System finansowy to mechanizm współdziałania i przepływu siły nabywczej między niefinansowymi podmiotami gospodarczymi, w skład którego wchodzą:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "System finansowy to mechanizm współdziałania i przepływu siły nabywczej między niefinansowymi podmiotami gospodarczymi, w skład którego wchodzą:"

Transkrypt

1 SYSTEM FINANSOWY System finansowy to mechanizm współdziałania i przepływu siły nabywczej między niefinansowymi podmiotami gospodarczymi, w skład którego wchodzą:! instrumenty finansowe! rynki finansowe! instytucje finansowe! zasady określające sposób ich współdziałania. Nadrzędna funkcja systemu finansowego: współuczestniczenie w tworzeniu powszechnie akceptowanego środka dokonywania transakcji (pieniądza) oraz umożliwienie jego przemieszczania się między niefinansowymi podmiotami gospodarczymi (ekonomicznymi). OGNIWA (STRUKTURA) SYSTEMU FINANSOWEGO INSTRUMENTY FINANSOWE charakterze wierzycielskim i własnościowym stałym i zmiennym dochodzie krótko-, średnio- i długoterminowe bezpośrednie i pośrednie rzeczywiste (bazowe) i pochodne (pozabilansowe) RYNKI FINANSOWE pierwotne i wtórne otwarte i zindywidualizowanych transakcji finansowych rynki zindywidualizowane (depozytowy, kredytowy, ubezpieczeniowy) pieniężne i kapitałowe pieniężny (międzybankowy, pozabankowy) kapitałowy (giełdowy i pozagiełdowy) instrumentów denominowanych w walucie krajowej i rynek walutowy eurorynki (pieniężny i kapitałowy) hurtowe i detaliczne instrumentów pochodnych INSTYTUCJE FINANSOWE wyłącznie dystrybuujące i tworzące instrumenty finansowe nie będące pieniądzem tworzące pieniądz banki komercyjne, bank centralny ZASADY FUNKCJONOWANIA sformalizowane niesformalizowane

2 INSTRUMENTY FINANSOWE to zobowiązania finansowe, a więc roszczenia dotyczące majątku jednych podmiotów gospodarczych w stosunku do drugich. Instrumenty finansowe są więc obietnicami wypłacenia przez emitenta, z chwilą zaistnienia określonych przesłanek, jakichś środków (zwrot kapitału, odsetki, dywidendy) Podział instrumentów: aspekt własnościowy - o charakterze wierzycielskim i własnościowym w jaki sposób generują dochód - o stałym i zmiennym dochodzie kryterium czasu - krótko-, średnio- i długoterminowe charakter emitenta - bezpośrednie i pośrednie rzeczywiste (bazowe) i pochodne (pozabilansowe) RYNKI FINANSOWE to takie rynki, na których dokonują się transakcje obrotu instrumentami finansowymi. Podział rynków: czy transakcja na rynku finansowym wiąże się z emisją (kreacją) nowego instrumentu, czy też z odsprzedażą już istniejącego - pierwotne i wtórne wielość nabywców instrumentów finansowych aukcja czy indywidualna umowa rynki otwarte i zindywidualizowanych transakcji finansowych. W chwili obecnej, wobec upowszechnienia zjawiska sekurytyzacji, różnice między tymi rynkami zacierają się. Transakcje zawierane na rynkach zindywidualizowanych (np. kredyt bankowy) po sekurytyzacji mogą być kontynuowane na rynku publicznym. kryterium czasu rynki pieniężne i kapitałowe pieniężny (kryterium podmiotowe rynek międzybankowy, pozabankowy) kapitałowy (kryterium organizacyjne - giełdowy i pozagiełdowy) kryterium waluty - instrumentów denominowanych w walucie krajowej i rynek walutowy eurorynki (pieniężny i kapitałowy) transakcje zawierane poza krajem pochodzenia waluty kryterium skali - hurtowe i detaliczne instrumentów pochodnych Ogólnie postępuje proces zacierania wyrazistości powyższego podziału. INSTYTUCJE FINANSOWE to podmioty ekonomiczne, które charakteryzują się tym, że: 1. głównym przedmiotem ich działalności (źródłem zysku) jest utrzymywanie instrumentów finansowych i dokonywanie transakcji nimi, 2. w konsekwencji, instrumenty finansowe są zazwyczaj dominującym składnikiem ich majątku (aktywów) Instytucje nie tworzą własnych instrumentów finansowych instytucje bezpośredniego rynku finansowego - bierne pośrednictwo, redystrybuowanie instrumentów finansowych. Podstawowym obszarem działania jest rynek wtórny (domy maklerskie, kantory, banki inwestycyjne)

3 Instytucje tworzące instrumenty finansowe (instrumenty pośrednie) instytucje pośredniego rynku finansowego. Aktywnie pośredniczą w przepływie siły nabywczej pomiędzy podmiotami gospodarczymi. Instytucje te przyjmują od innych podmiotów instrumenty finansowe i na ich miejsce kreują nowe (własne), o odmiennej charakterystyce (terminy zapadalności, inna wartość, inne ryzyka). kreujące pieniądz Zaliczamy do nich bank centralny i banki komercyjne. Bank centralny ma monopol na kreację pieniądza będącego prawnym środkiem płatniczym. Występuje on w postaci gotówki i wkładów na rachunkach w BC. Banki komercyjne kreują pieniądz bankowy (wkładowy), który mimo iż nie jest formalnie prawnym środkiem płatniczym traktowany jest jako jeden z podstawowych składników agregatu podaży pieniądza. pozostałe Instytucje kreują instrumenty finansowe nie będące jednak pieniądzem, tzn. nie wykorzystywane do wzajemnych rozliczeń pomiędzy podmiotami. Wraz z instytucjami nie kreującymi instrumentów nazywane są niedepozytowymi instytucjami (pośrednikami) finansowymi. Zaliczamy do nich: firmy ubezpieczeniowe specyficzna bo warunkowa forma realizacji instrumentu jakim są polisy fundusze inwestycyjne (powiernicze) jednostki udziałowe, akcje reprezentujące część aktywów fundusze otwarte fundusze zamknięte fundusze emerytalne towarzystwa udziałowe podwyższonego ryzyka typu venture capital towarzystwa budowlane (kasy budowlano oszczędnościowe) Spod powyższej systematyzacji wymykają się firmy takie jak faktoringowe czy leasingowe. Obok instytucji finansowych (wg. definicji) mogą występować również instytucje, które pomimo iż kojarzone z finansami mogą być traktowane jedynie jako instytucje wspomagające funkcjonowanie instytucji finansowych (np.poczta) ZASADY FUNKCJONOWANIA SYSTEMÓW FINANSOWYCH sformalizowane zdefiniowane i egzekwowane z mocy prawa nieformalne funkcjonują w formie zwyczajów, mają postać niepisaną, lub pisemną ale nie obowiązującą powszechnie (wewnętrzne regulaminy) Specyfika rynków finansowych wynika z faktu, iż dokonuje się na nich obrotu specyficznym rodzajem dobra jakim jest obietnica wypłaty określonych sum pieniędzy. W związku z tym występuje znaczny poziom asymetrii informacji pomiędzy stronami transakcji. Powoduje ona, iż w korzystniejszej sytuacji znajdują się podmioty gromadzące fundusze z źródeł zewnętrznych. Z ich zachowaniem wiążą się zjawiska: negatywnej selekcji przed zawarciem transakcji zmiany zachowania po zawarciu transakcji

4 Funkcje systemu finansowego Rolą systemu finansowego jest współudział w kreowaniu siły nabywczej oraz umożliwienie jej przepływu miedzy niefinansowymi podmiotami ekonomicznymi. Rolą systemu finansowego jest obniżenie kosztów dokonywania transakcji powstających w procesie wymiany. Koszty transakcyjne to głównie koszty związane z pozyskaniem informacji potrzebnych do przeniesienia praw własności na skutek występowania zjawiska niepewności. Pojawienie się pieniądza spełniającego funkcje cyrkulacyjną pozwoliło na znaczne obniżenie kosztów transakcyjnych, które w przypadku wymiany towarowej wymagało zaistnienia podwójnej zgodności potrzeb. PIENIĄDZ DEFINICJE PIENIĄDZA " środek płatniczy, który ma zdolność wyrażania, przechowywania i przekazywania wartości " najbardziej płynny aktyw majątkowy, służy określaniu wartości innych towarów w postaci cen i pomiaru wartości nominalnej " powszechnie akceptowany towar, za pomocą którego dokonujemy płatności za ograniczone dobra lub wywiązujemy się ze zobowiązań. " Jest najstarszym instrumentem finansowym (pośrednim, kreowanym przez banki). Historycznie wartość pieniądza nie od początku bazowała na obietnicy (instrument finansowy). W przypadku pieniądza kruszcowego (pełnowartościowego) jego wartość wynika z wartości kruszcu, z którego został wykonany. Funkcjonalne definicje pieniądza Pieniądz, niezależnie od swej formy zewnętrznej i systemu gospodarczego jest prawnie określonym, powszechnie akceptowanym środkiem płatniczym, który może wyrażać, przechowywać i akceptować wartości i którego wartość jest ściśle związana z realnym PKB - (Schaal, s.26) Istota pieniądza określona jest przez spełniane przez niego funkcje. Wszystkie bowiem środki, które spełniają funkcję pieniądza należy z definicji uznać za pieniądz (Schaal, 23) Funkcje pieniądza (I): " funkcja miernika wartości - najbardziej pierwotna funkcja pieniądza niemożliwa do zastąpienia przez inne dobro, wartość dóbr i usług wyrażana jest w pieniądzu, dzięki istnieniu pieniądza istnieją ceny. Z funkcją tą powiązać można funkcję jednostki rozrachunkowej

