PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA"

Transkrypt

1 PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA DEFINICJE PIENIĄDZA! środek płatniczy, który ma zdolność wyrażania, przechowywania i przekazywania wartości! najbardziej płynny aktyw majątkowy, służy określaniu wartości innych towarów w postaci cen i pomiaru wartości nominalnej! powszechnie akceptowany towar, za pomocą którego dokonujemy płatności za ograniczone dobra lub wywiązujemy się ze zobowiązań.! Jest najstarszym instrumentem finansowym (pośrednim, kreowanym przez banki). Historycznie wartość pieniądza nie od początku bazowała na obietnicy (instrument finansowy). W przypadku pieniądza kruszcowego (pełnowartościowego) jego wartość wynika z wartości kruszcu, z którego został wykonany. Funkcjonalne definicje pieniądza Pieniądz, niezależnie od swej formy zewnętrznej i systemu gospodarczego jest prawnie określonym, powszechnie akceptowanym środkiem płatniczym, który może wyrażać, przechowywać i akceptować wartości i którego wartość jest ściśle związana z realnym PKB - (Schaal, s.26) Istota pieniądza określona jest przez spełniane przez niego funkcje. Wszystkie bowiem środki, które spełniają funkcję pieniądza należy z definicji uznać za pieniądz (Schaal, 23) Funkcje pieniądza (I):! funkcja miernika wartości - najbardziej pierwotna funkcja pieniądza niemożliwa do zastąpienia przez inne dobro, wartość dóbr i usług wyrażana jest w pieniądzu, dzięki istnieniu pieniądza istnieją ceny. Z funkcją tą powiązać można funkcję jednostki rozrachunkowej! funkcja cyrkulacyjna (obiegowa) - środek wymiany (obrotu, cyrkulacji) przy wymianie w transakcjach kupno - sprzedaż. Umożliwia czasowe, przestrzenne, ilościowe i jakościowe rozdzielenie aktu wymiany towarów i usług na dwie niezależne części.! funkcja płatnicza - środek płatniczy - oderwanie pieniądza od ruchu towaru, pokrywanie zobowiązań, nie wynikające z wymiany towarowej, np. opłaty administracyjne. Często funkcja ta wraz z funkcją cyrkulacyjną traktowane są łącznie jako funkcja środka transakcji! funkcja zwalniania ze zobowiązań wiąże się z obowiązkiem akceptowania pieniądza jako formy regulowania zobowiązań! funkcja tezauryzacyjna - forma przechowywania wartości - oszczędności! funkcja pieniądza światowego ($, DM). Funkcje pieniądza (II)! funkcja pomiaru wartości! funkcja przechowywania wartości! funkcja przekazywania wartości

2 Statystyczne definicje pieniądza Definicje ilościowe, powstałe po II wojnie światowej, utożsamiają pieniądz z zasobem pozostającym do dyspozycji podmiotów niefinansowych (podmiotów gospodarczych i gospodarstw domowych) Podstawą tych definicji są agregaty pieniężne obejmujące coraz szerszy coraz mniej płynny zakres zasobów pieniężnych M0 = baza monetarna. M1 = banknoty + bilon + płatne na żądanie depozyty M2 = M1 + depozyty krótkoterminowe + zwrotne depozyty na żądanie M3 = M2 + depozyty średnio i długoterminowe M4 = M3 + papiery wartościowe, przedmiot obrotu na rynku finansowym W warunkach polskich podaż pieniądza wyrażana jest za pomocą dwóch podstawowych agregatów pieniądza: 1. podaż pieniądza ogółem 2. podaż pieniądza krajowego Czynniki wpływające na odmienność agregatów wynikają ze specyfiki polskich realiów: 1. relatywnie niski poziom płatności bezgotówkowych (M1 bliski gotówce w obiegu) 2. łatwość zamiany depozytów terminowych na pieniądz operacyjny 3. znaczny udział depozytów walutowych.

3 FORMY PIENIĄDZA Pojęcie pieniądza jako środka płatniczego, który ma zdolność wyrażania, przechowywania i przekazywania wartości zakłada istnienie różnych form pieniądza! Pieniądz towarowy (kruszcowy, pełnowartościowy)! Pieniądz kredytowy (monety zdawkowe (podwartościowe), banknoty, pieniądz bankowy, pieniądz elektroniczny) W czasach obecnych w zasadzie cały pieniądz ma charakter pieniądza kredytowego! PIENIĄDZ GOTÓWKOWY - banknoty i bilon (symboliczna); środek płatniczy, którego wartość czy siła nabywcza przewyższa koszt jego wykonania lub wartość jako towaru w innych niż pieniądz zastosowaniach Pieniądz gotówkowy w formie banknotów i monet zdawkowych jest we wszystkich krajach prawnym środkiem płatniczym! PIENIĄDZ BEZGOTÓWKOWY - pieniądz żyrowy, wkładowy, księgowy wkłady na żądanie lub terminowe, które są używane w obrocie bezgotówkowym dzięki stosowaniu polecenia zapłaty, polecenia przelewu, czeku, kart płatniczych itd. Pieniądz żyrowy może być banku centralnego (wkłady banków i instytucji publicznych w BC traktowane mogą być na równi z prawnym środkiem płatniczym) Pieniądz żyrowy banków komercyjnych (wkłady osób fizycznych i podmiotów gospodarczych w bankach komercyjnych) Porównanie pieniądza gotówkowego i bezgotówkowego Pieniądz gotówkowy banknoty i monety emitowane przez bank centralny emisja pod całkowitą kontrolą państwa posiada charakter prawnego środka płatniczego Pieniądz bezgotówkowy wkłady środków pieniężnych klientów w bankach (depozyty i kredyty) emitowane przez banki handlowe pośrednia kontrola państwa nad emisją jest wymienialny na pieniądz gotówkowy! QUASI-PIENIĄDZ surogaty pieniądza mogące realizować wybrane funkcje pieniądza. Są to udokumentowane lub nieudokumentowane wierzytelności pieniężne, które w określonym czasie mogą zostać przekształcone w pieniądz (gotówkowy lub bezgotówkowy) Jakość surogatów jest określona przez: 1. stopień płynności przekształcenia w pieniądz 2. ryzyko utraty wartości podczas tego przekształcenia 3. wysokość oprocentowania surogatów

