Dostęp do przewodu pokarmowego w żywieniu dojelitowym. Systemy podaży diet. Powikłania żywienie dojelitowego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dostęp do przewodu pokarmowego w żywieniu dojelitowym. Systemy podaży diet. Powikłania żywienie dojelitowego"

Transkrypt

1 Dostęp do przewodu pokarmowego w żywieniu dojelitowym. Systemy podaży diet. Powikłania żywienie dojelitowego Konrad Matysiak Klinika Chirurgii Ogólnej, Onkologii Gastroenterologicznej i Chirurgii Plastycznej UM w Poznaniu. 1

2 Żywienie dojelitowe jest żywieniem chorych przy użyciu diet przemysłowych diety te są: jałowe mają stały określony skład nie wymagają dodatkowego przygotowania 2

3 Wybór diety dojelitowej W W nietolerancji nietolerancji mleka: mleka: dieta dieta oparta oparta na na soi soi Oddechowa Oddechowa : : dieta dieta oparta oparta na na produktach produktach tłuszczowych tłuszczowych Niewydolność Niewydolność Nerek Nerek : o : o małej małej objętości, objętości, z z małą małąilością ilościąbiałek białek i i elektrolitów elektrolitów wysokoenergetyczna Wątroby Wątroby : : zawierająca zawierająca aminokwasy aminokwasy rozgałęzione. rozgałęzione. Krążenia Krążenia : : z z małą małązawartością zawartościąsodu sodu 3

4 Wybór diety dojelitowej Ograniczenia płynowe Zwiększone zapotrzebowanie Dieta z wysoką zawartością energii Przewód pokarmowy prawidłowy Dieta standardowa Wysoko białkowa Włókna rozpuszczalne Ograniczone wchłanianie Dieta elementarna Półelementarna 4

5 Warunki stosowania leczenia żywieniowego dojelitowego: zachowany pasaż jelitowy zachowane wchłanianie jelitowe dobór odpowiedniej diety decyduje o biologicznym efekcie leczenia 5

6 Diety przemysłowe czy warto je stosować 1. Rola leczenia żywieniowego w onkologii jest w Polsce niedoceniana. 2. Zbyt późno podejmowane są działania zapobiegające kacheksji nowotworowej. 3. Domowe żywienie dojelitowe w Polsce u chorych z rozpoznaniem terminalnego stadium choroby nowotworowej jest podejmowane zbyt rzadko i za późno 4. W grupie chorych leczonych z powodu choroby nowotworowej nikt nie potrafi określić rokowania, Porównanie czasu przeżycia u chorych żywionych w domu dieta przemysłową i miksowaną Marek Kunecki Postępy Żywienia Klinicznego 6

7 Korzyści dojelitowego leczenia żywieniowego: odżywia i pobudza wzrost kosmków jelitowych wpływa na regenerację nabłonka jelitowego Nutrition Vol. 14, Nos. 7/8, 1998 stymuluje produkcję enzymów nabłonka jelitowego stymuluje produkcję hormonów jelitowych stymuluje produkcję immunoglobulin. 7

8 Zapotrzebowanie energetyczne. Równanie Toronto Harris & Benedict Równanie TEE = (10.5 x % oparzenia BSA) + (0.23 x CI) + (0.84 x EREE) + (114 x T C) - (4.5 x dni od urazu) EREE to: M: = (13.8 x masa) + (5.0 x wzrost) - (6.8 x wiek) F: = (9.6 x masa) + (1.8 x wzrost) - (4.7 x wiek) TEE = EREE x współczynnik aktywności x czynnik stresowy * *: zabieg chirurgiczny: , złamanie: , rozległe oparzenie: BSA powierzchnia ciała EREE Spoczynkowy wydatek energetyczny wyliczony na podstawie wzoru B-H TEE całkowity wydatek energetyczny CI Podaż kalorii w dniu poprzednim 8

9 Zapotrzebowanie energetyczne. Nutritional Support in Burns Metter M. Berger Rene L. Chiolero 9

10 Wpływ podaży energii na wynik leczenia. 10

11 Wskazania do żywienia dojelitowego: zaburzenia połykania w stanach neurologicznych w okresie pooperacyjnym w chorobie nowotworowej ostre i przewlekłe zapalenie trzustki w wysokich przetokach przewodu pokarmowego u nieprzytomnych w rozległych oparzeniach popromienne i polekowe zapalenie jelita grubego w zespole krótkiego jelita jako uzupełnienie żywienia pozajelitowego w leczeniu nieswoistych zapalnych chorób jelita grubego w leczeniu przewlekłej niewydolności oddechowej w leczeniu przewlekłej niewydolności nerek w leczeniu przewlekłej niewydolności wątroby z encefalopatią. 11

12 Wskazania do żywienia dojelitowego: Marek Pertkiewicz, Postępy Żywienia Klinicznego 12

13 o wartości diety decyduje skład właściwości wchłaniania smak sposób i miejsce podania efekt biologiczny objawy niepożądane Dieta polimeryczna Dieta oligo i monomeryczne Dieta diety specjalne Dieta indywidualnie dostosowana 13

14 diety elementarne i oligo peptydowe: źródłem białka są wolne aminokwasy i oligopeptydy wysoka osmolarność wchłanianie w pierwszych 70 cm jelita cienkiego zła tolerancja przez chorych efekt biologiczny porównywalny z dietami pełnobiałkowymi diety elementarne węglowodanów ze względu na wysoką osmolarność nie znajdują powszechnego zastosowania Dieta elementarna: OZT, przetoki trzustkowe, dwunastnicze zespól krótkiego jelita choroba trzewna popromienne zapalenie jelita 14

15 Wytyczne ESPEN ŻP w onkologii Włączenie ŻP zaleca się u pacjentów, którzy nie mogą byćżywieni drogą przewodu pokarmowego oraz: 1. Śmierć z powodu głodzenia nastąpi wcześniej niż z powodu postępu choroby nowotworowej (najczęściej z powodu niedrożności lub niemożności połykania) 2. Stopień wydolności oraz jakośćżycia chorego są akceptowalne 3. Pacjent i rodzina mają silną motywację do poddania się wymagającej procedurze, której skuteczność nie została jeszcze ostatecznie potwierdzona ESPEN Guidelines on Parenteral Nutrition: Non-surgical oncology, F.Bozzettii wsp. Clinical Nutrition 28(2009),

16 Ciężka postać OZT Wczesne żywienie dojelitowe przez ZdJ Diety: -elmentarne, -polimeryczne, -immunostymulujące LZ do jelitowe niemożliwe TPN + ciągły wlew dojelitowy od 10-30ml na godzinę LŻ dojelitowe nie spełnia celu żywieniowego Uzupełniające leczenie żywieniowe pozajelitowe. 16

