W jaki sposób wyznaczamy dzień 14 Nisan dla wyznaczenia czasu obchodzenia pamiątki śmierci naszego Pana Jezusa Chrystusa? Wstęp

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "W jaki sposób wyznaczamy dzień 14 Nisan dla wyznaczenia czasu obchodzenia pamiątki śmierci naszego Pana Jezusa Chrystusa? Wstęp"

Transkrypt

1 Wstęp Opracowanie to powstało na życzenie braci i sióstr z innych zborów, którzy zadają nam pytania o nasze rozumienie prawidłowego sposobu obliczania miesięcy wg Biblii. Pytania te kierują do nas osoby znające Pismo Święte, zatem w poniższych rozważaniach pominiemy uzasadnienie następujących założeń: Pan Jezus umarł jako baranek paschalny dnia 14 Nisan według kalendarza biblijnego Było to w piątek 3 kwietnia 33 roku naszej ery według kalendarza juliańskiego W czwartek 2 kwietnia 33 roku po zachodzie słońca Pan Jezus z uczniami spożył wieczerzę paschalną, po której ustanowił pamiątkę swojej śmierci. Było to również dnia 14 Nisan, ponieważ biblijny dzień liczy się od wieczora do wieczora. Kalendarz żydowski zgodnie z Biblią opierał się na obserwacji ciał niebieskich, a w szczególności Słońca dla oznaczania lat i Księżyca dla oznaczania miesięcy. Potem rzekł Bóg: Niech powstaną światła na sklepieniu niebios, aby oddzielały dzień od nocy i były znakami dla oznaczania pór, dni i lat! Niech będą światłami na sklepieniu niebios, aby świecić nad ziemią! I tak się stało. I uczynił Bóg dwa wielkie światła: większe światło, aby rządziło dniem, i mniejsze światło, aby rządziło nocą, oraz gwiazdy. I umieścił je Bóg na sklepieniu niebios, aby świeciły nad ziemią. I rządziły dniem i nocą oraz aby oddzielały światłość od ciemności. I widział Bóg, że to było dobre. - Księga Rodzaju 1:14-18 Obecnie spotkać się można z wieloma sposobami wyznaczania tej daty, panuje w tej kwestii dość duże zamieszanie, które odwraca uwagę wierzącego od prawdziwej istoty pamiątki śmierci naszego Zbawiciela i Pana Jezusa Chrystusa, a nawet powoduje napięcia i podziały między ludem Pańskim. I chociaż apostoł Piotr apelował o gotowość do uzasadnienia tego w co i dlaczego wierzymy, to apostoł Paweł zalecał, abyśmy w pokorze uważali jedni drugich za wyższych od siebie, ostrzegając równocześnie, że wiedza nadyma a miłość buduje. Nauczanie 14 rozdziału listu do Rzymian pokazuje, jak bracia i siostry mają siebie postrzegać pomimo różnego stanowiska w świętowaniu dni. Poza tym zdajemy sobie sprawę z własnej niedoskonałości, zatem nie traktujemy tego stanowiska dogmatycznie, ale chcemy się rozwijać w świetle postępującego objawienia, dokładając ze swej strony wszelkich starań, aby czcić Boga w duchu i prawdzie. Powtórka z astronomii: Cykl obiegu Ziemi wokół Słońca, widocznego z ziemi jako pozorny ruch słońca na tle gwiazd, trwa około dni i zwany jest rokiem słonecznym. Odchylona od pionu oś Ziemi powoduje zjawisko pór roku wynikające z cyklicznej zmiany kąta oświetlenia Ziemi przez Słońce. Obieg Księżyca wokół Ziemi sprawia, że jego oświetlenie i wygląd zmienia się w zależności od pozycji, jaką zajmuje on w stosunku do Ziemi i Słońca. Cykl zmian wyglądu Księżyca, wynikający z obiegu Księżyca wokół Ziemi, wynosi około 29,53 dnia i zwany jest miesiącem synodycznym. Wygląd Księżyca widziany z Ziemi zmienia się w ciągu jednego cyklu od całkowicie ciemnego poprzez narastający sierp księzyca aż do pełnego oświetlenia jego powierzchni, aby w końcu cyklu powrócić do ciemnej tarczy. Strona 1 / 7

2 Całkowicie ciemny Księżyc (pomiędzy Ziemią a Słońcem) to nów astronomiczny zwany ciemnym nowiem. Całkowicie oświetlony Księżyc (Ziemia między Księżycem a Słońcem) to pełnia. Poniżej ilustracja zjawiska faz Księżyca dla 8 przypadków jego położenia w stosunku do Ziemi (niebieska kula w centrum) i Słońca (daleko poza prawą krawędzią ilustracji). Poniżej w górnej części pokazana jest Ziemia z obiegającym ją Księżycem, natomiast w dolnej części wygląd Księżyca w poszczególnych fazach cyklu od jednego nowiu astronomicznego do drugiego. Nie jest pokazane Słońce jako źródło światła położone daleko poza górną krawędzią rysunku. Strona 2 / 7

3 Nów czarny (astronomiczny) a nów biały (nowy księżyc) Trzeba jednak pamiętać, że pojęcie nowiu księżyca nie jest jednoznaczne, ponieważ może znaczyć: moment kiedy Księżyc znajduje się pomiędzy Ziemią a Słońcem i jest całkowicie nieoświetlony (nów astronomiczny, nów czarny) moment kiedy po raz pierwszy w cyklu (po czarnym nowiu) księżyc na niebie może być dostrzeżony gołym okiem jako cienki sierp tuż po zachodzie słońca (nów biały, nowy księżyc, nowy sierp) Zachowanie się słońca i księżyca na niebie po nowiu astronomicznym (nowiu czarnym) Ruch księżyca na niebie jest odrobinę wolniejszy niż słońca Stopniowo księżyc zostaje w tyle za słońcem Pierwsze zachodzi słońce, krótko potem księżyc Z każdym dniem powiększa się odległość na niebie między słońcem a księżycem Należy pamiętać, że położenie ciał niebieskich na nieboskłonie nie daje nam prawidłowej oceny ich rzeczywistych odległości. Odległość Księżyca od Ziemi to około km, a Słońca od Ziemi około km, a więc proporcje ich odległości to jak 1 : 400. Dla przykładu poniżej na rysunku mamy kąt prosty o ramionach w proporcji 1 : 40, co oznacza, że dla własciwego wyobrażenia proporcji odległości do Słońca (dłuższe ramię) i Księżyca (krótsze ramię), dłuższe ramię (do Słońca) powinniśmy wydłużyć 10-krotnie. 10-krotnie wydłużyć Oświetlenie Księżyca widoczne z Ziemi można sobie wyobrazić na podstawie powyższego modelu kąta, którego wierzchołkiem jest nasze oko, na krótszym ramieniu znajduje się kula symbolizująca Księżyc, a na dłuższym źródło światła odpowiadające Słońcu. Jaki powinien być kąt minimalny między tymi nierównymi ramionami, aby patrząc niemal pod światło można było dostrzec z wierzchołka kąta oświetlony brzeg kuli Księżyca? Tuż po nowiu astronomicznym oba ramiona są niemal na 1 linii. Jednak po pewnym czasie prawy brzeg tarczy Księżyca od strony zachodzącego Słońca zaczyna być oświetlony. Warunki, które muszą być spełnione, aby można dostrzec nowy księżyc (nów biały): Księżyc musi na tyle daleko pozostawać za Słońcem, aby wzrastający kąt między Słońcem i Księżycem (z wierzchołkiem na Ziemi) pozwolił na takie oświetlenie tylno-boczne Księżyca (pamiętajmy o proporcjach), aby nowy sierp miał wystarczającą szerokość dla dostrzeżenia go okiem. Księżyc musi być na tyle daleko na niebie za Słońcem, aby czas między zachodem Słońca a zachodem Księżyca był wystarczający dla uzyskania odpowiednio ciemnego tła dla obserwacji wątłego jeszcze sierpa. Odległość na niebie Księżyca od Słońca zależy od czasu, jaki upłynął od nowiu czarnego (astronomicznego). Nowy sierp można zobaczyć tylko krótko po zachodzie Słońca. Strona 3 / 7

4 Oto przykład z marca 33 roku n.e. Nów astronomiczny wg czasu lokalnego Jeruzalem miał miejsce 19 marca 33 r.n.e. godz.13 Księżyc pomiędzy Słońcem a Ziemią, za Księżycem znajduje się Słońce Oświetlona tylna strona Księżyca Księżyc nie odbija światła KSIĘŻYC JEST CIEMNY Tego samego dnia zanim niebo stanie się ciemne, księżyc też zajdzie, bo jest jeszcze zbyt blisko słońca NOWY KSIĘŻYC NIE JEST JESZCZE WIDOCZNY Poniżej schemat położenia na niebie słońca i księżyca widzianego z Jeruzalem 19 marca 33 r.n.e. tuż po zachodzie słońca sierp nowego księżyca (biały nów) jest jeszcze niewidoczny Następnego dnia wieczorem sytuacja się znacznie zmieniła (schemat na następnej stronie): Kąt między słońcem a księżycem znacznie się powiększył, pozwalając od tyłu, lekko z boku) oświetlić brzeg księżyca Jest więcej czasu między zachodem słońca a zachodem księżyca, tło obserwacji może być przez to ciemniejsze Nowy księżyc (biały nów) jest widoczny Strona 4 / 7

5 Poniżej schemat położenia na niebie słońca i księżyca widzianego z Jeruzalem 20 marca 33 r.n.e. tuż po zachodzie słońca sierp nowego księżyca (biały nów) jest już widoczny Wnioski z obu schematów odnośnie widoczności białego nowiu (nowego księżyca): 19 marca wieczorem czas od nowiu czarnego około 5 godzin = za mało, by go dojrzeć 20 marca wieczorem czas od nowiu czarnego około 29 godzin = wystarczająco, by go dojrzeć Konsekwencje przyjęcia do obliczania nowiu czarnego (astronomicznego) Nów czarny miał miejsce dnia 19 marca 33 roku około godziny 13 czasu lokalnego.. 1 Nisan rozpocząłby się 18 marca wieczorem i trwał do wieczoru 19 marca. 14 Nisan rozpocząłby się 31 marca wieczorem i trwał do wieczoru 1 kwietnia. Śmierć Pana Jezusa Chrystusa miałaby miejsce po południu w środę 1 kwietnia 33 r. Konsekwencje przyjęcia do obliczania nowiu białego (nowego sierpa księżyca) Nów biały (nowy sierp księżyca) miał miejsce wieczorem dnia 20 marca 33 roku. 1 Nisan rozpocząłby się 20 marca wieczorem i trwał do wieczoru 21 marca. 14 Nisan rozpocząłby się 2 kwietnia wieczorem i trwał do wieczoru 3 kwietnia. Śmierć Pana Jezusa Chrystusa miałaby miejsce po południu w piątek 3 kwietnia 33 r. Strona 5 / 7

6 Dzisiejszy sposób liczenia przez Żydów Oparcie na wyliczeniach rabina Hillela II żyjącego w IV wieku n.e. Wprowadzono modyfikacje, aby nowy rok cywilny (Rosz HaSzana) nie mógł wypaść w niedzielę, środę, piątek, aby 2 sabaty (tygodniowy i roczny) nie wypadały obok siebie lub dzień rytualnego obnoszenia Tory nie wypadł w tygodniowy dzień sabatu. Ten miesiąc i kolejne 6 miesięcy ustalono na sztywno na przemian 30 i 29 dni niezależnie od obserwacji Księżyca. Z tych założeń wynika, że 14 Nisan nie może wypaść w czwartek, niedzielę i wtorek. Zagubiono zasadę liczenia czasu w oparciu o wyznaczone do tego celu przez Boga ciała niebieskie, wprowadzając ludzkie tradycje. Wpływ warunków pogodowych Miesiąc synodyczny ma około dnia, zatem 1 miesiąc może mieć 29 lub 30 dni. Obserwacja ciał niebieskich ma na celu rozróżnienie, po którym dniu miesiąca należy ogłosić nowy miesiąc po 29, czy po 30. Jeżeli wieczorem po 29 dniu świadkowie widzieli nowy księżyc, to ogłaszano nowy miesiąc. Jeżeli wieczorem po 29 dniu nowy księżyc nie był widziany, nowy miesiąc rozpoczynano po 30 dniu wieczorem niejako z urzędu (bez obserwacji). Lata przestępne Ponieważ 12 miesięcy synodycznych (księżycowych) daje około 354 dni natomiast 13 miesięcy synodycznych daje około 384 dni powstaje problem synchronizacji miesięcy z porami roku opartymi o rok słoneczny, zatem co 2 albo 3 lata dodaje się dodatkowy miesiąc przestępny. Tradycja żydowska ściśle ustaliła w obecnym kalendarzu kolejność lat zwykłych i przestępnych, ale na początku tak nie było. Miesiąc Nisan (zwany wcześniej miesiącem Abib, co oznaczało miesiąc kłosów) w hebrajskim roku liturgicznym związany był z dojrzewaniem zboża, którego pierwociny miały być ofiarowane w dniu 16 Nisan. Na podstawie oceny dojrzałości zboża pod koniec 12 miesiąca oceniano, czy należy dodać jeszcze 1 miesiąc (przestępny), czy rozpocząć nowy rok liturgiczny. Istnieją niszowe grupy, które praktykują to do dzisiaj. Większość jednak przyjęła zasadę zgodności miesiąca Nisan tak, aby jego pełnia miała miejsce tuż po wiosennym zrównaniu się dnia z nocą. Ta zasada w ogólności się sprawdza. Uwagi dodatkowe Czynników wpływających na widoczność białego nowiu jest znacznie więcej. Stworzono różne modele matematyczne, pozwalające z bardzo wysokim prawdopodobieństwem przewidzieć widoczność nowego sierpa księżyca. W internecie można spotkać wiele dobrych opracowań, programów, wykresów i kalkulatorów. Jednak zdarzają się miesiące, w których za pomocą metod matematycznych trudno jednoznacznie przewidzieć początek nowego miesiąca. Przykładem jest miesiąc Nisan roku 2013, wymagający rzeczywistej obserwacji. W takim przypadku można skorzystać Strona 6 / 7

7 z działalności niszowych grup, przywiązujących dużą wagę do ścisłych obserwacji księżyca gołym okiem i publikujących je następnie w internecie. Rok 2013 Po 29-tym dniu 12-go miesiąca wieczorem (12 marca 2013) nowy księżyc w Jeruzalem nie był widoczny, zatem 12 marca wieczorem rozpoczął się 30-ty dzień 12-go miesiąca, a dzień 1-szy nowego miesiąca Nisan wg rachuby biblijnej należy liczyć od wieczoru 13-go marca do wieczoru 14-go marca. Wyznaczony w ten sposób dzień 14 Nisan trwający od zachodu słońca 26-go marca do zachodu słońca 27-go marca jest dniem pełni księżyca, podobnie jak to było w 33 roku n.e. Wnioski Data pamiątki wieczerzy Pańskiej powinna być wyliczana wg nowiu białego, ponieważ ta metoda daje zgodność z datą wieczerzy apostolskiej po zachodzie słońca w czwartek 2 kwietnia 33 roku n.e. oraz daty ukrzyżowania Pana Jezusa Chrystusa po południu w piątek 3 kwietnia 33 roku n.e. Metoda wyliczania pamiątki wg nowiu czarnego (astronomicznego) jest niewłaściwa, ponieważ prowadziłaby w konsekwencji do wyliczenia daty ukrzyżowania Pana Jezusa Chrystusa na środę 1.kwietnia 33 roku n.e. na 2 dni przed pełnią księżyca Metoda wyliczania początku miesiąca Nisan w oparciu o obecny kalendarz żydowski, z powodu wprowadzonych modyfikacji, prowadzi w niektórych latach do niezgodności z wyliczaniem dat wg wskazówek Księgi Rodzaju (wg obserwacji ciał niebieskich) Niezależnie od powyższych wniosków niech Bóg uchowa nas, abyśmy jedni drugich nie osądzali, ponieważ otrzymaliśmy nowe przykazanie, abyśmy się wzajemnie miłowali. Dołóżmy wszelkich starań, aby uczcić naszego Pana. - Ryszard Dobrowolski (1 Nisan ) źródła grafiki: Strona 7 / 7

Cykl Metona. Liceum Klasy I III Doświadczenie konkursowe nr 1

Cykl Metona. Liceum Klasy I III Doświadczenie konkursowe nr 1 Liceum Klasy I III Doświadczenie konkursowe nr 1 Rok 2017 1. Wstęp teoretyczny Od czasów prehistorycznych życie człowieka regulują trzy regularnie powtarzające się cykle astronomiczne. Pierwszy z nich

Bardziej szczegółowo

Tellurium szkolne [ BAP_1134000.doc ]

Tellurium szkolne [ BAP_1134000.doc ] Tellurium szkolne [ ] Prezentacja produktu Przeznaczenie dydaktyczne. Kosmograf CONATEX ma stanowić pomoc dydaktyczną w wyjaśnianiu i demonstracji układu «ZIEMIA - KSIĘŻYC - SŁOŃCE», zjawiska nocy i dni,

Bardziej szczegółowo

SP Klasa VI, temat 2

SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 zagiąć NAUKOWCY SP Klasa VI, temat

Bardziej szczegółowo

(1) Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię. (2) A ziemia była pustkowiem i chaosem; ciemność była nad otchłanią, a Duch Boży unosił się nad

(1) Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię. (2) A ziemia była pustkowiem i chaosem; ciemność była nad otchłanią, a Duch Boży unosił się nad (1) Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię. (2) A ziemia była pustkowiem i chaosem; ciemność była nad otchłanią, a Duch Boży unosił się nad powierzchnią wód. (3) I rzekł Bóg: Niech stanie się światłość.

Bardziej szczegółowo

Ściąga eksperta. Ruch obiegowy i obrotowy Ziemi. - filmy edukacyjne on-line. Ruch obrotowy i obiegowy Ziemi.

Ściąga eksperta. Ruch obiegowy i obrotowy Ziemi.  - filmy edukacyjne on-line. Ruch obrotowy i obiegowy Ziemi. Ruch obiegowy i obrotowy Ziemi Ruch obrotowy i obiegowy Ziemi Ruch obiegowy W starożytności uważano, że wszystkie ciała niebieskie wraz ze Słońcem poruszają się wokół Ziemi. Jest to tzw. teoria geocentryczna.

Bardziej szczegółowo

Rok liturgiczny (kościelny)

Rok liturgiczny (kościelny) Rok liturgiczny (kościelny) Adwent Okres Narodzenia Pańskiego Okres zwykły cz. I Wielki Post Triduum Paschalne Okres Wielkanocny Okres zwykły cz. II Przeczytajcie fragment Składu apostolskiego. Jakie fakty

Bardziej szczegółowo

Czas Pashy i czas Wielkanocy

Czas Pashy i czas Wielkanocy Czas Pashy i czas Wielkanocy czyli DRobnE rozwaŝania o kulturze w czasach postmodernizmu. Gliwice 21 marca 2008 (święto Purium ale niby Wielki Piątek) Obserwacje Ludzie nie wiedzą co to jest czas ale dość

Bardziej szczegółowo

RUCH OBROTOWY I OBIEGOWY ZIEMI

RUCH OBROTOWY I OBIEGOWY ZIEMI 1. Wpisz w odpowiednich miejscach następujące nazwy: Równik, Zwrotnika Raka, Zwrotnik Koziorożca iegun Południowy, iegun Północny Koło Podbiegunowe Południowe Koło Podbiegunowe Południowe RUCH OROTOWY

Bardziej szczegółowo

świętością życia dawać dowód żywej wiary. W Niedzielę Palmową, Kościół obchodzi pamiątkę wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy, dla dokonania paschalnej

świętością życia dawać dowód żywej wiary. W Niedzielę Palmową, Kościół obchodzi pamiątkę wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy, dla dokonania paschalnej Wielki Tydzień Ostatnie dni Wielkiego Postu od Niedzieli Palmowej do wieczora Wielkiego Czwartku, a następnie Triduum Paschalne to Wielki Tydzień. Najstarsze świadectwa o liturgii Wielkiego Tygodnia pochodzą

Bardziej szczegółowo

Ruch obiegowy Ziemi. Ruch obiegowy Ziemi. Cechy ruchu obiegowego. Cechy ruchu obiegowego

Ruch obiegowy Ziemi. Ruch obiegowy Ziemi. Cechy ruchu obiegowego. Cechy ruchu obiegowego Ruch obiegowy Ziemi Ruch obiegowy Ziemi Ziemia obiega Słońce po drodze zwanej orbitą ma ona kształt lekko wydłużonej elipsy Czas pełnego obiegu wynosi 365 dni 5 godzin 48 minut i 46 sekund okres ten nazywamy

Bardziej szczegółowo

Badanie faz Księżyca oraz ich wpływu na poziom wody mórz i oceanów na Ziemi

Badanie faz Księżyca oraz ich wpływu na poziom wody mórz i oceanów na Ziemi Badanie faz Księżyca oraz ich wpływu na poziom wody mórz i oceanów na Ziemi Projekt badawczy wykonała: Nina Bąkowska kl. IIA Publiczne Gimnazjum w Pokoju 2014 rok Spis treści: I. Opis faz Księżyca II.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 2

Scenariusz zajęć nr 2 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Witamy Nowy Rok Scenariusz zajęć nr 2 I. Tytuł scenariusza: Skąd się bierze dzień i noc? II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje

Bardziej szczegółowo

Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana?

Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana? Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana? W skali od 1 do 10 (gdzie 10 jest najwyższą wartością) określ, w jakim stopniu jesteś zaniepokojony faktem, że większość młodzieży należącej do Kościoła hołduje

Bardziej szczegółowo

Kontrola wiadomości Grawitacja i elementy astronomii

Kontrola wiadomości Grawitacja i elementy astronomii Kontrola wiadomości Grawitacja i elementy astronomii I LO im. Stefana Żeromskiego w Lęborku 15 października Kartkówka w klasie IA - 20 minut Grupa 1 1 Wykonaj rysunek ilustrujący sposób wyznaczania odległości

Bardziej szczegółowo

24 godziny 23 godziny 56 minut 4 sekundy

24 godziny 23 godziny 56 minut 4 sekundy Ruch obrotowy Ziemi Podstawowe pojęcia Ruch obrotowy, inaczej wirowy to ruch Ziemi wokół własnej osi. Oś Ziemi jest teoretyczną linią prostą, która przechodzi przez Biegun Północny i Biegun Południowy.

Bardziej szczegółowo

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57 pójdziemy do kina pragnę sprawić Ci radość kupię kwiaty chcę być z Tobą ofiaruję prezent dobrze jest być razem przygotuję dobre jedzenie przyjaźń z Tobą jest dla mnie ważna Grupa 1 Przeczytaj poniższy

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNA INSTRUKCJA ASTRO-EXCELA

PODRĘCZNA INSTRUKCJA ASTRO-EXCELA 2015 rok Janusz Bańkowski, Bełchatów Patronat programu SOS PTMA PODRĘCZNA INSTRUKCJA ASTRO-EXCELA Wstęp Arkusz kalkulacyjny MS Excel to doskonałe narzędzie obliczeniowe wszechstronnego użytku. Za pomocą

Bardziej szczegółowo

Optyka 2012/13 powtórzenie

Optyka 2012/13 powtórzenie strona 1 Imię i nazwisko ucznia Data...... Klasa... Zadanie 1. Słońce w ciągu dnia przemieszcza się na niebie ze wschodu na zachód. W którym kierunku obraca się Ziemia? Zadanie 2. Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Konkurs Astronomiczny Astrolabium IV Edycja 26 kwietnia 2017 roku Klasy I III Gimnazjum Test Konkursowy

Konkurs Astronomiczny Astrolabium IV Edycja 26 kwietnia 2017 roku Klasy I III Gimnazjum Test Konkursowy Instrukcja Zaznacz prawidłową odpowiedź. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna. Czas na rozwiązanie testu wynosi 60 minut. 1. 11 kwietnia 2017 roku była pełnia Księżyca. Pełnia w dniu 11 kwietnia będzie

Bardziej szczegółowo

CZĘŚCIOWE ZAĆMIENIE SŁOŃCA CZY WARTO POŚWIĘCAĆ MU UWAGĘ?

CZĘŚCIOWE ZAĆMIENIE SŁOŃCA CZY WARTO POŚWIĘCAĆ MU UWAGĘ? Mariusz Krukar Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział w Krośnie CZĘŚCIOWE ZAĆMIENIE SŁOŃCA CZY WARTO POŚWIĘCAĆ MU UWAGĘ? Materiały własne z obserwacji: Prawie całkowitego zaćmieni Słońca w Szkocji

Bardziej szczegółowo

54 C Od jazdy na rowerze do lotu w kosmos. Cristina Viñas Viñuales Ederlinda Viñuales Gavín. Fazy Księżyca

54 C Od jazdy na rowerze do lotu w kosmos. Cristina Viñas Viñuales Ederlinda Viñuales Gavín. Fazy Księżyca 54 C Od jazdy na rowerze do lotu w kosmos Cristina Viñas Viñuales Ederlinda Viñuales Gavín C Fazy Księżyca Od jazdy na rowerze do lotu w Length kosmos of the CDay55 WPROWADZENIE Czy zdarzyło Ci się zauważyć,

Bardziej szczegółowo

Układ Słoneczny Pytania:

Układ Słoneczny Pytania: Układ Słoneczny Pytania: Co to jest Układ Słoneczny? Czy znasz nazwy planet? Co jeszcze znajduje się w Układzie Słonecznym poza planetami? Co to jest Układ Słoneczny Układ Słoneczny to układ ciał niebieskich,

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie długości i szerokości geograficznej z obserwacji astronomicznych.

Wyznaczanie długości i szerokości geograficznej z obserwacji astronomicznych. Wykład udostępniam na licencji Creative Commons: Wyznaczanie długości i szerokości geograficznej z obserwacji astronomicznych. Piotr A. Dybczyński Związek czasu słonecznego z gwiazdowym. Zadanie:

Bardziej szczegółowo

1. * Wyjaśnij, dlaczego w kalendarzu gregoriańskim wprowadzono lata przestępne na zasadach opisanych powyŝej...

1. * Wyjaśnij, dlaczego w kalendarzu gregoriańskim wprowadzono lata przestępne na zasadach opisanych powyŝej... Zadania oznaczone * - zakres rozszerzony Zadania 1i 2 wykonaj po przeczytaniu poniŝszego tekstu. Od 1582 r. powszechnie w świecie jest uŝywany kalendarz gregoriański. Przyjęto w nim załoŝenie, tak jak

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA CZYTAŃ BIBLIJNYCH tylko na Msze św. z formularzem o św. Janie Pawle II.

PROPOZYCJA CZYTAŃ BIBLIJNYCH tylko na Msze św. z formularzem o św. Janie Pawle II. 22 października ŚW. JANA PAWŁA II, PAPIEŻA Wspomnienie obowiązkowe [ Formularz mszalny ] [ Liturgia Godzin ] PROPOZYCJA CZYTAŃ BIBLIJNYCH tylko na Msze św. z formularzem o św. Janie Pawle II. 1 / 8 W pozostałych

Bardziej szczegółowo

Ziemia we Wszechświecie lekcja powtórzeniowa

Ziemia we Wszechświecie lekcja powtórzeniowa Scenariusz lekcji Scenariusz lekcji powtórzeniowej do podręczników PULS ZIEMI 1 i PLANETA NOWA 1 45 min Ziemia we Wszechświecie lekcja powtórzeniowa t Hasło programowe: Ziemia we Wszechświecie/Ruchy Ziemi.

Bardziej szczegółowo

Komantarzbiblijny.pl. Komentarze. 1 list apostoła Piotra

Komantarzbiblijny.pl. Komentarze. 1 list apostoła Piotra Komantarzbiblijny.pl Komentarze 1 list apostoła Piotra Październik 2015 1 Spis treści 1 Pt. 3:21... 3 2 Komentarz Biblijny do 1 Pt. 3:21 "Odpowiednik tego teraz i was wybawia, mianowicie chrzest (nie usunięcie

Bardziej szczegółowo

CZY TE SCENY TO TYLKO FIKCJA LITERACKA CZY. CZY STAROśYTNI EGIPCJANIE FAKTYCZNIE UMIELI TAK DOBRZE PRZEWIDYWAĆ ZAĆMIENIA?

CZY TE SCENY TO TYLKO FIKCJA LITERACKA CZY. CZY STAROśYTNI EGIPCJANIE FAKTYCZNIE UMIELI TAK DOBRZE PRZEWIDYWAĆ ZAĆMIENIA? MOTYW ZAĆMIENIA SŁOŃCA S W POWIEŚCI I FILMIE FARAON M CZY TE SCENY TO TYLKO FIKCJA LITERACKA CZY TEś CHOĆBY SZANSA MOśLIWO LIWOŚCI? CZY STAROśYTNI EGIPCJANIE FAKTYCZNIE UMIELI TAK DOBRZE PRZEWIDYWAĆ ZAĆMIENIA?

Bardziej szczegółowo

Wstęp do astrofizyki I

Wstęp do astrofizyki I Wstęp do astrofizyki I Wykład 10 Tomasz Kwiatkowski 8 grudzień 2010 r. Tomasz Kwiatkowski, Wstęp do astrofizyki I, Wykład 10 1/36 Plan wykładu Wyznaczanie mas ciał niebieskich Gwiazdy podwójne Optycznie

Bardziej szczegółowo

Rozmiar Księżyca. Szkoła Podstawowa Klasy I III Doświadczenie konkursowe nr 2

Rozmiar Księżyca. Szkoła Podstawowa Klasy I III Doświadczenie konkursowe nr 2 Szkoła Podstawowa Klasy I III Doświadczenie konkursowe nr 2 Rok 2017 1. Wstęp teoretyczny Księżyc jest znacznie mniejszy od Ziemi. Ma on kształt w przybliżeniu kulisty o promieniu około 1740 km. Dla porównania

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej

Konspekt szkółki niedzielnej Główna myśl: Pan Bóg wszystko stworzył Konspekt szkółki niedzielnej 3. NIEDZIELA PO WIELKANOCY Jubilate Tekst: 1 Księga Mojżeszowa 1,1-4,26-31;2,1-4 Stworzenie świata i człowieka Wiersz przewodni: 1 Księga

Bardziej szczegółowo

Sabat (Szabat, Szabas, Sobota)

Sabat (Szabat, Szabas, Sobota) Sabat (Szabat, Szabas, Sobota) Ap 14,6.7 Ostatnie Boże poselstwo do ludzkości wzywa do oddania czci Stworzycielowi. Ap 4,11 Podstawą każdego nabożeństwa jest fakt, że Bóg nas stworzył. Ef 3,9 Ponieważ

Bardziej szczegółowo

Odległość kątowa. Liceum Klasy I III Doświadczenie konkursowe 1

Odległość kątowa. Liceum Klasy I III Doświadczenie konkursowe 1 Liceum Klasy I III Doświadczenie konkursowe 1 Rok 2015 1. Wstęp teoretyczny Patrząc na niebo po zachodzie Słońca mamy wrażenie, że znajdujemy się pod rozgwieżdżoną kopułą. Kopuła ta stanowi połowę tzw.

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Historia stworzenia

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Historia stworzenia Biblia dla Dzieci przedstawia Historia stworzenia Autor: Edward Hughes Ilustracje: Byron Unger; Lazarus Redakcja: Bob Davies; Tammy S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible for Children

Bardziej szczegółowo

Fizyka i Chemia Ziemi

Fizyka i Chemia Ziemi Fizyka i Chemia Ziemi Temat 5: Zjawiska w układzie Ziemia - Księżyc T.J. Jopek jopek@amu.edu.pl IOA UAM 2012-01-26 T.J.Jopek, Fizyka i chemia Ziemi 1 Ruch orbitalny Księżyca Obserwowane tarcze Księżyca

Bardziej szczegółowo

XXXIX OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody III stopnia pisemne podejście 2

XXXIX OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody III stopnia pisemne podejście 2 -2/1- Zadanie 8. W każdym z poniższych zdań wpisz lub podkreśl poprawną odpowiedź. XXXIX OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody III stopnia pisemne podejście 2 A. Słońce nie znajduje się dokładnie w centrum orbity

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Wszechświat?

Jaki jest Wszechświat? 1 Jaki jest Wszechświat? Od najmłodszych lat posługujemy się terminem KOSMOS. Lubimy gry komputerowe czy filmy, których akcja rozgrywa się w Kosmosie, na przykład Gwiezdne Wojny. Znamy takie słowa, jak

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci przedstawia. Historia stworzenia

Biblia dla Dzieci przedstawia. Historia stworzenia Biblia dla Dzieci przedstawia Historia stworzenia Autor: Edward Hughes Ilustracje: Byron Unger; Lazarus Redakcja: Bob Davies; Tammy S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible for Children

Bardziej szczegółowo

TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK

TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK PARAFIA ŚWIĘTEGO STANISŁAWA BISKUPA I MĘCZENNIKA W ŁABOWEJ A.D. 2015 TRIDUUM PASCHALNE Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Pana Ogólne

Bardziej szczegółowo

Zestaw 1. Rozmiary kątowe str. 1 / 5

Zestaw 1. Rozmiary kątowe str. 1 / 5 Materiały edukacyjne Tranzyt Wenus 2012 Zestaw 1. Rozmiary kątowe Czy zauważyliście, że drzewo, które znajduje się daleko wydaje się być dużo mniejsze od tego co jest blisko? To zjawisko nazywane jest

Bardziej szczegółowo

Znalazłam się w tunelu jak w długim korytarzu. Szłam bardzo szybko, biegnąc tunelem wzdłuż jasnego, białego światła. Mogłam zobaczyć inny koniec... Zaczęło do mnie docierać, że byłam martwa,... Wtedy zobaczyłam

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ DAT I OKRESÓW LITURGICZNYCH

KALENDARZ DAT I OKRESÓW LITURGICZNYCH KALENDARZ DAT I OKRESÓW LITURGICZNYCH 1. KALENDARZ OKRESÓW LITURGICZNYCH W KOŚCIELE KATOLICKIM 2012-2111 2. KALENDARZ DIECEZJI POLSKICH - 2013-02-28 3. WPROWADZENIA TEOLOGICZNO PASTORALNE DO KSIĄG LITURGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Gdzie się znajdujemy na Ziemi i w Kosmosie

Gdzie się znajdujemy na Ziemi i w Kosmosie Gdzie się znajdujemy na Ziemi i w Kosmosie Realizując ten temat wspólnie z uczniami zajęliśmy się określeniem położenia Ziemi w Kosmosie. Cele: Rozwijanie umiejętności określania kierunków geograficznych

Bardziej szczegółowo

Zadania do testu Wszechświat i Ziemia

Zadania do testu Wszechświat i Ziemia INSTRUKCJA DLA UCZNIA Przeczytaj uważnie czas trwania tekstu 40 min. ). W tekście, który otrzymałeś są zadania. - z luką - rozszerzonej wypowiedzi - zadania na dobieranie ). Nawet na najłatwiejsze pytania

Bardziej szczegółowo

Boski plan zbawienia człowieka Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu

Boski plan zbawienia człowieka Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu Boski plan zbawienia człowieka Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu www.epifania.pl Świecki Ruch Misyjny Epifania Świecki Ruch Misyjny "Epifania" jest międzynarodowym, niezależnym, niesekciarskim,

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum kl. I, Temat 29

Gimnazjum kl. I, Temat 29 Rok liturgiczny Okres zwykły Wielki Post Okres Bożego Narodzenia Triduum Paschalne Okres wielkanocny Adwent Okres zwykły Dopasuj nabożeństwo do okresu liturgicznego. Dopisz kolor szat liturgicznych obowiązujący

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja. Fot.NASA FENIKS PRACOWNIA DYDAKTYKI ASTRONOMII

Człowiek najlepsza inwestycja. Fot.NASA FENIKS PRACOWNIA DYDAKTYKI ASTRONOMII Fot.NASA FENIKS PRACOWNIA DYDAKTYKI ASTRONOMII PROPOZYCJA ĆWICZEŃ DZIENNYCH Z ASTRONOMII DLA UCZESTNIKÓW PROGRAMU FENIKS dr hab. Piotr Gronkowski, prof. UR gronk@univ.rzeszow.pl Uniwersytet Rzeszowski

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 4

Scenariusz zajęć nr 4 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Witamy Nowy Rok Scenariusz zajęć nr 4 I. Tytuł scenariusza: Dlaczego Księżyc zmienia wygląd? II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje

Bardziej szczegółowo

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM 2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM PIERWSZE CZYTANIE Syr 24, 1-2. 8-12 Mądrość Boża mieszka w Jego ludzie Czytanie z Księgi Syracydesa. Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z fizyki i astronomii 5 Poziom podstawowy

Egzamin maturalny z fizyki i astronomii 5 Poziom podstawowy Egzamin maturalny z fizyki i astronomii 5 Poziom podstawowy 14. Kule (3 pkt) Dwie małe jednorodne kule A i B o jednakowych masach umieszczono w odległości 10 cm od siebie. Kule te oddziaływały wówczas

Bardziej szczegółowo

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia.

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Katecheza jest wychowaniem w wierze dzieci i młodzieży. Obejmuje przede wszystkim wyjaśnianie nauki chrześcijańskiej, podawanej w sposób systematyczny i całościowy

Bardziej szczegółowo

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B.

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B. Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz właściwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi podłużnymi Pytanie 2/ Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka

Bardziej szczegółowo

Dyfrakcja to zdolność fali do uginania się na krawędziach przeszkód. Dyfrakcja światła stanowi dowód na to, że światło ma charakter falowy.

Dyfrakcja to zdolność fali do uginania się na krawędziach przeszkód. Dyfrakcja światła stanowi dowód na to, że światło ma charakter falowy. ZAŁĄCZNIK V. SŁOWNICZEK. Czas uniwersalny Czas uniwersalny (skróty: UT lub UTC) jest taki sam, jak Greenwich Mean Time (skrót: GMT), tzn. średni czas słoneczny na południku zerowym w Greenwich, Anglia

Bardziej szczegółowo

Zaćmienie Słońca powstaje, gdy Księżyc znajdzie się pomiędzy Słońcem a Ziemią i tym samym przesłoni światło słoneczne.

Zaćmienie Słońca powstaje, gdy Księżyc znajdzie się pomiędzy Słońcem a Ziemią i tym samym przesłoni światło słoneczne. Zaćmienie Słońca powstaje, gdy Księżyc znajdzie się pomiędzy Słońcem a Ziemią i tym samym przesłoni światło słoneczne. Rodzaje zaćmień Słońca Zaćmienie częściowe Występuje, gdy obserwator nie znajduje

Bardziej szczegółowo

Inne Nieba. Gimnazjum Klasy I III Doświadczenie konkursowe nr 4

Inne Nieba. Gimnazjum Klasy I III Doświadczenie konkursowe nr 4 Gimnazjum Klasy I III Doświadczenie konkursowe nr 4 Rok 2017 1. Wstęp teoretyczny Układ Słoneczny jest niezwykle skomplikowanym mechanizmem. Mnogość parametrów przekłada się na mnogość zjawisk, jakie można

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 4

Scenariusz zajęć nr 4 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Ziemia - planeta szczęśliwa Scenariusz zajęć nr 4 I. Tytuł scenariusza zajęć : " Cień " II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne III. Edukacje (3

Bardziej szczegółowo

Jowisz i jego księŝyce

Jowisz i jego księŝyce Jowisz i jego księŝyce Obserwacje przez niewielką lunetkę np: Galileoskop Międzynarodowy Rok Astronomii 2009 Projekt Jesteś Galileuszem Imię i Nazwisko 1 :... Adres:... Wiek:... Jowisza łatwo odnaleźć

Bardziej szczegółowo

Ruch Gwiazd. Szkoła Podstawowa Klasy IV VI Doświadczenie konkursowe nr 3

Ruch Gwiazd. Szkoła Podstawowa Klasy IV VI Doświadczenie konkursowe nr 3 Szkoła Podstawowa Klasy IV VI Doświadczenie konkursowe nr 3 Rok 2017 1. Wstęp teoretyczny Ludzka wyobraźnia łączy rozproszone po niebie gwiazdy w pewne charakterystyczne wzory, ułatwiające nawigację po

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiadomości z rozdziału I i II

Test sprawdzający wiadomości z rozdziału I i II Test sprawdzający wiadomości z rozdziału I i II Zadanie 1 Do poniższych poleceń dobierz najlepsze źródło informacji. Uwaga: do każdego polecenia dobierz tylko jedno źródło informacji. Polecenie Źródło

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności koła w ramach konkursu A jednak się kręci.

Sprawozdanie z działalności koła w ramach konkursu A jednak się kręci. Sprawozdanie z działalności koła w ramach konkursu A jednak się kręci. I Zespół Szkół nr 1 w Wadowicach Ul. Słowackiego 4 II Kółko geograficzne, prowadzący ElŜbieta Włoch III Liczba członków 6 osób z klas

Bardziej szczegółowo

Tomasz Ściężor. Almanach Astronomiczny na rok 2013

Tomasz Ściężor. Almanach Astronomiczny na rok 2013 Tomasz Ściężor Almanach Astronomiczny na rok 2013 Klub Astronomiczny Regulus Kraków 2012 1 Skład komputerowy almanachu wykonał autor publikacji Tomasz Ściężor Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej

Bardziej szczegółowo

VIII POWIATOWY KONKURS ASTRONOMICZNY COPERNICUS REGULAMIN

VIII POWIATOWY KONKURS ASTRONOMICZNY COPERNICUS REGULAMIN VIII POWIATOWY KONKURS ASTRONOMICZNY COPERNICUS REGULAMIN Lidzbark 2016 1 Konkurs z astronomii dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych organizuje się na zasadach określonych w niniejszym regulaminie.

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK IV. Obliczanie rotacji / translacji obrazów.

ZAŁĄCZNIK IV. Obliczanie rotacji / translacji obrazów. ZAŁĄCZNIK IV. Obliczanie rotacji / translacji obrazów. Jak to zostało przedstawione w części 5.2.1, jeżeli zrobimy Słońcu zdjęcie z jakiegoś miejsca na powierzchni ziemi w danym momencie t i dokładnie

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca

Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca Jak poznać Wszechświat, jeśli nie mamy bezpośredniego dostępu do każdej jego części? Ta trudność jest codziennością dla astronomii. Obiekty astronomiczne

Bardziej szczegółowo

Tradycja w Rodzinie s. 11. Tradycja w Kościele s. 16

Tradycja w Rodzinie s. 11. Tradycja w Kościele s. 16 Tradycja w Rodzinie s. 11 w n u m e r z e : Tradycja w Kościele s. 16 od redakcji Przygotuj się do Liturgii Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego, 31 marca: I czytanie: Dz 10,34a,37-43; II czytanie: Kol

Bardziej szczegółowo

TRYGONOMETRIA FUNKCJE TRYGONOMETRYCZNE KĄTA SKIEROWANEGO

TRYGONOMETRIA FUNKCJE TRYGONOMETRYCZNE KĄTA SKIEROWANEGO TRYGONOMETRIA Trygonometria to dział matematyki, którego przedmiotem badań są związki między bokami i kątami trójkątów oraz tzw. funkcje trygonometryczne. Trygonometria powstała i rozwinęła się głównie

Bardziej szczegółowo

NACHYLENIE OSI ZIEMSKIEJ DO PŁASZCZYZNY ORBITY. Orbita tor ciała niebieskiego lub sztucznego satelity krążącego wokół innego ciała niebieskiego.

NACHYLENIE OSI ZIEMSKIEJ DO PŁASZCZYZNY ORBITY. Orbita tor ciała niebieskiego lub sztucznego satelity krążącego wokół innego ciała niebieskiego. RUCH OBIEGOWY ZIEMI NACHYLENIE OSI ZIEMSKIEJ DO PŁASZCZYZNY ORBITY Orbita tor ciała niebieskiego lub sztucznego satelity krążącego wokół innego ciała niebieskiego. OBIEG ZIEMI WOKÓŁ SŁOŃCA W czasie równonocy

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Msze roratnie najczęściej są odprawiane we wczesnych godzinach porannych, lampionami.

Msze roratnie najczęściej są odprawiane we wczesnych godzinach porannych, lampionami. Kiedy nadchodzi adwent, a więc czas oczekiwania na święta Bożego Narodzenia, Kościół celebruje wyjątkowe msze święte, odprawiane o wschodzie Słońca, które poświęcone są Matce Boskiej, a ich nazwa to właśnie

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie masy optycznej atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski

Wyznaczenie masy optycznej atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski Wyznaczenie masy optycznej atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski Czas trwania: 30 minut Czas obserwacji: dowolny w ciągu dnia Wymagane warunki meteorologiczne:

Bardziej szczegółowo

Zmiana czasu a obciążenia KSE

Zmiana czasu a obciążenia KSE Zmiana czasu a obciążenia KSE Autor: Jarosław Tomczykowski - biuro PTPiREE ("Energia Elektryczna" - kwiecień 2014) W naszym kraju, podobnie jak w całej Unii Europejskiej, czas letni zaczyna się w ostatnią

Bardziej szczegółowo

Czas w astronomii. Krzysztof Kamiński

Czas w astronomii. Krzysztof Kamiński Czas w astronomii Krzysztof Kamiński Czas gwiazdowy - kąt godzinny punktu Barana; lokalny na danym południku Ziemi; związany z układem równikowym równonocnym; odzwierciedla niejednorodności rotacji Ziemi

Bardziej szczegółowo

Ewangelizacja O co w tym chodzi?

Ewangelizacja O co w tym chodzi? Ewangelizacja O co w tym chodzi? Droga małego ewangelizatora ;) Warsztaty ewangelizacyjne: 11 maja 2013 r. Ks. Tomek Moch, Diecezjalna Diakonia Ewangelizacji Ruchu Światło-Życie Archidiecezja Warszawska

Bardziej szczegółowo

Mamy co prawda trawiastą powierzchnię ziemi i niebo, ale scena wygląda mało realistycznie. Zmieńmy nieco właściwości tekstury płaszczyzny gruntu:

Mamy co prawda trawiastą powierzchnię ziemi i niebo, ale scena wygląda mało realistycznie. Zmieńmy nieco właściwości tekstury płaszczyzny gruntu: Temat 15: Grunt, niebo, mgła i tęcza w POV-Ray. Dotychczas modelowaliśmy pojedyncze przedmioty oraz wnętrza i ich wyposażenie. Pora zająć się krajobrazem. Nieodłącznymi elementami każdego krajobrazu są

Bardziej szczegółowo

Znak wersja podstawowa

Znak wersja podstawowa Księga znaku Spis treści Znak wersja podstawowa...2 Układ poziomy...2 Układ pionowy...2 Konstrukcja znaku...3 Symbol...3 Napis...3 Siatka modułowa...4 Układ poziomy...4 Układ pionowy...4 Pole ochronne

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory ZJAWISKO OPTYCZNE HALO HALO (OD GRECKIEGO HÁLOS TARCZA SŁONECZNA) ZJAWISKO OPTYCZNE ZACHODZĄCE W ATMOSFERZE ZIEMSKIEJ OBSERWOWANE WOKÓŁ TARCZY SŁONECZNEJ LUB KSIĘŻYCOWEJ. JEST TO ŚWIETLISTY, BIAŁY LUB

Bardziej szczegółowo

Opis ćwiczenia. Cel ćwiczenia Poznanie budowy i zrozumienie istoty pomiaru przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego Henry ego Katera.

Opis ćwiczenia. Cel ćwiczenia Poznanie budowy i zrozumienie istoty pomiaru przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego Henry ego Katera. ĆWICZENIE WYZNACZANIE PRZYSPIESZENIA ZIEMSKIEGO ZA POMOCĄ WAHADŁA REWERSYJNEGO Opis ćwiczenia Cel ćwiczenia Poznanie budowy i zrozumienie istoty pomiaru przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII W KLASIE I GIMNAZJUM TEMAT LEKCJI-OŚWIETLENIE ZIEMI W PIERWSZYCH DNIACH ASTRONOMICZNYCH PÓR ROKU

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII W KLASIE I GIMNAZJUM TEMAT LEKCJI-OŚWIETLENIE ZIEMI W PIERWSZYCH DNIACH ASTRONOMICZNYCH PÓR ROKU SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII W KLASIE I GIMNAZJUM TEMAT LEKCJI-OŚWIETLENIE ZIEMI W PIERWSZYCH DNIACH ASTRONOMICZNYCH PÓR ROKU CEL OGÓLNY- UŚWIADOMIENIE UCZNIOM, ŻE MIMO IŻ SŁOŃCE WYSYŁA ZAWSZE TAKĄ SAMĄ

Bardziej szczegółowo

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie?

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? UWIELBIAJ DUSZO MOJA PANA!!! ZANIM UWIELBISZ PRAWDZIWIE ZAAKCEPTUJ SYTUACJĘ, KTÓRĄ BÓG DOPUSZCZA UWIELBIANIE

Bardziej szczegółowo

Przyroda Ziemi Radłowskiej - zjawiska zachodzące w przyrodzie

Przyroda Ziemi Radłowskiej - zjawiska zachodzące w przyrodzie Przyroda Ziemi Radłowskiej - zjawiska zachodzące w przyrodzie Zjawiska zachodzące w przyrodzie budzą ciekawość, zainteresowanie, umiejętność obserwacji i spostrzegania. Na Ziemi Radłowskiej można zaobserwować

Bardziej szczegółowo

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D.

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D. OPTYKA - ĆWICZENIA 1. Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 o. Jaki był kąt padania promienia na zwierciadło? A. 15 o B. 30 o C. 60 o

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne Tranzyt Wenus Zestaw 3. Paralaksa. Zadanie 1. Paralaksa czyli zmiana

Materiały edukacyjne Tranzyt Wenus Zestaw 3. Paralaksa. Zadanie 1. Paralaksa czyli zmiana Materiały edukacyjne Tranzyt Wenus 2012 Zestaw 3. Paralaksa Zadanie 1. Paralaksa czyli zmiana Paralaksa to zjawisko pozornej zmiany położenia obiektu oglądanego z dwóch kierunków. W praktyce najłatwiej

Bardziej szczegółowo

ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA, NUMER POSTĘPOWANIA: D/92/2017

ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA, NUMER POSTĘPOWANIA: D/92/2017 2 REGIONALNA BAZA LOGISTYCZNA 04-470 Warszawa, ul. Marsa 110 RBL - 5 Warszawa, dnia 08.06.2017 r. ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA, NUMER POSTĘPOWANIA: D/92/2017 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Użycie przestrzeni papieru i odnośników - ćwiczenie

Użycie przestrzeni papieru i odnośników - ćwiczenie Użycie przestrzeni papieru i odnośników - ćwiczenie Informacje ogólne Korzystanie z ćwiczeń Podczas rysowania w AutoCADzie, praca ta zwykle odbywa się w przestrzeni modelu. Przed wydrukowaniem rysunku,

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

Cairns (Australia): Szerokość: 16º 55' " Długość: 145º 46' " Sapporo (Japonia): Szerokość: 43º 3' " Długość: 141º 21' 15.

Cairns (Australia): Szerokość: 16º 55'  Długość: 145º 46'  Sapporo (Japonia): Szerokość: 43º 3'  Długość: 141º 21' 15. 5 - Obliczenia przejścia Wenus z 5-6 czerwca 2012 r. 5.1. Wybieranie miejsca obserwacji. W tej części zajmiemy się nadchodzącym tranzytem Wenus, próbując wyobrazić sobie sytuację jak najbardziej zbliżoną

Bardziej szczegółowo

Moduł Kartka Świąteczna

Moduł Kartka Świąteczna Moduł Kartka Świąteczna I. Przygotowanie do zajęć: Uczeń: 1. Jeżeli w pracowni nie ma dostępu do Internetu uczniowie mogą przynieść pendrive, na których zapiszą swoje projekty. Nauczyciel: 1. Sprawdza

Bardziej szczegółowo

ROK SZKOLNY 2016/2017

ROK SZKOLNY 2016/2017 ROK SZKOLNY 2016/2017 Podstawowe kryteria przedmiotowego systemu oceniania z religii dla klas III Ocena celująca spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą; posiadane wiadomości łączy ze sobą w systematyczny

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach nauczania biblijnego Kościoła Zielonoświątkowego w RP Podstawa Programowa katechezy zielonoświątkowej Za podstawowe źródło treści oraz główną przesłankę

Bardziej szczegółowo

1. Nazwij zaznaczone na mapkach cywilizacje. Naucz się odnajdywać te cywilizacje na mapkach różnego typu (także współczesnych)

1. Nazwij zaznaczone na mapkach cywilizacje. Naucz się odnajdywać te cywilizacje na mapkach różnego typu (także współczesnych) ............ CYWILIZACJE STAROŻYTNEGO WSCHODU 1. Nazwij zaznaczone na mapkach cywilizacje. Naucz się odnajdywać te cywilizacje na mapkach różnego typu (także współczesnych) 2. Przeczytaj uważnie tekst,

Bardziej szczegółowo

Liceum dla Dorosłych semestr 1 FIZYKA MAŁGORZATA OLĘDZKA

Liceum dla Dorosłych semestr 1 FIZYKA MAŁGORZATA OLĘDZKA Liceum dla Dorosłych semestr 1 FIZYKA MAŁGORZATA OLĘDZKA Temat 6 : JAK ZMIERZONO ODLEGŁOŚCI DO KSIĘŻYCA, PLANET I GWIAZD? 1) Co to jest paralaksa? Eksperyment Wyciągnij rękę jak najdalej od siebie z palcem

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 6

Scenariusz zajęć nr 6 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Witamy Nowy Rok Scenariusz zajęć nr 6 I. Tytuł scenariusza: Jak powstaje zaćmienie Księżyca? II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje

Bardziej szczegółowo

Mariusz Krukar PTMA Krosno

Mariusz Krukar PTMA Krosno Mariusz Krukar PTMA Krosno 1. Wstęp 2. Podstawowe typy kalendarzy 3. Pojęcie roku zwrotnikowego 4. Kalendarz juliański 5. Historia kalendarza gregoriańskiego 6. Mechanizm funkcjonowania kalendarza gregoriańskiego

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 1. niedziela po Epifanii

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 1. niedziela po Epifanii Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 1. niedziela po Epifanii Główna myśl: Pan Jezus chce być blisko każdego z nas. Tekst: Mt 3,13-17: Chrzest Jezusa Wiersz:

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU CZĘŚĆ (A-zestaw 1) Instrukcja wykonawcza

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU CZĘŚĆ (A-zestaw 1) Instrukcja wykonawcza ĆWICZENIE 76A WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU CZĘŚĆ (A-zestaw ) Instrukcja wykonawcza. Wykaz przyrządów Spektrometr (goniometr) Lampy spektralne Pryzmaty. Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

ETAP II. Astronomia to nauka. pochodzeniem i ewolucją. planet i gwiazd. na wydarzenia na Ziemi.

ETAP II. Astronomia to nauka. pochodzeniem i ewolucją. planet i gwiazd. na wydarzenia na Ziemi. ETAP II Konkurencja I Ach te definicje! (każda poprawnie ułożona definicja warta jest aż dwa punkty) Astronomia to nauka o ciałach niebieskich zajmująca się badaniem ich położenia, ruchów, odległości i

Bardziej szczegółowo

Elementy astronomii w geografii

Elementy astronomii w geografii Elementy astronomii w geografii Prowadzący: Marcin Kiraga kiraga@astrouw.edu.pl Podstawowe podręczniki: Jan Mietelski, Astronomia w geografii Eugeniusz Rybka, Astronomia ogólna Podręczniki uzupełniające:

Bardziej szczegółowo