4 POPYT NA PIENIĄDZ Teoria popytu na pieniądz wynika z teorii procesów transmisyjnych w gospodarce. Jeżeli zachodzić ma równość pomiędzy Ms a Md, to ewentualne rozbieżności są wynikiem niepożądanych przez podmioty gospodarcze rezerw gotówkowych (głównie w bankach). Wzrost popytu na pieniądz wywołuje: " zmniejszenie rezerw gotówkowych banków " wzrost pieniądza zza granicy " wzrost kreacji pieniądza przez system bankowy Biorąc pod uwagę przede wszystkim funkcje: transakcyjną i płatniczą pieniądza, jego pożądana ilość uzależniona jest od ilości i wartości transakcji gospodarczych. Każda jednostka pieniężna, dzięki stałej rotacji, może obsłużyć wiele transakcji gospodarczych. Popyt na pieniądz to podany przez podmioty niebankowe czyli gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa stan ich zasobów pieniężnych. Możemy wyróżnić cztery podstawowe motywy obrazujące wpływ określonych czynników na kształtowanie popytu na pieniądz: 1. transakcyjny popyt na pieniądz, 2. przezornościowy popyt na pieniądz 3. portfelowy popyt na pieniądz, 4. spekulacyjny popyt na pieniądz, motyw transakcyjny - skłonności do utrzymywania zasobów pieniężnych na pokrycie wydatków. Jednostki gospodarcze potrzebują pieniędzy by dokonywać transakcji kupna i sprzedaży. Pieniądz pełni funkcję wymiany, krążąc między nabywcami i sprzedawcami oraz dłużnikami i wierzycielami. Przy motywie transakcyjnym niezbędne jest wskazanie zależności między ilością i szybkością obiegu pieniądza a wielkości dokonywanych transakcji. Tę zależność przedstawia równanie wymiany Fishera. MV = PT M ilość pieniądza w obiegu, V - szybkość obiegu pieniądza (wyrażona liczbą transakcji przypadająca na jednostkę pieniężną w określonym czasie), P średni poziom cen, T rzeczowy wolumen transakcji będących przedmiotem transakcji. W ujęciu ex post, równanie to będąc tożsamością, pozwala na wyznaczenie szybkości obiegu pieniądza w gospodarce: V = PT / M motyw przezornościowy - I. Fisher zakładał, że szybkość obiegu pieniądza V w krótkich okresach jest stała, gdyż została określona przez czynniki zewnętrzne w stosunku do systemu

5 pieniężnego (rozwój infrastruktury bankowej, rozwój i szybkość działania sieci łączności pocztowej i telekomunikacyjnej, struktur gospodarki, tempo obrotu towarowego). Jeżeli więc V = const., a przewidywana suma transakcji w przyszłym okresie wyniesie T P to popyt na pieniądz M równa się: M = P T / V Dla potrzeb analizy ex ante równanie I.Fishera zostało zmodyfikowane przez A.Marshalla i A.Pigou i nazwana równaniem szkoły Cambridge. Zastąpiono sumę transakcji PT przez PY, oraz szybkość obiegu pieniądza V przez wskaźnik zapotrzebowania na pieniądz k. M = kpy M - popyt na pieniądz (w ujęciu ex ante), k - wskaźnik zapotrzebowania na pieniądz (wskaźnik zasobów pieniężnych) ułamek dochodu, jaki podmioty gospodarujące chcą zachować w gotówce, P - poziom cen, Y wielkość produktu narodowego brutto PNB w stałych cenach (PY nominalne PNB) We wskaźniku k, w ujęciu A.Marshalla i A.Pigou, uwzględniono nie tylko transakcyjny motyw popytu na pieniądz, ale również chęć dysponowania pewna rezerwą płynności motyw przezornościowy. Podmioty gospodarcze oprócz tego, że potrzebują pieniędzy na realizację transakcji kupna i sprzedaży muszą posiadać rezerwy pieniężne na pokrycie nieplanowanych wydatków związanych np. ze wzrostem cen, kosztami związanymi z nieoczekiwanymi chorobami, wypadkami, klęskami żywiołowymi, zaburzeniami politycznymi. Nie poddano jednak tych motywów głębszej analizie uznając, że popyt na pieniądz zależy głównie od dochodu nominalnego. Im większy dochód, tym wyższe zapotrzebowanie na zasoby pieniężne transakcyjne i przezornościowe. Popyt na pieniądz wynikający z motywu transakcyjnego i przezorności można przedstawić jako funkcję dochodu nominalnego (funkcję dochodu realnego i wskaźnika cen): M1 = L1 (Y) M 1- popyt transakcyjny i przezornościowy, Y - dochód nominalny motyw spekulacyjny i majątkowy - skłonność do utrzymywania zasobów pieniężnych wynikających z chęci oszczędzania. Motyw ten wiąże się z funkcją pieniądza jako środka tezauryzacji. Wyodrębnienie tego motywu wynika z teorii Keynesa, który zakłada, że ilość pieniądza, na którą zostaje zgłoszony popyt, jest określona przez wielkość rezerw gotówkowych czyli preferencję płynności. Zapotrzebowanie dotyczy dwóch rodzajów pieniądza: 1. aktywne zasoby gotówkowe L1 (Y) omówione wcześniej 2. pasywne zasoby gotówkowe L2 (R)

6 Popyt na pieniądz wg Keynesa POPYT NA PIENIĄDZ PREFERENCJA PŁYNNOŚCI REZERWY AKTYWNE REZERWY PASYWNE rezerwy dla celów transakcyjnych rezerwy podyktowane przezornością rezerwy na lokaty majątkowe rezerwy na cele spekulacyjne Jednostki gospodarcze mogą dokonywać wyboru co do lokowania swoich pieniędzy, realizując swoje preferencje wyznaczone przez przewidywania dotyczące wielkości dochodu, który mogą otrzymać dysponując odpowiednimi składnikami majątku finansowego lub rzeczowego. Przy podejmowaniu decyzji dotyczących lokowania gotówki w banku, czy giełdzie inwestorzy kierują się stanem obecnym (motyw majątkowy) i przewidywaniami (motyw przezornościowy) co do przyszłego kształtowania się stopy procentowej, ponieważ nie jest ona wielkości stałą. Jednakże ponoszą oni ryzyko w przypadku podjęcia błędnej decyzji. Spekulacyjny i portfelowy popyt na pieniądz Rynkwa stopa procentowa R max POPYT PORTFELOWY POPYT SPEKULACYJNY R min PUŁAPKA PŁYNNOŚCI Popyt spekulacyjny i portfelowy L2(R)

