I trymestr ciąży: ciąża ektopowa; ciąża szyjkowa; ciąża zaśniadowa; poronienie.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "I trymestr ciąży: ciąża ektopowa; ciąża szyjkowa; ciąża zaśniadowa; poronienie."

Transkrypt

1 Stany zagrożenia życia w położnictwie Elżbieta Nowacka Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii Kierownik: prof.dr hab.n.med. Ewa Mayzner-Zawadzka 1

2 STANY ZAGROŻENIA ŻYCIA W POŁOŻNICTWIE: A. związane z krwawieniem, krwotokiem z dróg rodnych w przebiegu ciąży, porodu, połogu - krwotok jest objawem wiodącym. B. bez krwawienia, krwotoku z dróg rodnych związane czasowo lub przyczynowo z ciążą, porodem, połogiem, ale krwawienie z dróg rodnych może pojawić się w przebiegu, lub może być powikłaniem. 2

3 STANY ZAGROŻENIA ŻYCIA PRZEBIEGAJĄCE Z KRWOTOKIEM Z DRÓG RODNYCH: I trymestr ciąży: ciąża ektopowa; ciąża szyjkowa; ciąża zaśniadowa; poronienie. II i III trymestr ciąży: przedwczesne odklejenie łożyska prawidłowo usadowionego; łożysko przodujące; pęknięcie macicy. 3

4 STANY ZAGROŻENIA ŻYCIA PRZEBIEGAJĄCE Z KRWOTOKIEM Z DRÓG RODNYCH: Śródporodowo: pęknięcie macicy; przedwczesne odklejenie łożyska prawidłowo usadowionego; łożysko centralnie przodujące. Poporodowe: atonia macicy; pozostawienie fragmentów tkanki łożyskowej; nieprawidłowości łożyska (przyrośnięte, wrośnięte); rozerwanie szyjki macicy i pochwy; wynicowanie macicy. 4

5 STANY ZAGROŻENIA ŻYCIA BEZ KRWOTOKU Z DRÓG RODNYCH JAKO OBJAWU PIERWSZEGO I WIODĄCEGO: I trymestr ciąży: ciąża zaśniadowa; wstrząs septyczny w przebiegu poronienia septycznego zespół OHSS. 5

6 STANY ZAGROŻENIA ŻYCIA BEZ KRWOTOKU Z DRÓG RODNYCH JAKO OBJAWU PIERWSZEGO I WIODĄCEGO: II i III trymestr ciąży: rzucawka, HELLP; zator wodami płodowymi; pęknięcie macicy; przedwczesne odklejenie łożyska prawidłowo usadowionego; zator tętnicy płucnej; obrzęk płuc w przebiegu tokolizy; wstrząs septyczny w przebiegu zakażenia błon płodowych. 6

7 STANY ZAGROZENIA ŻYCIA BEZ KRWOTOKU Z DRÓG RODNYCH JAKO OBJAWU PIERWSZEGO I WIODĄCEGO: Śródporodowo: rzucawka; zator płynem owodniowym; zator powietrzny w trakcie cięcia cesarskiego; zator tętnicy płucnej; zespół Mendelsona; NZK w przebiegu choroby podstawowej ciężarnej; powikłania znieczuleń przewodowych (podanie donaczyniowe leków znieczulenia miejscowego, niezamierzone znieczulenie podpajęczynówkowe); wstrząs septyczny. 7

8 STANY ZAGROZENIA ŻYCIA BEZ KRWOTOKU Z DRÓG RODNYCH JAKO OBJAWU PIERWSZEGO I WIODĄCEGO: Poporodowe: rzucawka; zator tętnicy płucnej; wstrząs septyczny Inne choroby matki. 8

9 NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY ZGONÓW CIĘŻARNYCH I RODZĄCYCH W OKRESIE OKOŁOPORODOWYM: PIH wstrząs septyczny; wstrząs krwotoczny (przedwcześnie oddzielenie łożyska, łożysko przodujące, pęknięcie macicy, atonia macicy); rzucawka, HELLP; zator płynem owodniowym; zator tętnicy płucnej; zgony związane ze znieczuleniem. 9

10 Przyrost masy w ciąży Przyrost masy ciała w ciąży powyżej 15 kg, lub BMI >35 koreluje: Z nieprzewidywalnym zakresem blokady regionalnej po podaniu rutynowych dawek LMZ (zmiany pojemności przestrzeni zewnątrzoponowej i pp); Z większą częstością kaniulacji naczynia w przestrzeni zzo; Z częstsza możliwością uszkodzenia opony pajęczej w trakcie identyfikacji przestrzeni zzo. 10

11 Przyrost masy w ciąży Przyrost masy ciała w ciąży powyżej 15 kg, lub BMI >35 koreluje: Ze wzrostem częstosci aspiracji. Ze wzrostem częstości trudnej intubacji. Trudna intubacja zdarza się: 1:280 ciężarne; 1:2230 pacjenci chirurgiczni. 11

12 Donaczyniowe podanie leków miejscowo znieczulających - bupiwakaina Znaczna kardiotoksyczność bupiwakainy; HR>60 niemożność odłączenia od kanału sodowego; Serce niewrażliwe na defibrylację. Intralipid w resuscytacji; Propofol resuscytacja, profilaktyka. 12

13 Intralipid 100 ml 20%; Wlew 0,5 ml/kg/min przez 2 godziny. 13

14 GŁÓWNE PRZYCZYNY KRWOTOKÓW POŁOŻNICZYCH przedwczesne odklejenie łożyska prawidłowo usadowionego; łożysko przodujące; pęknięcie macicy; atonia macicy; wynicowanie macicy; pozostawienie fragmentów tkanki łożyskowej; uszkodzenia kanału rodnego. 14

15 Polega na: PRZEDWCZESNE ODKLEJENIE PRAWIDŁOWO USADOWIONEGO ŁOŻYSKA Częstość występowania: przedwczesnym oddzieleniu się prawidłowo usadowionej tkanki łożyskowej po 20 tygodniu ciąży; jest związane z nieprawidłowym unaczynieniem łożyska ,5 % porodów; 1:500 1:800 porodów; 1/3 wszystkich krwotoków przedporodowych. Śmiertelność matek: 3 % ( 0,5 5 % ). Śmiertelność okołoporodowa noworodków: 60 %. 15

16 OBJAWY KLINICZNE PRZEDWCZESNEGO ODKLEJENIA PRAWIDŁOWO USADOWIONEGO ŁOŻYSKA: ból brzucha 90 %; wzmożone napięcie macicy 34 %; krwawienie z dróg rodnych % (ciemną krwią); oddzielenie utajone : krwawienie do mięśnia macicy, więzadeł szerokich do jamy macicy przy zachowanej ciągłości błon płodowych (przepływ przez łożysko w ciąży donoszonej ml/min, w jamie macicy może zgromadzić się ml krwi); hipotensja; wstrząs hipowoleniczny pokrwotoczny; DIC 20% wszystkich przypadków ( zależy od wielkości krwiaka pozałożyskowego, szybkości odklejania się łożyska, wieku ciążowego < 36 HBD ; hipofibrynogenemia, afibrynogenemia - 30% powikłanych DIC; cechy zagrożenia płodu ( bradykardia, zanik FHR ); 16

17 ŁOŻYSKO PRZODUJĄCE Polega na tym, że: łożysko znajduje się zawsze przed płodem. W zależności od umiejscowienia tkanki łożyskowej w stosunku do ujścia wewnętrznego szyjki macicy wyróżniamy łożysko przodujące: centralnie 47 % częściowo 29 % brzeżnie 24 %. Częstość występowania: 0,4 0,6 %; 1:100 1:400 porodów. Przyczyna 1/3 wszystkich krwawień w III trymestrze ciąży. Śmiertelność matek 10 %. Śmiertelność okołoporodowa noworodków 67 %. 17

18 OBJAWY KLINICZNE ŁOŻYSKA PRZODUJĄCEGO: nagłe krwawienie z dróg rodnych; bez dolegliwości bólowych; krwawienie żywoczerwone (tętnicze); macica o prawidłowym napięciu; hipotensja; wstrząs hipowolemiczny pokrwotoczny; DIC. 18

19 PPĘKNIĘCIE MACICY Pęknięcie mięśnia macicy może wystąpić: przed porodem; w trakcie porodu; po porodzie. Częstość występowania 0,08 0,1 %. Umieralność matek 5 60 %. 19

20 OBJAWY KLINICZNE PĘKNIĘCIA MACICY: ostry, nagły, rozdzierający ból brzucha; po czym prawie całkowite ustąpienie skurczów macicy; ból barku wskutek podrażnienia okolicy podprzeponowej; krwawienie z pochwy; cechy podrażnienia otrzewnej; dwa guzy w jamie brzusznej: płód i macica; cechy zagrożenia płodu ( bradykardia, zanik FHR ). 20

21 ZZNIECZULENIE CIĘŻARNEJ WE WSTRZĄSIE _ Z WYBORU ZNIECZULENIE OGÓLNE INDUKCJA : - redukcja dawki Thiopentalu - < 3 mg/kg; - Ketamina 0,5 1 mg/kg ( ostrożnie, bo może powodować wzrost napięcia macicy i potencjalnie powiększać krwiak pozałożyskowy lub przyspieszać odklejenie łożyska ); - Etomidat 0,3 mg/kg u pacjentek niestabilnych hemodynamicznie; - Scolina 1-1,5 mg/kg. 21

22 POSTĘPOWANIE OGÓLNE W KRWOTOKACH POŁOŻNICZYCH CIĄGŁA OBSERWACJA I MONITOROWANIE CZYNNOŚCI ŻYCIOWYCH dwie duże kaniule obwodowe; pobrać badania ( morfologia, elektrolity, układ krzepnięcia, mocznik, grupa krwi, krzyżówka ) ; tlenoterapia, wsparcie oddechowe, respiratoroterapia; stężenie Hg i HT w wyniku hemokoncentracji mogą być fałszywie zawyżone i właściwa utratę można ocenić po przetoczeniu płynów i hemodylucji); monitorowanie utraty badanie morfologiczne krwi co 4 6 godzin; 22

23 Postępowanie ciągły pomiar ciśnienia tętniczego krwi; saturacja krwi tętniczej; monitor EKG; monitorować diurezę; OCŻ; ocenić utratę krwi wg ogólnie przyjętych zasad; rozpocząć przetaczanie płynów ( koloidy 1x deficyt objętości, krystaloidy 2x deficyt objętości zmiana wytycznych) wg poglądów obecnie obowiązujących w początkowym okresie wstrząsu podajemy płyny koloidowe, w rozwiniętym wstrząsie z dużymi zmianami destrukcyjnymi śródbłonków krystaloidy i koloidy o bardzo dużych cząsteczkach; 23

24 POSTĘPOWANIE OGÓLNE W KRWOTOKACH POŁOŻNICZYCH CIĄGŁA OBSERWACJA I MONITOROWANIE CZYNNOŚCI ŻYCIOWYCH cd. 7,5 10 % NaCl w ilości ml lub Nalokson w dawce 0,6 0,8 mg może do czasu skrzyżowania krwi polepszyć wartości hemodynamiczne; z uwagi na niebuforowanie płynów dostępnych w naszych warunkach na 1000 ml + 20 mmol wodorowęglanu niezależnie od leczenia kwasicy; leczenie DIC (koncentrat krwinek płytkowych, antytrombina III, FFP), NovoSeven, Xigris; 24

25 NADCIŚNIENIE INDUKOWANE CIĄŻĄ - PIH Nadciśnienie tętnicze pojawiające się po 20 tygodniu ciąży i ustępujące po 6 tygodniach po porodzie. Przy chorobie trofoblastycznej może pojawić się przed 20 tygodniem ciąży. Częstość występowania 5 7 % wszystkich ciąż. Śmiertelność matek 20 %. Śmiertelność okołoporodowa noworodków 6 10 % ( 8-37%). 25

26 CIĘŻKI STAN PRZEDRZUCAWKOWY RR > 160/90 mmhg, stale utrzymuje się na jednakowym poziomie lub się podwyższa pomimo leczenia; Białkomocz > 5 g/l/d; Oliguria < 400 ml/d; Objawy mózgowe, bóle głowy, zawroty głowy, rozdrażnienie, zaburzenia świadomości; Zaburzenia widzenia ( mroczki przed oczami, widzenie za mgłą, podwójne widzenie, ślepota odklejenie siatkówki ); Objawy ze strony przewodu pokarmowego nudności, wymioty, bóle nadbrzusza; Obrzęk płuc, sinica; HELLP. 26

27 RZUCAWKA - DEFINICJA Drgawki lub śpiączka u ciężarnej występujące przed, w trakcie, lub po porodzie nie uwarunkowane żadną chorobą neurologiczną przed w trakcie po por. 27

28 NAPAD RZUCAWKI - JEST WYNIKIEM SKURCZU NACZYŃ MÓZGOWYCH stan uogólnionego niepokoju; okres drgań włókienkowych mięśni twarzy, drżenie rąk i stóp; rozszerzenie źrenic; okres skurczów tonicznych (zaciśnięcie dłoni, zębów, zatrzymanie oddechu, zasinienie twarzy); okres drgawek klonicznych, które obejmują ą całe ciało, ciężarna rzucaokres drgawek rękoma i nogami wokół siebie, skurcz mięśni szyi powoduje odgięcier głowy do tyłu, skurcz mięśni grzbietu powoduje łukowate wygięcie kręgosłupa; pojawia się piana na ustach (wzmożone wydzielanie); po około 1 minucie drgawki ustępują; pojawia się chrapliwy oddech; chora pozostaje przez pewien czas nadal nieprzytomna. 28

29 RZUCAWKA - PATOGENEZA całkowita utrata autoregulacji; encefalopatia z przekrwienia; encefalopatia z niedokrwienia, wskutek krytycznego obkurczenia naczyń. 29

30 NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY ZGONÓW MATEK Z RZUCAWKĄ wylewy wewnątrzczaszkowe ( 73%) ARDS (9,3% ) niewydolność wielonarządowa ( 5,3% ) Inne ( DIC). 30

31 PATOFIZJOLOGIA PIH skurcz naczyń? upośledzenie mechanizmów naprawczych naczyń? uszkodzenie śródbłonka; agregacja płytek; odkładanie się fibryny; niedokrwienie narządów. 31

32 PIH WPŁYW NA SERCE I UKŁAD KRĄŻENIA CVP może nie wykazywać korelacji z ciśnieniem zaklinowania (przy prawidłowym CVP może dojść do obrzęku płuc); Wzrost PCWP zwiastuje dysfunkcję komory lewej i obrzęk płuc przy prawidłowych wartościach CVP. 32

33 PIH WPŁYW NA UKŁAD ODDECHOWY Obrzęk płuc - kardiogenny na skutek niewydolności komory lewej (okołoporodowa kardiomiopatia); - niekardiogenny (wzrost przepuszczalności naczyń, jatrogenne przeciążenie płynami, spadek ciśnienia koloidoosmotycznego); - COP PCWP < 4 zawsze kończy się obrzękiem płuc; 33

34 PIH WPŁYW NA OUN Uszkodzenie śródbłonków naczyń, rozszczelnienie bariery krew -mózg; Uogólniony obrzęk OUN; Wzmożenie odruchów, większa podatność na bodźce; Zwiększona wrażliwość na środki wpływające depresyjnie na OUN; Bóle głowy, objawy niepokoju,zaburzenia widzenia; 34

35 POWIKŁANIA STANU PRZEDRZUCAWKOWEGO I RZUCAWKI Wczesne: przełom nadciśnieniowy; obrzęk mózgu, śpiączka, krwawienie śródmózgowe, ślepota korowa; śródmiąższowy obrzęk płuc z niewydolnością oddechową; zachłystowe zapalenie płuc; niewydolność lewokomorowa z obrzękiem płuc; uszkodzenie nerek i niewydolność nerek; niewydolność wątroby; krwiak podtorebkowy wątroby pęknięcie wątroby; DIC; Niewydolność krążeniowo oddechowa. 35

36 POWIKŁANIA STANU PRZEDRZUCAWKOWEGO I RZUCAWKI Późne: encefalopatia; charakteropatia; zaburzenia widzenia; ubytkowe objawy neurologiczne. 36

37 LECZENIE STANU PRZEDRZUCAWKOWEGO I RZUCAWKI Reżim łóżkowy - ( cicho, ciemno, bez stymulacji ). Monitorowanie: RR; HR; oddechu; diurezy; bilans płynów; białkomocz dobowy; poziom białka całkowitego i albumin w surowicy krwi; stężenie kwasu moczowego, kreatyniny; stężenie wapnia; poziom enzymów wątrobowych; poziom bilirubiny ( głownie pośredniej ); LDH; koagulogram z oceną poziomu antytrombiny III i D dimerów; morfologia z rozmazem ( schizocyty ). 37

38 LEKI STOSOWANE W STANIE PRZEDRZUCAWKOWYM I RZUCAWCE Leki obniżające ciśnienie krwi: dihydralazyna ( Nepresol ) tachyfilaksja; metylodopa; labetalol; blokery kanału wapniowego - tachyfilaksja; beta-blokery ( mogą skrócić ciążę o około 7 dni ); diazoksyd; nitroprusydek, nitrogliceryna; diuretyki. 38

39 LEKI STOSOWANE W STANIE PRZEDRZUCAWKOWYM I RZUCAWCE Profilaktyka przeciwdrgawkowa: Magnez ( USA ) nieudowodnione działanie przeciwdrgawkowe; interakcje z lekami zwiotczającymi; śródmiąższowy obrzęk płuc z niewydolnością oddechową; blok płytki nerwowo - mięśniowej; możliwość NZK po podaniu intubacyjnej dawki scoliny; tokoliza; obniża agregacje płytek; powoduje wzrost syntezy PGI2; działa podobnie do blokerów Ca zmniejszenie oporu obwodowego bez zmniejszenia rzutu; dawkowanie: bolus 6 g iv, potem wlew 1 2 g/h ( rozcieńczamy w glukozie ). 39

40 LEKI STOSOWANE W STANIE PRZEDRZUCAWKOWYM I RZUCAWCE cd. Fenytoina: udowodnione działanie przeciwdrgawkowe; długi okres półtrwania; trudne dawkowanie; nie daje tokolizy. Benzodwuazepiny: udowodnione działanie przeciwdrgawkowe; przerywają 80 % drgawek w ciągu 5 minut; bezpieczeństwo i łatwość podania; Przeciwskazane w PIH bo znosza autoregulację mózgową w pniu mózgu (odbywa się przez receptory gaba-ergiczne większe zagrożenie krwawieniem do OUN). Barbiturany: thiopental. 40

41 WYBÓR METODY PORODU wyprowadzić pacjentkę ze stanu drgawek; ciążę ukończyć w sposób najbezpieczniejszy i najmniej urazowy, o sposobie ukończenia ciąży decyduje położnik; główna zasada postępowania po krótkim leczeniu zachowawczym, kiedy kontrolujemy już stan pacjentki kończymy ciążę. 41

42 ZNIECZULENIE DO CIĘCIA CESARSKIEGO PP bezpieczniejsze niż zzo bo cienka igła; - znieniona reaktywność naczyń i mniej nasilona hipotensja towarzysząca blokadzie współczulnej). 42

43 ZNIECZULENIE DO CIĘCIA CESARSKIEGO Znieczulenie ogólne: pilne cięcie cesarskie, przeciwwskazania do znieczuleń przewodowych; szybka indukcja; rezygnacja z ketaminy; ostrożna precuraryzacja; zmniejszyć dawkę leków zwiotczających; intubacja rurką o mniejszej średnicy (obrzęk krtani); zapobieganie wahaniom RR w trakcie intubacji (lignokaina - 1 mg/kgiv, labetalol - 5 mg iv, nepresol 5 mg lub wlew, nitroprusydek sodowy wlew, nitrogliceryna wlew); gładkie budzenie; extubacja po pełnym obudzeniu. 43

44 ZESPÓŁ HELLP hemoliza wewnątrznaczyniowa ( H - Hemolisis ); podwyższone stężenie enzymów wątrobowych ( EL elevated liver enzymes) ; niska liczba płytek krwi ( LP low plates ). 44

45 HELLP sygnalizuje ciężką postać PIH; trudny do przewidzenia przebieg kliniczny; złe rokowanie dla matki i płodu. 45

46 Zespół HELLP- powikłania Śmiertelność matek do 24% Śmiertelność okołoporodowa 30-40% Obrzęk płuc Niewydolność nerek Pęknięcie wątroby 46

47 Zespół HELLP, badania laboratoryjne Bilirubina pośrednia i bezpośrednia AlAT AspAT LDH D-dimery Płytki 47

48 FAZY HELLP Faza I laboratoryjna: spadek liczby płytek krwi; obniżenie poziomu antytrombiny III; wzrost stężenia D dimerów; wzrost ASPAT; wzrost ALAT; wzrost poziomu bilirubiny; wzrost LDH. 48

49 FAZY HELLP Faza II pojawienie się dolegliwości: ból nadbrzusza; ból okolicy podżebrowej prawej; cech infekcji wirusopodobnej; nudności, wymioty. 49

50 FAZY HELLP Faza III groźnych dla życia powikłań: krwawienia ( maciczne, żołądkowo-jelitowe ); krwiak podtorebkowy wątroby; niewydolność nerek; niewydolność oddechowa; powikłania neurologiczne krwiak śródczaszkowy, krwotok mózgowy. 50

51 Przyczyny zgonu matek Niewydolność krążenia; Koagulopatia; Krwawienie do OUN; Pęknięcie wątroby; Niewydolność wielonarządowa. 51

52 HELLP - leczenie Kortykosterydy; Leki hipotensyjne; Terapia przeciwdrgawkowa; Podaż płynów; Preparaty krwi; Antybiotykoterapia; Inne: plazmafereza, PGI 2, heparyna, tlenek azotu, l- ornityna. 52

53 ZATOR WODAMI PŁODOWYMI zdarzenie niemożliwe do przewidzenia; nie można mu zapobiec; podejrzewamy go w każdym przypadku wystąpienia sinicy z niewyjaśnionej przyczyny oraz wstrząsu w przebiegu porodu. Po raz pierwszy opisany w literaturze przez Meyera w 1926 roku. W 1927 Warden uzyskał go eksperymentalnie u zwierząt laboratoryjnych. Występowanie wg różnych autorów: 1:8000 porodów - 1: porodów. Śmiertelność 86%. 25% zgonów występuje w ciągu pierwszej godziny od wystąpienia pierwszych objawów pomimo prawidłowo podjętego leczenia. 53

54 CZYNNIKI RYZYKA ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: poród przedłużony zaawansowany wiek matki; wieloródka ; makrosomia płodu; szybki poród; indukcja lub stymulacja porodu oksytocyną; wewnątrzmaciczne obumarcie płodu; podbarwienie płynu owodniowego smółką; PIH; amniotomia; amniocenteza; wprowadzenie cewnika do pomiaru ciśnienia śródmacicznego; dopochwowe podanie prostaglandyn E 2. 54

55 ZATOR WODAMI PŁODOWYMI TO: zapaść sercowo-naczyniowa; DIC; mogą występować kolejno lub równocześnie. 55

56 PATOGENEZA ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: Wniknięcie płynu owodniowego do krążenia matki. Może się zdarzyć w trzech sytuacjach: amniotomii; rozerwania naczyń kanału szyjki macicy lub macicy; powstania gradientu ciśnień wystarczających do wtłoczenia płynu owodniowego do krwiobiegu matki. 56

57 ZMIANY PATOFIZJOLOGICZNE W ZATORZE WODAMI PŁODOWYMI: Wniknięcie płynu owodniowego do krążenia matki powoduje: ostre nadciśnienie płucne; nagły spadek rzutu lewej komory serca; powstaje ostre serce płucne; prowadzące do niewydolności prawej komory; dochodzi do NZK w mechanizmie rozkojarzenia elektromechanicznego; dochodzi do NZ zaburzeniu ulega stosunek wentylacji do perfuzj; dochodzi do hipoksemii i kwasicy. 57

58 ETIOLOGIA DIC W PRZEBIEGU ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: przedostanie się do krążenia systemowego płynu owodniowego zawierającego znaczne ilości TF (tromboplastyn); lepkość i aktywność prozakrzepowa płynu owodniowego rośnie w okresie ciąży i osiąga maksimum podczas porodu; materiałem trombogennym w płynie owodniowym są tromboplastyny i enzymy aktwujące bezpośrednio czynnik X; do krążenia systemowego przedostają się składniki morfotyczne płynu, złuszczony nabłonek, meszek płodowy, maź płodowa. 58

59 SEKWENCJA ZMIAN PATOFIZJOLOGICZNYCH DIC W PRZEBIEGU ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: TF powoduje systemową i lokalną w krążeniu płucnym aktywację układu krzepnięcia; TF powoduje uwolnienie dużych ilości tt-pa ze śródbłonków płucnych (efektem jest nasilenie fibrynolizy); aktywacja układu krzepnięcia i fibrynolizy prowadzi do powstania mikrozatorów (ONO); składniki morfotyczne płynu owodniowego zaczopowują drobne tętniczki i naczynia włosowate w krążeniu płucnym (ONO). 59

60 ZMIANY PATOMORFOLOGICZNE STWIERDZANE W ZATORZE WODAMI PŁODOWYMI: Płuca: makroskopowo wykazują obrzęk; wybroczyny do pęcherzyków; zatory naczyń płucnych materiałem pochodzącym z płynu owodniowego. Czop zatorowy: bezpostaciowe resztki tkankowe; złuszczone komórki nabłonka płodowego ( łuski); włosy płodowe; maż płodowa; mucyna ze smółki. 60

61 ZMIANY PATOMORFOLOGICZNE STWIERDZANE W ZATORZE WODAMI PŁODOWYMI cd.: cd.: Lokalizacja zatorów: w drobnych tętnicach; w małych tętnicach; w kapilarach płucnych. Podobne zmiany i obecność materiału zatorowego można stwierdzić w: mózgu; nerkach; wątrobie; śledzionie; przysadce mózgowej. 61

62 MOMENT WYSTĄPIENIA OBJAWÓW ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: zaawansowany pierwszy okres porodu; początek drugiego okresu porodu; w 45% związek z odklejeniem się łożyska; 62

63 OBJAWY PRODROMALNE ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: nagłe dreszcze; pocenie się; niepokój kaszel. 63

64 OBJAWY KLINICZNE ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: utrudnienie oddychania; duszność; sinica; skurcz oskrzeli; obrzęk płuc; nagły spadek ciśnienia tętniczego krwi; tachykardia; zaburzenia rytmu; NZK; drgawki; zaburzenia przytomności; utrata przytomności. 64

65 DODATKOWE BADANIA DIAGNOSTYCZNE: EKG cechy przeciążenia prawego serca RTG klatki piersiowej: powiększenie prawego przedsionka i prawej komory serca; uwydatnienie proksymalnego odcinka tętnicy płucnej; obrzęk płuc. Badania izotopowe: wykrywają obszary o zmniejszonej perfuzji. Pomiar OCŻ: I faza - wzrost OCŻ w następstwie ostrego nadciśnienia płucnego; II faza - gwałtowny spadek OCŻ gdy dojdzie do masywnego krwotoku. 65

66 Badania układu krzepnięcia i fibrynolizy: dynamiczny spadek liczby płytek krwi, małopłytkowość < 100 tysięcy lub spadek o 100 tysięcy w ciągu 24 godzin; spadek aktywnośći antytrombiny III; spadek stężenia fibrynogenu; wydłużenie czasu PT i APTT; obecność FDP, D dimery; obecność schizocytów w rozmazie krwi obwodowej. obwodowej 66

67 LECZENIE ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: resuscytacja krążeniowo-oddechowa; uzupełnienie objętości krwi; przeciwdziałanie koagulopatii. 67

68 RESUSCYTACJA: intubacja; wentylacja 100% tlenem; wentylacja z PEEP ( wzrost czynnościowej pojemności zalegającej); tlenoterapia hiperbaryczna. 68

69 MONITOROWANIE HEMODYNAMICZNE: dwie dużę kaniule w naczyniach żylnych obwodowych; pobrać badania (morfologia, układ krzepnięcia pełny, elektrolity, mocznik); ciągły pomiar ciśnienia tętniczego; saturacja krwi tętniczej; monitor EKG; kaniula dotętnicza; kaniula w żyle centralnej; cewnikowanie tętnicy płucnej; monitorowanie diurezy godzinowej. 69

70 LECZENIE POWIKŁAŃ PŁUCNYCH: skurcz oskrzeli; obkurczenie tętnicy płucnej. TREBUTALINA- 0,25 mg podskórnie. ISOPRENALINA- 0,02 mg iv, wlew 0,02-0,15 mikrog/kg/min. ANINOPHILLINA- 5-6 mikrog/kg/min - kontrowersyjne, z uwagi na tachykardię. HYDROKORTYZON- 2g/24 h - zmniejsza skurcz naczyń płucnych i obrzęk płuc. Tlenek azotu wziewnie. 70

71 LECZENIE NIEWYDOLNOŚCI MIĘŚNIA SERCOWEGO: DOPAMINA mikrog/kg/min; DOBUTAMINA- 0,5-30 mikrog/kg/min; DIGOKSYNA- 0,5 mg iv; DIURETYKI - FUROSEMID - przy wzroście ciśnienia zaklinowania; INDOMETACYNA- eksperymentalnie. 71

72 LECZENIE DIC W PRZEBIEGU ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: Heparyna standardowa - zanim rozwiną się objawy skazy pełna dawka iv. Bolus j.m iv, potem wlew j.m/dobę. Substytucja: krwinki płukane; koncentrat krwinek płytkowych; koncentrat AT III; albuminy; FFP; CPAG ( hipofibrynogenemia < 1 g/l). Monitorowanie leczenia heparyną: poziom antytrombiny III; FDP; D dimery; Czas APTT, PT; 72

73 WSTRZĄS SEPTYCZNY U PACJENTEK POŁOŻNICZYCH JEST CIĘŻKIM POWIKŁANIEM ZAGRAŻAJACYM ŻYCIU ZARÓWNO CIĘŻARNEJ JAK I PŁODU. ZAKAŻENIE, WSTRZĄS SEPTYCZNY U CIĘŻARNYCH Z UWAGI NA DUŻE STĘŻENIE PROGESTERONU CECHUJE SIĘ: bardzo dużą dynamiką; ciężkim przebiegiem klinicznym; dużo poważniejszym rokowaniem niż u pacjentek niepołożniczych. Umieralność pacjentek położniczych 3 % ( wszystkich ciężarnych) ciężarnych).. 73

74 PATOFIZJOLOGIA WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO: ognisko zakażenia zakażenia;; rozsiew drogą krwi bakterii, endotoksyn, egzotoksyn; uwalnianie mediatorów zapalnych; wpływ mediatorów zapalenia na mięsień sercowy i naczynia obwodowe (interleukiny, TNF); hipotensja oporna na leczenie; zmniejszenie oporu w dużym krążeniu; bezpośrednia depresja mięśnia sercowego; uszkodzenie płuc; niewydolność wielonarządowa; zgon. 74

75 KRYTERIA WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO U PACJENTEK POŁOŻNICZYCH: hipotensja trwająca co najmniej 30 minut (ciśnienie skurczowe < 90 mmhg, ciśnienie rozkurczowe < 50 mmhg, ciśnienie średnie < 70 mmhg; u chorych z nadciśnieniem spadek o 50 mmhg lub więcej w ciągu 24 godzin); temperatura > 38 lub < 36; tachykardia > 90 u/min; tachypnoe > 20 oddechów; leukocytoza > lub leukopenia < 4000; 10 % postaci niedojrzałych w rozmazie krwi obwodowej; oliguria < 50 ml/h. 75

76 KRYTERIA WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO U PACJENTEK POŁOŻNICZYCH: obecność ogniska zakażenia; okresowe występowanie dreszczy; gęsty, zielony płyn owodniowy; zaburzenia perfuzji obwodowej; zaburzenia przytomności (pacjentka niespokojna, pobudzona); zaburzenia metaboliczne, kwasica mleczanowa, ph < 7,3; BE 8; biochemiczne markery sepsy (CRP, prokalcytonina, czynnik von Willebranda). 76

77 ŹRÓDŁA WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO W POŁOŻNICTWIE: przedwczesne pęknięcie błon płodowych z następczym ich zapaleniem; zakażenie jaja płodowego (wstępujące przez kanał szyjki macicy, zstępujące, krwiopochodne); zapalenie śluzówki macicy; zakażenie dróg moczowych; poronienie septyczne; wewnątrzmaciczne zabiegi położnicze (obrót, ręczne wydobycie łożyska, wyłyżeczkowanie jamy macicy); uszkodzenie kanału rodnego związane z porodem; infekcje przyranne; zakrzepowe zapalenie żył. 77

78 POWIKŁANIA WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO: zaburzenia krzepnięcia DIC; niewydolność oddechowa ( ALI, ARDS ); niewydolność nerek; zaburzenia krążenia. 78

79 MONITOROWANIE PACJENTEK WE WSTRZĄSIE pomiar ciśnienia tętniczego (metoda nieinwazyjna, pomiar może być o ok. 30 mmhg niższy niż metodą bezpośrednią); monitor EKG; OCŻ ( < 5 cm wody i nie reaguje na resuscytację płynową) zmiana wytycznych, ocena napięcia ściany naczyniowej i oporu a nie tylko wartości ciśnienia bo często przelanie bez efektu poprawy hemodynamiki i perfuzji ; cewnikowanie tętnicy płucnej; saturacja krwi tętniczej; gazometria krwi tętniczej; ocena diurezy godzinowej; pomiar temperatury powierzchownej i głębokiej. 79

80 LECZENIE WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO W POŁOŻNICTWIE: opróżnić jamę macicy; pobrać posiewy; antybiotyki o szerokim spektrum, sterydy przed pierwszą dawką w dawkach substytucyjnych; po otrzymaniu wyników posiewów antybiotykoterapia celowana; tlenoterapia, wsparcie oddechowe, respiratoroterapia; resuscytacja płynowa (szybka infuzja krystaloidów ml, koloidy 500 ml), przy prawidłowej reakcji organizmu wlew 10 ml/kg 0.9 % NaCl powoduje wzrost OCŻ o ok. 30 %; 80

81 Leczenie - cd jeśli mimo prawidłowo prowadzonej terapii płynowej utrzymuje się hipotensja lub upośledzona perfuzja obwodowa to leki wazopresyjne i inotropowe (dopamina, dobutamina, noradrenalina, wasopresyna, glukagon, preparaty naparstnicy); leczenie zaburzeń w układzie krzepnięcia (FFP, preparaty płytkowe, heparyna); zwalczanie kwasicy; uzupełnianie elektrolitów; leczenie niewydolności nerek. 81

82 WSTRĄ WSTRĄS SEPTYCZNY LUB TOKSYCZNY Postępowanie: TYP I: bez objawów skazy; obecne objawy zakrzepicy; leczenie: heparyna 1000j.m/ godzinę w ciągłym wlewie. TYP II: wstrząs; objawy skazy krwotocznej podczas akcji porodowej - krwotok z macicy leczenie substytucyjne: aktywowany czynnik VIIa, preparat BC (ostatnie doniesienia o wątpliwej skuteczności), skuteczności), AT III, ME przemywana, FFP. 82

83 CHOROBA ZAKRZEPOWO ZATOROWA Zwykle w późnym okresie ciąży; Bezpośredni okres poporodowy; Z nowszych badań wynika, że okres przedporodowy nie różni się w tym względzie od okresu poporodowego. 83

84 Występowanie i statystyka Zakrzepica żył głębokich 0,7 na 1000 ciąż; Zmiany zakrzepowozakrzepowo-zatorowe 3x częściej przy cc niż PSN; Zator tętnicy płucnej % nieleczonej zżg; Zgon z powodu zatoru %. 84

85 Postacie Zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych; Zator mniejszych odgałęzień tętnicy płucnej; Przewlekłe nadciśnienie płucne; Zator tętnicy płucnej masywny; Zakrzepica żył powierzchownych; Septyczne zapalenie żył miednicy małej po porodzie. 85

86 Płuca w chzchz-z Narządem efektorowym są płuca; płuca; Zmiany anatomopatologiczne są uwarunkowane: - liczbą i wielkością czopów zatorowych, - miejscem zatkania, - istniejącymi wcześniej chorobami układu krążenia i oddechowego; Zwykle obustronne; W jednostronnym procesie zajęty dolny prawy płat. 86

87 Zatorowość płucna ZABURZENIA CZYNNOŚCI UKŁADU KRĄŻENIA; ZABURZENIA CZYNNOŚCI UKŁADU ODDECHOWEGO. 87

88 Patofizjologia - krążenie Wzrost obciążenia następczego komory prawej; Wzrost ciśnienia w prawym przedsionku; Cechy nadciśnienia płucnego; Niewydolność prawokomorowa; Utrata obciążenia wstępnego lewej komory; Zmniejszenie pojemności minutowej; Zaburzenia przepływu wieńcowego. 88

89 Patofizjologia układ oddechowy Zwiększenie wentylacji przestrzeni martwej; Zaburzenie stosunku wentylacji do perfuzji; Wzrost przecieku śródpłucnego; Zwężenie oskrzelików w najniższych odcinkach dróg oddechowych; Utrata surfaktantu; Hipoksemia; Regionalny obrzęk płuc; Niedodma Niedodma.. 89

90 Objawy podmiotowe Duszność; Ból w klatce piersiowej zwykle o charakterze opłucnowym; Uczucie tępego ucisku za mostkiem; Kaszel; Krwioplucie; Tachykardia; Pocenie; Zaburzenia świadomości. 90

91 Objawy przedmiotowe Tachypnoe 30 40/min; Tachykardia, wzmocnienie komponenty płucnej II t.; Osłabienie szmerów oddechowych; Rzężenia; Nagła próba wdechu u pacjentki sztucznie wentylowanej; RTG (osłabienie cieni naczyniowych, uniesienie przepony, płyn w jamach opłucnowych); EKG (przeciążenie prawego serca); Czasami RTG, EKG bz. 91

92 Leczenie Dożylna podaż heparyny niefrakcjonowanej. niefrakcjonowanej. Badania biochemiczne (morfologia, układ krzepnięcia); Heparyna w dawce wysycającej 5000j w bolusie; Wlew 1000j /h lub 5 20j/kg/h; APTT wydłużony 22-3x, sprawdzamy po każdej zmianie szybkości wlewu, a przy stałym dawkowaniu 11-2x/d. 92

93 Fibrynolityki Streptokinaza, urokinaza uczynnienie plazminogenu w surowicy i uogólniona liza przeciwskazane; przeciwskazane; Tkankowy aktywator plazminogenu (tpa) aktywny tylko po związaniu z włóknikiem, działa swoiście tylko na skrzep, uczynniając plazminogen w skrzepie, może być stosowany ale ostrożnie ostrożnie.. 93

94 Heparyny drobnocząsteczkowe Chemiczna lub enzymatyczna depolimeryzacja heparyny standardowej; Mogą mieć przewagę nad podażą heparyny standardowej w ciąży z racji: - dłuższego okresu półtrwania; - lepszej przewidywalności efektu przeciwzakrzepowego; - możliwość pominięcia monitorowania parametrów hemostazy w trakcie podawania. 94

95 CHZZ postępowanie anestezjologiczne Zależy od tego kiedy rozpoznano zatorowość. Śródporodowo : - resuscytacja; - wentylacja i prawidłowe natlenianie; - zapewnić dobrą kurczliwość mięśnia sercowego; APTT wydłużony 1,5 2,5 x. 95

Nitraty -nitrogliceryna

Nitraty -nitrogliceryna Nitraty -nitrogliceryna Poniżej wpis dotyczący nitrogliceryny. - jest trójazotanem glicerolu. Nitrogliceryna podawana w dożylnym wlewie: - zaczyna działać po 1-2 minutach od rozpoczęcia jej podawania,

Bardziej szczegółowo

Wykład II 09.10.2008. Wstrząs w położnictwie

Wykład II 09.10.2008. Wstrząs w położnictwie A N E S T E Z J O L O G I A Wykład II 09.10.2008. Wstrząs w położnictwie 1. Wstrząs zaburzenie przepływu obwodowego krwi prowadzące do niedostatecznego zaopatrzenia tkanek w tlen. 2. Przyczyny wstrząsu:

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz...... 13 ROZDZIAŁ 2 CELE ZNIECZULENIA I MOŻLIWOŚCI WSPÓŁCZESNEJ ANESTEZJOLOGII

Bardziej szczegółowo

Krwotoki okołoporodowe. Dotyczą 5 do15%rodzących

Krwotoki okołoporodowe. Dotyczą 5 do15%rodzących Krwotoki okołoporodowe Dotyczą 5 do15%rodzących Najczęstsze przyczyny Urazy Nieprawidłowe oddzielanie i wydalanie łożyska Niedowład macicy - atonia Zaburzenia krzepliwości krwi Urazy okołoporodowe W trzonie

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

KRWAWIENIA W II POŁOWIE CIĄŻY KRWAWIENIA W II POŁOWIE CIĄŻY

KRWAWIENIA W II POŁOWIE CIĄŻY KRWAWIENIA W II POŁOWIE CIĄŻY KRWAWIENIA W II POŁOWIE CIĄŻY Przedwczesne odklejenie łożyska prawidłowo usadowionego Łożysko przodujące Nowotwór szyjki macicy Polip szyjki macicy Nadżerka części pochwowej Zatoka brzeżna łożyska Żylaki

Bardziej szczegółowo

Położnictwo i ginekologia

Położnictwo i ginekologia CRASH COURSE Redaktor serii Daniel Horton-Szar Położnictwo i ginekologia Nick Panay, Ruma Dutta, Audrey Ryan, J. A. Mark Broadbent Wydanie pierwsze polskie pod redakcją Jerzego Florjańskiego Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego ICD9 kod Nazwa 03.31 Nakłucie lędźwiowe 03.311 Nakłucie lędźwiowe w celu pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego 100.62 Założenie cewnika do żyły centralnej 23.0103 Porada lekarska 23.0105 Konsultacja specjalistyczna

Bardziej szczegółowo

2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16

2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16 INTENSYWNA TERAPIA STANU ASTMATYCZNEGO 1. Definicja... 13 2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16 3. Obraz kliniczny... 17 3.1. Rozpoznanie... 17 3.2. Diagnostyka

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Patofizjologia i symptomatologia. Piotr Abramczyk

Patofizjologia i symptomatologia. Piotr Abramczyk Patofizjologia i symptomatologia niewydolności serca Piotr Abramczyk Definicja Objawy podmiotowe i przedmiotowe niewydolności serca Obiektywny dowód dysfunkcji serca i i Odpowiedź na właściwe leczenie

Bardziej szczegółowo

Patofizjologia resuscytacji krążeniowo - oddechowej

Patofizjologia resuscytacji krążeniowo - oddechowej Patofizjologia resuscytacji krążeniowo - oddechowej Resuscytacja krążeniowo - oddechowa Optymalizacja krążenia wieńcowego i mózgowego Układ nerwowy: Średni przepływ krwi: 70ml/100g/min Przepływ krwi w

Bardziej szczegółowo

PORONIENIA CIĄŻA OBUMARŁA ZESPÓŁ ANTYFOSFOLIPIDOWY KOAGULOPATIE. Katarzyna Luterek Natalia Mazanowska

PORONIENIA CIĄŻA OBUMARŁA ZESPÓŁ ANTYFOSFOLIPIDOWY KOAGULOPATIE. Katarzyna Luterek Natalia Mazanowska PORONIENIA CIĄŻA OBUMARŁA ZESPÓŁ ANTYFOSFOLIPIDOWY KOAGULOPATIE Katarzyna Luterek Natalia Mazanowska Definicja Zakończenie ciąży (samoistne lub sztuczne) do 22 tygodnia jej trwania 22 Hbd + 1 dzień= poród

Bardziej szczegółowo

URAZY KLATKI PIERSIOWEJ

URAZY KLATKI PIERSIOWEJ URAZY KLATKI PIERSIOWEJ URAZY KLATKI PIERSIOWEJ W 25 % są przyczyną zgonów MECHANIZM URAZU Bezpośrednie (przenikające, tępe, miażdżące) Pośrednie (deceleracja, podmuch) Najczęściej bez widocznych uszkodzeń

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę Nadciśnienie tętnicze Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę EPIDEMIOLOGIA: Odsetek nadciśnienia tętniczego w populacji Polski w wieku średnim (36-64 lat) wynosi 44-46% wśród mężczyzn i 36-42%

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE.

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATOTORYJNEJ WYDZIAŁU NAUKI O ZDROWIU AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE Przykładowe

Bardziej szczegółowo

I KLINIKA POŁOZNICTWA I GINEKOLOGII WUM

I KLINIKA POŁOZNICTWA I GINEKOLOGII WUM I KLINIKA POŁOZNICTWA I GINEKOLOGII WUM CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA CHORÓB SERCA U CIĘŻARNYCH OKOŁO 0,5-1% PRZYCZYNA OKOŁO 10-15% ŚMIERTELNOŚCI MATEK WZROST OBJĘTOŚCI KRWI KRĄŻĄCEJ O 50% WZROST OBJĘTOŚCI MINUTOWEJ

Bardziej szczegółowo

Zakażenia w Oddziałach Intensywnej Terapii SEPSA Możliwe miejsca zakażenia Czynniki patogenne Bakterie G dodatnie, G ujemne Bakterie beztlenowe Grzyby Wirusy Pierwotniaki Zakażenia szpitalne Występują

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba niedokrwienna serca zapotrzebowanie na O2 > moŝliwości podaŝy O2 niedotlenienie upośledzenie czynności mięśnia sercowego przemijające trwałe

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie w Anestezjologii i Intensywnej Terapii Intensywny nadzór w stanach zagrożenia życia udział pielęgniarki.

Monitorowanie w Anestezjologii i Intensywnej Terapii Intensywny nadzór w stanach zagrożenia życia udział pielęgniarki. Monitorowanie w Anestezjologii i Intensywnej Terapii Intensywny nadzór w stanach zagrożenia życia udział pielęgniarki. Monitorowanie Rozpoznawanie i ocena zjawisk fizjologicznych i patologicznych towarzyszących

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY POMPEGO (ICD-10 E 74.0)

LECZENIE CHOROBY POMPEGO (ICD-10 E 74.0) Załącznik B.22. LECZENIE CHOROBY POMPEGO (ICD-10 E 74.0) WIADCZENIOBIORCY Kwalifikacji świadczeniobiorców do terapii dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa Narodowego

Bardziej szczegółowo

Wstrząs hipowolemiczny. Różne poziomy działania aspekcie zaleceń międzynarodowych

Wstrząs hipowolemiczny. Różne poziomy działania aspekcie zaleceń międzynarodowych Wstrząs hipowolemiczny Różne poziomy działania aspekcie zaleceń międzynarodowych 1 WSTRZĄS Stan zaburzonej perfuzji tkankowej Niskie ciśnienie nie jest jednoznaczne ze wstrząsem sem Odpowiedni przepływ

Bardziej szczegółowo

układu krążenia Paweł Piwowarczyk

układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie Badanie przedmiotowe EKG Pomiar ciśnienia tętniczego Pomiar ciśnienia w tętnicy płucnej Pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego Echokardiografia

Bardziej szczegółowo

Wanda Siemiątkowska - Stengert

Wanda Siemiątkowska - Stengert Wanda Siemiątkowska - Stengert Wpływ zabiegu odsysania z tchawicy na ciśnienie śródczaszkowe i układ krążenia noworodków wymagających wentylacji zastępczej, po zastosowaniu różnej premedykacji farmakologicznej.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty

Spis treści. Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty 1 Leczenie infuzyjne (płynoterapia)....................................................... 3 Objętość płynów..................................................................................

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Hipotermia po NZK. II Katedra Kardiologii

Hipotermia po NZK. II Katedra Kardiologii Hipotermia po NZK II Katedra Kardiologii Hipotermia Obniżenie temperatury wewnętrznej < 35 st.c łagodna 32 do 35 st. C umiarkowana 28 do 32 st. C ciężka - < 28 st. C Terapeutyczna hipotermia kontrolowane

Bardziej szczegółowo

PRZEDWCZESNE PĘKNIĘCIE BŁON PŁODOWYCH (PPBP) (oocystoruptura praecox)

PRZEDWCZESNE PĘKNIĘCIE BŁON PŁODOWYCH (PPBP) (oocystoruptura praecox) PRZEDWCZESNE PĘKNIĘCIE BŁON PŁODOWYCH (PPBP) (oocystoruptura praecox) 1. Przedwczesne pęknięcie błon płodowych (PPBP) przerwanie ciągłości pęcherza płodowego przed rozpoczęciem akcji porodowej Czasowe

Bardziej szczegółowo

Odrębności znieczulenia pacjentów otyłych do zabiegów laparoskopowych

Odrębności znieczulenia pacjentów otyłych do zabiegów laparoskopowych 66 Zasady postępowania anestezjologicznego Odrębności znieczulenia pacjentów otyłych do zabiegów laparoskopowych Coraz więcej zabiegów u osób otyłych jest wykonywanych metodą laparoskopową. Jest to związane

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym. Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM

Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym. Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM Występowanie POCHP u ludzi starszych POCHP występuje u 46% osób w wieku starszym ( III miejsce) Choroby układu

Bardziej szczegółowo

Świeży zawał mięśnia sercowego.

Świeży zawał mięśnia sercowego. Świeży zawał mięśnia sercowego. Każda komórka ludzkiego organizmu włączając w to komórki mięśnia sercowego (kardiomiocyty) potrzebują tlenu do normalnego funkcjonowania. Jednak czynność komórek zaczyna

Bardziej szczegółowo

Układ krzepnięcia a znieczulenia przewodowe

Układ krzepnięcia a znieczulenia przewodowe Układ krzepnięcia a znieczulenia przewodowe We wszystkich obecnie dyscyplinach zabiegowych obowiązuje standard profilaktyki przeciwzakrzepowej z zastosowaniem heparyn (zwłaszcza drobnocząsteczkowych).

Bardziej szczegółowo

Anatomia i fizjologia układu krążenia. Łukasz Krzych

Anatomia i fizjologia układu krążenia. Łukasz Krzych Anatomia i fizjologia układu krążenia Łukasz Krzych Wytyczne CMKP Budowa serca RTG Unaczynienie serca OBSZARY UNACZYNIENIA Układ naczyniowy Układ dąży do zachowania ośrodkowego ciśnienia tętniczego

Bardziej szczegółowo

Mechanizm odpowiedzi krążeniowej na ciężki uraz czaszkowo-mózgowy. Izabela Duda

Mechanizm odpowiedzi krążeniowej na ciężki uraz czaszkowo-mózgowy. Izabela Duda Mechanizm odpowiedzi krążeniowej na ciężki uraz czaszkowo-mózgowy Izabela Duda 1 Krążeniowe Systemowe powikłania urazu czaszkowomózgowego Oddechowe: pneumonia, niewydolność oddechowa, ARDS, zatorowość,

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy utraty ciepła

Mechanizmy utraty ciepła HIPOTERMIA Mechanizmy utraty ciepła Promieniowanie 55-65 % Parowanie - oddychanie 20-30 % Konwekcja 12-15% na wietrze Kondukcja 5 razy w mokrym ubraniu, 25-30 x w zimnej wodzie Hipotermia Spadek temperatury

Bardziej szczegółowo

LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20)

LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 511 Poz. 42 Załącznik B.4. LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie zaawansowanego

Bardziej szczegółowo

Po wycięciu macicy. Po zabiegu KKP - przetoczenie. OIT przetoczenia FFP

Po wycięciu macicy. Po zabiegu KKP - przetoczenie. OIT przetoczenia FFP Elżbieta Nowacka I Zakładad Katedry Anestezjologii i Intensywnej Terapii AM w Warszawie 1 HEMOSTAZA Zespół procesów utrzymujących integralność zamkniętego układu krążenia po przerwaniu ciągłości łożyska

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Definicja Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu ECMO POZAUSTROJOWE UTLENOWANIE KRWI. Jesteśmy, aby ratować, leczyć, dawać nadzieję...

Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu ECMO POZAUSTROJOWE UTLENOWANIE KRWI. Jesteśmy, aby ratować, leczyć, dawać nadzieję... Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu ECMO POZAUSTROJOWE UTLENOWANIE KRWI Jesteśmy, aby ratować, leczyć, dawać nadzieję... Rodzaje ECMO 1. ECMO V-V żylno - żylne Kaniulacja żyły udowej i szyjnej lub żyły

Bardziej szczegółowo

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Dr n. med. Krzysztof Powała-Niedźwiecki Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 1. Do OIT będą

Bardziej szczegółowo

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Żylna choroba zakrzepowozatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Kryterium Dane (jakie) Dane (źródło) Reguła Moduł wiek wiek pacjent/osoba > 18 lat (włączająca) kliniczne

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. DOBUJECT, 50 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji Dobutaminum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. DOBUJECT, 50 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji Dobutaminum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA DOBUJECT, 50 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do Dobutaminum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Ryzyko znieczulenia i operacji Wojciech Michalewski... 13

Spis treści. 1. Ryzyko znieczulenia i operacji Wojciech Michalewski... 13 Spis treści 1. Ryzyko znieczulenia i operacji Wojciech Michalewski... 13 1.1. Zasady interdyscyplinarnej współpracy w operacyjnym leczeniu chorych 13 1.2. Podstawowe składniki procesu leczenia operacyjnego...

Bardziej szczegółowo

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Definicja NS to zespół kliniczny, w którym wskutek dysfunkcji serca jego pojemność minutowa jest zmniejszona w stosunku do zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. (Dz. U. Nr 210, poz. 1540)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. (Dz. U. Nr 210, poz. 1540) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną

Bardziej szczegółowo

Jaką rolę w krążeniu pełni prawa połowa serca?

Jaką rolę w krążeniu pełni prawa połowa serca? Jaką rolę w krążeniu pełni prawa połowa serca? Critical Care 2006; 10 supp.3 Opracowała: Lek. Katarzyna Śmiechowicz II Zakład Anestezjologii i Intensywnej Terapii KAiIT Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23 Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. n. med. Lesław Szydłowski Katedra i Klinika Kardiologii Dziecięcej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Prof. dr hab. n. med. Lesław Szydłowski Katedra i Klinika Kardiologii Dziecięcej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Prof. dr hab. n. med. Lesław Szydłowski Katedra i Klinika Kardiologii Dziecięcej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Wstęp: Bladość u dzieci do 1 roku życia Bladość to subiektywny objaw polegający

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa i zawał serca.

Choroba wieńcowa i zawał serca. Choroba wieńcowa i zawał serca. Dr Dariusz Andrzej Tomczak Specjalista II stopnia chorób wewnętrznych Choroby serca i naczyń 1 O czym będziemy mówić? Budowa układu wieńcowego Funkcje układu wieńcowego.

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii Przewlekła obturacyjna choroba płuc II Katedra Kardiologii Definicja Zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe.

Bardziej szczegółowo

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa)

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) Spis treści 1. Wprowadzenie 13 Wstęp do wydania II 16 I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) 2. Podstawowa charakterystyka struktury i czynności nerek 21 3. Czynniki wpływające na rozwój uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

ZATRUCIE DOPALACZAMI STUDIUM PRZYPADKU

ZATRUCIE DOPALACZAMI STUDIUM PRZYPADKU ZATRUCIE DOPALACZAMI STUDIUM PRZYPADKU Maja Copik Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 im S. Szyszki w Zabrzu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Ciąża ektopowa I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Definicja: ciąża ektopowa - to ciąża rozwijająca się poza jamą macicy. W ostatnim okresie stwierdza się

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 719 Poz. 27 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia sildenafilem

Bardziej szczegółowo

PostępowaniP anpstpzjologicznp W urazach czaszkowo-mózgowych MózgMwy przepływ krwi CBF = 50 ml/100g/min CBF = CPP / Mpór naczyń mózgu Zależy Md RR, pco2, po2 i zapmtrzebmwania metabmlicznegm mózgu Ciśnienie

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO (TNP) (ICD-10 I 27, I 27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO (TNP) (ICD-10 I 27, I 27.0) Załącznik B.31. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO (TNP) (ICD-10 I 27, I 27.0) A. Leczenie TNP u dorosłych 1. Leczenie I rzutu 1.1 Leczenie I rzutu sildenafilem 1.2 Leczenie I rzutu bosentanem 2.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział 1 Wprowadzenie 17 Maureen Boyle

Spis treści. Rozdział 1 Wprowadzenie 17 Maureen Boyle Spis treści Rozdział 1 Wprowadzenie 17 Maureen Boyle Rozdział 2 Resuscytacja położnicza i neonatologiczna 22 Margaret Yerby Resuscytacja położnicza 22 Czynniki zatrzymania krążenia 23 Przystosowanie się

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum

Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum Silne dolegliwości bólowe brzucha o wzrastającym nasileniu Obrona mięśniowa Objawy otrzewnowe Zatrzymanie gazów i stolca Wymioty Objawy ogólne: tachykardia,

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Poprawki do istotnych sekcji Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz Ulotki dla pacjenta

Aneks III. Poprawki do istotnych sekcji Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz Ulotki dla pacjenta Aneks III Poprawki do istotnych sekcji Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz Ulotki dla pacjenta Uwaga: Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego, oznakowanie opakowań oraz Ulotka dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie pacjenta podczas ECLS oraz ECMO

Monitorowanie pacjenta podczas ECLS oraz ECMO Monitorowanie pacjenta podczas ECLS oraz ECMO P. Ładziński,, M. Garbarczyk Klinika Kardiochirurgii Dziecięcej cej Katedry Kardio-Torakochirurgii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Glypressin, 1 mg, roztwór do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jedna ampułka z 8,5 mililitrami roztworu zawiera 1 mg terlipresyny

Bardziej szczegółowo

Metody monitorowania stanu płodu. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii WUM

Metody monitorowania stanu płodu. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii WUM Metody monitorowania stanu płodu I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii WUM MONITOROWANIE DOBROSTANU PŁODU Rozpoznawanie stanów zagrożenia płodu, objawów ostrego lub przewlekłego niedotlenienia

Bardziej szczegółowo

Przewlekła niewydolność serca - pns

Przewlekła niewydolność serca - pns Przewlekła niewydolność serca - pns upośledzenie serca jako pompy ssąco-tłoczącej Zastój krwi Niedotlenienie tkanek Pojemność minutowa (CO) serca jest zbyt mała do aktualnego stanu metabolicznego ustroju

Bardziej szczegółowo

Inwazyjne monitorowanie hemodynamiczne u pacjentów w do operacji torakochirurgicznych z wysokim ążeniowych

Inwazyjne monitorowanie hemodynamiczne u pacjentów w do operacji torakochirurgicznych z wysokim ążeniowych Marcin Pachucki Inwazyjne monitorowanie hemodynamiczne u pacjentów w do operacji torakochirurgicznych z wysokim ryzykiem powikłań krąż ążeniowych Opiekun ITS: drr n. med. Waldemar Machała Studenckie Koło

Bardziej szczegółowo

CHRONIC THROMBOEMBOLIC PULMONARY HYPERTENSION. (Hypertension)

CHRONIC THROMBOEMBOLIC PULMONARY HYPERTENSION. (Hypertension) Przewlekłe zakrzepowo- zatorowe nadciśnienie płucne - CTEPH Skrót angielski: CTEPH CHRONIC THROMBOEMBOLIC PULMONARY HYPERTENSION przewlekłe zakrzepowo- zatorowe nadciśnienie płucne (Chronic) (Thromboembolic)

Bardziej szczegółowo

Stany nadkrzepliwości (trombofilie)

Stany nadkrzepliwości (trombofilie) Stany nadkrzepliwości (trombofilie) DEFINICJA I ETIOPATOGENEZA Genetycznie uwarunkowana lub nabyta skłonność do zakrzepicy żylnej lub (rzadko) tętniczej, związana z nieprawidłowościami hematologicznymi.

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 731 Poz. 66 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia

Bardziej szczegółowo

DOSTĘP DO UKŁADU NACZYNIOWEGO W ŻYWIENIU POZAJELITOWYM

DOSTĘP DO UKŁADU NACZYNIOWEGO W ŻYWIENIU POZAJELITOWYM DOSTĘP DO UKŁADU NACZYNIOWEGO W ŻYWIENIU POZAJELITOWYM Kinga Szczepanek Szpital im. S. Dudricka w Skawinie Szpital Uniwersytecki w Krakowie KRYTERIA WYBORU DOSTĘPU ŻYLNEGO Odporność naczynia na działanie

Bardziej szczegółowo

Krystian Stachoń Wojciech Rychlik. Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii z Nadzorem Kardiologicznym SPSZK nr 7 SUM GCM w Katowicach

Krystian Stachoń Wojciech Rychlik. Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii z Nadzorem Kardiologicznym SPSZK nr 7 SUM GCM w Katowicach Krystian Stachoń Wojciech Rychlik Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii z Nadzorem Kardiologicznym SPSZK nr 7 SUM GCM w Katowicach Przywrócenie spontanicznego krążenia (ROSC) to tylko pierwszy krok

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo

PATOFIZJOLOGIA ZABURZEŃ HEMOSTAZY. Jakub Klimkiewicz

PATOFIZJOLOGIA ZABURZEŃ HEMOSTAZY. Jakub Klimkiewicz PATOFIZJOLOGIA ZABURZEŃ HEMOSTAZY Jakub Klimkiewicz HEMOSTAZA CAŁOŚĆ PROCESÓW ZWIĄZANYCH Z UTRZYMANIEM KRWI W STANIE PŁYNNYM W NACZYNIACH KRWIONOŚNYCH ORAZ HAMOWANIEM KRWAWIENIA W MIEJSCU USZKODZENIA ŚCIANY

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50)

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) Załącznik B.32. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W

Bardziej szczegółowo

Zator tętnicy płucnej zarys patofizjologii, diagnostyki i leczenia

Zator tętnicy płucnej zarys patofizjologii, diagnostyki i leczenia Zator tętnicy płucnej zarys patofizjologii, diagnostyki i leczenia Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii AM w Warszawie Żylna choroba zakrzepowo - zatorowa zatorowość

Bardziej szczegółowo

Anestezjologia w Położnictwie Kobieta rodząca jest innym człowiekiem

Anestezjologia w Położnictwie Kobieta rodząca jest innym człowiekiem Anestezjologia w Położnictwie Kobieta rodząca jest innym człowiekiem z fizjologicznego punktu widzenia. Zawsze przy znieczuleniu unikanie niedotlenienia Zawsze unikanie spadku RR Ograniczenie stosowania

Bardziej szczegółowo

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce.

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce. Astma oskrzelowa Astma jest przewlekłym procesem zapalnym dróg oddechowych, w którym biorą udział liczne komórki, a przede wszystkim : mastocyty ( komórki tuczne ), eozynofile i limfocyty T. U osób podatnych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 grudnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 grudnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 269 15678 Poz. 1593 1593 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 grudnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Ból w klatce piersiowej Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Patomechanizm i przyczyny Źródłem bólu mogą być wszystkie struktury klatki piersiowej, z wyjątkiem miąższu płucnego: 1) serce

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL, 5 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc

Bardziej szczegółowo

Znieczulenie w laparoskopii

Znieczulenie w laparoskopii Journal of Clinical Anesthesia, 2006 Anesthesia for laparoscopy: a reviev Znieczulenie w laparoskopii Frederick J.Gerges, Ghassan E. Kenazi, Samar I. Jabbour Khoury Szpital Uniwersytecki w Bejrucie Opracował:

Bardziej szczegółowo

TEMATY PRAC LICENCJACKICH - RATOWNICTWO MEDYCZNE

TEMATY PRAC LICENCJACKICH - RATOWNICTWO MEDYCZNE TEMATY PRAC LICENCJACKICH - RATOWNICTWO MEDYCZNE Lp. TEMAT PRACY DYPLOMOWEJ 1. Postępowanie ratownicze w oparzeniu prądem elektrycznym 2. Postępowanie ratunkowe w odmrożeniach 3. Oparzenie termiczne na

Bardziej szczegółowo

OBJAWY KLINICZNE MOGĄCE SUGEROWAĆ PATOLOGIĘ W UKŁADZIE KRĄŻENIA LUB W UKŁADZIE MOCZOWYM U DZIECI

OBJAWY KLINICZNE MOGĄCE SUGEROWAĆ PATOLOGIĘ W UKŁADZIE KRĄŻENIA LUB W UKŁADZIE MOCZOWYM U DZIECI OBJAWY KLINICZNE MOGĄCE SUGEROWAĆ PATOLOGIĘ W UKŁADZIE KRĄŻENIA LUB W UKŁADZIE MOCZOWYM U DZIECI Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Poznaniu Dlaczego dzieci

Bardziej szczegółowo

Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej

Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej D. Payen i E. Gayat Critical Care, listopad 2006r. Opracowała: lek. Paulina Kołat Cewnik do tętnicy płucnej PAC, Pulmonary

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa wykorzystuje metody obrazowania narządów oraz sprzęt i techniki stosowane w radiologii naczyniowej do przeprowadzania zabiegów leczniczych

Bardziej szczegółowo

OCENA PRZYCZYN I KONSEKWENCJI WYSTĘPOWANIA TĘTNIAKA TĘTNICY PŁUCNEJ U PACJENTÓW Z NADCIŚNIENIEM PŁUCNYM

OCENA PRZYCZYN I KONSEKWENCJI WYSTĘPOWANIA TĘTNIAKA TĘTNICY PŁUCNEJ U PACJENTÓW Z NADCIŚNIENIEM PŁUCNYM OCENA PRZYCZYN I KONSEKWENCJI WYSTĘPOWANIA TĘTNIAKA TĘTNICY PŁUCNEJ U PACJENTÓW Z NADCIŚNIENIEM PŁUCNYM Marcin Kurzyna, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Grzegorz Harańczyk, StatSoft Polska Choroby

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. 1 ml roztworu do wstrzykiwań zawiera 10 mg fitomenadionu (Phytomenadionum) - witaminy K 1.

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. 1 ml roztworu do wstrzykiwań zawiera 10 mg fitomenadionu (Phytomenadionum) - witaminy K 1. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO VITACON, 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu do wstrzykiwań zawiera 10 mg fitomenadionu (Phytomenadionum)

Bardziej szczegółowo

Wpływ zjawiska miejskiej wyspy ciepła na zdrowie

Wpływ zjawiska miejskiej wyspy ciepła na zdrowie Wpływ zjawiska miejskiej wyspy ciepła na zdrowie Prof. dr hab. med. Cezary Pałczyński Dr med. Wojciech Dudek Dr hab. med. Beata Kręcisz Instytut Medycyny Pracy w Łodzi Zmniejszenie prędkości wiatru - czynnika

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. NITRACOR 2 mg/ml, roztwór do infuzji Glyceroli trinitras

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. NITRACOR 2 mg/ml, roztwór do infuzji Glyceroli trinitras Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika NITRACOR 2 mg/ml, roztwór do infuzji Glyceroli trinitras Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

Patomorfologia wykład 5. wstrząs

Patomorfologia wykład 5. wstrząs Patomorfologia wykład 5 prof. hab. n. med. Andrzej Marszałek Patomorfologia wykład 5 Morfologiczne wykładniki: -choroby zakrzepowo-zatorowej, -wstrząsu -oraz rozsianego zespołu wykrzepiania wewnątrznaczyniowego

Bardziej szczegółowo

KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt

KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt Prof. dr hab. med. Tomasz Kostka KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt Sprawność fizyczna (fitness) 1. Siła, moc i wytrzymałość mięśniowa (muscular fitness) 2. Szybkość 3. Wytrzymałość

Bardziej szczegółowo

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz.

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. moduł V foliogram 34 UTRATA ŚWIADOMOŚCI Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. Możliwe przyczyny: uraz czaszki, krwotok, niedotlenienie mózgu, choroby wewnętrzne,

Bardziej szczegółowo