MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY"

Transkrypt

1 Wykład: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

2 Wielka depresja w USA, Stopa bezrobocia w USA w 1933 r. 25,2%

3 Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące ilości czasu, który chcą przeznaczyć na pracę. Płaca realna jest miarą bodźców do pracy. Płaca realna iloraz płacy nominalnej i poziomu cen, informuje o ilości dóbr, które można nabyć za daną płacę nominalną. Przy wyższych płacach ci, którzy są już zatrudnieni, będą chcieli pracować więcej.

4 Indywidualna krzywa podaży pracy Realna stawka płacy W / P LS Indywidualna krzywa podaży pracy N Podaż pracy (czas pracy)

5 Efekt substytucyjny i dochodowy Efekt substytucyjny oznacza, że w miarę wzrostu stawek płac występują silniejsze bodźce do pracy cena czasu, który nie jest związany z pracą (alternatywny koszt pracy) jest wyższa. Efekt dochodowy (na rynku pracy) wzrost płac realnych poprawia położenie pracownika i zwiększa jego konsumpcję różnych dóbr w tym wypoczynku.

6 Krótkookresowa krzywa podaży pracy Realna stawka płacy W / P Krótkookresowa krzywa podaży pracy SLS N Podaż pracy

7 Długookresowa krzywa podaży pracy Realna stawka płacy LLS W / P Długookresowa krzywa podaży pracy N Podaż pracy

8 Ogólna liczba godzin pracy w roku i średnie płace w latach Kraj Liczba godzin pracy w roku na jednego pracownika Francja Niemcy Wielka Brytania USA Szwecja Płace realne (1870 = 100) Francja Niemcy Wielka Brytania USA Szwecja

9 Liczba godzin pracy (w ciągu roku), 2011 Kraj Liczba godzin pracy Dania 1522 Francja 1475 Niemcy 1413 Grecja 2032 Japonia 1728 Korea Płd Holandia 1379 Polska 1937 Hiszpania 1690 Wielka Brytania 1625 USA 1787 Źródło: OECD, Employment Outlook 2012.

10 Popyt na pracę Popyt na pracę reprezentują firmy. Popyt na pracę jest popytem pochodnym popytu na dobra i usługi (produkty pracy). Zależy od płacy i wydajności pracowników. Krańcowy produkt pracy jest równy przyrostowi produkcji wynikającemu z zatrudnienia dodatkowego pracownika przy danym zasobie kapitału rzeczowego. Jeżeli wartość krańcowego produktu pracy jest wyższa od płacy realnej, to przedsiębiorstwa zwiększają zyski przez wzrost zatrudnienia. Funkcja popytu na pracę jest ujemną funkcją płacy realnej, ponieważ krańcowy produkt pracy zmniejsza się wraz ze zwiększaniem nakładu pracy.

11 Krótkookresowa funkcja produkcji Y Wielkość produkcji Krótkookresowa funkcja produkcji Y = f (K,L) Funkcja produkcji - opisuje związek pomiędzy wielkością produkcji a nakładami poniesionymi na jej uzyskanie. Prawo malejących produktów krańcowych Wielkość zatrudnienia N

12 Krzywa produktu krańcowego a inwestycje w majątek trwały Produkt krańcowy MP MP0 MP1 Wzrost wielkości majątku trwałego przesuwa krzywą produktu krańcowego w prawo Krzywe produktu krańcowego N Wielkość zatrudnienia

13 Krzywa popytu na pracę Stawka płacy W=MP Krzywa popytu na pracę ND=MP N Wielkość zatrudnienia

14 Równowaga na rynku pracy Stawka płacy LD AJ N Wielkość zatrudnienia

15 Roczna płaca na pełnym etacie, 2011 Kraj Roczna płaca (w USD) Roczna płaca (w USD PPP) Dania Francja Niemcy Grecja Japonia Korea Płd Holandia Polska Hiszpania Wielka Brytania USA Źródło: OECD, Employment Outlook 2012.

16 Roczne koszty zatrudnienia pracownika w przemyśle, USA

17 Płaca netto, płaca brutto i koszty pracodawcy (2014) Wyszczególnienie w zł Koszt pracodawcy 2137,10 Składki ZUS /pracodawca: emerytalna 172,75 zł, 321,96 rentowa 115,05 zł, wypadkowa 34,16 zł/ Składka na Fundusz Pracy 43,37 Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1,77 Płaca brutto 1770,00 Składki ubezpieczeń społecznych (płaci pracownik) 242,67 /emerytalna 172,75 zł, rentowa 26,55 zł, chorobowa 43,37 zł/ Ubezpieczenie zdrowotne 137,46 Podatek dochodowy /zaliczka/ 90,00 Płaca netto 1300,00 Źródło: Sedlak & Sedlak, 2014.