17 Przetoki przewodu pokarmowego Możliwe zagojenie przetoki TPN + min EN Chory stabilny małe wydzielanie przetoki Znaczne wydzielanie przetoki TPN + leczenie operacyjne Żywienie dojelitowe Osiągnięty cel żywieniowy Uzupełniające PN 17

18 Wykorzystanie preparatów do leczenia żywieniowego w różnych sytuacjach klinicznych Marek Pertkiewicz Postępy żywienia KlinicznegoNr 1/2006 Tom 1 18

19 Wykorzystanie preparatów do leczenia żywieniowego w różnych sytuacjach klinicznych Zastosowanie Diet normalizujących glikemię u chorych z: cukrzycą, upośledzoną tolerancją glukozy po ciężkich urazach, operacyjnych w OZT ograniczeniach podaży węglowodanów,. Planowanie leczenia żywieniowego chorego z ciężka postacią OZT Marek Kunecki Diason: podaż 90ml/h bez przerwy nocnej. 19

20 Przeciwwskazania do: dojelitowego leczenia żywieniowego. Wstrząs Brak dostępu do przewodu pokarmowego Niedrożność mechaniczna Względne : Opieka terminalna Przetoki jelitowe 20

21 Systemy podaży diet. Dostęp do przewodu pokarmowego w żywieniu dojelitowym. 21

22 22

23 Dostęp dożywienia dojelitowego: przez zgłębnik do żołądka przez zgłębnik przeprowadzony do jelita gastrostomię mikrojejunostomię PEG PEJ 23

24 PEG gastrostomia endoskopowa. 24

25 Wskazania do założenia dostępu : Dostęp do przewodu pokarmowego umożliwiający leczenie żywieniowe. tymczasowe i przewlekłe zaburzenia neurologiczne, choroba nowotworowa górnego odcinka przewodu pokarmowego, urazy głowy i szyi zabieg operacyjny, który wyklucza żywienie doustne Odbarczenie przewodu pokarmowego. w zaawansowanej chorobie nowotworowej 25

26 Przeciwwskazania do założenia PEG: Brak dostępu endoskopowego, Koagulopatia Ogólne przeciwwskazania do endoskopii PP. Niedrożność 26

27 Zasady bezpiecznego założenia PEG Możliwe endoskopowe rozdmuchanie żołądka Uwidocznienie wgłobienia przedniej ściany żołądka Transiluminacja 27

28 Sposoby podawania Metoda porcji. Po 8 godzinach od założenia PEG : 3 X 100 ml 5% roztwór glukozy. Kolejny dzień: 4 x 100 ml dieta standardowa Po każdym podaniu przepłukać 100 ml woda, herbata, jeżeli nie ma powikłań: Od 3 dnia 5 x 100 ml plus płyny, taką podaż można utrzymać kolejne 5 dni, Następnie zwiększyć podaż preparatu do 5 x 200 ml Dobra tolerancja diety po 30 dniach można dążyć do 3 podań od 300 do 500 ml Każdą porcję należy podawać przez minut. Przyjmowanie diety nie ogranicza swobody chorego 28

29 Sposób podawania diety w pierwszej dobie żywienia do żołądka godzina Liczba godzin Szybkość podania 30/ml/h przerw a Kontrola zalegania 40/ml/h przerwa Kontrola zalegania 40ml/h przerwa Kontrola zalegani a Podaż W kolejnych dobach zwiększać podaż w zależności od tolerancji chorego, oraz oceny zalegania. 29

30 Sposób podawania diety dojelitowej Dieta musi być podawana we wlewie ciągłym. Szybkość podania od ml/ godzinę Szybkość można zwiększać o 10 do 20 ml na godzinę co godzin Warunkiem zwiększenia jest pełna tolerancja diety. Należy zachować minimum 6 do 8 godzin przerwy nocnej. Wadą wlewu ciągłego jest konieczność wielogodzinnego podłączenia opakowania diety, co utrudnia pacjentowi poruszanie się. 30

31 Zasady karmienia przez peg/gastrostomię Karmienie można rozpoczynać po 6-8 godzin po założeniu PEG. Ułożenie pacjenta w czasie karmienia może być: z uniesioną górną połową ciała pozycja siedząca, wyprostowana; Dietę przemysłową przetacza się w temperaturze ciała Temperatura posiłku nie może przekraczać 40 C. Zgłębnik należy przepłukać 25 ml przegotowanej wody przed każdym rozpoczęciem i po zakończeniu podawania diety lub leku, Należy zachować co najmniej 6 do 8 godzin nocnej przerwy w karmieniu. Jeżeli pacjent ma choć częściowo zachowaną możliwość połykania, powinien przyjmować doustnie letnie płyny w ilościach zaspokajających pragnienie (woda niegazowana, herbata). 31

32 Podawanie leków: Nie ma leków w przeznaczonych do podawania przez zgłę łębnik. Obowiązuje zasada nie podawania leków w z dietą. Należy y przerwać podawanie diety Przepłuka ukać zgłę łębnik Podać lek rozdrobniony w moździerzu i rozpuszczony w wodzie Każdy lek podawać oddzielnie Ponownie przepłuka ukać zgłę łębnik i rozpocząć podawania diety. Nie należy!!!!: Podawać wszystkich zleconych leków jednocześnie Podawać leków przeznaczonych do podania podjęzykowego Podawać leków dojelitowych Tabletek o przedłużonym działaniu 32

33 Monitorowanie stanu klinicznego: Krytycznie chorzy. Chorzy w odległej dobie od zadziałania urazu, bez prawidłowej funkcji przewodu pokarmowego. Chorzy w okresie przed operacyjnym. Przewlekle niedożywieni. 33

34 Zespółżywieniowy i i jego zadania usegentonl et al. CurrClinNutrMetabCare 2006;9:149 Prawidłowe współdziałanie wykwalifikowanego zespołu żywieniowego zmniejsza ryzyko powikłań z 28% do 3% JPEN J Parenter Enteral Nutr 2004; 28:

35 Program kontroli zalegania w żołądku: Podać do żołądka ml wody, herbaty Zamknąć zgłę łębnik na 2 godz. Po 2 godz. podłą łączyć zgłę łębnik do pojemnika. Odzyskanie ponad połowy owy podanej objęto tości oznacza złez opróżnianie żołądka. 35

36 Żywienie do żołądka : zaleganie żołądkowe powinno być kontrolowane co 4 godziny zaleganie powyżej ml wymaga zatrzymania żywienia ew. zastosowanie leków poprawiających motorykężołądka np.: Metoclopramid 36

37 Zaburzenia opróżniania żołądka : urazy głowy urazy wielonarządowe bezpośredni okres pooperacyjny śpiączka wątrobowa zapalenie otrzewnej i trzustki zastosowanie leków p.-bólowych i rozkurczowych 37

38 Żywienie dojelitowe : przetrwała atonia żołądka refluxżołądkowo-jelitowy zaburzenia połykania i odkrztuszania leczenie respiratorem ograniczenie sekrecji żołądkowej - np.:ozt 38