7 Ad. Popyt portfelowy Pieniądz w postaci gotówkowej traktowany jest jako najbardziej płynna LOKATA MAJĄTKOWA, która nie przynosi jednak odsetek. Jeżeli rynkowa stopa procentowa rośnie, to zasób ten maleje na rzecz lokat odsetkowych. Dla wartości niskich stopy zasoby utrzymywane są w gotówce. Ad. Popyt spekulacyjny Najłatwiej zilustrować go traktując jako formę potencjalnego inwestowania gotówki obligacje stałoprocentowe. Inwestor musi brać pod uwagę nie tylko stopę bieżącą, ale również oczekiwania co do kształtowania się stopy rynkowej w przyszłości. Niska rynkowa stopa procentowa sprawia, iż oczekujemy jej wzrostu. Oznacza to, że drogie obligacje mogą potanieć. Istnieje więc silny motyw spekulacyjny przechowywania gotówki i nieinwestowania jej w obligacje. Dalsze obniżanie stopy procentowej poniżej Rmin nie powiększa jednak popytu spekulacyjnego na gotówkę, bowiem wszystkie wolne środki przeznaczane są na zakup obligacji. Jest to tzw. pułapka płynności Ostatecznie popyt na pieniądz w spoczynku można wyrazić jako funkcję: Łączny popyt na pieniądz M2 = L2 (R) M2 - popyt spekulacyjny i portfelowy R rynkowa stopa procentowa M = M1 + M2 = L1( Y ) + L2( R ) Łączny popyt na pieniądz L1( Y ) + L2( R ) Rynkowa stopa procentowa Md=L1(Y)+L2(R) L1(Y) L2(R) Łączny popyt na pieniądz

8 PODAŻ PIENIĄDZA Podaż pieniądza to postawienie do dyspozycji przez instytucję pieniężną zasobów pieniężnych innej jednostce gospodarującej. Największym źródłem podaży pieniądza jest jego kreacja przez system bankowy. Koncepcja mechanistyczna kreacji pieniądza Założenia początkowe: 1. każdy z banków utrzymuje obowiązkową rezerwę minimalną ro 2. każdy bank utrzymuje dobrowolną rezerwę płynności rp na zerowym poziomie 3. kredyt udzielony przez bank zostaje wykorzystany przez klienta w postaci bezgotówkowej 4. każdy z banków może bez ograniczeń wykorzystywać rezerwę płynności 0 Mechanizm kreacji dla stopy ro=20% AKTWA PASYWA rp 1000 D (kapitał) KR 1000 ro 200 rp 800 KR 800 ro 160 rp 640 KR 640 ro 128 rp 512 KR 512 ro 102,4 rp 409,6 D D2 800 D3 640 D4 512 Jeżeli q = 1 ro, wówczas Di = D0 * q n-1. Przyrost ilości pieniądza wynosi: dm = D1 + D2 + D = D0 ( 1 + q + q 2 + q 3 + q ) = D0 / (1 q) = D0 / ro Jeżeli ro = 1, kreacja jest zerowa, jeżeli ro = 0, kreacja jest nieograniczona. Złagodzenie założeń pierwotnych: 1. oprócz rezerwy obowiązkowej bank utrzymuje dobrowolną rezerwę płynności kształtowana w zależności od indywidualnej oceny ryza (stopę rezerwy obowiązkowej i dobrowolnej można wyrazić łącznie jako ro) 2. należy przyjąć, że nie cała operacja wykorzystania kredytu będzie miała charakter bezgotówkowy i założyć pewną stopę wypłaty gotówkowej 3. w praktyce pewna stopa rezerw płynności nie będzie zagospodarowana (np. brak popytu na kredyt). Połączenie tej stopy i stopy wypłaty gotówkowej potraktujemy łącznie jako stopę wycieku c. wówczas: D1 = D0 (1-ro) (1-c)

9 D2 = D0 (1-ro) 2 (1-c) 2... dm = D1 + D2 + D = D0 / [c + r(1 c)] Podsumowując przy pojawieniu się wolnych rezerw płynności banki usiłują wykorzystać je w procesie kreacji kredytu rozpoczynając aktywną kreację pieniądza. Przy dążeniu do maksymalizacji zysku banki zakończą proces kreacji gdy wszystkie wolne rezerwy zostaną zużyte na rezerwy obowiązkowe i niezbędne rezerwy płynności dodatkowej. Koncepcja bazy monetarnej Zamiast do wolnych rezerw płynności pojedynczych banków teoria ta odwołuje się do pieniądza rezerwowego Banku Centralnego B = G + R (gotówka w obiegu + rezerwy banków na rachunkach w BC) Podaż pieniądza wyrażona agregatem M1 wynosi M = G + D (gotówka w obiegu + depozyty w bankach komercyjnych) M/B = (G + D)/(G + R) M/B = (G/D + 1)/(G/D + R/D) M = B (c + 1)/(c + r) c stopa utrzymywania gotówki r stopa rezerw bankowych

10 PODAŻ PIENIĄDZA, KREACJA PIENIĄDZA Bilans BANKU CENTRALNEGO Wyznaczenie wielkości pieniądza rezerwowego banku centralnego (MO) Bilans ZAGREGOWANY BANKÓW KOMERCYJNYCH Bilans ZAGREGOWANY SEKTORA BANKOWEGO Wyznaczenie wielkości podaży pieniądza (M2) Wyznaczenie współczynnika kreacji pieniądza

11 KREACJA PIENIĄDZA REZERWOWEGO (BANKU CENTRALNEGO M0) Narodowy Bank Polski Aktywa i Pasywa mln PLN Czynniki kreacji PIENIĄDZA REZERWOWEGO mln PLN AKTYWA ,70 Aktywa zagraniczne ,10 AKTYWA ZAGRANICZNE NETTO ,10 Należności od banków 7 082,80 AKTYWA KRAJOWE NETTO ,20 Należności od niebankowych instytucji finansowych - Należności od sektora finansowego Należności od budżetu państwa - Zadłużenie netto sektora budżetowego Należności od sektora niefinansowego 70,70 Należności od sektora niefinansowego Papiery wartościowe ,60 Saldo pozostałych pozycji (netto) Pozostałe aktywa 3 606,50 PASYWA ,80 Pasywa zagraniczne ,00 PIENIĄDZ REZERWOWY BANKU CENTRALNEGO (M0) ,90 Pieniądz gotówkowy w obiegu (z kasami banków) ,20 Pieniądz gotówkowy w obiegu (z kasami banków) ,20 Zobowiązania wobec banków 9 430,70 Zobowiązania wobec banków krajowych 9 430,70 Zobowiązania wobec niebankowych instytucji finansowych 148,60 Zobowiązania wobec sektora budżetowego 7 040,30 Zobowiązania złotowe wobec sektora niefinansowego 2,30 WSPÓŁCZYNNIK KREACJI PIENIĄDZA Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych ,00 Fundusz statutowy i rezerwowy 1 548,20 Pozostałe pasywa ,50 PIENIĄDZ REZERWOWY BANKU CENTRALNEGO (M0) ,90 PODAŻ PIENIĄDZA OGÓŁEM (M2) ,70 WSPÓŁCZYNNIK KREACJI PIENIĄDZA 4,99