5 " funkcja cyrkulacyjna (obiegowa) - środek wymiany (obrotu, cyrkulacji) przy wymianie w transakcjach kupno - sprzedaż. Umożliwia czasowe, przestrzenne, ilościowe i jakościowe rozdzielenie aktu wymiany towarów i usług na dwie niezależne części. " funkcja płatnicza - środek płatniczy - oderwanie pieniądza od ruchu towaru, pokrywanie zobowiązań, nie wynikające z wymiany towarowej, np. opłaty administracyjne. Często funkcja ta wraz z funkcją cyrkulacyjną traktowane są łącznie jako funkcja środka transakcji " funkcja zwalniania ze zobowiązań wiąże się z obowiązkiem akceptowania pieniądza jako formy regulowania zobowiązań " funkcja tezauryzacyjna - forma przechowywania wartości - oszczędności " funkcja pieniądza światowego ($, DM). Funkcje pieniądza (II) " funkcja pomiaru wartości " funkcja przechowywania wartości " funkcja przekazywania wartości Statystyczne definicje pieniądza Definicje ilościowe, powstałe po II wojnie światowej, utożsamiają pieniądz z zasobem pozostającym do dyspozycji podmiotów niefinansowych (podmiotów gospodarczych i gospodarstw domowych) Podstawą tych definicji są agregaty pieniężne obejmujące coraz szerszy coraz mniej płynny zakres zasobów pieniężnych M0 = baza monetarna. M1 = banknoty + bilon + płatne na żądanie depozyty M2 = M1 + depozyty krótkoterminowe + zwrotne depozyty na żądanie M3 = M2 + depozyty średnio i długoterminowe M4 = M3 + papiery wartościowe, przedmiot obrotu na rynku finansowym W warunkach polskich podaż pieniądza wyrażana jest za pomocą dwóch podstawowych agregatów pieniądza: 1. podaż pieniądza ogółem 2. podaż pieniądza krajowego Czynniki wpływające na odmienność agregatów wynikają ze specyfiki polskich realiów: 1. relatywnie niski poziom płatności bezgotówkowych (M1 bliski gotówce w obiegu) 2. łatwość zamiany depozytów terminowych na pieniądz operacyjny 3. znaczny udział depozytów walutowych.

6 FORMY PIENIĄDZA Pojęcie pieniądza jako środka płatniczego, który ma zdolność wyrażania, przechowywania i przekazywania wartości zakłada istnienie różnych form pieniądza " Pieniądz towarowy (kruszcowy, pełnowartościowy) " Pieniądz kredytowy (monety zdawkowe (podwartościowe), banknoty, pieniądz bankowy, pieniądz elektroniczny) W czasach obecnych w zasadzie cały pieniądz ma charakter pieniądza kredytowego " PIENIĄDZ GOTÓWKOWY - banknoty i bilon (symboliczna); środek płatniczy, którego wartość czy siła nabywcza przewyższa koszt jego wykonania lub wartość jako towaru w innych niż pieniądz zastosowaniach Pieniądz gotówkowy w formie banknotów i monet zdawkowych jest we wszystkich krajach prawnym środkiem płatniczym " PIENIĄDZ BEZGOTÓWKOWY - pieniądz żyrowy, wkładowy, księgowy wkłady na żądanie lub terminowe, które są używane w obrocie bezgotówkowym dzięki stosowaniu polecenia zapłaty, polecenia przelewu, czeku, kart płatniczych itd. Pieniądz żyrowy może być banku centralnego (wkłady banków i instytucji publicznych w BC traktowane mogą być na równi z prawnym środkiem płatniczym) Pieniądz żyrowy banków komercyjnych (wkłady osób fizycznych i podmiotów gospodarczych w bankach komercyjnych) Porównanie pieniądza gotówkowego i bezgotówkowego Pieniądz gotówkowy banknoty i monety emitowane przez bank centralny emisja pod całkowitą kontrolą państwa posiada charakter prawnego środka płatniczego Pieniądz bezgotówkowy wkłady środków pieniężnych klientów w bankach (depozyty i kredyty) emitowane przez banki handlowe pośrednia kontrola państwa nad emisją jest wymienialny na pieniądz gotówkowy " QUASI-PIENIĄDZ surogaty pieniądza mogące realizować wybrane funkcje pieniądza. Są to udokumentowane lub nieudokumentowane wierzytelności pieniężne, które w określonym czasie mogą zostać przekształcone w pieniądz (gotówkowy lub bezgotówkowy) Jakość surogatów jest określona przez: 1. stopień płynności przekształcenia w pieniądz 2. ryzyko utraty wartości podczas tego przekształcenia 3. wysokość oprocentowania surogatów

7 PODAŻ PIENIĄDZA, KREACJA PIENIĄDZA Podaż pieniądza to postawienie do dyspozycji przez instytucję pieniężną zasobów pieniężnych innej jednostce gospodarującej. Największym źródłem podaży pieniądza jest jego kreacja przez system bankowy. Koncepcja mechanistyczna kreacji pieniądza Założenia początkowe: 1. każdy z banków utrzymuje obowiązkową rezerwę minimalną ro 2. każdy bank utrzymuje dobrowolną rezerwę płynności rp na zerowym poziomie 3. kredyt udzielony przez bank zostaje wykorzystany przez klienta w postaci bezgotówkowej 4. każdy z banków może bez ograniczeń wykorzystywać rezerwę płynności Mechanizm kreacji dla stopy ro=20% AKTWA rp PASYWA D (kapitał) KR 1000 ro 200 rp 800 KR 800 ro 160 rp 640 KR 640 ro 128 rp 512 KR 512 ro 102,4 rp 409,6 D D2 800 D3 640 D4 512 Jeżeli q = 1 ro, wówczas Di = D0 * q n-1. Przyrost ilości pieniądza wynosi: dm = D1 + D2 + D = D0 ( 1 + q + q 2 + q 3 + q ) = D0 / (1 q) = D0 / ro Jeżeli ro = 1, kreacja jest zerowa, jeżeli ro = 0, kreacja jest nieograniczona. Złagodzenie założeń pierwotnych: 1. oprócz rezerwy obowiązkowej bank utrzymuje dobrowolną rezerwę płynności kształtowana w zależności od indywidualnej oceny ryza (stopę rezerwy obowiązkowej i dobrowolnej można wyrazić łącznie jako ro) 2. należy przyjąć, że nie cała operacja wykorzystania kredytu będzie miała charakter bezgotówkowy i założyć pewną stopę wypłaty gotówkowej 3. w praktyce pewna stopa rezerw płynności nie będzie zagospodarowana (np. brak popytu na kredyt). Połączenie tej stopy i stopy wypłaty gotówkowej potraktujemy łącznie jako stopę wycieku c.

8 wówczas: D1 = D0 (1-ro) (1-c) D2 = D0 (1-ro) 2 (1-c) 2... dm = D1 + D2 + D = D0 / [c + r(1 c)] Podsumowując przy pojawieniu się wolnych rezerw płynności banki usiłują wykorzystać je w procesie kreacji kredytu rozpoczynając aktywną kreację pieniądza. Przy dążeniu do maksymalizacji zysku banki zakończą proces kreacji gdy wszystkie wolne rezerwy zostaną zużyte na rezerwy obowiązkowe i niezbędne rezerwy płynności dodatkowej. Koncepcja bazy monetarnej Zamiast do wolnych rezerw płynności pojedynczych banków teoria ta odwołuje się do pieniądza rezerwowego Banku Centralnego B = G + R (gotówka w obiegu + rezerwy banków na rachunkach w BC) Podaż pieniądza wyrażona agregatem M1 wynosi M = G + D (gotówka w obiegu + depozyty w bankach komercyjnych) M/B = (G + D)/(G + R) M/B = (G/D + 1)/(G/D + R/D) M = B (c + 1)/(c + r) c stopa utrzymywania gotówki r stopa rezerw bankowych INSTRUMENTY REALIZACJI POLITYKI PIENIĘŻNEJ PRZEZ NBP I. Stopy procentowe Zasadniczym instrumentem polityki pieniężnej w systemie bezpośredniego celu inflacyjnego jest kształtowanie stóp procentowych na rynku pieniężnym. Bank centralny działa w warunkach płynnego kursu walutowego, tzn. nie posiada żadnego celu w postaci poziomu kursu złotego do innych walut, jak również nie ma żadnych formalnych zobowiązań dotyczących interweniowania na rynku walutowym. NBP ma jednak prawo do interwencji, o ile uzna, że jest to niezbędne dla realizacji celu inflacyjnego. Odpowiednio wpływając na poziom nominalnych krótkoterminowych stóp procentowych rynku pieniężnego NBP dąży do osiągnięcia poziomu stóp procentowych w gospodarce spójnego z realizacją założonego celu inflacyjnego. Stopy rynku

9 pieniężnego oddziałują na oprocentowanie kredytów i depozytów w bankach komercyjnych, wpływając na decyzje gospodarstw domowych dotyczące oszczędności i konsumpcji oraz na decyzje przedsiębiorstw o inwestycjach. W celu odpowiedniego kształtowania krótkoterminowych stóp procentowych bank centralny wykorzystuje szereg instrumentów stosowanych w płaszczyźnie operacyjnej: 1. operacje otwartego rynku 2. rezerwę obowiązkową 3. operacje kredytowo-depozytowe. NBP może także wykorzystywać instrumenty o charakterze nadzwyczajnym, jak np. emisja bonów wartościowych sprzedawanych bezpośrednio dla ludności, lokaty dla ludności, limity kredytowe. II. Operacje otwartego rynku Operacje otwartego rynku są najważniejszym instrumentem umożliwiającym bankowi centralnemu eliminowanie wahań stóp procentowych na rynku międzybankowym i utrzymywanie ich na poziomie pożądanym z punktu widzenia prowadzonej polityki pieniężnej. Operacje otwartego rynku pozwalają na elastyczne, szybkie i precyzyjne reagowanie na zmiany płynności w systemie bankowym, dopasowując podaż środków na rachunkach banków w banku centralnym do zgłaszanego popytu, a przez to wpływając na poziom stóp procentowych. Operacje otwartego rynku to interwencje na rynku pieniężnym, dokonywane przez bank centralny z własnej inicjatywy i na zasadach rynkowych. W tak szerokim zakresie pojęcia "operacji otwartego rynku" mieści się zarówno warunkowa, jak i bezwarunkowa sprzedaż lub kupno papierów wartościowych, a także emisje papierów wartościowych, dokonywane przez bank centralny na własny rachunek. W wyniku warunkowego bądź też bezwarunkowego zakupu papierów wartościowych przez bank centralny system bankowy zostaje - odpowiednio - na pewien okres lub też trwale zasilony w środki. W wyniku warunkowej, bądź bezwarunkowej sprzedaży papierów wartościowych lub też w wyniku emisji i sprzedaży własnych papierów wartościowych, bank centralny absorbuje na pewien okres lub w sposób trwały środki z systemu bankowego. Dla zachowania rynkowego charakteru tego instrumentu, wszystkie operacje na otwartym rynku są co do zasady przeprowadzane w drodze przetargu, co wyklucza uznaniową selekcję partnerów i ich ofert. III. Rezerwa obowiązkowa (omówiona dokładniej w części REZERWY) Rezerwę obowiązkową stanowią środki pieniężne, które banki są zobowiązane utrzymać na rachunkach w banku centralnym (lub też w postaci innych, ściśle określonych aktywów, jak np. gotówka w kasach banków) w wysokości nie niższej niż określony odsetek (stopa rezerwy) bilansowych zwrotnych zobowiązań (bieżących i terminowych) banków wobec sektora niefinansowego. IV. Operacje kredytowo-depozytowe Są to transakcje zawierane z bankiem centralnym bezpośrednio z inicjatywy banków, jednakże w ramach limitów i na warunkach oferowanych przez bank centralny.