39 Niedrożność zgłębnika: występuje u 6-12% pacjentów głównym objawem jest zwolnienie tempa wlewu zapobieganie: energiczne płukanie stosowanie enzymów trzustkowych 39

40 Powikłania żywienia dojelitowego pielęgnacja powikłania mechaniczne powikłania septyczne powikłania metaboliczne Nutrition Volume 19, Number 10, 2003 przewodnienie odwodnienie hiperosmolarne nieketonowe odwodnienie World J Gastroenterol 2007 hipoglikemia February 14; 13(6): zaburzenia elektrolitowe zakażenie diety zachłystowe zapalenie płuc nudności i wymioty BIEGUNKA 40

41 Powikłania związane z przezskórną endoskopową gastrostomią Ciężkie powikłania: Zapalenie otrzewnej Aspiracja Krwawienie Martwicze zapalenie powięzi Śmierć Implantacja przerzutów guza nowotworowego Pozostałe: Zakażenie wokół portu Przypadkowe usunięcie Ileus Wyciek treści żołądkowej Wrzód żołądka Buried bumper syndrome Przetoki Częstość występowania % 0.3-1% 0-2.5% Rare 0-2.1% Rare % % 1-2% 1-2% % % % JOP. J Pancreas 2012 Jan 10; 13(1):

42 Każdy chory u którego zakłada się gastrostomię jest zagrożony krwawieniem. Dlatego też, każdy chory wymaga: Zabezpieczenia w krew Możliwości monitorowania parametrów hemodynamicznych Dostępu do badań obrazowych USG, TK Gotowości do interwencji chirurgicznej. 42

43 Nadzór metaboliczny. Bieżąca ocena stanu chorego (układ krążenia, układ oddechowy, obrzęki, ) bilans płynów (szczegółowe uwzględnianie strat) badania biochemiczne ( w zależności od stanu chorego) 43

WSKAZANIA DO DOMOWEGO ŻYWIENIA POZA- i DOJELITOWEGO. Stanisław Kłęk

WSKAZANIA DO DOMOWEGO ŻYWIENIA POZA- i DOJELITOWEGO. Stanisław Kłęk WSKAZANIA DO DOMOWEGO ŻYWIENIA POZA- i DOJELITOWEGO Stanisław Kłęk ROZWÓJ HPN I Początek HPN: zarezerwowane wyłącznie dla nienowotworowej niewydolności jelit II Szybki wzrost ilości ośrodków i liczby chorych

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ

PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ Kurs Zespołów Żywieniowych PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ Stanisław Kłęk Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego, Dojelitowego i Metabolizmu Szpital Specjalistyczny im. Stanley Dudrick a, Skawina

Bardziej szczegółowo

2 Leczenie żywieniowe

2 Leczenie żywieniowe 2 Leczenie żywieniowe Określenie planowe podawanie odpowiednio dobranych składników pożywienia. Składniki pożywienia podaje się przez przewód pokarmowy (żywienie dojelitowe) lub drogą pozajelitową (żywienie

Bardziej szczegółowo

Diety do żywienia medycznego do podaży przez zgłębnik

Diety do żywienia medycznego do podaży przez zgłębnik Diety do żywienia medycznego do podaży przez zgłębnik Dieta kompletna pod względem odżywczym, gotowa do użycia, zawierająca DHA/EPA, bezresztkowa, przeznaczona do stosowania przez zgłębnik Wskazania: okres

Bardziej szczegółowo

Planowanie interwencji żywieniowej: wybór drogi leczenia, określenie zapotrzebowania. Stanisław Kłęk

Planowanie interwencji żywieniowej: wybór drogi leczenia, określenie zapotrzebowania. Stanisław Kłęk Planowanie interwencji żywieniowej: wybór drogi leczenia, określenie zapotrzebowania Stanisław Kłęk Gdynia, 8 IV 2016 PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ Definicja: leczenie żywieniowe Leczenie żywieniowe

Bardziej szczegółowo

Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś

Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś Klinika Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii IPCZD, Warszawa HEN program domowego żywienia enteralnego

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE 1. Ramowe treści kształcenia PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE L.p. DATA TEMAT ZAJĘĆ LICZBA GODZIN: FORMA ZALI- CZENIA PUNKTY ECTS 1. 2. 22.09.2012 23.09.2012 20.10.2012 21.10.2012 Żywienie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ZDROWIA PUBLICZNEGO STUDIA STACJONARNE I STOPNIA KIERUNEK DIETETYKA ROK III SEMESTR ZIMOWY ROK AKADEMICKI 2016/2017 ŻYWIENIE KLINICZNE

WYDZIAŁ ZDROWIA PUBLICZNEGO STUDIA STACJONARNE I STOPNIA KIERUNEK DIETETYKA ROK III SEMESTR ZIMOWY ROK AKADEMICKI 2016/2017 ŻYWIENIE KLINICZNE WYDZIAŁ ZDROWIA PUBLICZNEGO STUDIA STACJONARNE I STOPNIA KIERUNEK DIETETYKA ROK III SEMESTR ZIMOWY ROK AKADEMICKI 2016/2017 ŻYWIENIE KLINICZNE WYKŁADY: Sala wykładowa - Budynek WZP SUM w Bytomiu, ul. Piekarska

Bardziej szczegółowo

Finansowanie leczenia żywieniowego

Finansowanie leczenia żywieniowego Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego i Dojelitowego Finansowanie leczenia żywieniowego Stanisław Kłęk REFUNDOWANE LECZENIE ŻYWIENIOWE SZPITAL DOM HOSPICJUM ZOL LECZENIE ŻYWIENIOWE SZPITALNE Zarządzenie

Bardziej szczegółowo

Przypadek kliniczny Akademia Żywienia w Onkologii. Małgorzata Misiak

Przypadek kliniczny Akademia Żywienia w Onkologii. Małgorzata Misiak Przypadek kliniczny Akademia Żywienia w Onkologii Małgorzata Misiak Pacjentka TP l.61 Wzrost 154 cm Wyjściowa masa ciała 47 kg BMI 19.8 Hb 9.8 g/dl; Lym 1.66 G/l TP 56.2 g/l; Alb 28.5 g/l; Prealb 14.0

Bardziej szczegółowo

Finansowanie żywienia dojelitowego

Finansowanie żywienia dojelitowego Polska Szkoła Żywienia Klinicznego i Metabolizmu Finansowanie żywienia dojelitowego Stanisław Kłęk Kraków, 4 II 2012 REFUNDOWANE LECZENIE ŻYWIENIOWE SZPITAL DOM HOSPICJUM ZOL LECZENIE ŻYWIENIOWE SZPITALNE

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ (1)

PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ (1) Kurs Zespołów Żywieniowych PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ (1) Stanisław Kłęk Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego i Dojelitowego Szpital Specjalistyczny im. Stanley Dudrick a, Skawina Definicja:

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE. dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed

ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE. dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed AKTUALNE ZALECENIA I NOWE MOŻLIWOŚCI LECZENIA NIEDOŻYWIENIA CELE LECZENIA ŻYWIENIOWEGO: zapobieganie

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ

PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ Kurs Zespołów Żywieniowych PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ Stanisław Kłęk Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego i Dojelitowego Szpital Specjalistyczny im. Stanley Dudrick a, Skawina Definicja:

Bardziej szczegółowo

Jak uniknąć powikłań podczas wytwarzania PEG

Jak uniknąć powikłań podczas wytwarzania PEG Jak uniknąć powikłań podczas wytwarzania PEG Krzysztof Figuła Poradnia Żywieniowa Nutricare w Krakowie. Powikłania wytwarzania PEG Miejscowe Burried bumper syndrome Przetoka żołądkowopoprzeczniczoskórna

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 6 do SIWZ - postępowanie AG.ZP OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

ZAŁĄCZNIK NR 6 do SIWZ - postępowanie AG.ZP OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA ZAŁĄCZNIK NR 6 do SIWZ - postępowanie AG.ZP.3320.65.16 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA ZADANIE 1 przedmiotu zamówienia Dawka Postać/Status/Opakowanie Ilość opak. 1 Dieta kompletna pod względem w 100ml: nie

Bardziej szczegółowo

Żywienie dojelitowe - wskazania

Żywienie dojelitowe - wskazania Żywienie dojelitowe - wskazania Tomasz Kowalczyk Oddział Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Gastroenterologicznej, Szpital Uniwersytecki, Kraków Poradnia Żywieniowa, Nutricare, Kraków 1 Leczenie żywieniowe

Bardziej szczegółowo

Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych ŻYWIENIE KLINICZNE I OPIEKA METABOLICZNA WIEDZA

Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych ŻYWIENIE KLINICZNE I OPIEKA METABOLICZNA WIEDZA Załącznik nr 8 do zarządzenia nr 68 Rektora UJ z 18 czerwca 2015 r. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych ŻYWIENIE KLINICZNE I OPIEKA METABOLICZNA Nazwa studiów: ŻYWIENIE KLINICZNE

Bardziej szczegółowo

Żywienie w Onkologii 2011. Wskazania do żywienia do- i pozajelitowego u chorych leczonych w szpitalu Rola szpitalnych zespołów żywieniowych

Żywienie w Onkologii 2011. Wskazania do żywienia do- i pozajelitowego u chorych leczonych w szpitalu Rola szpitalnych zespołów żywieniowych Żywienie w Onkologii 2011 Wskazania do żywienia do- i pozajelitowego u chorych leczonych w szpitalu Rola szpitalnych zespołów żywieniowych Stanisław Kłęk Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego i Dojelitowego

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 100 ml roztworu do infuzji zawiera: L-Izoleucyna... L-Leucyna... L-Walina...

Bardziej szczegółowo

50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 20-50% sięga

Bardziej szczegółowo

WSKAZANIA DO ŻYWIENIA DOJELITOWEGO PROWADZENIE I NADZÓR ŻYWIENIA PODSTAWY DOBORU DIET

WSKAZANIA DO ŻYWIENIA DOJELITOWEGO PROWADZENIE I NADZÓR ŻYWIENIA PODSTAWY DOBORU DIET KATEDRA I KLINIKA ANESTEZJOLOGII I INTENSYWNEJ TERAPII Kierownik: dr hab.n. med. KRZYSZTOF KUSZA COLLEGIUM MEDICUM im. L.RYDYGIERA W BYDGOSZCZY UNIWERSYTETU MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU WSKAZANIA DO ŻYWIENIA

Bardziej szczegółowo

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Dr n. med. Krzysztof Powała-Niedźwiecki Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 1. Do OIT będą

Bardziej szczegółowo

Seminarium dla studentów Przemysław Pyda

Seminarium dla studentów Przemysław Pyda Seminarium dla studentów - 2016 Przemysław Pyda Historia wyników transplantacji jelit 1967 1972 1985 Pierwsze przeszczepienie jelit Lillehei Uniwesytet Minesota Pierwsze 10 transplantacji jelit najdłuższe

Bardziej szczegółowo

Leczenie żywieniowe NIEDOŻYWIENIE. NIEDOŻYWIENIE definicja. NIEDOŻYWIENIE konsekwencje medyczne NIEDOŻYWIENIE LECZENIE ŻYWIENIOWE.

Leczenie żywieniowe NIEDOŻYWIENIE. NIEDOŻYWIENIE definicja. NIEDOŻYWIENIE konsekwencje medyczne NIEDOŻYWIENIE LECZENIE ŻYWIENIOWE. Leczenie żywieniowe LECZENIE ŻYWIENIOWE ŻYWIENIE podaż odpowiedniej ilości jakości DZIAŁANIE FARMAKOLOGICZNE modulacja reakcji Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie kalorymetrii w codziennej praktyce OIT

Zastosowanie kalorymetrii w codziennej praktyce OIT Zastosowanie kalorymetrii w codziennej praktyce OIT dr hab. med. Jacek Sobocki Klinika Chirurgii Ogólnej i Żywienia Klinicznego Warszawski Uniwersytet Medyczny Kalorymetria pośrednia Wady koszty zakupu

Bardziej szczegółowo

Zasady opieki nad dostępem do przewodu pokarmowego. Kupiec Monika

Zasady opieki nad dostępem do przewodu pokarmowego. Kupiec Monika Zasady opieki nad dostępem do przewodu pokarmowego Kupiec Monika Rodzaje dostępów do pp Dostęp do przewodu pokarmowego powinien umożliwiać długotrwałe podawanie diety przy minimalnym obciążeniu dla pacjenta.

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ

PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ Kurs Zespołów Żywieniowych PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ Stanisław Kłęk Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego i Dojelitowego Szpital Specjalistyczny im. Stanley Dudrick a, Skawina Definicja:

Bardziej szczegółowo

Dostęp do przewodu pokarmowego

Dostęp do przewodu pokarmowego Dostęp do przewodu pokarmowego Tomasz Kowalczyk Oddział Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Gastroenterologicznej, Szpital Uniwersytecki, Kraków Poradnia Żywieniowa, Nutricare, Kraków 1 Żywienie przez zgłębnik

Bardziej szczegółowo

Stanisław Kłęk REALIZACJA ŻYWIENIA DOJELITOWEGO W OIT POWIKŁANIA ŻYWIENIA DOJELITOWEGO

Stanisław Kłęk REALIZACJA ŻYWIENIA DOJELITOWEGO W OIT POWIKŁANIA ŻYWIENIA DOJELITOWEGO Stanisław Kłęk REALIZACJA ŻYWIENIA DOJELITOWEGO W OIT POWIKŁANIA ŻYWIENIA DOJELITOWEGO LECZENIE ŻYWIENIOWE W ODDZIALE INTENSYWNEJ TERAPII WSKAZANIA DO LECZENIA ŻYWIENIOWEGO Wskazania do leczenia żywieniowego

Bardziej szczegółowo

Żywienie pacjenta w opiece paliatywnej przeciwdziałanie zaparciom

Żywienie pacjenta w opiece paliatywnej przeciwdziałanie zaparciom VI WARSZTATY SZKOLENIOWE 29 maja 2015 Żywienie pacjenta w opiece paliatywnej przeciwdziałanie zaparciom Agata Zając Zaspakajanie głodu należy do podstawowych potrzeb człowieka. Jedzenie jest jednak ważne

Bardziej szczegółowo

Zamość, dnia 29 grudnia 2016 r. AG.ZP dotyczy: wyjaśnienie treści SIWZ.