12 KREACJA PIENIĄDZA ŻYROWEGO (WKŁADOWEGO M2) Banki komercyjne mln PLN System bankowy: banki komercyjne i NBP mln PLN AKTYWA ,10 AKTYWA ,80 Aktywa zagraniczne ,40 Aktywa zagraniczne ,50 Należności od banków ,30 Należności od banków ,10 - gotówka w kasach banków 5 292,50 - gotówka w kasach banków 5 292,50 - należności od NBP 9 574,00 - należności banków od NBP 9 574,00 - należności od innych banków ,70 - należności banków od innych banków ,70 Należności od niebankowych instytucji finansowych 6 585,50 - należności NBP od banków 7 082,80 Należności od sektora budżetowego ,80 Należności od niebankowych instytucji finansowych 6 585,50 Należności od sektora niefinansowego ,30 Należności od sektora budżetowego ,80 Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym 86,40 Należności od sektora niefinansowego ,10 przyrzeczeniem odkupu Papiery wartościowe ,20 Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzecz. odkupu 86,40 Pozostałe aktywa ,20 Papiery wartościowe ,70 Pozostałe aktywa ,70 PASYWA ,10 PASYWA ,70 Pasywa zagraniczne ,00 Pasywa zagraniczne ,00 Zobowiązania wobec banków ,70 Pieniądz gotówkowy w obiegu (z kasami banków) ,20 - wobec NBP 7 010,00 Zobowiązania wobec banków ,40 - wobec innych banków ,70 - zobowiązania banków wobec NBP 7 010,00 Zobowiązania wobec niebankowych instytucji finansowych 7 289,80 - zobowiązania banków wobec innych banków ,70 Zobowiązania wobec sektora budżetowego ,30 - zobowiązania NBP wobec banków 9 430,70 Zobowiązania złotowe wobec sektora niefinansowego ,60 Zobowiązania wobec niebankowych instytucji finansowych 7 438,40 Zobowiązania walutowe wobec sektora niefinansowego ,70 Zobowiązania wobec sektora budżetowego ,60 Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udziel. 209,70 Zobowiązania złotowe wobec sektora niefinansowego ,80 przyrzecz. odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych 1 197,90 Zobowiązania walutowe wobec sektora niefinansowego ,70 Fundusze własne podstawowe ,20 Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udziel. przyrzeczeniem odkupu 209,70 Fundusze własne uzupełniające 3 051,20 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych ,90 Pozostałe pasywa ,00 Fundusze własne podstawowe ,40 Fundusze własne uzupełniające 3 051,20 Pozostałe pasywa ,40 AKTYWA ZAGRANICZNE NETTO ,60 AKTYWA KRAJOWE NETTO ,10 C. Należności od osób prywatnych i podmiotów gospodarczych ,40 1. Należności od osób prywatnych ,70 2. Należności od podmiotów gospodarczych ,60 D. Zadłużenie netto sektora budżetowego ,70 E. Saldo pozostałych pozycji (netto) ,00 PODAŻ PIENIĄDZA OGÓŁEM (M2) ,70 A. Podaż pieniądza krajowego ,10 1. Pieniądz gotówkowy w obiegu (poza kasami banków) ,70 pieniądz gotówkowy w obiegu (z kasami banków) ,20 gotówka w kasach banków 5 292,50 2. Zobowiązania złotowe wobec osób prywatnych i podmiotów gospodarczych ,40 zobowiązania złotowe wobec osób prywatnych ,40 zobowiązania złotowe wobec podmiotów gospodarczych ,90 B. Podaż pieniądza zagranicznego 1. Zobowiązania walutowe wobec osób prywatnych i podmiotów gospodarczych ,60 zobowiązania walutowe wobec osób prywatnych ,50 zobowiązania walutowe wobec podmiotów gospodarczych 9 350,10

13 POLITYKA PIENIĘŻNA Polityka pieniężna BC polega na kształtowaniu podaży pieniądza, mającej ścisły związek z: wielkościami pieniężnymi: stopa procentowa kursy walutowe wielkościami realnymi: PKB inwestycje konsumpcja oszczędności Wzajemne powiązanie pomiędzy podażą pieniądza a pozostałymi wielkościami opisuje makroekonomiczny model gospodarki rynkowej Keynesa-Hicksa zwany modelem IS-LM (Investment- Saving, Liquidity-Money) Równanie IS Wychodząc z równania Y = C + I + G + Z wyprowadzić można zależność stopy procentowej od dochodu narodowego R = f(y) zwaną równaniem IS Równanie to wyraża wszystkie kombinacje stopy procentowej R i dochodu Y, które spełniają warunki tożsamości dochodowo wydatkowej, funkcji konsumpcji (C), inwestycji (I) i eksportu netto (Z). G jest wielkością egzogeniczną. Równanie LM Z równania funkcji popytu na pieniądz można wyznaczyć równanie R = (k / h) Y (1 / h) M R = f(y) Równanie to wyraża wszystkie kombinacje stopy procentowej R i dochodu Y, zapewniające zgodność popytu na pieniądz z jego podażą, ustaloną jako zmienna egzogeniczna przez bank centralny. Model IS-LM Jeżeli cały układ ma pozostawać w równowadze, wielkości stóp procentowych wynikające z równań IS i LM muszą być równe. Porównanie prawych stron równań IS i LM prowadzi do funkcji globalnego popytu (AD Aggregate Demand), które spełnia jednocześnie warunki IS i LM, a więc oznacza warunki równowagi ekonomicznej.

14 Model IS - LM R - Stopa procentowa Re IS LM Ye Y - Dochód narodowy Polityka pieniężna Banku Centralnego polega na takim kształtowaniu stopy rynkowej, aby gospodarka znajdowała się w punkcie równowagi.