10 W wielu krajach, także w Polsce, instrumentem umożliwiającym dostęp do refinansowania w razie zagrożenia bieżącej płynności banku jest kredyt lombardowy, tj. krótkoterminowy kredyt udzielany przez bank centralny pod zastaw wybranych rodzajów papierów wartościowych. W instrumentarium NBP pozostaje nadal kredyt redyskontowy. Nie pełni on jednak istotnej roli w prowadzeniu polityki pieniężnej. Jego oprocentowanie jest ściśle związane z kształtowaniem się stopy kredytu lombardowego. BANK Bank (banco-ława) istotą działania jest przyjmowanie pieniędzy klientów, które podlegają zwrotowi, oraz udzielanie kredytów na własny rachunek. W prawie polskim: samodzielne, samofinansujące się i posiadające osobowość prawną jednostki gospodarcze, które działają na podstawie ustawy i własnych statutów. Art. 2 PB Bank jest osobą prawną utworzoną zgodnie z przepisami ustaw, działającą na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym. Art. 3 PB Wyrazy "bank" lub "kasa" mogą być używane w nazwie oraz dla określenia działalności lub reklamy wyłącznie banku w rozumieniu art. 2, z tym że: 1) nie dotyczy to jednostek organizacyjnych używających wyrazów "bank" lub "kasa", z których działalności jednoznacznie wynika, że jednostki te nie wykonują czynności bankowych, 2) wyraz "kasa" może być także używany w nazwie oraz do określenia działalności lub reklamy jednostki organizacyjnej, która na podstawie odrębnej ustawy gromadzi oszczędności oraz udziela pożyczek pieniężnych osobom fizycznym zrzeszonym w tej jednostce. FUNKCJE BANKU W GOSPODARCE Funkcje banku w gospodarce (I) 1. płatnik płatności w imieniu klientów 2. agent emisja w imieniu klienta 3. gwarant gwarantowanie regulowanie zobowiązań klienta 4. pośrednik pośredniczenie w alokacji zasobów finansowych 5. instrument polityki pieniężnej udział w kreacji pieniądza

11 Funkcje banku w gospodarce (II) 1. dokonywanie alokacji i transformacji środków (funkcja pośrednika) 2. udział w społecznym podziale pracy 3. udział w kreacji pieniądza (dualizm) Ad 1. Jako pośrednik w procesie alokacji środków banki dokonują transformacji: " informacji " wartości strumieni " terminu (charakterystyki czasowej strumieni) " ryzyka Ad 2. Bank przejmuje od innych podmiotów gospodarczych szereg funkcji typowo przez nie obsługiwanych (inicjowanych) " realizacja zleceń stałych " współudział w zarządzaniu płynnością (faktoring, forfiting) " księgowość płacowa " rachunki bieżące " itd. Ad 3. Udział w kreacji pieniądza (dualizm) " kreacja pieniądza centralnego, będącego ostatecznym środkiem zapłaty (banki emisyjne) " kreacja pieniądza wkładowego (żyrowego) spełniającego funkcję płatniczą i kredytową (banki kredytowe) MODELE RYNKÓW FINANSOWYCH NA ŚWIECIE ZE WZGLĘDU NA POZYCJĘ BANKÓW model anglo-amerykański " opiera się na rynkach finansowych w szczególności na giełdzie " uniezależnienie dużych przedsiębiorstw od banków " banki wykorzystywane są przede wszystkim do realizacji funkcji płatniczych i rozliczeniowych " banki są dostarczycielami kapitału krótkoterminowego " rynek kapitałowy jest dostawcą kapitału inwestycyjnego " ścisły podział na banki komercyjne i inwestycyjne model niemiecko-japoński " banki zaspokajają zarówno krótko jak i długoterminowe zapotrzebowanie klientów na kapitał " banki mają głównie charakter uniwersalny

12 " silne są powiązania kapitałowe pomiędzy bankami a przedsiębiorstwami Podstawą powyższego podziału jest wyróżnienie instytucji banku uniwersalnego i banku inwestycyjnego Bank inwestycyjny bank zajmujący się bezpośrednim transferem oszczędności na rynek pieniężny i kapitałowy. Banki inwestycyjne zajmują się wszelkimi usługami finansowymi, które wykraczają poza tradycyjną działalność depozytowo-kredytową, głównie jednak są to usługi związane z operacjami papierami wartościowymi. Bank uniwersalny dokonuje wszystkich czynności bankowych. Łączy operacje depozytowo -kredytowe z transakcjami w zakresie papierów wartościowych i czynnościami emisyjnymi. Cechy modelu anglo-amerykańskiego (banki inwestycyjne) + nadanie kluczowej roli rynkom akcji i obligacji przedsiębiorstw + sprzyjanie działalności inwestorów instytucjonalnych + pobudzanie innowacji finansowych - finansowanie podmiotów oparte na anonimowych rynkach - częsta zmiana partnerów zachęca do działań krótkoterminowych - duża formalizacja transakcji ekonomicznych (wiążących się z własnością) Cechy modelu niemiecko-japońskiego (banki uniwersalne) + finansowanie na podstawie indywidualnych umów kredytowych + stabilne związki finansowe (często krzyżowanie udziałów) + stymulowanie powstawania silnych kapitałowo banków uniwersalnych - zubożenie oferty usług finansowych - spowolnienie innowacji finansowych - mniejsza odporność na konkurencję ze strony instytucji parabankowych Mówi się ponadto o: " łatwiejszym utrzymywaniu stabilności systemu bankowego w przypadku banków uniwersalnych " możliwości efektywniejszego wykorzystania rynku kapitałowego dzięki dogodniejszemu (gęsta sieć oddziałów) wykorzystaniu źródeł kapitału " łatwiejszej promocji nowych produktów i niższej (jednostkowej ich cenie) Aktualne trendy " w USA odchodzenie od sztywnego podziału " w Europie specjalizacja banków " w Polsce model bankowości uniwersalnej

13 RODZAJE BANKÓW Klasyfikacja według charakteru prowadzonej działalności " Emisyjne (centralne) - podstawa systemu bankowego, jednostka zależna (mniej lub bardziej) od państwa. To banki banków, refinansujące inne banki i prowadzące rachunki rezerwowego pieniądza. " Komercyjne (kredytowe, depozytowe) - przyjmują depozyty, kreują wkłady w postaci udzielania kredytów oraz dokonywania rozliczeń bezgotówkowych, wykonują operacje pośredniczące. Zaliczamy do nich banki spółdzielcze. " Rozwojowe (inwestycyjne) - gromadzą środki o charakterze długoterminowym, emitują papiery wartościowe, przyjmują wpłaty. Udzielają kredytów długoterminowych, przetwarzają zasoby pieniężne na kapitał rzeczowy. Banki inwestycyjne umożliwiają bezpośrednie lokowanie oszczędności na rynkach finansowych. " Banki i kasy oszczędnościowe - gromadzą rozproszone oszczędności indywidualne, udzielają kredytów krótkoterminowych. " Specjalne - finansują wykonywanie specjalnych zadań wymagających specjalnej obsługi (np. obsługa handlu zagranicznego). Klasyfikacja ze względu na rodzaj obsługiwanej klienteli oraz wymiar realizowanych operacji: " banki hurtowe (wholesale banks) " banki detaliczne (retail banks) Klasyfikacja banków według formy własności Art. 12 PB A. B a n k i p a ń s t w o w e Bank państwowy może być utworzony przez Radę Ministrów Organami banku państwowego są rada nadzorcza i zarząd. Przewodniczącego rady nadzorczej powołuje i odwołuje Prezes RM Członkowie rady są powoływani przez Ministra Skarbu Państwa Prezesa zarządu banku państwowego powołuje i odwołuje rada nadz. Rada nadzorcza sprawuje nadzór nad działalnością banku państwowego Statut bankowi państwowemu nadaje, w drodze rozporządzenia, Minister Skarbu Państwa w porozumieniu z Ministrem Finansów, po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Bankowego. B. B a n k i s p ó ł d z i e l c z e Założycielami banku spółdzielczego mogą być tylko osoby fizyczne w liczbie wymaganej dla założenia spółdzielni

14 Bank spółdzielczy może być utworzony - z zachowaniem trybu określonego przepisami ustawy - Prawo spółdzielcze - na podstawie zezwolenia KNB Statut banku spółdzielczego pod rygorem nieważności powinien być sporządzony w formie aktu notarialnego. C. B a n k i w f o r m i e s p ó ł e k a k c y j n y c h Założycielami banku w formie spółki akcyjnej mogą być osoby prawne i osoby fizyczne, z tym że założycieli nie może być mniej niż 3. Przepis nie ma zastosowania do banku, którego założycielem jest bank krajowy lub bank zagraniczny. Bank w formie spółki akcyjnej może być utworzony na podstawie zezwolenia Komisji Nadzoru Bankowego, wydanego w uzgodnieniu z Ministrem Finansów, z zachowaniem trybu określonego w przepisach Kodeksu handlowego o spółkach akcyjnych Funkcję organu nadzoru pełni rada nadzorcza, składająca się co najmniej z 5 osób wybieranych przez walne zgromadzenie akcjonariuszy. Zarząd banku składa się co najmniej z 3 osób. Bank w formie spółki akcyjnej może być utworzony również przez osoby zagraniczne albo z udziałem osób zagranicznych. Nabywanie i odstępowanie większych pakietów akcji podlega kontroli KNB. ELEMENTY STRUKTURY SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE " Podobnie jak w większości współczesnych systemów bankowych w Polsce ma miejsce wydzielenie funkcji emisyjnej (centralny bank emisyjny) od usług świadczonych w obrocie komercyjnym (banki handlowe) " Dwustopniowy charakter systemu: 1. bank centralny 2. banki komercyjne i instytucje parabankowe 3. uzupełnieniem szeroko rozumianego systemu bankowego są instytucje typu: KIR, BFG, ZBP i inne NBP " NBP jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej " Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP " Do zadań NBP należy także: 1. organizowanie rozliczeń pieniężnych, 2. prowadzenie gospodarki rezerwami dewizowymi, 3. prowadzenie działalności dewizowej w granicach określonych ustawami, 4. prowadzenie bankowej obsługi budżetu państwa, 5. regulowanie płynności banków oraz ich refinansowanie, 6. kształtowanie warunków niezbędnych dla rozwoju systemu bankowego,