Zamość, dnia 29 grudnia 2016 r. AG.ZP dotyczy: wyjaśnienie treści SIWZ. Zamość, dnia 29 grudnia 2016 r. AG.ZP.3320.65..16 dotyczy: wyjaśnienie treści SIWZ. ul. Aleje Jana Pawła II 10, zgodnie z art. 38 ust.1, 2 ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 29 stycznia 2004 r. z

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty

Spis treści. Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty 1 Leczenie infuzyjne (płynoterapia)....................................................... 3 Objętość płynów..................................................................................

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty żywienia przez zgłębniki (sztuczny dostęp) w warunkach domowych

Praktyczne aspekty żywienia przez zgłębniki (sztuczny dostęp) w warunkach domowych Praktyczne aspekty żywienia przez zgłębniki (sztuczny dostęp) w warunkach domowych Bezpieczne żywienie przez zgłębnik Niniejsza broszura przekazuje tobie informacje na temat bardziej praktycznych aspektów

Bardziej szczegółowo

Żywienie w Onkologii 2011

Żywienie w Onkologii 2011 Żywienie w Onkologii 2011 Wskazania do żywienia w warunkach domowych. Wsparcie żywieniowe, poradnictwo dietetyczne, całkowite żywienie do- i pozajelitowe Stanisław Kłęk Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego

Bardziej szczegółowo

I DOJELITOWE W. Stanisław Kłęk. Kraków, 7-9 III 2011

I DOJELITOWE W. Stanisław Kłęk. Kraków, 7-9 III 2011 śywienie POZAJELITOWE I DOJELITOWE W WARUNKACH DOMOWYCH Stanisław Kłęk Kraków, 7-9 III 2011 SKRÓCONA HISTORIA śd StaroŜytni Grecy odŝywcze wlewki doodbytnicze 1598 Capivacceus Ŝywienia dojelitowe za pomocą

Bardziej szczegółowo

Instytut: Nauk o Zdrowiu w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Gnieźnie.

Instytut: Nauk o Zdrowiu w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Gnieźnie. Europejski System Transferu Punktów Karta opisu przedmiotu Nazwa przedmiotu: Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kierunek: Specjalność: Pielęgniarstwo Wymiar godzin: 370 godzin Wykłady: 40, Seminaria:

Bardziej szczegółowo

Informacje o zmienianym ogłoszeniu: data r.

Informacje o zmienianym ogłoszeniu: data r. Ogłoszenie powiązane: Ogłoszenie nr 98235-2015 z dnia 2015-07-02 r. Ogłoszenie o zamówieniu - Włocławek Przedmiotem zamówienia jest sukcesywna dostawa preparatów do żywienia niemowląt, dzieci i dorosłych

Bardziej szczegółowo

1.5. Zasady planowania diet leczniczych na podstawie dziennej racji pokarmowej człowieka zdrowego

1.5. Zasady planowania diet leczniczych na podstawie dziennej racji pokarmowej człowieka zdrowego DIETETYKA Dariusz Włodarek SPIS TREŚCI Rozdział I. Planowanie i organizacja żywienia dietetycznego 1.1. Zagadnienia sanitarno-higieniczne w żywieniu dietetycznym 1.2. Dobór surowców i technik przyrządzania

Bardziej szczegółowo

ISSN TEMAT NUMERU Wspomaganie leczenia chorób nowotworowych Magdalena Jodkiewicz, Joanna Drygiel

ISSN TEMAT NUMERU Wspomaganie leczenia chorób nowotworowych Magdalena Jodkiewicz, Joanna Drygiel www.wspolczesnadietetyka.pl ISSN 2449-6219 2016 07 TEMAT NUMERU Wspomaganie leczenia chorób nowotworowych Magdalena Jodkiewicz, Joanna Drygiel 0 9 9 772449 621603 Nutricomp Peptid Białko = 3,8 g Tłuszcz

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje w roku akademickim 01/013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

Leczenie żywieniowe w onkologii

Leczenie żywieniowe w onkologii PRACA PRZEGLĄDOWA Stanisław Kłęk Oddział Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej, Szpital Specjalistyczny im. Stanley Dudricka w Skawinie Leczenie żywieniowe w onkologii Clinical nutrition in oncology Adres

Bardziej szczegółowo

Prowadzący: dr hab. med. Stanisław MALINGER prof. PWSZ dr Grażyna BĄCZYK mgr piel. Justyna Skrzyńska

Prowadzący: dr hab. med. Stanisław MALINGER prof. PWSZ dr Grażyna BĄCZYK mgr piel. Justyna Skrzyńska Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gnieźnie Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek - Pielęgniarstwo Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47 Spis treści Przedmowa... 9 1. Ustalanie zapotrzebowania energetycznego w róŝnych stanach chorobowych (Danuta Gajewska)... 11 Wiadomości ogólne... 11 Całkowita przemiana materii... 12 Wprowadzenie... 12

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE LECZENIA ŻYWIENIOWEGO I JEGO STOPNIOWE WDRAŻANIE U DOROSŁEGO

PLANOWANIE LECZENIA ŻYWIENIOWEGO I JEGO STOPNIOWE WDRAŻANIE U DOROSŁEGO PLANOWANIE LECZENIA ŻYWIENIOWEGO I JEGO STOPNIOWE WDRAŻANIE U DOROSŁEGO Gdańsk 2011 Teresa Korta II Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Warszawski Uniwersytet Medyczny WSKAZANIA DO LECZENIA ŻYWIENIOWEGO

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Choroby żołądka Wiktor Łaszewicz... 15. 2. Choroby jelita cienkiego Anna Zaremba-Woroniecka... 46

Spis treści. 1. Choroby żołądka Wiktor Łaszewicz... 15. 2. Choroby jelita cienkiego Anna Zaremba-Woroniecka... 46 Spis treści 1. Choroby żołądka Wiktor Łaszewicz..................... 15 Zarys budowy i fizjologii żołądka.......................... 15 Budowa żołądka.................................. 15 Wydzielanie żołądkowe..............................

