ANALIZA PÓL PRĘDKOŚCI CZĄSTEK PYŁU W STRUDZE SWOBODNEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ANALIZA PÓL PRĘDKOŚCI CZĄSTEK PYŁU W STRUDZE SWOBODNEJ"

Transkrypt

1 18/39 Solidification of Metals and Alloys, Year 1999, Volume 1, Book No. 39 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik 1, Nr 39 PAN Katowice PL ISSN ANALIZA PÓL PRĘDKOŚCI CZĄSTEK PYŁU W STRUDZE SWOBODNEJ NOWAK Wojciech, PISAREK Jerzy Tadeusz, MIREK Paweł Politechnika Częstochowska, Katedra Ogrzewnictwa Wentylacji i Ochrony Atmosfery Częstochowa, ul.dąbrowskiego 71 STRESZCZENIE Przedmiotem badań jest struga generowana przez dyszę pneumatycznego dozownika sorbentu wapniowego stosowanego w suchej metodzie odsiarczania spalin w fluidalnych kotłach parowych. Zastosowana została oryginalna metoda oznaczania prędkości cząstek stałych wywodząca się z technik metrologii plamkowej. Po raz pierwszy uzyskano możliwość rejestracji na specklogramie zwrotu prędkości. 1. OBIEKT BADAŃ Jedną z najtańszych, a równocześnie najskuteczniejszych metod odsiarczania spalin w technice kotłowej jest metoda sucha. Polega ona na wprowadzeniu do paleniska w strefę C sorbentu wapniowego w postaci pyłu o rozmiarach od kilkunastu do kilkudziesięciu mikrometrów. Sorbent wprowadzany jest pneumatycznie przy pomocy dysz umieszczonych w ścianie kotła. Skuteczność odsiarczania w znacznej mierze zależy od równomierności rozprowadzenia pyłu w strefie sorbcji. Rozkład ten można kontrolować metodą laserowego noża świetlnego, opisaną w pracach [1,2]. Schemat układu pomiarowego stosowanego w tej metodzie pokazano na rysunku 1, a uzyskanego doświadczalnie rozkładu stężenia pyłu w okolicy dyszy dozującej przedstawiono na rysunku 1. Zasadniczym elementem stanowiska badawczego jest laserowy nóż świetlny złożony z lasera pracującego na fali widzialnej oraz układu optycznego kształtującego emitowaną wiązkę w formę wąskiego strumienia o grubości rzędu kilku milimetrów i szerokości od kilkudziesięciu do kilkuset milimetrów.

2 174 Magnetowid Obiektyw cylindryczny LASER Kamera CCD MONITOR MONITOR Zespół soczewek sferycznych Aparat fotograficzny Przekrój kanału (przestrzeń pomiarowa) Rys.1. Rejestracja rozkładu stężenia pyłu przy pomocy techniki noża świetlnego Fig.5. Recording of the dust distribution by use of light-blade Rys.2. Warstwice stałych wartości stężenia pyłu w okolicy wlotu komory reaktora uzyskany z wykorzystaniem techniki noża świetlnego Fig.2. Izolinien of the dust concentration obtained by use of the light knife technique

3 175 Zastosowana technika pozwalała na wizualizację stężeń sorbentu i szybką jakościową ocenę efektu działania dozownika. Dla zrozumienia mechanizmu rozprowadzania pyłu w przestrzeń roboczą oraz mechanizmu tworzenia się aglomeratów i klasterów konieczna jest znajomość dynamiki wprowadzanej do kotła strugi powietrzno-pyłowej oraz dynamiki obszarów mieszania. Z uwagi na znaczne zapylenie medium pomiarów prędkości płynu nie można pomiarów prowadzić metodą termoanemometryczną ani metodami doplerowskimi. Autorzy proponują użycie metody będącej połączeniem klasycznej fotografii plamkowej i techniki laserowego noża świetlnego. Metoda ta w literaturze anglojęzycznej nosi obecnie nazwę PIV (partickle image velocymetry) i była dotychczas z powodzeniem stosowana w bezkontaktowych badaniach przepływów jednofazowych [3 8] oraz w badaniach dynamiki cyrkulacyjnych warstw fluidalnych [9] 2. METODYKA 2.1 Metoda PIV Metoda PIV polega na prześwietlaniu wąskim strumieniem światła (najczęściej laserowego) obszaru płynu, w którym rozproszone są drobne cząstki innej fazy, zwane posiewem i fotografowaniu obrazu tych cząstek. Najczęściej jako posiew stosuje się aerozol oleju silikonowego. Przy dostatecznie dużych mocach źródła światła można stosować optyczne układy oświetlające identyczne z pokazanym na rys.1. Aby zarejestrować obraz cząstki konieczne jest jednak użycie aparatów i kamer CCD o znacznie wyższej rozdzielczości i długiej ogniskowej. W klasycznej wersji PIV zwanej dawniej Electronic speckle na każdej klatce video rejestrowano tylko jedną ekspozycję obrazu. Długość ekspozycji regulowano poprzez odpowiedni dobór czasu impulsu laserowego lub ustawienia migawki elektronicznej w kamerze. Rowiązanie takie umożliwiało wprawdzie oznaczenie zwrotu prędkości cząstki, ale duża odległość pomiędzy kolejnymi ekspozycjami (1/25 s) ograniczała stosowalność metody do bardzo wolnych przepływów. Przepływy szybkie mierzono stosując oświetlenie dwu lub wieloekspozycyjne. W czasie otwarcia migawki aparatu fotograficznego lub elektronicznej migawki kamery CCD cząstki oświetlane są wieloma krótkimi błyskami światła laserowego. każdemu błyskowi odpowiada inne położenie cząstki. Wszystkie obrazy rejestrowane są na tej samej klatce filmowej lub na tej samej klatce video. Uzyskany obraz, zwany specklogramem analizowany jest metodami klasycznej fotografii plamkowej, najczęściej poprzez analogowe lub cyfrowe procesory fourierowskie. W efekcie uzyskuje się informacje o bezwzględnych wartościach składowych prędkości cząstki leżących w płaszczyźnie noża świetlnego.

4 176 Dotychczas w metodzie PIV stosowane były zasadniczo dwa typy laserów: Laser He-Ne o mocy szczytowej do 50 mw modulowanej elektronicznie z częstościami do 100 khz oraz laser argonowy o mocy szczytowej W z wiązką modulowaną mechanicznie. W obu przypadkach modulacja prowadzona jest wyłącznie falą prostokątną. Powodowało to istotne ograniczenia zastosowań wynikające zarówno z parametrów wiązki jak i ceny oraz gabarytów aparatury. Tymczasem pojawiły się nowe źródła światła koherentnego: Lasery Nd-YAG z przetwarzaniem na drugą i na czwartą harmoniczną oraz cała generacja laserów półprzewodnikowych dużej mocy. Stwarzają one zupełnie nowe możliwości aplikacji. 2.2 Pomiary przepływów wielofazowych Naturalnym poszerzeniem możliwości metody PIV było zastosowanie jej do badań cyrkulacyjnych (rzadkich) warstw fluidalnych. Modyfikacja układu pomiarowego polega tu jedynie na zwiększeniu gabarytów noża świetlnego i ewentualnym zastosowaniu laserów o większych mocach. Przykład specklogramu modelowej warstwy cyrkulacyjnej pokazano na rysunku 3.. Rys.3. Speklogram strefy przyściennej (ściana z lewej strony) w cyrkulacyjnej warstwie fluidalnej Fig.3 Specklegram of the circular layer obtajned in laser knife

5 177 Łatwo zauważyć, że tory ruchu i prędkości cząstek przebiegających przez ten sam obszar różnią się. Stosowanie do analizy takiego obrazu metod fourierowskich, czy nawet metod korelacyjnych prowadzić może do zgoła fałszywych wyników. Konieczne jest wydzielenie torów cząstek, lub przynajmniej podział występujących w tym obszarze pól prędkości na kilka klas. Każdej z klas może być przypisana inna cecha analizowanej fazy, np. inny rozmiar cząstki, inna gęstość właściwa, ładunek elektrostatyczny itp. Niezbędne jest zatem nie tylko tworzenie nowej generacji aparatury, ale również, a może nawet przede wszystkim budowa nowych narzędzi matematycznej analizy obrazu. Jednym z takich narzędzi, które udało się zaadoptować do analizy przepływów wielofazowych jest teoria pól Markowa. Ogólną koncepcję zastosowania pól Markowa w analizie obrazów zawiera praca [10], a jej aplikację w badaniach przepływowych podano w pracy [9]. Jedną z cech lasera półprzewodnikowego jest łatwość modulacji kształtu generowanego impulsu. Wykorzystane to zostało [11 ] do znakowania zwrotu prędkości. Typowe kształty impulsu pokazano na rysunku 4, a typowy obraz cząstki poruszającej się ze stałą prędkością w obszarze noża świetlnego przedstawia rysunek 5. #1 #2 #3 #4 Rys.4. Typowe kształty generowanych impulsów Fig.4. Typical shape of the energy distribution in laser impus V t Rys.5. Typowy obraz cząstki oświetlonej impulsem o kształcie #2 i wyznaczony na jego podstawie wektor prędkości Fig.5. Typical image of the dust partickle oluminated by impuls #2 and determined velocity vektor

6 APARATURA Pomiary prowadzono w kanale ze szklanymi ścianami, symulującym fragment komory kotła. Pył podawano pneumatycznie stosując oryginalne dysze przemysłowe. Rozkłady prędkości rejestrowano monochromatyczną kamerą CCD SAMSUNG E20 o rozdzielczości 640x480 i liniowej charakterystyce. Obraz cząstek rejestrowano z odległości ok 0.75 m przy pomocy teleobiektywu o ogniskowej 135 mm i aperturze numerycznej 4 8. Do generacji noża świetlnego użyto układu pokazanego na rys.6. Dioda laserowa Kondensor asferyczny Kondensor walcowy Kolektyw dwuogniskowy K³ad przekroju wi¹zki Rys.6 Układ pomiarowy z laserem póprzewodnikowym Fig.6 Measurement arrangement with laserdiode Podstawowym elementem tego układu jest laser półprzewodnikowy firmy COHERENT o mocy 1W pracujący na fali 0.66µm. Wiązka kształtowana była przy pomocy specjalnie zaprojektowanego układu optycznego, zawierającego kondensor asferyczny oraz zespół soczewek cylindrycznych. dioda chłodzona była przy pomocy ogniwa Peltiera o mocy 15 W. Prąd diody kształtowany był przez zasilacz sterowany mikroprocesorem [ ]. Umożliwiał on pracę z częstościami zmienianymi skokowo w zakresie 40 Hz 100 khz. Dzięki zastosowaniu wzorcowego zegara kwarcowego zredukowano praktycznie do zera błędy wynikające ze zmian podstawy czasu. Zastosowany procesor umożliwia zaprogramowanie 128 różnych kształtów generowanego impulsu. W praktyce wykorzystano jedynie 8 programów, z których najbardziej przydatne okazały się #1 i #2 (rys. 0. Sygnał z kamery rejestrowano analogowym magnetowidem czterogłowicowym, a następnie wprowadzano do komputera IBM Pentium przy pomocy karty frame-grabbera BIAZED.

7 EKSPERYMENT Pomiary prowadzono w różnych obszarach strugi. Maksymalna prędkość cząstek występująca u wylotu dyszy wynosiła ok 50 m/s. W pobliżu wylotu dyszy kierunki prędkości były równoległe do jej osi. Nie stwierdzono również istotnych różnic wartości bezwględnych poszczególnych cząstek. W dużej odległości od dyszy, zwłaszcza na granicy strugi obserwowano liczne struktury wirowe oraz znaczne różnice w zachowaniu się poszczególnych frakcji pyłu. Istotny wpływ na zachowanie się cząstek w tych obszarach miała zewnętrzna fala akustyczna. Wymienione efekty zilustrowno na rysunku.7. Na rys.7a pokazano specklogram odpowiadający jednorodnemu polu prędkości w pobliżu dyszy. Na rys.7b widać wyraźnie przepływy poprzeczne występujące na granicy strugi. a b Rys.7 Typowe specklogramy strugi Fig.7 Typical specklegrams of the jet 5. MATEMATYCZNE OPRACOWANIE WYNIKÓW Opracowanie wyników eksperymentu prowadzono: w obszarze jednorodnych prędkości - metodami fourierowskimi i korelacyjnymi w obszarze nakładania się kilku pól prędkości używano metod aproksymacji stochastycznej z ówzględnieniem bifurkacji oraz metod opartych na elementach teorii pól Markowa Omawianie metod fourierowskich pomijamy, ponieważ w niewielkim stapniu różnią się one od technik opisanych w literaturze dotyczącej klasycznej fotografii plamkowej [3,12 15]. W przypadku metod korelacyjnych nowym elementem jest zastosowanie funkcji autokorelacji wielokrotnej zdefiniowanej wzorem:

8 180 A n (, ) = S K( x, y) n J( x k, y k ) ds k 0 gdzie n - jest liczbą naturalną nie większą od liczby ekspozycji - jest symbolem iloczynu J( ) - jasnością obrazu K( ) - funkcją kształtu analizowanego obszaru k - indeksem naturalnym x,y - współrzędnymi w płaszczyźnie obrazu Procedura obliczeniowa polega na poszukiwaniu takich niezerowych wartości parametrów,, dla których funkcjonał A(, ) osiąga maksimum. Sens fizyczny mają ich bezwzględne wartości. Elementy teorii pól Markowa wykorzystano dla separacji torów poszczególnych cząstek. Podstawowym pojęciem tej teorii jest klika rozumiana jako zbiór pikseli powiązanych relacją przynależności. Procedura tworzenia kliki składa się z następujących etapów: 1. określenie średniej jasności obrazu 2. wybór losowego punktu i sprawdzenie, czy jego jasność jest wyższa od średniej: jeśli tak to punkt ten należy do kliki. jeśli nie, to losowo wybieramy inny punkt 3. Wybieramy punkt sąsiadujący ze znalezionym punktem kliki i tworzymy funkcję f(x,y) = M(x,y) + *(rnd -0.5) gdzie M(x,y) - unormowana funkcja odległości punktu od kliki rnd - liczba losowa z przedziału (0,1) - parametr randomizacji Jeśli f(x,y)<0.5 to punkt o wpółrzędnych x,y dołączamy do kliki 4. wybieramy następny punkt obrazu i sprawdzamy jego ew. przynależność do tworzonego zbioru Zasadniczą rolę odgrywa tu definicja M(x,y). Może to np. być: podzielona przez 4 odległość geometryczna punktu o współrzędnych x,y od najbliższego punktu kliki odległość punktu o współrzędnych x,y od krzywej (np.paraboli) poprowadzonej przez wyznaczone uprzednio punkty kliki. Krzywa ta może być np. wyznaczona metodą najmniejszych kwadratów jako funkcja zmiennych x,y leżąca najbliżej kliki.

9 181 Po określeniu jednej kliki usuwamy ją z obrazu, nadając wszystkim przynależnym pikselom wartość J(x,y)=J śr i szukamy natępnych klik. Każdą z wyodrębnionych klik można badać metodami fourierowskimi, korelacyjnymi lub aproksymacyjnymi w celu wyznaczenia przypisanego jej wektora prędkości. Stosując metody aproksymacyjne należy oczywiście wiedzieć w/g jakiego programu kształtowany był impuls laserowy i odpowiednio do tego dobrać klasę aproksymant. 6. WNIOSKI I UWAGI Zastosowane metody metrologii plamkowej umożliwiają badanie przepływów wielofazowych w szerokim zakresie prędkości. Możliwe jest określenie zwrotu prędkości, co ma istotne znaczenie dla poznania mechaniki zjawisk związanych z wymianą masy, mieszniem strumieni, uderzeniem strumienia o przeszkodę. Zastosowanie sterowanych mikroprocesorowo laserów półprzewodnikowych umożliwia prowadzenie pomiarów w warunkach poligonowych. Istotną wadą metody jest ograniczenie obszarów pomiarowych do stref, które można obserwować metodami optycznymi. Nie jest zatem możliwe badanie wnętrza bardzo gęstych warstw pyłowych. Na obecnym etapie rozwoju opisywanych metod czynnikiem decydującym o ich przydatności praktycznej wydaje się być aparat matematyczny stosowany w analizie zarejestrowanych obrazów i związane z nim oprogramowanie. W tej dziedzinie jest jeszcze bardzo dużo do zrobienia. LITERATURA 1. Pisarek J., Wojciech Nowak W., Golec T., Świrski J.: Optical knife technique in study on sorbent decomposition in a dry furnace gas desulfurization systems - SPIE Processing Vol.3238* X/97, p Kuroki H., m. Oasawara M. kamiya H., Horio M., :Visualization of the Suspension Flow in Three Dimensional Circulating Fluidized Bed, Department of Chemical Engineering, Tokyo University of A&T 3. Erf R.K.- Speckle metrology - Academic Press, New York Brnaben E., Amare J.C, Anogo M.P.- White light speckle method for measurement of flow velocity fields Appl.Opt., Vol.21, N o 19, 1982, p

10 Cloud G., Falco R., Radke R. J.Peifer J. : Noncoherent light speckle photography for measurement of fluid velocity fields Proc. of Application of speckle phenomena San Diego Blackshire J.L. : PIV Data Validation Software Package - NASA Contractor Report /contract NAS!-19505W 7. Wernet M.P. : Fuzzy Logik Enhanced digital PIV Processing software NASA/TM Bień J., Pisarek J., Nowak W. : Analysis of two-phase Flow with the Laser Seet Technique - Proc. of Modelling and Design in Fluid-Flow Machinery 1997, Gdańsk 1997 wyd.imp PAN, p Pisarek J : Оптико-цифрові методі і системi аналізу спеклограм для визначения полів перемещеь і дефщрмацій (optyczno cyfrowe metody analizy specklogramów dla wyznaczenia pól przemieszczeń i odkształceń) - rozprawa habilitacyjna przygotowana w Fizyko-mechanicznym Instytycie Ukraińskiej Akademii Nauk im. Karpenki, Lwów Kuriański A. : Pola Markowa w komputerowej analizie obrazów - mat. II Seminarium Metod Matematycznych Analizy Obrazów Prążkowych Częstochowa 1993, str Pisarek J.,Wojciechowski A. - Nowe możliwości metody PIV - VI Sympozjon Techniki Laserowej - Szczecin-Świnoujście 28IX-2X 1999, materiały w druku. 12.Pisarek J. : Algorithms of specklegramm analyse SPIE Vol.2342 Photomechanics (1994) p Pisarek J.- Application of Tichonov regularization in image processing - SPIE Vol.2342 Photomechanics (1994) p Pisarek J. : The charakteristic function in description of speckle pattern - Z.Angew.Math.Mech. 75(1995) S Pisarek J.: Displacement field gradient measurement using the speckle photography method - Mech.Teoret. i Stosow. - Journal of Theoretical and Applied Mechanics No.2, Vol. 34 str ANALYZE OF THE SPEED VELOCITY FIELD OF THE DUST PARTICLE IN THE MULTIPHASE JET The subject of the paper is application of PIV method to measurement of the particle speed in two phase jet. Used technique on the base on microprocessor controlled laserdiode made possible to determine not only value of the speed vector but the sense of it too.

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Techniki pomiarowe i analiza sygnałów Kierunek: Inżynieria Środowiska Rodzaj przedmiotu: Poziom kształcenia: Obieralny, moduł 5.4 II stopnia Rodzaj zajęć: Liczba godzin/tydzień/zjazd

Bardziej szczegółowo

Laboratorium LAB3. Moduł pomp ciepła, kolektorów słonecznych i hybrydowych układów grzewczych

Laboratorium LAB3. Moduł pomp ciepła, kolektorów słonecznych i hybrydowych układów grzewczych Laboratorium LAB3 Moduł pomp ciepła, kolektorów słonecznych i hybrydowych układów grzewczych Pomiary identyfikacyjne pól prędkości przepływów przez wymienniki, ze szczególnym uwzględnieniem wymienników

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Załącznik nr 8 do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Szybka nieliniowość fotorefrakcyjna w światłowodach półprzewodnikowych do zastosowań w elementach optoelektroniki zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa

Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa Kraków 2008 Układ pomiarowy. Pomiar czułości widmowej fotodetektorów polega na pomiarze fotoprądu w funkcji długości padającego na detektor promieniowania. Stanowisko

Bardziej szczegółowo

Anemometria obrazowa PIV

Anemometria obrazowa PIV Wstęp teoretyczny Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z techniką pomiarową w tzw. anemometrii obrazowej (Particle Image Velocimetry PIV). Jest to bezinwazyjna metoda pomiaru prędkości pola prędkości. Polega

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WIĄZKI GENEROWANEJ PRZEZ LASER

CHARAKTERYSTYKA WIĄZKI GENEROWANEJ PRZEZ LASER CHARATERYSTYA WIĄZI GENEROWANEJ PRZEZ LASER ształt wiązki lasera i jej widmo są rezultatem interferencji promieniowania we wnęce rezonansowej. W wyniku tego procesu powstają charakterystyczne rozkłady

Bardziej szczegółowo

1\:r.o:cpnięcie Metali i Stopów, Nr 33, 1997 PAN- Oddzial Katowice l' L ISSN 0208-9386

1\:r.o:cpnięcie Metali i Stopów, Nr 33, 1997 PAN- Oddzial Katowice l' L ISSN 0208-9386 33/32 Solidiiikation of Metllls and Alloys, No. 33, 1997 1\:r.o:cpnięcie Metali i Stopów, Nr 33, 1997 PAN- Oddzial Katowice l' L ISSN 0208-9386 KONCEPCJA STEROWANIA PROCESEM MECHANICZNEJ REGENERACJI OSNOWY

Bardziej szczegółowo

DOPPLEROWSKA ANEMOMETRIA LASEROWA (L D A)

DOPPLEROWSKA ANEMOMETRIA LASEROWA (L D A) DOPPLEROWSKA ANEMOMETRIA LASEROWA (L D A) Dopplerowska anemometria laserowa (LDA) jest techniką pomiarową umożliwiająca pomiar chwilowej prędkości przepływu poprzez pomiar przesunięcia częstotliwości światła

Bardziej szczegółowo

BADANIE INTERFEROMETRU YOUNGA

BADANIE INTERFEROMETRU YOUNGA Celem ćwiczenia jest: BADANIE INTERFEROMETRU YOUNGA 1. poznanie podstawowych właściwości interferometru z podziałem czoła fali w oświetleniu monochromatycznym i świetle białym, 2. demonstracja możliwości

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE Politechnika Łódzka Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych 90-924 Łódź, ul. Wólczańska 221/223, bud. B18 tel. 42 631 26 28 faks 42 636 03 27 e-mail secretary@dmcs.p.lodz.pl http://www.dmcs.p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Wydział Fizyki. Światłowody

Uniwersytet Warszawski Wydział Fizyki. Światłowody Uniwersytet Warszawski Wydział Fizyki Marcin Polkowski 251328 Światłowody Pracownia Fizyczna dla Zaawansowanych ćwiczenie L6 w zakresie Optyki Streszczenie Celem wykonanego na Pracowni Fizycznej dla Zaawansowanych

Bardziej szczegółowo

Numeryczna symulacja rozpływu płynu w węźle

Numeryczna symulacja rozpływu płynu w węźle 231 Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN Tom 7, nr 3-4, (2005), s. 231-236 Instytut Mechaniki Górotworu PAN Numeryczna symulacja rozpływu płynu w węźle JERZY CYGAN Instytut Mechaniki Górotworu PAN,

Bardziej szczegółowo

BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl.

BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl. 36/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl. STUDNICKI

Bardziej szczegółowo

Niezwykłe światło. ultrakrótkie impulsy laserowe. Piotr Fita

Niezwykłe światło. ultrakrótkie impulsy laserowe. Piotr Fita Niezwykłe światło ultrakrótkie impulsy laserowe Laboratorium Procesów Ultraszybkich Zakład Optyki Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego Światło Fala elektromagnetyczna Dla światła widzialnego długość

Bardziej szczegółowo

KAMIKA Instruments. IPS KF - system do pomiaru. rozkładu uziarnienia pyłu PM2,5; PM10 i innych SYSTEMY POMIAROWE

KAMIKA Instruments. IPS KF - system do pomiaru. rozkładu uziarnienia pyłu PM2,5; PM10 i innych SYSTEMY POMIAROWE SYSTEMY POMIAROWE IPS KF - system do pomiaru on-line koncentracji i rozkładu uziarnienia pyłu PM2,5; PM10 i innych 03/02/2015 ul. Kocjana 15, Strawczyńska 16, PL 01-473 Warszawa tel/ fax +48 22 666 85

Bardziej szczegółowo

Własności światła laserowego

Własności światła laserowego Własności światła laserowego Cechy światła laserowego: rozbieżność (równoległość) wiązki, pasmo spektralne, gęstość mocy oraz spójność (koherencja). Równoległość wiązki Dyfrakcyjną rozbieżność kątową awkącie

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie sił działających na przewodnik z prądem w polu magnetycznym

Wyznaczanie sił działających na przewodnik z prądem w polu magnetycznym Ćwiczenie 11A Wyznaczanie sił działających na przewodnik z prądem w polu magnetycznym 11A.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu mierzy się przy pomocy wagi siłę elektrodynamiczną, działającą na odcinek przewodnika

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ MIKROSKOP 1. Cel dwiczenia Zapoznanie się z budową i podstawową obsługo mikroskopu biologicznego. 2. Zakres wymaganych zagadnieo: Budowa mikroskopu. Powstawanie obrazu

Bardziej szczegółowo

Sposoby opisu i modelowania zakłóceń kanałowych

Sposoby opisu i modelowania zakłóceń kanałowych INSTYTUT TELEKOMUNIKACJI ZAKŁAD RADIOKOMUNIKACJI Instrukcja laboratoryjna z przedmiotu Podstawy Telekomunikacji Sposoby opisu i modelowania zakłóceń kanałowych Warszawa 2010r. 1. Cel ćwiczeń: Celem ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC Dr inż. Henryk Bąkowski, e-mail: henryk.bakowski@polsl.pl Politechnika Śląska, Wydział Transportu Mateusz Kuś, e-mail: kus.mate@gmail.com Jakub Siuta, e-mail: siuta.jakub@gmail.com Andrzej Kubik, e-mail:

Bardziej szczegółowo

Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5)

Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5) Wojciech Niwiński 30.03.2004 Bartosz Lassak Wojciech Zatorski gr.7lab Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5) Zadanie laboratoryjne miało na celu zaobserwowanie różnic

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ SIATKI DYFRAKCYJNEJ

WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ SIATKI DYFRAKCYJNEJ ĆWICZENIE 84 WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ SIATKI DYFRAKCYJNEJ Cel ćwiczenia: Wyznaczenie długości fali emisji lasera lub innego źródła światła monochromatycznego, wyznaczenie stałej siatki

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 13 Temat: Biostymulacja laserowa Istotą biostymulacji laserowej jest napromieniowanie punktów akupunkturowych ciągłym, monochromatycznym

Bardziej szczegółowo

Rys. 1 Interferencja dwóch fal sferycznych w punkcie P.

Rys. 1 Interferencja dwóch fal sferycznych w punkcie P. Ćwiczenie 4 Doświadczenie interferencyjne Younga Wprowadzenie teoretyczne Charakterystyczną cechą fal jest ich zdolność do interferencji. Światło jako fala elektromagnetyczna również może interferować.