15 7. opracowywanie sprawozdawczego bilansu płatniczego oraz bilansów należności i zobowiązań zagranicznych państwa, 8. wykonywanie innych zadań określonych ustawami. " NBP przysługuje wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych Rzeczypospolitej Polskiej (BANK EMISYJNY). Polskie banki uniwersalne (mające siedzibę w Polsce) Oddziały banków zagranicznych " podlegają wpisowi do rejestru handlowego " stosuje się do nich przepisy prawa polskiego (art.40 PB) Przedstawicielstwa banków zagranicznych w Polsce " nie mogą wykonywać czynności bankowych Banki specjalistyczne: 1. Banki hipoteczne Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych podstawowe czynności banku hipotecznego 1. udzielanie kredytów zabezpieczonych hipoteką 2. udzielanie kredytów niehipotecznych, jeżeli gwarantem jest NBP, SP lub wskazane organizacje międzynarodowe 3. nabywanie takich wierzytelności od innych banków 4. emitowanie hipotecznych listów zastawnych, których podstawę stanowią wierzytelności banku zabezpieczone hipoteką 5. emitowanie publicznych listów zastawnych, których podstawę stanowią wierzytelności z p.2 w ograniczonym zakresie banki hipoteczne mogą min: przyjmować lokaty terminowe, zaciągać kredyty i pożyczki, emitować obligacje, nabywać akcje, udziały (do 10% funduszy własnych) Dla każdego banku hipotecznego Komisja Nadzoru Bankowego powołuje POWIERNIKA, kontrolującego funkcjonowanie banku W razie upadłości banku hipotecznego, wierzytelności wpisane do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych oraz utworzona zgodnie z przepisami ustawy rezerwa, w celu zabezpieczenia listów zastawnych tworzą odrębną masę, która służy wyłącznie zabezpieczeniu roszczeń wierzycieli z listów zastawnych. 2. Kasy oszczędnościowo-budowlane " Ustawa z 5 czerwca 1997 r. o kasach oszczędnościowych i budowlanych. " Działają w formie spółek akcyjnych, w stosunku do których mają zastosowanie przepisy Prawa Bankowego i Kodeksu Handlowego. " Działalność kasy polega wyłącznie na: 1. przyjmowaniu na imienne rachunki docelowego oszczędzania wkładów oszczędnościowych od osób fizycznych 2. udzielanie kredytów na podstawie umów docelowego oszczędzania na cele mieszkaniowe

16 3. Na docelową sumę składają się: wpłaty pieniężne oszczędzającego oprocentowanie naliczane przez kasę premia mieszkaniowa (30% rocznie powiększa kwotę oszczędności) kredyt mieszkaniowy Instytucje parabankowe - Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe Prawo bankowe nie przewiduje możliwości wykonywania czynności możliwości wykonywania czynności bankowych sensu stricto przez podmioty nie będące bankami Wyraz KASA może być używany w nazwie do określenia działalności jednostki organizacyjnej, która na podstawie odrębnej umowy gromadzi oszczędności oraz udziela pożyczek pieniężnych zrzeszonym w niej osobom fizycznym. Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowokredytowych Celem spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych jest: gromadzenie środków pieniężnych członków, udzielanie im pożyczek i kredytów, przeprowadzanie na ich zlecenie rozliczeń finansowych Struktura bankowości spółdzielczej STOPIEŃ I bank spółdzielczy prowadzi działalność na obszarze gminy zakres czynności bankowych jest ograniczony między innymi o: udzielanie gwarancji dokonywanie obrotu dewizami emitowanie papierów wartościowych wykonywanie czynności zleconych związanych z emisją papierów wartościowych STOPIEŃ II " banki spółdzielcze w ramach regionu zrzeszone są w banku regionalnym " bank regionalny może świadczyć usługi, które nie mogą być wykonywane przez zrzeszone w nim banki spółdzielcze: 1. reprezentuje zrzeszone w nim banki 2. prowadzi ich rachunki bieżące i rezerw obowiązkowych 3. przeprowadza rozliczenia międzybankowe 4. świadczy na ich rzecz usługi o charakterze organizacyjnym i finansowym 5. pełni czynności nadzoru bankowego " bieżąca płynność płatnicza każdego uczestnika zrzeszenia jest gwarantowana przez wszystkich członków

17 STOPIEŃ III " akcjonariuszami banku krajowego są banki regionalne i Skarb Państwa reprezentowany przez MF " bank krajowy prowadzi działalność na rzecz banków zrzeszonych 1. prowadzi rachunki bieżące i rachunki rezerw obowiązkowych oraz przeprowadza rozliczenia międzybankowe 2. w imieniu zrzeszenia dokonuje lokat i pozyskuje środki finansowe na rynkach krajowych i zagranicznych 3. rozwija działalność komercyjną zrzeszenia 4. opracowuje procedury bankowe, systemy informatyczne itd. 5. zapewnia płynność i stabilność finansową " zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o restrukturyzacji banków spółdzielczych i BGŻ funkcję banku krajowego spełnia BGŻ Poza powyższą strukturą funkcjonują dwa zgrupowania banków spółdzielczych: 1. Gospodarczy Bank Południowo-Zachodni S.A. we Wrocławiu (200 banków) 2. Bank Unii Gospoarczej S.A. w Warszawie (100 banków) WYBRANE DANE DOTYCZĄCE POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO Liczba banków w Polsce oraz udział wyróżnionych grup banków w systemie bankowym Lp. Wyszczególnienie Liczba banków (bez banków w stanie upadłości i w likwidacji) 1 Banki komercyjne, z tego: z przewagą kapitału państwowego, z tego: będące bezpośrednio własnością Skarbu Państwa będące pośrednio własnością Skarbu Państwa będące własnością NBP z przewagą kapitału prywatnego, z tego: - z przewagą kapitału polskiego z przewagą kapitału zagr Banki spółdzielcze Ogółem banki Suma bilansowa (suma aktywów netto) w % 1 Banki komercyjne, z tego: 93,4 94,7 95,2 95,4 95,5 95,7 95,9 2 z przewagą kapitału państwowego, w tym: 80,4 76,1 68,3 66,5 49,3 45,9 24,1 - będące bezpośrednio własnością Skarbu Państwa 76,1 70,8 63,0 51,1 38,2 36,7 22,4

18 Lp. Wyszczególnienie Z przewagą kapitału prywatnego, z 13,0 18,6 26,9 28,9 46,2 49,8 71,8 tego: - z przewagą kapitału polskiego 10,4 15,4 22,7 15,1 30, ,6 - z przewagą kapitału zagr. 2,6 3,2 4,2 13,7 15,3 16,6 47,2 4 Banki spółdzielcze 6,6 5,3 4,8 4,6 4,5 4,3 4,1 5 Ogółem 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Struktura własnościowa banków komercyjnych Kwota w mln zł Struktura w % Lp.Wyszczególnienie Kapitał akcyjny (fundusz statutowy), 4 465, , , ,2 100,00 100,00 w tym należący do: 2 - bezpośrednio Skarbu Państwa 1 366, , , ,0 18,84 13, Narodowego Banku Polskiego 351,5 174,6 8,0 8,0 0,11 0, państwowych osób prawnych 488,3 331,6 319,1 258,2 4,45 3, pozostałych podmiotów krajowych 392,5 589,0 690,2 542,0 9,62 7, podmiotów zagranicznych 1 330, , , ,3 49,65 59, akcjonariatu rozproszonego 536, , , ,7 17,33 15,76 Aktywa netto i kapitał wyróżnionych grup banków komercyjnych (stan na r.) Kapitał akcyjny Lp. Wyszczególnienie Liczba banków w grupie (fundusz statutowy) Wartość Udział kapitału zagranicznego w kapitale akcyjnym Aktywa netto grupy w mln zł w % w mln zł w % w mln zł w % =6/ Banki z przewagą kapitału polskiego, z tego: ,8 40,2 478,6 15, ,2 50, z przewagą kapitału państwowego ,8 15,2 0,0 0, ,3 25, z przewagą kapitału prywatnego ,0 25,0 478,6 25, ,9 25, w tym: BRE Bank SA, Bank Handlowy SA, PBK S.A.,BIG Bank GDAŃSKI SA 4 922,6 12,3 437,7 47, ,6 18,1 2 Banki z przewagą kapitału zagranicznego, z tego: ,4 59, ,8 89, ,9 49, oddziały banków zagranicznych 3 415,1 5,6 415,1 100, ,9 4, spółki akcyjne ze 100% udziałem kapitału zagranicznego ,5 34, ,5 100, ,9 6, pozostałe spółki akcyjne z przewagą kapitału zagranicznego ,8 20, ,2 67, ,1 38,9 3 Razem banki komercyjne ,2 100, ,3 59, ,1 100,0

