia Śniadanie Tomasz Zieliński Google Web Toolkit IBM Dariusz Leonarski, Novell Polska SUSE Linux zamiast Windows? Obiad Piotr Strzelczyk PS_View Radosław Korzeniewski Disaster Recovery Google Kolacja Walne Zebranie PLUG niedziela, 20 kwietnia Śniadanie Krzysztof Leszczyński ntpwatchd klient NTP Jakub Lewandowski i Łukasz Głowacki Budowa Zintegrowanego Systemu obiegu Informacji Archiwalnej (ZoSIA) w oparciu o wolne oprogramowanie Rafał Szczęśniak Chodźmy do biblioteki korzyści i trudności związane z tworzeniem środowiska DCE/RPC opartego na komponentach Czas Powrotów

8 Narodowe Archiwum Cyfrowe a kwestia otwartych standardów i open source w Polsce dr Nikodem Bończa-Tomaszewski Narodowe Archiwum Cyfrowe (dyrektor) Rafał Magryś Narodowe Archiwum Cyfrowe (kierownik oddziału archiwistyki cyfrowej) 1 Archiwa to nie tylko spakowany plik, Archiwa to nie tylko IPN Archiwa Państwowe (AP) są instytucją powołaną w celu gromadzenia, przechowywania oraz oraz udostępniania informacji zaliczonych do narodowego zasobu archiwalnego czyli takich jakie mają znaczenie dla funkcjonowania państwa polskiego lub dla poznawania jego historii. Składają się z szeregu placówek rozsianych w całej Polsce w których przechowywane są materiały związane z danym obszarem geograficznym. W swoim zasobie AP posiadają ok. 209 km akt. Obrazowo mówiąc można by położyć wszystkie zbiory archiwalne tak jak się stawia książki na półce, na trasie Lublin Przemyśl i zajęłyby one całą drogę. W odróżnieniu od innych instytucji AP posiadają bardzo różnorodne i przekrojowe zbiory zawierające materiał ilustrujące całą historię Polski od średniowiecza po dzień dzisiejszy. W zbiorach Archiwów znajdują się nie tylko materiały pisane ale też nagrania i filmy oraz zdjęcia, druki ulotne. Do ciekawostek można zaliczyć np. portfel generała Chłopickiego czy fragmenty skór jakie stanowiły swego rodzaju ulotki reklamowe jakie otrzymywali kupcy poznańscy w średniowieczu. Obecnie w zakres obowiązków Archiwów wchodzi również archiwizacja dokumentu elektronicznego a także sugerowanie i określanie wymogów wobec niego (Ustawa Archiwalna z dnia 14 lipca 1983 roku rozdział 2 art. 5 punkt 2).

9 Narodowe Archiwum Cyfrowe a kwestia otwartych standardów Przechowywanie permanentne Ze względu na konieczność przechowywania materiałów w perspektywie wieczystej archiwiści doskonale rozumieją potrzebę przechowywania informacji w otwartych standardach. Jest to szczególnie istotne w dobie trwającej rewolucji technicznej kiedy nie tylko same formaty plików ale sprzęt i nośniki danych są bardzo zmienne. Zmienna technologia, wmusza na archiwistach ciągłą migrację danych nie byłaby ona w pełni możliwa gdyby stosowali zmienne, zamknięte formaty czy zamknięte, efemeryczne technologie. Dlatego Archiwa zarówno wewnętrznie jak i zewnętrznie postulują wykorzystywanie standardów o otwartej specyfikacji. 3 Narodowe Archiwum Cyfrowe 8 marca 2008 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na wniosek Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, przekształcił utworzone w 1955 roku Archiwum Dokumentacji Mechanicznej (ADM) w Narodowe Archiwum Cyfrowe (NAC). Pierwszym dyrektorem NAC został jej twórca, dr Nikodem Bończa Tomaszewski. Narodowe Archiwum Cyfrowe jest centralnym archiwum państwowym, a jego powołanie jest odpowiedzią na postęp, który dokonał się w technologii zapisu, przechowywania i udostępniania danych. 3.1 Podstawowymi zadaniami NAC są: archiwizacja materiałów cyfrowych, w tym dokumentu elektronicznego, archiwizacja fotografii, nagrań dźwiękowych oraz filmów, digitalizacja tradycyjnych materiałów archiwalnych, udostępnianie informacji o zbiorach archiwalnych i materiałów archiwalnych, także on-line, koordynacja tworzenia oprogramowania dla Archiwów Państwowych. 3.2 Zbiory NAC czyli co prezentujemy i co chcemy prezentować Obok materiałów cyfrowych, NAC gromadzi także tradycyjne materiały archiwalne. W zbiorach NAC znajduje się blisko 14 mln fotografii (w tym najstarsze ferrotypy i dagerotypy), około 30 tysięcy nagrań dźwiękowych oraz prawie 2,5 tysiąca filmów. Są wśród nich m.in. archiwum fotograficzne Ilustrowanego Kuriera Codziennego ( ), Centralnej Agencji Fotograficznej ( ), Wydawnictwa Prasowego Kraków Warszawa ( ), Instytutu Józefa Piłsudskiego ( ), Archiwum Fotograficzne Edwarda Hartwiga, archiwum (nagrania, zdjęcia oraz dokumenty) Sekcji Polskiej Radia Wolna Europa, filmy wytwórni Czołówka, Wytwórni Sportfilm, Interpress oraz niemieckie kroniki z okresu II wojny światowej.

10 0A dr Nikodem Bończa-Tomaszewski, Rafał Magryś Większość z nich będziemy starali się w dłuższej lub krótszej perspektywie udostępnić online. 4 Dlaczego open source w NAC i Archiwach Państwowych? Zalety korzystania z oprogramowania open source w administracji publicznej są bezsprzeczne. Zaliczyć do nich można: zapewnienie pełnej przejrzystości i pełnej jawności informacji publicznej, zapewnienie otwartości informacji publicznej dla wszystkich użytkowników niezależnie od posiadanego oprogramowania, umożliwienie pełnej kontroli nad tworzonymi systemami (bezproblemowy dostęp do tzw. kodu źródłowego), pozwala na modyfikację istniejących systemów zgodnie z zapotrzebowaniem instytucji, obniża koszty budowy i eksploatacji systemów. Dla NAC istotny jest jeszcze jeden aspekt dzięki wprowadzaniu open source, archiwami i dalej ich zbiorami zaczęli się interesować się ludzi którzy w inny sposób nigdy nie odwiedziliby witryn portali archiwalnych. To jako dla swoistych skarbników historii dla nas najważniejsze. Przez zapewnienie współudziału w tworzeniu oprogramowania zapoznajemy młodych ludzi z historią Polski, kształtując w nich poczucie patriotyzmu i troski o Polskę. 5 Co już mamy? 5.1 ZoSIA Zintegrowany System Informacji Archiwalnej w całości oparty o komponenty open source. System ten chcemy udostępnić wszystkim zainteresowanym organizacjom, instytucjom, administracji aby korzystały z rozwiązań jakie udaje nam się wypracowywać. System ma zastąpić niespójne bazy danych tworzone w programie Access, jednocześnie usuwając jedną z kilku barier przed wdrożeniem systemu Linuks na stacjach roboczych w Archiwach Państwowych. 5.2 ImagiNAC Bardzo prosty w obsłudze program graficzny do masowej obróbki zdjęć. Jego możliwości zainteresują z pewnością szczególnie osoby tworzące własne kolekcje zdjęć. Jest to też nasz pierwszy projekt w którym liczymy na szerokie wsparcie środowiska open source a jednocześnie nabywamy doświadczeń jak z nim pracować aby osiągnąć satysfakcjonujące dla wszystkich rezultaty.

11 Narodowe Archiwum Cyfrowe a kwestia otwartych standardów... 0B 6 Co planujemy? Naszą największą ambicją jest stworzenie warunków dla pełnej niezależności od platformy systemowej w administracji publicznej. Chcemy to realizować m.in przez wywieranie wpływu na firmy produkujące hardware w celu uzyskania od nich np. API i sterowników do swoich urządzeń pozwalających urządzeniom pracować z równą wydajnością i możliwościami jak pod systemami zamkniętymi. W przyszłości planujemy stworzenie nowatorskiej platformy edukacyjnej w celu dalszej aktywizacji środowiska open source oraz wszystkich miłośników historii Polski. Największym wyzwaniem dla nas jest zorganizowanie w przyszłym roku inicjatywy podobnej do Google Summer of code w celu stworzenia kolejnych więzów między nami a społecznością open. Liczymy, że dzięki naszemu zaangażowaniu uda się przekonać inne instytucje oraz administrację publiczną do korzystania z otwartych standardów i open source w Polsce.