18 Czynniki decydujące o elastyczności rynku pracy Źródło: EMU and labour market Flexibility. HM Treasury, UK 2003.

19 Elastyczność rynku pracy przykład Holandii Bezrobocie w Holandii: 3,2% (2007) 6,4% (2013)

20 Odsetek zatrudnionych z umowami na czas określony, grupa wiekowa 15-64, 2009 Źródło: Eurostat

21 Rynek pracy z uwzględnieniem związków zawodowych W / P Krzywa oferty związkowej (W / P)1 A B Krzywa indywidualnej podaży pracy (W / P)2 Krzywa popytu na pracę Bezrobocie przymusowe N1 N2 N

22 Stopa uzwiązkowienia w wybranych krajach Polska stopa uzwiązkowienia: 80% w 1980r.; 14% w 2001 r., 6% w 2012 r.

23 Wskaźniki uzwiązkowienia (density) oraz oddziaływania (coverage) umów związkowych USA 2013: density 11,2%, coverage 12,4% [Źródło: unionstat.com].

24 Wpływ płacy minimalnej na zatrudnienie

25 Płaca minimalna w UE, 2012 (euro miesięcznie) PL: 1600 zł brutto (2013) 1280 zł (pierwsza praca) Źródło: Eurostat 2012.

26 Realna wartość płacy minimalnej w USA,

27 Modele tłumaczące sztywność płac Nazwa Autorzy Opis Bailey, Gordon i Azariadis Model niepisanych kontraktów Modele płacy wydajnościowej Modele relacji uczestnik - osoba postronna Solow, Yellen, Katz, Haley i Weiss Lindbeck i Snower Przedsiębiorstwa zapewniają stałość płac w czasie, robotnicy ze swej strony akceptują płacę realną przeciętnie niższą od wielce zmiennych stawek, jakie dyktowałyby czynniki rynkowe. Wysiłek jest z założenia rosnącą funkcją płacy realnej; obniżenie płac realnych nie leży w interesie przedsiębiorstwa, ponieważ wydajność (wysiłek lub efektywność) robotnika zależy od płacy. Nie będziesz pozwalał na kradzież miejsca pracy przez składanie korzystniejszej oferty i wykradanie pracy swoim towarzyszom.

28 Modele płacy wydajnościowej Nazwa Autorzy Opis Model negatywnej selekcji Weiss Jeżeli zdolności robotnika są ściśle związane z zastrzeżoną płacą, to oferty wyższych płac przyciągną najbardziej wydajnych kandydatów, a każdy kandydat deklarujący gotowość pracy za płacę niższą od płacy wydajnościowej będzie Model rotacji siły roboczej Model bumelanta Model uczciwości Salop Shapiro i Stiglitz uważany za potencjalnego frajera. Chęć porzucenia pracy przez robotnika można wydatnie zmniejszyć, płacąc mu więcej, niż wynosi aktualna płaca; porzucanie pracy jest malejącą funkcją płacy realnej; gdy wzrasta bezrobocie, dodatkowa płaca konieczna do ograniczenia rotacji kadr zmniejsza się. Wynagradzanie płacą wydajnościową działa jako antybodziec do bumelowania; zarabiając więcej, niż wynosi normalna płaca, robotnicy stają wobec groźby realnej kary, gdy zostaną przyłapani na bumelowaniu. Akerlof Odczucia sprawiedliwości i uczciwości odgrywają rolę czynników odstraszających przedsiębiorstwa od oferowania zbyt niskich płac na rynku siły roboczej. Wysiłek robotników jest dodatnią funkcją ich morale, a najważniejszy wpływ na to morale wywiera wynagrodzenie.

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wykład: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące ilości czasu, który chcą przeznaczyć na pracę. Płaca realna jest

Bardziej szczegółowo

CZY PŁACE SĄ LEPKIE? MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

CZY PŁACE SĄ LEPKIE? MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wykład: CZY PŁACE SĄ LEPKIE? MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Ile godzin bylibyśmy skłonni przepracować w tygodniu przy różnych stawkach płacy? Stawka płacy (w zł za godz.) 5 Liczba godzin pracy (w

Bardziej szczegółowo

Koniunktura i rynek pracy

Koniunktura i rynek pracy MAKROEKONOMIA II Koniunktura i rynek pracy Cz. 1 Cykle i kryzysy. Banki i polityka pieniężna Cz. 2 Skutki kryzysu dla rynku pracy (teorie rynku pracy) Dr Andrzej Poszewiecki Trochę statystyki Długość tygodnia