19 CZYNNOŚCI BANKOWE Czynnościami bankowymi sensu stricto są: Art. 5 PB (CZYNNOŚCI KTÓRE MOGĄ BYĆ WYKONYWANE TYLKO PRZEZ BANKI) " przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów, " prowadzenie innych rachunków bankowych, " udzielanie kredytów, " udzielanie gwarancji bankowych, " emitowanie bankowych papierów wartościowych, " przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych, " wykonywanie innych czynności przewidzianych wyłącznie dla banku w odrębnych ustawach. Czynnościami bankowymi sensu largo są: (CZYNNOŚCI KTÓRE MOGĄ BYĆ WYKONYWANE RÓWNIEŻ PRZEZ PARABANKI) " udzielanie pożyczek pieniężnych, " operacje czekowe i wekslowe, " wydawanie kart płatniczych oraz wykonywanie operacji przy ich użyciu, " terminowe operacje finansowe, " nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych, " przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych, " wykonywanie czynności obrotu dewizowego, " udzielanie poręczeń, " wykonywanie czynności zleconych, związanych z emisją papierów wartościowych. Banki poza wykonywaniem czynności bankowych, o których mowa w art. 5, mogą: Art. 6 PB " obejmować lub nabywać akcje i prawa z akcji, udziały innej osoby prawnej nie będącej bankiem lub jednostki uczestnictwa w funduszach powierniczych, z tym że ich łączna wartość w stosunku do jednego podmiotu nie może przekroczyć 15% funduszy własnych banku, " zaciągać zobowiązania związane z emisją papierów wartościowych, " dokonywać obrotu papierami wartościowymi, " dokonywać na warunkach uzgodnionych z dłużnikiem zamiany wierzytelności na składniki majątku dłużnika, z tym że bank jest obowiązany do ich sprzedaży w okresie nie dłuższym niż 3 lata od daty nabycia,

20 " nabywać i zbywać nieruchomości oraz wierzytelności zabezpieczone hipoteką, " świadczyć usługi konsultacyjno-doradcze w sprawach finansowych, " świadczyć inne usługi finansowe. Czynności bankowe dzielą się na: bierne (pasywne) gromadzenie wkładów i lokat, emitowanie własnych papierów wartościowych, inne czynności zmierzające do zwiększenia sumy funduszy znajdujących się w dyspozycji banków czynne (aktywne) wykorzystywanie zgromadzonych funduszy poprzez udzielanie różnego rodzaju kredytów, lokowanie w przedsięwzięcia inwestycyjne pośredniczące (usługowe) wykonywane na zlecenie i ryzyko klientów, rozliczenia pieniężne, usługi doradcze OPERACJE CZYNNE Cechą operacji aktywnych jest działanie banku na własny rachunek i ryzyko. Podział operacji kredytowych Podział operacji kredytowych według terminu: krótkoterminowe (do roku) średnioterminowe (do 3 lat) długoterminowe (powyżej 3 lat) Podział transakcji kredytowych według metod udzielania: w rachunku bieżącym w rachunku kredytowym (transze, harmonogram spłat) Podział transakcji kredytowych według przeznaczenia: kredyty celowe (np. inwestycyjne) kredyty obrotowe Kredyt w rachunku bieżącym (kasowy, przejściowy, obrotowy) konieczność posiadania rachunku bieżącego możliwe saldo debetowe i kredytowe wysokie ryzyko konieczność zwrotu w krótkim okresie z bieżących wpływów Kredyt w rachunku bieżącym otwarty odrębna umowa kredytowa możliwość wykorzystania go do realizacji zleceń płatniczych spłata zadłużenia w terminie określonym odrębną umową kredytową Kredyt dyskontowy istota WEKSLA, definicja, funkcje weksla (w tym funkcja kredytowa) samoistność weksla oraz abstrakcyjność zobowiązania wekslowego jako decydujące o jego przydatności jako instrumentu kredytowego

21 operacja udzielenia kredytu dyskontowego (weksel handlowy, weksel finansowy, analiza formalna i merytoryczna weksla) redyskonto weksli (warunki ustalone przez NBP) formuła wyliczania wysokości kredytu dyskontowego Kredyt akceptacyjny bank odpłatnie akceptuje ciągniony nań weksel trasowany zobowiązując się tym samym do jego wykupienia przy jednoczesnym udzieleniu klientowi (w razie braku środków) na udzielenie mu kredytu akceptacyjnego podstawą korzystania z akceptu bankowego jest umowa między bankiem a klientem kredyt akceptacyjny może być udzielany w ramach transakcji jednorazowych lub linii kredytu akceptacyjnego Kredyt lombardowy " udzielany pod zastaw papierów wartościowych, towarów lub innych przedmiotów wartościowych " przechowywanie przedmiotu zastawu warrant szczególny dokument składowy Kredyt hipoteczny " zabezpieczenie hipoteczne " rodzaje hipoteki (zwykła, kaucyjna, przymusowa, łączna, ustawowa) " szczególny rodzaj kredytu inwestycyjnego - długoterminowego " analiza efektywności inwestycji Kredyty konsorcjalne " ograniczona zdolność kapitałowa " utrzymanie współczynników koncentracji Kredyt konsumpcyjny " konsument kredytobiorcą, towary konsumpcyjne przedmiotem kredytu " udzielane w postaci kredytów gotówkowych i bezgotówkowych " mogą być spłacane jednorazowo lub ratalnie " sprzedaż ratalna " pożyczki studenckie " pożyczka a kredyt Procedura kredytowa: wniosek kredytowy, zdolność kredytowa, umowa kredytowa (charakter cywilnoprawny, prawo bankowe, elementy, regulamin kredytowy), zabezpieczenie Leasing dostarczenie przez leasingodawcę leasingobiorcy przedmiotu leasingu leasingobiorca zobowiązuje się do wnoszenia opłaty leasingowej może być przewidziane przeniesienie własności na leasingobiorcę, wówczas w racie jest zawarta część spłaty wartości przedmiotu leasingu klasyfikacja leasingu: 1. leasing bezpośredni 2. leasing pośredni klasyfikacja leasingu: 1. leasing finansowy czas porównywalny z okresem amortyzacji, automatyczne przejście na własność leasingobiorcy 2. leasing finansowy krótszy okres, ewentualne przejście na własność leasingobiorcy poprzez odrębną umowę kupna-sprzedaży

22 brak uregulowania prawnego umowy leasingu banki wspierają słabe kapitałowo firmy leasingowe zabezpieczając się zazwyczaj zastawem na przedmiocie leasingu i cesją należności z tytułu spłat leasingowych Gwarancje bankowe zobowiązanie banku podjęte na podstawie zlecenia klienta, że zaspokoi roszczenie przyjmującego gwarancję gdyby zlecający nie wywiązał się ze swoich zobowiązań bank nie angażuje własnych środków, ale podejmuje ryzyko, dlatego to jest operacja aktywna a nie pośrednicząca gwarancja jest niezależnym zobowiązaniem banku gwarancja warunkowa lub bezwarunkowa rodzaje gwarancji: 1. zabezpieczające zapłatę 2. zabezpieczające spłatę kredytu 3. zabezpieczające realizację kontraktu 4. zabezpieczające zapłatę cła 5. zabezpieczające zwrot zaliczki 6. zabezpieczające zapłatę wadium (przetarg) Awalizowanie weksli udzielenie przez bank gwarancji wekslowej awal udzielany przez bank na zlecenie klienta wiąże się z pełnomocnictwem banku do obciążenia rachunku klienta Faktoring przeniesienie wierzytelności handlowej na faktora (bank), który zobowiązuje się do ściągania tych wierzytelności (inkasowanie należności) do umowy dochodzi gdy bank zaakceptuje listę odbiorców dostarczonych mu przez faktoranta funkcje faktoringu: 1. finansowania 2. przejęcia ryzyka (del credere faktoring pełny, forfighting) 3. usługowa (zwolnienie faktoranta z obowiązku analizowania zdolności finansowej wielu kooperantów) faktoring jawny i cichy brak prawnego uregulowania przelew wierzytelności (cesja wierzytelności) Operacje lokacyjne lokowanie środków w walorach rynku pieniężnego i kapitałowego organizowane przez NBP aukcje sprzedaży i skupu papierów wartościowych (bony skarbowe, bony pieniężne) operacje otwartego rynku realizowane przez NBP (transakcje warunkowe i bezwarunkowe) zakup akcji i obligacji na rynku pieniężnym przejmowanie udziałów w przedsiębiorstwach OPERACJE BIERNE

23 Banki gromadzą powierzone im środki pieniężne i inne walory, aby łącznie z kapitałami własnymi lokować je w udzielonych kredytach i innych operacjach czynnych. Źródłem środków gromadzonych w ramach operacji biernych mogą być: wkłady oszczędnościowe gospodarstw domowych (rachunki terminowe i a vista) pieniądz transakcyjny i lokaty terminowe jednostek gospodarczych gromadzone na rachunkach bankowych lokaty przyjmowane od innych banków kredyt refinansowy zaciągany w banku centralnym własne papiery wartościowe emitowane przez bank (akcje, obligacje, certyfikaty depozytowe, bony oszczędnościowe) w banku hipotecznym operacją bierną jest emisja listów zastawnych długoterminowych papierów wartościowych, emitowanych na bazie wierzytelności banku hipotecznego zabezpieczonych hipotecznie oszczędności gromadzone w walutach obcych środki gromadzone przez jednostki sfery budżetowej w banku emisyjnym operacją bierną jest emitowanie znaków pieniężnych operacje na międzybankowym rynku pieniężnym Rachunki bankowe (Prawo bankowe) Art Banki prowadzą rachunki bankowe dla osób fizycznych i osób prawnych oraz dla jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, o ile posiadają zdolność prawną. 2. Rachunki bankowe są prowadzone w złotych i w walutach obcych. 3. Bank swobodnie dysponuje powierzonymi środkami pieniężnymi a w zamian dokłada wszelkich starań w zakresie bezpieczeństwa powierzonych środków pieniężnych bankowi. Art Banki mogą prowadzić w szczególności następujące rodzaje rachunków bankowych: 1) rachunki bieżące, 2) rachunki pomocnicze, 3) rachunki lokat terminowych, 4) rachunki oszczędnościowe - wkłady oszczędnościowe. 2. Rachunki oszczędnościowe są prowadzone dla osób fizycznych. Mogą być one również prowadzone dla szkolnych kas oszczędnościowych i pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych. 3. Rachunki oszczędnościowe nie mogą być wykorzystywane przez ich posiadaczy do przeprowadzania rozliczeń pieniężnych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Art. 51 Posiadacz rachunku bankowego dysponuje swobodnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku. W umowie z bankiem mogą być zawarte postanowienia ograniczające swobodę dysponowania tymi środkami. Art Otwarcie rachunku bankowego następuje przez zawarcie z bankiem umowy na piśmie.

