REJESTRACJA PROCESÓW KRYSTALIZACJI METODĄ ATD-AED I ICH ANALIZA METALOGRAFICZNA

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "REJESTRACJA PROCESÓW KRYSTALIZACJI METODĄ ATD-AED I ICH ANALIZA METALOGRAFICZNA"

Transkrypt

1 22/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN REJESTRACJA PROCESÓW KRYSTALIZACJI METODĄ ATD-AED I ICH ANALIZA METALOGRAFICZNA CIUĆKA Tomasz, DUDYK Maksymilian, PEZDA Jacek, WASILEWSKI Przemysław Katedra Technologii Bezwiórowych. Filia Politechniki Łódzkiej w Bielsku -Białej Bielsko - Biała, ul. Willowa 2. POLAND. STRESZCZENIE W artykule przedstawiono próbę zastosowania jednoczesnej metody ATD - AED do badań metalograficznych stopów metali nieżelaznych. Badania były prowadzone na stopach AK9, AK11 i AK20 poddanych typowym zabiegom rafinacji i modyfikacji. 1. WPROWADZENIE W Katedrze Technologii Bezwiórowych Politechniki Łódzkiej Filii w Bielsku - Białej opracowano unikalne stanowisko badawcze pozwalające na jednoczesną rejestrację procesu krzepnięcia stopów metali nieżelaznych, znaną już i ogólnie stosowaną metodą termiczno - derywacyjną ATD i zupełnie nową metodą elektryczno - derywacyjną AED. Metoda ta w całości została opracowana i uruchomiona w Katedrze Technologii Bezwiórowych. Polega ona na ciągłym pomiarze przewodności elektrycznej właściwej krzepnącego stopu, zmieniającej się podczas jego krystalizacji. Jednocześnie określona jest krzywa derywacyjna tejże przewodności elektrycznej właściwej i przedstawiona w postaci wykresu krzepnięcia metalu, na którym widać krzywą termiczną T (t) i krzywą przewodności elektrycznej σ (t) wraz z ich pochodnymi. Przebieg procesu krystalizacji stopu przedstawiony w postaci wykresu tworzonego w czasie krzepnięcia metalu w sposób szybki i dokładny odzwierciedla zmiany struktury krzepnącego metalu (powstawanie faz i eutektyk).

2 138 2.METODYKA I WYNIKI BADAŃ Metoda ATD - AED pozwala w sposób jednoznaczny określić poprawność przebiegu zabiegów metalurgicznych. Odmienny kształt krzywych krystalizacji T(t) i przewodności elektrycznej właściwej σ(t) wraz z ich pochodnymi, będzie przedstawiony dla stopów rafinowanych i modyfikowanych (pierwotnie i wtórnie). Próby przeprowadzane były dla siluminów AK7, AK9 i AK11 odlewanych do formy metalowej lub piaskowej. Na rysunku 1 przedstawiono formę i próbniki dla metody ATD i AED. termoelement Rys. 1. Schemat analizy ATD i AED Fig. 1. A diagram of the ATD and AED analysis. Termoelement służący do pomiaru temperatury krystalizacji metodą ATD jest umieszczony w połowie wysokości badanej próbki metodą AED (w połowie między elektrodami służącymi do pomiaru spadku napięcia badanej próbki podczas jej krystalizacji). Na rysunku 2 przedstawiono zbiór krzywych krystalizacji T(t) i przewodności elektrycznej σ (t) badanego stopu AK9 odlewanego do formy metalowej. Charakter krzywych krzepnięcia T i przewodności elektrycznej σ oraz ich poszczególne odcinki świadczą o istniejącej powtarzalności przebiegu krystalizacji dla poszczególnych prób.

3 139 Rys. 2. Wykres krzywych krystalizacji T(t) i przewodności elektrycznej właściwej σ (t) stopu AK9. Fig. 2. Crystallization curves T(t) and electricconduktivity σ (t) of the AK9 alloys. Zarejestrowane próby potwierdziły odrębność krzywych krzepnięcia T(t) i przewodności elektrycznej σ(t) oraz ich pochodnych (dt/dt, dσ/dt), w zależności od przeprowadzonego procesu topienia metalu. Powstawanie poszczególnych faz i eutektyk uwidacznia się w postaci pików na krzywych derywacyjnych tej metody. Na krzywej derywacyjnej metody ATD powstałe fazy i eutektyki obrazowane są efektami termicznymi zachodzącymi w krzepnącej próbce. W metodzie AED zjawiska te przedstawiane są w postaci efektów przewodnościowych. Przewodność elektryczna właściwa σ(t) badanej objętości próbki metalu zależy przede wszystkim od postaci struktury krzepnącego metalu, jak i od ilości powstałych faz i eutektyk. Wielkość i charakter pików przewodnościowych i termicznych występujących w czasie krystalizacji stopu określają intensywność i rodzaj wydzieleń poszczególnych faz. Metody ATD i AED w sposób niewątpliwy uzupełniają się wzajemnie, ponieważ te same punkty charakterystyczne krystalizacji poszczególnych faz są widoczne w obydwu metodach. Pozwala to w dość dokładny sposób interpretować wyniki badań, jak również charakteryzować poszczególne fazy. Z tych względów metoda jednoczesnej rejestracji ATD- AED procesu krystalizacji stopów może być szeroko stosowana w badaniach naukowych i odlewniach stopów metali nieżelaznych. Na rysunku 3 pokazano krzywe krystalizacji T(t) i przewodności elektrycznej σ(t) oraz ich pochodne zarejestrowane podczas krzepnięcia stopu AK11 modyfikowanego strontem odlewanego do formy skorupowej. Struktura eutektyki uszlachetnionej pokazana na tym rysunku świadczy o prawidłowo przeprowadzonym procesie modyfikacji. Wniosek ten potwierdza wykres metody ATD-AED, na którym można zauważyć obniżenie temperatury krzepnięcia eutektyki α + Si tzw. depresję i wzrost przewodności elektrycznej właściwej krzepnącego stopu.

4 140 Struktura optyczna Struktura do analizy Wyniki analizy metalograficznej metalograficznej Rys. 3. Wykresy ATD i AED modyfikowanego stopu AK11. Fig. 3. ATD and AED curves of the modified AK11 alloy. Przykładowo na rysunku 4, dla obrazowego porównania różnic występujących podczas rejestracji jednoczesną metodą ATD - AED pokazano zestawienie krzywych krystalizacji T(t) i przewodności elektrycznej σ(t) oraz ich pierwszych pochodnych stopu AK9 rafinowanego i modyfikowanego. Rys. 4. Wykresy krzywych krystalizacji T(t) i przewodności elektrycznej właściwej σ (t) rafinowanego i modyfikowanego stopu AK9. Fig. 4. Crystallization curves T(t) and electricconduktivity σ (t) of the rafined and modified AK9 alloys.

5 141 W podobny sposób na rysunku 5 pokazano wykresy krystalizacji stopu AK11 odlewanego do formy metalowej z zaznaczonym punktem na krzywej przewodności właściwej σ(t) w postaci efektu przewodnościowego w którym krystalizuje krzem nadeutektyczny i faza AlSiFeMn. Struktura optyczna Struktura do analizy Wyniki analizy metalograficznej metalograficznej Struktura optyczna Struktura do analizy Wyniki analizy metalograficznej metalograficznej Rys. 5. Krzywe krzepnięcia i charakterystyczne fazy stopu AK11 Fig. 5. Crystallization curves and characteristic phases of the AK11 alloys. 3. WNIOSKI - Przeprowadzone badania wykazały, że przy pomocy metod Analizy Termiczno - Derywacyjnej (ATD) oraz Analizy Elektryczno - Derywacyjnej (AED) można rejestrować przebieg krystalizacji stopów metali nieżelaznych. - Charakterystyczne punkty powstałych faz w procesie krystalizacji wyznaczone metodą (ATD) można również zaobserwować na krzywych metody (AED).

6 142 - Powstawanie poszczególnych faz i eutektyk jest zauważalne na krzywej przewodności elektrycznej właściwej σ(t) w postaci efektów przewodnościowych (pików). LITERATURA [1] Dudyk M., Minkus K., Opracowanie analizy elektryczno-derywacyjnej (AED) do badań krystalizacji siluminów, Krzepnięcie Metali i Stopów, 1994, Z. 19, s [2] Dudyk M., Jednoczesna analiza metodą ATD i AED procesu krystalizacji stopu (Ak9) Krzepnięcie Metali i Stopów, 1995, Z. 22, s [3] Dudyk M., Ciućka T., Pezda J., Wasilewski P., Ocena modyfikacji pierwotnej i wtórnej za pomocą jednoczesnej analizy metodą ATD - AED, Krzepnięcie Metali i Stopów, 1996, Z. 26, s [4] Poniewierski Z.,Krystalizacja, struktura i właściwości siluminów, WNT, Warszawa [5] Wasilewski P., Siluminy - modyfikacja i jej wpływ na strukturę i właściwości. Monografia 1992, Krzepnięcie Metali i Stopów, Z. 21. [6] Dudyk M., Ciućka T., Pezda J., Wasilewski P., Ocena właściwości wytrzymałościowych siluminu Ak9 na podstawie krzywych krystalizacji metody ATD - AED, Krzepnięcie Metali i Stopów, 1997, Z. 30, s RECORDING OF CRYSTALLISATION PROCESS BY MEANS OF ATD-AED METHOD AND THEIR METALLOGRAPHIC ANALYSIS. SUMMARY The evaluation test of structure properties of the AK9, AK11 silumins have been described in this paper. The characteristics points obtained from the solidification curves and from the electrical conductivity curves, as well as from their derivatives have been determined on the state of the solidification and crystalization curves using the metode simultaneous recording ATD and AED.

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si 53/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE METODY ANALIZY ELEKTRYCZNO-DERIWACYJNEJ (AED) DO BADANIA KRYSTALIZACJI SILUMINÓW MAKSYMILIAN DUDYK, KLAUDIUSZ MINKUS

OPRACOWANIE METODY ANALIZY ELEKTRYCZNO-DERIWACYJNEJ (AED) DO BADANIA KRYSTALIZACJI SILUMINÓW MAKSYMILIAN DUDYK, KLAUDIUSZ MINKUS 19. 1994 Soidiłication of Metais and Aoys Krzepnięcie Metai i Stopów PL ISSN 0208-9386 OPRACOWANIE METODY ANALIZY ELEKTRYCZNO-DERIWACYJNEJ (AED) DO BADANIA KRYSTALIZACJI SILUMINÓW MAKSYMILIAN DUDYK, KLAUDIUSZ

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska,

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska, 42/44 Solidification of Metals and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 44 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 44 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 MODYFIKACJA SILUMINU AK20 F. ROMANKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

KRYSTALIZACJA SILUMINU AK20 PO MODYFIKACJI FOSFOREM I SODEM

KRYSTALIZACJA SILUMINU AK20 PO MODYFIKACJI FOSFOREM I SODEM 12/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 KRYSTALIZACJA SILUMINU AK20 PO MODYFIKACJI FOSFOREM I SODEM Franciszek BINCZYK,

Bardziej szczegółowo

KRYSTALIZACJA KOMPOZYTÓW ALUMINIOWYCH ZBROJONYCH SiC

KRYSTALIZACJA KOMPOZYTÓW ALUMINIOWYCH ZBROJONYCH SiC KOMPOZYTY (COMPOSITES) 2(2002)5 Andrzej Białobrzeski 1, Maksymilian Dudyk 2, Krzysztof Kosibór 3 Akademia Techniczno-Humanistyczna, ul. Willowa 2, 43-300 Bielsko-Biała KRYSTALIZACJA KOMPOZYTÓW ALUMINIOWYCH

Bardziej szczegółowo

33/15 Solidiiikation of Metlłls and Alloys, No. 33, 1997 Krzejlnięcic Metali i Stopów, Nr JJ, 1997

33/15 Solidiiikation of Metlłls and Alloys, No. 33, 1997 Krzejlnięcic Metali i Stopów, Nr JJ, 1997 33/15 Solidiiikation of Metlłls and Alloys, No. 33, 1997 Krzejlnięcic Metali i Stopów, Nr JJ, 1997 ł'an - OddziHI h:htowice PL ISSN 02011-93!J6 WPL YW MODYFIKACJI NA JAKOŚĆ PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW AJ-Si

Bardziej szczegółowo

KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD

KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD 54/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD S. PIETROWSKI 1, G. GUMIENNY 2

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA BRĄZU SPIŻOWEGO CuSn4Zn7Pb6

MODYFIKACJA BRĄZU SPIŻOWEGO CuSn4Zn7Pb6 12/40 Solidification of Metals and Alloys, Year 1999, Volume 1, Book No. 40 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik 1, Nr 40 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 MODYFIKACJA BRĄZU SPIŻOWEGO CuSn4Zn7Pb6

Bardziej szczegółowo

Podstawy metody analizy termiczno derywacyjnej (ATD)

Podstawy metody analizy termiczno derywacyjnej (ATD) Wydział Mechaniczny Instytut Informatyki i Zarządzania Produkcją Zakład InŜynierii Jakości Temat: Podstawy metody analizy termiczno derywacyjnej (ATD) Autorzy: Dr hab. inŝ. J. Mutwil Mgr inŝ. K. Kujawa

Bardziej szczegółowo

KRYSTALIZACJA SILUMINU AlSi17 Z DODATKIEM Cr, Co i Ti

KRYSTALIZACJA SILUMINU AlSi17 Z DODATKIEM Cr, Co i Ti 4/9 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 9 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 9 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KRYSTALIZACJA SILUMINU AlSi17 Z DODATKIEM Cr, Co i Ti F. BINCZYK 1, J. PIĄTKOWSKI

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWA SYMULACJA POLA TWARDOŚCI W ODLEWACH HARTOWANYCH

KOMPUTEROWA SYMULACJA POLA TWARDOŚCI W ODLEWACH HARTOWANYCH 3/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 KOMPUTEROWA SYMULACJA POLA TWARDOŚCI W ODLEWACH HARTOWANYCH JURA Stanisław,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

ODLEWANIE KÓŁ SAMOCHODOWYCH Z SILUMINÓW. S. PIETROWSKI 1 Politechnika Łódzka, Katedra Systemów Produkcji ul. Stefanowskiego 1/15, 90-924 Łódź

ODLEWANIE KÓŁ SAMOCHODOWYCH Z SILUMINÓW. S. PIETROWSKI 1 Politechnika Łódzka, Katedra Systemów Produkcji ul. Stefanowskiego 1/15, 90-924 Łódź 28/4 Archives of Foundry, Year 2002, Volume 2, 4 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2002, Rocznik 2, Nr 4 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ODLEWANIE KÓŁ SAMOCHODOWYCH Z SILUMINÓW S. PIETROWSKI 1 Politechnika Łódzka,

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM ODDZIAL YW ANIA FOSFORU W PROCESIE MODYFIKOWANIA SILUMINÓW NADEUTEKTYCZNYCH

MECHANIZM ODDZIAL YW ANIA FOSFORU W PROCESIE MODYFIKOWANIA SILUMINÓW NADEUTEKTYCZNYCH 43/1 Solidification of Metais and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 43 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 43 PAN -Katowice PL ISSN 0208-9386 MECHANIZM ODDZIAL YW ANIA FOSFORU W PROCESIE

Bardziej szczegółowo

Nauka o materiałach III

Nauka o materiałach III Pomiar twardości metali metodami: Brinella, Rockwella i Vickersa Nr ćwiczenia: 1 Zapoznanie się z zasadami pomiaru, budową i obsługą twardościomierzy: Brinella, Rockwella i Vickersa. Twardościomierz Brinella

Bardziej szczegółowo

22/13 Solidillcat:ion of Metais and Alloys, No 22, 1995 Krzepniecie Metali i Stop6w, Nr 22, 1995 PAN - Oddtiał Katowice PL ISSN 0208-9386

22/13 Solidillcat:ion of Metais and Alloys, No 22, 1995 Krzepniecie Metali i Stop6w, Nr 22, 1995 PAN - Oddtiał Katowice PL ISSN 0208-9386 22/13 Solidillcat:ion of Metais and Alloys, No 22, 1995 Krzepniecie Metali i Stop6w, Nr 22, 1995 PAN - Oddtiał Katowice PL ISSN 0208-9386 WPŁ YW MODYFIKACJI I OBRÓBKI CIEPLNEJ NA STRUKTURĘ SILUMINÓW PODEUTEKTYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 2/N. 9. Stopy aluminium z litem: budowa strukturalna, właściwości, zastosowania.

ĆWICZENIE Nr 2/N. 9. Stopy aluminium z litem: budowa strukturalna, właściwości, zastosowania. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inż. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium Materiały Metaliczne II ĆWICZENIE Nr 2/N Opracowali:

Bardziej szczegółowo

OCENA WPŁYWU SKŁADU CHEMICZNEGO WYBRANYCH STOPÓW NA WARTOŚĆ TEMPERATUR W PROCESIE KRYSTALIZACJI Z WYKORZYSTANIEM METODY ATD

OCENA WPŁYWU SKŁADU CHEMICZNEGO WYBRANYCH STOPÓW NA WARTOŚĆ TEMPERATUR W PROCESIE KRYSTALIZACJI Z WYKORZYSTANIEM METODY ATD OCENA WPŁYWU SKŁADU CHEMICZNEGO WYBRANYCH STOPÓW NA WARTOŚĆ TEMPERATUR W PROCESIE KRYSTALIZACJI Z WYKORZYSTANIEM METODY ATD Roman KIELEC, Kamil LEKSYCKI Streszczenie: W artykule przedstawiono wpływ składu

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SZARYM

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SZARYM 5/22 Archives of Foundry, Year 6, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 6, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-538 OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH Wpływ obróbki termicznej ziemniaków... Arkadiusz Ratajski, Andrzej Wesołowski Katedra InŜynierii Procesów Rolniczych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Budowa stopów. (układy równowagi fazowej)

Budowa stopów. (układy równowagi fazowej) Budowa stopów (układy równowagi fazowej) Równowaga termodynamiczna Stopy metali są trwałe w stanie równowagi termodynamicznej. Równowaga jest osiągnięta, gdy energia swobodna układu uzyska minimum lub

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MTERIŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa Przedmiot: Podstawy Nauki o Materiałach I i II, Materiały Konstrukcyjne, Współczesne Materiały

Bardziej szczegółowo

BADANIE PROCESU KRYSTALIZACJI MOSIĄDZU OŁOWIOWEGO MO59 PRZY POMOCY ATD

BADANIE PROCESU KRYSTALIZACJI MOSIĄDZU OŁOWIOWEGO MO59 PRZY POMOCY ATD 15/4 Archives of Foundry, Year 2002, Volume 2, 4 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2002, Rocznik 2, Nr 4 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 BADANIE PROCESU KRYSTALIZACJI MOSIĄDZU OŁOWIOWEGO MO59 PRZY POMOCY ATD M.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Odlewnictwo stopów metali nieżelaznych Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Production Engineering and Management Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Rodzaj zajęć: Wyk. Ćwicz. Lab.

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH METODĄ ODLEWANIA CIŚNIENIOWEGO

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH METODĄ ODLEWANIA CIŚNIENIOWEGO 31/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WARUNKÓW UTWARDZANIA I GRUBOŚCI UTWARDZONEJ WARSTEWKI NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE ŻYWICY SYNTETYCZNEJ

WPŁYW WARUNKÓW UTWARDZANIA I GRUBOŚCI UTWARDZONEJ WARSTEWKI NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE ŻYWICY SYNTETYCZNEJ 61/2 Archives of Foundry, Year 21, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 21, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-58 WPŁYW WARUNKÓW UTWARDZANIA I GRUBOŚCI UTWARDZONEJ WARSTEWKI NA WYTRZYMAŁOŚĆ

Bardziej szczegółowo

9/42 ZASTOSOWANIE WĘGLIKA KRZEMU DO WYTOPU ŻELIW A SZAREGO W ŻELIWIAKU WPROW ADZENIE.

9/42 ZASTOSOWANIE WĘGLIKA KRZEMU DO WYTOPU ŻELIW A SZAREGO W ŻELIWIAKU WPROW ADZENIE. 9/42 Soidification of Metais and Aoys, Year 2000, Voume 2, Book No 42 Krzepnięcie Metai i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 42 PAN-Katowice, PL ISSN 0208-9386 ZASTOSOWANIE WĘGLIKA KRZEMU DO WYTOPU ŻELIW

Bardziej szczegółowo

Wykresy równowagi fazowej. s=0

Wykresy równowagi fazowej. s=0 Wykresy równowagi fazowej Reguła faz Gibbsa o budowie fazowej stopów (jakie i ile faz współistnieje) w stanie równowagi decydują trzy parametry: temperatura, ciśnienie oraz stężenie poszczególnych składników

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza metod pomiarowych badań skuteczności układów hamulcowych tramwajów

Analiza porównawcza metod pomiarowych badań skuteczności układów hamulcowych tramwajów DYCHTO Rafał 1 PIETRUSZEWSKI Robert 2 Analiza porównawcza metod pomiarowych badań skuteczności układów hamulcowych tramwajów WSTĘP Układ hamulcowy pojazdów ma bezpośredni wpływ na długość drogi hamowania,

Bardziej szczegółowo

WP YW MODYFIKACJI NA STRUKTUR I MORFOLOGI PRZE OMÓW SILUMINU AlSi11

WP YW MODYFIKACJI NA STRUKTUR I MORFOLOGI PRZE OMÓW SILUMINU AlSi11 K O M I S J A B U D O W Y M A S Z Y N P A N O D D Z I A W P O Z N A N I U Vol. 29 nr 1 Archiwum Technologii Maszyn i Automatyzacji 2009 REMIGIUSZ ROMANKIEWICZ, FERDYNAND ROMANKIEWICZ ** WP YW MODYFIKACJI

Bardziej szczegółowo

Metody badań materiałów konstrukcyjnych

Metody badań materiałów konstrukcyjnych Wyznaczanie stałych materiałowych Nr ćwiczenia: 1 Wyznaczyć stałe materiałowe dla zadanych materiałów. Maszyna wytrzymałościowa INSTRON 3367. Stanowisko do badania wytrzymałości na skręcanie. Skalibrować

Bardziej szczegółowo

PL 201347 B1. Politechnika Białostocka,Białystok,PL 29.07.2002 BUP 16/02. Roman Kaczyński,Białystok,PL Marek Jałbrzykowski,Wysokie Mazowieckie,PL

PL 201347 B1. Politechnika Białostocka,Białystok,PL 29.07.2002 BUP 16/02. Roman Kaczyński,Białystok,PL Marek Jałbrzykowski,Wysokie Mazowieckie,PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 201347 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 351999 (51) Int.Cl. G01N 3/56 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 04.02.2002

Bardziej szczegółowo

BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW

BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW 16/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW ORŁOWICZ Władysław, OPIEKUN Zenon

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TWARDOŚCI I MIKROSTRUKTURY STOPÓW ALUMINIUM NA UDARNOŚĆ

WPŁYW TWARDOŚCI I MIKROSTRUKTURY STOPÓW ALUMINIUM NA UDARNOŚĆ 32/8 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2003, Rocznik 3, Nr 8 Archives of Foundry Year 2003, Volume 3, Book 8 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW TWARDOŚCI I MIKROSTRUKTURY STOPÓW ALUMINIUM NA UDARNOŚĆ STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

REJESTRACJA ZMIAN WILGOTNOŚCI W PIASKOWEJ FORMIE NAGRZEWANEJ JEDNOSTRONNIE

REJESTRACJA ZMIAN WILGOTNOŚCI W PIASKOWEJ FORMIE NAGRZEWANEJ JEDNOSTRONNIE 30/8 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2003, Rocznik 3, Nr 8 Archives of Foundry Year 2003, Volume 3, Book 8 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 REJESTRACJA ZMIAN WILGOTNOŚCI W PIASKOWEJ FORMIE NAGRZEWANEJ JEDNOSTRONNIE

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH.. - należy podać schemat obliczeń (skąd się biorą konkretne podstawienia do wzorów?)

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH.. - należy podać schemat obliczeń (skąd się biorą konkretne podstawienia do wzorów?) Korozja chemiczna PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH.. - należy podać schemat obliczeń (skąd się biorą konkretne podstawienia do wzorów?) 1. Co to jest stężenie molowe? (co reprezentuje jednostka/ metoda obliczania/

Bardziej szczegółowo

WPŁYW MIESZANKI EGZOTERMICZNEJ NA BAZIE Na 2 B 4 O 7 I NaNO 3 NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE STOPU AlSi7Mg

WPŁYW MIESZANKI EGZOTERMICZNEJ NA BAZIE Na 2 B 4 O 7 I NaNO 3 NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE STOPU AlSi7Mg 4/ Archives of Foundry, Year 006, Volume 6, Archiwum Odlewnictwa, Rok 006, Rocznik 6, Nr PAN Katowice PL ISSN 64-508 WPŁYW MIESZANKI EGZOTERMICZNEJ NA BAZIE Na B 4 O 7 I NaNO NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE MODELU GOMPERTZ A W INŻYNIERII ROLNICZEJ

ZASTOSOWANIE MODELU GOMPERTZ A W INŻYNIERII ROLNICZEJ Inżynieria Rolnicza 7(105)/2008 ZASTOSOWANIE MODELU GOMPERTZ A W INŻYNIERII ROLNICZEJ Zofia Hanusz Katedra Zastosowań Matematyki, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Zbigniew Siarkowski, Krzysztof Ostrowski

Bardziej szczegółowo

KATEDRA WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW I METOD KOMPUTEROWYCH MECHANIKI. Wydział Mechaniczny Technologiczny POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH

KATEDRA WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW I METOD KOMPUTEROWYCH MECHANIKI. Wydział Mechaniczny Technologiczny POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH KATEDRA WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW I METOD KOMPUTEROWYCH MECHANIKI Wydział Mechaniczny Technologiczny POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA Obliczenie rozkładu temperatury generującego

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WPŁYWU WYBRANYCH PARAMETRÓW SYGNAŁU WYMUSZAJĄCEGO NA CZAS ODPOWIEDZI OBIEKTU

ANALIZA WPŁYWU WYBRANYCH PARAMETRÓW SYGNAŁU WYMUSZAJĄCEGO NA CZAS ODPOWIEDZI OBIEKTU II Konferencja Naukowa KNWS'05 "Informatyka- sztuka czy rzemios o" 15-18 czerwca 2005, Z otniki Luba skie ANALIZA WPŁYWU WYBRANYCH PARAMETRÓW SYGNAŁU WYMUSZAJĄCEGO NA CZAS ODPOWIEDZI OBIEKTU Piotr Mróz

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW InŜynieria Rolnicza 6/2006 Beata Ślaska-Grzywna Katedra InŜynierii i Maszyn SpoŜywczych Akademia Rolnicza w Lublinie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW Streszczenie W niniejszej

Bardziej szczegółowo

UDARNOŚĆ STALIWA L15G W TEMPERATURZE -40 C. RONATOSKI Jacek, ABB Zamech Elbląg, GŁOWNIA Jan, AGH Kraków

UDARNOŚĆ STALIWA L15G W TEMPERATURZE -40 C. RONATOSKI Jacek, ABB Zamech Elbląg, GŁOWNIA Jan, AGH Kraków 35/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN KATOWICE PL ISSN 0208-9386 UDARNOŚĆ STALIWA L15G W TEMPERATURZE -40 C RONATOSKI Jacek, ABB Zamech Elbląg,

Bardziej szczegółowo

OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA

OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA Projekt to metoda na osiągnięcie celów organizacyjnych. Jest to zbiór powiązanych ze sobą, zmierzających

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 9 ROK 2008

Spis treści. Wstęp 9 ROK 2008 Spis treści Wstęp 9 I. METALE I ICH STOPY 1. Wprowadzenie nowoczesnych metod do badań odlewów i materiałów odlewniczych z wykorzystaniem nowej aparatury, będącej na wyposażeniu Zespołu Laboratoriów Badawczych.

Bardziej szczegółowo

ZDOLNOŚĆ DWUSKŁADNIKOWYCH STOPÓW Al Si DO ODWZOROWANIA FORMY

ZDOLNOŚĆ DWUSKŁADNIKOWYCH STOPÓW Al Si DO ODWZOROWANIA FORMY 14/6 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2002, Rocznik 2, Nr 6 Archives of Foundry Year 2002, Volume 2, Book 6 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 ZDOLNOŚĆ DWUSKŁADNIKOWYCH STOPÓW Al Si DO ODWZOROWANIA FORMY J. MUTWIL

Bardziej szczegółowo

BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH STARZONYCH W WODZIE THERMAL RESERACH OF GLASS/EPOXY LAMINATED AGING IN WATER

BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH STARZONYCH W WODZIE THERMAL RESERACH OF GLASS/EPOXY LAMINATED AGING IN WATER Andrzej PUSZ, Łukasz WIERZBICKI, Krzysztof PAWLIK Politechnika Śląska Instytut Materiałów InŜynierskich i Biomedycznych E-mail: lukasz.wierzbicki@polsl.pl BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH

Bardziej szczegółowo

I Wymagania techniczne dla projektowania:

I Wymagania techniczne dla projektowania: Rzeszów, 28.05.2015 Adamet Witold Gajdek, Adam Pęczar sp. jawna ul. Chmaja 4 35-021 Rzeszów Dot. Zapytanie ofertowe dotyczące projektu Opracowanie technologii i uruchomienie produkcji wyrobów ze stopów

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie udziału grafitu i cementytu oraz twardoci na przekroju walca eliwnego na podstawie szybkoci krzepnicia

Prognozowanie udziału grafitu i cementytu oraz twardoci na przekroju walca eliwnego na podstawie szybkoci krzepnicia AMME 2003 12th Prognozowanie udziału grafitu i cementytu oraz twardoci na przekroju walca eliwnego na podstawie szybkoci krzepnicia J. Sucho Zakład Odlewnictwa, Instytut Materiałów Inynierskich i Biomedycznych,

Bardziej szczegółowo

Pracownia pomiarów i sterowania Ćwiczenie 4 Badanie ładowania i rozładowywania kondensatora

Pracownia pomiarów i sterowania Ćwiczenie 4 Badanie ładowania i rozładowywania kondensatora Małgorzata Marynowska Uniwersytet Wrocławski, I rok Fizyka doświadczalna II stopnia Prowadzący: dr M. Grodzicki Data wykonania ćwiczenia: 17.03.2015 Pracownia pomiarów i sterowania Ćwiczenie 4 Badanie

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE 15/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO

Bardziej szczegółowo

13/42 OBRÓBKA CIEPLNA BRĄZU ALUMINIOWEGO KRZEPNĄCEGO POD CIŚNIENIEM

13/42 OBRÓBKA CIEPLNA BRĄZU ALUMINIOWEGO KRZEPNĄCEGO POD CIŚNIENIEM 13/42 Solidification of Metais and Ałloys, Year 2000, Volume 2, Book No 42 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 42 P AN-Katowice, PL ISSN 0208-9386 OBRÓBKA CIEPLNA BRĄZU ALUMINIOWEGO KRZEPNĄCEGO

Bardziej szczegółowo

STOPY CYNKU Z ALUMINIUM Rodzaje, właściwości, zastosowanie

STOPY CYNKU Z ALUMINIUM Rodzaje, właściwości, zastosowanie AGH AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. ST. STASZICA W KRAKOWIE WYDZIAŁ ODLEWNICTWA Witold K. Krajewski STOPY CYNKU Z ALUMINIUM Rodzaje, właściwości, zastosowanie Kraków 2013 Wydawnictwo Naukowe AKAPIT Opiniodawcy:

Bardziej szczegółowo

ATLAS STRUKTUR. Ćwiczenie nr 25 Struktura i właściwości materiałów kompozytowych

ATLAS STRUKTUR. Ćwiczenie nr 25 Struktura i właściwości materiałów kompozytowych ATLAS STRUKTUR Ćwiczenie nr 25 Struktura i właściwości materiałów kompozytowych Rys. 1. Mikrostruktura podeutektycznego stopu aluminium-krzem AK7. Pomiędzy dendrytami roztworu stałego krzemu w aluminium

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza zmienności obciążeń w sieciach rozdzielczych Statistical Analysis of the Load Variability in Distribution Network

Statystyczna analiza zmienności obciążeń w sieciach rozdzielczych Statistical Analysis of the Load Variability in Distribution Network Statystyczna analiza zmienności obciążeń w sieciach rozdzielczych Statistical Analysis of the Load Variability in Distribution Network Wojciech Zalewski Politechnika Białostocka, Wydział Zarządzania, Katedra

Bardziej szczegółowo

Metoda lokalnej obróbki ciejplnej odlewów ze stopów Al-Si

Metoda lokalnej obróbki ciejplnej odlewów ze stopów Al-Si 140 Solidification or Metais and Alloys Krupniecie Metali i Stop6w, 16 PL ISSN 0208-9386 Metoda lokalnej obróbki ciejplnej odlewów ze stopów Al-Si Mieczysław Kaczorawski Instytut Technonogii Bezwiórowych,,

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu ODLEWNICTWO STOPÓW ŻELAZA Casting of ferrous alloys Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and Engineering of Production Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE PRĘDKOŚCI KRYTYCZNEJ PRZEMIESZCZANIA FALI CZOŁOWEJ STOPU W KOMORZE PRASOWANIA MASZYNY CIŚNIENIOWEJ

OBLICZANIE PRĘDKOŚCI KRYTYCZNEJ PRZEMIESZCZANIA FALI CZOŁOWEJ STOPU W KOMORZE PRASOWANIA MASZYNY CIŚNIENIOWEJ 13/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 006, Rocznik 6, Nr 18 (/) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 006, Volume 6, N o 18 (/) PAN Katowice PL ISSN 164-5308 OBLICZANIE PRĘDKOŚCI KRYTYCZNEJ PRZEMIESZCZANIA FALI CZOŁOWEJ STOPU

Bardziej szczegółowo

Stopy żelaza z węglem

Stopy żelaza z węglem WYKŁAD 7 Stopy żelaza z węglem Odmiany alotropowe Fe Fe α - odmiana alotropowa żelaza charakteryzująca się komórka sieciową A2, regularną przestrzennie centrowaną. Żelazo w odmianie alotropowej alfa występuje

Bardziej szczegółowo

http://www.rcin.org.pl

http://www.rcin.org.pl Archeologia Polski, t. XXXVIII : 1993, z. I PL ISSN 0003-8180 MAŁGORZATA WINIARSKA-KABACIŃSKA ANALIZA FUNKCJONALNA OSTRZA KOŚCIANEGO ZBROJONEGO KRZEMIENNYMI WKŁADKAMI Z TŁOKOWA, WOJ. OLSZTYŃSKIE 1 Analizę

Bardziej szczegółowo

NAGRZEWANIE ELEKTRODOWE

NAGRZEWANIE ELEKTRODOWE INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ Ćwiczenia Nr 7 NAGRZEWANIE ELEKTRODOWE 1.WPROWADZENIE. Nagrzewanie elektrodowe jest to nagrzewanie elektryczne oparte na wydzielaniu, ciepła przy przepływie

Bardziej szczegółowo

WYBRANE WŁAŚCIWOŚCI WYTRZYMAŁOŚCIOWE TAŚM KOMPOZYTOWYCH Z WŁÓKIEN WĘGLOWYCH

WYBRANE WŁAŚCIWOŚCI WYTRZYMAŁOŚCIOWE TAŚM KOMPOZYTOWYCH Z WŁÓKIEN WĘGLOWYCH PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 4 (124) 2002 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 4 (124) 2002 ARTYKUŁY - REPORTS Marek Lechman* WYBRANE WŁAŚCIWOŚCI WYTRZYMAŁOŚCIOWE TAŚM KOMPOZYTOWYCH

Bardziej szczegółowo

Edukacja techniczno-informatyczna I stopień studiów. I. Pytania kierunkowe

Edukacja techniczno-informatyczna I stopień studiów. I. Pytania kierunkowe I stopień studiów I. Pytania kierunkowe Pytania kierunkowe KMiETI 7 KTMiM 7 KIS 6 KMiPKM 6 KEEEiA 5 KIB 4 KPB 3 KMRiMB 2 1. Omów sposób obliczeń pracy i mocy w ruchu obrotowym. 2. Co to jest schemat kinematyczny?

Bardziej szczegółowo

KRÓTKOTRWAŁA ULTRAWYSOKOTEMPERATUROWA SFEROIDYZACYJNA OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINÓW

KRÓTKOTRWAŁA ULTRAWYSOKOTEMPERATUROWA SFEROIDYZACYJNA OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINÓW 5/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 KRÓTKOTRWAŁA ULTRAWYSOKOTEMPERATUROWA SFEROIDYZACYJNA OBRÓBKA CIEPLNA

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I dr inż. Hanna Smoleńska UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ Równowaga termodynamiczna pojęcie stosowane w termodynamice. Oznacza stan, w którym makroskopowe

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ

INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium Inżynierii Materiałowej ATLAS STRUKTUR Ćwiczenie nr 25 Struktura i właściwości materiałów kompozytowych dr inż. Jarosław

Bardziej szczegółowo

MASZYNA MT-1 DO BADANIA WŁASNOŚCI TRIBOLOGICZNYCH ZE ZMIANĄ NACISKU JEDNOSTKOWEGO

MASZYNA MT-1 DO BADANIA WŁASNOŚCI TRIBOLOGICZNYCH ZE ZMIANĄ NACISKU JEDNOSTKOWEGO Jan GUZIK, Artur MACIĄG Politechnika Radomska, Wydział Mechaniczny MASZYNA MT-1 DO BADANIA WŁASNOŚCI TRIBOLOGICZNYCH ZE ZMIANĄ NACISKU JEDNOSTKOWEGO Słowa kluczowe Tarcie, właściwości tribologiczne, metoda

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera ANALIZA POŁĄCZENIA WARSTW CERAMICZNYCH Z PODBUDOWĄ METALOWĄ Promotor: Prof. zw. dr hab. n. tech. MACIEJ HAJDUGA Tadeusz Zdziech CEL PRACY Celem

Bardziej szczegółowo

GRAWITACYJNE ZAGĘSZCZANIE OSADÓW

GRAWITACYJNE ZAGĘSZCZANIE OSADÓW UTYLIZACJA OSADÓW Ćwiczenie nr 4 GRAWITACYJNE ZAGĘSZCZANIE OSADÓW 1. CHARAKTERYSTYKA PROCESU A. Grawitacyjne zagęszczanie osadów: Zagęszczać osady można na wiele różnych sposobów. Miedzy innymi grawitacyjnie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH WYZNACZANIE WYKRESU RÓWNOWAGI FAZOWEJ (dla stopów dwuskładnikowych) Instrukcja przeznaczona

Bardziej szczegółowo

PRZECIWZUŻYCIOWE POWŁOKI CERAMICZNO-METALOWE NANOSZONE NA ELEMENT SILNIKÓW SPALINOWYCH

PRZECIWZUŻYCIOWE POWŁOKI CERAMICZNO-METALOWE NANOSZONE NA ELEMENT SILNIKÓW SPALINOWYCH PRZECIWZUŻYCIOWE POWŁOKI CERAMICZNO-METALOWE NANOSZONE NA ELEMENT SILNIKÓW SPALINOWYCH AUTOR: Michał Folwarski PROMOTOR PRACY: Dr inż. Marcin Kot UCZELNIA: Akademia Górniczo-Hutnicza Im. Stanisława Staszica

Bardziej szczegółowo

WPŁYW KRZEMU NA STRUKTUR ELIWA WYSOKOWANADOWEGO

WPŁYW KRZEMU NA STRUKTUR ELIWA WYSOKOWANADOWEGO 44/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(1/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW KRZEMU NA STRUKTUR ELIWA WYSOKOWANADOWEGO M. KAWALEC

Bardziej szczegółowo

Generacja źródeł wiatrowych cz.2

Generacja źródeł wiatrowych cz.2 Generacja źródeł wiatrowych cz.2 Autor: Adam Klepacki, ENERGOPROJEKT -KATOWICE S.A. Średnioroczne prawdopodobieństwa wystąpienia poszczególnych obciążeń źródeł wiatrowych w Niemczech dla siedmiu lat kształtują

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inŝ. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INśYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium InŜynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr

Bardziej szczegółowo

Laboratorum 2 Badanie filtru dolnoprzepustowego P O P R A W A

Laboratorum 2 Badanie filtru dolnoprzepustowego P O P R A W A Laboratorum 2 Badanie filtru dolnoprzepustowego P O P R A W A Marcin Polkowski (251328) 15 marca 2007 r. Spis treści 1 Cel ćwiczenia 2 2 Techniczny i matematyczny aspekt ćwiczenia 2 3 Pomiary - układ RC

Bardziej szczegółowo

ANALIZA TERMICZNA ZASTOSOWANA DO OCENY PREDYSPOZYCJI DO MODYFIKOWANIA W BADANIACH PORÓWNAWCZYCH BRĄZU ALUMINIOWEGO CuAl10Fe3Mn

ANALIZA TERMICZNA ZASTOSOWANA DO OCENY PREDYSPOZYCJI DO MODYFIKOWANIA W BADANIACH PORÓWNAWCZYCH BRĄZU ALUMINIOWEGO CuAl10Fe3Mn 29/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA TERMICZNA ZASTOSOWANA DO OCENY PREDYSPOZYCJI DO MODYFIKOWANIA

Bardziej szczegółowo

CO NOWEGO W NORMALIZACJI EUROPEJSKIEJ ZWIĄZANEJ Z AKUSTYKĄ BUDOWLANĄ

CO NOWEGO W NORMALIZACJI EUROPEJSKIEJ ZWIĄZANEJ Z AKUSTYKĄ BUDOWLANĄ PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (157) 2011 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (157) 2011 Anna lżewska* CO NOWEGO W NORMALIZACJI EUROPEJSKIEJ ZWIĄZANEJ Z AKUSTYKĄ BUDOWLANĄ

Bardziej szczegółowo

POMIAR CZĘSTOTLIWOŚCI NAPIĘCIA W URZĄDZENIACH AUTOMATYKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

POMIAR CZĘSTOTLIWOŚCI NAPIĘCIA W URZĄDZENIACH AUTOMATYKI ELEKTROENERGETYCZNEJ Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 63 Politechniki Wrocławskiej Nr 63 Studia i Materiały Nr 9 9 Piotr NIKLAS* pomiar częstotliwości, składowe harmoniczne, automatyka elektroenergetyczna

Bardziej szczegółowo

24/8 Solidilicution of Metal~ :md Alloys, No.24, 1995

24/8 Solidilicution of Metal~ :md Alloys, No.24, 1995 24/8 Solidilicution of Metal~ :md Alloys, No.24, 1995 Krzepniecie Metali i Stopów, Nr 24, /995 PAN - Oddział Katowice PL ISSN 0208-9386 WPŁ YW DODATKU KRZEMU NA ODPORNOŚĆ NA ZUŻYCIE ŚCIERNE ODLEWNICZYCH

Bardziej szczegółowo

BADANIA GĘSTOŚCI CIEKŁYCH STOPÓW ALUMINIUM- KRZEM

BADANIA GĘSTOŚCI CIEKŁYCH STOPÓW ALUMINIUM- KRZEM 6/10 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 10 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 10 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 BADANIA GĘSTOŚCI CIEKŁYCH STOPÓW ALUMINIUM- KRZEM J. MUTWIL 1, A. ROMANKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

Termodynamiczne warunki krystalizacji

Termodynamiczne warunki krystalizacji KRYSTALIZACJA METALI ISTOPÓW Zakres tematyczny y 1 Termodynamiczne warunki krystalizacji hiq.linde-gas.fr Krystalizacja szczególny rodzaj krzepnięcia, w którym ciecz ulega przemianie w stan stały o budowie

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz.13

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz.13 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz.13 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska Materiały edukacyjne ROZSZERZALNOŚĆ CIEPLNA LINIOWA Ashby

Bardziej szczegółowo

STATYSTYCZNA ANALIZA WPŁYWU SKŁADU CHEMICZNEGO I STRUKTURY NA WŁAŚCIWOŚCI ŻELIWA SFEROIDALNEGO

STATYSTYCZNA ANALIZA WPŁYWU SKŁADU CHEMICZNEGO I STRUKTURY NA WŁAŚCIWOŚCI ŻELIWA SFEROIDALNEGO KOMISJA BUDOWY MASZYN PAN ODDZIAŁ W POZNANIU Vol. 28 nr 3 Archiwum Technologii Maszyn i Automatyzacji 2008 WOJCIECH ŁYBACKI, KAROLINA PIASECKA STATYSTYCZNA ANALIZA WPŁYWU SKŁADU CHEMICZNEGO I STRUKTURY

Bardziej szczegółowo

Odzież ochronna przeznaczona dla pracowników przemysłu narażonych na działanie czynników gorących.

Odzież ochronna przeznaczona dla pracowników przemysłu narażonych na działanie czynników gorących. Odzież chroniąca przed gorącymi czynnikami termicznymi Na wielu stanowiskach pracy m.in. w hutach i zakładach metalurgicznych, podczas spawania, akcji przeciwpożarowych pracownik narażony jest na działanie

Bardziej szczegółowo

NOWA WERSJA STANOWISKA DO BADANIA WYTRZYMAŁOŚCI NA ROZCIĄGANIE KRZEPNĄCYCH METALI I STOPÓW

NOWA WERSJA STANOWISKA DO BADANIA WYTRZYMAŁOŚCI NA ROZCIĄGANIE KRZEPNĄCYCH METALI I STOPÓW 21/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 NOWA WERSJA STANOWISKA DO BADANIA WYTRZYMAŁOŚCI NA ROZCIĄGANIE KRZEPNĄCYCH

Bardziej szczegółowo

ANALYSIS OF PISTON DEFECTS IN INTERNAL COMBUSTION ENGINES AGAINST THE BACKGROUND OF MATERIAL FAULTS OF CASTINGS MADE FROM ALSI ALLOYS

ANALYSIS OF PISTON DEFECTS IN INTERNAL COMBUSTION ENGINES AGAINST THE BACKGROUND OF MATERIAL FAULTS OF CASTINGS MADE FROM ALSI ALLOYS Journal of KONES Internal Combustion Engines 2003, vol. 10, No 1-2 ANALYSIS OF PISTON DEFECTS IN INTERNAL COMBUSTION ENGINES AGAINST THE BACKGROUND OF MATERIAL FAULTS OF CASTINGS MADE FROM ALSI ALLOYS

Bardziej szczegółowo

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (137) 2006 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (137) 2006 Zbigniew Owczarek* Robert Geryło** OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza sposobu pomiaru jakości spalania gazu w palnikach odkrytych

Analiza porównawcza sposobu pomiaru jakości spalania gazu w palnikach odkrytych NAFTA-GAZ kwiecień 2011 ROK LXVII Mateusz Rataj Instytut Nafty i Gazu, Kraków Analiza porównawcza sposobu pomiaru jakości spalania gazu w ch odkrytych Wstęp W związku z prowadzonymi badaniami różnego typu

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ODDZIAŁYWANIA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ NA STABILIZACJĘ WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI WALCÓW HUTNICZYCH

ANALIZA ODDZIAŁYWANIA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ NA STABILIZACJĘ WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI WALCÓW HUTNICZYCH 54/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA ODDZIAŁYWANIA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ NA STABILIZACJĘ

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE SIŁY WYRYWAJĄCEJ NIĆ CHIRURGICZNĄ Z TRZUSTEK PRZY UŻYCIU MASZYNY WYTRZYMAŁOŚCIOWEJ MTS INSIGHT

WYZNACZANIE SIŁY WYRYWAJĄCEJ NIĆ CHIRURGICZNĄ Z TRZUSTEK PRZY UŻYCIU MASZYNY WYTRZYMAŁOŚCIOWEJ MTS INSIGHT Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 10/2016 31. Katarzyna MAN 1, Bożena GZIK-ZROSKA 2 1 Studenckie Koło Naukowe Biomechatroniki Biokreatywni przy Katedrze Biomechatroniki Politechniki Śląskiej 2 Katedra

Bardziej szczegółowo

2. CHARAKTERYSTYKI TERMOMETRYCZNE TERMOELEMENTÓW I METALOWYCH OPORNIKÓW TERMOMETRYCZNYCH

2. CHARAKTERYSTYKI TERMOMETRYCZNE TERMOELEMENTÓW I METALOWYCH OPORNIKÓW TERMOMETRYCZNYCH 2. CHARAKTERYSTYKI TERMOMETRYCZNE TERMOELEMENTÓW I METALOWYCH OPORNIKÓW TERMOMETRYCZNYCH 2.1. Cel ćwiczenia: zapoznanie się ze zjawiskami fizycznymi, na których oparte jest działanie termoelementów i oporników

Bardziej szczegółowo

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali 1.1. Wstęp Próba statyczna rozciągania jest podstawowym rodzajem badania metali, mających zastosowanie w technice i pozwala na określenie własności

Bardziej szczegółowo

Wpływ rodzaju obróbki termicznej na zmiany tekstury marchwi

Wpływ rodzaju obróbki termicznej na zmiany tekstury marchwi Agnieszka Wierzbicka, Elbieta Biller, Andrzej Półtorak Zakład Techniki w ywieniu, Wydział Nauk o ywieniu Człowieka i Konsumpcji, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wpływ rodzaju obróbki

Bardziej szczegółowo

BADANIA MODELOWE OGNIW SŁONECZNYCH

BADANIA MODELOWE OGNIW SŁONECZNYCH POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 70 Electrical Engineering 2012 Bartosz CERAN* BADANIA MODELOWE OGNIW SŁONECZNYCH W artykule przedstawiono model matematyczny modułu fotowoltaicznego.

Bardziej szczegółowo

WPŁ YW MODYFIKACJI l OBRÓBKI CIEPLNEJ NA STRUKTURĘ l WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE STOPU AISi8Cu4Mg (AK84)

WPŁ YW MODYFIKACJI l OBRÓBKI CIEPLNEJ NA STRUKTURĘ l WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE STOPU AISi8Cu4Mg (AK84) - 21 0 - So idiication o f Metais and A oys, No.28. 996 Krzepmęcie Metai i Stopów. Nr 28. /996 PAN- Oddz10 Katowice: PL. ISSN 0208-9386 WPŁ YW MODYFIKACJI OBRÓBKI CIEPLNEJ NA STRUKTURĘ WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA PRODUKCJI ODLEWNI Z WYKORZYSTANIEM SYMULACJI ZDARZEŃ DYSKRETNYCH

OPTYMALIZACJA PRODUKCJI ODLEWNI Z WYKORZYSTANIEM SYMULACJI ZDARZEŃ DYSKRETNYCH OPTYMALIZACJA PRODUKCJI ODLEWNI Z WYKORZYSTANIEM SYMULACJI ZDARZEŃ DYSKRETNYCH Jan SZYMSZAL, Teresa LIS, Marian MALIŃSKI, Krzysztof NOWACKI Streszczenie: W artykule omówiono możliwości wykorzystania symulacji

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczenia torowiska na drogę hamowania tramwaju

Wpływ zanieczyszczenia torowiska na drogę hamowania tramwaju DYCHTO Rafał 1 PIETRUSZEWSKI Robert 2 Wpływ zanieczyszczenia torowiska na drogę hamowania tramwaju WSTĘP W Katedrze Pojazdów i Podstaw Budowy Maszyn Politechniki Łódzkiej prowadzone są badania, których

Bardziej szczegółowo

Egzogeniczna modyfikacja struktury czystego aluminium

Egzogeniczna modyfikacja struktury czystego aluminium A R C H I V E S of F O U N D R Y E N G I N E E R I N G Published quarterly as the organ of the Foundry Commission of the Polish Academy of Sciences ISSN (1897-3310) Volume 11 Special Issue 3/2011 241 248

Bardziej szczegółowo