Bardziej szczegółowo

Ekonomia 1 sem. TM ns oraz 2 sem. TiL ns wykład 06. dr Adam Salomon

Ekonomia 1 sem. TM ns oraz 2 sem. TiL ns wykład 06. dr Adam Salomon 1 sem. TM ns oraz 2 sem. TiL ns wykład 06 dr Adam Salomon : ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE 2 Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników, dotyczące ilości czasu, który chcą

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy i bezrobocie

Rynek pracy i bezrobocie Rynek pracy i bezrobocie Podstawowe definicje na rynku pracy: Ludność w wieku produkcyjnym w zależności od definicji przyjmowanej przez urząd statystyczny ludność w wieku 15 lat i więcej lub ludność w

Bardziej szczegółowo

Modele płac motywacyjnych

Modele płac motywacyjnych Modele płac motywacyjnych Podejście klasyczne zakłada, że praca jest takim samym czynnikiem produkcji jak inne, np. kapitał Ale tylko pracownicy mogą wybierać, czy wkładać w pracę mniejszy czy większy

Bardziej szczegółowo

Płaca brutto a płaca netto. Danuta Stachula PROFESJON@LNY TRENER

Płaca brutto a płaca netto. Danuta Stachula PROFESJON@LNY TRENER Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Danuta Stachula Płaca brutto a płaca netto PROFESJON@LNY TRENER Danuta Stachula Danuta Stachula nauczyciel

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Samer Masri ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Najbardziej rewolucyjnym aspektem ogólnej teorii Keynesa 1 było jego jasne i niedwuznaczne przesłanie, że w odniesieniu do

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Inflacja - definicja. Inflacja wzrost ogólnego poziomu cen. Deflacja spadek ogólnego poziomu cen. Dezinflacja spadek tempa inflacji.

Inflacja - definicja. Inflacja wzrost ogólnego poziomu cen. Deflacja spadek ogólnego poziomu cen. Dezinflacja spadek tempa inflacji. Wykład: NFLACJA nflacja - definicja nflacja wzrost ogólnego poziomu cen. Deflacja spadek ogólnego poziomu cen. Dezinflacja spadek tempa inflacji. Pomiar inflacji ndeks cen konsumpcyjnych (CP Consumer Price

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a )

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a ) przeciętny poziom cen MODEL ZAGREGOWANEGO POPYTU I ZAGREGOWANEJ PODAŻY ZAŁOŻENIA Dochód narodowy (Y) jest równy produktowi krajowemu brutto (PKB). Y = K + I + G Neoklasycyzm a keynesizm Badamy zależność

Bardziej szczegółowo

Teorie migracji Ekonomiczno społeczne skutki migracji Otwarcie niemieckiego rynku pracy:

Teorie migracji Ekonomiczno społeczne skutki migracji Otwarcie niemieckiego rynku pracy: Łukasz Pokrywka 23.05.2011 Teorie migracji Ekonomiczno społeczne skutki migracji Otwarcie niemieckiego rynku pracy: o Emigracja Polaków po przystąpieniu do UE o Sytuacja społeczno-gospodarcza Niemiec o

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii. Dr Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Akademia Ignatianum w Krakowie

Podstawy ekonomii. Dr Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Akademia Ignatianum w Krakowie Podstawy ekonomii Wykład IV-V-VI Dr Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Akademia Ignatianum w Krakowie Bezrobocie Bezrobocie zjawisko społeczne polegające na tym, że część ludzi zdolnych

Bardziej szczegółowo

NIEWIDZIALNA RĘKA RYNKU KLASYCZNY MODEL FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI

NIEWIDZIALNA RĘKA RYNKU KLASYCZNY MODEL FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI Wykład: NIEWIDZIALNA RĘKA RYNKU KLASYCZNY MODEL FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI Wzrost gospodarczy (1000-2000) Rok Liczba ludności (w mln) GDP per capita (w $ 2000) 1000 265 $ 165 1500 425 $ 175 1800 900 $ 250

Bardziej szczegółowo

Od stycznia rosną płaca minimalna i składki ZUS

Od stycznia rosną płaca minimalna i składki ZUS Od stycznia rosną płaca minimalna i składki ZUS Autor: Agata Szymborska- Sutton - Tax Care 18.09.2012. Portal finansowy IPO.pl Podwyżka płacy minimalnej z 1500 zł na 1600 zł o jakiej zdecyduje do jutra

Bardziej szczegółowo

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego?