24 2. Umowa rachunku bankowego powinna określać w szczególności: 1) strony umowy, 2) rodzaj otwieranego rachunku, 3) walutę, w jakiej rachunek jest prowadzony, 4) czas, na jaki rachunek został otwarty, 5) wysokość oprocentowania i warunki jego zmiany, 6) sposób dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku, 7) terminy wypłaty lub kapitalizacji odsetek, 8) terminy realizacji zleceń posiadacza rachunku, 9) zakres odpowiedzialności banku za terminowe i prawidłowe przeprowadzenie rozliczeń pieniężnych oraz wysokość odszkodowania za przekroczenie terminu realizacji dyspozycji posiadacza rachunku, 10) tryb i warunki dokonywania zmian umowy, 11) sposób i termin wypowiedzenia lub rozwiązania umowy rachunku, 12) zasady rozwiązania umowy w razie niedokonywania na rachunku żadnych obrotów. 3. W umowie rachunku bankowego wskazuje się zasady i sposób ustalania wysokości prowizji i opłat za czynności związane z prowadzeniem rachunku. Art Skarb Państwa nie odpowiada za zobowiązania banków, z wyjątkiem zobowiązań: 1) z tytułu rachunków oszczędnościowych, na które wystawiono dokumenty imienne, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 1999 r., w bankach: Powszechna Kasa Oszczędności Bank Państwowy, Polska Kasa Opieki S.A. i Bank Gospodarki Żywnościowej S.A. w zakresie przekraczającym gwarancje ustawowego systemu gwarantowania środków pieniężnych określone ustawą z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (Dz.U. z 1995 r. Nr 4, poz. 18 i Nr 133, poz. 654 oraz z 1997 r. Nr 24 poz. 119, Nr 79, poz. 484, Nr 85, poz. 538 i Nr 88, poz. 554), 2) w zakresie przekraczającym gwarancje ustawowego systemu gwarantowania środków pieniężnych, określone ustawą, o której mowa w pkt 1, z tytułu wkładów oszczędnościowych zgromadzonych na: a) książeczkach mieszkaniowych wystawionych do dnia 23 października 1990 r., b) imiennych rachunkach oszczędnościowo-kredytowych w bankach prowadzących kasy mieszkaniowe według zasad określonych odrębnymi przepisami - do łącznej wysokości trzykrotności kwot objętych gwarancjami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, jeżeli wkłady były gromadzone przez okres nie krótszy niż 2 lata, 3) za które przyjął odpowiedzialność z tytułu gwarancji i poręczeń. OPERACJE POŚREDNICZĄCE Rozliczenia pieniężne mogą być: 1. gotówkowe strumienie mają postać przepływu gotówki 2. bezgotówkowe zapisy na kontach Jeżeli przynajmniej jedna ze stron rozliczenia posiada rachunek bankowy, wówczas rozliczenie (gotówkowe lub bezgotówkowe) może być dokonane za pośrednictwem banku (par.2.1)

25 ZARZĄDZENIE PREZESA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO z dnia 29 maja 1998 r. w sprawie form i trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków. (M.P.Nr 21, poz. 320 z dnia 30 czerwca 1998 r.) Na podstawie art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 140, poz. 939) zarządza się, co następuje: 1. Zarządzenie określa formy i tryb przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków w obrocie krajowym w złotych Za pośrednictwem banków są przeprowadzane rozliczenia pieniężne między stronami rozliczenia, jeżeli przynajmniej jedna strona rozliczenia (dłużnik lub wierzyciel) posiada rachunek bankowy. 2. Rozliczenia pieniężne przeprowadza się gotówkowo lub bezgotówkowo. 3. Rozliczenia gotówkowe przeprowadza się czekiem gotówkowym lub przez wpłatę gotówki na rachunek wierzyciela Czek gotówkowy stanowi dyspozycję wystawcy czeku (dłużnika) udzieloną trasatowi do obciążenia jego rachunku kwotą, na którą czek został wystawiony, oraz wypłaty tej kwoty okazicielowi czeku (czek na okaziciela) lub osobie wskazanej na czeku (czek imienny). 2. Czek gotówkowy jest przedstawiany do zapłaty bezpośrednio u trasata lub w innym banku. Zapłata czeku gotówkowego przedstawionego do zapłaty w innym banku następuje - z zastrzeżeniem ust. 3 - po uzyskaniu przez ten bank od trasata funduszy wystarczających do zapłaty czeku. Szczegółowe warunki przedstawienia czeku do zapłaty w innym banku określa umowa między tym bankiem i posiadaczem czeku. 3. Banki mogą zawierać porozumienia, w których - na zasadach wzajemności - określą tryb przedstawiania do zapłaty czeków gotówkowych z rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych. 5. Rozliczenia bezgotówkowe przeprowadza się w jednej z następujących form: 1) polecenia przelewu, 2) polecenia zapłaty, z zastrzeżeniem 7 ust. 2, 3) czeku rozrachunkowego Polecenie przelewu stanowi udzieloną bankowi dyspozycję dłużnika obciążenia jego rachunku określoną kwotą i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela. 2. Bank wykonuje dyspozycję dłużnika w trybie przewidzianym w umowie rachunku bankowego Polecenie zapłaty stanowi udzieloną bankowi dyspozycję wierzyciela obciążenia określoną kwotą rachunku bankowego dłużnika i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela. Dyspozycja wierzyciela stanowi równocześnie jego zgodę na cofnięcie przez bank dłużnika obciążenia rachunku dłużnika i cofnięcie uznania rachunku wierzyciela w przypadku dokonanego przez dłużnika odwołania polecenia zapłaty, o którym mowa w ust Przeprowadzanie rozliczeń w formie polecenia zapłaty jest dopuszczalne pod warunkiem: 1) posiadania przez wierzyciela i dłużnika rachunków w bankach, które zawarły porozumienie w sprawie stosowania polecenia zapłaty, określające w szczególności: zakres odpowiedzialności banków wykonujących polecenie zapłaty, przyczyny odmowy realizacji polecenia zapłaty przez bank dłużnika, procedury dochodzenia wzajemnych roszczeń banków, wynikających ze skutków odwołania polecenia zapłaty przez dłużnika, wzory jednolitych formularzy oraz zasady realizacji przez banki poleceń zapłaty przy użyciu elektronicznych nośników informacji, 2) udzielenia przez dłużnika wierzycielowi upoważnienia do obciążania rachunku dłużnika w drodze polecenia zapłaty w umownych terminach zapłaty z tytułu określonych zobowiązań,

System bankowy i tworzenie wkładów

System bankowy i tworzenie wkładów System bankowy i tworzenie wkładów Wykład nr 4 Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach 2011-03-29 mgr Wojciech Bugajski 1 Prawo bankowe z dn.27.08.1997 Definicja banku osoba prawna

Bardziej szczegółowo

Banki poza wykonywaniem czynności bankowych, o których mowa w art. 5, mogą: Art. 6 PB

Banki poza wykonywaniem czynności bankowych, o których mowa w art. 5, mogą: Art. 6 PB CZYNNOŚCI BANKOWE Czynnościami bankowymi sensu stricto są: Art. 5 PB (CZYNNOŚCI KTÓRE MOGĄ BYĆ WYKONYWANE TYLKO PRZEZ BANKI)! przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego

Bardziej szczegółowo

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA [AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA :Y Podręcznik akademicki Spis treś«wprowadzenie 11 Rozdział 1 System bankowy w Polsce 13 1.1. Organizacja i funkcjonowanie systemu bankowego 13 1.2. Instytucje centralne

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska Bank komercyjny w Polsce. Podręcznik akademicki., Ideą prezentowanej publikacji jest całościowa analiza działalności operacyjnej banków komercyjnych zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

Część IV. Pieniądz elektroniczny

Część IV. Pieniądz elektroniczny s. 51, tabela elektroniczne instrumenty płatnicze karty płatnicze instrumenty pieniądza elektronicznego s. 71 Część IV. Pieniądz elektroniczny utrata aktualności Nowa treść: Część IV. Pieniądz elektroniczny

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 5 czerwca 1997 r. o kasach oszczędnościowo-budowlanych i wspieraniu przez państwo oszczędzania na cele mieszkaniowe

USTAWA z dnia 5 czerwca 1997 r. o kasach oszczędnościowo-budowlanych i wspieraniu przez państwo oszczędzania na cele mieszkaniowe Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 5 czerwca 1997 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1997 r. Nr 85, poz. 538, z 2001 r. Nr 4, poz. 27. o kasach oszczędnościowo-budowlanych i wspieraniu przez państwo

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ BANKÓW W SYSTEMIE FINANSOWYM

UDZIAŁ BANKÓW W SYSTEMIE FINANSOWYM UDZIAŁ BANKÓW W SYSTEMIE FINANSOWYM System oparty na funkcjonowaniu rynków papierów wartościowych System bankowo zorientowany duże znaczenie finansowania wewnętrznego finansowanie zewnętrzne za pośrednictwem

Bardziej szczegółowo

RODZAJE BANKÓW STRUKTURA SEKTORA BANKOWEGO W POLSCE

RODZAJE BANKÓW STRUKTURA SEKTORA BANKOWEGO W POLSCE RODZAJE BANKÓW STRUKTURA SEKTORA BANKOWEGO W POLSCE Klasyfikacja banków według formy własności Art. 12 PB A. B a n k i p a ń s t w o w e Bank państwowy może być utworzony przez Radę Ministrów Organami

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu RBS Bank (Polska) S.A. z dnia 1 sierpnia 2012 roku INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Dane według stanu na 31

Bardziej szczegółowo

1) otwiera i prowadzi rachunki bankowe w kraju i za granicą, 2) przyjmuje wkłady oszczędnościowe w tym lokaty terminowe,

1) otwiera i prowadzi rachunki bankowe w kraju i za granicą, 2) przyjmuje wkłady oszczędnościowe w tym lokaty terminowe, Dotychczasowe brzmienie 5 ust. 3 i ust.4 Statutu: 5. 3.Bank wykonuje następujące czynności bankowe: 1) otwiera i prowadzi rachunki bankowe w kraju i za granicą, 2) przyjmuje wkłady oszczędnościowe w tym

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5 Narodowy Bank Polski Wykład nr 5 NBP podstawy prawne NBP reguluje ustawa z dn.29.08.1997 roku o Narodowym Banku Polskim (Dz.U nr 140 z późn.zm). Cel działalności NBP Podstawowym celem działalności NBP

