Reakcje roślin na światło

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Reakcje roślin na światło"

Transkrypt

1 Wykład Percepcja sygnałów środowiskowych i ruchy roślin Sygnały środowiskowe odbierane przez rośliny - światło (kierunek, natężenie, czas trwania) - temperatura - pole grawitacyjne - pożywienie (woda, minerały) - stymulacja mechaniczna (dotyk) Reakcje roślin na światło Światło, poza energią, dostarcza roślinie kilku informacji - roślina rejestruje jaka jest ilość, jakość, kierunek i czas działania światła Trzy grupy reakcji rośliny na światło: Fotomorfogeneza reakcje rozwojowe regulowane światłem Reakcje fotoperiodyczne reakcje rośliny na czas trwania okresu światła i ciemności Fototropizm i fototaksja ruchy roślin wywołane bodźcami świetlnymi Roślina posiada kilka rodzajów receptorów światła Roślinne receptory światła (fotoreceptory) w odróżnieniu od barwników fotosyntetycznych służą odbieraniu sygnałów środowiskowych fitochromy (PHY) kryptochromy (RY) fototropiny (PHOT) flawoproteiny z rodziny Zeitlupe (ZTL) fotoreceptory UV-B (ULI3) Fotoreceptory są chromoproteinami 1

2 Budowa chromoforu i widma fitochromów Budowa cząsteczek fitochromów fikobilina chromofor PAS (ang. Per-Arnt-Sim); HKLD (ang. Histidyne Kinase-Related Domain) Pod wpływem światła czerwonego i dalekiej czerwieni fitochromy A, B,, D, E zmieniają konformację (fotokonwersja, fototransformacja) PAS PAS HKLD red właściwości spektralne dimeryzacja Pr far red Pfr Transdukcja sygnału aktywność biologiczna Fitochromy występują w kilku izoformach: Fitochrom A (PHYA) fitochrom labilny (łatwo ulega degradacji) Fitochromy B,, D, E (PHYB,, D, E) fitochromy stabilne Rewersja ciemniowa prowadzi to do aktywacji szlaku sygnałowego Fotokonwersja jest (foto)odwracalna Fitochromy funkcjonują jako dimery Dimery fitochromowe pteryna Kryptochromy flawina (FAD) Fototropiny PHOT1 (PH1 non phototropic hypocotyl) PHOT2 (PL1 - PH1-Like) PHR DAS PHR - photolyase homology region DQXVP---E/D---STAES ry1 ry2 LOV1 (PAS) LOV2 (PAS) Grupa chromoforowa: FM mononukleotyd flawinowy A kinaza PHR ry3 LOV Light, Oxygen, Voltage Sekwencja kierująca białko do chloroplastów i mitochondriów Schemat budowy polipeptydów ry1, ry2 i ry3 Widmo absorpcyjne fototropin 2

3 Flawoproteiny z rodziny Zeitlupe Udział fitochromów, kryptochromów i fototropin w regulacji różnych procesów wzrostu i rozwoju LOV F-BOX SZEŚĆ POWT. KELH 73% 70% 80% ZTL (ZEITLUPE) LOV F-BOX SZEŚĆ POWT. KELH 76% 68% 72% FKF1 (FLAVI BIDIG, KELH REAPEAT, F-BOX) LOV F-BOX SZEŚĆ POWT. KELH LKP2 (LOV, KELH PROTEI 2) Wartości wyrażone w procentach przedstawiają stopień homologii pomiędzy poszczególnymi domenami białek z rodziny Zeitlupe. Zegar biologiczny - fotoperiodyzm XVIII w. Karol Linneusz Zegar kwiatowy https://www.ezi.edu.pl/showcasefiles/res_1578_1.ppt Zegar biologiczny wewnętrzny oscylator, zespół sterowanych genami procesów biochemicznych zachodzących w komórkach i tkankach organizmu umożliwiający ciągły pomiar czasu, niezależnie od zmian w środowisku zewnętrznym. Jest to mechanizm pozwalający na synchronizację procesów życiowych organizmów do cyklicznie powtarzających się zmian w zewnętrznych warunkach środowiska. Wytwarzanie rytmu zegara biologicznego związane jest z rytmiczną ekspresją genów zegarowych. WAPŃ FOSFORYLAJA BIAŁEK RUH HLOROPLASTÓW OTWIERAIE I ZAMYKAIE APARATÓW SZPARKOWYH ROZWÓJ SIEWEK EKSPRESJA GEÓW WZROST SIEWEK KWITIEIE OTWIERAIE I ZAMYKAIE KWIATÓW 3

4 Fotoperiodyzm fizjologiczna reakcja organizmu na zmianę czasu trwania okresów ciemności i światła w rytmie okołodobowym (fotoperiod) związana z działaniem zegara biologicznego. Aby zakwitnąć rośliny potrzebują odpowiedniego fotoperiodu - jest rośliną dnia krótkiego (SDP) - do kwitnienia jest jej konieczna długa noc Jakim typem reakcji fotoperiodycznej cechuje się chryzantema? PHY RY ZTL Zegar biologiczny ogólny model Sygnały wejściowe (światło, temperatura) WEWĘTRZY OSYLATOR Elementy pozytywne Elementy negatywne Sygnały wyjściowe (białka) ekspresja genów, ruchy chloroplastów Oscylator wewnętrzny zegara okołodobowego Rytmiczne zmiany ekspresji genów związanych z zegarem 4