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie rozmiarów szczelin i przeszkód za pomocą światła laserowego

Wyznaczanie rozmiarów szczelin i przeszkód za pomocą światła laserowego Ćwiczenie O5 Wyznaczanie rozmiarów szczelin i przeszkód za pomocą światła laserowego O5.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wykorzystanie zjawiska dyfrakcji i interferencji światła do wyznaczenia rozmiarów

Bardziej szczegółowo

UMO-2011/01/B/ST7/06234

UMO-2011/01/B/ST7/06234 Załącznik nr 5 do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Szybka nieliniowość fotorefrakcyjna w światłowodach półprzewodnikowych do zastosowań w elementach optoelektroniki zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 6 Temat: BADANIE ŚWIATEŁ DO JAZDY DZIENNEJ

Ćwiczenie nr 6 Temat: BADANIE ŚWIATEŁ DO JAZDY DZIENNEJ 60-965 Poznań Grupa: Elektrotechnika, sem 3., Podstawy Techniki Świetlnej Laboratorium wersja z dn. 03.11.2015 Ćwiczenie nr 6 Temat: BADANIE ŚWIATEŁ DO JAZDY DZIENNEJ Opracowanie wykonano na podstawie

Bardziej szczegółowo

Detektor Fazowy. Marcin Polkowski 23 stycznia 2008

Detektor Fazowy. Marcin Polkowski 23 stycznia 2008 Detektor Fazowy Marcin Polkowski marcin@polkowski.eu 23 stycznia 2008 Streszczenie Raport z ćwiczenia, którego celem było zapoznanie się z działaniem detektora fazowego umożliwiającego pomiar słabych i

Bardziej szczegółowo

Jan A. Szantyr tel

Jan A. Szantyr tel Katedra Energetyki i Aparatury Przemysłowej Zakład Mechaniki Płynów, Turbin Wodnych i Pomp J. Szantyr Wykład 1 Rozrywkowe wprowadzenie do Mechaniki Płynów Jan A. Szantyr jas@pg.gda.pl tel. 58-347-2507

Bardziej szczegółowo

WPŁYW METODY DOPASOWANIA NA WYNIKI POMIARÓW PIÓRA ŁOPATKI INFLUENCE OF BEST-FIT METHOD ON RESULTS OF COORDINATE MEASUREMENTS OF TURBINE BLADE

WPŁYW METODY DOPASOWANIA NA WYNIKI POMIARÓW PIÓRA ŁOPATKI INFLUENCE OF BEST-FIT METHOD ON RESULTS OF COORDINATE MEASUREMENTS OF TURBINE BLADE Dr hab. inż. Andrzej Kawalec, e-mail: ak@prz.edu.pl Dr inż. Marek Magdziak, e-mail: marekm@prz.edu.pl Politechnika Rzeszowska Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury

Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury Paweł PTAK Politechnika Częstochowska, Polska Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury Wstęp Temperatura należy do grupy podstawowych wielkości fizycznych. Potrzeba pomiarów

Bardziej szczegółowo

3.5. Czujniki inteligentne Pytania kontrolne

3.5. Czujniki inteligentne Pytania kontrolne Spis treści Wstęp Rozdział 1. Metrologia - przedmiot i zadania 1.1. Przedmiot metrologii 1.2. Rola i zadania metrologii współczesnej w procesach produkcyjnych 1.3. Główny Urząd Miar i inne instytucje ważne

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE. ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej

LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE. ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie metody

Bardziej szczegółowo

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego

Bardziej szczegółowo

METODA ANALIZY POLA PRĘDKOŚCI Z UWZGLĘDNIENIEM ISTNIENIA DUŻYCH OBIEKTÓW W PRZEPŁYWIE

METODA ANALIZY POLA PRĘDKOŚCI Z UWZGLĘDNIENIEM ISTNIENIA DUŻYCH OBIEKTÓW W PRZEPŁYWIE Alabrudziński Sławomir 1), Kowalewski Tomasz A. 2), Suchecki Witold 1) 1) Politechnika Warszawska Instytut Inżynierii Mechanicznej w Płocku 2) Polska Akademia Nauk Instytut Podstawowych Problemów Techniki

Bardziej szczegółowo

Opracowanie bloku scalania światła do dyskretnego pseudomonochromatora wzbudzającego

Opracowanie bloku scalania światła do dyskretnego pseudomonochromatora wzbudzającego Przemysław CEYNOWA Wydział Elektroniki i Informatyki, Politechnika Koszalińska E-mail: przemysław.ceynowa@gmail.com Opracowanie bloku scalania światła do dyskretnego pseudomonochromatora wzbudzającego

Bardziej szczegółowo

Zestaw ćwiczeń laboratoryjnych z Biofizyki dla kierunku Elektroradiologia w roku akademickim 2016/2017.

Zestaw ćwiczeń laboratoryjnych z Biofizyki dla kierunku Elektroradiologia w roku akademickim 2016/2017. Zestaw ćwiczeń laboratoryjnych z Biofizyki dla kierunku Elektroradiologia w roku akademickim 2016/2017. w1. Platforma elearningowa stosowana na kursie. w2. Metodyka eksperymentu fizycznego - rachunek błędów.

Bardziej szczegółowo

10.3. Typowe zadania NMT W niniejszym rozdziale przedstawimy podstawowe zadania do jakich może być wykorzystany numerycznego modelu terenu.

10.3. Typowe zadania NMT W niniejszym rozdziale przedstawimy podstawowe zadania do jakich może być wykorzystany numerycznego modelu terenu. Waldemar Izdebski - Wykłady z przedmiotu SIT 91 10.3. Typowe zadania NMT W niniejszym rozdziale przedstawimy podstawowe zadania do jakich może być wykorzystany numerycznego modelu terenu. 10.3.1. Wyznaczanie

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE 15/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO

Bardziej szczegółowo

Pomiar prędkości obrotowej

Pomiar prędkości obrotowej 2.3.2. Pomiar prędkości obrotowej Metody: Kontaktowe mechaniczne (prądniczki tachometryczne różnych typów), Bezkontaktowe: optyczne (światło widzialne, podczerwień, laser), elektromagnetyczne (indukcyjne,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Parametry statyczne diod LED

Ćwiczenie 1. Parametry statyczne diod LED Ćwiczenie. Parametry statyczne diod LED. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi właściwościami i charakterystykami diod LED. Poznanie ograniczeń i sposobu zasilania tego typu

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132

OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132 52/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132 J. PEZDA 1 Akademia Techniczno-Humanistyczna

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Informatyki Optycznej ĆWICZENIE 2. Koherentne korelatory optyczne i hologram Fouriera

Laboratorium Informatyki Optycznej ĆWICZENIE 2. Koherentne korelatory optyczne i hologram Fouriera ĆWICZENIE 2 Koherentne korelatory optyczne i hologram Fouriera 1. Wprowadzenie Historycznie jednym z ważniejszych zastosowań korelatorów optycznych było rozpoznawanie obrazów, pozwalały np. na analizę

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWA SYMULACJA POLA TWARDOŚCI W ODLEWACH HARTOWANYCH

KOMPUTEROWA SYMULACJA POLA TWARDOŚCI W ODLEWACH HARTOWANYCH 3/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 KOMPUTEROWA SYMULACJA POLA TWARDOŚCI W ODLEWACH HARTOWANYCH JURA Stanisław,

Bardziej szczegółowo

Badanie uporządkowania magnetycznego w ultracienkich warstwach kobaltu w pobliżu reorientacji spinowej.

Badanie uporządkowania magnetycznego w ultracienkich warstwach kobaltu w pobliżu reorientacji spinowej. Tel.: +48-85 7457229, Fax: +48-85 7457223 Zakład Fizyki Magnetyków Uniwersytet w Białymstoku Ul.Lipowa 41, 15-424 Białystok E-mail: vstef@uwb.edu.pl http://physics.uwb.edu.pl/zfm Praca magisterska Badanie

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu

Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu Imię i Nazwisko... Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu Opracowanie: Piotr Wróbel 1. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest wyznaczenie prędkości dźwięku w powietrzu, metodą różnicy czasu przelotu. Drgania

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej

Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej - - Wstęp teoretyczny Jednym ze sposobów wymiany ciepła jest przewodzenie.

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Informatyki Optycznej ĆWICZENIE 7. Hologram gruby widoczny w zakresie 360

Laboratorium Informatyki Optycznej ĆWICZENIE 7. Hologram gruby widoczny w zakresie 360 ĆWICZENIE 7 Hologram gruby widoczny w zakresie 360 1. Wprowadzenie Klasyczne hologramy są jak dotąd najlepszą metodą rejestracji obiektów trójwymiarowych. Dzięki pełnemu zapisowi informacji o obiekcie

Bardziej szczegółowo

Wymagane parametry dla platformy do mikroskopii korelacyjnej

Wymagane parametry dla platformy do mikroskopii korelacyjnej Strona1 ROZDZIAŁ IV OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Wymagane parametry dla platformy do mikroskopii korelacyjnej Mikroskopia korelacyjna łączy dane z mikroskopii świetlnej i elektronowej w celu określenia powiązań

Bardziej szczegółowo

1. Nadajnik światłowodowy

1. Nadajnik światłowodowy 1. Nadajnik światłowodowy Nadajnik światłowodowy jest jednym z bloków światłowodowego systemu transmisyjnego. Przetwarza sygnał elektryczny na sygnał optyczny. Jakość transmisji w dużej mierze zależy od

Bardziej szczegółowo

Studium ruchu cieczy w aparacie zbiornikowym z wirującą tarczą

Studium ruchu cieczy w aparacie zbiornikowym z wirującą tarczą WITOLD SUCHECKI Politechnika Warszawska Wydział Budownictwa, Mechaniki i Petrochemii w Płocku Zakład Aparatury Przemysłowej Studium ruchu cieczy w aparacie zbiornikowym z wirującą tarczą Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Fotonika kurs magisterski grupa R41 semestr VII Specjalność: Inżynieria fotoniczna. Egzamin ustny: trzy zagadnienia do objaśnienia

Fotonika kurs magisterski grupa R41 semestr VII Specjalność: Inżynieria fotoniczna. Egzamin ustny: trzy zagadnienia do objaśnienia Dr inż. Tomasz Kozacki Prof. dr hab.inż. Romuald Jóźwicki Zakład Techniki Optycznej Instytut Mikromechaniki i Fotoniki pokój 513a ogłoszenia na tablicach V-tego piętra kurs magisterski grupa R41 semestr

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób i układ pomiaru całkowitego współczynnika odkształcenia THD sygnałów elektrycznych w systemach zasilających

PL B1. Sposób i układ pomiaru całkowitego współczynnika odkształcenia THD sygnałów elektrycznych w systemach zasilających RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 210969 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 383047 (51) Int.Cl. G01R 23/16 (2006.01) G01R 23/20 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

Laboratoryjny system do badania charakterystyk kątowych czujników anemometrycznych

Laboratoryjny system do badania charakterystyk kątowych czujników anemometrycznych 19 Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN Tom 8, nr 1-4, (2006), s. 19-24 Instytut Mechaniki Górotworu PAN Laboratoryjny system do badania charakterystyk kątowych czujników anemometrycznych PAWEŁ JAMRÓZ,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.02. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma 1. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma Ćwiczenie to ma na celu poznanie

Bardziej szczegółowo

Rys. 1 Schemat układu obrazującego 2f-2f

Rys. 1 Schemat układu obrazującego 2f-2f Ćwiczenie 15 Obrazowanie. Celem ćwiczenia jest zbudowanie układów obrazujących w świetle monochromatycznym oraz zaobserwowanie różnic w przypadku obrazowania za pomocą różnych elementów optycznych, zwracając

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT MASZYN PRZEPŁYWOWYCH im. Roberta Szewalskiego POLSKIEJ AKADEMII NAUK

INSTYTUT MASZYN PRZEPŁYWOWYCH im. Roberta Szewalskiego POLSKIEJ AKADEMII NAUK INSTYTUT MASZYN PRZEPŁYWOWYCH im. Roberta Szewalskiego POLSKIEJ AKADEMII NAUK Piotr DOERFFER, Prof. dr hab. inż., ZAKŁAD PRZEPŁYWÓW TRANSONICZNYCH I METOD NUMERYCZNYCH ul. Fiszera 14 80-952 Gdańsk tel.:

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TECHNIK KOMPUTEROWEJ SYMULACJI PRZEPŁYWU PŁYNÓW W OPRACOWANIU WYNIKÓW EKSPERYMENTÓW RADIOZNACZNIKOWYCH

WYKORZYSTANIE TECHNIK KOMPUTEROWEJ SYMULACJI PRZEPŁYWU PŁYNÓW W OPRACOWANIU WYNIKÓW EKSPERYMENTÓW RADIOZNACZNIKOWYCH WYKORZYSTANIE TECHNIK KOMPUTEROWEJ SYMULACJI PRZEPŁYWU PŁYNÓW W OPRACOWANIU WYNIKÓW EKSPERYMENTÓW RADIOZNACZNIKOWYCH Jacek Palige, Andrzej Dobrowolski, Andrzej G. Chmielewski Instytut Chemii i Techniki

Bardziej szczegółowo

Światłomierz Polaris Dual 5. Pomiar światła ciągłego

Światłomierz Polaris Dual 5. Pomiar światła ciągłego Światłomierz Polaris Dual 5. Pomiar światła ciągłego Zdjęcie zostało wykonane przy oświetleniu naturalnym tuż przed zmierzchem. W tej sytuacji oświetleniowej jedynym źródłem światła jest kopuła niebieska

Bardziej szczegółowo

Postępowanie WB RM ZAŁĄCZNIK NR Mikroskop odwrócony z fluorescencją

Postępowanie WB RM ZAŁĄCZNIK NR Mikroskop odwrócony z fluorescencją Postępowanie WB.2410.6.2016.RM ZAŁĄCZNIK NR 5 L.p. Nazwa asortymentu Ilość Nazwa wyrobu, nazwa producenta, określenie marki, modelu, znaku towarowego Cena jednostkowa netto (zł) Wartość netto (zł) (kolumna

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE PARAMETRÓW PRZEPŁYWU CIECZY W PŁASZCZU CHŁODZĄCYM ZBIORNIKA CIŚNIENIOWEGO

WYZNACZANIE PARAMETRÓW PRZEPŁYWU CIECZY W PŁASZCZU CHŁODZĄCYM ZBIORNIKA CIŚNIENIOWEGO Inżynieria Rolnicza 2(90)/2007 WYZNACZANIE PARAMETRÓW PRZEPŁYWU CIECZY W PŁASZCZU CHŁODZĄCYM ZBIORNIKA CIŚNIENIOWEGO Jerzy Domański Katedra Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D. Katarzyna Goplańska

Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D. Katarzyna Goplańska Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D Plan prezentacji Metody pomiaru kształtu Deflektometria Zasada działania Stereo-deflektometria Kalibracja Zalety Zastosowania Przykład Podsumowanie Metody

Bardziej szczegółowo

Badanie rozkładu pola elektrycznego

Badanie rozkładu pola elektrycznego Ćwiczenie 8 Badanie rozkładu pola elektrycznego 8.1. Zasada ćwiczenia W wannie elektrolitycznej umieszcza się dwie metalowe elektrody, połączone ze źródłem zmiennego napięcia. Kształt przekrojów powierzchni

Bardziej szczegółowo

2011 InfraTec. Aktywna termografia w badaniach nieniszczących przy użyciu oprogramowania IRBIS 3 active

2011 InfraTec. Aktywna termografia w badaniach nieniszczących przy użyciu oprogramowania IRBIS 3 active 2011 InfraTec Aktywna termografia w badaniach nieniszczących przy użyciu oprogramowania IRBIS 3 active Termografia aktywna a termografia pasywna 1 Termografia pasywna (statyczna): materiał niepoddany działaniu

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób odczytu topografii linii papilarnych i układ do odczytu topografii linii papilarnych. Politechnika Wrocławska,Wrocław,PL

PL B1. Sposób odczytu topografii linii papilarnych i układ do odczytu topografii linii papilarnych. Politechnika Wrocławska,Wrocław,PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 202905 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 357399 (51) Int.Cl. G06K 9/00 (2006.01) A61B 5/117 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 6. Hologram gruby

ĆWICZENIE 6. Hologram gruby ĆWICZENIE 6 Hologram gruby 1. Wprowadzenie Na jednym z poprzednich ćwiczeń zapoznaliśmy się z cienkim (powierzchniowo zapisanym) hologramem Fresnela, który daje nam możliwość zapisu obiektu przestrzennego.

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE MIKROPROCESOROWEGO REJESTRATORA DO POMIARU TEMPERATURY W PIECU KONWEKCYJNO-PAROWYM

ZASTOSOWANIE MIKROPROCESOROWEGO REJESTRATORA DO POMIARU TEMPERATURY W PIECU KONWEKCYJNO-PAROWYM Inżynieria Rolnicza 7(105)/2008 ZASTOSOWANIE MIKROPROCESOROWEGO REJESTRATORA DO POMIARU TEMPERATURY W PIECU KONWEKCYJNO-PAROWYM Beata Ślaska-Grzywna Katedra Inżynierii i Maszyn Spożywczych, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych oznaczeń. Przedmowa 15. Wprowadzenie Ruch falowy w ośrodku płynnym Pola akustyczne źródeł rzeczywistych

Spis treści. Wykaz ważniejszych oznaczeń. Przedmowa 15. Wprowadzenie Ruch falowy w ośrodku płynnym Pola akustyczne źródeł rzeczywistych Spis treści Wykaz ważniejszych oznaczeń u Przedmowa 15 Wprowadzenie 17 1. Ruch falowy w ośrodku płynnym 23 1.1. Dźwięk jako drgania ośrodka sprężystego 1.2. Fale i liczba falowa 1.3. Przestrzeń liczb falowych

Bardziej szczegółowo

Pomiar indukcji pola magnetycznego w szczelinie elektromagnesu

Pomiar indukcji pola magnetycznego w szczelinie elektromagnesu Ćwiczenie E5 Pomiar indukcji pola magnetycznego w szczelinie elektromagnesu E5.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest pomiar siły elektrodynamicznej (przy pomocy wagi) działającej na odcinek przewodnika

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Inżynieria Cieplna i Samochodowa Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl Źródło: LI OLIMPIADA FIZYCZNA (1/2). Stopień III, zadanie doświadczalne - D Nazwa zadania: Działy: Słowa kluczowe: Komitet Główny Olimpiady Fizycznej; Andrzej Wysmołek, kierownik ds. zadań dośw. plik;

Bardziej szczegółowo

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni IR II 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni Promieniowanie podczerwone ma naturę elektromagnetyczną i jego absorpcja przez materię podlega tym samym prawom,

Bardziej szczegółowo

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO Temat ćwiczenia: BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO 1. Wprowadzenie Ultradźwiękowy bezdotykowy czujnik położenia liniowego działa na zasadzie pomiaru czasu powrotu impulsu ultradźwiękowego,

Bardziej szczegółowo

Kinetyka procesu suszenia w suszarce fontannowej

Kinetyka procesu suszenia w suszarce fontannowej Kinetyka procesu suszenia w suszarce fontannowej 1. Wstęp 1 Aparaty fluidyzacyjne o stałym przekroju, ze względu na: niemożliwość pracy w zakresie wyższych prędkości przepływu gazu, trudność suszenia materiałów

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE LASERÓW W OCHRONIE ŚRODOWISKA

ZASTOSOWANIE LASERÓW W OCHRONIE ŚRODOWISKA ZASTOSOWANIE LASERÓW W OCHRONIE ŚRODOWISKA W tym przypadku lasery pozwalają na prowadzenie kontroli stanu sanitarnego Powietrza, Zbiorników wodnych, Powierzchni i pokrycia terenu. Stosowane rodzaje laserów

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI Dr inż. Danuta MIEDZIŃSKA, email: dmiedzinska@wat.edu.pl Dr inż. Robert PANOWICZ, email: Panowicz@wat.edu.pl Wojskowa Akademia Techniczna, Katedra Mechaniki i Informatyki Stosowanej MODELOWANIE WARSTWY

Bardziej szczegółowo

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM Dr inż. Witold HABRAT, e-mail: witekhab@prz.edu.pl Politechnika Rzeszowska, Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Dr hab. inż. Piotr NIESŁONY, prof. PO, e-mail: p.nieslony@po.opole.pl Politechnika Opolska,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 71: Dyfrakcja światła na szczelinie pojedynczej i podwójnej

Ćwiczenie nr 71: Dyfrakcja światła na szczelinie pojedynczej i podwójnej Wydział Imię i nazwisko 1. 2. Rok Grupa Zespół PRACOWNIA Temat: Nr ćwiczenia FIZYCZNA WFiIS AGH Data wykonania Data oddania Zwrot do popr. Data oddania Data zaliczenia OCENA Ćwiczenie nr 71: Dyfrakcja

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 53. Soczewki

Ćwiczenie 53. Soczewki Ćwiczenie 53. Soczewki Małgorzata Nowina-Konopka, Andrzej Zięba Cel ćwiczenia Pomiar ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiająca i rozpraszająca), obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej.

Bardziej szczegółowo

ZESTAW BEZPRZEWODOWYCH CZUJNIKÓW MAGNETYCZNYCH DO DETEKCJI I IDENTYFIKACJI POJAZDÓW FERROMAGNETYCZNYCH

ZESTAW BEZPRZEWODOWYCH CZUJNIKÓW MAGNETYCZNYCH DO DETEKCJI I IDENTYFIKACJI POJAZDÓW FERROMAGNETYCZNYCH POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 73 Electrical Engineering 2013 Kazimierz JAKUBIUK* Mirosław WOŁOSZYN* ZESTAW BEZPRZEWODOWYCH CZUJNIKÓW MAGNETYCZNYCH DO DETEKCJI I IDENTYFIKACJI

Bardziej szczegółowo

Ponadto, jeśli fala charakteryzuje się sferycznym czołem falowym, powyższy wzór można zapisać w następujący sposób:

Ponadto, jeśli fala charakteryzuje się sferycznym czołem falowym, powyższy wzór można zapisać w następujący sposób: Zastosowanie laserów w Obrazowaniu Medycznym Spis treści 1 Powtórka z fizyki Zjawisko Interferencji 1.1 Koherencja czasowa i przestrzenna 1.2 Droga i czas koherencji 2 Lasery 2.1 Emisja Spontaniczna 2.2

Bardziej szczegółowo

RAFAŁ MICHOŃ. rmichonr@gmail.com. Zespół Szkół Specjalnych nr 10 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju O4.09.2015 r.

RAFAŁ MICHOŃ. rmichonr@gmail.com. Zespół Szkół Specjalnych nr 10 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju O4.09.2015 r. RAFAŁ MICHOŃ rmichonr@gmail.com Zespół Szkół Specjalnych nr 10 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju O4.09.2015 r. - Główne zagadnienia (ekspozycja, czułość, przysłona, głębia ostrości, balans

Bardziej szczegółowo

Sprzęg światłowodu ze źródłem światła

Sprzęg światłowodu ze źródłem światła Sprzęg światłowodu ze źródłem światła Oczywistym problemem przy sprzęganiu światłowodu ze źródłami światła jest w pierwszym rzędzie umieszczenie wiazki w wewnatrz apertury numeryczne światłowodu. W przypadku

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR.6. Temat : Wyznaczanie drgań mechanicznych przekładni zębatych podczas badań odbiorczych

ĆWICZENIE NR.6. Temat : Wyznaczanie drgań mechanicznych przekładni zębatych podczas badań odbiorczych ĆWICZENIE NR.6 Temat : Wyznaczanie drgań mechanicznych przekładni zębatych podczas badań odbiorczych 1. Wstęp W nowoczesnych przekładniach zębatych dąży się do uzyskania małych gabarytów w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Program przedmiotu Wprowadzenie definicja, cel i zastosowania mechatroniki Urządzenie mechatroniczne - przykłady

Bardziej szczegółowo

METODY BADAŃ POMIAROWYCH W WIEJSKICH STACJACH TRANSFORMATOROWYCH

METODY BADAŃ POMIAROWYCH W WIEJSKICH STACJACH TRANSFORMATOROWYCH Jerzy NIEBRZYDOWSKI, Grzegorz HOŁDYŃSKI Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektroenergetyki METODY BADAŃ POMIAROWYCH W WIEJSKICH STACJACH TRANSFORMATOROWYCH W referacie przedstawiono

Bardziej szczegółowo

UMO-2011/01/B/ST7/06234

UMO-2011/01/B/ST7/06234 Załącznik nr 9 do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Szybka nieliniowość fotorefrakcyjna w światłowodach półprzewodnikowych do zastosowań w elementach optoelektroniki zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Szczegółowa charakterystyka przedmiotu zamówienia

Szczegółowa charakterystyka przedmiotu zamówienia Szczegółowa charakterystyka przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest dostawa i uruchomienie zestawu termowizyjnego wysokiej rozdzielczości wraz z wyposażeniem o parametrach zgodnych z określonymi

Bardziej szczegółowo

DOŚWIADCZENIE MILLIKANA

DOŚWIADCZENIE MILLIKANA DOŚWIADCZENIE MILLIKANA Wyznaczenie wartości ładunku elementarnego metodą Millikana Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest wyznaczenie ładunku elementarnego ( ładunku elektronu) metodą zastosowaną przez R.A

Bardziej szczegółowo

Fala elektromagnetyczna o określonej częstotliwości ma inną długość fali w ośrodku niż w próżni. Jako przykłady policzmy:

Fala elektromagnetyczna o określonej częstotliwości ma inną długość fali w ośrodku niż w próżni. Jako przykłady policzmy: Rozważania rozpoczniemy od ośrodków jednorodnych. W takich ośrodkach zależność między indukcją pola elektrycznego a natężeniem pola oraz między indukcją pola magnetycznego a natężeniem pola opisana jest

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM METROLOGII

LABORATORIUM METROLOGII LABORATORIUM METROLOGII POMIARY TEMPERATURY NAGRZEWANEGO WSADU Cel ćwiczenia: zapoznanie z metodyką pomiarów temperatury nagrzewanego wsadu stalowego 1 POJĘCIE TEMPERATURY Z definicji, która jest oparta

Bardziej szczegółowo

POMIAR APERTURY NUMERYCZNEJ

POMIAR APERTURY NUMERYCZNEJ ĆWICZENIE O9 POMIAR APERTURY NUMERYCZNEJ ŚWIATŁOWODU KATEDRA FIZYKI 1 Wstęp Prawa optyki geometrycznej W optyce geometrycznej, rozpatrując rozchodzenie się fal świetlnych przyjmuje się pewne założenia

Bardziej szczegółowo

POMIAR CZĘSTOTLIWOŚCI NAPIĘCIA W URZĄDZENIACH AUTOMATYKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

POMIAR CZĘSTOTLIWOŚCI NAPIĘCIA W URZĄDZENIACH AUTOMATYKI ELEKTROENERGETYCZNEJ Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 63 Politechniki Wrocławskiej Nr 63 Studia i Materiały Nr 9 9 Piotr NIKLAS* pomiar częstotliwości, składowe harmoniczne, automatyka elektroenergetyczna

Bardziej szczegółowo

Przykłady pomiarów wielkości ogniska Lamp rentgenowskich

Przykłady pomiarów wielkości ogniska Lamp rentgenowskich Przykłady pomiarów wielkości ogniska Lamp rentgenowskich Dominik SENCZYK Politechnika Poznańska E-mail: dominik.senczyk@put.poznan.pl 1. Wprowadzenie Ze względu na duże znaczenie wielkości ogniska lampy

Bardziej szczegółowo

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications Mgr inż. Dariusz Jasiński dj@smarttech3d.com SMARTTECH Sp. z o.o. MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych W niniejszym artykule zaprezentowany został nowy skaner 3D firmy Smarttech, w którym do pomiaru

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania Podstawy Automatyki Badanie i synteza kaskadowego adaptacyjnego układu regulacji do sterowania obiektu o

Bardziej szczegółowo

Optymalne wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu wnętrz

Optymalne wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu wnętrz BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka 9/1999, str. 18 20 dr inż. JAN GRZONKOWSKI Instytut Elektroenergetyki Politechnika Warszawska Optymalne wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu wnętrz Typowy

Bardziej szczegółowo

KAMERA AKUSTYCZNA NOISE INSPECTOR DLA SZYBKIEJ LOKALIZACJI ŹRÓDEŁ HAŁASU

KAMERA AKUSTYCZNA NOISE INSPECTOR DLA SZYBKIEJ LOKALIZACJI ŹRÓDEŁ HAŁASU KAMERA AKUSTYCZNA NOISE INSPECTOR DLA SZYBKIEJ LOKALIZACJI ŹRÓDEŁ HAŁASU Hałas staje się widoczny Zastosowanie innowacyjnych rozwiązań w systemie Noise Inspector pozwala na konwersję emisji dźwięku do

Bardziej szczegółowo