Pieniądz. Polityka monetarna

Pieniądz. Polityka monetarna Pieniądz. Polityka monetarna Definicja Pieniądz można więc najogólniej zdefiniować jako powszechnie akceptowany w danym kraju środek płatniczy. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka wymiany

Bardziej szczegółowo

Pieniądz i system bankowy

Pieniądz i system bankowy Pieniądz i system bankowy 0 Pieniądz 0 pewien powszechnie akceptowany towar, za pomocą którego dokonujemy płatności za dostarczone dobra i usługi lub wywiązujemy się ze zobowiązań (np. spłata długu) 0

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna MAKROEKONOMIA Blok IV Pieniądz i polityka monetarna Krótka historia pieniądza 1. Ekwiwalent towary powszechnie uważane przez daną społeczność za najbardziej przydatne (pecunia pecus). 2. Płacidła z reguły

Bardziej szczegółowo

Pieniądz i system bankowy

Pieniądz i system bankowy Pieniądz i system bankowy Pieniądz pewien powszechnie akceptowany towar, który w zależności od sytuacji pełni funkcję: środka wymiany jednostki rozrachunkowej (umożliwia wyrażanie cen i prowadzenie rozliczeń)

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki. Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza

System finansowy gospodarki. Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza System finansowy gospodarki Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza Funkcje pieniądza Pośrednik wymiany (funkcja cyrkulacyjna) Środek płatniczy (funkcja transakcyjna); def. absolutna płynność pieniądza

Bardziej szczegółowo

Determinanty kursu walutowego w krótkim okresie

Determinanty kursu walutowego w krótkim okresie Determinanty kursu walutowego w krótkim okresie Wykład 9 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, C UW Copyright 2006 Pearson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska 2 Wykład 9 Kurs walutowy w krótkim

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

Finanse i bankowość. dr inż. Andrzej Chyliński. Warszawa, 2006 r.

Finanse i bankowość. dr inż. Andrzej Chyliński. Warszawa, 2006 r. Finanse i bankowość dr inż. Andrzej Chyliński Warszawa, 2006 r. Plan System finansowy w gospodarce Pieniądz definicje, formy, funkcje, podaż, popyt Polityka pieniężna banku centralnego Geneza współczesnego

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna państwa

Polityka monetarna państwa Polityka monetarna państwa Definicja pieniądza To miara wartości dóbr i usług To ustawowy środek zwalniania od zobowiązań Typy pieniądza Pieniądz materialny: monety, banknoty, czeki, weksle, akcje, obligacje

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza Funkcje pieniądza Środek płatniczy (funkcja transakcyjna); Pośrednik wymiany (funkcja cyrkulacyjna); Środek przechowywania majątku (funkcja

Bardziej szczegółowo

System bankowy i tworzenie wkładów

System bankowy i tworzenie wkładów System bankowy i tworzenie wkładów Wykład nr 4 Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach 2011-03-29 mgr Wojciech Bugajski 1 Prawo bankowe z dn.27.08.1997 Definicja banku osoba prawna

Bardziej szczegółowo

System pieniężny i teoria pieniądza

System pieniężny i teoria pieniądza System pieniężny i teoria pieniądza Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach 1 Wykład nr 3 System pieniężny i teoria pieniądza 1. Pojęcie i funkcje pieniądza. 2. Klasyczna teoria

Bardziej szczegółowo

Banki komercyjne utrzymują rezerwę obowiązkową na rachunkach bieżących w NBP albo na specjalnych rachunkach rezerwy obowiązkowej.

Banki komercyjne utrzymują rezerwę obowiązkową na rachunkach bieżących w NBP albo na specjalnych rachunkach rezerwy obowiązkowej. Rezerwa obowiązkowa Rezerwa obowiązkowa stanowi odsetek bilansowych zwrotnych zobowiązań (bieżących i terminowych) banków wobec sektora niefinansowego, która podlega odprowadzeniu i utrzymaniu w postaci

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia Polityka monetarna Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin Pieniądz i jego funkcje Pieniądz powszechny ekwiwalent towarów i usług. Kategoria ekonomiczna, w której możemy wyrazić wartość wszelkich towarów i usług.

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Pieniądz. M1 = gotówka w obiegu + depozyty na żądanie M2, M3 zawierają M1 i mniej płynne rodzaje środków np.. obligacje

Pieniądz. M1 = gotówka w obiegu + depozyty na żądanie M2, M3 zawierają M1 i mniej płynne rodzaje środków np.. obligacje Pieniądz Główne pytania Dlaczego ludzie potrzebują pieniędzy? Dlaczego państwo chce wpływać na podaż pieniądza? Jak rynki finansowe są powiązane z realną gospodarką? Jaka jest zależność między pieniądzem

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

M. Kłobuszewska, Makroekonomia 1

M. Kłobuszewska, Makroekonomia 1 Notatka z zajęć 3 Pieniądz i ceny Pieniądz jest to powszechnie akceptowany towar, za pomocą którego dokonujemy płatności za dostarczone dobra i usługi oraz wywiązujemy się z zobowiązań (spłacamy dług).

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II K A T A R Z Y N A Ś L E D Z I E W S K A

MAKROEKONOMIA II K A T A R Z Y N A Ś L E D Z I E W S K A MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD IV PIENIĄDZ Równowaga na rynku dóbr w gospodarce zamkniętej Pieniądz i polityka pieniężna WYKŁAD IV PIENIĄDZ Równowaga na rynku dóbr w gospodarce zamkniętej

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza. Plan

Kreacja pieniądza. Plan Kreacja pieniądza Prof. dr hab. Zbigniew Polański Katedra Polityki Pieniężnej, SGH Plan Uwagi wprowadzające Kreacja pieniądza bezgotówkowego przez banki komercyjne Mnożnikowe ujęcie kreacji pieniądza Kreacja

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5 Narodowy Bank Polski Wykład nr 5 NBP podstawy prawne NBP reguluje ustawa z dn.29.08.1997 roku o Narodowym Banku Polskim (Dz.U nr 140 z późn.zm). Cel działalności NBP Podstawowym celem działalności NBP

Bardziej szczegółowo

WYNIKI FINANSOWE BANKU PO III KWARTAŁACH 2002 R. PREZENTACJA DLA ANALITYKÓW I INWESTORÓW

WYNIKI FINANSOWE BANKU PO III KWARTAŁACH 2002 R. PREZENTACJA DLA ANALITYKÓW I INWESTORÓW WYNIKI FINANSOWE BANKU PO III KWARTAŁACH 2002 R. PREZENTACJA DLA ANALITYKÓW I INWESTORÓW Warszawa, 4 listopada 2002 r. 2 Wyniki finansowe po IIIQ 2002 r. IIIQ 2001 IIIQ 2002 Zmiana Zysk operacyjny (mln

Bardziej szczegółowo

Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym

Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym email: anna.kowalska@pwr.wroc.pl Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Lichwa

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 5, Makroekonomia II, Rozwiązania