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? Cz I Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? 1. Podstawowe definicje wprowadzenie!" # " " $ % % & &%'# " (& )#&!* *! "(* *! "(* ł ł $ % # &+,"% + & ", *! "(*! " #$% $ % # &!

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury Andrzej Rzońca Wiktor Wojciechowski Warszawa, 29 lutego 2008 roku W Polsce jest prawie 3,5 mln osób w wieku produkcyjnym, które pobierają świadczenia

Bardziej szczegółowo

Prof. UG dr hab. Halina Czubasiewicz

Prof. UG dr hab. Halina Czubasiewicz Prof. UG dr hab. Halina Czubasiewicz Cele wynagrodzeń możliwe do uzyskania Czynniki motywowania poprzez płace, związane ze środowiskiem płac Czynniki motywowania związane z budową systemu płac Czynniki

Bardziej szczegółowo

Elastyczne formy zatrudnienia - umowa o pracę tymczasową

Elastyczne formy zatrudnienia - umowa o pracę tymczasową Elastyczne formy zatrudnienia - umowa o pracę tymczasową a umowa zlecenia Przygotowana przez: Agnieszka Bulik Konferencja Nowy rok - nowe trendy na rynku pracy Gorzów Wlkp., 27 stycznia 2012 Elastyczność

Bardziej szczegółowo

Elastyczność wynagrodzeń i zatrudnienia w Polsce na tle krajów UE Wyniki ankiety Badanie elastyczności płac i cen

Elastyczność wynagrodzeń i zatrudnienia w Polsce na tle krajów UE Wyniki ankiety Badanie elastyczności płac i cen Elastyczność wynagrodzeń i zatrudnienia w Polsce na tle krajów UE Wyniki ankiety Badanie elastyczności płac i cen Paweł Strzelecki Narodowy Bank Polski, Instytut Ekonomiczny Szkoła Główna Handlowa, Instytut

Bardziej szczegółowo

Płaca minimalna rośnie, ale do Europy wciąż nam daleko

Płaca minimalna rośnie, ale do Europy wciąż nam daleko Płaca minimalna rośnie, ale do Europy wciąż nam daleko Przez 12 ostatnich lat najniższe wynagrodzenie w Polsce wzrosło ponad dwukrotnie. Jednak to wciąż stanowi niewiele ponad połowę średniej europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań Dostępność mieszkań Co to znaczy dostępne mieszkanie? Jeżeli gospodarstwo domowe wydaje więcej niż 5 % swojego dochodu na mieszkanie, wtedy mieszkanie uważane jest za niedostępne ) Taki koszt należy rozumieć

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ.

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. Wykład 4 Konkurencja doskonała i monopol 1 MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. EFEKTYWNOŚĆ RYNKU. MONOPOL CZYSTY. KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA. 1. MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ W modelu konkurencji doskonałej

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Płaca Brutto i Netto. Czyli gdzie się podziały moje pieniądze!!!? Danuta Stachula 22.10.2011 Kraśnik

Płaca Brutto i Netto. Czyli gdzie się podziały moje pieniądze!!!? Danuta Stachula 22.10.2011 Kraśnik Płaca Brutto i Netto Czyli gdzie się podziały moje pieniądze!!!? Danuta Stachula 22.10.2011 Kraśnik Wynagrodzenie Uwielbiamy ten moment każdego miesiąca, kiedy na naszym koncie pojawia się wypłata Jednak

Bardziej szczegółowo

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży:

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży: Inflacja Inflacja - wzrost przeciętnego poziomu cen dóbr w jakimś okresie. Jeśli ceny wszystkich dóbr i czynników produkcji wzrastają w takim samym tempie to mamy do czynienia z czystą inflacją. Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD VII: CYKLE KONIUNKTURALNE Co to jest cykl koniunkturalny? Mierzenie cyklu koniunkturalnego Fakty dot. cyklu koniunkturalnego Cykle koniunkturalne w klasycznej

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Opole, 3 marca 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Edukacja a rynek pracy dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Rynek pracy co to? Zatrudnianie nie jest koniecznością Rynek pracy jako całość to byt

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA I PRAWA im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie. Makroekonomiczny rynek pracy. Izabela Krzysiak

WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA I PRAWA im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie. Makroekonomiczny rynek pracy. Izabela Krzysiak WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA I PRAWA im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie Makroekonomiczny rynek pracy Izabela Krzysiak Makroekonomiczny rynek pracy 1. Istota i elementy rynku pracy; popytowa i podażowa strona

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8

Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8 Definicje Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8 krótki i długi okres stałe i zmienne czynniki produkcyjne produkt krzywa produktu całkowitego produkt krańcowy prawo malejącego produktu krańcowego

Bardziej szczegółowo

POPYT KREUJE PODAŻ - KEYNESOWSKI MODEL GOSPODARKI

POPYT KREUJE PODAŻ - KEYNESOWSKI MODEL GOSPODARKI Wykład: POPYT KREUJE PODAŻ - KEYNESOWSKI MODEL GOSPODARKI Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza (1936) John Maynard Keynes (1883-1946) Keynes o systemie społeczno-gospodarczym Dwiema najważniejszymi

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia Polaków po 20 latach transformacji (1990-2010)

Wynagrodzenia Polaków po 20 latach transformacji (1990-2010) Wynagrodzenia Polaków po 20 latach transformacji (1990-2010) Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w latach 1990-2010 3500 3000 2691 2944 3103 3225 2500 2000 1707 1924 2062 2133 2201 2290 2380 2477 1500

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Rozliczanie wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w 2015 r. za pracowników i osoby zatrudnione na zleceniu w księgach

Rozliczanie wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w 2015 r. za pracowników i osoby zatrudnione na zleceniu w księgach Rozliczanie wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w 2015 r. za pracowników i osoby zatrudnione na zleceniu w księgach rachunkowych Dr Katarzyna Trzpioła Wynagrodzeniem za pracę (PRZYCHODAMI

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wykład 6 Kurs walutowy Parytet siły nabywczej Model monetarystyczny Efekt Balassy-Samuelsona

Wykład 6 Kurs walutowy Parytet siły nabywczej Model monetarystyczny Efekt Balassy-Samuelsona Wykład 6 Kurs walutowy Parytet siły nabywczej Model monetarystyczny Efekt Balassy-Samuelsona dr Leszek Wincenciak WNEUW 2/32 Plan wykładu: Parytet siły nabywczej Parytet siły nabywczej w wersji absolutnej

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa osób z grupy 50 plus.

Aktywność zawodowa osób z grupy 50 plus. Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Nr 17 Aktywność zawodowa osób z grupy 50 plus. Część I. Osoby z grupy 50 plus na rynkach pracy państw członkowskich. Proces starzenia się społeczeństw nie

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

Czy mogę wpłynąć na wysokość mojego dochodu?

Czy mogę wpłynąć na wysokość mojego dochodu? Czy mogę wpłynąć na wysokość mojego dochodu? Źródła dochodów Pieniądze nie zaspokajają naszych potrzeb, ale dobra, które za nie możemy kupić. Źródłami dochodów są: dochody z pracy najemnej /np. praca na

Bardziej szczegółowo

System czasowy. Płaca w tym systemie określana jest jako miesięczna

System czasowy. Płaca w tym systemie określana jest jako miesięczna 4.3.3. Systemy płac System płac to zespół zasad obejmujących organizację płac oraz metody ich ustalania i obliczania. W przedsiębiorstwach handlowych stosuje się pięć podstawowych systemów płac: czasowy;

Bardziej szczegółowo

ZNIESIEMY SKŁADKI NA ZUS I NFZ. Poznań, 12.09.2015

ZNIESIEMY SKŁADKI NA ZUS I NFZ. Poznań, 12.09.2015 ZNIESIEMY SKŁADKI NA ZUS I NFZ Poznań, 12.09.2015 Nasza propozycja Zniesiemy składki na ZUS i NFZ ani pracownik ani pracodawca nie będzie musiał odprowadzać składek Zrobimy PIT jedynym i bardziej sprawiedliwym

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne i społeczne uwarunkowania czasu pracy w Polsce. Marek Bednarski

Ekonomiczne i społeczne uwarunkowania czasu pracy w Polsce. Marek Bednarski Ekonomiczne i społeczne uwarunkowania czasu pracy w Polsce Marek Bednarski Fordowski model gospodarki Dominują duże przedsiębiorstwa o oligopolistycznej pozycji rynkowej, z silnymi związkami zawodowymi,

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA OPARTA NA WIEDZY INWESTYCJE W KAPITAŁ LUDZKI JAKO KLUCZOWE ŹRÓDŁO BOGACTWA

GOSPODARKA OPARTA NA WIEDZY INWESTYCJE W KAPITAŁ LUDZKI JAKO KLUCZOWE ŹRÓDŁO BOGACTWA Wykład: GOSPODARKA OPARTA NA WIEDZY INWESTYCJE W KAPITAŁ LUDZKI JAKO KLUCZOWE ŹRÓDŁO BOGACTWA Kapitał ludzki wg Adama Smitha Na kapitał trwały, którego cechą jest przynoszenie dochodu lub zysku (...),

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Popyt i podaż kategorie rynkowe Popyt i podaż to dwa słowa najczęściej używane przez ekonomistów Popyt i podaż to siły, które regulują

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym s. 0 Zamiast WIRR powinno być: Kolejne indeksy to mwig40, który uwzględnia notowania 40 średnich spółek kolejnych 40 spółek

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 4.10 Temat zajęć: Ile tak naprawdę zarobię? Wynagrodzenia brutto i netto

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 4.10 Temat zajęć: Ile tak naprawdę zarobię? Wynagrodzenia brutto i netto Strona1 Wioletta Kilar Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 4.10 Temat zajęć: Ile tak naprawdę zarobię? Wynagrodzenia i netto 1. Cele lekcji: Uczeń: definiuje system prowizyjny i akordowy, określa korzyści

Bardziej szczegółowo

1.01.05-31.12.05 19% podstawy opodatkowania. 1.01.06-31.12.06 19% podstawy opodatkowania. 1.01.11-31.12.11 19% podstawy opodatkowania

1.01.05-31.12.05 19% podstawy opodatkowania. 1.01.06-31.12.06 19% podstawy opodatkowania. 1.01.11-31.12.11 19% podstawy opodatkowania WSKAŹNIK I STAWKI I. PODATEK DOCHODOWY OD OSÓB PRAWNYCH 1. Stawka podatkowa 1.01.03-31.12.03 27% podstawy 1.01.04-31.12.04 1.01.05-31.12.05 1.01.06-31.12.06 1.01.07-31.12.07 1.01.08-31.12.08 1.01.09-31.12.09

Bardziej szczegółowo

Pieniądz, inflacja oraz mierzenie inflacji.

Pieniądz, inflacja oraz mierzenie inflacji. Pieniądz, inflacja oraz mierzenie inflacji. Pieniądz to towar powszechnie akceptowany, za pomocą którego dokonujemy płatności za dostarczone dobra lub wywiązujemy się ze zobowiązań; Funkcje pieniądza :

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Popularny w USA i Europie Zachodniej podręcznik przeznaczony do studiowania makroekonomii na pierwszych latach studiów. Obejmuje takie zagadnienia, jak rachunek

Bardziej szczegółowo

Wartość bonów towarowych oraz paczek świątecznych, finansowanych ze środków ZFŚS korzysta ze zwolnienia z oskładkowania w pełnej wysokości.

Wartość bonów towarowych oraz paczek świątecznych, finansowanych ze środków ZFŚS korzysta ze zwolnienia z oskładkowania w pełnej wysokości. Wartość bonów towarowych oraz paczek świątecznych, finansowanych ze środków ZFŚS korzysta ze zwolnienia z oskładkowania w pełnej wysokości. W grudniu 2007 r. pracownik otrzyma bon towarowy o wartości 700,00

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

Wolność gospodarcza a tempo wzrostu gospodarki. Wiktor Wojciechowski

Wolność gospodarcza a tempo wzrostu gospodarki. Wiktor Wojciechowski Wolność gospodarcza a tempo wzrostu gospodarki Wiktor Wojciechowski Plan wykładu: Od czego zależy tempo wzrostu gospodarki? W jakim tempie rosła polska gospodarka w ostatnich latach na tle krajów OECD?

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i pomiar bezrobocia Typy bezrobocia Przyczyny bezrobocia Bezrobocie a działalność państwa

Pojęcie i pomiar bezrobocia Typy bezrobocia Przyczyny bezrobocia Bezrobocie a działalność państwa Pojęcie i pomiar bezrobocia Typy bezrobocia Przyczyny bezrobocia Bezrobocie a działalność państwa dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska email: anna.kowalska@pwr.wroc.pl Miary aktywności zawodowej i bezrobocia

Bardziej szczegółowo

Europejski sportowy rynek pracy

Europejski sportowy rynek pracy Wydział Nauk Ekonomicznych UW The football players labor market: empirical evidence from the major European leagues Bernd Frick Scottish Journal of Political Economy, (2007) vol 54/3 Podstawy Płace Na

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Obowiązujące stawki, kwoty i wskaźniki (stan prawny na dzień 1 września 2014 r.) OBOWIAZUJACE STAWKI, KWOTY, WSKAZNIKI

Obowiązujące stawki, kwoty i wskaźniki (stan prawny na dzień 1 września 2014 r.) OBOWIAZUJACE STAWKI, KWOTY, WSKAZNIKI Obowiązujące stawki, kwoty i wskaźniki (stan prawny na dzień 1 września 2014 r.) OBOWIAZUJACE STAWKI, KWOTY, WSKAZNIKI I. Zasiłki, stypendia, dodatki, świadczenia. [w złotych] 1. Zasiłki dla bezrobotnych

Bardziej szczegółowo

I. Podstawa: 2.375,40 zł do ubezpieczenia społecznego i F.Pr. 60%od kwoty 3.959,00 zł

I. Podstawa: 2.375,40 zł do ubezpieczenia społecznego i F.Pr. 60%od kwoty 3.959,00 zł PRZYKŁADY - dla osób prowadzących działalność i współpracujących od IV-XII/2015 przykł. 1 - dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą od IV-XII/2015 przykł. 2 - wynagrodzenia dla uczniów za IV-V/2015

Bardziej szczegółowo

GODZENIE PRACY ZAWODOWEJ Z ŻYCIEM RODZINNYM SEMINARIUM ELASTYCZNA OPRGANIZACJA PRACY I CZASU PRACY. DLACZEGO TAK? DLACZEGO NIE? Dorota Głogosz Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Biuro Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

zmiany ceny. Wartością krańcowego przychodu pracy jest iloczyn utargu krańcowego oraz krańcowego produktu pracy. W naszym przypadku jest to: TR q L

zmiany ceny. Wartością krańcowego przychodu pracy jest iloczyn utargu krańcowego oraz krańcowego produktu pracy. W naszym przypadku jest to: TR q L Adam Narkiewicz Ćwiczenia dwunaste, trzynaste i czternaste: Czynniki produkcji Rozpatrzmy przedsiębiorstwo Przedsiębiorstwo to korzysta z dwóch czynników produkcji: pracy i kapitału Zysk przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Obowiązujące stawki, kwoty i wskaźniki

Obowiązujące stawki, kwoty i wskaźniki Obowiązujące stawki, kwoty i wskaźniki Departament Funduszy MPiPS 30.05.2014 Obowiązujące stawki, kwoty i wskaźniki (stan prawny na dzień 1 stycznia 2015 r.) I. Zasiłki, stypendia, dodatki, świadczenia.

Bardziej szczegółowo

MIKROEKO OMIA STRUKTURY RY KOWE. dr Jarosław Korpysa dr Jarosław Poteralski. Katedra Mikroekonomii W EiZ US http://mikro.univ.szczecin.

MIKROEKO OMIA STRUKTURY RY KOWE. dr Jarosław Korpysa dr Jarosław Poteralski. Katedra Mikroekonomii W EiZ US http://mikro.univ.szczecin. MIKROEKO OMIA STRUKTURY RY KOWE dr Jarosław Korpysa dr Jarosław Poteralski 1 STRUKTURY RY KOWE Brak jednoznacznej definicji w literaturze... Struktura rynkowa to pewien układ sił na konkretnym rynku, wynikający

Bardziej szczegółowo

6.09 Charakterystyka wynagrodzeń

6.09 Charakterystyka wynagrodzeń Być przedsiębiorczym nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 6.09 Charakterystyka wynagrodzeń Maria Piekarz al. T. Rejtana 16c, 35-959

Bardziej szczegółowo

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych dr Paweł Modrzyński Prezentacja przygotowana w ramach projektu pn: Ludzie starsi na rynku pracy w województwie kujawsko-pomorskim. Tendencje

Bardziej szczegółowo

4. Krańcowa skłonność do konsumpcji i krańcowa skłonność do oszczędzania.

4. Krańcowa skłonność do konsumpcji i krańcowa skłonność do oszczędzania. * Wykład nr 6 1. Składniki popytu globalnego. 2. Funkcja konsumpcji i krzywa skłonności do konsumpcji. 3. Funkcja oszczędności, a wydatki konsumpcyjne. 4. Krańcowa skłonność do konsumpcji i krańcowa skłonność

Bardziej szczegółowo

Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy

Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy Agnieszka Szkudlarek Instytut Nauk Społeczno-Ekonomicznych luty 2011 Metodologia prognoz System badao i prognoz regionalnych Region-Stat

Bardziej szczegółowo

MONEY MATTERS - MONETARYSTYCZNY SPOSÓB WIDZENIA GOSPODARKI

MONEY MATTERS - MONETARYSTYCZNY SPOSÓB WIDZENIA GOSPODARKI Wykład: MONEY MATTERS - MONETARYSTYCZNY SPOSÓB WIDZENIA GOSPODARKI Milton Friedman (1912-2006) Monetary History of the United States 1867-1960 (1963) Nagroda Nobla (1976) Monetaryzm tezy programowe 1.

Bardziej szczegółowo

UBOGI SAM FINANSUJE SWÓJ ZASIŁEK SOCJALNY KONIECZNOŚĆ PODNIESIENIA KWOTY WOLNEJ OD PODATKU DOCHODOWEGO W POLSCE

UBOGI SAM FINANSUJE SWÓJ ZASIŁEK SOCJALNY KONIECZNOŚĆ PODNIESIENIA KWOTY WOLNEJ OD PODATKU DOCHODOWEGO W POLSCE KOMENTARZ DOMINIK OWCZAREK UBOGI SAM FINANSUJE SWÓJ ZASIŁEK SOCJALNY KONIECZNOŚĆ PODNIESIENIA KWOTY WOLNEJ OD PODATKU DOCHODOWEGO W POLSCE UBOGI SAM FINANSUJE SWÓJ ZASIŁEK SOCJALNY KONIECZNOŚĆ PODNIESIENIA

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

RZADKOŚĆ OGRANICZONE ZASOBY NIEOGRANICZONE POTRZEBY. Konieczność dokonywania wyboru

RZADKOŚĆ OGRANICZONE ZASOBY NIEOGRANICZONE POTRZEBY. Konieczność dokonywania wyboru Wykład: EKONOMIA OGRANICZONE ZASOBY NIEOGRANICZONE POTRZEBY RZADKOŚĆ Konieczność dokonywania wyboru Produkując jakieś dobra, jednocześnie rezygnujemy z produkcji innych dóbr. Rzadkość - ograniczona ilość

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH dr Anna Wawrzonek Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydział Studiów Edukacyjnych Szkoły zawodowe Zasadnicze szkoły zawodowe Technika

Bardziej szczegółowo

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92.

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92. 34 Podstawowe pojęcia i zagadnienia mikroekonomii 88. zysta stopa procentowa zysta stopa procentowa jest teoretyczną ceną pieniądza, która ukształtowałaby się na rynku pod wpływem oddziaływania popytu

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

[ Fachowiec ] Czy wiesz? CNV Hout en Bouw

[ Fachowiec ] Czy wiesz? CNV Hout en Bouw [ Fachowiec ] Czy wiesz? CNV Hout en Bouw Silni razem! [ Praca w Holandii ] Jeśli chcesz pracować w Holandii, istnieją ku temu różne możliwości. Możesz zostać zatrudniony przez własnego pracodawcę w Polsce

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Negocjacje płacowe i związki zawodowe na rynku pracy

Wykład 5 Negocjacje płacowe i związki zawodowe na rynku pracy Wykład 5 Negocjacje płacowe i związki zawodowe na rynku pracy Leszek Wincenciak Uniwersytet Warszawski 2/39 Plan wykładu: Wprowadzenie Modele zachowań związków zawodowych Wprowadzenie Model monopolistycznego

Bardziej szczegółowo

Płace minimalne w Polsce zaprzeczeniem realizacji podstawowych celów Unii Europejskiej

Płace minimalne w Polsce zaprzeczeniem realizacji podstawowych celów Unii Europejskiej AGH Managerial Economics 2012, nr 11, s. 39 54 http://dx.doi.org/10.7494/manage.2012.11.39 Marianna Księżyk *, Jerzy Duda ** Płace minimalne w Polsce zaprzeczeniem realizacji podstawowych celów Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Konsumpcja, inwestycje Utrzymujemy założenie o stałości cen w gospodarce. Stopa procentowa wiąże ze

Bardziej szczegółowo

1. Istota i sposób naliczania poszczególnych elementów listy

1. Istota i sposób naliczania poszczególnych elementów listy 1. Istota i sposób naliczania poszczególnych elementów listy Aby zrozumieć istotę i celowość wypełniania poszczególnych rubryk listy płac, należy zapoznać się ze schematem naliczania wynagrodzenia pracownika.

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej Spain Hiszpania Greece Grecja Italy Włochy Portugalia Slovak Republic Słowacja Ireland Irlandia Polska Poland France

Bardziej szczegółowo

Wpływ zatrudnienia na umowę o pracę i minimalnej stawki godzinowej na stawkę robocizny kosztorysowej na podstawie wydawnictw SEKOCENBUD

Wpływ zatrudnienia na umowę o pracę i minimalnej stawki godzinowej na stawkę robocizny kosztorysowej na podstawie wydawnictw SEKOCENBUD Wpływ zatrudnienia na umowę o pracę i minimalnej stawki godzinowej na stawkę robocizny kosztorysowej na podstawie wydawnictw SEKOCENBUD Wiesława Sikorska-Ożgo W systemie SEKOCENBUD notowane są i publikowane

Bardziej szczegółowo