Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO)"

Transkrypt

1 Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO)

2 Organizmy modyfikowane genetycznie Organizm zmodyfikowany genetycznie (międzynarodowy skrót: GMO Genetically Modified Organizm) to organizm o zmienionych cechach, który powstaje poprzez wprowadzenie do jego DNA genu innego organizmu. Metoda ta pozwala stworzyć m.in. ulepszoną genetycznie żywność, nazywaną żywnością modyfikowaną genetycznie lub żywnością transgeniczną.

3 Przykłady roślin GMO

4 Pomidor FlavrSavr Charakteryzuje się spowolnionym mięknięciem skórki, co wydłuża o kilka tygodni jego przydatność do spożycia. Był on pierwszą wprowadzoną na rynek rośliną modyfikowaną genetycznie, został wprowadzony w 1994 r. na rynek USA.

5 Pomidor FlavrSavr Zwiększona zawartość pektyn w skórce owoców. Opóźnione dojrzewanie owoców. Wydłużona przydatność do spożycia.

6 Ziemniak odporny na szkodniki Dzięki wzbogaceniu tych roślin o gen kodujący białko, które jest toksyczne dla stonki i innych owadów, wszystkie części ziemniaka stają się dla nich śmiertelnie trujące, jednocześnie nie będąc toksycznymi dla ssaków, gdyż w ciągu 30 sekund jest ono rozkładane w ich organiźmie. Inne tego typu rośliny to bawełna, kapusta, pomidory oraz kukurydza.

7 Rośliny odporne na szkodniki Ich uprawa pozwala zredukować ilość używanych środków ochrony roślin, co zmniejsza nakłady finansowe rolnika i pozwala wyeliminować szkodliwe chemikalia ze środowiska.

8 Nadanie odporności roślinie na działanie herbicydu pozwala na jego stosowanie, bez obawy o zniszczenia uprawianej rośliny. Modyfikowana roślina posiada albo zupełnie nowe, albo dodatkowe kopie obecnego już w niej genu, który odpowiedzialny jest za wytwarzanie enzymów rozkładających herbicydy. Roślina mogąca rozkładać herbicydy staje się na nie odporna. Modyfikacja ta jest jedną z najczęściej stosowanych, tak zmodyfikowano już bardzo wiele roślin: soję (najczęściej uprawiana roślina transgeniczna), kukurydzę, bawełnę, rzepak, tytoń, pomidory. Kukurydza odporna na herbicydy

9 Rośliny odporne na herbicydy Mogą rosnąć i rozwijać się w dużym stężeniu herbicydu. Nie gromadzą herbicydu szkodliwego dla ludzi spożywających rośliny.

10 Papaja odporna na wirusa PRSV Odmiana papai odporna na wirusa PRSV. Odporność na wirusy uzyskuje się poprzez wprowadzenie do rośliny genów białek płaszcza (kapsydu) danego wirusa, a także jego enzymów: replikazy, proteazy - pojawienie się tych białek powoduje to, iż późniejsza infekcja tym wirusem jest znacznie słabsza lub skutki choroby pojawiają się z dużym opóźnieniem. Przykładem może być tytoń odporny na wirusa mozaiki tytoniowej (TMV), ogórka na wirusa mozaiki ogórka, kalafiora na wirusa mozaiki kalafiora.

11 Rośliny odporne na wirusy Odporność na choroby wywołane przez wirusy roślin zwiększa wydajność uprawy i przynosi większe korzyści rolnikowi.

12 Gorczyca odporna na złe warunki środowiska Czyli na mróz, wysoką temperaturę, suszę, i zasolenie gleby, nadmiar promieniowania - umożliwia to uprawę rośliny na terenach dotychczas niekorzystnych dla nich. Także uzyskuje się rośliny odporne na zanieczyszczenia środowiska, głównie szkodliwe metale w glebie. Tworzy się także rośliny zdolne do akumulacji metali ciężkich - dzięki temu pobierając je z gleby oczyszczają środowisko, np. gorczyca.

13 Rośliny odporne na złe warunki środowiska Umożliwiają wykorzystanie pod uprawy terenów do tej pory niedostępnych. Nie pobierają z podłoża i nie gromadzą szkodliwych substancji - są zdrowsze.

14 Ryż Golden Rice 2 Ryż został stransformowany kukurydzianym genem PSY, ze szlaku syntezy karotenoidów. W rezultacie produkuje 23x więcej beta-karotenu (prowitaminy A) niż normalny ryż. Ma to pomóc w walce z niedoborem witaminy A w krajach południowej Azji i Afryki.

15 Ryż Golden Rice 2 Dostarcza konsumentom z krajów trzeciego świata, brakującej w innym pożywieniu witaminy A. Wpływa na poprawę jakości ludzkiego zdrowia (zapobiega awitaminozie).

16 Obawy przed GMO

17 Obawy dotyczące wpływu GMO na środowisko Możliwość pojawienia się superchwastów i superszkodników (w wyniku nadmiernej presji selekcyjnej). Spadek bioróżnorodności. Przenoszenie obcych - zmodyfikowanych genów na rośliny dzikie, spokrewnione z GMO.

18 Obawy dotyczące wpływu GMO na zdrowie konsumenta Obawa przed toksycznymi lub alergennymi efektami spożywania modyfikowanej żywności. Obawa przed szkodliwym wpływem niekontrolowanych mutacji DNA powstających w czasie wprowadzania do roślin nowego genu.