Bardziej szczegółowo

Leczenie żywieniowe pacjentów to obowiązek, nie przywilej

Leczenie żywieniowe pacjentów to obowiązek, nie przywilej działy Leczenie żywieniowe pacjentów to obowiązek, nie przywilej fot istockphoto.com Leczenie żywieniowe wraz z preparatami do żywienia poza- i dojelitowego w praktyce klinicznej wprowadzono już ponad

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY STUDIA MAGISTERSKIE

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY STUDIA MAGISTERSKIE ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY STUDIA MAGISTERSKIE Maj 2016 1. Elementy marketingu mix, rola w działalności przedsiębiorstwa na rynku produktów spożywczych lub usług. 2. Elementy które należy uwzględnić

Bardziej szczegółowo

Żywienie dojelitowe w. Tomasz Kowalczyk Szpital Uniwersytecki w Krakowie Oddział Kliniczny Kliniki Chirurgii Ogólnej i Gastroenterologicznej

Żywienie dojelitowe w. Tomasz Kowalczyk Szpital Uniwersytecki w Krakowie Oddział Kliniczny Kliniki Chirurgii Ogólnej i Gastroenterologicznej Żywienie dojelitowe w warunkach domowych Tomasz Kowalczyk Szpital Uniwersytecki w Krakowie Oddział Kliniczny Kliniki Chirurgii Ogólnej i Gastroenterologicznej 1 Leczenie żywieniowe Podaż drogą dojelitową

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 9/2013/DSOZ PREZESA NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA. z dnia 12 marca 2013 r.

ZARZĄDZENIE NR 9/2013/DSOZ PREZESA NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA. z dnia 12 marca 2013 r. ZARZĄDZENIE NR 9/2013/DSOZ PREZESA NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA z dnia 12 marca 2013 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie studenta do zajęć. Przedmiot: Podstawy Pielęgniarstwa Ćwiczenia II semestr Ćwiczenie 1.

Przygotowanie studenta do zajęć. Przedmiot: Podstawy Pielęgniarstwa Ćwiczenia II semestr Ćwiczenie 1. Przygotowanie studenta do zajęć. Przedmiot: Podstawy Pielęgniarstwa Ćwiczenia II semestr Ćwiczenie 1. Temat: Podawanie leków miejscowo (skóra, błony śluzowe). Podawanie leków przez przewód pokarmowy. Rozkładnie

Bardziej szczegółowo

Poradnik dla pacjentów. z gastrostomią odżywczą Flocare PEG

Poradnik dla pacjentów. z gastrostomią odżywczą Flocare PEG Poradnik dla pacjentów z gastrostomią odżywczą Flocare PEG 18 CH18 1. Co to jest PEG?... 2 2. Rodzaje mieszanek odżywczych... 3 3. Metody żywienia przez PEG... 3 4. Zasady karmienia i pielęgnacji chorego

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie drugiego semestru z chirurgii i pielęgniarstwa chirurgicznego.

Zaawansowany. Zaliczenie drugiego semestru z chirurgii i pielęgniarstwa chirurgicznego. 1 Kierunek: PIELĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

Lipno: Dostawa plynów infuzyjnych Numer ogłoszenia: 102133-2009; data zamieszczenia: 30.06.2009 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie

Lipno: Dostawa plynów infuzyjnych Numer ogłoszenia: 102133-2009; data zamieszczenia: 30.06.2009 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie Lipno: Dostawa plynów infuzyjnych Numer ogłoszenia: 102133-2009; data zamieszczenia: 30.06.2009 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego.

Bardziej szczegółowo

CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH

CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH RAMOWY PROGRAM KURSU SPECJALISTYCZNEGO ŻYWIENIE ENTERALNE I PARENTERALNE Program przeznaczony dla pielęgniarek AUTORZY WSPÓŁPRACUJĄCY Z CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH W OPRACOWANIU

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Piotr Malinowski,

Dr n. med. Piotr Malinowski, Plan ćwiczeń z chirurgii naczyniowej IV rok kierunek lekarski 2012 5 dni po 6 godzin ( Ćwiczą 2 grupy 5-osobowe ) Osoba odpowiedzialna za realizację programu ćwiczeń Dr n. med. Piotr Malinowski, Dr n.

Bardziej szczegółowo

Przemysław Pyda. Przeszczepianie trzustki

Przemysław Pyda. Przeszczepianie trzustki Przemysław Pyda Przeszczepianie trzustki Przeszczepianie trzustki na świecie Wskazania i rodzaj przeszczepu (I) Cukrzyca powikłana nefropatią; podwójny przeszczep nerka trzustka jednoczasowo z nerką SPK

Bardziej szczegółowo

Ból brzucha ó taczka Guz Uraz P yn w j. brzusznej Wymioty Nadci nienie wrotne Zapalenie trzustki Ostry brzuch Kontrola pooperacyjna

Ból brzucha ó taczka Guz Uraz P yn w j. brzusznej Wymioty Nadci nienie wrotne Zapalenie trzustki Ostry brzuch Kontrola pooperacyjna DIAGNOSTYKA PRZEWODU POKARMOWEGO Zakład Radiologii Pediatrycznej Warszawski Uniwersytet Medyczny WSKAZANIA DO DIAGNOSTYKI PRZEWODU POKARMOWEGO U DZIECI Wymioty, wzdęcie Ból/bóle brzucha Uraz Ciało obce

Bardziej szczegółowo

Subiektywne objawy zmęczenia. Zmęczenie. Ból mięśni. Objawy obiektywne 2016-04-07

Subiektywne objawy zmęczenia. Zmęczenie. Ból mięśni. Objawy obiektywne 2016-04-07 Zmęczenie to mechanizm obronny, chroniący przed załamaniem funkcji fizjologicznych (wyczerpaniem) Subiektywne objawy zmęczenia bóle mięśni, uczucie osłabienia i wyczerpania, duszność, senność, nudności,

Bardziej szczegółowo

POWIKŁANIA. Stanisław Kłęk. Kraków, 7-9 III 2011

POWIKŁANIA. Stanisław Kłęk. Kraków, 7-9 III 2011 POWIKŁANIA DOMOWEGO śywienia DOJELITOWEGO Stanisław Kłęk Kraków, 7-9 III 2011 śołądkowo-jelitowe (8-65%) 65%): Biegunki, zaparcia, reflux, zespół poposiłkowy Powikłania Ŝywienia dojelitowego Mechaniczne

Bardziej szczegółowo

Sztuczny dostęp do przewodu pokarmowego. Krzysztof Figuła I. Katedra Chirurgii Ogólnej i Klinika Chirurgii Gastroenetrologicznej UJ CM w Krakowie

Sztuczny dostęp do przewodu pokarmowego. Krzysztof Figuła I. Katedra Chirurgii Ogólnej i Klinika Chirurgii Gastroenetrologicznej UJ CM w Krakowie Sztuczny dostęp do przewodu pokarmowego Krzysztof Figuła I. Katedra Chirurgii Ogólnej i Klinika Chirurgii Gastroenetrologicznej UJ CM w Krakowie Wskazania Chorzy u których nie jest możliwe wystarczające

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie trzeciego semestru z chirurgii i pielęgniarstwa chirurgicznego.

Zaawansowany. Zaliczenie trzeciego semestru z chirurgii i pielęgniarstwa chirurgicznego. Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Co to jest 5-ASA? 5-ASA to: kwas 5-aminosalicylowy (mesalazyna, mesalamima) aktywna podjednostka sulfasalazyny. lek przeciwzapalny

Co to jest 5-ASA? 5-ASA to: kwas 5-aminosalicylowy (mesalazyna, mesalamima) aktywna podjednostka sulfasalazyny. lek przeciwzapalny Co to jest 5-ASA? 5-ASA to: kwas 5-aminosalicylowy (mesalazyna, mesalamima) aktywna podjednostka sulfasalazyny lek przeciwzapalny Jak działa 5_ASA? W jakiej postaci występuje 5-ASA? Tabletki powlekane

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Vaminolact, roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1000 ml roztworu zawiera: Substancje czynne: L-alanina L-arginina L-asparaginowy

Bardziej szczegółowo

6,00 g 6,40 g 10,27 g. 4,59 g 5,53 g 5,13 g 2,05 g 5,13 g 3,02 g 3,88 g 2,59 g 2,16 g 1,29 g 1,66 g 2,59 0,54 g. 0,37 g

6,00 g 6,40 g 10,27 g. 4,59 g 5,53 g 5,13 g 2,05 g 5,13 g 3,02 g 3,88 g 2,59 g 2,16 g 1,29 g 1,66 g 2,59 0,54 g. 0,37 g CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Aminomel Nephro roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1000 ml roztworu zawiera: L-izoleucyna L-leucyna L-lizyny octan (odpowiada

Bardziej szczegółowo

Organizacja Zespołu Żywieniowego w szpitalu

Organizacja Zespołu Żywieniowego w szpitalu LECZENIE ŻYWIENIOWE DLA ZESPOŁÓW ŻYWIENIOWYCH Kurs pod patronatem POLSPEN. Gdynia, dnia 8.04.2015 Organizacja Zespołu Żywieniowego w szpitalu Jarosław Szefel Zakład Propedeutyki Onkologii Wydział Nauk

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1

PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 1. dr n. med. Elżbieta Walewska Przewodnicząca Zespołu; Zakład Pielęgniarstwa Klinicznego Instytut Pielęgniarstwa i Położnictwa Wydział Nauk o

Bardziej szczegółowo

Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości

Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Diabetologii, Endokrynologii i Chorób Wewnętrznych SP ZOZ Woj,. Szpital Zespolony Im. J. Śniadeckiego w Białymstoku DEFINICJA

Bardziej szczegółowo

Problemy płodności i ciąży w nieswoistych zapalnych chorobach jelit. Maria Kłopocka Bydgoszcz

Problemy płodności i ciąży w nieswoistych zapalnych chorobach jelit. Maria Kłopocka Bydgoszcz Problemy płodności i ciąży w nieswoistych zapalnych chorobach jelit Maria Kłopocka Bydgoszcz Płodność Przebieg ciąży i poród Bezpieczeństwo leczenia w okresie ciąży i karmienia Sytuacje szczególne Edukacja

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO ADDAMEL N, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml koncentratu zawiera: Substancje czynne

Bardziej szczegółowo

I I I I II. III1I. Bilocol

I I I I II. III1I. Bilocol I I I I II. III1I Bilocol Bilocol Zółć jest ważnym czynnikiem biorącym udział w trawieniu i wchłanianiu tłuszczu, jak również w przyswajaniu witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Warunkuje ona pełną aktywność

Bardziej szczegółowo

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Odział Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii Al. Dzieci Polskich 20, 04-730, Warszawa Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:...

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... FORMULARZ ZGODY I. Informacje o osobach uprawnionych do wyrażenia zgody Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... PESEL/Data urodzenia Pacjenta:... II. Nazwa procedury

Bardziej szczegółowo

Spis treści ROZDZIAŁ 1 ROZDZIAŁ 2 ROZDZIAŁ 3 ROZDZIAŁ 4. Spis Autorów Wstęp

Spis treści ROZDZIAŁ 1 ROZDZIAŁ 2 ROZDZIAŁ 3 ROZDZIAŁ 4. Spis Autorów Wstęp Spis treści Spis Autorów Wstęp ROZDZIAŁ 1 Metabolizm w chirurgii 1.1. Informacje wstępne...1 1.2. Podział ustroju...1 1.3. Prawa równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej...2 1.4. Skład elektrolitowy

Bardziej szczegółowo

Ostre infekcje u osób z cukrzycą

Ostre infekcje u osób z cukrzycą Ostre infekcje u osób z cukrzycą Sezon przeziębień w pełni. Wokół mamy mnóstwo zakatarzonych i kaszlących osób. Chorować nikt nie lubi, jednak ludzie przewlekle chorzy, jak diabetycy, są szczególnie podatni

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja zmian w charakterystyce produktu leczniczego i ulotce

Bardziej szczegółowo

Kurs leczenia żywieniowego dla Zespołów Żywieniowych. Kraków, 19 IV 2013

Kurs leczenia żywieniowego dla Zespołów Żywieniowych. Kraków, 19 IV 2013 Kurs leczenia żywieniowego dla Zespołów Żywieniowych Kraków, 19 IV 2013 ZESPOŁY ŻYWIENIOWE Zespół (oddział) wyspecjalizowany w leczeniu żywieniowym, powoływany w celu organizacji, prowadzenia i nadzorowania

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Gaviscon o smaku mięty Saszetki, (500 mg + 267 mg + 160 mg)/10 ml, zawiesina doustna

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Gaviscon o smaku mięty Saszetki, (500 mg + 267 mg + 160 mg)/10 ml, zawiesina doustna CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Gaviscon o smaku mięty Saszetki, (500 mg + 267 mg + 160 mg)/10 ml, zawiesina doustna 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Gaviscon o smaku

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne - gastroenterologia Kod przedmiotu

Choroby wewnętrzne - gastroenterologia Kod przedmiotu Choroby wewnętrzne - gastroenterologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Choroby wewnętrzne - gastroenterologia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-ChW-G Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu

Bardziej szczegółowo

Żywienie kliniczne. Warszawski Uniwersytet Medyczny

Żywienie kliniczne. Warszawski Uniwersytet Medyczny Warszawski Uniwersytet Medyczny Niedożywienie Główne przyczyny niedostateczne przyjmowanie pokarmów choroby przewlekłe, nowotwory, uzależnienie od alkoholu i leków, osoby starsze zaburzenia trawienia i

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. PŁYN FIZJOLOGICZNY WIELOELEKTROLITOWY IZOTONICZNY FRESENIUS, roztwór do infuzji

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. PŁYN FIZJOLOGICZNY WIELOELEKTROLITOWY IZOTONICZNY FRESENIUS, roztwór do infuzji CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO PŁYN FIZJOLOGICZNY WIELOELEKTROLITOWY IZOTONICZNY FRESENIUS, roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1000 ml roztworu zawiera:

Bardziej szczegółowo

Utrata masy ciała? Zmniejszony apetyt? Niechęć do jedzenia? Problemy z połykaniem? lub/i gryzieniem? Utrata sił? ZDR WY APETYT NA ŻYCIE

Utrata masy ciała? Zmniejszony apetyt? Niechęć do jedzenia? Problemy z połykaniem? lub/i gryzieniem? Utrata sił? ZDR WY APETYT NA ŻYCIE PROBLEM? ROZWIĄZA: Utrata masy ciała? Zmniejszony apetyt? Niechęć do jedzenia? Problemy z połykaniem? lub/i gryzieniem? Utrata sił? Dla kogo niezbędny jest Dzieci powyżej 1. roku życia Wymagające kompletnej

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania polskiego 11 Wstęp 13 Podziękowania 14

Przedmowa do wydania polskiego 11 Wstęp 13 Podziękowania 14 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 11 Wstęp 13 Podziękowania 14 1. Wstęp i ustalanie rozpoznania 15 Co to jest mukowiscydoza? 15 Skąd nazwa mukowiscydoza? 16 Kiedy można podejrzewać występowanie

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Sophamet przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Sophamet przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Sophamet przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1. Omówienie rozpowszechnienia choroby Cukrzyca staje się współcześnie jedną z

Bardziej szczegółowo

Wskazania do żywienia dojelitowego

Wskazania do żywienia dojelitowego Wskazania do żywienia dojelitowego Tomasz Kowalczyk Szpital Uniwersytecki w Krakowie Oddział Kliniczny Kliniki Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Gastroenterologicznej 1 Leczenie żywieniowe Podaż drogą

Bardziej szczegółowo

Technika zakładania zgłębnika nosowo-żołądkowego, nosowo-jelitowego oraz opieka nad zgłębnikiem. Monika Kupiec, Magdalena Sumlet

Technika zakładania zgłębnika nosowo-żołądkowego, nosowo-jelitowego oraz opieka nad zgłębnikiem. Monika Kupiec, Magdalena Sumlet Technika zakładania zgłębnika nosowo-żołądkowego, nosowo-jelitowego oraz opieka nad zgłębnikiem Monika Kupiec, Magdalena Sumlet SPRZĘT POTRZEBNY DO ZAŁOŻENIA ZGŁĘBNIKA Rękawiczki Zgłębnik Środek znieczulający,

Bardziej szczegółowo

"Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci " Urszula Grzybowska-Chlebowczyk

Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci  Urszula Grzybowska-Chlebowczyk "Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci " Urszula Grzybowska-Chlebowczyk Evaluation and treatment of functional constipation in infants and children: Evidence Based Recommendations

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Światowej Organizacji Gastroenterologicznej dotyczące otyłości, 2011 World Gastroenterology Organization Global Guidelines: Obesity 2011

Wytyczne Światowej Organizacji Gastroenterologicznej dotyczące otyłości, 2011 World Gastroenterology Organization Global Guidelines: Obesity 2011 Wytyczne Światowej Organizacji Gastroenterologicznej dotyczące otyłości, 2011 World Gastroenterology Organization Global Guidelines: Obesity 2011 Lisbeth Mathus-Vliegen, James Toouli, Michael Fried, Aamir

Bardziej szczegółowo

POWIKŁANIA ŻYWIENIA POZAJELITOWEGO

POWIKŁANIA ŻYWIENIA POZAJELITOWEGO POWIKŁANIA ŻYWIENIA POZAJELITOWEGO POWIKŁANIA ŻYWIENIA POZAJELITOWEGO Związane z cewnikiem i jego obecnością w naczyniu Inne Metaboliczne Mechaniczne Septyczne POWIKŁANIA METABOLICZNE ABY ZMNIEJSZYĆ RYZYKO

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Lactulose-MIP, 9,75 g/15 ml, syrop 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 15 ml syropu zawiera 9,75 g laktulozy (Lactulosum) Pełny wykaz substancji

Bardziej szczegółowo

Pogłębiona ocena stanu odżywienia. Badania biochemiczne

Pogłębiona ocena stanu odżywienia. Badania biochemiczne 5 Pogłębiona ocena stanu odżywienia. Badania biochemiczne Bruno Szczygieł Badania biochemiczne są niezmiernie przydatne w roz poznawaniu niedożywienia białkowo-kalorycznego (nbk), w kwalifikowaniu chorych

Bardziej szczegółowo

Aminomel 10E 12,5E Substancje czynne: L-izoleucyna 5,85 g 7,31 g L-leucyna 6,24 g 7,80 g L-lizyny octan (w przeliczeniu na L-lizynę)

Aminomel 10E 12,5E Substancje czynne: L-izoleucyna 5,85 g 7,31 g L-leucyna 6,24 g 7,80 g L-lizyny octan (w przeliczeniu na L-lizynę) CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO AMINOMEL 10E roztwór do infuzji. AMINOMEL 12,5E roztwór do infuzji. 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1000 ml roztworu do infuzji zawiera:

Bardziej szczegółowo

Arkusz1. Lp. Nazwa postać, dawka, opakowanie jednostkowe j.m. ilość Netto VAT brutto netto brutto producent, nazwa handlowa. op. 35. op. 10. op.

Arkusz1. Lp. Nazwa postać, dawka, opakowanie jednostkowe j.m. ilość Netto VAT brutto netto brutto producent, nazwa handlowa. op. 35. op. 10. op. Grupa IC Arkusz1 33600000-6/33661000-1/ 336613100-4/33612000-3 / 33622000-6Produkty farmaceutyczne, Produkty lecznicze dla układu nerwowego, Środki przeciwepileptyczne, Produkty lecznicze do leczenia zaburzeń

Bardziej szczegółowo

LOPERAMID WZF 2 mg, tabletki Loperamidi hydrochloridum

LOPERAMID WZF 2 mg, tabletki Loperamidi hydrochloridum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta LOPERAMID WZF 2 mg, tabletki Loperamidi hydrochloridum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

20 września 2013 r. EMA/564255/2013. 7 Westferry Circus Canary Wharf London E14 4HB United Kingdom

20 września 2013 r. EMA/564255/2013. 7 Westferry Circus Canary Wharf London E14 4HB United Kingdom 20 września 2013 r. EMA/564255/2013 Zawieszenie pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego Numeta G13%E i wprowadzenie nowych działań służących zminimalizowaniu ryzyka stosowania produktu

Bardziej szczegółowo