NIEAUTORYZOWANE GMO PROBLEM DLA HODOWLI ROŚLIN? Studium przypadku- len

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NIEAUTORYZOWANE GMO PROBLEM DLA HODOWLI ROŚLIN? Studium przypadku- len"

Transkrypt

1 NIEAUTORYZOWANE GMO PROBLEM DLA HODOWLI ROŚLIN? Studium przypadku- len Sławomir Sowa, Laboratorium Kontroli GMO Zakład Biotechnologii i Cytogenetyki Roślin IHAR-PIB Radzików

2 Stan autoryzowanych modyfikacji genetycznych Świat (37 +EU) krajów wydało decyzje autoryzacji roślin GM: import, żywność i pasze, uprawy. 28 krajów uprawiało rośliny GM Wydano 3083 autoryzacji (1,458 żywność, 958 pasza, 667 uprawy) dla 357 modyfikacji dla 27 gatunków. Japonia autoryzowała 201, U.S.A. 171, Kanada 155, Meksyk 144, Południowa Korea 121, Australia 100, Nowa Zelandia 8, Taiwan 79, Filipiny 75, UE 73 (łącznie z wycofanymi), Kolumbia 73, RPA 57, Chiny 55. ASYNCHRONICZNA AUTORYZACJA UE i kraje trzecie Unia Europejska (28 krajów) 6 krajów uprawiało rośliny GM w modyfikacje autoryzowano do uprawy (MON810, T25, Amflora) Firmy wycofały z autoryzacji do uprawy (kukurydza NK603, soja GTS ) ISAAA Brief : Global Status of Commercialized Biotech/GM Crops:

3 mln ha Kraje łącznie rozwinięte rozwijające się GLOBALNY AREAŁ UPRAW GM w mln ha ( ) C. James, ISAAA, krajów z uprawami GMO 18 mln rolników w 28 krajach uprawiało 181,5 mln ha (wzrost o 6,3 mln ha)

4 Udział roślin GM w uprawach światowych mln ha Konwencjonalne Genetycznie zmodyfikowane Soja Bawełna Kukurydza Rzepak C.James, ISAAA, 2014

5 Asynchroniczna autoryzacja autoryzowane modyfikacji kraje kukurydza bawełna rzepak ziemniak soja Odmiany stack, różne regulacje prawne

6 Autoryzowane versus nieautoryzowane GMO Cel autoryzacji: uprawa, żywność, pasze, przetwarzanie, autoryzowane - legalne wg. konkretnego prawa (EU, USA, Japonia, Australia, Chiny, etc.) nieautoryzowane nielegalne wg. konkretnego prawa Asynchroniczna autoryzacja (GMOs autoryzowane w jednym kraju ale jescze nieautoryzowane w drugim kraju) Asymetryczna autoryzacja- GMO, które nie są przeznaczone na konkretne rynki

7 GMO progi w UE Autoryzowane GMO 0.9% dla żywności i paszy (domieszka niezamieżona lub technicznie nieunikniona) Rozporządzenie (WE) 1829/2003 Nieustalone dla nasion (limit wykrywalności (LOD) często praktycznie 0.1% - limit oznaczalności LOQ). Nieautoryzowane GMO Zero tolerancji dla żywności i paszy, Zero tolerancji dla nasion Do 0.1% dla paszy (Rozporządzenie (WE) 619/2011) (GMO autoryzowane w krajach trzecich, pozytywna opinia oceny ryzyka EFSA, dostępne CRM, metoda zwalidowana przez EURLFF)

8 Źródła nieautoryzowanych GMO w hodowli roślin Hodowla odmian GM i nie GM w jednej lokalizacji Uwolnienie GMO do środowiska w celach doświadczalnych (Dyrektywa 2001/18/WE) Wycofanie z rynku zarejestrowanych odmian GM Wymiana genotypów pomiędzy hodowcami Przemieszczanie żywych genetycznie zmodyfikowanych organizmów (Rozporządzenie (WE) 1946/2003) GMO stacking (np. przekrzyżowanie dwóch autoryzowanych odmian GM)

9 Separacja programów hodowlanych GM i niegm Hodowcy muszą przedsięwziąć specjalne środki aby uniknąć zamieszania nasion GM i nie GM Konieczna jest absolutna separacja Próg 0% stwarza duże zagrożenie wycofania partii nasion Hodowcy bardzo restrykcyjnie podchodzą do separacji hodowli (hodowla GMO odbywa się poza granicami UE) Wiele hodowli wycofało się z wytwarzania odmian GM

10 300 Uwolnienia do środowiska w celach doświadczalnych, UE uwolnień do środowiska ( )

11 1000 Doświadczenia polowe gatunki roślin GM Field trials with 85 plant species have been conducted in EU

12 700 Rośliny GM doświadczenia polowe, UE uwolnień do środowiska ( )

13 100 Francja doświadczenia polowe GMO

14 Zamierzone uwolnienie GMO w celach doświadczalnych (doświadczenia polowe, rośliny)

15 Wyzwania do wykrywania GMO 1. GMO w pełni scharakteryzowane GMO autoryzowane Dyrektywa 2001/18/WE, Rozporządzenie 1829/2003 GMO autoryzowane w UE ale wycofane z rynku GMO na paszę Rozporzadzenie 619/ GMO zawierające te same konstrukty genetyczne jak w punkcie 1 Piramidyzowanie cech (stacking), tylko linie rodzicielskie są dobrze scharakteryzowane 4. GMO zawierające kombinacje elementów genetycznych, z których przynajmniej jeden element jest znany 5. GMO zawierające wyłącznie nowe elementy genetyczne Łatwe wykrywanie Trudne wykrywanie

16 Nieautoryzowany kanadyjski len Triffid Ekonomiczne oddziaływanie śladowych domieszek GMO na import do Europy. Przypadek kanadyjskiego lnu Triffid w kontekście polityki zero tolerancji dla nieautoryzowanych GMO. Wytworzony w późnych latach 80 przez Crop Development Centre na Uni. Saskatchewan (tolerancyjne na herbicydy z grupy sulfonylomoczników ) 1998, Triffid uzyskał autoryzację w Kanadzie i USA do produkcji żywności i paszy, rozpoczęto program multiplikacji nasion 1999, Europa zagroziła, że zaprzestanie importowania lnu z Kanady jeśli len GMO zostanie wprowadzony do uprawy. 2001, autoryzacja dla Triffid cofnięta i wszystkie pozostałości nasion zniszczone Koniec 2009, len Triffid został nieoczekiwanie wykryty w UE w żywności i imporcie lnu z Kanady (RASFF) UE natychmiastowo wstrzymała import lnu z Kanady.

17 Camille D. Ryan and Stuart J. Smyth AgBioForum Volume 15 // Number 1 // Article 3 Eksport lnu do UE (tysiące ton) 19 października, 2009, FCC (Farm Credit Canada) i CFIA (Canadian Food Inspection Agency) spotkały się w Brukseli z DG SANCO Metoda wykrywania została natychmiastowo opracowana i wdrożona na Kanadyjski rynek, Próby pozytywne (zawartość większa lub równa ) 0.01% Triffid nie były akceptowane w imporcie do EU (FCC, 2009). w drugiej połowie 2009 aż 20% kanadyjskiego lnu w portach UE nie spełniało wymagań.

18 Wzrost cen lnu na rynkach Camille D. Ryan and Stuart J. Smyth AgBioForum Volume 15 // Number 1 // Article 3

19 Pozytywne wynik analiz dla lnutrifid w Kanadzie Ponad połowa z producentów (z 52) straciła 100% zysków w 2009 roku. Camille D. Ryan and Stuart J. Smyth AgBioForum Volume 15 // Number 1 // Article 3

20 Całkowite koszty związane z przypadkiem lnu Triffid w Kanadzie Odszkodowania / kwarantanna Koszty analiz Koszty segregacji, inne koszty hodowców, sprzedawców certyfikowanego materiału siewnego, producentów, firm nasiennych, AAFC i SaskFlax Całkowite koszty Na szczęście Chiny kupiły większość kanadyjskiej produkcji lnu w 2010 Rosja i Ukraina zwiększyły produkcję o 45% aby zaspokoić potrzeby UE Kanada straciła ogromna część rynku UE Camille D. Ryan and Stuart J. Smyth AgBioForum Volume 15 // Number 1 // Article 3

21 Nieautoryzowany rzepak GM w Szwajcarii Port na Renie w Bazylei Stacja kolejowas t. Johann Rzepak nie-gmo GT73 rzepak GMO MS8xRF3, MS8 lub RF3 rzepak GMO Nasiona nie-gm z nie-gm rzepaku Nasiona GT73 z nie-gm rzepaku

22 Rzepak GM w porcie na Renie w Bazylei i w przeładunkowej stacji kolejowej St. Johann Schulze J, Frauenknecht T, Brodmann P, Bagutti C (2014) Unexpected Diversity of Feral Genetically Modified Oilseed Rape (Brassica napus L.) Despite a Cultivation and Import Ban in Switzerland. PLoS ONE 9(12): e doi: /journal.pone

23 Ziemniak Amflora zanieczyszczony ziemniakiem Amadea Podczas lustracji pól z ziemniakiem Amflora w Szwecji znaleziono rośliny o białej barwie kwietów Według firmy BASF, poziom domieszki był mniejszy niż 0.01%, co stanowi 47 roślin odmiany Amadea pośród 680,000 roślin Amflora Po tym incydencie pola w Niemczech i Czechach zostały poddane monitorowanieu. Nie wykryto żadnych domieszek odmiany Amadea.

24 Nieautoryzowany rzepak Oxy-235 w UE Westar (linia OXY 235) odporna na bromoksynil dzięki obecnooeci genu bxn kodującego nitrylazę hydrolizującą herbicyd, producent Bayer CropScience Domieszki wykryto w doświadczeniach rejestracyjnych w Anglii Metoda wykrywania udostępniona, Materiały kontrolne dostarczone przez EURL

25 Wzrost liczby modyfikacji genetycznych na świecie Soja Rzepak Ryż Inne Kukurydza Bawełna Ziemniaki A. Stein, E. Rodriquez-Cerezo, The Global pipeline of new GM crops implications of asynchronous approval for international trade JRC 2009

26 Nieautoryzowane GMO problem dla hodowli? Asynchroniczna autoryzacja Asymetryczna autoryzacja Tolerancja dla śladowych domieszek (konieczne przepisy prawne) Niezamierzone stacks na polach Polityka zero tolerancji zagrożeniem dla handlu Nowe techniki hodowlane Separacja programów hodowlanych Stosowanie certyfikowanego materiału siewnego Wyzwania dla wykrywania nieautoryzowanych GMO

27 Dziękuję!

Założenia kontroli plantacji produkcyjnych w kierunku wykrywania autoryzowanych i nieautoryzowanych GMO

Założenia kontroli plantacji produkcyjnych w kierunku wykrywania autoryzowanych i nieautoryzowanych GMO Założenia kontroli plantacji produkcyjnych w kierunku wykrywania autoryzowanych i nieautoryzowanych GMO Sławomir Sowa Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB, Radzików Radzików 14.12.2015 Wprowadzenie zakazów

Bardziej szczegółowo

Organizmy modyfikowane genetycznie

Organizmy modyfikowane genetycznie Organizmy modyfikowane genetycznie C o to jest G M O? Organizmy Modyfikowane Genetycznie GMO (z ang. Genetically Modified Organism) - Organizmy Transgeniczne - są to organizmy, które zawierają w swoim

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka stosowania GMO w środowisku jako element autoryzacji roślin GM do uprawy. Ewelina Żmijewska Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB Radzików

Ocena ryzyka stosowania GMO w środowisku jako element autoryzacji roślin GM do uprawy. Ewelina Żmijewska Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB Radzików Ocena ryzyka stosowania GMO w środowisku jako element autoryzacji roślin GM do uprawy Ewelina Żmijewska Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB Radzików Autoryzacja roślin GM w Europie Dyrektywa 2001/18 /WE

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kontroli rynku w zakresie genetycznie zmodyfikowanych organizmów

Wspieranie kontroli rynku w zakresie genetycznie zmodyfikowanych organizmów Wspieranie kontroli rynku w zakresie genetycznie zmodyfikowanych organizmów Program: Tworzenie naukowych podstaw postępu biologicznego i ochrona roślinnych zasobów genowych źródłem innowacji i wsparcia

Bardziej szczegółowo

Zakazy stosowania GMO w świetle prawa europejskiego i krajowego

Zakazy stosowania GMO w świetle prawa europejskiego i krajowego Zakazy stosowania GMO w świetle prawa europejskiego i krajowego Tomasz Zimny Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa Wykorzystanie GMO w uprawach na UE i na świecie Uprawy roślin GM w 2014 r. Na świecie Uprawiane

Bardziej szczegółowo

Modernizacja i aktualizacja metodyk analizy GMO oraz wydawanie opinii w

Modernizacja i aktualizacja metodyk analizy GMO oraz wydawanie opinii w Modernizacja i aktualizacja metodyk analizy GMO oraz wydawanie opinii w 2008-2013 Problem: Ocena wprowadzania do uprawy roślin GM Symbol tematu: 3-4-00-0-03 Zakład Biotechnologii i Cytogenetyki Roślin

Bardziej szczegółowo

Sieć GENET i ruch przeciwny GM w Europie

Sieć GENET i ruch przeciwny GM w Europie Konferencja nt. GMO w Warszawie 27 lutego 2009 r. GENET GMO W PORTUGALII Drugi co do wielkości w UE obszar uprawy kukurydzy Bt (MON 810) o łącznej powierzchni 4.800 ha. W 2008 roku zanotowano wzrost upraw

Bardziej szczegółowo

DECYZJE. (Jedynie tekst w języku niemieckim jest autentyczny) (Tekst mający znaczenie dla EOG)

DECYZJE. (Jedynie tekst w języku niemieckim jest autentyczny) (Tekst mający znaczenie dla EOG) L 199/16 26.7.2016 DECYZJE DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2016/1215 z dnia 22 lipca 2016 r. zezwalająca na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Współistnienie upraw roślinnych genetycznie zmodyfikowanych z uprawami konwencjonalnymi i ekologicznymi

Współistnienie upraw roślinnych genetycznie zmodyfikowanych z uprawami konwencjonalnymi i ekologicznymi Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa Cooperation Agency for Local Authorities Współistnienie upraw roślinnych genetycznie zmodyfikowanych z uprawami konwencjonalnymi i ekologicznymi Stan faktyczny,

Bardziej szczegółowo

Departament Hodowli i Ochrony Roślin. Ochrona upraw małoobszarowych a zrównoważone stosowanie środków ochrony roślin

Departament Hodowli i Ochrony Roślin. Ochrona upraw małoobszarowych a zrównoważone stosowanie środków ochrony roślin Departament Hodowli i Ochrony Roślin Ochrona upraw małoobszarowych a zrównoważone stosowanie środków ochrony roślin Dane statystyczne 2,3 mln gospodarstw rolnych, 1,5 mln gospodarstw > 1 ha prowadzących

Bardziej szczegółowo

Przewidywane procedury rejestracji i kontroli uprawy odmian transgenicznych w Polsce

Przewidywane procedury rejestracji i kontroli uprawy odmian transgenicznych w Polsce NR 221 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2002 EDWARD GACEK Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych, Słupia Wielka Przewidywane procedury rejestracji i kontroli uprawy odmian transgenicznych

Bardziej szczegółowo

Wykrywanie, identyfikacja i ilościowe oznaczanie GMO w materiale siewnym wyzwania analityczne i interpretacja wyników.

Wykrywanie, identyfikacja i ilościowe oznaczanie GMO w materiale siewnym wyzwania analityczne i interpretacja wyników. Wykrywanie, identyfikacja i ilościowe oznaczanie GMO w materiale siewnym wyzwania analityczne i interpretacja wyników. Sławomir Sowa, Magdalena Żurawska-Zajfert Laboratorium Kontroli GMO, Zakład Biotechnologii

Bardziej szczegółowo

Paweł Połanecki. Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne

Paweł Połanecki. Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne Paweł Połanecki Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne 1 Konflikt interesów wokół zastosowania technologii transgenicznych w rolnictwie naukowcy oraz instytucje eksperymentalno-przemysłowe

Bardziej szczegółowo

Ta uprawa się opłaca! Skąd wziąć nasiona soi?

Ta uprawa się opłaca! Skąd wziąć nasiona soi? .pl Ta uprawa się opłaca! Skąd wziąć nasiona soi? Autor: mgr inż. Dorota Kolasińska Data: 19 marca 2017 Coraz większe zainteresowanie konsumentów budzą produkty bez GMO. Aby zatem sprostać wymogom rynku,

Bardziej szczegółowo

Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO)

Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) Organizmy modyfikowane genetycznie Organizm zmodyfikowany genetycznie (międzynarodowy skrót: GMO Genetically Modified Organizm) to organizm o zmienionych cechach,

Bardziej szczegółowo

www.icppc.pl 34-146 Stryszów 156 Tel./fax. (033) 8797 114 E-mail: biuro@icppc.pl www.gmo.icppc

www.icppc.pl 34-146 Stryszów 156 Tel./fax. (033) 8797 114 E-mail: biuro@icppc.pl www.gmo.icppc www.icppc.pl 34-146 Stryszów 156 Tel./fax. (033) 8797 114 E-mail: biuro@icppc.pl www.gmo.icppc Międzynarodowa Koalicja dla Ochrony Polskiej Wsi International Coalition to Protect the Polish Countryside

Bardziej szczegółowo

Koalicja Wolna od GMO

Koalicja Wolna od GMO Polska wolna od GMO w świetle aktualnej sytuacji prawnej Czerwiec 2017 r. Regulacje prawne Unii Europejskiej oraz polskie ustawy dot. GMO niezgodne z Konstytucją RP Paweł Połanecki Koalicja Wolna od GMO

Bardziej szczegółowo

EKO i GMO z ekonomicznego punktu widzenia

EKO i GMO z ekonomicznego punktu widzenia Współistnienie produktów pochodzących z różnych systemów produkcji rolnej EKO i GMO z ekonomicznego punktu widzenia Dr Mariusz Maciejczak Wydział Nauk Ekonomicznych SGGW Projekt CO-EXTRA, www.coextra.eu

Bardziej szczegółowo

Możliwości substytucji genetycznie modyfikowanej soi krajowymi roślinami białkowymi w aspekcie bilansu paszowego

Możliwości substytucji genetycznie modyfikowanej soi krajowymi roślinami białkowymi w aspekcie bilansu paszowego Możliwości substytucji genetycznie modyfikowanej soi krajowymi roślinami białkowymi w aspekcie bilansu paszowego dr Piotr Szajner mgr Wiesław Dzwonkowski Zakład Badań Rynkowych IERiGŻ-PIB Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Obowiązujące aktualnie przepisy wspólnotowe z zakresu GMO regulują następujące zagadnienia:

Obowiązujące aktualnie przepisy wspólnotowe z zakresu GMO regulują następujące zagadnienia: wersja z uwzględnieniem uwag Rady Ministrów 03.04.2006 r. RAMOWE STANOWISKO POLSKI DOTYCZĄCE ORGANIZMÓW GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANYCH (GMO) Wprowadzenie Obowiązujące aktualnie przepisy wspólnotowe z zakresu

Bardziej szczegółowo

Produkcja biomasy a GMO

Produkcja biomasy a GMO Produkcja biomasy a GMO Adam Koryzna Stowarzyszenie Koalicja Na Rzecz Nowoczesnego Rolnictwa Opole, 22.10.2009 Koalicja Na Rzecz Nowoczesnego Rolnictwa Organizacja zrzeszająca producentów rolnych ZałoŜona

Bardziej szczegółowo

"Dlaczego NIE dla GMO w środowisku rolniczym" Prof. zw. dr hab. inż. Magdalena Jaworska

Dlaczego NIE dla GMO w środowisku rolniczym Prof. zw. dr hab. inż. Magdalena Jaworska "Dlaczego NIE dla GMO w środowisku rolniczym" Prof. zw. dr hab. inż. Magdalena Jaworska Kierownik Katedry Ochrony Środowiska Rolniczego Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Ekspert EU Biotechnology in Agriculture

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWA PRODUKCJA ROŚLIN GM W ROKU 2006* WPROWADZENIE WZROST AREAŁU I ROZSZERZENIE UPRAW GM NA NOWE KRAJE

ŚWIATOWA PRODUKCJA ROŚLIN GM W ROKU 2006* WPROWADZENIE WZROST AREAŁU I ROZSZERZENIE UPRAW GM NA NOWE KRAJE Tom 56 2007 Numer 3 4 (276 277) Strony 247 253 Clive James Przewodniczący Rady Nadzorczej ISAAA International Service for the Acquisition of Agri-Biotech Application ŚWIATOWA PRODUKCJA ROŚLIN GM W ROKU

Bardziej szczegółowo

Organizm modyfikowany genetycznie, organizmy transgeniczne Konwencja o Różnorodności Biologicznej

Organizm modyfikowany genetycznie, organizmy transgeniczne Konwencja o Różnorodności Biologicznej warto wiedzieć Organizm modyfikowany genetycznie, w skrócie GMO (z ang. Genetically Modified Organism), to organizm inny niż organizm człowieka, w którym materiał genetyczny został zmieniony w sposób niezachodzący

Bardziej szczegółowo

Działania prowadzone w ramach zadania

Działania prowadzone w ramach zadania ZAD. 7.1 ANALIZA FUNKCJONOWANIA RYNKU NASIENNEGO ORAZ TWORZENIE SYSTEMÓW INFORMACJI WSPIERAJĄCYCH PODEJMOWANIE STRATEGICZNYCH DECYZJI W SEKTORZE HODOWLANO NASIENNYM ROŚLIN UPRAWNYCH. PW Ulepszanie Roślin

Bardziej szczegółowo

Metody wykrywania genetycznie zmodyfikowanych organizmów

Metody wykrywania genetycznie zmodyfikowanych organizmów Metody wykrywania genetycznie zmodyfikowanych organizmów Katarzyna Grelewska- Nowotko Laboratorium Kontroli GMO Zakład Biotechnologii i Cytogenetyki Roślin IHAR- PIB Rośliny genetycznie zmodyfikowane:

Bardziej szczegółowo

Uprawa roślin na świecie. Zboża. Pszenica 2016-01-27. Rodzaje roślin uprawnych ze względu na przeznaczenie:

Uprawa roślin na świecie. Zboża. Pszenica 2016-01-27. Rodzaje roślin uprawnych ze względu na przeznaczenie: Uprawa roślin na świecie Rodzaje roślin uprawnych ze względu na przeznaczenie: Żywieniowe (alimentacyjne) Paszowe (pastewne) Przemysłowe Używki Zboża Kolejność malejąca głównych zbóż według powierzchni

Bardziej szczegółowo

Wykrywanie, identyfikacja i ilościowe oznaczanie GMO w materiale siewnym wyzwania analityczne i interpretacja wyników.

Wykrywanie, identyfikacja i ilościowe oznaczanie GMO w materiale siewnym wyzwania analityczne i interpretacja wyników. Wykrywanie, identyfikacja i ilościowe oznaczanie GMO w materiale siewnym wyzwania analityczne i interpretacja wyników. Magdalena Żurawska-Zajfert Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB Testowanie partii nasion

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT PSZENICA

PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT PSZENICA LUTY 2013 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT W lutowym raporcie Amerykańskiego Departamentu Rolnego (USDA): pszenicy w sezonie 2012/13 prognozowana jest na 6523,6 mln ton. W sezonie 2011/12 produkcja została oszacowana

Bardziej szczegółowo

Rejestr zamierzonego uwolnienia GMO

Rejestr zamierzonego uwolnienia GMO Rejestr zamierzonego uwolnienia GMO Sygnatura wpisu Status 02-13/2014 2014-07-23 Wydano 02-12/2013 2013-07-15 Wydano 2-09/ 2013-01-21 Wydano 02-11/2012 2012-01-21 Wydano 2014-07-23 Zamierzone uwolnienie

Bardziej szczegółowo

Opłacalność produkcji trzody chlewnej w kraju na tle krajów UE i możliwości jej poprawy

Opłacalność produkcji trzody chlewnej w kraju na tle krajów UE i możliwości jej poprawy XX Międzynarodowe Targi Ferma Świń i Drobiu Łódź 17-19.02.2017 Opłacalność produkcji trzody chlewnej w kraju na tle krajów UE i możliwości jej poprawy Marian Kamyczek Instytut Zootechniki PIB Zakład Doświadczalny

Bardziej szczegółowo

GMO trzy kolory; biotechnologia podstawą biogospodarki przyszłości. Senat RP Warszawa,

GMO trzy kolory; biotechnologia podstawą biogospodarki przyszłości. Senat RP Warszawa, GMO trzy kolory; biotechnologia podstawą biogospodarki przyszłości Senat RP Warszawa, 15.02.2007 DZIAŁY GOSPODARKI GMO TRZY KOLORY agrobiotech = zielona biotech przemysł = biała biotech zdrowie = czerwona

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad stosowaniem materiału siewnego (uprawą odmian GMO)

Nadzór nad stosowaniem materiału siewnego (uprawą odmian GMO) Nadzór nad stosowaniem materiału siewnego (uprawą odmian GMO) nowa ustawa o nasiennictwie nowe zadanie dla Inspekcji Tadeusz Kłos Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa Zgodnie z art. 78 oraz art.

Bardziej szczegółowo

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku zbóż w Polsce i UE

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku zbóż w Polsce i UE Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku zbóż w Polsce i UE Jacek Bąkowski Dyrektor Biura Analiz i Programowania ARR 18 kwietnia 2008 r. 1 Użytkowanie gruntów w Polsce użytki rolne 51,8% pozostałe grunty

Bardziej szczegółowo

Stanowisko. Sejmiku Województwa Kujawsko Pomorskiego z dnia 28 lutego 2005 r.

Stanowisko. Sejmiku Województwa Kujawsko Pomorskiego z dnia 28 lutego 2005 r. Stanowisko Sejmiku Województwa Kujawsko Pomorskiego z dnia 28 lutego 2005 r. w sprawie ogłoszenia obszaru Województwa Kujawsko Pomorskiego strefą wolną od upraw genetycznie zmodyfikowanych organizmów (GMO)

Bardziej szczegółowo

Nowa propozycja Komisji Europejskiej w sprawie GMO. Państwa członkowskie w pełni odpowiedzialne za uprawy GMO na swoim terytorium

Nowa propozycja Komisji Europejskiej w sprawie GMO. Państwa członkowskie w pełni odpowiedzialne za uprawy GMO na swoim terytorium Bruksela, dnia 16 lipca 2010 r. Sprawozdanie nr 51/2010 Nowa propozycja Komisji Europejskiej w sprawie GMO Państwa członkowskie w pełni odpowiedzialne za uprawy GMO na swoim terytorium W dniu 13 lipca

Bardziej szczegółowo

Transgeniczny rzepak na tle innych gatunków roślin modyfikowanych genetycznie

Transgeniczny rzepak na tle innych gatunków roślin modyfikowanych genetycznie Tom XXI Rośliny Oleiste 2000 SGGW w Warszawie, Katedra Genetyki, Hodowli i Biotechnologii Roślin Transgeniczny rzepak na tle innych gatunków roślin modyfikowanych genetycznie Transgenic oilseed rape as

Bardziej szczegółowo

Pałac Prezydenta Rzeczypospolitej Polski

Pałac Prezydenta Rzeczypospolitej Polski Pałac Prezydenta Rzeczypospolitej Polski Forum debaty Publicznej Organizmy zmodyfikowane genetycznie Koniecznośd czy wybór? Szansa czy zagrożenie? Tadeusz Szymaoczak Warszawa 08 luty 2012 rok Fakty ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

KOALICJA POLSKA WOLNA OD GMO ul. Chłodna 48/153 00-872 Warszawa http://www.polska-wolna-od-gmo.org

KOALICJA POLSKA WOLNA OD GMO ul. Chłodna 48/153 00-872 Warszawa http://www.polska-wolna-od-gmo.org KOALICJA POLSKA WOLNA OD GMO ul. Chłodna 48/153 00-872 Warszawa http://www.polska-wolna-od-gmo.org Wrocław, 4.09.2011 r. Ministerstwo Środowiska Departament Ochrony Przyrody pok. 366 ul. Wawelska 52/54

Bardziej szczegółowo

Żniwa na świecie - kiedy zbiory w różnych częściach świata?

Żniwa na świecie - kiedy zbiory w różnych częściach świata? .pl https://www..pl Żniwa na świecie - kiedy zbiory w różnych częściach świata? Autor: Karol Bogacz Data: 16 lipca 2017 W Polsce żniwa zbożowe trwają w lipcu i sierpniu. Kukurydzę kosimy od września do

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD NASIENNICTWA I NASIONOZNAWSTWA. Radzików, Błonie RYNEK NASION 2010

ZAKŁAD NASIENNICTWA I NASIONOZNAWSTWA. Radzików, Błonie RYNEK NASION 2010 INSTYTUT HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY ZAKŁAD NASIENNICTWA I NASIONOZNAWSTWA PRACOWNIA EKONOMIKI NASIENNICTWA I HODOWLI ROŚLIN Radzików, 05-870 Błonie RYNEK NASION 2010 Raport

Bardziej szczegółowo

Jak uchronić pola przed GMO

Jak uchronić pola przed GMO Jak uchronić pola przed GMO Przeczytaj ten apel, aby wiedzieć dlaczego to takie ważne. Badania naukowe o szkodliwości GMO spowodowały, że już 10 krajów Europy i wiele na świecie zakazało upraw takich roślin.

Bardziej szczegółowo

Współistnienie z GMO strategicznym wyzwaniem rozwoju rynku żywności ekologicznej

Współistnienie z GMO strategicznym wyzwaniem rozwoju rynku żywności ekologicznej Współistnienie z GMO strategicznym wyzwaniem rozwoju rynku żywności ekologicznej Mariusz Maciejczak Wydział Nauk Ekonomicznych SGGW Projekt: Rozwój klastra Dolina Ekologicznej Żywności Beneficjent: Instytut

Bardziej szczegółowo

GMO w pigułce oraz genetycznie zmodyfikowane uprawy na świecie. Janusz Zimny, Sławomir Sowa, Zakład Biotechnologii i Cytogenetyki Roślin IHAR 2015

GMO w pigułce oraz genetycznie zmodyfikowane uprawy na świecie. Janusz Zimny, Sławomir Sowa, Zakład Biotechnologii i Cytogenetyki Roślin IHAR 2015 GMO w pigułce oraz genetycznie zmodyfikowane uprawy na świecie Janusz Zimny, Sławomir Sowa, Zakład Biotechnologii i Cytogenetyki Roślin IHAR 2015 Człowiek przeniósł gatunki z ich naturalnych siedlisk We

Bardziej szczegółowo

KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. ZDROWIA I KONSUMENTÓW

KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. ZDROWIA I KONSUMENTÓW Ref. Ares(2013)2574196-04/07/2013 KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. ZDROWIA I KONSUMENTÓW Dyrekcja F - Biuro ds. Żywności i Weterynarii DG(SANCO) 2013-6819 - MR FINAL KOŃCOWE SPRAWOZDANIE Z AUDYTU

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PAŃSTWA WZGLĘDEM GMO I JEJ WPŁYW NA POTENCJAŁ OBSZARÓW WIEJSKICH GOVERNMENT GMO POLICY AND ITS IMPACT ON RURAL AREAS.

POLITYKA PAŃSTWA WZGLĘDEM GMO I JEJ WPŁYW NA POTENCJAŁ OBSZARÓW WIEJSKICH GOVERNMENT GMO POLICY AND ITS IMPACT ON RURAL AREAS. Polityka państwa względem GMO i jej wpływ na potencjał obszarów wiejskich STOWARZYSZENIE EKONOMISTÓW ROLNICTWA I AGROBIZNESU Roczniki Naukowe tom XIV zeszyt 5 75 Krzysztof Hryszko Instytut Ekonomiki Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO PASZ W ASPEKCIE USTAWY O PASZACH. Olga Michalik-Rutkowska Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii w MRiRW

BEZPIECZEŃSTWO PASZ W ASPEKCIE USTAWY O PASZACH. Olga Michalik-Rutkowska Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii w MRiRW BEZPIECZEŃSTWO PASZ W ASPEKCIE USTAWY O PASZACH Olga Michalik-Rutkowska Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii w MRiRW 1 . USTAWA O PASZACH Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. 2014

Bardziej szczegółowo

PSZENŻYTO JARE WYNIKI DOŚWIADCZEŃ

PSZENŻYTO JARE WYNIKI DOŚWIADCZEŃ PSZENŻYTO JARE WYNIKI DOŚWIADCZEŃ Uwagi ogólne i omówienie wyników Pszenżyto jare jest zbożem o stosunkowo mniejszym znaczeniu. Według GUS w strukturze zasiewów w 2013 powierzchnia uprawy pszenżyta wynosiła

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ROZWOJU I NAUKOWEGO WSPARCIA HODOWLI, UPRAWY I PRODUKCJI KUKURYDZY W POLSCE

HISTORIA ROZWOJU I NAUKOWEGO WSPARCIA HODOWLI, UPRAWY I PRODUKCJI KUKURYDZY W POLSCE NAUKA Prof. dr hab. Edward Arseniuk Dr Tadeusz Oleksiak Dyrektor Instytutu Adiunkt, specjalista Przewodniczący Rady Ekspertów ds. ekonomiki hodowli Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych Instytut

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD NASIENNICTWA I NASIONOZNAWSTWA. Radzików, Błonie RYNEK NASION 2011

ZAKŁAD NASIENNICTWA I NASIONOZNAWSTWA. Radzików, Błonie RYNEK NASION 2011 INSTYTUT HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY ZAKŁAD NASIENNICTWA I NASIONOZNAWSTWA PRACOWNIA EKONOMIKI NASIENNICTWA I HODOWLI ROŚLIN Radzików, 05-870 Błonie RYNEK NASION 2011 Raport

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXV/419/06 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 6 lutego 2006 roku

Uchwała Nr XXXV/419/06 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 6 lutego 2006 roku Uchwała Nr XXXV/419/06 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 6 lutego 2006 roku w sprawie przyjęcia stanowiska Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego dotyczącego produkcji rolnej wolnej od organizmów

Bardziej szczegółowo

Typy rolnictwa TYPY ROLNICTWA według przeznaczenia produkcji rolniczej. TYPY ROLNICTWA według poziomu nowoczesności

Typy rolnictwa TYPY ROLNICTWA według przeznaczenia produkcji rolniczej. TYPY ROLNICTWA według poziomu nowoczesności TYPY ROLNICTWA według przeznaczenia produkcji rolniczej Typy rolnictwa Poziom rozszerzony SAMOZAOPATRZENIOWE produkcja rolnicza na potrzeby rolnika i jego rodziny. Charakteryzuje się niewielką produktywnością,

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu upraw transgenicznych na produkcję roślinną oraz rolnictwo ekologiczne i konwencjonalne

Ocena wpływu upraw transgenicznych na produkcję roślinną oraz rolnictwo ekologiczne i konwencjonalne Ocena wpływu upraw transgenicznych na produkcję roślinną oraz rolnictwo ekologiczne i konwencjonalne Problem: Ulepszanie Roślin dla Zrównoważonych AgroEkoSystemów,Wysokiej Jakości Żywności i Produkcji

Bardziej szczegółowo

Warunki rozwoju rolnictwa. Czynniki wpływające na rolnictwo

Warunki rozwoju rolnictwa. Czynniki wpływające na rolnictwo Warunki rozwoju rolnictwa Czynniki wpływające na rolnictwo PRZYRODNICZE WARUNKI KLIMATYCZNE UKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNI GLEBY STOSUNKI WODNE POZAPRZYRODNICZE WŁASNOŚĆ ZIEMI WIELKOŚĆ GOSPODARSTW POZIOM MECHANIZACJI

Bardziej szczegółowo

EKONOMICZNE I RYNKOWE ASPEKTY WSPÓŁISTNIENIA PRODUKTÓW MODYFIKOWANYCH GENETYCZNIE I NIEZMIENIONYCH W ŁAŃCUCHACH DYSTRYBUCJI ŻYWNOŚCI I PASZ

EKONOMICZNE I RYNKOWE ASPEKTY WSPÓŁISTNIENIA PRODUKTÓW MODYFIKOWANYCH GENETYCZNIE I NIEZMIENIONYCH W ŁAŃCUCHACH DYSTRYBUCJI ŻYWNOŚCI I PASZ MARIUSZ MACIEJCZAK Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego Warszawa EKONOMICZNE I RYNKOWE ASPEKTY WSPÓŁISTNIENIA PRODUKTÓW MODYFIKOWANYCH GENETYCZNIE I NIEZMIENIONYCH W ŁAŃCUCHACH DYSTRYBUCJI ŻYWNOŚCI I

Bardziej szczegółowo

wyrok, w którym orzekł, że Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 31 ust. 3 lit. b) tej dyrektywy.

wyrok, w którym orzekł, że Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 31 ust. 3 lit. b) tej dyrektywy. UZASADNIENIE Projekt ustawy o zmianie ustawy o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz niektórych innych ustaw dokonuje nowelizacji obowiązującej obecnie ustawy z dnia 22 czerwca

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność w produkcji zbóŝ na świecie wybrane elementy

Konkurencyjność w produkcji zbóŝ na świecie wybrane elementy Konkurencyjność w produkcji zbóŝ na świecie wybrane elementy Dr inż. Paweł Boczar Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Dr Yelto Zimmer Institute of Farm Economics von Thünen Institute, Braunschweig Pułtusk

Bardziej szczegółowo

2 Dopilnować, by w przypadku dużych ilości żywności pobieranie próbek przeprowadzono zgodnie z rozdziałem IV 2.1 zalecenia 2004/787/WE

2 Dopilnować, by w przypadku dużych ilości żywności pobieranie próbek przeprowadzono zgodnie z rozdziałem IV 2.1 zalecenia 2004/787/WE Action Plan received from the Competent Authority, 22/5/2013 Ref. Ares(2013)318070-11/03/2013 ANNEX Response of the Competent Authorities of Poland to the recommendations of Report ref. DG(SANCO)/2013-6819-MR

Bardziej szczegółowo

Jakie są dotychczasowe efekty prac Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w zakresie Genetycznie Modyfikowanych Organizmów (GMO)?

Jakie są dotychczasowe efekty prac Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w zakresie Genetycznie Modyfikowanych Organizmów (GMO)? Jakie są dotychczasowe efekty prac Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w zakresie Genetycznie Modyfikowanych Organizmów (GMO)? W latach 2000-2007 kwestie związane z GMO omawiane były na forum, powołanej

Bardziej szczegółowo

12/06/2013. Copa europejscy rolnicy Zrzesza 60 europejskich organizacji rolniczych

12/06/2013. Copa europejscy rolnicy Zrzesza 60 europejskich organizacji rolniczych DIS(13)4473 Utrzymanie rentowności w niepewnych czasach Wiktor Szmulewicz, Wiceprzewodniczący Copa, 6 czerwca 2013 r. Czym są Copa i Cogeca? Copa europejscy rolnicy Zrzesza 60 europejskich organizacji

Bardziej szczegółowo

Uprawa roślin na świecie. Uprawa zbóż. Uprawa zbóż zbiory na świecie. Zbiory zbóż na 1 mieszkańca. Uprawa zbóż główni producenci

Uprawa roślin na świecie. Uprawa zbóż. Uprawa zbóż zbiory na świecie. Zbiory zbóż na 1 mieszkańca. Uprawa zbóż główni producenci Uprawa roślin na świecie Poziom rozszerzony Rodzaje roślin uprawnych ze względu na przeznaczenie: Żywieniowe (alimentacyjne) Paszowe (pastewne) Przemysłowe Używki Uprawa zbóż Zboża to najczęściej uprawiane

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Handlowców, Przetwórców Zbóż i Producentów Pasz UWARUNKOWANIA EKONOMICZNE I PRAWNE W POLSCE

Izba Gospodarcza Handlowców, Przetwórców Zbóż i Producentów Pasz UWARUNKOWANIA EKONOMICZNE I PRAWNE W POLSCE Izba Gospodarcza Handlowców, Przetwórców Zbóż i Producentów Pasz Raport ROŚLINY GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANE UWARUNKOWANIA EKONOMICZNE I PRAWNE W POLSCE Autorzy: doc. dr hab. J. Seremak-Bulge mgr inż. K.

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO

PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO Tom 13 (XXVIII) Zeszyt 3 Wydawnictwo SGGW Warszawa 2013 Jerzy Rembeza 1 Instytut Hodowli i Aklimatyzacji

Bardziej szczegółowo

ORGANIZMY GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANE, ZA I PRZECIW

ORGANIZMY GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANE, ZA I PRZECIW BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLI, 2008, 3, str. 197 201 Agata Tyczewska, Tomasz Twardowski ORGANIZMY GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANE, ZA I PRZECIW Zespół Biosyntezy Białka Instytutu Chemii Bioorganicznej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Suwerenność żywieniowa

Suwerenność żywieniowa Suwerenność żywieniowa Żyjemy w okresie kiedy wytwarzana obecnie żywność teoretycznie, powinna w całości zaspokajać potrzeby ludzi, a potencjał produkcyjny jest tak duży, że moglibyśmy wyżywić ich drugie

Bardziej szczegółowo

Nasiennictwo. Tom I. Spis treści

Nasiennictwo. Tom I. Spis treści Nasiennictwo. Tom I Spis treści PRZEDMOWA 1. ŚWIATOWY PRZEMYSŁ NASIENNY 1.1. ZNACZENIE MATERIAŁU SIEWNEGO 1.2. PRZEMYSŁ NASIENNY 1.3. ŹRÓDŁA WSPIERANIA ROZWOJU PRZEMYSŁU NASIENNEGO 1.4. MIĘDZYNARODOWY

Bardziej szczegółowo

Odmiany genetycznie modyfikowane - przewodnik kieszonkowy

Odmiany genetycznie modyfikowane - przewodnik kieszonkowy Odmiany genetycznie modyfikowane - przewodnik kieszonkowy WSTĘP Wstęp W nadchodzących latach rolnictwo czekają poważne wyzwania szybki wzrost populacji na świecie, skutkuje rosnącym zapotrzebowaniem

Bardziej szczegółowo

GENETYCZNE MODYFIKACJE JAKO CZYNNIK ZAGROŻEŃ I SZANS WE WSPÓŁCZESNYM ŚWIECIE

GENETYCZNE MODYFIKACJE JAKO CZYNNIK ZAGROŻEŃ I SZANS WE WSPÓŁCZESNYM ŚWIECIE Grażyna GAJDEK PRZEGLĄD GEOPOLITYCZNY 2013, T. 6 GENETYCZNE MODYFIKACJE JAKO CZYNNIK ZAGROŻEŃ I SZANS WE WSPÓŁCZESNYM ŚWIECIE 1. Wstęp Rośliny i zwierzęta wykorzystywane przez człowieka ulegały przez stulecia

Bardziej szczegółowo

LUTY 2014 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT

LUTY 2014 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT LUTY 2014 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT W lutowym raporcie Amerykańskiego Departamentu Rolnego (USDA): pszenicy w sezonie 2013/14 prognozowana jest na 711,9 mln ton. W sezonie 2012/13 produkcja została oszacowana

Bardziej szczegółowo

co pozwala im lepiej wykorzystywać wodę i składniki pokarmowe. Cena materiału siewnego takich odmian jest niestety wyższa.

co pozwala im lepiej wykorzystywać wodę i składniki pokarmowe. Cena materiału siewnego takich odmian jest niestety wyższa. uprawa 33 Szesnaście nowości COBORU. Nowe odmiany rzepaku ozimego Przy stałym wzroście udziału zbóż w płodozmianie, osiągającym w niektórych rejonach nawet 80%, rzepak bywa jedyną alternatywą dla zmianowania.

Bardziej szczegółowo

WRZESIEŃ 2013 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT

WRZESIEŃ 2013 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT WRZESIEŃ 2013 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT We wrześniowym raporcie Amerykańskiego Departamentu Rolnego (USDA): Produkcja pszenicy w sezonie 2013/14 prognozowana jest na 708,9 mln ton. W sezonie 2012/13 produkcja

Bardziej szczegółowo

Światowa produkcja ziemniaka: prognozy są dobre!

Światowa produkcja ziemniaka: prognozy są dobre! .pl https://www..pl Światowa produkcja ziemniaka: prognozy są dobre! Autor: Ewa Ploplis Data: 2 grudnia 2016 Zwiększa się produkcja ziemniaka na świecie. Prognozy na najbliższe lata globalnej produkcji

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej Akademia Finansów Polskie Towarzystwo Współpracy z Klubem Rzymskim Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej dr Konrad Prandecki kprand@interia.pl Plan wystąpienia Znaczenie energii we

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE BRANŻY RECYKLINGU METALI DLA POLSKIEJ GOSPODARKI.

ZNACZENIE BRANŻY RECYKLINGU METALI DLA POLSKIEJ GOSPODARKI. ZNACZENIE BRANŻY RECYKLINGU METALI DLA POLSKIEJ GOSPODARKI. KOMISJA GOSPODARKI NARODOWEJ SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 18 grudnia 2012 roku Agenda Recyklingu metali na świecie Recyklingu metali w Polsce

Bardziej szczegółowo

TYDZIEŃ 44/2016 (31 PAŹDZIERNIKA - 6 LISTOPADA 2016)

TYDZIEŃ 44/2016 (31 PAŹDZIERNIKA - 6 LISTOPADA 2016) Strona 1 z 5 Sparks Polska Od: "Sparks Polska" Wysłano: 2 listopada 2016 01:34 Temat: Raport pogodowy Sparks Polska i kondycja upraw w Polsce i na świecie - 44/2016 TYDZIEŃ 44/2016

Bardziej szczegółowo

Oil Express nr 31-II, 9 marca 2015 r.

Oil Express nr 31-II, 9 marca 2015 r. r. Globalna podaż rzepaku w sezonie 2014/15 W bieżącym sezonie 2014/15 prognozy globalnej produkcji rzepaku z końca lutego br. wzrosły o 0,7 mln ton (wobec stycznia br.), ale wobec poprzedniego sezonu

Bardziej szczegółowo

RYNEK ROŚLIN OLEISTYCH

RYNEK ROŚLIN OLEISTYCH MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ Podstawa prawna : Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 42, poz. 471

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Podstawowym używanym w Polsce pierwotnym nośnikiem energii jest: a) ropa naftowa

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny Polski w 2012 roku

Handel zagraniczny Polski w 2012 roku Handel zagraniczny Polski w 2012 roku JANUSZ PIECHOCIŃSKI Luty 2013 Obroty towarowe Polski z zagranicą w latach 2000-2013 mld EUR 160 Redukcja deficytu w latach 2008-2012 o ponad 60%, tj. o 16,5 mld EUR.

Bardziej szczegółowo

Koegzystencja różnych typów rzepaku ozimego (Brassica napus L. var. oleifera Metzger.)

Koegzystencja różnych typów rzepaku ozimego (Brassica napus L. var. oleifera Metzger.) Koegzystencja różnych typów rzepaku ozimego (Brassica napus L. var. oleifera Metzger.) Alina Liersch, Wiesława Popławska Zakład Genetyki i Hodowli Roślin Oleistych IHAR-PIB w Poznaniu, 11.03.2016 Pojawienie

Bardziej szczegółowo

Christoph Then / Matthias Stolze

Christoph Then / Matthias Stolze D O S S I E R Międzynarodowa Federacja Rolnictwa Ekologicznego, Grupa UE Ekonomiczne skutki wprowadzenia znakowania progów przypadkowej obecności organizmów modyfikowanych genetycznie w nasionach konwencjonalnych

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Prawne instrumenty ochrony środowiska. Wydział Prawa i Administracji UMCS w Lublinie

Studia podyplomowe Prawne instrumenty ochrony środowiska. Wydział Prawa i Administracji UMCS w Lublinie Studia podyplomowe Prawne instrumenty ochrony środowiska Wydział Prawa i Administracji UMCS w Lublinie ORGANIZMY I MIKROORGANIZMY GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANE rolnictwo żywność handel międzynarodowy przemysł

Bardziej szczegółowo

Podjęte środki, zabezpieczenia i działania w zapewnieniu dostawy materiału siewnego na najbliższe zasiewy przez przemysł nasienny

Podjęte środki, zabezpieczenia i działania w zapewnieniu dostawy materiału siewnego na najbliższe zasiewy przez przemysł nasienny Podjęte środki, zabezpieczenia i działania w zapewnieniu dostawy materiału siewnego na najbliższe zasiewy przez przemysł nasienny Grzegorz Piechowiak Przewodniczący Zarządu Komitetu Firm Nasiennych PIN

Bardziej szczegółowo

Podstawy biogospodarki. Wykład 2

Podstawy biogospodarki. Wykład 2 Podstawy biogospodarki Wykład 2 Prowadzący: Krzysztof Makowski Kierunek Wyróżniony przez PKA Biogospodarka Kierunek Wyróżniony przez PKA Krzysztof Makowski Zagadnienia Kierunek Wyróżniony przez PKA Definicja

Bardziej szczegółowo

Christoph Then / Matthias Stolze

Christoph Then / Matthias Stolze DOSSIER Międzynarodowa Federacja Rolnictwa Ekologicznego, Grupa UE Ekonomiczne skutki wprowadzenia znakowania progów przypadkowej obecności organizmów modyfikowanych genetycznie w nasionach konwencjonalnych

Bardziej szczegółowo

RAPORT RYNKOWY ZBOŻA I OLEISTE POLSKA - UE - ŚWIAT

RAPORT RYNKOWY ZBOŻA I OLEISTE POLSKA - UE - ŚWIAT 1 26/2016 (19-31.XII.2016) RAPORT RYNKOWY ZBOŻA I OLEISTE POLSKA - UE - ŚWIAT POLSKA Ostatnie dni nie przynoszą większych zmian na krajowym rynku zbożowym. W wielu regionach kraju rynkowa podaż ziarna

Bardziej szczegółowo

Będzie zakaz stosowania pasz GMO w żywieniu bydła?

Będzie zakaz stosowania pasz GMO w żywieniu bydła? .pl https://www..pl Będzie zakaz stosowania pasz GMO w żywieniu bydła? Autor: mgr inż. Dorota Kolasińska Data: 3 kwietnia 2017 Stosowanie pasz GMO w żywieniu wszystkich zwierząt gospodarskich będzie możliwe

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1.6 Denise F. Dostatny, Roman Warzecha, Monika Żurek

Zadanie 1.6 Denise F. Dostatny, Roman Warzecha, Monika Żurek Poszerzanie różnorodności gatunków i odmian roślin rolniczych i zielarskich na obszarach wiejskich oraz podnoszenie świadomości społeczeństwa w zakresie znaczenia roślinnych zasobów genowych. Zadanie 1.6

Bardziej szczegółowo

Trudna droga do zgodności

Trudna droga do zgodności Trudna droga do zgodności Starania na rzecz etycznego wzrostu 13. Światowe Badanie Nadużyć Gospodarczych czerwiec 2014 Spis treści Nadużycia i korupcja problem maleje? Nieetyczne zachowania mają się dobrze

Bardziej szczegółowo

VIII Owies. Tabela 41. Owies badane odmiany w 2012 roku. Rok wpisania do

VIII Owies. Tabela 41. Owies badane odmiany w 2012 roku. Rok wpisania do VIII Owies W przeciwieństwie do jęczmienia jarego, w krajowym rejestrze dominują odmiany rodzimej hodowli i są to w ponad 90% odmiany żółtoziarniste, jedna odmiana jest brązowoziarnista natomiast pięć

Bardziej szczegółowo

Postęp hodowlany i jego wykorzystanie w polskim nasiennictwie. Tadeusz Oleksiak, Edward Arseniuk IHAR- PIB Radzików, Anna Kraśniewska PIORiN

Postęp hodowlany i jego wykorzystanie w polskim nasiennictwie. Tadeusz Oleksiak, Edward Arseniuk IHAR- PIB Radzików, Anna Kraśniewska PIORiN Postęp hodowlany i jego wykorzystanie w polskim nasiennictwie Tadeusz Oleksiak, Edward Arseniuk IHAR- PIB Radzików, Anna Kraśniewska PIORiN Przyczyny rosnącego znaczenia hodowli Rosnąca liczba mieszkańców

Bardziej szczegółowo

O rolnictwie ekologicznym

O rolnictwie ekologicznym O rolnictwie ekologicznym Limanowa 23.02.2016 Ewa Smuk Stratenwerth Stowarzyszenie ZIARNO Co to jest rolnictwo ekologiczne? całościowy system gospodarowania, wspierający różnorodność biologiczną, cykle

Bardziej szczegółowo

PEŁNOMOCNICTWO HODOWCÓW

PEŁNOMOCNICTWO HODOWCÓW Leszno, styczeń 2012 SPIS TREŚCI PEŁNOMOCNICTWO HODOWCÓW Niżej wymienione osoby prawne, którym przysługuje wyłączne prawo do odmian roślin, będące zarazem wspólnikami Agencji Nasiennej Sp. z o.o., z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne uwarunkowania rozwoju produkcji, oraz systemu obrotu roślin strączkowych na cele paszowe, jako czynnik bezpieczeństwa żywnościowego kraju

Ekonomiczne uwarunkowania rozwoju produkcji, oraz systemu obrotu roślin strączkowych na cele paszowe, jako czynnik bezpieczeństwa żywnościowego kraju Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Zakład Rynków Finansowych i Towarowych w Gospodarce Żywnościowej Ekonomiczne uwarunkowania rozwoju produkcji, oraz systemu obrotu roślin strączkowych na cele paszowe,

Bardziej szczegółowo

PSZENŻYTO JARE WYNIKI DOŚWIADCZEŃ

PSZENŻYTO JARE WYNIKI DOŚWIADCZEŃ PSZENŻYTO JARE WYNIKI DOŚWIADCZEŃ Uwagi ogólne i omówienie wyników Pszenżyto jare jest zbożem o stosunkowo mniejszym znaczeniu. Według GUS w strukturze zasiewów w 2015roku powierzchnia uprawy pszenżyta

Bardziej szczegółowo

Haskap w Kanadzie relacje z wizyty w prowincji Saskatchewan w 2015 roku. Stanisław Pluta Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach

Haskap w Kanadzie relacje z wizyty w prowincji Saskatchewan w 2015 roku. Stanisław Pluta Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach Haskap w Kanadzie relacje z wizyty w prowincji Saskatchewan w 2015 roku. Stanisław Pluta Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach Haskap Haskap lub Haskap Berry używana jest powszechnie w Ameryce Północnej

Bardziej szczegółowo

Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie

Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Hodowli i Ochrony Roślin Dorota Nowosielska (dorota.nowosielska@minrol.gov.pl; tel. (022)

Bardziej szczegółowo

DR ŻANETA PACUD Zdolność patentowa roślin

DR ŻANETA PACUD Zdolność patentowa roślin DR ŻANETA PACUD Zdolność patentowa roślin czyli rzecz o brokułach i pomidorach Sposoby ochrony prawnej roślin wprowadzenie Ochrona prawna odmian roślin - Międzynarodowa konwencja o ochronie nowych odmian

Bardziej szczegółowo

UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE

UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE Bioenergia w krajach Europy Centralnej, uprawy energetyczne. Dr Hanna Bartoszewicz-Burczy, Instytut Energetyki 23 kwietnia 2015 r., SGGW 1. Źródła

Bardziej szczegółowo

RAPORT RYNKOWY ZBOŻA I OLEISTE POLSKA - UE - ŚWIAT

RAPORT RYNKOWY ZBOŻA I OLEISTE POLSKA - UE - ŚWIAT 1 19/2016 (12-25..IX.2016) RAPORT RYNKOWY ZBOŻA I OLEISTE POLSKA - UE - ŚWIAT POLSKA W kraju trwają zbiory kukurydzy uprawianej na kiszonkę. Prognozowana na kolejne dni września słoneczna, sucha i ciepła

Bardziej szczegółowo