19 Bibliografia GMO dla opornych (Wiedza i Życie 9/2010) Walka o żywność (Świat nauki 5/2011) GMO - lęk przed nieznanym? (Biologia w szkole 5/2011)

20 Wykonali: - Asia Janicka - Szymon Rowiński - Krzysztof Szetyński - Hania Szulist

Organizmy Modyfikowane Genetycznie Rośliny transgeniczne

Organizmy Modyfikowane Genetycznie Rośliny transgeniczne Organizmy Modyfikowane Genetycznie Rośliny transgeniczne Co to GMO? GMO to organizmy, których genom został zmieniony metodami inżynierii genetycznej w celu uzyskania nowych cech fizjologicznych (lub zmiany

Bardziej szczegółowo

Organizmy modyfikowane genetycznie

Organizmy modyfikowane genetycznie Organizmy modyfikowane genetycznie C o to jest G M O? Organizmy Modyfikowane Genetycznie GMO (z ang. Genetically Modified Organism) - Organizmy Transgeniczne - są to organizmy, które zawierają w swoim

Bardziej szczegółowo

ORGANIZMY TRANSGENICZNE BEZPIECZEŃSTWO DLA CZŁOWIEKA I ŚRODOWISKA

ORGANIZMY TRANSGENICZNE BEZPIECZEŃSTWO DLA CZŁOWIEKA I ŚRODOWISKA ORGANIZMY TRANSGENICZNE BEZPIECZEŃSTWO DLA CZŁOWIEKA I ŚRODOWISKA Anna Werner Efekt końcowy Po zakończeniu seminarium powinieneś umieć: zdefiniować pojęcie organizmu transgenicznego, omówić korzyści płynące

Bardziej szczegółowo

ORGANIZMY GENETYCZNIE MODYFIKOWANE

ORGANIZMY GENETYCZNIE MODYFIKOWANE Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa Cooperation Agency for Local Authorities ORGANIZMY GENETYCZNIE MODYFIKOWANE PODSTAWOWE INFORMACJE Materiał opublikowany z funduszy Unii Europejskiej Co

Bardziej szczegółowo

Organizmy Zmodyfikowane Genetycznie

Organizmy Zmodyfikowane Genetycznie Organizmy Zmodyfikowane Genetycznie Co to jest GMO? Historia GMO Rodzaje GMO Zalety GMO Wady GMO Ciekawostki Spis Treści Co to jest GMO? GMO (Organizmy modyfikowane genetycznie) - organizmy, których genom

Bardziej szczegółowo

Organizm modyfikowany genetycznie, organizmy transgeniczne Konwencja o Różnorodności Biologicznej

Organizm modyfikowany genetycznie, organizmy transgeniczne Konwencja o Różnorodności Biologicznej warto wiedzieć Organizm modyfikowany genetycznie, w skrócie GMO (z ang. Genetically Modified Organism), to organizm inny niż organizm człowieka, w którym materiał genetyczny został zmieniony w sposób niezachodzący

Bardziej szczegółowo

R olnictwo a zdrowie. Organizmy zmodyfikowane genetycznie (G M O), R olnictwo ekologiczne.

R olnictwo a zdrowie. Organizmy zmodyfikowane genetycznie (G M O), R olnictwo ekologiczne. Adrianna Mączyńska R olnictwo a zdrowie. Organizmy zmodyfikowane genetycznie (G M O), R olnictwo ekologiczne. Organizmy zmodyfikowane genetycznie w skrócie GMO (ang. genetically modified organisms) lub

Bardziej szczegółowo

POLACY WOBEC GMO RAPORT Z BADANIA. Plan badania i kwestionariusz - Julia Nowicka, raport - Artur Kalinowski, realizacja badania - TNS Pentor

POLACY WOBEC GMO RAPORT Z BADANIA. Plan badania i kwestionariusz - Julia Nowicka, raport - Artur Kalinowski, realizacja badania - TNS Pentor POLACY WOBEC GMO RAPORT Z BADANIA styczeń 2012 Plan badania i kwestionariusz - Julia Nowicka, raport - Artur Kalinowski, realizacja badania - TNS Pentor Spis treści 2 Nr slajdu Informacje o badaniu 3 Główne

Bardziej szczegółowo

Wykonał: Krzysztof Kliszewski IIIc

Wykonał: Krzysztof Kliszewski IIIc Wykonał: Krzysztof Kliszewski IIIc Organizmy zmodyfikowane genetycznie Organizmy zmodyfikowane genetycznie w skrócie GMO (ang. Genetically Modified Organisms) to organizmy, których geny zostały celowo

Bardziej szczegółowo

Możliwości substytucji genetycznie modyfikowanej soi krajowymi roślinami białkowymi w aspekcie bilansu paszowego

Możliwości substytucji genetycznie modyfikowanej soi krajowymi roślinami białkowymi w aspekcie bilansu paszowego Możliwości substytucji genetycznie modyfikowanej soi krajowymi roślinami białkowymi w aspekcie bilansu paszowego dr Piotr Szajner mgr Wiesław Dzwonkowski Zakład Badań Rynkowych IERiGŻ-PIB Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na

Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na żywych organizmach prowadzące do uzyskania konkretnych

Bardziej szczegółowo

ŻYWNOŚĆ GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANA

ŻYWNOŚĆ GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANA ŻYWNOŚĆ GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANA Paula Drewniak Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Streszczenie Praca wyjaśnia czym są organizmy transgeniczne i jaka jest ich historia. Przeprowadzona

Bardziej szczegółowo

Sukces kultur in vitro oparty jest na zjawisku totipotencji, czyli nieograniczonej zdolności komórek do dzielenia się i odtwarzania całego organizmu

Sukces kultur in vitro oparty jest na zjawisku totipotencji, czyli nieograniczonej zdolności komórek do dzielenia się i odtwarzania całego organizmu Rośliny z probówki Kultury in vitro to uprawa części roślin, tkanek, pojedynczych komórek, a nawet protoplastów poza organizmem macierzystym, na sztucznych pożywkach w warunkach sterylnych Sukces kultur