Ćwiczenia 5, Makroekonomia II, Rozwiązania Ćwiczenia 5, Makroekonomia II, Rozwiązania Zadanie 1 Załóżmy, że w gospodarce ilość pieniądza rośnie w tempie 5% rocznie, a realne PKB powiększa się w tempie 2,5% rocznie. Ile wyniesie stopa inflacji w

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

WIBOR Stawka referencyjna Polonia Stopa referencyjna Stopa depozytowa Stopa lombardowa

WIBOR Stawka referencyjna Polonia Stopa referencyjna Stopa depozytowa Stopa lombardowa WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate) - referencyjna wysokość oprocentowania kredytów na polskim rynku międzybankowym. Wyznaczana jest jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania podawanych

Bardziej szczegółowo

ZADANIA Z MAKROEKONOMII ZRÓB TO SAM

ZADANIA Z MAKROEKONOMII ZRÓB TO SAM ZADANIA Z MAKROEKONOMII ZRÓB TO SAM ZADANIE 1 1. W tabeli poniżej przedstawiono składniki PKB pewnej gospodarki w danym roku, wyrażone w cenach bieżących: Składniki PKB Wartość [mln.jednostek pieniężnych]

Bardziej szczegółowo

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Wykład 10 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, C UW Copyright 2006 Pearson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska 2 Wykład 10 Kurs walutowy

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. ćwiczenia 8

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. ćwiczenia 8 Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze ćwiczenia 8 Wprowadzenie do części finansowej: Przypomnienie SNA, Bilans Płatniczy Tomasz Gajderowicz Agenda Eksperyment badawczy Mierniki wartości Dochodu Produktu

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny 1998

Raport półroczny 1998 Raport półroczny 1998 Zysk Zysk netto wypracowany w ciągu pierwszego półrocza 1998 roku wyniósł 8,6 mln PLN, a prognoza na koniec roku zakłada zysk netto na poziomie 18 mln PLN. Wyniki finansowe banku

Bardziej szczegółowo

Trzy sfery działania banków

Trzy sfery działania banków Trzy sfery działania banków I sfera działania banków: pośrednictwo kredytowe w ramach tzw. operacji pasywnych (biernych) bank pożycza pieniądze i środki pieniężne od swoich klientów po to, aby w ramach

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Raport roczny w EUR

Raport roczny w EUR Raport roczny 2000 Podsumowanie w PLN Przychody z tytułu odsetek - 84 775 Przychody z tytułu prowizji - 8 648 Wynik na działalności bankowej - 41 054 Zysk (strata) brutto - 4 483 Zysk (strata) netto -

Bardziej szczegółowo

Raport roczny w EUR

Raport roczny w EUR Raport roczny 1999 Podsumowanie w PLN Przychody z tytułu odsetek - 62 211 Przychody z tytułu prowizji - 8 432 Wynik na działalności bankowej - 32 517 Zysk (strata) brutto - 13 481 Zysk (strata) netto -

Bardziej szczegółowo

Raport roczny Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu

Raport roczny Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Raport roczny 2002 Aktywa Kasa, operacje z Bankiem Centralnym 72 836 Dłużne papiery wartościowe uprawnione do redyskontowania w Banku Centralnym Należności od sektora finansowego 103 085 W rachunku bieżącym

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/1999 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/1999 (kwartał/rok) Pierwszy Polsko Amerykański Bank S.A. SABQ I / 99 w tys. zł. Formularz SABQ I/1999 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 46 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 8

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 8 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 8 Pieniądz w gospodarce Tomasz Gajderowicz. Rozkład jazdy: Kartkówka Pieniądz w gospodarce Definicja Miary pieniądza Kreacja pieniądza i system bankowy Rynek pieniężny

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. ćwiczenia 8

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. ćwiczenia 8 Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze ćwiczenia 8 SNA Tomasz Gajderowicz Agenda Racjonalność i dobór miar w ekonomii Mierniki wartości Dochodu Produktu Inflacji Rachunek dochodu narodowego Bilans płatniczy

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

System bankowy jak to działa? Autor: Piotr Ciżkowicz

System bankowy jak to działa? Autor: Piotr Ciżkowicz System bankowy jak to działa? Autor: Piotr Ciżkowicz Skrócony opis lekcji W czasie lekcji uczniowie poznają sposób funkcjonowania systemu bankowego. Dowiedzą się, w jaki sposób banki komercyjne przyczyniają

Bardziej szczegółowo

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego ZAŁĄCZNIK Nr 2 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW Wprowadzenie do sprawozdania finansowego obejmuje zakres informacji określony w przepisach

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy. Bilans płatniczy rejestruje międzynarodowe przepływy kapitału, związane m.in. z handlem zagranicznym i inwestycjami zagranicznymi.

Bilans płatniczy. Bilans płatniczy rejestruje międzynarodowe przepływy kapitału, związane m.in. z handlem zagranicznym i inwestycjami zagranicznymi. Bilans płatniczy Bilans płatniczy rejestruje międzynarodowe przepływy kapitału, związane m.in. z handlem zagranicznym i inwestycjami zagranicznymi. Ważny dla banku centralnego ponieważ: - ściśle monitorowany

Bardziej szczegółowo

System Bankowy. Wykład 2. Rola Banku Centralnego

System Bankowy. Wykład 2. Rola Banku Centralnego System Bankowy Wykład 2 Rola Banku Centralnego Pierwszą wielką instytucją bankową na ziemiach polskich było Towarzystwo Kredytowe Ziemskie, Założenie w 1825 r. w Warszawie - a potem min.: - w 1828 r. powstaje

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

opracowała Irena Herba POJĘCIE I FUNKCJE FINANSÓW

opracowała Irena Herba POJĘCIE I FUNKCJE FINANSÓW opracowała Irena Herba POJĘCIE I FUNKCJE FINANSÓW Finanse to inaczej zasoby pieniężne - potocznie Gospodarka rynkowa jako gospodarka pieniężna realizuje wszelkie procesy gospodarcze za pośrednictwem pieniądza.

Bardziej szczegółowo

Integracja walutowa. Wykład 6: Polityka pieniężna podstawowe pojęcia

Integracja walutowa. Wykład 6: Polityka pieniężna podstawowe pojęcia Integracja walutowa Wykład 6: Polityka pieniężna podstawowe pojęcia Konspekt Co to jest polityka pieniężna? Funkcje pieniądza; Popyt na pieniądz; Podaż pieniądza; Agregaty pieniężne; Mnożnik pieniężny;

Bardziej szczegółowo

Pieniądz; polityka pieniężna. Joanna Siwińska-Gorzelak

Pieniądz; polityka pieniężna. Joanna Siwińska-Gorzelak Pieniądz; polityka pieniężna Joanna Siwińska-Gorzelak Pieniądz Pieniądz jest zdefiniowany przez swoje funkcje. Jest: Środkiem wymiany powszechnie akceptowany w transakcjach Środkiem przechowywania wartości

Bardziej szczegółowo

Metodyka opracowywania szeregów czasowych w nowym układzie sprawozdawczym

Metodyka opracowywania szeregów czasowych w nowym układzie sprawozdawczym Metodyka opracowywania szeregów czasowych w nowym układzie sprawozdawczym W poniższym materiale przedstawiona została metodyka wyliczenia szeregów czasowych kategorii monetarnych zmienionych począwszy

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 6. Polityka pieniężna. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 6. Polityka pieniężna. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak MAKROEKONOMIA 2 Wykład 6. Polityka pieniężna Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak 2 Plan wykładu 1. Pieniądz a inflacja przypomnienie. Skąd się bierze inflacja? 2. Koszty i korzyści inflacji Czy

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII Bilans płatniczy Tomasz Białowąs bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej http://msg.umcs.lublin.pl/ Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia gospodarki otwartej. Temat 9: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Makroekonomia gospodarki otwartej. Temat 9: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Makroekonomia gospodarki otwartej Temat 9: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie Interwencje banku centralnego Wpływ na podaż pieniądza

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2000 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2000 (kwartał/rok) Pierwszy PolskoAmerykański Bank S.A. SABQ I/ w tys. zł Formularz SABQ I/2 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 46 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 163, poz.

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q IV/2000 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q IV/2000 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q IV/2000 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 46 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1160) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A. podaje

Bardziej szczegółowo

Bank centralny. Polityka pieniężna

Bank centralny. Polityka pieniężna Bank centralny. Polityka pieniężna Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Bank centralny. Polityka pieniężna Bank centralny pełni trzy funkcje:

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Pieniądz Polityka monetarna. Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz

Makroekonomia Pieniądz Polityka monetarna. Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz Makroekonomia Pieniądz Polityka monetarna Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz Plan prezentacji 1.Istota i funkcje budżetu państwa 2.Zasoby pieniądza 3.Koszt posiadania pieniądza 4.Popyt na pieniądz 5.Funkcje

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

Główny Księgowy : Katarzyna Dunowska. Zarząd Banku : ... (pieczęć i podpis)

Główny Księgowy : Katarzyna Dunowska. Zarząd Banku : ... (pieczęć i podpis) Nazwa banku LubuskoWielkopolski Bank Spółdzielczy z siedzibą w Drezdenku Adres siedziby Banku ul.chrobrego 7 66530 Drezdenko Nr kodu bankowego 83620005 BILANS poz. AKTYWA Stan na 31122016 r. Stan na 31122015

Bardziej szczegółowo

Technikum Nr 2 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu

Technikum Nr 2 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu Technikum Nr 2 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych

Bardziej szczegółowo

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Baza monetarna to: a) łączna ilość banknotów i bilonu, znajdujących się w obiegu

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze dane finansowe i biznesowe Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. w IV kwartale 2017 r.

Najważniejsze dane finansowe i biznesowe Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. w IV kwartale 2017 r. Wstępne niezaudytowane skonsolidowane wyniki finansowe za roku Informacja o wstępnych niezaudytowanych skonsolidowanych wynikach finansowych Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. za roku Najważniejsze

Bardziej szczegółowo

... (pieczęć i podpis)

... (pieczęć i podpis) BILANS BANKU poz. AKTYWA Stan na: 31.12.2015 r. Stan na: 31.12.2014 r. I. Kasa, operacje z Bankiem Centralnym 3 450 510,05 4 112 673,09 1. W rachunku bieżącym 2 260 510,05 4 112 673,09 2. Rezerwa obowiązkowa

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2001 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2001 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q I/2001 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 46 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1160) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A. podaje

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8 Wykład 8. Ryzyko bankowe Pojęcie ryzyka bankowego i jego rodzaje. Ryzyko zagrożenie nieosiągniecia zamierzonych celów Przyczyny wzrostu ryzyka w działalności bankowej. Gospodarcze : wzrost, inflacja, budżet,

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 86 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. (Dz.U. Nr 209, poz. 1744) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego system bankowy musi upaść? Robert Brzoza

Dlaczego system bankowy musi upaść? Robert Brzoza Dlaczego system bankowy musi upaść? Robert Brzoza System bankowy przejął władzę nad gospodarką Przejął podaż pieniądza. Przejął zasilanie gospodarki nowymi pieniędzmi. Udziela korupcyjnie utworzonych kredytów.

Bardziej szczegółowo

Roczne mierniki gospodarcze

Roczne mierniki gospodarcze BILANS PŁATNICZY NA BAZIE TRANSAKCJI BILANS PŁATNICZY Rachunek bieżący bilansu płatniczego w mln euro... -6154-11719 -10788-6006 -5399-4108 -8207-3008 -7283-11499 saldo obrotów towarowych w mln euro...

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Podana tabela przedstawia składniki PKB pewnej gospodarki w danym roku, wyrażone w cenach bieżących (z tego samego roku).

Podana tabela przedstawia składniki PKB pewnej gospodarki w danym roku, wyrażone w cenach bieżących (z tego samego roku). Zadanie 1 Podana tabela przedstawia składniki PKB pewnej gospodarki w danym roku, wyrażone w cenach bieżących (z tego samego roku). Składniki PKB Wielkość (mld) Wydatki konsumpcyjne (C ) 300 Inwestycje

Bardziej szczegółowo

Strona 1 z 8. Rzeczowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne i prawne objęte umowami leasingu, najmu i dzierżawy

Strona 1 z 8. Rzeczowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne i prawne objęte umowami leasingu, najmu i dzierżawy Rozporządzenie ministra finansów z dnia 15 października 2008 w sprawie określenia wzorcowego planu kont dla banków, Dz. U. z 30.10.2008 r. nr 195, poz. 1202. ZESPÓŁ 0 Aktywa trwałe 1 Dotacje 10 Dotacje

Bardziej szczegółowo

Krzywa IS Popyt inwestycyjny zależy ujemnie od wysokości stóp procentowych.

Krzywa IS Popyt inwestycyjny zależy ujemnie od wysokości stóp procentowych. Notatka model ISLM Model IS-LM ilustruje równowagę w gospodarce będącą efektem jednoczesnej równowagi na rynku dóbr i usług, a także rynku pieniądza. Jest to matematyczna interpretacja teorii Keynesa.

Bardziej szczegółowo

POLITYKA FISKALNA PAŃSTWA - pojęcia podstawowe:

POLITYKA FISKALNA PAŃSTWA - pojęcia podstawowe: POLITYKA FISKALNA PAŃSTWA - pojęcia podstawowe: Budżet państwa plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa zatwierdzany na okres 1 roku przez władze ustawodawcze. Polityka fiskalna (budżetowa)

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Zbigniew Dobosiewicz - Wprowadzenie do finansów i bankowości. Spis treści

Księgarnia PWN: Zbigniew Dobosiewicz - Wprowadzenie do finansów i bankowości. Spis treści Księgarnia PWN: Zbigniew Dobosiewicz - Wprowadzenie do finansów i bankowości Spis treści Wstęp.......................................... 11 CZE ŚĆ I. WPROWADZENIE DO FINANSÓW................. 13 Rozdział

Bardziej szczegółowo

SKRÓCONE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE KREDYT BANKU S.A.

SKRÓCONE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE KREDYT BANKU S.A. SKRÓCONE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE KREDYT BANKU S.A. 1. RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT I kwartał 2006 I kwartał 2005 okres od okres od 01.01.2006 do 01.01.2005 do 31.03.2006 31.03.2005 Przychody z tytułu

Bardziej szczegółowo

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Konsumpcja, inwestycje Utrzymujemy założenie o stałości cen w gospodarce. Stopa procentowa wiąże ze

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Model

Bardziej szczegółowo

Należności z tytułu oddanych w leasing finansowy rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

Należności z tytułu oddanych w leasing finansowy rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 01 02 03 04 05 06 09 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie określenia wzorcowego planu kont dla banków. (Dz. U. Nr 152, poz. 1727) Na podstawie art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Zmiany w definicjach agregatów monetarnych

Zmiany w definicjach agregatów monetarnych Narodowy Bank Polski Departament Statystyki Zmiany w definicjach agregatów monetarnych wprowadzane począwszy od informacji na koniec marca 2002 r. Narodowy Bank Polski rozpoczął wdrażanie standardów Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Podstawowe obszary działalności Banku Spółdzielczego w Brodnicy

Podstawowe obszary działalności Banku Spółdzielczego w Brodnicy Podstawowe obszary działalności Banku Spółdzielczego w Brodnicy Podstawowe wielkości ekonomiczne Banku Spółdzielczego w Brodnicy Wyszczególnienie 2003 2004 Zmiana Suma bilansowa 304 924 399 420 30,99%

Bardziej szczegółowo

Wybrane dane finansowe Grupy Kapitałowej Kredyt Banku S.A. sporządzone za rok zakończony dnia roku

Wybrane dane finansowe Grupy Kapitałowej Kredyt Banku S.A. sporządzone za rok zakończony dnia roku Wybrane dane finansowe Grupy owej Kredyt Banku S.A. sporządzone za rok zakończony dnia 31.12.2012 roku Skonsolidowany rachunek zysków i strat Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

System rezerwy obowiązkowej w NBP

System rezerwy obowiązkowej w NBP System rezerwy obowiązkowej w NBP Instrumenty polityki pieniężnej NBP w latach 1990-2015 Rezerwa obowiązkowa Rezerwę obowiązkową banków i SKOK-ów stanowi wyrażona w złotych część środków pieniężnych w

Bardziej szczegółowo

Zarząd Spółki podaje do wiadomości raport kwartalny za II kwartał 2004 roku: dnia r. (data przekazania) II kwartał narastająco

Zarząd Spółki podaje do wiadomości raport kwartalny za II kwartał 2004 roku: dnia r. (data przekazania) II kwartał narastająco Formularz SAB-Q II/2004 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 57 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2001 r. (Dz.U. Nr 139, poz. 1569 i z 2002 r., Nr 31, poz. 280) Fortis Bank

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q II/2006 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q II/2006 (kwartał/rok) Formularz (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 86 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 200 r. (Dz.U. Nr 209, poz. 1744) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A. podaje do wiadomości

Bardziej szczegółowo

Gospodarka naturalna Wymiana barterowa Pieniądz towarowy Pieniądz symboliczny

Gospodarka naturalna Wymiana barterowa Pieniądz towarowy Pieniądz symboliczny Gospodarka naturalna Wymiana barterowa Pieniądz towarowy Pieniądz symboliczny Pieniądz to powszechnie akceptowany na danym terytorium środek wymiany. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka

Bardziej szczegółowo

Termin przekazywania (w ciągu po upływie okresu, którego dane dotyczą) 90 dni kalendarzowych

Termin przekazywania (w ciągu po upływie okresu, którego dane dotyczą) 90 dni kalendarzowych Załącznik nr 3 FP00 Częstotliwość przekazywania danych sprawozdawczych - Plany finansowania (FP) Lp. Waluta PLN - w zaokrągleniu do pełnego złotego Sprawozdanie SKONSOLIDOWANE Termin przekazywania (w ciągu

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE SYTUACJI FINANSOWEJ CITIGROUP INC.

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE SYTUACJI FINANSOWEJ CITIGROUP INC. PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE SYTUACJI FINANSOWEJ CITIGROUP INC. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE CITIGROUP INC. I PODMIOTY ZALEŻNE SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT (DANE NIEBADANE) 3 miesiące

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

pieniężnej. Jak wpłynie to na: krzywą LM... krajową stopę procentową... kurs walutowy... realny kurs walutowy ( przyjmij e ) ... K eksport netto...

pieniężnej. Jak wpłynie to na: krzywą LM... krajową stopę procentową... kurs walutowy... realny kurs walutowy ( przyjmij e ) ... K eksport netto... ZADANIA, TY I 1. Rozważmy model gospodarki otwartej (IS-LM i B), z płynnym kursem walutowym, gdy (nachylenie LM > nachylenie B). aństwo decyduje się na prowadzenie ekspansywnej polityki krzywą LM krajową

Bardziej szczegółowo

Moje finanse Moduł II. Warszawa,

Moje finanse Moduł II. Warszawa, Moje finanse Moduł II Warszawa, 8-10.12.2017 Zawartość Barter - gospodarka bez pieniądza W banku Mam konto w banku - co to znaczy? Produkty bankowe dla oszczędzających Który bank wybrać - analiza oferty

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 1

Bankowość Zajęcia nr 1 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 1 Bankowość centralna, przemiany w pośrednictwie finansowym System bankowy Dwuszczeblowość: bank centralny + banki komercyjne (handlowe);

Bardziej szczegółowo