5 TO1 aktywuje geny LHY/A1 następnego poranka Jak to działa? Aktywacja genów lhy/cca1 przez światło (nastawianie fazy oscylatora) poranek LHY/A1 wiąże się do elementu wieczornego w promotorze genu toc1 blokując jego ekspresję Ruchy roślin Ruch rośliny jest wynikiem jej reakcji na bodźce środowiska wewnętrznego lub zewnętrznego Zdolność do reagowania rośliny jest uwarunkowana genetycznie Stopień wrażliwości zależy od natężenia bodźca Ruch roślin w odróżnieniu od zwierząt ma charakter stacjonarny, poruszają się organy a nie cała roślina wieczór Typy mechanizmów ruchów roślin MEHAIZM WZROSTOWY nierównomierny wzrost dwóch przeciwległych stron organu rośliny wywoływany jest działaniem auksyn stymulujących wzrost komórek po jednej stronie organu i hamującym ich wzrost po drugiej stanowi zasadniczy mechanizm tropizmów i niektórych nastii MEHAIZM TURGOROWY opiera się na zmianach ciśnienia turgorowego w komórkach w konsekwencji zmiana ciśnienia prowadzi do zmiany wielkości komórki obniżenie ciśnienia jest równoznaczne ze zmniejszeniem rozmiarów komórki o elastycznych ścianach podniesienie ciśnienia wywołuje reakcję odwrotną powiększenie komórki mechanizm ten jest podstawą większości ruchów nastycznych Rodzaje ruchów roślin TROPIZMY ruchy organów roślinnych o charakterze kierunkowym (zależne od kierunku z którego działa bodziec) tropizm dodatni (+) ruch (wygięcie) w kierunku bodźca tropizm ujemny (-) ruch w kierunku przeciwnym do działania bodźca są to ruchy mające charakter wzrostowy ASTIE ruchy organów roślinnych niezależnymi od kierunku działania bodźca możliwości takich ruchów są zależne od budowy organów najczęściej mają charakter turgorowy a nie wzrostowy TAKSJE są swobodnymi ruchami w przestrzeni, ukierunkowane są bodźcami (taksje + i -) ruchy takie wykonują całe organizmy np. pływki glonów, gamety mszaków i paprotników czy pierwotniaki RUHY UTAYJE ruchy kołowe lub wahadłowe u młodych roślin powodowane są nierównomiernym wzrostem ich organów, np. ruchy wąsów czepnych umożliwiające roślinie szukanie podpory jest to przykład ruchu niezależnego od działania bodźca zewnętrznego RUHY ROŚLI POLEGAJĄ A OBRAAIU SIĘ, WYGIAIU I SKRĘAIU ORGAÓW Rodzaje ruchów roślin Bodźce wywołujące ruchy roślin RODZAJ BODŹA TROPIZMY ASTIE Światło fototropizm fotonastia Grawitacja geotropizm Subst. chemiczne chemotropizm chemonastia Woda hydrotropizm Temperatura termotropizm termonastia Mechaniczne (dotyk) tigmotropizm sejsmonastia Rytm dobowy nyktinastia 5

6 Fototropizmy Fototropizmy Wyższe stężenie auksyny. Bardziej wydłużone komórki Auksyna o to jest plagiotropizm? Jednostronne oświetlenie zmienia stężenie auksyn po obu stronach rośliny. Receptory w fototropizmie Geotropizm (grawitropizm) reakcja rośliny na grawitację Geotropizm ujemny pędu Geotropizm dodatni korzenia Korzenie ustawiają się zgodnie z kierunkiem linii sił pola grawitacyjnego, pędy przeciwnie Fizjologia grawitropizmu Transport auksyny w korzeniu Wpływ auksyny na wzrost korzeń a b pęd Po 30 min. Redystrybucja auksyn do spodniej części korzenia powoduje spowolnienie wzrostu komórek. W górnej części komórki rosną normalnie. Auksyna w stężeniach stymulujących wzrost komórek pędu hamuje wzrost komórek korzenia (odcinek a-b) 6

7 Mechanizm percepcji bodźca Tigmonastia (sejsmonastia) u mimozy reakcja rośliny na dotyk Mimoza wyróżnia się niezwykłą czułością na dotyk. Po dotknięciu jej liście gwałtownie składają się a łodyżki wiotczeją. Tak samo roślina reaguje na brak światła słonecznego (czyli w nocy) Dzieje się tak dzięki regulacji ilości wody w wakuolach komórek rośliny - im więcej wody w wakuoli, tym więcej miejsca ona zajmuje, tym jest sztywniejsza; - po dotknięciu woda jest uwalniana z komórek przez co roślina wiotczeje. Ruchy nutacyjne Mimosa pudica ruchy nutacyjne tigmotropizm Dotyk = przepływ K + = utrata H 2 O = utrata turgoru ykntiastie ruchy senne odbywające się zgodnie z rytmicznymi zmianami dnia i nocy (oświetlenia, temperatury lub wilgotności) przykładem nyktinastii są ruchy liści fasoli, szczawiku zajęczego, robinii akacjowej liście wieczorem opadają a podnoszą się rano Ruchy nyknastyczne, autonomiczne, endogenne, nutacje - zazwyczaj oznaczają to samo Południe Północ szczawik zajęczy - nyktinastia 4 rano 7

8 Slajdy dodatkowe 8

W A I T ROŚL Ś I L N CZ. Z I

W A I T ROŚL Ś I L N CZ. Z I ŚWIAT ROŚLIN CZ.I Ruchy roślin Wyróżniamy następujące rodzaje ruchów roślin (reakcje ruchowe): NASTIE TAKSJE TROPIZMY NASTIE Jest to ruch organów rośliny wywołany działaniem bodźców, których kierunek nie

Bardziej szczegółowo

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI Michał M. Dyzma PLAN REFERATU Historia badań nad wapniem Domeny białek wiążące wapń Homeostaza wapniowa w komórce Komórkowe rezerwuary wapnia Białka buforujące Pompy wapniowe

Bardziej szczegółowo

Fizjologia i Regulacja Metabolizmu. Jarosław Szczepanik

Fizjologia i Regulacja Metabolizmu. Jarosław Szczepanik PERCEPCJA I PRZETWARZANIE SYGNAŁÓW U ROŚLIN Fizjologia i Regulacja Metabolizmu Jarosław Szczepanik Zakład Ekofizjologii Molekularnej Roślin, Instytut Biologii Eksperymentalnej i Biotechnologii Roślin Plan

Bardziej szczegółowo

Rytm biologiczny okresowe natężenie procesów

Rytm biologiczny okresowe natężenie procesów Rytm biologiczny okresowe natężenie procesów biologicznych i funkcji życiowych istot żywych uzależnione od czynników związanych z porą roku, obrotem Ziemi dookoła własnej osi oraz od czynników wewnątrzustrojowych.

Bardziej szczegółowo

Fotoperiod 2015-05-19. Wpływ fotoperiodu na preferencję termiczną pojedynczych osobników

Fotoperiod 2015-05-19. Wpływ fotoperiodu na preferencję termiczną pojedynczych osobników Materiał: dorosłe robotnice pszczoły miodnej rasy Apis mellifera carnica (pszczoła krainka), Wiek pszczół - 19 dni od osiągnięcia stadium dorosłego: Czym się zajmuję? robotnice broniące dostępu do gniazda

Bardziej szczegółowo

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Połączenia komórek

Bardziej szczegółowo

Czujniki. Czujniki służą do przetwarzania interesującej nas wielkości fizycznej na wielkość elektryczną łatwą do pomiaru. Najczęściej spotykane są

Czujniki. Czujniki służą do przetwarzania interesującej nas wielkości fizycznej na wielkość elektryczną łatwą do pomiaru. Najczęściej spotykane są Czujniki Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Czujniki Czujniki służą do przetwarzania interesującej

Bardziej szczegółowo

TEST Z CYTOLOGII GRUPA II

TEST Z CYTOLOGII GRUPA II TEST Z CYTOLOGII GRUPA II Zad. 1 (4p.) Rysunek przedstawia schemat budowy pewnej struktury komórkowej. a/ podaj jej nazwę i określ funkcję w komórce, b/ nazwij elementy oznaczone cyframi 2 i 5 oraz określ

Bardziej szczegółowo

Zasada pomiaru intensywności fotosyntezy netto i oddychania techniką wymiany gazowej, analizatorem gazu w podczerwieni

Zasada pomiaru intensywności fotosyntezy netto i oddychania techniką wymiany gazowej, analizatorem gazu w podczerwieni Zasada pomiaru intensywności fotosyntezy netto i oddychania techniką wymiany gazowej, analizatorem gazu w podczerwieni Pomiar wymiany gazowej do oceny intensywności fotosyntezy stosowany jest przez fizjologów

Bardziej szczegółowo

Embriologia roślin nasiennych SYLABUS A. Informacje ogólne

Embriologia roślin nasiennych SYLABUS A. Informacje ogólne Embriologia roślin nasiennych A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów

Bardziej szczegółowo

Wykład 3. metody badania mózgu I. dr Marek Binder Zakład Psychofizjologii

Wykład 3. metody badania mózgu I. dr Marek Binder Zakład Psychofizjologii Wykład 3 metody badania mózgu I dr Marek Binder Zakład Psychofizjologii ośrodkowy układ nerwowy (OUN) mózgowie rdzeń kręgowy obwodowy układ nerwowy somatyczny układ nerwowy: przewodzi informacje z i do

Bardziej szczegółowo

METODYKA STOSOWANA W ZAKŁADZIE BIOLOGII ROZWOJU ROŚLIN

METODYKA STOSOWANA W ZAKŁADZIE BIOLOGII ROZWOJU ROŚLIN METODYKA STOSOWANA W ZAKŁADZIE BIOLOGII ROZWOJU ROŚLIN Immunolokalizacja wybranych białek i polisacharydów Ksyloglukan u Arabidopsis Kaloza w gametofiach mszaków Immunocytochemia białek cytoszkieletu kortykalnego

Bardziej szczegółowo

Proponowane tematy prac magisterskich

Proponowane tematy prac magisterskich Proponowane tematy prac magisterskich Analiza funkcjonalna oktopaminy w zachowaniach agresywnych mrówki ćmawej - praca wykonywana we współpracy z Pracownią IBD PAN (opiekun dr hab. Piotr Bębas/prof. dr

Bardziej szczegółowo

3 3.Tkanki roślinne-twórcze klasyfikacja tkanek na twórcze i stałe charakterystyka tkanek twórczych

3 3.Tkanki roślinne-twórcze klasyfikacja tkanek na twórcze i stałe charakterystyka tkanek twórczych Biologia- kl. 3 TŻ1, 3TŻ-2, 3 TA Numer Temat Zakres treści lekcji 1 1.Rośliny pierwotnie wodne cechy królestwa roślin formy organizacji budowy roślin pierwotnie wodnych sposoby rozmnażania się roślin pierwotnie

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE PÓŁPRZEWODNIKOWYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA W DOŚWIETLANIU SADZONEK WYBRANYCH GATUNKÓW ROŚLIN

ZASTOSOWANIE PÓŁPRZEWODNIKOWYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA W DOŚWIETLANIU SADZONEK WYBRANYCH GATUNKÓW ROŚLIN Andrzej PUTERNICKI Edmund LISAK Waldemar TREDER Jadwiga TREDER Krzysztof KLAMKOWSKI ZASTOSOWANIE PÓŁPRZEWODNIKOWYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA W DOŚWIETLANIU SADZONEK WYBRANYCH GATUNKÓW ROŚLIN STRESZCZENIE W artykule

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Program wykładu 1. Jakie

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2385332. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 04.05.2010 10161915.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2385332. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 04.05.2010 10161915. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2385332 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 04.05.2010 10161915.3 (13) (51) T3 Int.Cl. F25D 27/00 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

I. Tkanki twórcze (merystemy) - komórki wykazują zdolność do podziałów. 1. M. pierwotne: a. m. apikalne (wierzchołkowe) (stoŝek wzrostu łodygi i

I. Tkanki twórcze (merystemy) - komórki wykazują zdolność do podziałów. 1. M. pierwotne: a. m. apikalne (wierzchołkowe) (stoŝek wzrostu łodygi i Tkanki roślinne I. Tkanki twórcze (merystemy) - komórki wykazują zdolność do podziałów. 1. M. pierwotne: a. m. apikalne (wierzchołkowe) (stoŝek wzrostu łodygi i korzenia b. m. wstawowe (interkalarne u

Bardziej szczegółowo

dr Cezary Lipiński dr Marek Szelągowski dynamic Sp. z o.o. 3 czerwca 2010

dr Cezary Lipiński dr Marek Szelągowski dynamic Sp. z o.o. 3 czerwca 2010 1 dr Cezary Lipiński dr Marek Szelągowski dynamic Sp. z o.o. 3 czerwca 2010 Agenda: 1. Porównanie procesowe 2. Przykładowe zasady działania 3. Wnioski 2 Misją dynamic Sp. z o.o. jest: Wspieranie naszych

Bardziej szczegółowo

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data 1. Struktura organizmu i funkcje, jakim ona służy ( komórki,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie barwą w fotografii

Zarządzanie barwą w fotografii 1 z 6 2010-10-12 19:45 14 czerwca 2010, 07:00 Autor: Szymon Aksienionek czytano: 2689 razy Zarządzanie barwą w fotografii Mamy możliwość używania cyfrowych aparatów fotograficznych, skanerów, monitorów,

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Aleksandra Sałagacka Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Pracownia Biologii Molekularnej i Farmakogenomiki

Bardziej szczegółowo

TEST - BIOLOGIA WERONIKA GMURCZYK

TEST - BIOLOGIA WERONIKA GMURCZYK TEST - BIOLOGIA WERONIKA GMURCZYK Temat: Układ nerwowy i hormonalny Zadanie 1. Zaznacz poprawną odpowiedź. Co to są hormony? a) związki chemiczne wytwarzane w gruczołach łojowych, które regulują pracę

Bardziej szczegółowo

LIGHT REGULATION OF FLOWERING. Agnieszka ZIENKIEWICZ, Ewelina KOZ OWSKA, Jan KOPCEWICZ

LIGHT REGULATION OF FLOWERING. Agnieszka ZIENKIEWICZ, Ewelina KOZ OWSKA, Jan KOPCEWICZ 493 POSTÊPY BIOLOGII KOMÓRKI TOM 33 2006 NR 3 (493 507) REGULACJA KWITNIENIA PRZEZ ŒWIAT O LIGHT REGULATION OF FLOWERING Agnieszka ZIENKIEWICZ, Ewelina KOZ OWSKA, Jan KOPCEWICZ Zak³ad Fizjologii i Biologii

Bardziej szczegółowo

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów Temat Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się Sposoby oddychania Sposoby rozmnażania się Bakterie a wirusy Protisty Glony przedstawiciele trzech królestw Wymagania na

Bardziej szczegółowo

ROLA ZEGARA BIOLOGICZNEGO W SYNCHRONIZACJI PROCESÓW ODPORNOŚCIOWYCH. KRYSTYNA SKWARŁO-SOŃTA 11 grudnia 2014

ROLA ZEGARA BIOLOGICZNEGO W SYNCHRONIZACJI PROCESÓW ODPORNOŚCIOWYCH. KRYSTYNA SKWARŁO-SOŃTA 11 grudnia 2014 ROLA ZEGARA BIOLOGICZNEGO W SYNCHRONIZACJI PROCESÓW ODPORNOŚCIOWYCH KRYSTYNA SKWARŁO-SOŃTA 11 grudnia 2014 Warunki życia na Ziemi Są określone przez powtarzające się zmiany dobowe, miesięczne i roczne;

Bardziej szczegółowo

Rytmy biologiczne uniwersalny system odczytywania czasu

Rytmy biologiczne uniwersalny system odczytywania czasu NAUKA 4/2006 129-133 JOLANTA B. ZAWILSKA 1, JERZY Z. NOWAK 2 Rytmy biologiczne uniwersalny system odczytywania czasu Ruchy rotacyjne Ziemi obrót planety dokoła własnej osi oraz obieg Ziemi wokół Słońca

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3. (0 2) Rysunek przedstawia głowę ryby. Wskazany strzałką narząd to... Narząd ten odpowiada za proces...

Zadanie 3. (0 2) Rysunek przedstawia głowę ryby. Wskazany strzałką narząd to... Narząd ten odpowiada za proces... Egzamin część I Zadanie 1. (0 1) Krokodyla przedstawionego można opisać następująco: A. wąż, zmiennocieplny, drapieżca, jajorodny B. gad, stałocieplny, wody ciepłe C. drapieżca, gad, zmiennocieplny, jajorodny

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Informacja o zgodności. 2. Zastosowanie kaset typu KSR-xx

Spis treści. 1. Informacja o zgodności. 2. Zastosowanie kaset typu KSR-xx Spis treści 1. Informacja o zgodności...2 2. Zastosowanie kaset typu KSR-xx...2 3. Tryby pracy...3 3.1. Tryb standardowy...3 3.2. Tryb współpracy z koncentratorem...3 3.3. Tryb powielania sygnalizacji...3

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie Glo. Świetlówki T8

Oświetlenie Glo. Świetlówki T8 Oświetlenie Glo Świetlówki T8 Wystarczająca ilość i przede wszystkim odpowiedni rodzaj światła odgrywają podstawową rolę dla dobrego samopoczucia roślin i zwierząt, szczególnie wówczas gdy w akwariach

Bardziej szczegółowo

7 3 D. 15. ZADANIE 9. Przekątne są prostopadłe i dzielą się na połowę w punkcie przecięcia w: A. trójkącie B. trapezie C. rombie D.

7 3 D. 15. ZADANIE 9. Przekątne są prostopadłe i dzielą się na połowę w punkcie przecięcia w: A. trójkącie B. trapezie C. rombie D. ZADANIE. Wynikiem działania + 5 : 5 4 jest liczba: A. B. 3 C. D. 3 ZADANIE. Wynikiem działania 3 : 0, + 0, 4 jest liczba: 3 3 A., 4 B. 3 C. 3 ZADANIE 3. Wynikiem działania 3 : 0, jest liczba: 3 5 7 3 D.

Bardziej szczegółowo

Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa

Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa Lech Poloński Mariusz Gąsior Informatyka medyczna Dział informatyki zajmujący się jej zastosowaniem w ochronie zdrowia (medycynie) Stymulacja rozwoju informatyki

Bardziej szczegółowo

Zasady dynamiki Newtona. Ilość ruchu, stan ruchu danego ciała opisuje pęd

Zasady dynamiki Newtona. Ilość ruchu, stan ruchu danego ciała opisuje pęd Zasady dynamiki Newtona Ilość ruchu, stan ruchu danego ciała opisuje pęd Siły - wektory Ilość ruchu, stan ruchu danego ciała opisuje pęd Zasady dynamiki Newtona I Każde ciało trwa w stanie spoczynku lub

Bardziej szczegółowo

Komentarz do matury z biologii rozszerzonej 2015

Komentarz do matury z biologii rozszerzonej 2015 Komentarz do matury z biologii rozszerzonej 2015 Zad. 1 dotyczyło analizy drzewa filogenetycznego i danych zamieszczonych w tabeli. Na zajęciach analizowaliśmy drzewka filogenetyczne ustalając np. stopień

Bardziej szczegółowo

MUTACJE GENETYCZNE. Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A

MUTACJE GENETYCZNE. Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A MUTACJE GENETYCZNE Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A Mutacje - rodzaje - opis Mutacje genowe powstają na skutek wymiany wypadnięcia lub dodatnia jednego albo kilku nukleotydów. Zmiany w liczbie

Bardziej szczegółowo

Rzepak ozimy prawidłowe prowadzenie plantacji jesienią

Rzepak ozimy prawidłowe prowadzenie plantacji jesienią Rzepak ozimy prawidłowe prowadzenie plantacji jesienią Rzepak ozimy to roślina wymagająca profesjonalnego podejścia od momentu siewu do zbioru. Okres wegetacyjny trwa ok. 11 miesięcy (czasami nawet 12

Bardziej szczegółowo

Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH

Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH http://www.iqsystem.net.pl/grafika/int.inst.bud.jpg SYSTEM ZARZĄDZANIA BUDYNKIEM BUILDING MANAGMENT SYSTEM Funkcjonowanie Systemu

Bardziej szczegółowo

akademia androida Sensory część V Mobile Applications Developers www.mad.zut.edu.pl

akademia androida Sensory część V Mobile Applications Developers www.mad.zut.edu.pl akademia androida Sensory część V agenda 1. O sensorach słów kilka 2. Sensor Framework 3. Akcelerometr 4. Czujnik zbliżeniowy 5. Czujnik światła 6. Zadanie 1. 7. Zadanie 2 (domowe) 1. O sensorach słów

Bardziej szczegółowo

Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego.

Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego. Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego. Zmienne pole magnetyczne wytwarza zmienne pole elektryczne i odwrotnie zmienne pole elektryczne jest źródłem zmiennego pola magnetycznego

Bardziej szczegółowo

Projekt Ekosystem lasu

Projekt Ekosystem lasu Projekt Ekosystem lasu Adresaci projektu: uczniowie klas III gimnazjum Formy i metody pracy: praca grupowa, metoda projektów Czas realizacji: 4 tygodnie Cele projektu: Cel główny: Badanie struktury i funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Wykład 5. Remodeling chromatyny

Wykład 5. Remodeling chromatyny Wykład 5 Remodeling chromatyny 1 Plan wykładu: 1. Przebudowa chromatyny 2. Struktura, funkcje oraz mechanizm działania kompleksów remodelujących chromatynę 3. Charakterystyka kompleksów typu SWI/SNF 4.

Bardziej szczegółowo

Ruch zwiększa recykling komórkowy Natura i wychowanie

Ruch zwiększa recykling komórkowy Natura i wychowanie Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Ruch zwiększa recykling komórkowy Ćwiczenia potęgują recykling komórkowy u myszy. Czy

Bardziej szczegółowo

Czym jest prąd elektryczny

Czym jest prąd elektryczny Prąd elektryczny Ruch elektronów w przewodniku Wektor gęstości prądu Przewodność elektryczna Prawo Ohma Klasyczny model przewodnictwa w metalach Zależność przewodności/oporności od temperatury dla metali,

Bardziej szczegółowo

Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne. Aktory

Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne. Aktory Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne Aktory 1 Definicja aktora Aktor (ang. actuator) -elektronicznie sterowany człon wykonawczy. Aktor jest łącznikiem między urządzeniem przetwarzającym informację

Bardziej szczegółowo

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza lek. Jacek Bujko 17 października 2014 Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza W diagnostyce laboratoryjnej uszkodzenia podwzgórza można stwierdzić cechy niedoczynności

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Tytuł projektu: Światło w życiu. Przedmi ot Treści nauczania z podstawy programowej Treści wykraczające poza

Bardziej szczegółowo

Jaki kolor widzisz? Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw dopełniających. Zastosowanie/Słowa kluczowe

Jaki kolor widzisz? Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw dopełniających. Zastosowanie/Słowa kluczowe 1 Jaki kolor widzisz? Abstrakt Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw Zastosowanie/Słowa kluczowe wzrok, zmysły, barwy, czopki, pręciki, barwy dopełniające, światło

Bardziej szczegółowo

Sen i czuwanie rozdział 9. Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8

Sen i czuwanie rozdział 9. Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8 Sen i czuwanie rozdział 9 Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8 SEN I CZUWANIE SEN I RYTMY OKOŁODOBOWE FAZY SNU CHARAKTERYSTYKA INDUKOWANIE SNU MECHANIZM I STRUKTURY MÓZGOWE RYTMY OKOŁODOBOWE

Bardziej szczegółowo

Planowanie doświadczeń biologicznych

Planowanie doświadczeń biologicznych Planowanie doświadczeń biologicznych Po realizacji zajęć powinieneś wiedzieć: - co to jest eksperyment biologiczny - jakie są zasady prowadzenia doświadczeń - co to jest problem badawczy, hipoteza i teza

Bardziej szczegółowo

NZ.1.3 PROFIL KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNY TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów

NZ.1.3 PROFIL KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNY TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów Tabela. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE NZ..3 PROFIL KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNY TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii Życie jest procesem chemicznym. Jego podstawą są dwa rodzaje cząsteczek kwasy nukleinowe, jako nośniki informacji oraz białka, które tę informację wyrażają w postaci struktury i funkcji komórek. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1959/press.html?print=1

Bardziej szczegółowo

Sukces kultur in vitro oparty jest na zjawisku totipotencji, czyli nieograniczonej zdolności komórek do dzielenia się i odtwarzania całego organizmu

Sukces kultur in vitro oparty jest na zjawisku totipotencji, czyli nieograniczonej zdolności komórek do dzielenia się i odtwarzania całego organizmu Rośliny z probówki Kultury in vitro to uprawa części roślin, tkanek, pojedynczych komórek, a nawet protoplastów poza organizmem macierzystym, na sztucznych pożywkach w warunkach sterylnych Sukces kultur

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje:

Podstawowe informacje: Podstawowe informacje: CPA net to nowy system zdalnego monitorowania i zarządzania oświetleniem przez stronę www w czasie rzeczywistym z pozycji komputera oraz urządzenia mobilnego. Umożliwia inteligentne

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.02. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma 1. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma Ćwiczenie to ma na celu poznanie

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko...kl...

Imię i nazwisko...kl... Gimnazjum nr 4 im. Ojca Świętego Jana Pawła II we Wrocławiu SPRAWDZIAN GENETYKA GR. A Imię i nazwisko...kl.... 1. Nauka o regułach i mechanizmach dziedziczenia to: (0-1pkt) a) cytologia b) biochemia c)

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH. ETAP WOJEWÓDZKI - rozwiązania zadań

KONKURS PRZEDMIOTOWY BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH. ETAP WOJEWÓDZKI - rozwiązania zadań KONKURS PRZEDMIOTOWY BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH ETAP WOJEWÓDZKI - rozwiązania zadań Zadanie 1. (0-10 pkt.) 1 pkt za nazwę i 1 pkt za przyporządkowanie wszystkich funkcji i cech danego

Bardziej szczegółowo

Zalety oświetlenia LED. Oświetlenie LED

Zalety oświetlenia LED. Oświetlenie LED Oświetlenie LED Zalety oświetlenia LED Kompaktowa konstrukcja diody LED, wysoka wydajność i optymalne możliwości projektowania systemów oświetlenowych / This is Why /Właśnie dlatego firma Sharp oferuje

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla młodzieży gimnazjalnej województwo wielkopolskie etap szkolny 27.10.2011

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla młodzieży gimnazjalnej województwo wielkopolskie etap szkolny 27.10.2011 Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla młodzieży gimnazjalnej województwo wielkopolskie etap szkolny 27.10.2011 KOD UCZNIA.. ( wpisuje uczeo) Informacja dla Komisji Konkursowej ( komisja wypełnia po sprawdzeniu

Bardziej szczegółowo

Mikrosatelitarne sekwencje DNA

Mikrosatelitarne sekwencje DNA Mikrosatelitarne sekwencje DNA Małgorzata Pałucka Wykorzystanie sekwencji mikrosatelitarnych w jądrowym DNA drzew leśnych do udowodnienia pochodzenia materiału dowodowego w postępowaniu sądowym 27.09.2012

Bardziej szczegółowo

Lampy operacyjne i zabiegowe

Lampy operacyjne i zabiegowe Lampy operacyjne i zabiegowe Lampy ALVO Tworzymy dla Ciebie lampy operacyjne i zabiegowe lampy operacyjne i zabiegowe alvo wykorzystują diody led jako źródło światła. charakteryzują sie one bardzo dobrymi,

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor.

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. DKOS-5002-2\04 Anna Basza-Szuland FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA REALIZOWANYCH TREŚCI PROGRAMOWYCH Kinematyka

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE WYMAGANYCH PARAMETRÓW TECHNICZNYCH Przedmiot zamówienia: System do badania EMG, przewodnictwa nerwowego i

ZESTAWIENIE WYMAGANYCH PARAMETRÓW TECHNICZNYCH Przedmiot zamówienia: System do badania EMG, przewodnictwa nerwowego i ZESTAWIENIE WYMAGANYCH PARAMETRÓW TECHNICZNYCH Przedmiot zamówienia: System do badania EMG, przewodnictwa nerwowego i potencjałów wywołanych LP NAZWA PARAMETRU WARTOŚĆ OFEROWANE WYMAGANA PARAMETRY SKALA

Bardziej szczegółowo

Model odpowiedzi i schemat punktowania do Arkusza II

Model odpowiedzi i schemat punktowania do Arkusza II Model odpowiedzi i schemat punktowania do Arkusza II Zasady oceniania: Za rozwiązanie zadań z arkusza II można uzyskać maksymalnie 50 punktów. Model odpowiedzi uwzględnia jej zakres merytoryczny, ale nie

Bardziej szczegółowo

Gniazdo żarówki z czujnikiem ruchu Model: OR-CR-221

Gniazdo żarówki z czujnikiem ruchu Model: OR-CR-221 Gniazdo żarówki z czujnikiem ruchu Model: OR-CR-221 Przed przystąpieniem do montażu prosimy o uważne zapoznanie się z instrukcją obsługi i montażu ponieważ bezpieczne użytkowanie zależy od poprawnego zainstalowania

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK PEDAGOGIKA WSKAZANY SEMESTR KSZTAŁCENIA I Kształcenie w zakresie dyscyplin podstawowych dla kierunku

KIERUNEK PEDAGOGIKA WSKAZANY SEMESTR KSZTAŁCENIA I Kształcenie w zakresie dyscyplin podstawowych dla kierunku Tabela. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE PED..9. PROFIL KSZTAŁCENIA ogólnoakademicki TYP PRZEDMIOTU Forma

Bardziej szczegółowo

Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO)

Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) Organizmy modyfikowane genetycznie Organizm zmodyfikowany genetycznie (międzynarodowy skrót: GMO Genetically Modified Organizm) to organizm o zmienionych cechach,

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2307863. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 28.07.2009 09790873.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2307863. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 28.07.2009 09790873. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2307863 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 28.07.2009 09790873.5 (13) (51) T3 Int.Cl. G01J 3/44 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - PRZYRODA

WYMAGANIA EDUKACYJNE - PRZYRODA WYMAGANIA EDUKACYJNE - PRZYRODA Lp. Sugerowany temat lekcji Poziom wymagań (pismem półgrubym zostały zaznaczone wymagania z podstawy programowej) Metoda naukowa i wyjaśnianie świata Metoda naukowa pozwala

Bardziej szczegółowo

Veronica. Wizyjny system monitorowania obiektów budowlanych. Instrukcja oprogramowania

Veronica. Wizyjny system monitorowania obiektów budowlanych. Instrukcja oprogramowania Veronica Wizyjny system monitorowania obiektów budowlanych Instrukcja oprogramowania 1 Spis treści 1. Aplikacja do konfiguracji i nadzoru systemu Veronica...3 1.1. Okno główne aplikacji...3 1.2. Edycja

Bardziej szczegółowo

Substancje o Znaczeniu Biologicznym

Substancje o Znaczeniu Biologicznym Substancje o Znaczeniu Biologicznym Tłuszcze Jadalne są to tłuszcze, które może spożywać człowiek. Stanowią ważny, wysokoenergetyczny składnik diety. Z chemicznego punktu widzenia głównym składnikiem tłuszczów

Bardziej szczegółowo

Ustawienia ogólne. Ustawienia okólne są dostępne w panelu głównym programu System Sensor, po kliknięciu ikony

Ustawienia ogólne. Ustawienia okólne są dostępne w panelu głównym programu System Sensor, po kliknięciu ikony Ustawienia ogólne Ustawienia okólne są dostępne w panelu głównym programu System Sensor, po kliknięciu ikony Panel główny programu System Sensor (tylko dla wersja V2, V3, V4) Panel główny programu System

Bardziej szczegółowo

Pole elektromagnetyczne. POLE ELEKTROMAGNETYCZNE - pewna przestrzeń, w której obrębie cząstki oddziałują na siebie elektrycznie i magnetycznie.

Pole elektromagnetyczne. POLE ELEKTROMAGNETYCZNE - pewna przestrzeń, w której obrębie cząstki oddziałują na siebie elektrycznie i magnetycznie. Pole elektromagnetyczne POLE ELEKTROMAGNETYCZNE - pewna przestrzeń, w której obrębie cząstki oddziałują na siebie elektrycznie i magnetycznie. INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA zjawisko powstawania siły elektromagnetycznej

Bardziej szczegółowo

Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy

Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy I CO MU ZAGRAŻA Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy pozwalają np. widzieć w ciemności. Zewnętrzne

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Janusz Matuszyk. Ocena rozprawy doktorskiej. Pani mgr Hanny Baurskiej

Dr hab. Janusz Matuszyk. Ocena rozprawy doktorskiej. Pani mgr Hanny Baurskiej Dr hab. Janusz Matuszyk INSTYTUT IMMUNOLOGII I TERAPII DOŚWIADCZALNEJ im. Ludwika Hirszfelda P OLSKIEJ A K A D E M I I N AUK Centrum Doskonałości: IMMUNE ul. Rudolfa Weigla 12, 53-114 Wrocław tel. (+48-71)

Bardziej szczegółowo

Q.Light - profesjonalna fototerapia

Q.Light - profesjonalna fototerapia Q.Light - profesjonalna fototerapia Urządzenie Q.Light 70 NT IR pozwala na prowadzenie skutecznej terapii w szerokim zakresie stosowania właściwemu dla światła spolaryzowanego. Q.Light 70 NT IR jest bardzo

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Agnieszka Gładysz Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Katedra i Zakład Biochemii i Chemii Klinicznej Akademia Medyczna Prof.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

Proste układy sekwencyjne

Proste układy sekwencyjne Proste układy sekwencyjne Układy sekwencyjne to takie w których niektóre wejścia są sterowany przez wyjściaukładu( zawierają sprzężenie zwrotne ). Układy sekwencyjne muszą zawierać elementy pamiętające

Bardziej szczegółowo

Basfoliar Kelp P-Max. Nawóz dolistny: Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Działanie:

Basfoliar Kelp P-Max. Nawóz dolistny: Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Działanie: Nawóz dolistny: Basfoliar Kelp P-Max Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Grupa Rolnik jest wyłącznym dystrybutorem nawozu płynnego otrzymany z ekstraktu alg Ecklonia maxima z dodatkiem NPK (4++2). Basfoliar

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 31/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 26 marca 2014 r.

UCHWAŁA Nr 31/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 26 marca 2014 r. UCHWAŁA Nr 31/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 26 marca 2014 r. w sprawie utworzenia kierunku genetyka i biologia eksperymentalna - studia pierwszego stopnia oraz zmieniająca uchwałę w sprawie

Bardziej szczegółowo

w kontekście percepcji p zmysłów

w kontekście percepcji p zmysłów Układ nerwowy człowieka w kontekście percepcji p zmysłów Układ nerwowy dzieli się ę na ośrodkowy i obwodowy. Do układu nerwowego ośrodkowego zalicza się mózgowie (mózg, móżdżek i pień mózgu) oraz rdzeń

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja ściemniania układów oświetlenia domowego

Nowa funkcja ściemniania układów oświetlenia domowego 1 Nowa funkcja ściemniania układów oświetlenia domowego Nowa funkcja ściemniania układów oświetlenia domowego 1. Do czego potrzebna jest funkcja ściemniania oświetlenia? Żarówki LED to kolejna generacja

Bardziej szczegółowo

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce.

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce. Astma oskrzelowa Astma jest przewlekłym procesem zapalnym dróg oddechowych, w którym biorą udział liczne komórki, a przede wszystkim : mastocyty ( komórki tuczne ), eozynofile i limfocyty T. U osób podatnych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli... XIII VII

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli... XIII VII Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów i symboli................... XIII 1. Wprowadzenie............................... 1 1.1. Definicja i rodzaje biopaliw....................... 1 1.2. Definicja biomasy............................

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II

BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II MÓZGOWE MECHANIZMY FUNKCJI PSYCHICZNYCH 1.1. ZMYSŁY CHEMICZNE (R.7.3) 1.2. REGULACJA WEWNĘTRZNA (R.10) Zakład Psychofizjologii UJ ZMYSŁY CHEMICZNE Chemorecepcja: smak,

Bardziej szczegółowo

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska Dane mikromacierzowe Mateusz Markowicz Marta Stańska Mikromacierz Mikromacierz DNA (ang. DNA microarray) to szklana lub plastikowa płytka (o maksymalnych wymiarach 2,5 cm x 7,5 cm) z naniesionymi w regularnych

Bardziej szczegółowo

z rolnictwem konwencjonalnym, intensywnym

z rolnictwem konwencjonalnym, intensywnym ROLNICTWO EKOLOGICZNE Analiza porównawcza ekologicznych metod produkcji z rolnictwem konwencjonalnym, intensywnym Rolnictwo intensywne Rolnictwo ekologiczne Dominacja chemii i techniki Dominacja środków

Bardziej szczegółowo

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY d r i n ż. Magdalena Górnicka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka WitaminyA, E i C oraz karotenoidy Selen Flawonoidy AKRYLOAMID Powstaje podczas przetwarzania

Bardziej szczegółowo

I Pracownia Fizyczna Dr Urszula Majewska dla Biologii

I Pracownia Fizyczna Dr Urszula Majewska dla Biologii Ćw. 6/7 Wyznaczanie gęstości cieczy za pomocą wagi Mohra. Wyznaczanie gęstości ciał stałych metodą hydrostatyczną. 1. Gęstość ciała. 2. Ciśnienie hydrostatyczne. Prawo Pascala. 3. Prawo Archimedesa. 4.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALATORA

INSTRUKCJA INSTALATORA -1- Zakład Elektroniki COMPAS 05-110 Jabłonna ul. Modlińska 17 B tel. (+48 22) 782-43-15 fax. (+48 22) 782-40-64 e-mail: ze@compas.com.pl INSTRUKCJA INSTALATORA MTR 105 STEROWNIK BRAMKI OBROTOWEJ AS 13

Bardziej szczegółowo

Oczekiwana odpowiedź i sposób jej oceny

Oczekiwana odpowiedź i sposób jej oceny ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY Zasady oceniania Za rozwiązanie zadań z arkusza dla poziomu rozszerzonego można uzyskać maksymalnie 60 punktów. Model odpowiedzi uwzględnia jej zakres

Bardziej szczegółowo

SERIA D STABILIZATOR PRĄDU DEDYKOWANY DO UKŁADÓW LED

SERIA D STABILIZATOR PRĄDU DEDYKOWANY DO UKŁADÓW LED SERIA D STABILIZATOR PRĄDU DEDYKOWANY DO UKŁADÓW LED Właściwości: Do 91% wydajności układu scalonego z elektroniką impulsową Szeroki zakres napięcia wejściowego: 9-40V AC/DC Działanie na prądzie stałym

Bardziej szczegółowo

Pozycja okna w murze. Karol Reinsch, Aluplast Sp. z o.o.

Pozycja okna w murze. Karol Reinsch, Aluplast Sp. z o.o. Pozycja okna w murze Karol Reinsch, Aluplast Sp. z o.o. Określenie dokładnego miejsca montażu okna w murze otworu okiennego należy przede wszystkim do obowiązków projektanta budynku. Jest to jeden z ważniejszych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU BIOLOGICZNEGO DLA MŁODZIEŻY GIMNAZJALNEJ W ROKU SZKOLNYM 2007/2008

REGULAMIN WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU BIOLOGICZNEGO DLA MŁODZIEŻY GIMNAZJALNEJ W ROKU SZKOLNYM 2007/2008 REGULAMIN WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU BIOLOGICZNEGO DLA MŁODZIEŻY GIMNAZJALNEJ W ROKU SZKOLNYM 2007/2008 I. ZAŁOŻENIA OGÓLNE I CELE KONKURSU Konkurs przeznaczony jest dla uczniów gimnazjów. Organizatorem konkursu

Bardziej szczegółowo

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Klonowanie molekularne Kurs doskonalący Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Etapy klonowania molekularnego 1. Wybór wektora i organizmu gospodarza Po co klonuję (do namnożenia DNA [czy ma być metylowane

Bardziej szczegółowo

Kat. A C C A A A B A B

Kat. A C C A A A B A B Wątek tematyczny Materiał nauczania Wymagania podstawowe (pismem półgrubym zaznaczono wymagania z podstawy programowej) Uczeń poprawnie: Kat. Wymagania ponadpodstawowe (pismem półgrubym zaznaczono wymagania

Bardziej szczegółowo

Dom inteligentny - komfort, bezpieczeństwo, oszczędność!

Dom inteligentny - komfort, bezpieczeństwo, oszczędność! Dom inteligentny - komfort, bezpieczeństwo, oszczędność! Dom inteligentny = Dom interak System bezprzewodowy Delta Dore to sterowanie zdalne lub lokalne za pomocą tabletu lub smartfonu, kreowanie zależności,

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI PANELU STERUJĄCEGO

INSTRUKCJA OBSŁUGI PANELU STERUJĄCEGO INSTRUKCJA OBSŁUGI PANELU STERUJĄCEGO SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 INFORMACJE OGÓLNE... 3 Możliwości sterowania... 3 OBSŁUGA PANELU STERUJĄCEGO...... 3 Ekran powitalny... 4 Menu główne...... 4 Menu temperatura...

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ

REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA WE WŁOCŁAWKU REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ Koordynator ścieżki dr Wojciech Górecki Szczegółowe cele kształcenia i wychowania dla ścieżki ekologicznej

Bardziej szczegółowo

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C).

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Wzrost temperatury redukuje poziom większości składników odżywczych. Surowy por

Bardziej szczegółowo