Bardziej szczegółowo

Co to jest GMO? Organizmy modyfikowane genetycznie. Marcin Kawa. Styczeń 2007. BioTechnolog.pl

Co to jest GMO? Organizmy modyfikowane genetycznie. Marcin Kawa. Styczeń 2007. BioTechnolog.pl Co to jest GMO? Organizmy modyfikowane genetycznie Marcin Kawa BioTechnolog.pl Styczeń 2007 Informacje: 1. Prezentacja ta pochodzi z serwisu: www.biotechnolog.pl. 2. Stan informacji zawartych w prezentacji:

Bardziej szczegółowo

Zdobycze biotechnologii w medycynie i ochronie środowiska

Zdobycze biotechnologii w medycynie i ochronie środowiska Zdobycze biotechnologii w medycynie i ochronie środowiska InŜynieria genetyczna - badania biomedyczne Jednym z najbardziej obiecujących zastosowań nowych technologii opartych na przenoszeniu genów z jednego

Bardziej szczegółowo

Jak uchronić pola przed GMO

Jak uchronić pola przed GMO Jak uchronić pola przed GMO Przeczytaj ten apel, aby wiedzieć dlaczego to takie ważne. Badania naukowe o szkodliwości GMO spowodowały, że już 10 krajów Europy i wiele na świecie zakazało upraw takich roślin.

Bardziej szczegółowo

SILVIT. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn SiO2 Aminokwasy 100 25 1,25 0,25 150 +

SILVIT. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn SiO2 Aminokwasy 100 25 1,25 0,25 150 + SILVIT Biosytmulatory i antystresanty płynne. Preparat nawozowy o właściwościach stymulujących, zawiera aktywny krzem w pełni przyswajalny przez rośliny. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn

Bardziej szczegółowo

Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy. ETYKIETA - źródło informacji o produkcie

Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy. ETYKIETA - źródło informacji o produkcie Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy ETYKIETA - źródło informacji o produkcie Zgodnie z polskim ustawodawstwem etykieta produktu spożywczego powinna mieć napisy w języku polskim, umieszczone w sposób

Bardziej szczegółowo

Nawóz WE siarkowo-wapniowy

Nawóz WE siarkowo-wapniowy Nawóz WE siarkowo-wapniowy Mały nakład Pomyśl o Swoim zysku Co jest Twoim celem? Maksymalne plony, czy maksymalny zysk? Czy liczysz swoje koszty pracy, czasu i nawożenia? Czy porównujesz je z efektami?

Bardziej szczegółowo

Znaczenie genetyki. Opracował A. Podgórski

Znaczenie genetyki. Opracował A. Podgórski Znaczenie genetyki Opracował A. Podgórski InŜynieria genetyczna InŜynieria genetyczna ingerencja w materiał genetyczny organizmów, w celu zmiany ich właściwości dziedzicznych. Istota inŝynierii genetycznej

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: JESTEŚ TYM CO JESZ żywność zawierająca rośliny genetycznie modyfikowane

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: JESTEŚ TYM CO JESZ żywność zawierająca rośliny genetycznie modyfikowane SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Rośliny i żywność genetycznie modyfikowane

Rośliny i żywność genetycznie modyfikowane Prof. dr hab. Maria Klein Mgr inż. Małgorzata Madej Rośliny i żywność genetycznie modyfikowane Wprowadzenie Inżynieria genetyczna i tworzenie organizmów genetycznie modyfikowanych (GMO) budzą z jednej

Bardziej szczegółowo

Vino pellite curas Winem rozpraszajcie troski (Horatius) Ficum cupit Chce figi, potrzebuje czegoś (dlatego taki uprzejmy) MSZ

Vino pellite curas Winem rozpraszajcie troski (Horatius) Ficum cupit Chce figi, potrzebuje czegoś (dlatego taki uprzejmy) MSZ Vino pellite curas Winem rozpraszajcie troski (Horatius) Ficum cupit Chce figi, potrzebuje czegoś (dlatego taki uprzejmy) SPOTKANIE (2001 r.) WITOLD PAŁKA ur. Katowice 1928 r., olej na płótnie 50 x 70

Bardziej szczegółowo

Rośliny, zwierzęta i żywność modyfikowana genetycznie. Za i przeciw GMO

Rośliny, zwierzęta i żywność modyfikowana genetycznie. Za i przeciw GMO Rośliny, zwierzęta i żywność modyfikowana genetycznie. Za i przeciw GMO Definicja GMO Organizm modyfikowany genetycznie (ang. genetically modified organism - GMO) to organizm inny niż organizm człowieka,

Bardziej szczegółowo

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK CIAŁ I ZDRWIE WSZECHŚWIAT KMÓREK RGANIZM RGANY TKANKA SKŁADNIKI DŻYWCZE x x KMÓRKA x FUNDAMENT ZDRWEG ŻYCIA x PRZEMIANA MATERII WSZECHŚWIAT KMÓREK Komórki są budulcem wszystkich żywych istot, również nasze

Bardziej szczegółowo

Uprawa roślin na świecie. Zboża. Pszenica 2016-01-27. Rodzaje roślin uprawnych ze względu na przeznaczenie:

Uprawa roślin na świecie. Zboża. Pszenica 2016-01-27. Rodzaje roślin uprawnych ze względu na przeznaczenie: Uprawa roślin na świecie Rodzaje roślin uprawnych ze względu na przeznaczenie: Żywieniowe (alimentacyjne) Paszowe (pastewne) Przemysłowe Używki Zboża Kolejność malejąca głównych zbóż według powierzchni