12 Internetyzacja administracji publicznej czyli o skomplikowanych mechanizmach, które wpływają na rozwój e-administracji w Polsce Łukasz Klimek 1 Wstęp Ostatnio byłem na poczcie. Takiej zwykłej, tradycyjnej, przesyłającej papierowe listy. Stojąc przez niemal godzinę w kolejce, byłem świadkiem uzupełniania przez jedną z pracownic jakiegoś rejestru. Pani ta wpisywała w częściowo już uzupełnionej tabelce dane, którymi mogła być na przykład aktualna data, i składała przy każdym z wpisów swój podpis. Podejrzewam, że był to jakiś rejestr przyjętych przesyłek poleconych lub coś innego o podobnym znaczeniu i chodziło o to, by zostawić namacalny ślad przyjęcia tejże przesyłki. Cała operacja zajęła tej pani kilkanaście minut. Żeby było ciekawiej, przed nią stał komputer, czyli urządzenie doskonale nadające się do automatyzowania powtarzalnych czynności tego typu. Patrzyłem więc na nią ze zdumieniem, dziwiąc się, że chce jej się wykonywać tak monotonne, nudne i co gorsza bezsensowne zajęcie, i kalkulowałem w myślach. Załóżmy, że pani ta na tę czynność zużywa 15 minut dziennie. Załóżmy też, że podobnie postępują pozostałe 3 panie, które akurat pracowały w tym urzędzie. Daje nam to godzinę czasu poświęconą na bezsens dziennie, co oznacza jakieś 20 godzin miesięcznie. Jeśli poczta na każdego pracownika wydaje 15 zł za godzinę (a wydaje znacznie więcej trzeba do tego wliczyć ZUSy, podatki, urlopy?) to na tym bezsensie każda z placówek traci około 300 pln mieisięcznie. Niby niewiele, ale po pierwsze można przyjąć, że liczba bezsensownych czynności jest znacznie większa, i po drugie liczba placówek pocztowych przekracza 8500, co w skali kraju daje marnotrawstwo rzędu 2,5 mln pln miesięcznie.

13 Internetyzacja administracji publicznej 0D Tutaj niektórzy czytelnicy mogą stwierdzić, że piszę bzdury, bo przecież poczta jest zinformatyzowana w każdym okienku stoi komputer! Wystarczy przecież wprowadzić odpowiednie zmiany w programie, który jest tam zainstalowany i problem zostanie rozwiązany. I ja się z tym zgadzam wystarczy. Z tym, że trzeba o tym wiedzieć, trzeba umieć dostrzec punkty, w których takie zmiany należy wprowadzać, i trzeba mieć siłę przekonywania, by do ich wprowadzenia doprowadzić. Z faktem gromadzenia wszelkich dokumentów w formie papierowej mamy bowiem do czynienia od dawna i znaczna część urzędników (wszak poczta to też urząd) jest tak przywiązana do mocy dowodowej papieru, że nie może sobie wyobrazić innej formy dokumentacji. W efekcie słowo informatyzacja często staje się synonimem słowa komputeryzacja, rozumianego jako wyposażenie urzędu w komputery. Moim zdaniem zaś informatyzacja ma tyle wspólnego z komputerami, co rolnictwo z kombajnem. Zarówno kombajn, jak i komputer, to tylko narzędzia. Z tym, że rolnik wie, że do jednohektarowego pola wystarczy mu kosa, w przypadku informatyzacji zaś wszyscy z góry zakładają, że trzeba będzie kupić dużo drogich komputerów. To mylne założenie pogłębiane jest jeszcze przez część firm informatycznych, w których interesie leży właśnie tak pojęta informatyzacja. Wróćmy jednak do naszego pocztowego przykładu. W tym przypadku najprostszym rozwiązaniem problemu pani w okienku byłoby założenie, że jeśli dane się powtarzają, zamiast je ponownie wpisywać wstawiamy prosty symbol przeniesienia ( // ). Nie trzeba też podpisywać każdej pozycji wszak jeśli wszędzie ma się znaleźć ten sam podpis, wygodniej byłoby podpisać się tylko na dole każdej strony. Oczywiście bardzo upraszczam problem, jednakże dla naszych potrzeb przyjmijmy takie uproszczenia za dopuszczalne. Dopiero po wykonaniu takiej bezkosztowej informatyzacji można przystąpić do jej dalszego etapu. Teraz jednak musimy sobie postawić konkretny cel, jaki dzięki informatyzacji chcemy osiągnąć. Ja, jako zirytowany klient oczekujący od godziny w kolejce, chciałbym przyspieszyć obsługę klientów. Zarząd poczty zaś chciałby na pewno zmaksymalizować zyski. Pani w okienku zależy na tym, by utrzymać swoje miejsce pracy. Jest to zazwyczaj najtrudniejszy etap każdej informatyzacji trzeba bowiem pogodzić interesy różnych osób tak, by wyszło to na dobre dla wszystkich. Przyjmijmy roboczo, że klient ma zawsze rację i że celem informatyzacji będzie jak najlepsza obsługa klienta (niestety, w wielu instytucjach jest to cel jedynie teoretyczny). W takiej sytuacji należy doprowadzić do tego, by trwała ona jak najkrócej. Można to osiągnąć, minimalizując ilość wykonywanych przez pracownika operacji. I tak, zamiast wpisywać wszystkie przesyłki do zeszytu, może on je wpisywać do komputera. Zamiast ręcznie podbijać papierek z poleconym wystarczy, jeśli wydrukuje odpowiednie potwierdzenie nadania i wręczy je klientowi. Będzie szybciej i wygodniej klient nie musi wypełniać papierków, a pracownik nie musi potem zarządzać tonami dokumentów. Można tutaj zarzucić, że każdy będzie mógł sobie w domu wydrukować takie potwierdzenie owszem, ale istnieją sposoby na zabezpieczenie się przed takim fałszerstwem i są one dużo pewniejsze, niż te stosowane obecnie w przypadku potwierdzenia papierowego. Tym, na co chciałbym najbardziej zwrócić uwagę w tym przydługim wstępie jest konieczność odpowiedniego zdefiniowania celów prowadzenia informatyzacji. Trzeba mieć przede wszystkim pomysł, a cała elektronika może służyć jedynie jako techniczne narzędzia, które do zrealizowania tego pomysłu mogą posłużyć.

14 0E Łukasz Klimek Niestety, w polskiej administracji mamy do czynienia z mechanizmem odwrotnym. Pojawiają się ustawy i rozporządzenia, zmuszające urzędy do wprowadzenia pewnych rozwiązań. Nie stawia się jasnych celów, ale nakłada się obowiązki. Najlepszym przykładem jest nałożony na wszystkie urzędy obowiązek akceptowania od maja 2008 roku dokumentów podpisanych elektronicznie z tym, że nie za bardzo wiadomo, jaki format mają mieć te dokumenty, co mają określać ani co najważniejsze co z tymi dokumentami po ich elektronicznym zaakceptowaniu zrobić. W praktyce będzie zapewne tak, że dokument elektroniczny zostanie wydrukowany i obsłużony w formie papierowej. W efekcie wydania kolejnych milionów złotych zostaną zatem wprowadzone kolejne utrudnienia dla urzędników, co wpłynie negatywnie na ich produktywność i wydajność pracy. Osiągnie się zatem efekt deinformatyzacji, przynajmniej z punktu widzenia urzędu. Moim zdaniem poprawnym podejściem do tego tematu byłoby zatem nie tyle zmuszanie urzędów do akceptowania dokumentów elektronicznych, co wskazanie im, co mają z takimi dokumentami robić. Jeśli dokument dotyczy zmiany miejsca zameldowania, to niech system automatycznie wprowadzi odpowiednią zmianę w bazie mieszkańców (po ewentualnym ręcznym kliknięciu tak przez odpowiedniego pracownika, jeśli dogmatycy administracji będą tego wymagać). Naprawdę nie jest to trudne i wystarczy określić jasny cel, wskazać drogę, przedstawić formaty dokumentów i specyfikacje wymagań urzędy i dostawcy rozwiązań dla administracji już sobie z ich realizacją poradzą. Co więcej, podejrzewam, że nie byłby tu nawet wymagany przymus; wystarczyłaby zdrowa konkurencja, dzięki której tam, gdzie to ma sens, wdrożone by zostały odpowiednie rozwiązania, i może trochę motywacji dla pracowników urzędów. 2 Narzędzia Po tym ogólnym wprowadzeniu do zagadnienia przedstawione zostanie kilka narzędzi, jakie polskie państwo daje informatykom. Narzędzia te choć może nie zawsze są proste wygodne w stosowaniu dają dość duże możliwości w zakresie informatyzacji, a zwłaszcza internetyzacji, zarówno biznesu, jak i administracji państwowej. To, czy zostaną wykorzystane optymalnie, zależy jednak w głównej mierze od konkretnego przypadku i podejścia do informatyzacji jako takiej. Sieć Internet coraz częściej staje się powszechnie wykorzystywanym medium komunikacji, zarówno prywatnej, jak i biznesowej. Rośnie segment handlu elektronicznego, rozwijają się agencje specjalizujące się w internetowej reklamie. Z Internetu jako doskonałego sposobu współpracy z klientami korzystają wielkie firmy telekomunikacyjne, operatorzy komórkowi i banki. Coraz więcej rzeczy można załatwić nie ruszając się od komputera zlecić przelew bankowy, założyć konto, a nawet poprosić o kredyt. W tej sytuacji chciałoby się też móc tą drogą załatwić przynajmniej podstawowe sprawy w urzędach. 3 Tożsamość w Internecie Wiele osób nadal uważa, że ich działania w Internecie są anonimowe. Uważa tak też polski ustawodawca, który zdecydowanie nie ufa standardowym mechanizmom identyfikacji internautów, opartym na (bardziej lub mniej godnych zaufania) logach

15 Internetyzacja administracji publicznej 0F operatorów internetowych. Dlatego też wprowadził mechanizmy, które mają na celu identyfikację osób komunikujących się z urzędami. Mechanizmy te w skrócie nazywane są certyfikatami kwalifikowanymi. Główna idea stojąca za stworzeniem pojęcia certyfikatu kwalifikowanego (w rozumieniu polskich przepisów) to zrzucenie odpowiedzialności za identyfikację obywatela na firmę, która taki certyfikat dostarczy. W praktyce oznacza to, że firma ta (znana jako centrum certyfikacji) ma za zadanie zweryfikować tożsamość tegoż obywatela, a następnie potwierdzić ją wydając odpowiedni certyfikat. Za poświadczenie nieprawdy grozi odpowiedzialność finansowa, a nawet kara do 3 lat pozbawienia wolności. W efekcie obywatel uzyskuje od centrum certyfikacji certyfikat kwalifikowany. Z technicznego punktu widzenia jest to zwykły certyfikat X.509, który może być wykorzystywany do zapewnienia niezaprzeczalności (ang. non-repudiation) podpisywanych z jego wykorzystaniem dokumentów. W praktyce jednak certyfikat kwalifikowany mógłby stanowić elektroniczny odpowiednik dowodu osobistego i z powodzeniem zostać wykorzystany nie tylko w Internecie, ale także w życiu prywatnym szczególnie, że moim zdaniem poziom zabezpieczeń tego certyfikatu jest dużo wyższy niż zwykłego dowodu osobistego. Niestety, certyfikat kwalifikowany ma co najmniej jedną wadę, która w praktyce dyskryminuje go jako e-dowód. Polska ustawa o podpisie elektronicznym dopuszcza bowiem, by w certyfikacie kwalifikowanym, zamiast prawdziwych danych interesanta, pojawił się jego pseudonim. Nie ma zatem żadnych przeciwwskazań, by wystawić certyfikat kwalifikowany na Kubusia Puchatka czy Myszkę Miki. W takiej sytuacji cała skomplikowana procedura weryfikacji danych w certyfikacie, wraz z sankcjami karnymi, jest zbędna i zupełnie nieprzydatna, a sen o elektronicznym dowodzie okazuje się mrzonką. 4 Wysyłka dokumentu do urzędu Koncepcja e-administracji, forsowana przez polskie władze i narzucana urzędom w formie rozporządzeń, sprowadza się do wysłania podpisanego z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego dokumentu do urzędu i odesłaniu przez urząd elektronicznego poświadczenia odbioru. Urząd ma w pełni ufać tak złożonemu podpisowi elektronicznemu. Pojawia się tutaj problem: skąd urzędnik ma wiedzieć, że osoba podpisująca się certyfikatem Myszki Miki jest upoważniona do reprezentowania Jana Kowalskiego albo Firmy X? W praktyce urzędnicy mogą poprosić obywateli o wcześniejsze papierowe zgłoszenie listy certyfikatów kwalifikowanych, które będą przez nich wykorzystywane, ale nie jest to rozwiązanie zbyt eleganckie choć stosowane choćby w przypadku ZUSowego Płatnika i elektronicznych deklaracji podatkowych. Załóżmy optymistycznie, że obywatel posiada certyfikat kwalifikowany i ma w nim wpisane swoje prawdziwe dane osobowe. Teraz musi zaopatrzyć się w odpowiedni formularz, który chce wysłać do urzędu. Istnieje wymóg, by formularz ten był zapisany w formacie XML. Ponieważ obywatel ekspertem od XML nie jest, potrzebne mu będzie też narzędzie, które ten formularz pozwoli wypełnić i podpisać. Załóżmy znów optymistycznie, że urząd odpowiednie narzędzia przygotował i udostępnił. Jeśli nie, to zawsze można napisać takie samemu. Po wypełnieniu formularza

16 10 Łukasz Klimek obywatel podpisuje go zatem i zamierza wysłać. I tutaj znów musi skorzystać z metody wysyłki, jaką zaproponuje mu urząd. Przyjmijmy jednak, że jest ona dla niego dostępna może nią być na przykład ładny, kolorowy serwis internetowy urzędu. Niestety, samo wypełnienie formularza, jego podpisanie i wysłanie dokumentu nie kończy obowiązków ani obywatela, ani urzędu. Obywatel bowiem potrzebuje potwierdzenia, że jego dokument dotarł cały i zdrowy (albo że w ogóle dotarł). Nie wystarczy też, że urząd potwierdzi to wyświetlając wesoły tekst na swoich kolorowych stronach musi wystawić coś, co dumnie nazywa się Urzędowym Poświadczeniem Odbioru. Takie Urzędowe Poświadczenie Odbioru to nic innego, niż komunikat zawierający nazwę urzędu, datę i czas dostarczenia dokumentu i datę i czas wygenerowania poświadczenia oraz jakiś identyfikator złożonego dokumentu (na przykład jego skrót). Ważne jest, że musi istnieć mechanizm zapewniający integralność tego poświadczenia, przy czym jest zupełnie nieistotne, jaki to będzie mechanizm, byle by wykorzystywał kosztujący kilkanaście tysięcy dolarów sprzętowy moduł kryptograficzny HSM spełniający pewne amerykańskie normy. Z ciekawostek należy dodać, że nie ma zbyt wielu producentów tego typu sprzętu na polskim rynku. Żeby było ciekawiej, takie urządzenie HSM powinno stanowić element infrastruktury urzędu. W skrajnym przypadku może dojść do sytuacji, gdy w jakimś urzędzie gminy jej siedzibę będzie trzeba gruntownie przebudować lub wręcz zbudować od nowa, tak, by spełniała odpowiednie normy bezpieczeństwa, i to tylko po to, by nikt nie ukradł urządzenia HSM. Co więcej, cena tego urządzenia może wielokrotnie przekraczać wartość całego sprzętu komputerowego w gminie. Dlatego dąży się do korzystania z HSM w ramach usług outsourcingowych, bo to jedyny poza zmianą prawa sensowny sposób wybrnięcia z tej sytuacji. 5 Korespondencja zwrotna Przyjmijmy optymistycznie, że obywatelowi udało się wysłać w pełni poprawny wniosek do urzędu, a urząd ten wystawił mu równie poprawne Urzędowe Poświadczenie Odbioru. Załóżmy też, że obywatel ten czy to z wrodzonej złośliwości, czy też przez brak pomyślunku i zrozumienia dla trudnej sytuacji e-administracji w naszym kraju zażyczył sobie, by ewentualna odpowiedź urzędu także została dostarczona w formie elektronicznej. Urzędnik w takiej sytuacji musi tę odpowiedź przygotować, podpisać z wykorzystaniem swego kwalifikowanego certyfikatu i wysłać do tegoż obywatela. Właśnie. Wysłać. Najłatwiej chyba by było em przecież dziś już większość ludzi umie obsługiwać pocztę elektroniczną. Niestety, cała operacja aż tak prosta nie jest do tej wysyłki trzeba zbudować kolejny skomplikowany system informatyczny. Obywatel przed odebraniem odpowiedzi musi bowiem zalogować się do kolorowego serwisu internetowego urzędu. Może do tego użyć albo loginu i hasła (których zresztą nie można przesyłać zwykłym mailem, więc moja ulubiona funkcja przypomnienie hasła niestety w tym przypadku nie może zostać wykorzystana), albo certyfikatu kwalifikowanego który co do zasady do logowania wykorzystywany być nie powinien. Po zalogowaniu jego oczom pojawi się, przygotowane do podpisania, Urzędowe Poświadczenie Odbioru i choć nazwa tego bytu jest dziwnie podobna do potwierdzenia wystawionego wcześniej przez urząd, na tym podobieństwa się kończą. Tutaj bowiem obywatel musi potwierdzić, że za chwilę zapozna się ze skierowanym do niego

17 Internetyzacja administracji publicznej 11 pismem. Dopiero po złożeniu pod tymże oświadczeniem swego podpisu z wykorzystaniem kwalifikowanego certyfikatu zostanie mu owo pismo dostarczone. Zauważmy, że może tu dojść do dziwnej sytuacji, w której potwierdzenie odbioru pisma będzie przez obywatela podpisane, ale samo pismo do niego nie dotrze. W efekcie super-wysokie wymagania narzucone przez prawodawcę będą mogły zostać w prosty sposób podważone w sądzie poprzez proste stwierdzenie, że Internet mi wysiadł. To, czy Sąd da wiarę takim wyjaśnieniom, to zupełnie osobna kwestia. Faktem jednak jest, że cały mechanizm ma poważną słabość pomimo olbrzymich (w skali Polski) nakładów, które trzeba na jego implementację i wdrożenie ponieść. 6 Rozwiązanie (?) Władze najwyraźniej zauważyły, że stworzyły wymogi ustawowe, z którymi nie każdy urząd może sobie poradzić, i postanowiły spróbować rozwiązać problem na poziomie centralnym. Rozwiązanie ma się nazywać e-puap i stanowić ogólnopolski mechanizm komunikacji między obywatelami a urzędami. Niestety, do chwili obecnej (styczeń 2008) nie udało się mi zobaczyć go w działaniu. Jedyne efekty prac to propozycje kilku dokumentów definiujących m.in. format składanych wniosków, opublikowane na forum projektu co swoją drogą jest krokiem w dobrą stronę, choć tak o rok-dwa spóźnionym. Moim zdaniem najważniejszym efektem projektu e-puap nie powinno być żadne rozwiązanie programistyczne, ale wypracowany standard tego, co administracja chce nazywać dokumentem elektronicznym. Bez tego nie da się bowiem zinformatyzować administracji jeśli każdy będzie korzystać z własnego standardu, nie uda się automatycznie przetwarzać dokumentów. W ten sposób znów informatyzacja sprowadzi się do komputeryzacji a nie o to przecież powinno chodzić. Dodatkowo system e-puap ma być zintegrowany z systemem PESEL2 usługą, mającą na celu udostępnienie danych osobowych obywateli wybranym podmiotom. Teoretycznie mogłoby to działać w ten sposób, że obywatel podaje jedynie swój PESEL, a system sam wypełnia odpowiednie formularze jego danymi teoretycznie, bo nie wiadomo, czy i kiedy oba systemy zostaną uruchomione. A - zgodnie z przepisami wszystkie urzędy muszą akceptować dokumenty elektroniczne najpóźniej do maja 2008 roku (o ile Sejm znów nie przesunie terminu). 7 Nie jest źle Na zakończenie krótka informacja o sukcesach na polu informatyzacji. Od początku stycznia można (teoretycznie) składać w formie elektronicznej deklaracje podatkowe. Teoretycznie, bo na razie ilość deklaracji jest bardzo ograniczona (co jest zrozumiałe i możliwe do zaakceptowania jako pierwszy z elementów wdrożenia), a ponadto system zdaje się odrzucać niektóre poprawne certyfikaty kwalifikowane. System e-deklaracje, bo tak się to cudo nazywa, rodzi się zatem w bólach ale się rodzi. Aby dopełnić obrazu polskiej administracji można w tym miejscu jedynie dodać, że e-deklaracje nie są zgodne z niczym, z czym powinny być jako system informatyczny polskiej administracji zgodne: ani z pracami prowadzonymi w e-puapie,

18 12 Łukasz Klimek ani z obowiązującymi rozporządzeniami MSWiA. Ale to tak na marginesie, w ramach realizowania interoperacyjności w administracji publicznej. Najważniejsze jednak, że prace są prowadzone. Jak tak dalej pójdzie, to może nawet dostaniemy dowody osobiste z wgranym od razu certyfikatem kwalifikowanym (projekt nazywa się pl.id). Pytanie tylko kiedy i czemu tak drogo? 8 Podsumowanie W kwestii e-administracji istnieje spore zamieszanie. Czeka nas jeszcze sporo pracy, zanim uda się to wszystko ze sobą poskładać i uruchomić. Zadanie jest tym trudniejsze, że ścierają się tutaj różne grupy interesów, z których każda chce przeforsować swoje zdanie i poglądy i znalezienie kompromisu bywa bardzo trudne. Być może administracja państwowa powinna wziąć przykład z banków, które nie obawiają się nieuczciwych transakcji w Internecie i zamiast praktycznie uniemożliwiać stosowanie tego medium przez stawianie kosmicznie wysokich wymagań zmienić nastawienie i zacząć ufać mniej bezpiecznym, ale bardziej praktycznym rozwiązaniom, przypadki przekłamań pozostawiając do rozstrzygnięcia odpowiednim organom kontrolnym? Szczególnie, że te wymagania dotyczą niekiedy tylko wersji cyfrowej dokumentów, jak w przypadku wymogu podpisywania z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego faktur elektronicznych w momencie, gdy tradycyjne faktury nie muszą być w ogóle podpisane. Tak czy inaczej zachęcam do wydania w maju kilkuset złotych na certyfikat kwalifikowany i sprawdzenia, czy najbliższy urząd gminy akceptuje dokumenty elektroniczne. Będzie to na pewno ciekawe i emocjonujące doświadczenie zarówno dla sprawdzającego, jak i dla urzędników.

19 O neutralności technologicznej i standardach opowieść... Łukasz Jachowicz Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. (Konstytucja RP, Art. 32) 1 Neutralność technologiczna Trudno wyobrazić sobie współczesne społeczeństwo bez sprawnie działających rozwiązań informatycznych ułatwiających przesyłanie, wyszukiwanie i analizę informacji. Rozwiązania informatyczne zostały docenione zarówno przez administrację publiczną, która przetwarza ogromne ilości danych, jak i przez prywatne przedsiębiorca którym ułatwiają one niezbędne kontakty z przedstawicielami władz. Aby w pełni wykorzystać ogromne możliwości dawane przez nowoczesną technologię, nie wolno zapomnieć o podstawowej zasadzie państw demokratycznych: prawa do równego traktowania. Zgodnie z nią, każdy powinien mieć możliwość skorzystania z elektronicznej drogi kontaktu z urzędem. Można to osiągnąć tylko w jeden sposób: państwo powinno być neutralne technologicznie. Zasada neutralności technologicznej w społeczeństwie informacyjnym staje się jedną z podstawowych zasad państwa demokratycznego. Nakazuje ona organom państwowym stosowanie otwartych standardów wszędzie tam, gdzie są one dostępne.

20 14 Łukasz Jachowicz Jej stosowanie oznacza, że każdy dostawca technologii (a nawet posiadający odpowiednią wiedzę pojedynczy obywatel) może stworzyć odpowiadający mu komplet rozwiązań technologicznych realizujący potrzeby państwa, może też dzięki pełnej otwartości standardów wybrać jeden z wielu konkurencyjnych zestawów dostępnych na rynku. W rezultacie zasada neutralności technologicznej państwa, zapewniająca wszystkim równy dostęp do formatów zapisu i przesyłania danych, prowadzi do braku dyskryminacji jakiegokolwiek producenta. Trzeba jednak pamiętać, że brak dyskryminacji nie oznacza braku reguł. Neutralność technologiczna nie oznacza, że każde istniejące rozwiązanie jest dopuszczalne. Trafnie przywołany w jednej z interpelacji sejmowych przykład kolei żelaznej obrazuje ten problem w sposób czytelny dla każdego: każdy może wyprodukować lokomotywę i wagony i każdy może nimi jeździć po polskich torach. Nie jest dyskryminacją jakiegokolwiek producenta fakt, że tory w Polsce mają szerokość 1435 mm i nikt o zdrowych zmysłach jako dyskryminację tego nie traktuje. Podobnie jest ze standardami informatycznymi wykorzystywanymi przez państwo jeśli tylko jest taka możliwość, standardy powinny być otwarte i dawać każdemu producentowi szansę na stworzenie oprogramowania korzystającego z nich. 2 Otwarte standardy Skoro od otwartości stosowanych standardów zależy neutralność technologiczna państwa, warto pochylić się nad samą definicją otwartych standardów. Jedna z najpełniejszych definicji, przyjęta w ramach Europejskich Ram Interoperacyjności i powtórzona w aktach prawnych wielu państw europejskich, definiuje otwarty standard jako taki, który spełnia cztery warunki: 1. jest przyjęty i zarządzany przez niedochodową organizację, a jego rozwój odbywa się w drodze otwartego procesu podejmowania decyzji (konsensusu, większości głosów, itp.), w którym mogą uczestniczyć wszyscy zainteresowani, 2. jest opublikowany, a jego specyfikacja jest dostępna dla wszystkich zainteresowanych bezpłatnie lub po kosztach sporządzenia kopii oraz możliwa dla wszystkich do kopiowania, dystrybuowania i używania również bezpłatnie lub po kosztach operacyjnych, 3. wszelkie związane z nim prawa autorskie, patenty i inna własność przemysłowa są nieodwołalnie udostępnione bez opłat, 4. nie ma żadnych ograniczeń w jego wykorzystaniu. Taka definicja otwartego standardu daje pewność dostępu do niego wszystkim zainteresowanym jego implementacją, daje też pewność bezproblemowego dostępu do danych nie tylko dziś, lecz również za kilkadziesiąt czy kilkaset lat. To ostatnie może nie ma zbyt dużego znaczenia w przypadku małych firm, w przypadku państwa którego działanie zależy między innymi od poprawnego archiwizowania wytworzonych przez administrację danych jest kluczowe.

Internetyzacja administracji publicznej czyli o skomplikowanych mechanizmach, które wpływają na rozwój e-administracji w Polsce

Internetyzacja administracji publicznej czyli o skomplikowanych mechanizmach, które wpływają na rozwój e-administracji w Polsce Internetyzacja administracji publicznej czyli o skomplikowanych mechanizmach, które wpływają na rozwój e-administracji w Polsce Łukasz Klimek 1 Wstęp Ostatnio byłem na poczcie. Takiej zwykłej, tradycyjnej,

Bardziej szczegółowo

epuap Opis standardowych elementów epuap

epuap Opis standardowych elementów epuap epuap Opis standardowych elementów epuap Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI...

Bardziej szczegółowo

E- administracja w praktyce - Platforma epuap2

E- administracja w praktyce - Platforma epuap2 E- administracja w praktyce - Platforma epuap2 Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej, powszechnie znana jako epuap, to internetowy portal umożliwiający obywatelom załatwienie wielu urzędowych

Bardziej szczegółowo

Strategia informatyzacji sektora ochrony zdrowia

Strategia informatyzacji sektora ochrony zdrowia Strategia informatyzacji sektora ochrony zdrowia dr inż. Kajetan Wojsyk, z-ca Dyrektora ds. Europejskich Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia w Warszawie Konferencja MedTrends, Zabrze, 2016-03-18

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zakładania konta na epuap oraz składania wniosku o utworzenie profilu zaufanego

Instrukcja zakładania konta na epuap oraz składania wniosku o utworzenie profilu zaufanego Instrukcja zakładania konta na epuap oraz składania wniosku o utworzenie profilu zaufanego Bartosz Dmochowski admin@mosina.pl 1. Spis treści 1. SPIS TREŚCI... 2 2. WPROWADZENIE DO EPUAP U... 3 2.1. CO

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE NOWEGO PRACOWNIKA

ZGŁOSZENIE NOWEGO PRACOWNIKA ZUS PRZEZ INTERNET KROK PO KROKU ZGŁOSZENIE NOWEGO PRACOWNIKA REJESTRACJA I LOGOWANIE DLA ŚWIADCZENIOBIORCÓW DLA UBEZPIECZONYCH DLA PŁATNIKÓW SKŁADEK Aplikacja epłatnik ułatwia wypełnianie i przekazywanie

Bardziej szczegółowo

Założenia i stan realizacji projektu epuap2

Założenia i stan realizacji projektu epuap2 Założenia i stan realizacji projektu epuap2 Michał Bukowski Analityk epuap Serock, 28 października 2009 r. Agenda 1. Projekt epuap - cele i zakres. 2. Zrealizowane zadania w ramach epuap. 3. Projekt epuap2

Bardziej szczegółowo

Program Zintegrowanej Informatyzacji Państwa - strategia dla e- administracji

Program Zintegrowanej Informatyzacji Państwa - strategia dla e- administracji Program Zintegrowanej Informatyzacji Państwa - strategia dla e- administracji III Konwent Informatyków Warmii i Mazur Ryn 28.11.2013 Mariusz Przybyszewski Otwarta administracja na potrzeby obywateli i

Bardziej szczegółowo

Publikacja zdjęć w sieci wykorzystanie Picasa Web Albums

Publikacja zdjęć w sieci wykorzystanie Picasa Web Albums Publikacja zdjęć w sieci wykorzystanie Picasa Web Albums Picasa Web Albums to jedno z najpopularniejszych miejsc do przechowywania i udostępniania fotografii w Internecie. Picasa Web Albums swoje powodzenie

Bardziej szczegółowo

REJESTRACJA, LOGOWANIE I USTAWIENIA PROFILU

REJESTRACJA, LOGOWANIE I USTAWIENIA PROFILU ZUS PRZEZ INTERNET KROK PO KROKU REJESTRACJA, LOGOWANIE I USTAWIENIA PROFILU REJESTRACJA I LOGOWANIE DLA ŚWIADCZENIOBIORCÓW DLA UBEZPIECZONYCH DLA PŁATNIKÓW SKŁADEK REJESTRACJA Rejestracja na Platformie

Bardziej szczegółowo

Przełom w koncepcjach rejestrów państwowych MSWiA

Przełom w koncepcjach rejestrów państwowych MSWiA Przełom w koncepcjach rejestrów państwowych MSWiA Michał MŁOTEK Wydział Bezpieczeństwa Infrastruktury Teleinformatycznej MSWiA BEZPIECZEŃSTWO Czym jest bezpieczeństwo, a czym nie jest? BEZPIECZEŃSTWO Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Projekt epuap obecny stan realizacji i plany na przyszłość

Projekt epuap obecny stan realizacji i plany na przyszłość Projekt epuap obecny stan realizacji i plany na przyszłość Waldemar Ozga Centrum Projektów Informatycznych MSWiA Projekt współfinansowany Agenda 1. Czym jest epuap 2. Korzyści z zastosowanie epuap 3. Funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNIK OBSŁUGI BUSINESSNET

PODRĘCZNIK OBSŁUGI BUSINESSNET PODRĘCZNIK OBSŁUGI BUSINESSNET. LOGOWANIE. AUTORYZACJA ZLECENIA. NOWY KLUCZ. PRZELEWY 5. ZLECENIA STAŁE 6. MODUŁ PRAWNY 7. DOSTĘP DO DEALINGNET 8. CERTYFIKAT KWALIFIKOWANY JAK ZALOGOWAĆ SIĘ DO BUSINESSNET

Bardziej szczegółowo

S P I S T R E Ś C I. Instrukcja obsługi

S P I S T R E Ś C I. Instrukcja obsługi S P I S T R E Ś C I Instrukcja obsługi 1. Podstawowe informacje o programie.................................................................................... 2 2. Instalacja programu.....................................................................................................

Bardziej szczegółowo

epuap Zakładanie konta organizacji

epuap Zakładanie konta organizacji epuap Zakładanie konta organizacji Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Jak założyć konto? Proces zakładania

Bardziej szczegółowo

Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji

Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji Outsourcing, czyli skrót angielskich wyrazów outsideresource-ing oznacza nie mniej, nie więcej, jak wykorzystywanie zasobów z zewnątrz. Coraz

Bardziej szczegółowo

Płatniku rozlicz PIT-11 przez internet! www.e-deklaracje.gov.pl

Płatniku rozlicz PIT-11 przez internet! www.e-deklaracje.gov.pl Płatniku rozlicz PIT-11 przez internet! www.e-deklaracje.gov.pl Dynamiczny rozwój technologii internetowych oraz postępująca komputeryzacja społeczeństwa mają swoje bezpośrednie konsekwencje także w sferze

Bardziej szczegółowo

Obsługa modułu. e-deklaracje. w programach WF-FaKir oraz WF-Gang. (opracował Przemysław Gola) 2014.12.19

Obsługa modułu. e-deklaracje. w programach WF-FaKir oraz WF-Gang. (opracował Przemysław Gola) 2014.12.19 Obsługa modułu e-deklaracje w programach WF-FaKir oraz WF-Gang (opracował Przemysław Gola) 2014.12.19 Zawartość skryptu: I. Czego potrzebujesz, aby wysyłać deklaracje podatkowe w formie elektronicznej?

Bardziej szczegółowo

REJESTRACJA, LOGOWANIE I USTAWIENIA PROFILU

REJESTRACJA, LOGOWANIE I USTAWIENIA PROFILU ZUS PRZEZ INTERNET KROK PO KROKU REJESTRACJA, LOGOWANIE I USTAWIENIA PROFILU REJESTRACJA I LOGOWANIE DLA ŚWIADCZENIOBIORCÓW DLA UBEZPIECZONYCH DLA PŁATNIKÓW SKŁADEK REJESTRACJA Rejestracja na Platformie

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA TECHNICZNO-TECHNOLOGICZNE SYSTEMU BUDOWANEGO W RAMACH PROJEKTU

ZAŁOŻENIA TECHNICZNO-TECHNOLOGICZNE SYSTEMU BUDOWANEGO W RAMACH PROJEKTU Projekt Rozwój elektronicznej administracji w samorządach województwa mazowieckiego wspomagającej niwelowanie dwudzielności potencjału województwa ZAŁOŻENIA TECHNICZNO-TECHNOLOGICZNE SYSTEMU BUDOWANEGO

Bardziej szczegółowo

Jaka jest przewaga elearningu nad tradycyjna formą nauki?

Jaka jest przewaga elearningu nad tradycyjna formą nauki? luty 04 pytania ogólne Jaka jest przewaga elearningu nad tradycyjna formą nauki? Multimedialne szkolenia są całkowicie dopasowane do indywidualnych potrzeb. Użytkownik samodzielnie określa tempo nauki,

Bardziej szczegółowo

Projekty realizowane przez CPI MSWiA

Projekty realizowane przez CPI MSWiA Projekty realizowane przez CPI MSWiA CPI MSWiA Państwowa jednostka budżetowa utworzona zarządzeniem Nr 11 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 stycznia 2008 r. (Dz. Urz. Ministra Spraw

Bardziej szczegółowo

Wszystko na temat wzoru dokumentu elektronicznego

Wszystko na temat wzoru dokumentu elektronicznego Stowarzyszenie PEMI Wszystko na temat wzoru dokumentu elektronicznego Czym jest, kto go tworzy, kto publikuje, kto może z niego skorzystać? Mirosław Januszewski, Tomasz Rakoczy, Andrzej Matejko 2007-07-25

Bardziej szczegółowo

pue.zus.pl ZUS PRZEZ INTERNET KROK PO KROKU ZGŁOSZENIE NOWEGO PRACOWNIKA

pue.zus.pl ZUS PRZEZ INTERNET KROK PO KROKU ZGŁOSZENIE NOWEGO PRACOWNIKA ZUS PRZEZ INTERNET KROK PO KROKU ZGŁOSZENIE NOWEGO PRACOWNIKA REJESTRACJA I LOGOWANIE DLA ŚWIADCZENIOBIORCÓW DLA UBEZPIECZONYCH DLA PŁATNIKÓW SKŁADEK Zaloguj się na pue.zus.pl. Przejdź do zakładki epłatnik.

Bardziej szczegółowo

URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO W LUBLINIE. Zakładanie konta w systemie epuap. Profil Zaufany.

URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO W LUBLINIE. Zakładanie konta w systemie epuap. Profil Zaufany. URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO W LUBLINIE Zakładanie konta w systemie epuap. Profil Zaufany. 28.05.2013 2 / 29 Spis treści 1. Cel dokumentu...4 2. Zakładanie konta w systemie epuap...5 Krok

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE EDYTA BARACZ Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE Społeczeństwo informacyjne to typ społeczeństwa, którego kształtowanie się ściśle związane

Bardziej szczegółowo

Płatnik PIT zmiany od 2015 roku

Płatnik PIT zmiany od 2015 roku zmiany od 2015 roku Program e-podatki Program e-podatki" jest zbiorem działań zmierzających do przeprowadzenia transformacji polskiej administracji podatkowej Są to działania organizacyjne, legislacyjne

Bardziej szczegółowo

Profil Zaufany epuap (PZ) Nowa metoda uwierzytelniania użytkowników systemów teleinformatycznych administracji publicznej

Profil Zaufany epuap (PZ) Nowa metoda uwierzytelniania użytkowników systemów teleinformatycznych administracji publicznej Profil Zaufany epuap (PZ) Nowa metoda uwierzytelniania użytkowników systemów teleinformatycznych administracji publicznej Mariusz Madejczyk Pełnomocnik Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ds. standaryzacji

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie profilu zaufanego na elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej (epuap) Szkolenie informatyczne

Funkcjonowanie profilu zaufanego na elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej (epuap) Szkolenie informatyczne Funkcjonowanie profilu zaufanego na elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej (epuap) Szkolenie informatyczne Agenda 1. Platforma epuap informacje ogólne, założenia, korzyści stosowania

Bardziej szczegółowo

e-administracja Uniwersytet Jagielloński Wydział Prawa i Administracji mgr inż.piotr Jarosz

e-administracja Uniwersytet Jagielloński Wydział Prawa i Administracji mgr inż.piotr Jarosz e-administracja Uniwersytet Jagielloński Wydział Prawa i Administracji mgr inż.piotr Jarosz Definicje e-administracji Elektroniczna administracja to wykorzystanie technologii informatycznych i telekomunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie przez Bank Pocztowy bezpiecznego podpisu elektronicznego do zawierania umów z Klientami

Wykorzystanie przez Bank Pocztowy bezpiecznego podpisu elektronicznego do zawierania umów z Klientami Wykorzystanie przez Bank Pocztowy bezpiecznego podpisu elektronicznego do zawierania umów z Klientami 19 lutego 2009 roku Misja Banku Pocztowego Uczynienie usług finansowych dostępnych i przystępnych dla

Bardziej szczegółowo

O PORTALU... 3 USŁUGI PUBLICZNE... 4 USŁUGI SPERSONALIZOWANE... 5

O PORTALU... 3 USŁUGI PUBLICZNE... 4 USŁUGI SPERSONALIZOWANE... 5 SPIS TREŚCI O PORTALU... 3 Część Publiczna... 3 Część Spersonalizowana... 3 Autentykacja... 3 USŁUGI PUBLICZNE... 4 Wyszukiwanie informacji podatkowych... 4 Sprawdzenie numeru PESEL swojego nowonarodzonego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZESYŁANIA FAKTUR W FORMIE ELEKTRONICZNEJ

REGULAMIN PRZESYŁANIA FAKTUR W FORMIE ELEKTRONICZNEJ REGULAMIN PRZESYŁANIA FAKTUR W FORMIE ELEKTRONICZNEJ 1 Podstawa prawna Podstawą prawną przesyłania faktur w formie elektronicznej jest Ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U.

Bardziej szczegółowo

Grupa: urzędnicy JST (operator przyjmujący wnioski w urzędzie)

Grupa: urzędnicy JST (operator przyjmujący wnioski w urzędzie) Grupa: urzędnicy JST (operator przyjmujący wnioski w urzędzie) Pokazanie urzędnikowi JST: Jak stworzyć konto i zalogować się w systemie CEIDG (zarządzanie kontem), Możliwości wprowadzania do systemu CEIDG

Bardziej szczegółowo

1. Zakładanie konta, logowanie

1. Zakładanie konta, logowanie Instrukcja obsługi korzystania z platformy informacyjnej na rzecz LPPS współfinansowanego z EFS w ramach projektu Model współpracy międzysektorowej Lubelskiego Porozumienia Publiczno Społecznego. Platforma

Bardziej szczegółowo

e-awizo SYSTEM POTWIERDZANIA DORĘCZEŃ POCZTY ELEKTRONICZNEJ

e-awizo SYSTEM POTWIERDZANIA DORĘCZEŃ POCZTY ELEKTRONICZNEJ e-awizo SYSTEM POTWIERDZANIA DORĘCZEŃ POCZTY ELEKTRONICZNEJ www.e-awizo.pl BrainSoft sp. z o. o. ul. Bolesława Chrobrego 14/2 65-052 Zielona Góra tel.68 455 77 44 fax 68 455 77 40 e-mail: biuro@brainsoft.pl

Bardziej szczegółowo

Zbiory danych powstające w Internecie. Maciej Wierzbicki

Zbiory danych powstające w Internecie. Maciej Wierzbicki Zbiory danych powstające w Internecie Maciej Wierzbicki 17 marca 2009 Na podstawie art. 2 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz na podstawie art. 12 Ustawy z dnia 29

Bardziej szczegółowo

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie informatycznej. Zadaniem systemu jest rejestracja i przechowywanie

Bardziej szczegółowo

1.2 Prawa dostępu - Role

1.2 Prawa dostępu - Role Portlet Użytkownik Login Uprawnienie Rola Kontekst podmiotu Okno w serwisie portalu, udostępniające konkretne usługi lub informacje, na przykład kalendarz lub wiadomości Jest to osoba korzystająca z funkcjonalności

Bardziej szczegółowo

Podręcznik instalacji i konfiguracji aplikacji 7 Office Ship Control dla Microsoft Office 2007 i 2010. Siódemka S.A. Warszawa, dnia 06.02.20112r.

Podręcznik instalacji i konfiguracji aplikacji 7 Office Ship Control dla Microsoft Office 2007 i 2010. Siódemka S.A. Warszawa, dnia 06.02.20112r. Podręcznik instalacji i konfiguracji aplikacji 7 Office Ship Control dla Microsoft Office 2007 i 2010 Siódemka S.A. Warszawa, dnia 06.02.20112r. 1 Spis treści: 1. Przed instalacją aplikacji 7 Office Ship

Bardziej szczegółowo

MOJA FIRMA PLUS. bankowość elektroniczna dla małych i średnich firm

MOJA FIRMA PLUS. bankowość elektroniczna dla małych i średnich firm MOJA FIRMA PLUS bankowość elektroniczna dla małych i średnich firm Co to jest pakiet Moja Firma Plus? Usługa bankowości elektronicznej MOJA FIRMA PLUS umożliwia łatwy i szybki dostęp do rachunków za pomocą

Bardziej szczegółowo

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej Instrukcja użytkownika Profil Zaufany wersja 02-02. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji ul. Batorego 5, 02-591 Warszawa www.epuap.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Grupa: przedsiębiorcy

Grupa: przedsiębiorcy Grupa: przedsiębiorcy Informacje wstępne Dostęp anonimowy/autoryzowany Zakładanie konta w CEIDG - Wybór sposobu dostępu do systemu - Wybór certyfikatu - Logowanie epuap - Weryfikacja i uzupełnienie danych

Bardziej szczegółowo

BIBLIOTEKA CYFROWA JAKO KONTENER TREŚCI DLA PORTALI INTERNETOWYCH. DLIBRA & DRUPAL DWA SYSTEMY, JEDNA WITRYNA.

BIBLIOTEKA CYFROWA JAKO KONTENER TREŚCI DLA PORTALI INTERNETOWYCH. DLIBRA & DRUPAL DWA SYSTEMY, JEDNA WITRYNA. BIBLIOTEKA CYFROWA JAKO KONTENER TREŚCI DLA PORTALI INTERNETOWYCH. DLIBRA & DRUPAL DWA SYSTEMY, JEDNA WITRYNA. Michał Kwiatkowski Piotr Grzybowski Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe II Konferencja

Bardziej szczegółowo

BGK@24Biznes Pierwsze kroki w systemie 2014-11-27 2011-11-21

BGK@24Biznes Pierwsze kroki w systemie 2014-11-27 2011-11-21 BGK@24Biznes Pierwsze kroki w systemie 2014-11-27 2011-11-21 BGK@24Biznes Dziękujemy Państwu za wybranie usługi bankowości elektronicznej Banku Gospodarstwa Krajowego BGK@24Biznes. Nasz system bankowości

Bardziej szczegółowo

E-faktura Sage. nasz pomysł na e-fakturę. WERCOM Sp. z o.o. Złoty Autoryzowany Partner Sage, tel. 61 868 22 08, biuro@wercom.pl, www.wercom.

E-faktura Sage. nasz pomysł na e-fakturę. WERCOM Sp. z o.o. Złoty Autoryzowany Partner Sage, tel. 61 868 22 08, biuro@wercom.pl, www.wercom. E-faktura Sage nasz pomysł na e-fakturę Czym jest e-faktura w Sage? Korzyści zastosowania standardu e-faktury Sage PDF + metadane czytelność dla ludzi i systemów IT Metadane w postaci XML łatwa weryfikacja

Bardziej szczegółowo

Instrukcja składania wniosków do RIS Instrukcja użytkownika

Instrukcja składania wniosków do RIS Instrukcja użytkownika Ostatnia aktualizacja: 2015-07-28 Instrukcja użytkownika Spis treści Rozdział I 1 1.1 Składanie wniosku... do Rejestru Instytucji Szkoleniowych 1 1.2 Obsługa wniosków... na praca.gov.pl 3 1.3 Wypełnienie

Bardziej szczegółowo

BUDOWA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU WSPOMAGANIA ZARZĄDZANIA W ADMINISTRACJI W URZĘDZIE MIASTA I GMINY SIEWIERZ

BUDOWA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU WSPOMAGANIA ZARZĄDZANIA W ADMINISTRACJI W URZĘDZIE MIASTA I GMINY SIEWIERZ Miasto i Gmina Siewierz - http://www.siewierz.pl/ Data umieszczenia informacji: 2011-04-28 19:17:42 BUDOWA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU WSPOMAGANIA ZARZĄDZANIA W ADMINISTRACJI W URZĘDZIE MIASTA I GMINY SIEWIERZ

Bardziej szczegółowo

Instrukcja. Elektronicznej Skrzynki Podawczej

Instrukcja. Elektronicznej Skrzynki Podawczej Instrukcja Elektronicznej Skrzynki Podawczej Podstawowe funkcje elektronicznej skrzynki podawczej 1. Możliwość składania do urzędu podań w formie elektronicznej (zarówno w postaci przygotowanych przez

Bardziej szczegółowo

ActiveXperts SMS Messaging Server

ActiveXperts SMS Messaging Server ActiveXperts SMS Messaging Server ActiveXperts SMS Messaging Server to oprogramowanie typu framework dedykowane wysyłaniu, odbieraniu oraz przetwarzaniu wiadomości SMS i e-mail, a także tworzeniu własnych

Bardziej szczegółowo

WYJAŚNIENIA NR 2 TREŚCI SIWZ

WYJAŚNIENIA NR 2 TREŚCI SIWZ CPI-ZZP-2244-40-495/13 Warszawa, dnia 24 stycznia 2013 roku Wykonawcy, którzy pobrali SIWZ w postępowaniu nr 40-CPI-ZZP-2244/12 Działając na podstawie art. 38 ust. 1a, ust. 2 i ust. 4 w zw. z art. 12a

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNIK OBSŁUGI BUSINESSNET

PODRĘCZNIK OBSŁUGI BUSINESSNET PODRĘCZNIK OBSŁUGI BUSINESSNET. LOGOWANIE. AUTORYZACJA ZLECENIA. NOWY KLUCZ. PRZELEWY 5. ZLECENIA STAŁE 6. MODUŁ PRAWNY 7. DOSTĘP DO DEALINGNET 8. ANKIETA MIFID 9. CERTYFIKAT KWALIFIKOWANY JAK ZALOGOWAĆ

Bardziej szczegółowo

Prawne obowiązki w zakresie udostępniania informacji spoczywające na barkach samorządów lokalnych i jednostkach administracji publicznej

Prawne obowiązki w zakresie udostępniania informacji spoczywające na barkach samorządów lokalnych i jednostkach administracji publicznej Prawne obowiązki w zakresie udostępniania informacji spoczywające na barkach samorządów lokalnych i jednostkach administracji publicznej Konferencja Miasta w Internecie Gdańsk, 30.05-01.06.2012 r. Jacek

Bardziej szczegółowo

Zaloguj się na pue.zus.pl. Uruchom aplikację epłatnik, wybierając zakładkę o tej nazwie.

Zaloguj się na pue.zus.pl. Uruchom aplikację epłatnik, wybierając zakładkę o tej nazwie. ZUS PRZEZ INTERNET KROK PO KROKU OBSŁUGA ROZLICZEŃ/ PODPISYWANIE I WYSYŁKA DOKUMENTÓW DO ZUS REJESTRACJA I LOGOWANIE DLA ŚWIADCZENIOBIORCÓW DLA UBEZPIECZONYCH DLA PŁATNIKÓW SKŁADEK Zaloguj się na. Uruchom

Bardziej szczegółowo

System Informatyczny dla Administracji Samorządowej SIDAS - narzędzie zarządzania dokumentacją, procesami i budżetem w jst Kuba Lewicki

System Informatyczny dla Administracji Samorządowej SIDAS - narzędzie zarządzania dokumentacją, procesami i budżetem w jst Kuba Lewicki System Informatyczny dla Administracji Samorządowej SIDAS - narzędzie zarządzania dokumentacją, procesami i budżetem w jst Kuba Lewicki System Informatyczny dla Administracji Samorządowej SIDAS - narzędzie

Bardziej szczegółowo

Podpis elektroniczny. ale nie od strony X.509 schematu dla certyfikatów kluczy publicznych służącego do budowania hierarchicznej struktury PKI

Podpis elektroniczny. ale nie od strony X.509 schematu dla certyfikatów kluczy publicznych służącego do budowania hierarchicznej struktury PKI Podpis elektroniczny ale nie od strony X.509 schematu dla certyfikatów kluczy publicznych służącego do budowania hierarchicznej struktury PKI Podpis elektroniczny Podpis elektroniczny - to narzędzie

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Z dnia 2016 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej

Z dnia 2016 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej ROZPORZĄDZENIE Projekt 03.06.2016 r. MINISTRA CYFRYZACJI 1) Z dnia 2016 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej Na podstawie art. 19a ust.

Bardziej szczegółowo

Popularyzacja podpisu elektronicznego w Polsce

Popularyzacja podpisu elektronicznego w Polsce Popularyzacja podpisu elektronicznego w Polsce Rola administracji w budowaniu gospodarki elektronicznej Warszawa, 25 września 2006 r. Poruszane tematy Wprowadzenie i kontekst prezentacji Rola administracji

Bardziej szczegółowo

ZETO Koszalin Sp. z o.o.

ZETO Koszalin Sp. z o.o. Izabela Wrzeszcz Dział Nowych Usług ZETO Koszalin Sp. z o.o. Zakład Elektronicznej Techniki Obliczeniowej Sp. z o.o. Firma powstała w 1967 roku Największa firma informatyczna w regionie PomorzaŚrodkowego

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do PKI. 1. Wstęp. 2. Kryptografia symetryczna. 3. Kryptografia asymetryczna

Wprowadzenie do PKI. 1. Wstęp. 2. Kryptografia symetryczna. 3. Kryptografia asymetryczna 1. Wstęp Wprowadzenie do PKI Infrastruktura klucza publicznego (ang. PKI - Public Key Infrastructure) to termin dzisiaj powszechnie spotykany. Pod tym pojęciem kryje się standard X.509 opracowany przez

Bardziej szczegółowo

Integracja z modułem komunikacyjnym

Integracja z modułem komunikacyjnym Integracja z modułem komunikacyjnym Dokument zawiera opis procesu wysyłania aktów do ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym za pomocą programu Legislator. Data dokumentu:14 grudnia 2012 Wersja: 2.1.0.27

Bardziej szczegółowo

E-fakturowanie. Jarosław Pilarczyk, TA Group Sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone.

E-fakturowanie. Jarosław Pilarczyk, TA Group Sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone. E-fakturowanie Jarosław Pilarczyk, TA Group Sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone. Co to jest e-faktura? E-faktura (faktura elektroniczna): E-faktura (faktura elektroniczna) -to 1. faktura jest zapisana

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13 czerwca 2014 r. Poz. 778 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI 1) z dnia 5 czerwca 2014 r.

Warszawa, dnia 13 czerwca 2014 r. Poz. 778 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI 1) z dnia 5 czerwca 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 13 czerwca 2014 r. Poz. 778 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI 1) z dnia 5 czerwca 2014 r. w sprawie zasad potwierdzania, przedłużania

Bardziej szczegółowo

Prawne i techniczne aspekty uznawania dokumentów elektronicznych z perspektywy skrzynki.

Prawne i techniczne aspekty uznawania dokumentów elektronicznych z perspektywy skrzynki. Prawne i techniczne aspekty uznawania dokumentów elektronicznych z perspektywy skrzynki. Andrzej Ruciński Grzegorz Klasa Członek Zarządu Szef Projektu arucinski@unizeto.pl gklasa@unizeto.pl 2. Systemy

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z aplikacji mobilnej Stream.pl I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

Regulamin korzystania z aplikacji mobilnej Stream.pl I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Regulamin korzystania z aplikacji mobilnej Stream.pl I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1.1. Niniejszy regulamin, zwany dalej Regulaminem, określa zasady korzystania z aplikacji mobilnej Stream.pl, pobieranej i uruchomianej

Bardziej szczegółowo

Platforma epuap. Igor Bednarski kierownik projektu epuap2 CPI MSWiA. Kraków, 16.05.2011 r.

Platforma epuap. Igor Bednarski kierownik projektu epuap2 CPI MSWiA. Kraków, 16.05.2011 r. Platforma epuap Igor Bednarski kierownik projektu epuap2 CPI MSWiA Kraków, 16.05.2011 r. Agenda 1. Czym jest epuap 2. Cele projektu epuap2 3. Możliwości portalu 4. Komunikacja poprzez epuap 5. Stan zaawansowania

Bardziej szczegółowo

Pobierz dane z Programu PŁATNIKA. e-deklaracji

Pobierz dane z Programu PŁATNIKA. e-deklaracji Pobierz dane z Programu PŁATNIKA do e-deklaracji 1 epp.net ComSoft Radom 2014 (eksport Płatnik do e-deklaracje) Instrukcja Obsługi ZIiA ComSoft Radom 2 Spis: Wstęp 4 Prawa autorskie 5 Wymagania techniczne

Bardziej szczegółowo

Regulamin Świadczenia Usług Drogą Elektroniczną przez WEKTOR-ZYSKU.PL Sp. z o.o.

Regulamin Świadczenia Usług Drogą Elektroniczną przez WEKTOR-ZYSKU.PL Sp. z o.o. Regulamin Świadczenia Usług Drogą Elektroniczną przez WEKTOR-ZYSKU.PL Sp. z o.o. 1 Definicje 1. Właściciel Serwisu WEKTOR-ZYSKU.PL Sp. z o.o. - Broker - z siedzibą w Krakowie (30-535) przy ulicy Rękawka

Bardziej szczegółowo

akcja PIT-11 Płatniku rozlicz PIT-11 przez internet!

akcja PIT-11 Płatniku rozlicz PIT-11 przez internet! akcja PIT-11 Płatniku rozlicz PIT-11 przez internet! e-deklaracje Dynamiczny rozwój technologii internetowych oraz postępująca komputeryzacja społeczeństwa mają swoje bezpośrednie konsekwencje także w

Bardziej szczegółowo

Wirtualna tożsamość w realnym świecie w obliczu nowych usług zaufania i identyfikacji elektronicznej 26.09.2013

Wirtualna tożsamość w realnym świecie w obliczu nowych usług zaufania i identyfikacji elektronicznej 26.09.2013 Wirtualna tożsamość w realnym świecie w obliczu nowych usług zaufania i identyfikacji elektronicznej 26.09.2013 Agenda 1. Wprowadzenie do wirtualnej tożsamości 2. Wirtualna tożsamość z perspektywy PKI

Bardziej szczegółowo

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej - załatw sprawy administracyjne drogą elektroniczną.

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej - załatw sprawy administracyjne drogą elektroniczną. elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej - załatw sprawy administracyjne drogą elektroniczną. Co to jest epuap? epuap (elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej) ogólnopolska

Bardziej szczegółowo

Demokracja elektroniczna (e-demokracja) to rządy demokratyczne z wykorzystaniem elektronicznych technologii komunikacyjnych.

Demokracja elektroniczna (e-demokracja) to rządy demokratyczne z wykorzystaniem elektronicznych technologii komunikacyjnych. Demokracja elektroniczna (e-demokracja) to rządy demokratyczne z wykorzystaniem elektronicznych technologii komunikacyjnych. W szerszym znaczeniu termin "demokracja elektroniczna" obejmuje również elektroniczny

Bardziej szczegółowo

Płatnik PIT zmiany od 2015 roku

Płatnik PIT zmiany od 2015 roku zmiany od 2015 roku Od 1 stycznia 2015 r. weszły w życie nowe obowiązki wynikające ze zmian do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mające zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2014

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów Departament Rozwoju Systemów Informatycznych Leszek Sołdan Z-ca Dyrektora Departamentu Rozwoju Systemów Informatycznych e-administracja Rola administracji w kształtowaniu towaniu

Bardziej szczegółowo

Wzorcowy załącznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomiędzy Firmą A oraz Firmą B

Wzorcowy załącznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomiędzy Firmą A oraz Firmą B Załącznik Nr 1 Wzorcowy załącznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomiędzy Firmą A oraz Firmą B Wersja 1.0 Na podstawie: Europejskiej Modelowej Umowy o EDI (w skrócie:

Bardziej szczegółowo

Internet Banking- -aktywacja usługi Bilix/Invooboll

Internet Banking- -aktywacja usługi Bilix/Invooboll Novum Bank Enterprise NOE Internet Banking- -aktywacja usługi Bilix/Invooboll Podręcznik użytkownika wersja 001 1. Jak uaktywnić usługę BILIX/Invoobill w banku BILIX to usługa ułatwiająca szybkie i wygodne

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej

Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Marcin HENRYKOWSKI Nr albumu: 158069 Praca magisterska na kierunku Informatyka Archiwizacja

Bardziej szczegółowo

PetroManager NET jest programem sterującym automatyką stacji paliw z funkcją zdalnego zarządzania.

PetroManager NET jest programem sterującym automatyką stacji paliw z funkcją zdalnego zarządzania. PETROCONSULTING Sp. z o.o., ul. Makowa 16, 86-300 Grudziądz, tel./fax: 56 4622 622 www.petroconsulting.pl e-mail: biuro@petroconsulting.pl Posiadamy Certyfikat ISO 9001:2009 Dlaczego warto wybrać firmę

Bardziej szczegółowo

Przewodnik użytkownika

Przewodnik użytkownika STOWARZYSZENIE PEMI Przewodnik użytkownika wstęp do podpisu elektronicznego kryptografia asymetryczna Stowarzyszenie PEMI Podpis elektroniczny Mobile Internet 2005 1. Dlaczego podpis elektroniczny? Podpis

Bardziej szczegółowo

Krok po kroku płatnika Elektroniczne składanie deklaracji przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych w 2014 r. dalej

Krok po kroku płatnika Elektroniczne składanie deklaracji przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych w 2014 r. dalej Krok po kroku płatnika Elektroniczne składanie deklaracji przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych w 2014 r. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa www.finanse.mf.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Elementy budujące zaufanie pomiędzy Sprzedawcą a Klientem

Elementy budujące zaufanie pomiędzy Sprzedawcą a Klientem Elementy budujące zaufanie pomiędzy Sprzedawcą a Klientem Wszystkie prawa zastrzeżone Na celowniku sprzedawcy muszą znaleźć się cele biznesowe klienta, a jego działania muszą koncentrować się wokół tego,

Bardziej szczegółowo

Kraków, 2 kwietnia 2004 r.

Kraków, 2 kwietnia 2004 r. Realizacja projektu Rozbudowa systemów elektronicznej administracji w Małopolsce w kontekście Wrót Małopolski oraz E-PUAP Kraków, 2 kwietnia 2004 r. 1 Agenda Podstawowe założenia Miejsce Wrót Małopolski

Bardziej szczegółowo

FAQ Systemu EKOS. 1. Jakie są wymagania techniczne dla stanowiska wprowadzania ocen?

FAQ Systemu EKOS. 1. Jakie są wymagania techniczne dla stanowiska wprowadzania ocen? 27.06.11 FAQ Systemu EKOS 1. Jakie są wymagania techniczne dla stanowiska wprowadzania ocen? Procedura rejestracji ocen wymaga podpisywania protokołów (w postaci wypełnionych formularzy InfoPath Forms

Bardziej szczegółowo

Nasz klient, nasz Pan?

Nasz klient, nasz Pan? przemyślane rozwiązania Nasz klient, nasz Pan? Nazwa przykładowego klienta Nie Propozycja ściemniaj! współpracy Co podać? 5 powodów dla których miałbym tu coś zamówić Mniejszy lub większy kryzys spotka

Bardziej szczegółowo

Serwer druku w Windows Server

Serwer druku w Windows Server Serwer druku w Windows Server Ostatnimi czasy coraz większą popularnością cieszą się drukarki sieciowe. Często w domach użytkownicy posiadają więcej niż jedno urządzenie podłączone do sieci, z którego

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA NOWOCZESNA POLSKA

FUNDACJA NOWOCZESNA POLSKA Warszawa, 21.02.2013 roku Fundacja Nowoczesna Polska ul. Marszałkowska 84/92, lok. 125 Szanowny Pan Bogdan Zdrojewski Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Departament Własności Intelektualnej

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów

Ministerstwo Finansów Ministerstwo Finansów System e-deklaracje Instrukcja użytkownika Wersja 1.00 1/21 SPIS TREŚCI I. INFORMACJE OGÓLNE...3 WYMAGANIA NIEZBĘDNE DO SKŁADANIA DEKLARACJI ZA POMOCĄ INTERAKTYWNYCH FORMULARZY...3

Bardziej szczegółowo

adw. Łukasz Przebindowski Biuro Prawne KAMSOFT S.A.

adw. Łukasz Przebindowski Biuro Prawne KAMSOFT S.A. adw. Łukasz Przebindowski Biuro Prawne KAMSOFT S.A. Z problematyką EDM związane są przede wszystkim następujące akty prawne: Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i RPP (rozdział 7 Prawo

Bardziej szczegółowo

Prawa obywatela w Internecie

Prawa obywatela w Internecie W T Y M N U M E R Z E: epuap 2-10 Prawa obywatela w Internecie Newsletter nr 12 luty 2014 Projekt realizowany przy wsparciu Szwajcarii w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi

Bardziej szczegółowo

Architektura korporacyjna państwa a nowoczesna administracja publiczna

Architektura korporacyjna państwa a nowoczesna administracja publiczna Architektura korporacyjna państwa a nowoczesna administracja publiczna Prof. SGH, dr hab. Andrzej Sobczak Kierownik Zakładu Zarządzania Informatyką Instytut Informatyki i Gospodarki Cyfrowej SGH Kilka

Bardziej szczegółowo

PROFESJONALNE SYSTEMY INFORMATYCZNE

PROFESJONALNE SYSTEMY INFORMATYCZNE INTERNETOWE BIURO OBSŁUGI INTERESANTA (iboi) Ustawa i BIP precyzuje zasady i warunki umieszczania ważnych urzędowych informacji w Internecie. Ustawodawca określił strukturę informacyjną BIP. Jak wiadomo

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika

Podręcznik użytkownika Podręcznik użytkownika Centrum rozliczeniowe UPS 2015 United Parcel Service of America, Inc. Nazwa UPS, marka UPS i kolor brązowy są znakami towarowymi firmy United Parcel Service of America, Inc. Wszelkie

Bardziej szczegółowo

Regulamin. świadczenia usług certyfikacyjnych przez Powiatowe Centrum Certyfikacji. Wprowadzenie

Regulamin. świadczenia usług certyfikacyjnych przez Powiatowe Centrum Certyfikacji. Wprowadzenie Załącznik do uchwały nr 175/2011 Zarządu Powiatu w Chełmie z dnia 29 grudnia 2011 r. Regulamin świadczenia usług certyfikacyjnych przez Powiatowe Centrum Certyfikacji Wprowadzenie Powiatowe Centrum Certyfikacji

Bardziej szczegółowo

Początek formularza Dół formularza

Początek formularza Dół formularza Polityka prywatności Polityka prywatności www.narzedziak24.pl Początek formularza Dół formularza Podanie danych osobowych, a także zgoda na ich przetwarzanie są całkowicie dobrowolne. Wszelkie przekazane

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. 1 Postanowienia ogólne

REGULAMIN. 1 Postanowienia ogólne REGULAMIN 1 Postanowienia ogólne Niniejszy Regulamin określa zakres i warunki świadczenia usług za pośrednictwem systemu elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (epuap), mając na uwadze,

Bardziej szczegółowo

Komunikacja elektroniczna z podmiotami pełniącymi zadania publiczne

Komunikacja elektroniczna z podmiotami pełniącymi zadania publiczne Komunikacja elektroniczna z podmiotami pełniącymi zadania publiczne - architektura referencyjna Wrocław, 29.11.2006 Plan prezentacji I. Uwarunkowania prawne II. Pierwowzory III. Propozycja rozwiązania

Bardziej szczegółowo

CEPiK 2.0 - co się zmieni w stacjach kontroli pojazdów

CEPiK 2.0 - co się zmieni w stacjach kontroli pojazdów Departament Ewidencji Państwowych CEPiK 2.0 - co się zmieni w stacjach kontroli pojazdów Data publikacji 20.11.2015 wersja 1.0 msw.gov.pl 1/10 Spis treści Zmiany od nowego roku... 3 Założenia nowelizacji...

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI

POLITYKA PRYWATNOŚCI POLITYKA PRYWATNOŚCI Polityka prywatności alestruny.pl Podanie danych osobowych, a także zgoda na ich przetwarzanie są całkowicie dobrowolne. Wszelkie przekazane nam dane osobowe są przetwarzane wyłącznie

Bardziej szczegółowo