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 125/Z/2009 Zarządu Łużyckiego Banku Spółdzielczego w Lubaniu z dnia 17.12.2009r. REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Lubań 2009 SPIS TREŚCI: ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

/I'iio I 80,4. B 375915. Wydaimie III zmkelome. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne

/I'iio I 80,4. B 375915. Wydaimie III zmkelome. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne /I'iio I 80,4. o o Wydaimie III zmkelome B 375915 Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 15 Rozdział 1 POLSKI SYSTEM BANKOWY 17 1.1. System bankowy jako cząść systemu finansowego 18 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

18. Zasady działania banków zapewniające bezpieczeństwo wkładów określa:

18. Zasady działania banków zapewniające bezpieczeństwo wkładów określa: 1. Bank może przyjmować wpłaty zamknięte od klientów, którzy: a) są bankowi dobrze znani b) wpłacają systematycznie duże kwoty c) mają podpisaną specjalną umowę d) mają rachunek w innym banku 3. Kredyt

Bardziej szczegółowo

Pieniądz. Polityka monetarna

Pieniądz. Polityka monetarna Pieniądz. Polityka monetarna Definicja Pieniądz można więc najogólniej zdefiniować jako powszechnie akceptowany w danym kraju środek płatniczy. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka wymiany

Bardziej szczegółowo

PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA

PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA DEFINICJE PIENIĄDZA! środek płatniczy, który ma zdolność wyrażania, przechowywania i przekazywania wartości! najbardziej płynny aktyw majątkowy, służy

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

Ogólne zasady działalności banków w Polsce

Ogólne zasady działalności banków w Polsce Ogólne zasady działalności banków w Polsce Pojęcie, ogólna charakterystyka i źródła prawa bankowego Prawo bankowe w szerokim rozumieniu obejmuje ogół przepisów prawnych dotyczących tworzenia i likwidacji

Bardziej szczegółowo

Należności z tytułu oddanych w leasing finansowy rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

Należności z tytułu oddanych w leasing finansowy rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 01 02 03 04 05 06 09 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie określenia wzorcowego planu kont dla banków. (Dz. U. Nr 152, poz. 1727) Na podstawie art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Rynkowy system finansowy Marian Górski

Rynkowy system finansowy Marian Górski Rynkowy system finansowy Marian Górski Podręcznik obejmuje całościową analizę rynkowego systemu finansowego, który wraz z sektorem finansów publicznych tworzy system finansowy gospodarki. Autor podzielił

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

WYSZCZEGÓLNIENIE. za okres sprawozdawczy od... do... Stan na ostatni dzień okresu sprawozdawczego. 1 Ol. 1.1 Kapitał (fundusz) podstawowy

WYSZCZEGÓLNIENIE. za okres sprawozdawczy od... do... Stan na ostatni dzień okresu sprawozdawczego. 1 Ol. 1.1 Kapitał (fundusz) podstawowy Dziennik Ustaw Nr 110-6722 - Poz. 1270 Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. (poz. 1270) SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE MRF-01 O STANIE KAPITAŁU NETTO, STOPIE ZABEZPIECZENIA, POZIOMIE

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW I DEPOZYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TYCHACH OBOWIĄZUJĄCA OD DNIA 23.06.2015 ROKU

TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW I DEPOZYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TYCHACH OBOWIĄZUJĄCA OD DNIA 23.06.2015 ROKU Załącznik do Uchwały nr 27/2015 Zarządu Banku Spółdzielczego w Tychach z dnia 19.06.2015 r. TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW I DEPOZYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TYCHACH OBOWIĄZUJĄCA OD DNIA 23.06.2015 ROKU

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza Funkcje pieniądza Środek płatniczy (funkcja transakcyjna); Pośrednik wymiany (funkcja cyrkulacyjna); Środek przechowywania majątku (funkcja

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU KGHM III FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO AKTYWÓW NIEPUBLICZNYCH Z DNIA 31 MARCA 2011 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU KGHM III FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO AKTYWÓW NIEPUBLICZNYCH Z DNIA 31 MARCA 2011 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU KGHM III FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO AKTYWÓW NIEPUBLICZNYCH Z DNIA 31 MARCA 2011 R. Niniejszym, KGHM Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., na podstawie art. 24

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

Instytucje rynku kapitałowego

Instytucje rynku kapitałowego Instytucje rynku kapitałowego Współczesny, regulowany rynek kapitałowy nie mógłby istnieć bez instytucji, które zajmują się jego nadzorowaniem, zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu, a także pośredniczeniem.

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny 1998

Raport półroczny 1998 Raport półroczny 1998 Zysk Zysk netto wypracowany w ciągu pierwszego półrocza 1998 roku wyniósł 8,6 mln PLN, a prognoza na koniec roku zakłada zysk netto na poziomie 18 mln PLN. Wyniki finansowe banku

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zbigniew Dobosiewicz

Bankowość Zbigniew Dobosiewicz Bankowość Zbigniew Dobosiewicz Autor, Zbigniew Dobosiewicz, przedstawił najważniejsze problemy bankowości, ujęte w sposób syntetyczny, a w niektórych przypadkach bardzo skrótowy. W praktyce każdy rozdział,

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A.

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A. DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A. POZIOM NADZOROWANYCH KAPITAŁÓW (w zł) Data KAPITAŁY NADZOROWANE KAPITAŁY PODSTAWOWE 31.01.2013

Bardziej szczegółowo

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12.

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12. Załącznik do Uchwały Nr 49/2014 Zarządu Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie z dnia 10.07.2014r. Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w

Bardziej szczegółowo

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań.

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Analiza struktury budżetów jednostek samorządu terytorialnego pozwala na stwierdzenie, iż sfinansowanie

Bardziej szczegółowo

Zawiera zobowiązania obu stron przedstawione w regulaminie. Obowiązkowo określa typ oprocentowania depozytu i sposób kapitalizacji odsetek.

Zawiera zobowiązania obu stron przedstawione w regulaminie. Obowiązkowo określa typ oprocentowania depozytu i sposób kapitalizacji odsetek. Depozyty i BFG Umowa o prowadzenie rachunku depozytowego Ma charakter cywilnoprawny. Zawiera zobowiązania obu stron przedstawione w regulaminie Regulamin prowadzenia rachunku integralna częśd umowy Obowiązkowo

Bardziej szczegółowo

Regulamin lokowania środków w ING Banku Śląskim S.A. za pośrednictwem Systemu

Regulamin lokowania środków w ING Banku Śląskim S.A. za pośrednictwem Systemu Regulamin lokowania środków w ING Banku Śląskim S.A. za pośrednictwem Systemu 16 grudnia 2015 Definicje 1. Użyte w niniejszym Regulaminie pojęcia oznaczają: 1. ING Bank ING Bank Śląski Spółka Akcyjna.

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW Załącznik do Uchwały Nr 05/VII/2015 Zarządu Banku Spółdzielczego w Mszanie Dolnej z dnia 29 lipca 2015 r. Bank Spółdzielczy w Mszanie Dolnej TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM

Bardziej szczegółowo

które są stopami stałymi w umownych okresach utrzymywania wkładów.

które są stopami stałymi w umownych okresach utrzymywania wkładów. OPROCENTOWANIE ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH W WALUCIE POLSKIEJ GROMADZONYCH NA RACHUNKACH BANKOWYCH I KREDYTÓW W WALUCIE POLSKIEJ UDZIELANYCH PRZEZ PKO BP S.A. KLIENTOM OBSZARU BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ I INWESTYCYJNEJ

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 1325)

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 1325) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1325) USTAWA z dnia 29 sierpnia 1997

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna MAKROEKONOMIA Blok IV Pieniądz i polityka monetarna Krótka historia pieniądza 1. Ekwiwalent towary powszechnie uważane przez daną społeczność za najbardziej przydatne (pecunia pecus). 2. Płacidła z reguły

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW I DEPOZYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TYCHACH

TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW I DEPOZYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TYCHACH Załącznik do Uchwały nr 51/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Tychach z dnia 22.08.2014 r. TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW I DEPOZYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TYCHACH Rozdział I. Oprocentowanie produktów

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Rozwój systemu finansowego w Polsce Warszawa 213 Struktura systemu finansowego (1) 2 Struktura aktywów systemu finansowego w Polsce w latach 25-VI 213 1 % 8 6 4 2 25 26

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 86 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. (Dz.U. Nr 209, poz. 1744) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A.

Bardziej szczegółowo

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Obowiązuje do 31lipca 2014 r. I OPŁATY Lp. Rodzaj usługi Wysokość opłaty 1. Aktywacja rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego (opłata

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat profilu ryzyka oraz zestaw wskaźników i danych liczbowych dotyczących ryzyka

Informacja na temat profilu ryzyka oraz zestaw wskaźników i danych liczbowych dotyczących ryzyka Załącznik nr 2 Informacja na temat profilu ryzyka oraz zestaw wskaźników i danych liczbowych dotyczących ryzyka 1. Profil ryzyka Banku Profil ryzyka Banku determinowany jest przez wskaźniki określające

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

Pieniądz i system bankowy

Pieniądz i system bankowy Pieniądz i system bankowy Pieniądz pewien powszechnie akceptowany towar, który w zależności od sytuacji pełni funkcję: środka wymiany jednostki rozrachunkowej (umożliwia wyrażanie cen i prowadzenie rozliczeń)

Bardziej szczegółowo

1. Prawo bankowe 1. z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 140, poz. 939) Tekst jednolity z dnia 2 listopada 2012 r. (Dz.U. 2012, poz.

1. Prawo bankowe 1. z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 140, poz. 939) Tekst jednolity z dnia 2 listopada 2012 r. (Dz.U. 2012, poz. 1. Prawo bankowe 1 z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 140, poz. 939) Tekst jednolity z dnia 2 listopada 2012 r. (Dz.U. 2012, poz. 1376) 2 (zm.: Dz.U. 2012, poz. 1385, poz. 1529; 2013, poz. 777, poz.

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r.

Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r. Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r. 0 Spis treści I. Postanowienia ogólne.... 2 II. Podstawowe zasady kredytu inwestycyjnego...2

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. 2002 r. Nr 230, poz. 1922. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej Rozdział

Bardziej szczegółowo

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego ZAŁĄCZNIK Nr 2 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW Wprowadzenie do sprawozdania finansowego obejmuje zakres informacji określony w przepisach

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej Opracowano na podstawie: z 2002 r. Nr 230, poz. 1922, z 2004 r.