Bardziej szczegółowo

Żywność modyfikowana genetycznie argumenty za i przeciw

Żywność modyfikowana genetycznie argumenty za i przeciw Zeszyty Naukowe nr 781 Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 2008 Katedra Towaroznawstwa Żywności Żywność modyfikowana genetycznie argumenty za i przeciw 1. Wstęp Produkcja i sprzedaż żywności modyfikowanej

Bardziej szczegółowo

Jolanta Kozłowska-Strawska*, Aleksandra Badora* ORGANIZMY GENETYCZNIE MODYFIKOWANE WYKORZYSTANIE WE WSPÓŁCZESNYM ROLNICTWIE

Jolanta Kozłowska-Strawska*, Aleksandra Badora* ORGANIZMY GENETYCZNIE MODYFIKOWANE WYKORZYSTANIE WE WSPÓŁCZESNYM ROLNICTWIE Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 49, 2011 r. Jolanta Kozłowska-Strawska*, Aleksandra Badora* ORGANIZMY GENETYCZNIE MODYFIKOWANE WYKORZYSTANIE WE WSPÓŁCZESNYM ROLNICTWIE GENETICALLY MODIFIED

Bardziej szczegółowo

Paweł Połanecki. Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne

Paweł Połanecki. Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne Paweł Połanecki Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne 1 Konflikt interesów wokół zastosowania technologii transgenicznych w rolnictwie naukowcy oraz instytucje eksperymentalno-przemysłowe

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia i inżynieria genetyczna

Biotechnologia i inżynieria genetyczna Wersja A Test podsumowujący rozdział II i inżynieria genetyczna..................................... Imię i nazwisko.............................. Data Klasa oniższy test składa się z 16 zadań. rzy każdym

Bardziej szczegółowo

*W naszej szkole od kwietnia do grudnia 2013 roku realizowaliśmy projekt Naturalna kontra zmodyfikowana jaką żywność wybierasz?

*W naszej szkole od kwietnia do grudnia 2013 roku realizowaliśmy projekt Naturalna kontra zmodyfikowana jaką żywność wybierasz? *W naszej szkole od kwietnia do grudnia 2013 roku realizowaliśmy projekt Naturalna kontra zmodyfikowana jaką żywność wybierasz? *Głównym jego celem było pokazanie jak ważne jest dla nas zdrowe odżywianie

Bardziej szczegółowo

RSM+S z Puław NAWÓZ XXI WIEKU

RSM+S z Puław NAWÓZ XXI WIEKU RSM+S z Puław NAWÓZ XXI WIEKU Puławy 2012 Zasobność gleb w siarkę Prawie 60% gleb w Polsce jest ubogich w siarkę. Niedobór siarki ogranicza zawartość i jakość białka i tłuszczu, ogranicza gromadzenie się

Bardziej szczegółowo

Produkcja biomasy a GMO

Produkcja biomasy a GMO Produkcja biomasy a GMO Adam Koryzna Stowarzyszenie Koalicja Na Rzecz Nowoczesnego Rolnictwa Opole, 22.10.2009 Koalicja Na Rzecz Nowoczesnego Rolnictwa Organizacja zrzeszająca producentów rolnych ZałoŜona

Bardziej szczegółowo

Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II pod red. Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN 978-83-7464-305-4

Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II pod red. Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN 978-83-7464-305-4 Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II pod red. Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN 978-83-7464-305-4 Wstęp Rewolucja biotechnologiczna została zapoczątkowana

Bardziej szczegółowo

Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie

Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie DEFINICJA Mikroorganizm (drobnoustrój) to organizm niewidoczny gołym okiem. Pojęcie to nie jest zbyt precyzyjne lecz z pewnością mikroorganizmami są: bakterie,

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r.

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r. Warsztaty dla Rodziców Wiosenne śniadanie Warszawa 26.05.2015 r. Urozmaicenie Uregulowanie Umiarkowanie Umiejętności Unikanie Prawidłowe żywienie 7 zasad wg prof. Bergera + Uprawianie sportu + Uśmiech

Bardziej szczegółowo

Jakie są dotychczasowe efekty prac Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w zakresie Genetycznie Modyfikowanych Organizmów (GMO)?

Jakie są dotychczasowe efekty prac Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w zakresie Genetycznie Modyfikowanych Organizmów (GMO)? Jakie są dotychczasowe efekty prac Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w zakresie Genetycznie Modyfikowanych Organizmów (GMO)? W latach 2000-2007 kwestie związane z GMO omawiane były na forum, powołanej

Bardziej szczegółowo

Nr 750. Informacja. Organizmy zmodyfikowane genetycznie KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH

Nr 750. Informacja. Organizmy zmodyfikowane genetycznie KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Organizmy zmodyfikowane genetycznie Listopad 2000 Dorota Stankiewicz Informacja Nr 750 W opracowaniu omówiono znaczenie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Załącznik nr 1 do procedury nr W_PR_1 Wzór przewodnika po przedmiocie Nazwa przedmiotu: Genetycznie modyfikowane organizmy (GMO) Genetic modifying organisms (GMO) Kierunek: biotechnologia Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

MI(07)16P1 Bruksela, 17 października 2007 r. PROJEKT

MI(07)16P1 Bruksela, 17 października 2007 r. PROJEKT Komitet ds. Rolniczych Organizacji Zawodowych w UE (COPA) Główny Komitet Spółdzielczości Rolniczej w UE (COGECA) MI(07)16P1 Bruksela, 17 października 2007 r. PROJEKT WSTĘPNE WNIOSKI GRUPY ROBOCZEJ COPA/COGECA

Bardziej szczegółowo

System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin

System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin Grzegorz Gorzała Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa Al. Jana Pawła II 11, 00-828 Warszawa Podstawa prawna USTAWA

Bardziej szczegółowo

Informacje o GMO, konieczne do określenia stopnia zagrożenia.

Informacje o GMO, konieczne do określenia stopnia zagrożenia. Procedury i dokumenty wymagane do prowadzenia badań w zakresie organizmów genetycznie zmodyfikowanych Instrukcja przygotowania wniosków o wydanie zgody na zamknięte użycie GMO 1. Zamknięte użycie GMO wymaga

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA GENETYCZNA

INŻYNIERIA GENETYCZNA INŻYNIERIA GENETYCZNA narzędzia i techniki: enzymy restrykcyjne, wektory, transformacja, PCR, klonowanie transgeniczne rośliny i zwierzęta znakowanie GMO Prowadzący wykład: dr Artur Dzialuk INŻYNIERIA

Bardziej szczegółowo

Organizmy modyfikowane genetycznie na jednolitym rynku wewnętrznym szanse i zagrożenia

Organizmy modyfikowane genetycznie na jednolitym rynku wewnętrznym szanse i zagrożenia Julitta Koćwin Uniwersytet Wrocławski Organizmy modyfikowane genetycznie na jednolitym rynku wewnętrznym szanse i zagrożenia Pojęcie GMO Organizmy zmodyfikowane genetycznie (GMO) są to organizmy (rośliny,

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

Ekologia Termin znany od 1876 r. Greka: Oikos (dom, życie domowe) i logia (nauka)

Ekologia Termin znany od 1876 r. Greka: Oikos (dom, życie domowe) i logia (nauka) Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekologiczny znaczy trendy Czy opłaca się być eko? Dr Cezary Jastrzębski, mdc@neostrada.pl Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 6 maja 2013 r. Ekologia Termin

Bardziej szczegółowo

Cząsteczka ludzkiego DNA, zdjęcie z mikroskopu elektronowego

Cząsteczka ludzkiego DNA, zdjęcie z mikroskopu elektronowego Cząsteczka ludzkiego DNA, zdjęcie z mikroskopu elektronowego Jeżeli międzynarodowi inwestorzy, którzy włożyli duże fundusze do korporacji takich jak Monsanto, mieliby czekać na wyniki takich [długotrwałych,

Bardziej szczegółowo

ORGANIZMY GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANE, ZA I PRZECIW

ORGANIZMY GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANE, ZA I PRZECIW BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLI, 2008, 3, str. 197 201 Agata Tyczewska, Tomasz Twardowski ORGANIZMY GENETYCZNIE ZMODYFIKOWANE, ZA I PRZECIW Zespół Biosyntezy Białka Instytutu Chemii Bioorganicznej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Eliza Lubiatowska-Krysiak PRODUKTÓW ZMODYFIKOWANYCH GENETYCZNIE W POLSCE. Promotor: Prof. dr hab. Tomasz Twardowski

Eliza Lubiatowska-Krysiak PRODUKTÓW ZMODYFIKOWANYCH GENETYCZNIE W POLSCE. Promotor: Prof. dr hab. Tomasz Twardowski Eliza Lubiatowska-Krysiak DETERMINANTY WYTWARZANIA I SPOŻYCIA PRODUKTÓW ZMODYFIKOWANYCH GENETYCZNIE (ŻYWNOŚĆ I PASZE) W POLSCE Praca przedstawiona Radzie Wydziału Towaroznawstwa Akademii Ekonomicznej w

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA LICEUM KLASA 1 (POZIOM PODSTAWOWY)

WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA LICEUM KLASA 1 (POZIOM PODSTAWOWY) WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA LICEUM KLASA 1 (POZIOM PODSTAWOWY) Rozdział Sposób zapisywania i odczytywania informacji genetycznej. Przypomnienie przedstawia strukturę podwójnej helisy DNA, wykazuje jej

Bardziej szczegółowo

pitaję awokado papaję persymonę karambolę

pitaję awokado papaję persymonę karambolę Wydział Biologii i Ochrony Środowiska zaprosił uczniów na niezwykłe warsztaty, laboratoria i ciekawe wykłady, 18 maja 2012 roku, czyli pierwszego dnia międzynarodowej akcji Fascynujący Świat Roślin, polskiej

Bardziej szczegółowo

OPINIE POLAKÓW nt. ŻYWNOŚCI MODYFIKOWANEJ GENETYCZNIE

OPINIE POLAKÓW nt. ŻYWNOŚCI MODYFIKOWANEJ GENETYCZNIE OPINIE POLAKÓW nt. ŻYWNOŚCI MODYFIKOWANEJ GENETYCZNIE przygotowanie prezentacji dr hab. Agata Wawrzyniak, prof. SGGW Katedra Żywienia Człowieka SGGW Warszawa, dn. 16.10.2015 Źródła referowanych danych:

Bardziej szczegółowo

GENETYCZNE MODYFIKACJE JAKO CZYNNIK ZAGROŻEŃ I SZANS WE WSPÓŁCZESNYM ŚWIECIE

GENETYCZNE MODYFIKACJE JAKO CZYNNIK ZAGROŻEŃ I SZANS WE WSPÓŁCZESNYM ŚWIECIE Grażyna GAJDEK PRZEGLĄD GEOPOLITYCZNY 2013, T. 6 GENETYCZNE MODYFIKACJE JAKO CZYNNIK ZAGROŻEŃ I SZANS WE WSPÓŁCZESNYM ŚWIECIE 1. Wstęp Rośliny i zwierzęta wykorzystywane przez człowieka ulegały przez stulecia

Bardziej szczegółowo

Rośliny z probówki. Jak powstają? Alina Trejgell & Agata Stawicka, UMK

Rośliny z probówki. Jak powstają? Alina Trejgell & Agata Stawicka, UMK Rośliny z probówki Jak powstają? I. Dojrzałe i niedojrzałe nasiona szarotka (Leontopodium alpinum) II. Inne organy roślin wyka (Vicia sepium) zarodki zygotyczne pąki kwiatowe wilca (Pharbitis nil) korzeń

Bardziej szczegółowo

EKOLOGICZNE I PROZDROWOTNE METODY PRZETWARZANIA OWOCÓW I WARZYW Z PRODUKCJI EKOLOGICZNEJ

EKOLOGICZNE I PROZDROWOTNE METODY PRZETWARZANIA OWOCÓW I WARZYW Z PRODUKCJI EKOLOGICZNEJ EKOLOGICZNE I PROZDROWOTNE METODY PRZETWARZANIA OWOCÓW I WARZYW Z PRODUKCJI EKOLOGICZNEJ Wprowadzenie Liczne badania przeprowadzone w Europie i w Polsce wskazują, że warzywa z produkcji ekologicznej są

Bardziej szczegółowo

Żywność modyfikowana genetycznie - za i przeciw

Żywność modyfikowana genetycznie - za i przeciw Żywność modyfikowana genetycznie - za i przeciw Prof. dr hab. Stefan Malepszy Katedra Genetyki, Hodowli i Biotechnologii Roślin Wszechnica Żywieniowa Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW

Bardziej szczegółowo

Genetyczne modyfikacje organizmów biotechnologiczny eksperyment na organizmach żywych

Genetyczne modyfikacje organizmów biotechnologiczny eksperyment na organizmach żywych Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2012, Tom 18, Nr 3, 236-242 www.monz.pl Praca poglądowa Genetyczne modyfikacje organizmów biotechnologiczny eksperyment na organizmach żywych Anna Jurkiewicz Zakład Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin Suplementy Wilkasy 2014 Krzysztof Gawin Suplementy diety - definicja Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub

Bardziej szczegółowo

Teresa Mossor-Pietraszewska Jan Strzałko BIOLOGIA biotechnologia i różnorodność biologiczna

Teresa Mossor-Pietraszewska Jan Strzałko BIOLOGIA biotechnologia i różnorodność biologiczna Teresa Mossor-Pietraszewska Jan Strzałko BIOLOGIA biotechnologia i różnorodność biologiczna Podręcznik dla liceów i techników Zakres podstawowy POZNAŃ 2012 Recenzent: Barbara Kamińska Autorzy rozdziałów:

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5 Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5 opracowanie: Kierownik DAOR OSChR mgr inż. Krzysztof Skowronek Starszy Specjalista DAOR OSChR mgr inż.. Grażyna Sroka Program szkolenia Blok 5. Zasady stosowania

Bardziej szczegółowo

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Połączenia komórek

Bardziej szczegółowo

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY d r i n ż. Magdalena Górnicka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka WitaminyA, E i C oraz karotenoidy Selen Flawonoidy AKRYLOAMID Powstaje podczas przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

Zmodyfikowane genetycznie uprawy odporne na opryski chemiczne prognoza dla Europy

Zmodyfikowane genetycznie uprawy odporne na opryski chemiczne prognoza dla Europy Zmodyfikowane genetycznie uprawy odporne na opryski chemiczne prognoza dla Europy Październik 2012 Organizacja Greenpeace zleciła dr. Charlesowi Benbrookowi, uznanemu ekonomiście rolnictwa, przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia i ochrona przyrody

Zagrożenia i ochrona przyrody Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Zagrożenia i ochrona przyrody wskazuje zagrożenia atmosfery powstałe w wyniku działalności człowieka, omawia wpływ zanieczyszczeń atmosfery

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy chorób dziedzicznych

Mechanizmy chorób dziedzicznych Mechanizmy chorób dziedzicznych Podział chorób dziedzicznych Choroby jednogenowe Autosomalne Dominujące achondroplazja, neurofibromatoza Recesywne fenyloketonuria, mukowiscydioza Sprzężone z płcią Dominujące

Bardziej szczegółowo

1. Zamknięte użycie GMO wymaga ZGODY Ministra Środowiska na wniosek zainteresowanego użytkownika.

1. Zamknięte użycie GMO wymaga ZGODY Ministra Środowiska na wniosek zainteresowanego użytkownika. Procedury i dokumenty wymagane do prowadzenia badań w zakresie organizmów genetycznie zmodyfikowanych Instrukcja przygotowania wniosków o wydanie zgody na zamknięte użycie GMO 1. Zamknięte użycie GMO wymaga

Bardziej szczegółowo

Suwerenność żywieniowa

Suwerenność żywieniowa Suwerenność żywieniowa Żyjemy w okresie kiedy wytwarzana obecnie żywność teoretycznie, powinna w całości zaspokajać potrzeby ludzi, a potencjał produkcyjny jest tak duży, że moglibyśmy wyżywić ich drugie

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo

Współistnienie upraw roślinnych genetycznie zmodyfikowanych z uprawami konwencjonalnymi i ekologicznymi

Współistnienie upraw roślinnych genetycznie zmodyfikowanych z uprawami konwencjonalnymi i ekologicznymi Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa Cooperation Agency for Local Authorities Współistnienie upraw roślinnych genetycznie zmodyfikowanych z uprawami konwencjonalnymi i ekologicznymi Stan faktyczny,

Bardziej szczegółowo

NATURALNA I BEZPIECZNA ŻYWNOŚĆ PODSTAWĄ NOWOCZESNEJ DIETY

NATURALNA I BEZPIECZNA ŻYWNOŚĆ PODSTAWĄ NOWOCZESNEJ DIETY NATURALNA I BEZPIECZNA ŻYWNOŚĆ PODSTAWĄ NOWOCZESNEJ DIETY KATEDRA I ZAKŁAD ZDROWIA PUBLICZNEGO Prof. dr hab. n med.dr h.c. Piotr Książek W zdrowym ciele zdrowy duch Decimus Junius Juvenalis Prawidłowe

Bardziej szczegółowo

Glebowe choroby grzybowe bez szans!

Glebowe choroby grzybowe bez szans! Glebowe choroby grzybowe bez szans! Zdrowy start rośliny ze zdrowym systemem korzeniowym Trianum jest nietoksycznym biologicznym produktem firmy Koppert, który chroni uprawy przed takimi glebowymi patogenami

Bardziej szczegółowo

GMO zyski i straty. 1. Co to jest GMO? Wprowadzenie. Agnieszka Mickiewicz, Tomasz Twardowski, Marek Figlerowicz

GMO zyski i straty. 1. Co to jest GMO? Wprowadzenie. Agnieszka Mickiewicz, Tomasz Twardowski, Marek Figlerowicz LISTY, OPINIE GMO zyski i straty Agnieszka Mickiewicz, Tomasz Twardowski, Marek Figlerowicz Instytut Chemii Bioorganicznej, Polska Akademia Nauk, Poznañ 1. Co to jest GMO? Wprowadzenie Adres do korespondencji

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O ZASTOSOWANYCH PREPARATACH NOURIVIT I NOURIVIT PLUS

INFORMACJE O ZASTOSOWANYCH PREPARATACH NOURIVIT I NOURIVIT PLUS 1 INFORMACJE O ZASTOSOWANYCH PREPARATACH NOURIVIT I NOURIVIT PLUS Nourivit jest produkowany w kilku etapach z naturalnych składników mineralnych w kontrolowanym procesie kruszenia i sortowania bez użycia

Bardziej szczegółowo

ń Ż Ń Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz

ń Ż Ń Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz 5 1 0 2 ia w o I r C d Ś Z O ń zie WN Y D Ż y O ow t W a T i S w Ń Ś E Z C E I BEZP Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz 7 kwietnia 2015 r. Światowy Dzień Zdrowia hasło tegorocznej

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

Basfoliar Kelp P-Max. Nawóz dolistny: Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Działanie:

Basfoliar Kelp P-Max. Nawóz dolistny: Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Działanie: Nawóz dolistny: Basfoliar Kelp P-Max Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Grupa Rolnik jest wyłącznym dystrybutorem nawozu płynnego otrzymany z ekstraktu alg Ecklonia maxima z dodatkiem NPK (4++2). Basfoliar

Bardziej szczegółowo

P O L S K A F E D E R A C J A B I O T E C H N O L O G I I. Andrzej Anioł Stefan Pruszyński Tomasz Twardowski ZIELONA BIOTECHNOLOGIA KORZYŚCI I OBAWY

P O L S K A F E D E R A C J A B I O T E C H N O L O G I I. Andrzej Anioł Stefan Pruszyński Tomasz Twardowski ZIELONA BIOTECHNOLOGIA KORZYŚCI I OBAWY P O L S K A F E D E R A C J A B I O T E C H N O L O G I I Andrzej Anioł Stefan Pruszyński Tomasz Twardowski ZIELONA BIOTECHNOLOGIA KORZYŚCI I OBAWY WSTĘP: Czym jest współczesna biotechnologia? Każdy gatunek

Bardziej szczegółowo

Fragment nadchodzącej książki: Zdrowie na Zawsze: czyli, czego nie powie Ci doktor Zbigniew Bryła

Fragment nadchodzącej książki: Zdrowie na Zawsze: czyli, czego nie powie Ci doktor Zbigniew Bryła Tak wielu ludzi marzy o dobrym zdrowiu, inni je mają. Gratuluje Ci że jesteś tutaj. Większość tylko marzy, Ty zaś wiozłeś sprawy w swoje ręce. Wiara bez działania jest jak studnia bez wody. Nikt nie zadba

Bardziej szczegółowo

Dr Anna Linkiewicz Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin - PIB LAB-GMO Maj 2015

Dr Anna Linkiewicz Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin - PIB LAB-GMO Maj 2015 Genetycznie modyfikowana żywność i pasze Streszczenie zajęć Blisko 50 różnych GMO jest dopuszczonych do stosowania w Unii Europejskiej jako żywność lub pasza. Podczas zajęć wyizolowane zostanie DNA z produktów

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności Projekt Nr POKL.08.01.01-635/10 pt. Szerzenie wiedzy pracowników sektora spożywczego kluczem do sukcesu przedsiębiorstw. współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli

Ekstrakt z Chińskich Daktyli Ekstrakt z Chińskich Daktyli Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle Pomagają zachować sprawność Poprawiają odporność Wspomagają pracę żołądka

Bardziej szczegółowo

GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH

GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH Rodzaje testów Genodiet Test Genodiet składają się z 3 uzupełniających się modułów, stanowiących 3 kroki do poznania indywidualnych zasad zdrowia. Identyfikacja typu

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Podstawowe techniki inżynierii genetycznej. Streszczenie

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Podstawowe techniki inżynierii genetycznej. Streszczenie SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

TEMATY PRAC KONTROLNYCH

TEMATY PRAC KONTROLNYCH TEMATY PRAC KONTROLNYCH rok szkolny 2014/2015 Kurs R3 ZAJĘCIA EDUKACYJNE: Zajęcia praktyczne z produkcji zwierzęcej NAUCZYCIEL: Joanna Niebieszczańska 1. Wymień i opisz czynności pielęgnacyjne u koni i

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Podstawy mikrobiologii Wykład 3 Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Budowa wirusów Wirusy nie mają budowy komórkowej, zatem pod względem biologicznym nie są organizmami Ŝywymi! Są to twory nukleinowo

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Przyczyny niedożywienia i głodu 16. 17. Przyczyny głodu:

TEMAT: Przyczyny niedożywienia i głodu 16. 17. Przyczyny głodu: TEMAT: Przyczyny niedożywienia i głodu 16. 17. Przyczyny głodu: gwałtowny wzrost liczby ludności świata; zacofanie cywilizacyjne; ubóstwo zwiększenie liczby ludności o dochodach 1,08 $ USA dziennie na

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kontroli rynku w zakresie genetycznie zmodyfikowanych organizmów

Wspieranie kontroli rynku w zakresie genetycznie zmodyfikowanych organizmów Wspieranie kontroli rynku w zakresie genetycznie zmodyfikowanych organizmów Program: Tworzenie naukowych podstaw postępu biologicznego i ochrona roślinnych zasobów genowych źródłem innowacji i wsparcia

Bardziej szczegółowo

Katalog odmian rzepaku ozimego 2014 w technologii Clearfield

Katalog odmian rzepaku ozimego 2014 w technologii Clearfield Katalog odmian rzepaku ozimego 2014 w technologii Clearfield DK IMPRESSION CL DK IMMINENT CL Nr 2 WYSOKI PLON badania rejestrowe COBORU 2011-2012 114%wzorca WYSOKA TOLERANCJA NA CHOROBY OPTYMALNY WIGOR

Bardziej szczegółowo

Rola państwa w regulacji obrotu organizmami modyfikowanymi genetycznie (GMO)

Rola państwa w regulacji obrotu organizmami modyfikowanymi genetycznie (GMO) 95 Agnieszka Milczarczyk-Woźniak Rola państwa w regulacji obrotu organizmami modyfikowanymi genetycznie (GMO) Streszczenie Modyfikacje genetyczne organizmów budzą wiele kontrowersji. Jedni uważają je za

Bardziej szczegółowo

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji Plan wynikowy z biologii- zakres podstawowy, dla klasy III LO i III i IV Technikum LO im.ks. Jerzego Popiełuszki oraz Technikum w Suchowoli Nauczyciel: Katarzyna Kotiuk Nr programu: DKOS-4015-5/02 Dział

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia Roślin

Biotechnologia Roślin Biotechnologia Roślin Obecne i przyszłe korzyści dla środowiska, konsumentów, rolników i konkurencyjności Europy. Dziesięć lat upraw roślin modyfikowanych genetycznie (GM) Wprowadzenie do uprawy roślin

Bardziej szczegółowo

Szkolenie okresowe - OSP. Zagrożenia wypadkowe

Szkolenie okresowe - OSP. Zagrożenia wypadkowe Zagrożenia wypadkowe 1 Zagrożenia czynnikami występującymi w procesach pracy Zagrożenie -stan środowiska pracy, który może spowodować wypadek lub chorobę Czynniki zagrożenia zawodowego dzieli się na dwie

Bardziej szczegółowo

Wybrane zastosowania metod inżynierii genetycznej

Wybrane zastosowania metod inżynierii genetycznej Wybrane zastosowania metod inżynierii genetycznej Inżynieria genetyczna to inaczej ingerencja w materiał genetyczny organizmów, w celu zmiany ich właściwości dziedzicznych. Polega ona na wprowadzaniu do

Bardziej szczegółowo

Timorex Gold 24 EC. Nowa Generacja Środków Grzybobójczych Pochodzenia Roślinnego o Szerokim Spektrum Działania

Timorex Gold 24 EC. Nowa Generacja Środków Grzybobójczych Pochodzenia Roślinnego o Szerokim Spektrum Działania Timorex Gold 24 EC Nowa Generacja Środków Grzybobójczych Pochodzenia Roślinnego o Szerokim Spektrum Działania Jesteśmy w ponad 35 krajach świata Stockton Group - Jesteśmy międzynarodową firmą działającą

Bardziej szczegółowo

ROLNICTWO EKOLOGICZNE CZY INśYNIERIA GENETYCZNA?

ROLNICTWO EKOLOGICZNE CZY INśYNIERIA GENETYCZNA? Aleksandra Kurek Zakład Gospodarki śywnościowej Wydział Ekonomiczny UMCS w Lublinie ROLNICTWO EKOLOGICZNE CZY INśYNIERIA GENETYCZNA? Referat wygłoszony na V Lubelskim Festiwalu nauki 23 września 2008 r.

Bardziej szczegółowo

ŻYWNOŚĆ TWÓJ CUDOWNY LEK

ŻYWNOŚĆ TWÓJ CUDOWNY LEK ŻYWNOŚĆ TWÓJ CUDOWNY LEK Nasz organizm jest wspaniale działającym samoregulującym się systemem Czynniki zewnętrzne: Pożywienie Gazy oddechowe Informacja NASZE ZDROWIE W DUŻEJ MIERZE ZALEŻY OD TEGO CO I

Bardziej szczegółowo

Możliwość zastosowania biowęgla w rolnictwie, ogrodnictwie i rekultywacji

Możliwość zastosowania biowęgla w rolnictwie, ogrodnictwie i rekultywacji Agnieszka Medyńska-Juraszek, Irmina Ćwieląg Piasecka, Magdalena Dębicka, Piotr Chohura, Cecylia Uklańska-Pusz, Wojciech Pusz 1, Agnieszka Latawiec, Jolanta Królczyk 2 1 Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Bardziej szczegółowo

Klub Honorowych Dawców Krwi PCK

Klub Honorowych Dawców Krwi PCK O krwi Czym jest krew? Krew to płynna tkanka w skład której wchodzą: - Krwinki czerwone(erytrocyty) są to komórkowe składniki krwi nie zawierające jądra, zawierające barwnik krwi hemoglobinę, odpowiedzialne

Bardziej szczegółowo