Bardziej szczegółowo

Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI

Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI Art. 227 ust. 1 Konstytucji Centralnym bankiem państwa jest Narodowy Bank

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 1

Bankowość Zajęcia nr 1 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 1 Bankowość centralna, przemiany w pośrednictwie finansowym System bankowy Dwuszczeblowość: bank centralny + banki komercyjne (handlowe);

Bardziej szczegółowo

Prawo bankowe. i inne akty prawne

Prawo bankowe. i inne akty prawne Prawo bankowe i inne akty prawne Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

Papiery komercyjne, Bankowe papiery wartościowe. Ernest Zapendowski Maciej Gawarecki

Papiery komercyjne, Bankowe papiery wartościowe. Ernest Zapendowski Maciej Gawarecki Papiery komercyjne, Bankowe papiery wartościowe Ernest Zapendowski Maciej Gawarecki Plan prezentacji Papiery komercyjne Bankowe papiery wartościowe: Listy Zastawne Certyfikaty depozytowe Bony oszczędnościowe

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dodatkowe roczne/kwartalne

Sprawozdanie dodatkowe roczne/kwartalne Załącznik nr 3 Sprawozdanie dodatkowe roczne/kwartalne zakładu reasekuracji wykonującego działalność reasekuracyjną w zakresie reasekuracji ubezpieczeń, o których mowa w dziale I załącznika do ustawy (reasekuracja

Bardziej szczegółowo

Polityka zarządzania ryzykiem płynności w Banku Spółdzielczym w Wąsewie na 2015 rok

Polityka zarządzania ryzykiem płynności w Banku Spółdzielczym w Wąsewie na 2015 rok Załącznik Nr 2 do Uchwały Zarządu Nr 105/2014 z dnia 11.12.2014r. Załącznik do Uchwały Rady Nadzorczej Nr 45/2014 z dnia 22.12.2014 r. Polityka zarządzania ryzykiem płynności w Banku Spółdzielczym w Wąsewie

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Regulamin rachunków systematycznego oszczędzania Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo- Kredytowej Beskidy w Bielsku Białej

Regulamin rachunków systematycznego oszczędzania Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo- Kredytowej Beskidy w Bielsku Białej Załącznik do uchwały Zarządu nr 7/XIV/10 z dnia 31.05.2010r. Regulamin rachunków systematycznego oszczędzania Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo- Kredytowej Beskidy w Bielsku Białej Regulamin obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 4 Papiery wartościowe i instrumenty finansowe Definicja papieru wartościowego i instrumentu finansowego Zarówno finansowy papier wartościowy, jak i instrument finansowy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA WIELOCELOWEGO KREDYTU FIRMOWEGO ZABEZPIECZONEGO W RAMACH BANKOWOŚCI DETALICZNEJ mbanku S.A.

REGULAMIN UDZIELANIA WIELOCELOWEGO KREDYTU FIRMOWEGO ZABEZPIECZONEGO W RAMACH BANKOWOŚCI DETALICZNEJ mbanku S.A. REGULAMIN UDZIELANIA WIELOCELOWEGO KREDYTU FIRMOWEGO ZABEZPIECZONEGO W RAMACH BANKOWOŚCI DETALICZNEJ mbanku S.A. ŁÓDŹ, lipiec 2015r. 0 Spis treści I. Postanowienia ogólne.... 2 II. Podstawowe zasady Wielocelowego

Bardziej szczegółowo

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 30.06.2010 r.

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 30.06.2010 r. I. AKTYWA NETTO FUNDUSZU Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 6 182,86 6 179,79 1. Lokaty 6 182,86 6 179,79 2. Środki pieniężne 3. Należności, w tym 3.1. Z tytułu zbycia składników portfela inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca: Adres: (siedziba) Numer telefonu: Dane identyfikacyjne:

Bardziej szczegółowo

Część I. Specyfika systemu bankowego w Polsce

Część I. Specyfika systemu bankowego w Polsce Wstęp Funkcjonowanie banku wymaga podejmowania decyzji dotyczących wykorzystania posiadanych przez niego zasobów i osiągnięcia wyznaczonych celów strategicznych i operacyjnych. Decyzje te, odnoszące się

Bardziej szczegółowo

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej Spis treści Wstęp Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej 1.1. Bank jako pośrednik finansowy i dostawca płynności 1.2. Segmentacja działalności

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA, TABELA OPŁAT I PROWIZJI DLA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH ZABEZPIECZONYCH DLA MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTW.

TABELA OPROCENTOWANIA, TABELA OPŁAT I PROWIZJI DLA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH ZABEZPIECZONYCH DLA MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTW. TABELA OPROCENTOWANIA, TABELA OPŁAT I PROWIZJI DLA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH ZABEZPIECZONYCH DLA MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTW. Ogólne zasady pobierania opłat i prowizji bankowych: 1. Tabela oprocentowania, Opłat

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 11 sierpnia 2011 r. w sprawie określenia wzorcowego planu kont dla banków

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 11 sierpnia 2011 r. w sprawie określenia wzorcowego planu kont dla banków 1082 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 11 sierpnia 2011 r. w sprawie określenia wzorcowego planu kont dla banków Na podstawie art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca: Dane identyfikacyjne: (Adres, z którego ma korzystać

Bardziej szczegółowo

Czeki i weksle. Maria Chołuj

Czeki i weksle. Maria Chołuj Czeki i weksle Maria Chołuj 1 Czeki Czek pisemne zlecenie bezwzględnego wypłacenia określonej kwoty, wydane bankowi przez posiadacza rachunku bankowego. Podstawą prawną funkcjonowania czeków w Polsce jest

Bardziej szczegółowo

2. Fundusz jest przeznaczony dla osób oczekujących długoterminowego wzrostu wartości oszczędności, które decyzję co do struktury aktywów Funduszu

2. Fundusz jest przeznaczony dla osób oczekujących długoterminowego wzrostu wartości oszczędności, które decyzję co do struktury aktywów Funduszu OGŁOSZENIE Zarząd ING Powszechne Towarzystwo Emerytalne Spółka Akcyjna informuje, że Komisja Nadzoru Finansowego decyzją nr DLU/WFE/612/22/5/14/KM z dnia 8 września 2014 roku wyraziła zgodę na zmianę Statutu

Bardziej szczegółowo

TARYFA PROWIZJI I OPŁAT BANKOWYCH W PODLASKIM BANKU SPÓŁDZIELCZYM W KNYSZYNIE

TARYFA PROWIZJI I OPŁAT BANKOWYCH W PODLASKIM BANKU SPÓŁDZIELCZYM W KNYSZYNIE TARYFA PROWIZJI I OPŁAT BANKOWYCH W PODLASKIM BANKU SPÓŁDZIELCZYM W KNYSZYNIE Tekst jednolity 1 KLIENCI INDYWIDUALNI Rozdział I. Obrót gotówkowy Tabela 1. Wpłaty 1 Od wpłat gotówkowych na rachunki w innych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RACHUNKÓW LOKAT TERMINOWYCH SPÓŁDZIELCZEJ KASY OSZCZĘDNOŚCIOWO- KREDTOWEJ IM. POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH. I. Postanowienia ogólne

REGULAMIN RACHUNKÓW LOKAT TERMINOWYCH SPÓŁDZIELCZEJ KASY OSZCZĘDNOŚCIOWO- KREDTOWEJ IM. POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH. I. Postanowienia ogólne REGULAMIN RACHUNKÓW LOKAT TERMINOWYCH SPÓŁDZIELCZEJ KASY OSZCZĘDNOŚCIOWO- KREDTOWEJ IM. POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH I. Postanowienia ogólne 1 Regulamin określa zasady otwierania i prowadzenia rachunków lokat terminowych,

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Architektura rynku kapitałowego w Polsce 10 października 2011 Założenia: Rynek kapitałowy to rynek funduszy średnio i długoterminowych Rynek kapitałowy składa

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dodatkowe roczne/kwartalne

Sprawozdanie dodatkowe roczne/kwartalne Załącznik nr 4 Sprawozdanie dodatkowe roczne/kwartalne zakładu reasekuracji wykonującego działalność reasekuracyjną w zakresie reasekuracji ubezpieczeń, o których mowa w dziale II załącznika do ustawy

Bardziej szczegółowo

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2010 r.

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2010 r. Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień I. AKTYWA NETTO FUNDUSZU I. Aktywa 6 179,79 2 228,13 1. Lokaty 6 179,79 2 228,13 2. Środki pieniężne 3. Należności, w

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W STAREJ BIAŁEJ W WALUCIE KRAJOWEJ

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W STAREJ BIAŁEJ W WALUCIE KRAJOWEJ Załącznik do Uchwały Zarządu nr 11/2014 z dnia 31.01.2014 r. zmieniony Uchwałą Zarządu nr 88/2015 z dnia 22.07.2015 r. SPÓŁDZIELCZA GRUPA BANKOWA TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH BANKU SPÓŁDZIELCZEGO

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Rynku Pieniężnego

Instrumenty Rynku Pieniężnego Rodzaje i opis instrumentów finansowych wchodzących w skład portfeli Definicje pojęć użytych w opisie instrumentów Zmienność ceny miara niepewności co do przyszłej wartości instrumentu finansowego, im

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA SPÓŁEK (Zaktualizowana w dniu 18 sierpnia 2015 r.)

TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA SPÓŁEK (Zaktualizowana w dniu 18 sierpnia 2015 r.) Duma Przedsiębiorcy 1/8 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA SPÓŁEK (Zaktualizowana w dniu 18 sierpnia ) 1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.p. Nazwa Lokaty umowny Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2010 r.

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2010 r. Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień I. AKTYWA NETTO FUNDUSZU I. Aktywa 1 887,81 2 180,53 1. Lokaty 1 887,81 2 180,53 2. Środki pieniężne 3. Należności, w

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 02/III/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Mszanie Dolnej z dnia 05-03-2014r. Bank Spółdzielczy w Mszanie Dolnej TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania Kredytu inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 03.12.2015r.

Regulamin udzielania Kredytu inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 03.12.2015r. Regulamin udzielania Kredytu inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 03.12.2015r. 0 Spis treści I. Postanowienia ogólne.... 2 II. Podstawowe zasady kredytu inwestycyjnego...2

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo