ROK XXXIII, NR 9, 2008 ISSN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ROK XXXIII, NR 9, 2008 ISSN 0209-1593"

Transkrypt

1

2 PRACE NAUKOWE BADAWCZE INSTYTUTU MASZYN MATEMATYCZNYCH SERIA ABC.IT ROK XXXIII, NR 9, 2008 ISSN INSTYTUT MASZYN MATEMATYCZNYCH WARSZAWA, UL. L.KRZYWICKIEGO 34 1

3 Zespół Redakcyjny: - dr inż. Jolanta Brzostek-Pawłowska - redaktor naczelny, - dr inż. Wojciech Nowakowski, - mgr inż. Małgorzata Rubin - sekretarz. UL. L. KRZYWICKIEGO WARSZAWA TEL , (22) W. 454, Copyright by Instytut Maszyn Matematycznych, Warszawa, 2008 ISSN Nakład 100 egz. Półrocznik 2 Druk: Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna Adam, Warszawa, ul.rolna 191/193

4 PRACE NAUKOWE BADAWCZE INSTYTUTU MASZYN MATEMATYCZNYCH SERIA ABC.IT Rok XXXIV Nr SPIS TREŚCI TWORZENIE DŹWIĘKU DLA ZASTOSOWAŃ EDUKACYJNYCH: POTRZEBY I MOŻLIWOŚCI WSTĘP SPOSOBY WYKORZYSTANIA DŹWIĘKU W PROCESACH ZDALNEGO NAUCZANIA CO NALEŻY WIEDZIEĆ O DŹWIĘKU W KOMPUTERZE Przetwarzanie dźwięku Zapis dźwięku w komputerze Parametry cyfrowego dźwięku Kompresja danych w zapisie dźwięku Formaty plików dźwiękowych PODSTAWY NAGRYWANIA MATERIAŁÓW DŹWIĘKOWYCH ZAKOŃCZENIE BIBLIOTEKI ROYALTY FREE - ŹRÓDŁO ZASOBÓW GRAFICZNYCH. 15 MS POWERPOINT I MS PRODUCER W ZASTOSOWANIACH E- LEARNINGOWYCH ROLA TESTÓW W SZKOLENIACH E-LEARNINGOWYCH WSTĘP TESTY E-LEARNINGOWE FUNKCJE TESTÓW Przykłady pretestów RODZAJE PYTAŃ SYSTEM OCENIANIA Koncepcja testowania Wybór typu pytania Formułowanie treści pytania i odpowiedzi Odpowiedzi poprawne i błędne Komentarze i podpowiedzi Ograniczenia czasu i dostępu Punktowanie odpowiedzi i zbiorczy wynik testu Strategia zadawania pytań PODSUMOWANIE ROZWIĄZANIA ZADAŃ MULTIMEDIALNIE CZY TEKSTOWO? WSTĘP CEL BADANIA ORGANIZACJA BADANIA Opis kursów Opis testu Wykaz pytań testowych WYNIKI TESTU KOŃCOWEGO

5 5 WNIOSKI Z DOŚWIADCZEŃ IMM: KŁOPOTY Z MULTIMEDIAMI OPIS PROBLEMU ANALIZA WNIOSKI PODSUMOWANIE

6 MARCIN PAWEŁCZAK Instytut Maszyn Matematycznych, Warszawa Tworzenie dźwięku dla zastosowań edukacyjnych: potrzeby i możliwości Sound creation for the educational use: needs and possibilities Streszczenie W artykule przedstawiono podstawowe zagadnienia związane z tworzeniem zasobów dźwiękowych dla potrzeb e-learningu. Zdefiniowano potrzeby w zakresie wykorzystania dźwięku wynikające z aktualnych trendów rozwojowych tej formy nauczania. Określono, jakie wiadomości techniczne są niezbędne do uzyskiwania plików audio o zadowalającej jakości. W artykule opisano również szereg praktycznych rozwiązań w tej dziedzinie. Abstract The paper presents basic topics related to the creation of the sound content for e-learning. The needs of the sound application related to the modern trends in evolution of on-line education are defined. The technical information essential to satisfactory audio files creation are concerned. Some related, practical solutions are described in the article, too. 1 Wstęp E-learning wyrasta z technologii komputerowej i jest na niej oparty. Dotyczy to zarówno przekazu i rozpowszechniania wiedzy jak też jej przetwarzania do postaci przenaszalnych komponentów. Dlatego nowe możliwości i trendy rozwiązań internetowych przekładają się szybko na rozwój potencjału edukacji elektronicznej. Szczególnie wrażliwe jest pod tym względem wykorzystanie elementów medialnych takich jak: grafika, dźwięk, animacje lub filmy video. Nowe pomysły w tej dziedzinie, jeśli okazują się chwytliwe, wspierają oczekiwania i dążenia użytkowników oraz inspirują twórców - błyskawicznie obrastają w rozwiązania soft i hardware. W odniesieniu do cyfrowego dźwięku można wskazać przynajmniej dwa czynniki stymulujące zainteresowanie tym medium. Są to: powstanie kompleksu internetowych usług społecznościowych, określanego mianem Web 2.0, a w jego ramach - podcastingu oraz serwisów wymiany i współdzielenia plików [1], a także rozpowszechnienie urządzeń mobilnych, udostępniających między innymi możliwości odtwarzania i gromadzenia zasobów dźwiękowych.

7 Zeszyt ABC.IT nr 1/2008(9) Oba te zjawiska mają swoje miejsce w procesach ewolucji e-learningu. Znajdują odzwierciedlenie odpowiednio w e-learningu 2.0 i m-learningu. W ich ramach można mówić o sposobach sensownego pod względem edukacyjnym wykorzystania dźwięku. Poszerzanie się kręgu potencjalnych współtwórców i odbiorców materiałów dźwiękowych rodzi pytanie o to, na ile przeciętny użytkownik Internetu, nie będący specjalistą w dziedzinie nagrywania i obróbki dźwięku za pomocą komputera może, w stopniu zadowalającym, poradzić sobie z tym zagadnieniem. Niniejszy artykuł jest próbą odpowiedzi na to pytanie. Zawiera sugestie dotyczące zakresu pewnego użytecznego minimum wiedzy i umiejętności w zakresie dźwięku cyfrowego, podejmując w kontekście e-learningu również aspekt dydaktyczny. Zwraca uwagę na proste, lecz często wystarczająco skuteczne sposoby tworzenia i edycji plików audio. 2 Sposoby wykorzystania dźwięku w procesach zdalnego nauczania Zapisane w postaci plików audio dźwięki, takie jak: nagrania lektorskie (mowa ludzka), muzyka, odgłosy i efekty specjalne, mogą być wykorzystywane do nauki zarówno jako samodzielne elementy, jak też w kombinacjach multimedialnych z prezentacjami graficznymi, animacjami lub filmami video. Tego rodzaju dźwiękowe lub udźwiękowione obiekty w zależności od środowiska, w którym są zagnieżdżone i używane, można sklasyfikować w następujący sposób: dźwięki w kursach elektronicznych tworzonych za pomocą narzędzi autorskich; samodzielne zasoby na platformach e-learningowych; pliki dźwiękowe o przeznaczeniu edukacyjnym (w tym podcastingi) dostępne w sieci Internet. Dzięki wsparciu dla wykorzystania dźwięku, które jest obecnie cechą większości narzędzi programistycznych przeznaczonych do tworzenia e-kursów, twórcy e-learningowego kontentu mogą z powodzeniem stosować elementy audio do realizacji swoich zamysłów dydaktycznych w formie multimedialnej. Przy budowie zawartości e-kursu istnieje najczęściej możliwość zarówno osadzania gotowych plików audio, jak też nagrywania i prostej obróbki dźwięków z użyciem funkcji wbudowanych w edytory kursów. W każdym przypadku zastosowanie tego rodzaju materiałów powinno wynikać z przemyślanej koncepcji ogólnej. Zwykle przyjmuje się, że istnieją trzy podstawowe sposoby wykorzystania dźwięku w e-kursach: Polisensoryczne wsparcie przekazywanej treści. Polega na udostępnieniu alternatywnego w stosunku do wzrokowej formy prezentacji kontentu. W tym przypadku treść jest mówiono pisana i potencjalnie może być przekazywana jedną lub drugą drogą. Dźwięk stanowi część treści kursu, która nie może być w adekwatny sposób wyrażona za pomocą tekstu lub grafiki. Najbardziej oczywistym przykładem takiej sytuacji może być fragment muzyki lub głosy zwierząt. Ozdabianie i wspomaganie funkcjonalności. Ma to miejsce, gdy dźwięk nie jest integralną częścią treści, stanowi natomiast dodatek do informacji, zwykle w postaci podkładu muzycznego lub efektów dźwiękowych sygnalizujących i towarzyszących zdarzeniom w przebiegu e-kursu. 6

8 Marcin Pawełczak, Tworzenie dźwięku Odtwarzanie elementów medialnych, w tym dźwięku w e-kursach, jest w oczywisty sposób bardziej interesujące dla odbiorców niż przekaz wyłącznie tekstowy - może skuteczniej przyciągnąć ich uwagę albo być po prostu bardziej zabawne. Uwzględnia także potrzeby słuchowców. Te ważne zalety nie powinny jednak przysłaniać okoliczności, dla których decyzja o intensywnym wykorzystaniu dźwięku w kursie elektronicznym powinna być podejmowana z rozwagą i ostrożnością. Do czynników takich można zaliczyć: zwiększone wymagania dla połączeń internetowych związane z wielkością plików audio, szczególnie wtedy gdy nie jest stosowana transmisja strumieniowa; dyskomfort dla tych użytkowników e-kursów, którzy mają trudności z obsługą odtwarzania dźwięku w swoim komputerze; wysoki koszt i pracochłonność wytworzenia zasobów o wysokiej jakości; utrudnione modyfikowanie i aktualizacja treści zapisanych w postaci plików dźwiękowych, szczególnie w porównaniu do tekstu. Mimo dostępności funkcji związanych z tworzeniem dźwięku w aplikacjach do tworzenia e-kursów materiały dobrej jakości przeznaczone do tych kursów powinny być realizowane metodami profesjonalnymi. Programy do tworzenia e-kursów (np. WBTExpress) oraz narzędzia do prezentacji i symulacji (jak Adobe Captivate, Articulate Presenter, czy Camtasia Studio) posiadają zwykle tylko najprostsze funkcje nagrywania i edycji dźwięków. Umożliwiają natomiast wykorzystanie materiałów zrealizowanych przy pomocy wyspecjalizowanych aplikacji. Zastosowanie metod profesjonalnych jest bardzo istotne, ponieważ szumy, zniekształcenia, zmienny poziom głośności lub niewłaściwe parametry głosu narratora mogą skutecznie zniechęcić odbiorców do kontynuowania szkolenia. Dobrym rozwiązaniem dla twórców kursów e-learningowych nie mających wsparcia w postaci zespołów produkcji multimediów wydaje się nawiązywanie współpracy z firmami oferującymi zintegrowane usługi dotyczące dźwięku. Przykładem takiej działalności jest Soundimage [2], zawierający bank muzyki i dźwięków z biblioteką utworów typu royalty free, a także studio muzyczne do produkcji (na zamówienie) nagrań muzycznych i lektorskich. Nieco inne podejście można zastosować do tworzenia nagrań przez adresatów procesów zdalnego nauczania. Dotyczy to np. osób biorących udział w szkoleniach na platformach e- learningowych, szczególnie w ramach kursów opartych na zasadach twórczej interaktywności uczestników. Uproszczone sposoby tworzenia dźwięku dla takich szkoleń mogą być także stosowane przez nauczycieli i mentorów umieszczających zasoby audio, najczęściej w postaci krótkich klipów w dokumentach, lekcjach, quizach czy na forum platformy e-learningowej. Jest to dostępne na przykład w ramach platformy Moodle. Zasoby dźwiękowe mogą być umieszczane na uczelnianych platformach w celu wspomagania innych rodzajów zajęć: jako materiały wstępne przygotowujące do zajęć tradycyjnych np. ćwiczeń czy zadań laboratoryjnych; zawierające nagrania wykładów, umożliwiające studentom powtarzanie materiału, nadrabianie zaległości, czy udział w zajęciach fakultatywnych i dodatkowych; jako pomoc w nauce języków dla studentów obcokrajowców. Szybko rozwijającą się obecnie technologią przekazu dźwięku związaną z e-learningiem i współkształtującą jego rozwój jest podcasting. Podcasting dźwiękowy jest syntezą idei blogu, jako formy regularnych publikacji internetowych (artykułów, komentarzy, tekstów literackich itp.) z radiem. W rezultacie daje to dostępne w Internecie podcasty - pliki dźwiękowe, które 7

9 Zeszyt ABC.IT nr 1/2008(9) mogą być tworzone za pomocą standardowego sprzętu komputerowego i prostego oprogramowania, i które mogą być odsłuchiwane na komputerach lub urządzeniach przenośnych. O dynamice podcastingu decyduje jego powiązanie z kanałami informacyjnymi (RSS). Programy zwane czytnikami kanałów RSS (są najczęściej wtyczkami do przeglądarek internetowych lub programów pocztowych), działające na komputerach odbiorców pozwalają na automatyczne śledzenie i informowanie o najnowszych zmianach na subskrybowanych stronach WWW. W sieci globalnej istnieją już tysiące programów podcastingowych, a ich liczba i zainteresowanie nimi rośnie z dnia na dzień. W roku 2005 słowo podcast zostało uznane przez New Oxford American Dictionary za Słowo Roku [3]. Popularność, dostępność i wygoda korzystania z podcastingu w naturalny sposób przyciąga, indukuje zastosowania edukacyjne. Spośród nich w polskim Internecie najczęściej spotykane są obecnie: nauka języków obcych, kursy komputerowe, fotografii cyfrowej, podcastingu, omówienia literatury (np. lektur szkolnych). Swoje miejsce znajdują zarówno skoordynowane inicjatywy e-learningowe, jak też spontaniczna, społeczna działalność środowisk lub pojedynczych osób upowszechniających wiedzę w rozmaitych dziedzinach. Często zupełnie wystarczająca jest potrzeba zaprezentowania siebie i swoich wiadomości, nieco kreatywności, aby społeczność podcastingowa wzbogaciła się o nowego członka. Można przypuszczać, że w wielu wypadkach jedyną przeszkodą jest brak podstawowej wiedzy technicznej o realizacji dźwięku. 3 Co należy wiedzieć o dźwięku w komputerze Fale dźwiękowe rozchodzące się w powietrzu z prędkością około 340 m/s, są przemieszczającymi się zmianami ciśnienia. Gdy osiągają one nasze uszy powstaje wrażenie dźwiękowe, którego charakter zależy od cech źródła i właściwości ludzkiego narządu słuchu. Wykorzystanie odpowiednich przetworników ciśnienia na sygnał elektryczny umożliwia cyfrowy zapis dźwięku i przekształcenie go do postaci pliku audio o określonym formacie. 3.1 Przetwarzanie dźwięku Dźwięki w naszym otoczeniu są ulotne i nietrwałe. Ich zapis i przetwarzanie jest możliwe dzięki zamianie fal akustycznych na sygnał elektryczny, co umożliwiają mikrofony zawierające niezwykle czułe na drgania membrany. Najczęściej większemu ciśnieniu akustycznemu wywieranemu na membranę odpowiada większe napięcie elektryczne wytwarzane i odwrotnie. W ten sposób powstaje przebieg elektryczny odpowiadający fali dźwiękowej w stopniu zależnym od właściwości mikrofonu. Najważniejszymi parametrami mikrofonów są: zakres przetwarzania - wyrażony w db, określa stosunek największego do najniższego ciśnienia akustycznego, które mogą być prawidłowo "usłyszane" i przetworzone przez mikrofon; zakres częstotliwości (inaczej pasmo przenoszenia) czyli zakres częstotliwości fal akustycznych, które mikrofon jest w stanie przetworzyć na sygnał elektryczny; charakterystyka kierunkowości, która określa przestrzenny rozkład czułości mikrofonu. Najczęściej spotykane są: szerokokątna charakterystyka nerkowa i charakterystyka silnie kierunkowa o bardzo wąskim kącie zbierania dźwięku. 8

10 Marcin Pawełczak, Tworzenie dźwięku Uzyskany z mikrofonu sygnał elektryczny może być zapisany - mówimy wtedy o nagrywaniu dźwięku. Jeżeli zaś z przebiegu elektrycznego zostaną w pewnych odstępach czasu pobrane próbki napięcia i zamienione na ciąg liczb zapisanych w pamięci komputera to wtedy mamy do czynienia z zapisem cyfrowym. 3.2 Zapis dźwięku w komputerze Mikrofon komputerowy, który może być źródłem sygnału dźwiękowego dla komputera (np. w celu nagrania głosu lektora) w najprostszym przypadku należy podłączyć do gniazdka umieszczonego na karcie dźwiękowej, oznaczonego zwykle kolorem różowym. Jeżeli komputerowa karta dźwiękowa jest zintegrowana z płytą główną to w celu zapewnienia odpowiedniej głośności nagrania mikrofon powinien być podłączony poprzez przedwzmacniacz. W przypadku nagrywania z dwóch (lub więcej) mikrofonów należy użyć tzw. miksera o odpowiedniej liczbie gniazdek mikrofonowych. Przekształcenie sygnału dźwiękowego na postać cyfrową w celu jego dalszej obróbki i wykorzystania jest możliwy w komputerze dzięki przetwornikowi analogowo-cyfrowemu karty dźwiękowej. 3.3 Parametry cyfrowego dźwięku Istnieją dwa podstawowe parametry charakteryzujące próbkowanie sygnału dźwiękowego, decydujące o jakości dźwięku, który uzyskamy później w słuchawkach lub głośnikach komputerowych. Są to: częstotliwość próbkowania, wyrażana w hercach (Hz), rozdzielczość dźwięku (zwana również głębią dźwięku), podawana w bitach. Przy doborze częstotliwości próbkowania dźwięku posługujemy się kryterium mówiącym o tym, że powinna być ona jak najmniejsza ponieważ wpływa na wielkość pliku dźwiękowego, ale przynajmniej dwa razy wyższa od największej częstotliwości rejestrowanego dźwięku. Do nagrywania płyt Audio CD stosuje się częstotliwość próbkowania Hz, co pozwala na dokładną reprodukcję dźwięku o częstotliwościach do Hz, a więc do granic możliwości ludzkiego słuchu. Dla celów rejestracji głosu ludzkiego na komputerze zupełnie wystarczająca może być częstotliwość próbkowania 8000 Hz. Głębia dźwięku oznacza liczbę bitów informacji zapisywanych dla każdej z próbek. Jej wielkość wpływa bezpośrednio na ilość nagrywanych danych. Zmniejszenie głębi dźwięku o połowę powoduje zmniejszenie również o połowę rozmiaru pliku dźwiękowego. 3.4 Kompresja danych w zapisie dźwięku Pojęcie kompresji znane jest każdemu użytkownikowi komputera, który kiedykolwiek korzystał z plików "spakowanych", np. w formacie ZIP. Jednak w odróżnieniu od kompresji stosowanej w tego typu plikach (tzw. bezstratnej - po spakowaniu, a następnie rozpakowaniu pliku otrzymuje się plik identyczny z oryginałem), kompresja danych dźwiękowych jest zazwyczaj tzw. kompresją stratną, czyli eliminującą z oryginalnego pliku pewne mniej istotne informacje, które i tak nie byłyby słyszane przy jego odtwarzaniu ze względu na właściwości ucha ludzkiego. Kosztem utraty części informacji możliwe jest osiągnięcie znacznie większego stopnia zmniejszenia rozmiaru pliku niż przy kompresji bezstratnej. Podczas gdy pliki ZIP pozwalają zmniejszyć objętość danych przeciętnie dwukrotnie (w zależności od rodzaju danych i algorytmu kompresji), format MP3 będący przykładem kompresji stratnej pozwala nawet na dwunastokrotne zmniejszenie wielkości pliku przy zachowaniu jakości zbliżonej do jakości CD. 9

11 Zeszyt ABC.IT nr 1/2008(9) Jeżeli w dodatku zadowolimy się gorszą niż CD jakością dźwięku w pliku, który jest poddany kompresji, rozmiar pliku skompresowanego maleje jeszcze bardziej. Wtedy, przy wykorzystaniu takiego pliku w sieci Internet możliwe nawet staje się przesyłanie go za pomocą tzw. techniki strumieniowej, czyli z równoczesnym odtwarzaniem na komputerze odbiorcy. 3.5 Formaty plików dźwiękowych Dla potrzeb odtwarzania dźwięków w komputerze, a w szczególności dla wykorzystywania w tym celu sieci Internet opracowano wiele standardów zapisu dźwięku w postaci cyfrowej do pliku. Różnią się one od siebie pod względem: postaci zawartych danych - dane "surowe" bezpośrednio powstałe w czasie digitalizacji dźwięku lub dane skompresowane, możliwej do uzyskania jakości odtwarzanego dźwięku, rozmiaru uzyskiwanych plików, sposobem wykorzystania w zdalnym przekazie (strony www, radio internetowe, odtwarzacze przenośne) oraz wymaganiami dotyczącymi odtwarzania w komputerze. W poniższej tabeli zestawiono najczęściej spotykane w zastosowaniach dźwięku cyfrowego formaty plików [4]: Nazwa formatu Typowe Typowe zastosowania rozszerzenie pliku Formaty stratne MP3 (Mpeg audio layer 3).mp3 odtwarzacze przenośne, pliki w Internecie, transmisja strumieniowa, dźwięk w animacjach typu flash Ogg (Ogg Vorbis).ogg pliki w Internecie, filmy DivX AAC (Advanced Audio Coding).aac,.m4a,.mp4 odtwarzacze przenośne, pliki w Internecie WMA (Windows Media Audio).wma odtwarzacze przenośne, pliki w Internecie RA (Real Audio).ra,.ram,.rm pliki w Internecie, radio internetowe AMR (Adaptive Multi-Rate).amr dyktafony telefonów komórkowych Formaty bezstratne WAVE (WAVEform).wav,.wave muzyka, pliki audio w Windows AIFF (Audio Interchange File Format).aif,.aiff muzyka ALC (Apple Lossless).m4a odtwarzacze przenośne ipod MIDI CDA (Compact Disc Audio).mid,.midi,.kar,.rmi studyjny zapis utworów muzycznych, nie umożliwia zapisu głosu narratora płyty audio CD 10 Tabela 1 Typowe formaty plików audio

12 Marcin Pawełczak, Tworzenie dźwięku Najszersze zastosowanie ma obecnie oparty na kompresji stratnej format MP3. Nadaje się do wielu zastosowań, oferując wysoką jakość odtwarzanego dźwięku przy niewielkich rozmiarach plików. Pliki.mp3 mogą być uruchamiane w wielu różnych programach odtwarzających na różnych platformach np. Windows Media Player i Winamp w Windows, itunes w MacOS (i Windows), XMMS i Amarok pod Linuxem. 4 Podstawy nagrywania materiałów dźwiękowych Nagrania głosu lektora do zastosowań e-learningowych (z wyjątkiem złożonych, multimedialnych, wykonywanych z dbałością o profesjonalizm e-kursów) można realizować z zadowalającą jakością nie posiadając profesjonalnego studia i wyposażenia. Musimy jednak zatroszczyć się o spełnienie kilku elementarnych wymogów. Co jest niezbędne, aby tworzyć nagrania po amatorsku z niezłą jakością? 1) Osoba obdarzona dobrą dykcją i przyjazną w odbiorze intonacją głosu [5]. Oczywiście w przypadku jednoosobowej produkcji np. podcastu nie ma wyboru, ale i wtedy poprzez trening i każdorazową rozgrzewkę (np. wypowiadanie trudnych zdań) przed nagraniem można poprawić wymowę i ograniczyć liczbę powtórek. 2) Komputer z kartą dźwiękową. Najlepiej, gdy posiadamy kartę dźwiękową niezintegrowaną z płytą główną komputera, ponieważ karty zintegrowane zwykle nie zapewniają odpowiedniego podbicia siły dźwięku i w rezultacie wystarczającej głośności nagrania. 3) Mikrofon, który podłączamy do gniazdka wejściowego karty dźwiękowej, oznaczonego zwykle kolorem różowym i literami MIC. Można z dużym powodzeniem wykorzystywać zestawy zawierające mikrofon i słuchawki przeznaczone do komunikacji internetowej. Wąska zwykle charakterystyka częstotliwościowa mikrofonów z takich zestawów ogranicza zakłócenia powstające przy nagraniu. Podobna sytuacja występuje w przypadku wykorzystania mikrofonu wbudowanego w laptop. Dodatkową zaletą jest cicha praca komputerów przenośnych. Dla niektórych celów możliwe jest także nagrywanie z dosyć dobrym skutkiem na urządzeniach posiadających funkcję przenoszenia zapisu do komputera, takich jak na przykład dyktafony cyfrowe, czy telefony komórkowe. Zaletą wykorzystywania funkcji nagrywania w urządzeniach przenośnych jest możliwość rejestracji głosu osób lub dyskusji i rozmów, które z różnych względów byłyby trudne do powtórzenia w zaplanowanym miejscu i czasie. Wady takich nagrań, wynikające z ograniczeń użytego sprzętu lub warunków otoczenia, można w znaczącym stopniu redukować przy pomocy oprogramowania do edycji dźwięku. 4) Program komputerowy do przetwarzania dźwięku z funkcją zapisu. Istnieje szeroka gama aplikacji tego typu. W kontekście tworzenia nagrań prostymi metodami, bez angażowania znaczących nakładów finansowych, można wykorzystać: narzędzie systemowe Windows - Rejestrator dźwięku. Nie umożliwia jednak obróbki nagrania. odtwarzacze plików medialnych wyposażone w możliwość rejestracji dźwięku. Przykładem takiego programu jest Creative MediaSource. Funkcja zapisu pozwala na nagrania w komputerze dźwięku z różnych źródeł (np. strony 11

13 Zeszyt ABC.IT nr 1/2008(9) WWW, mikrofon), tworzenie plików audio w formatach MP3, WMA i WAVE z możliwością regulacji podstawowych parametrów jakości zapisu. oprogramowanie dostarczane z niektórymi typami kart dźwiękowych (np. program Wave Studio dołączany do kart Sound Blaster Audigy) lub z napędami optycznymi (np. program Nero WaveEditor z pakietu Nero). oprogramowanie typu open source lub freeware (ewentualnie shareware ) dostępne w Internecie. Spośród wielu programów należących do tej grupy należy wymienić Audacity ( open source ), bezpłatne: WavePad, KRISTAL i Anvil Studio oraz Gold Wave (typu shareware ). Godnym uwagi w tym zestawie jest Audacity, aplikacja używana przez większość podcasterów. W rankingu stu najlepszych programów edukacyjnych publikowanym cyklicznie przez Centre for Learning & Performance Technologies [6], w edycji z 30 marca 2008 r. Audacity zajął 9 miejsce jako najlepszy program do nagrywania i edycji dźwięku. Najważniejszymi cechami, które przesądzają o popularności i wysokim uznaniu, jakim cieszy się to narzędzie są niewątpliwie: o dostępność na licencji wolnego oprogramowania, o wersje dla systemów Unix\Linux, MS Windows, MacOS, o prostota obsługi, czytelny interfejs, różne wersje językowe (w tym wersja polska) o obsługa popularnych formatów: wav, mp3, ogg, aiff i midi, o edycja wielościeżkowa, łatwe cięcie, przesuwanie, miksowanie ścieżek, o wbudowane proste generatory dźwięku, o dostępne, dobrej jakości efekty np. wzmacniacz, echo, kompresor, podbicie basów, normalizacja, equalizer, filtry, odszumiacz, wyciszanie, o duża liczba instrukcji i artykułów dostępnych w Internecie dotyczących posługiwania się programem. 5) Pomieszczenie o dobrych parametrach akustycznych. Przy realizacji nagrań poza profesjonalnym studiem należy zwrócić uwagę na cechy pomieszczenia, w którym dokonujemy zapisu. Jakość akustyczna i przydatność pomieszczeń do nagrań zależy przede wszystkim od dwóch ich właściwości: charakterystyki i wielkości pogłosu oraz poziomu zakłóceń. Pogłos występuje wtedy, gdy dźwięk odbija się wielokrotnie od ścian i sufitu pomieszczenia i utrzymuje się przez pewien czas po wyłączeniu jego źródła. Charakter pogłosu zależy od rozmiarów pokoju nagrań, rodzaju powierzchni ścian i sufitu (tzw. wytłumienia) oraz od położenia źródła dźwięku (np. lektora). Przy rejestracji dokonywanej w zwykłych warunkach warto sprawdzić doświadczalnie istnienie i wpływ pogłosu zmieniając położenie stanowiska nagrywającego. W przypadku konieczności wytłumienia powierzchni ścian można użyć mat lub tkanin (np. koca). Poziom zakłóceń jest związany z istnieniem różnych niepożądanych źródeł dźwięków: zewnętrznych i wewnętrznych. Zakłócenia zewnętrzne przedostają się głównie przez drzwi i okna pomieszczeń. Jeśli mają duże natężenie i nie można wybrać innego miejsca lub pory nagrań należy pomyśleć o zastosowaniu izolacji akustycznej w postaci przegród i zasłon. Zakłócenia wewnętrzne to np. odgłosy komputera potrzebnego do zapisu dźwięku. Możemy je zmniejszyć przez zmianę położenia albo izolację akustyczną komputera. 12

14 Marcin Pawełczak, Tworzenie dźwięku Jeżeli nagrywamy w pomieszczeniu, warto także zadbać o odpowiednią organizację stanowiska pracy [7]. Mikrofon powinien być umieszczony na statywie, a wszystkie materiały pomocnicze wcześniej przygotowane, łatwo dostępne i ułożone we właściwej kolejności. 5 Zakończenie Tworzenie dźwięku cyfrowego i jego różnorodna obecność w edukacyjnych zastosowaniach za pośrednictwem Internetu są obecnie popularne i szeroko dostępne ze względu na zwiększanie się przepustowości łączy sieciowych, rozpowszechnienie urządzeń odtwarzających oraz trend społecznościowy w podejściu do korzystania z sieci globalnej. Techniczny aspekt zagadnienia, związany z nagrywaniem i obróbką dźwięku również nie powinien stanowić problemu dla użytkowników Internetu pragnących przyłączyć się do grona podcasterów lub twórców edukacyjnych zasobów audio na platformach e-learningowych. Dla osiągnięcia zadowalających rezultatów wystarczająca jest ogólna znajomość komputera, umiejętności podłączania urządzeń peryferyjnych i obsługa prostych, często bardzo intuicyjnych programów. Bibliografia [1] Marcin Dąbrowski e-learning 2.0 przegląd technologii i praktycznych wdrożeń. e-mentor, dwumiesięcznik wydawany przez Szkołę Główną Handlową w Warszawie, nr 1 (23), luty [3] Eugene Barsky Introducing Web 2.0: weblogs and podcasting for health librarians. J Can Health Libr Assoc., Vol [4] Wszystko o mp3. Praktyczne porady krok po kroku. Biblioteczka Komputer Świat, nr 6/2005 (35) grudzień. [5] Marcin Pawełczak Poczytaj mi komputerze wykorzystanie narracji w kursach elektronicznych. Prace Naukowo-Badawcze Instytutu Maszyn Matematycznych z serii ABC.IT zeszytów e-learningowych, Zeszyt nr 1/2007(7). Netografia [2] [6] [7] 13

15 Zeszyt ABC.IT nr 1/2008(9) 14

16 Maciej Marczuk Instytut Maszyn Matematycznych, Warszawa Biblioteki Royalty free - źródło zasobów graficznych Royalty Free Stock Photos - source of images and computer graphics Streszczenie Wzbogacenie treści szkoleniowych o elementy graficzne powoduje wzrost jakości przekazu i znacznie go uatrakcyjnia. Stosunkowo tanim i nieskomplikowanym sposobem pozyskania grafiki do elektronicznych kursów jest wykorzystanie zasobów bibliotek typu royalty free. Niniejszy artykuł wyjaśna, czym jest royalty free, jak funkcjonują biblioteki tego typu i jak z nich można skorzystać. Ponadto opisuje sposoby zabezpieczania grafik zamieszczanych w tych bibliotekach. Abstract The paper contains information about royalty free and it s application in e-learning. Author describes the system of digital watermark designed to protect copyrights. Jeden obraz jest wart słów. Słowa wypowiedziane niemal 100 lat temu przez Fredericka R. Barnarda nie straciły na aktualności. Jak powszechnie wiadomo wzbogacenie przekazu merytorycznego o elementy graficzne w znacznym stopniu przyspiesza proces przyswajania wiedzy. Uczący się chętniej sięgają po atrakcyjne wizualnie zasoby szkoleniowe o wysokich walorach estetycznych. Ponadto zamieszczane w e-kursach obrazy stanowią dodatkowy kanał informacyjny. Aby możliwie zbliżyć nauczanie zdalne do tradycyjnego, zwiększyć percepcję poprzez wywołanie określonych emocji i w jak największym stopniu dotrzeć z przekazem do osób uczących się, twórcy e-kursów starają się zilustrować podawane treści odpowiednio dobranymi elementami multimedialnymi. W tym celu stosuje się obrazy, animacje, nagrania obrazu i dźwięku. Wzbogacając e-kurs o elementy graficzne warto mieć na uwadze postulaty sformułowane przez Marka Hylę w książce Przewodnik po e-learningu, takie jak:

17 Zeszyt ABC.IT nr 1/2008(9) adekwatność obrazu, czyli jego podporządkowanie celom dydaktycznym oraz umiarkowaną liczbę elementów graficznych; spójność stylu dopasowanie stylu wszystkich elementów graficznych w danym kursie; prostota wyraźne uwypuklenie przekazu edukacyjnego; odpowiednia kompozycja tak, aby elementy graficzne tworzyły integralną część przekazywanej treści szkoleniowej, nie sprawiały wrażenia sztucznie doklejonych; zamysł edukacyjny każda grafika powinna rzeczywiście tworzyć dodatkowy kanał informacyjny i przekazywać treści zbieżne z tematem kursu; ograniczenia techniczne dotyczące m.in. kadrowania, wymiarów, palety kolorów, czy odpowiedniego formatu pliku. Nieumiejętne opracowanie elementów graficznych może spowodować niepotrzebny wzrost objętości e-kursu oraz paradoksalnie zagmatwać przekaz; prawa autorskie większość dostępnych w Internecie grafik jest chroniona prawem autorskim. Jak widać opracowanie dobrych elementów graficznych nie jest zadaniem trywialnym. Aby samodzielnie stworzyć grafikę potrzebna jest wiedza, umiejętności, odpowiednie narzędzia, pomysł oraz czas. Alternatywą może być zatrudnienie specjalisty grafika, jednak decyzja taka pociąga za sobą zazwyczaj dodatkowe koszty. Dlatego dobrym i nieskomplikowanym rozwiązaniem może okazać się skorzystanie z zasobów dostępnych w Internecie tzw. bibliotek Royalty free. Za wikipedią można powiedzieć, że Royalty free to model licencjonowania różnych form własności intelektualnej takich jak patenty, znak handlowy, czy prawa autorskie. Forma ta oznacza udzielenie przez licencjodawcę zgody na wykorzystywanie danego dobra bez pobierania przez niego opłat za każdorazowe użycie w przypadku Royalty free jest to opłata jednorazowa. Licencji typu Royalty free jest wiele są one dostosowane do potrzeb odbiorców. Można je jednak podzielić na trzy główne rodzaje: Licencję Editorial, Licencję Standard, Licencję Extender (Enhanced). Licencja Editorial stosowana jest najczęściej w odniesieniu do zdjęć przedstawiających wydarzenia sportowe, polityczne lub kulturalne, bądź osoby powszechnie znane. Licencja ta nie zezwala na wykorzystanie zdjęć do celów komercyjnych (w tym celu należy wykupić także np. prawa do wykorzystywania wizerunku), ale umożliwia użycie zdjęć w celach informacyjnych i edukacyjnych. Licencja Standard jest typową licencją Royalty free, która zezwala na nieograniczone czasowo i terytorialnie wykorzystanie zdjęć w różnych obszarach działalności także komercyjnej jako ilustracji książkowych, na plakatach, czy ulotkach. Licencja Extended lub Enhanced - to rozszerzona licencja standardowa, pozbawiona ograniczeń ilościowych. Licencje wydawane są przez poszczególne biblioteki elementów graficznych. Bibliotek takich pojawia się w Internecie coraz więcej i dysponują one coraz bogatszymi zasobami. Po wpisaniu w wyszukiwarkę hasła bank zdjęć Royalty free otrzymujemy prawie rekordów prowadzących do bibliotek wyposażonych w zaawansowane systemy wyszukiwania skatalogowanych grafik. Dostęp do wyszukiwarki jest bezpłatny. Grafiki 16

18 Maciej Marczuk, Biblioteki Royalty free zamieszczone w bibliotekach dostępne są w różnych formatach o różnej jakości. Najczęściej spotykanymi plikami są:.jpg,.gif,.png oraz.svg (Scalable Vector Graphic). Jak wspomniano wyżej od typu konta w wybranej bibliotece, czyli typu zakupionej licencji, uzależniona jest możliwość wykorzystywania grafik. Płatności za licencje są zróżnicowane w zależności od: jakości i rozmiaru zdjęć, przeznaczenia (wykorzystanie komercyjne/ niekomercyjne), typu grafiki (wektorowa lub rastrowa), czasu dostępu do wybranej biblioteki. W niektórych bibliotekach istnieje możliwość wykupienia dostępu do zasobów na określony czas przy założeniu, że w ciągu doby pobiera się maksymalnie określoną liczbę zdjęć (np. 10 na dobę). Ponieważ wszystkie biblioteki funkcjonują na podobnych zasadach, przyjrzyjmy się jak w praktyce wygląda pozyskanie zdjęcia z wybranego banku na przykładzie biblioteki fotolia.com. Zasoby fotolia.com składają się z ponad 3.5 miliona grafik różnego typu. Z biblioteki korzysta prawie 700 tysięcy użytkowników. Warunkiem wstępnym zakupu grafiki jest stworzenie bezpłatnego konta (rejestracja). Po zarejestrowaniu użytkownik może wyszukać potrzebne zdjęcia poprzez wybór kategorii (najbardziej popularne zdjęcia), galerii (zdjęcia usystematyzowane tematycznie) lub może zdefiniować własne kryteria wyszukiwania. Poniższy rysunek przedstawia wynik wyszukiwania dla słowa kluczowego icon. Rys. 1 Wynik wyszukiwania dla słowa kluczowego icon. 17

19 Zeszyt ABC.IT nr 1/2008(9) Dokonując wyboru grafiki określamy jednocześnie rodzaj licencji (od której uzależnione są: forma, jakość, rozmiar, a tym samym wartość zdjęcia). Wybrane zdjęcia umieszczamy w koszyku, gdzie sumowana jest także łączna wartość zdjęć podana w kredytach. Następnie dokonujemy zakupu kredytów. W przypadku fotolia.com wartość jednego kredytu jest równowazna kwocie 1 dolar. Minimalna wartość zakupu to 10 kredytów. Płatności dokonać można za pomocą karty kredytowej lub systemu PayPal. Poniższa tabela przedstawia wartość zdjęcia w zależności od wybranej licencji i planowanego zastosowania grafiki. Rys. 2 Parametry licencji Banki zdjęć pozwalają nie tylko na wyszukiwanie i zakup grafiki, ale także umożliwiają publikację oraz sprzedaż zdjęć i grafik własnego autorstwa. Zdjęcia i grafiki zamieszczane w bankach są w specjalny sposób zabezpieczane przed nielegalnym kopiowaniem i użytkowaniem. W tym celu stosuje się tzw. digital watermark czyli cyfrowy znak wodny. Metoda ta polega na umieszczeniu sygnału cyfrowego wewnątrz podpisywanej treści. Sygnał ten identyfikuje autora lub właściciela praw autorskich do danego zdjęcia lub innego zasobu. Podpis taki nie zabezpiecza wprawdzie przed kopiowaniem grafik, ale ułatwia ich lokalizację. Skutki tej metody zabezpieczania są niezwykle trudne do usunięcia. Wprawdzie na wielu forach internetowych znaleźć można porady specjalistów odnośnie usuwania digimarków, ale w rzeczywistości jedynym sposobem na pozbycie się tego rodzaju zabezpieczenia jest rozmycie go przez retusz cyfrowy, co z kolei znacznie obniża jakość grafiki. Zabieg ten jest łatwiejszy do wykonania w przypadku tła jednobarwnego, niż w przypadku tła o zmiennej kolorystyce. Nie jest także możliwe wstawienie nowego znaku wodnego w miejsce poprzedniego. 18

20 Maciej Marczuk, Biblioteki Royalty free Poniższy rysunek przedstawia przykładowe zastosowanie cyfrowego znaku wodnego. Rys. 3 Przykład zastosowania znaku wodnego do zabezpieczenia grafiki Biblioteki Royalty free to nie tylko zbiory zasobów graficznych. Coraz częściej w Internecie pojawiają się banki plików audio, z których pobrać można różnego typu zarówno efekty dźwiękowe, jak i gotowe utwory muzyczne. Przykładem takiej biblioteki jest soundimage.pl. Zasoby bibliotek Royalty free są chyba równie bogate, jak nieograniczona jest nasza wyobraźnia. Tak, więc, można uznać, że ze względu na umiarkowane koszty i różnorodną ofertę łatwo dostępną w Internecie, biblioteki te stanowią przydatne narzędzie, usprawniające proces tworzenia kursów e-learningowych. Są one skutecznym rozwiązaniem przy ograniczonych budżetach produkcyjnych. Bibliografia [1]M.Hyla, Przewodnik po e-learningu Netografia [2] [3] [4] 19

21 Zeszyt ABC.IT nr 1/2008(9) 20

22 MICHAŁ KOZŁOWSKI Instytut Maszyn Matematycznych, Warszawa MS PowerPoint i MS Producer w zastosowaniach e-learningowych E-learning by applying MS PowerPoint and MS Producer Streszczenie Popularność programu MS PowerPoint wśród kadry menedżerskiej i kierowniczej skłoniła firmę Microsoft do opracowania i udostępnienia przyjaznego narzędzia umożliwiającego konwersję prezentacji, będących źródłem specjalizowanej wiedzy, do postaci elektronicznych zasobów szkoleniowych. Jest nim pakiet Microsoft Producer for Microsoft Office PowerPoint Program Producer pozwala wzbogacać te prezentacje dając użytkownikowi możliwość synchronicznego wprowadzania do nich elementów audio, video, stron internetowych (HTML) oraz szeregu innych elementów. Producer pozwala także na wprowadzanie zmian w slajdach prezentacji PowerPoint oraz wspomaga złożone animacje i zmiany w PowerPoint Abstract Microsoft PowerPoint is very popular among managing staff. Their extending needs have led Microsoft to creating a friendly tool for creating e-learning content. This tool is Producer for Microsoft Office PowerPoint. Producer allows you to enrich your presentations with audio and video elements which can be synchronized, HTML pages and many more. Producer also gives possibility to make changes in presentation slides and add complex animations and dynamic elements. Tempo rozwoju przedsiębiorstw, nacisk na innowacyjność oraz cenny czas zmuszają wszystkich i dużych i małych do pracy nad dokumentami oraz przekazywania i tworzenia plików o różnych formatach, często dostępnych on-line w zasobach intranetu.

23 Zeszyt ABC.IT nr 1/2008(9) Popularność programu MS PowerPoint wśród kadry menedżerskiej i kierowniczej skłoniła firmę Microsoft do opracowania i udostępnienia przyjaznego narzędzia umożliwiającego konwersję prezentacji, będących źródłem specjalizowanej wiedzy, do postaci elektronicznych zasobów szkoleniowych. Jest nim pakiet Microsoft Producer for Microsoft Office PowerPoint PowerPoint jest programem działającym pod systemami Windows i Mac OS, dedykowanym do tworzenia prezentacji multimedialnych. Każda prezentacja może zawierać dowolną ilość ilustracji, animacji, jak również plików video. Użytkownik może wykorzystywać również tzw. animacje standardowe i niestandardowe z gotowego zestawu opcji określających sposób przechodzenia slajdów, dzięki czemu w prosty i szybki sposób uzyskuje się dynamiczną i ciekawą prezentację. Warto podkreślić, że funkcjonalność programu jest rozszerzana w kolejnych jego wersjach dostępnych na rynku. I tak np. wersja MS PowerPoint 2007 pozwala na tworzenie zaawansowanych, dynamicznych diagramów SmartArt - diagramów zależności, przepływu pracy oraz hierarchii. Umożliwia ona także zmodyfikowanie i zaktualizowanie istniejących diagramów. Ciekawą funkcją są również motywy dokumentów, które pozwalają zmienić wygląd całej prezentacji za pomocą jednego kliknięcia. Zmiana motywu prezentacji pociąga za sobą równoczesną zmianę koloru tła, koloru diagramu i tabeli, wykresu i czcionki, a nawet stylu punktorów w prezentacji. Stosowanie w/w funkcji gwarantuje, że cała prezentacja będzie miała profesjonalny i spójny wygląd. Kolejnym ukłonem w stronę użytkownika jest możliwość konwersji plików do formatu XPS (XML Paper Specification) lub PDF (Portable Document Format), co zdecydowanie ułatwia późniejsze rozpowszechnianie wśród ich użytkowników. Istotną funkcją, z uwagi na bezpieczeństwo danych jest zapobieganie wprowadzaniu zmian w udostępnianych prezentacjach przy użyciu podpisu cyfrowego, co daje pewność bezpiecznego ich udostępniania tylko wybranej grupie odbiorców. Niezaprzeczalnym faktem, świadczącym o popularności programu MS PowerPoint jest liczba 30 milionów prezentacji tworzonych każdego dnia (wg danych producenta). Aplikacja PowerPoint ma zastosowanie w tworzeniu i organizacji pokazów slajdów, przezroczy czy konspektów wystąpień. Jeśli chodzi o zawartość merytoryczną, program wykorzystuje się m.in. do tworzenia prezentacji szkoleniowych, do sesji burzy mózgów, planowania biznesowego, raportów z zakończonych zadań. Podsumowując szeroką gamę funkcji opisywanego programu można stwierdzić, że MS PowerPoint wykorzystywany jest do projektowania, tworzenia, drukowania i przekazywania materiałów informacyjnych. Co łączy MS PowerPoint z wymienianym wcześniej Producer em? Producer umożliwia użytkownikom MS PowerPoint a tworzenie jeszcze bardziej udoskonalonych prezentacji multimedialnych, udostępnianych w sieci na wiele sposobów. Oba programy są ze sobą zintegrowane. Producer może być zainstalowany na komputerze z systemem operacyjnym Windows 2000 lub XP i wymaga obecności pakietu MS Office, w szczególności aplikacji MS PowerPoint. Producer może generować materiał do opublikowania na platformie e-learningowej, ponieważ zapewnia jego zgodność ze standardem SCORM (Sharable Content Object Reference Model). Należy jeszcze określić, z którą częścią w/w standardu deklarowana jest zgodność. W tym przypadku wyeksportowany plik jest zgodny zarówno z częścią - Content Aggregation Model, która dotyczy formatu opakowania kursu jak również w zakresie współpracy kursu z platformą część Run-Time Environment. 22

24 Michał Kozłowskie: MS PowerPoint i MS Producer Elementy prezentacji Podgląd video Oś czasu Rys. 4 Interface programu Microsoft Producer Na początku pracy z programem wybieramy styl, w jakim będziemy tworzyć multimedialną prezentację. Wybór stylu związany jest z rozmieszczeniem elementów na stronie. W zależności od tego, jaki materiał budujemy, czy będzie to pokaz slajdów wraz obrazem video prelegenta, czy też będzie to materiał zdjęciowy, opatrzony wyłącznie komentarzem w postaci pliku audio, mamy do wyboru kilkanaście styli (każdy styl charakteryzuje się indywidualnym rozmieszczeniem elementów prezentacji). Dla wszystkich, którzy nie znają języka html (wraz z CSS) korzystanie z szablonów pozwala w prosty sposób tworzyć prezentacje, które mogą być potem udostępnione na portalu lub w sieci Internet. Jedną z zalet opisywanej aplikacji jest intuicyjny sposób nawigacji. Wszelkie elementy, jakie dodajemy do standardowej prezentacji są widoczne w podglądzie, dzięki temu nie ma konieczności publikacji opracowanego materiału, celem oglądu ostatecznej postaci tego, co zrobiliśmy - widać to już w trakcie edycji. Warto również podkreślić obecność mechanizmu, który w łatwy sposób umożliwia synchronizację slajdów z zaimportowanym wcześniej materiałem audio lub video. Program Microsoft Producer for Microsoft Office PowerPoint 2003 posiada wiele ciekawych funkcji, które można podzielić na trzy grupy: 23

25 Zeszyt ABC.IT nr 1/2008(9) Import audio/video, HTML: import elementów audio/video wielu formatów (avi,.wav,.asv,.wm,.wma,.wmv,.mp3,.mpg); import elementów graficznych i HTML; automatyczna konwersja slajdów PowerPoint (podczas importu slajdów PowerPoint następuje automatyczna konwersja plików do postaci HTML); bezpośrednie redagowanie slajdów PowerPoint (Producer umożliwia wprowadzanie poprawek w treści zaimportowanych slajdów); korzystanie z animacji (program zachowuje animacje i efekty, jakie dodano do slajdów w programie PowerPoint 2002 lub PowerPoint 2003); łatwy proces dodawania narracji do slajdów. Rys. 5 Ekran synchronizacji narracji ze slajdami Synchronizacja, zmiana, modyfikacja: synchronizacja różnych elementów audio i video ze slajdami prezentacji; zmiana wyglądu strony www zawierająca multimedialną prezentację wykorzystywane są tu tzw. szablony prezentacyjne (Presentation templates), będące układami stron sieci Web, które odpowiadają popularnemu standardowi CSS. W czasie samego pokazu istnieje opcja zmiany szablonu, co może zdynamizować podkład; automatyczne uaktualnianie spisu treści; 24

26 Michał Kozłowskie: MS PowerPoint i MS Producer funkcja rejestracji na żywo (szybkie przechwytywanie dźwięku i obrazu przy użyciu dowolnego urządzenia przechwytywania obsługiwanego przez oprogramowanie Microsoft DirectShow, w tym formatów Beta SP, VHS lub DVD); Rehearsal timinigs (chronometraż powtórek, prób; ułatwia synchronizację elementów pokazu na osi czasu ). Publikacja, udostępnianie: Pack&Go funkcja archiwizacji projektu; podgląd przed opublikowaniem (możliwość sprawdzenia prawidłowego wyświetlania wszystkich elementów prezentacji); podgląd po opublikowaniu (wyświetlenie podglądu prezentacji w taki sposób jak będzie widoczna w przeglądarce); korzystanie z zestawu Producer 2003 SDK (istnieje możliwość indywidualnego zautomatyzowania procesu publikowania, dzięki korzystaniu z zestawu Producer for PowerPoint 2003 Software Development Kit (SDK); integracja z FrontPage (możliwość importowania prezentacji bezpośrednio do witryn utworzonych w programie Microsoft FrontPage). Rys. 6 Prezentacja utworzona przy pomocy Producer a, udostępniona w sieci Wszystkie powyższe funkcje oraz dodatkowe funkcje, które realizuje program, a których tu nie wymieniono, umożliwiają tworzenie interesujących, dynamicznych prezentacji, znacznie ciekawszych od możliwych do wykonania za pomocą samego Power Point a. W kontekście e-learningu jednak najważniejszą funkcją jest możliwość tworzenia treści szkoleniowych, zgodnych ze standardami elektronicznego nauczania IMS i SCORM. Dzięki tej funkcjonalności każdą prezentację można przekonwertować i dostosować do formy kapsuły e-learningowej, którą w każdej chwili zainteresowany może obejrzeć przez sieć 25

27 Zeszyt ABC.IT nr 1/2008(9) Internet. Wzbogacone prezentacje mogą być wykorzystywane jako multimedialne pokazy, udostępniane na portalach zarówno korporacyjnych jak i uczelnianych, czy też na platformach e-learningowych. W przypadku firmy mogą one zawierać informacje o osiąganych wynikach za dany okres lub prezentować na przykład przemówienie szefa firmy do załogi. Zapotrzebowanie na konwersję prezentacji PowerPoint na postać właściwą dla e-learningu było tak duże, że powstało kilka programów, służących do opisywanej konwersji. Są to m.in.: SofTV ShowAndTell, OnPoint, czy też Breeze firmy Macromedia. Należy jednak pamiętać, że e-learning, to nie tylko elektronicznie przekazywane informacje. E-learning, to także testy, quizy, zadania, czyli wszystkie elementy, które w pewien określony sposób sprawdzają wiedzę, a tego opisywane aplikacje nie realizują. Producer, OnPoint, Breeze skupiają się na przekazywaniu wiedzy, gdzie nie ma możliwości weryfikacji przyswajanych informacji. Bezdyskusyjnym jest jednak fakt, że dzięki wykorzystaniu Producer a i analogicznych aplikacji o podobnej funkcjonalności zwykłe prezentacje zamieniają się w ciekawe projekty multimedialne, których twórcą może być każdy z nas. 26

28 WOJCIECH PRZYŁUSKI Instytut Maszyn Matematycznych, Warszawa Rola testów w szkoleniach e-learningowych Role of tests in the e-learning courses Streszczenie W artykule zwrócono uwagę jak ważną i różnorodną rolę odgrywają testy w szkoleniach e-learningowych. Poruszono wybrane aspekty związane z opracowywaniem testów, dodano też kilka praktycznych porad dla ich twórców. Abstract This article describes essential and various role of the test usage in the e-learning courses. Selected aspects of the tests elaboration are explained and several practical advises for the tests creators are added. 1 Wstęp Celem tego artykułu jest podkreślenie znaczenia i roli testów w szkoleniach e-learningowych. Jest to o tyle konieczne, że bardzo często testy postrzegane są jako tylko pewien dodatek czy urozmaicenie e-szkolenia. Chcemy jednak przekonać czytelników, że bez testów trudno w ogóle mówić o e-learningu. Jakiekolwiek nauczanie, aby miało jakiś sens musi być dopełnione o możliwość odbioru informacji zwrotnej: od ucznia do nauczyciela (w przypadku e-kursów: od kursanta do systemu wykonawczego, czyli wirtualnego nauczyciela). W trakcie trwania kursu praktycznie tylko testy mogą spełniać taką rolę. Wiele rozważań tu zawartych ma charakter uniwersalny i odnosi się do testów w ogóle, a nie tylko w e-learningu. Taki charakter mają na przykład uwagi dotyczące formułowania tekstów pytań i odpowiedzi. Ale znajdzie tu czytelnik również tematy stricte e-learningowe, takie jak na przykład strategia zadawania pytań w testach, czy komentowanie odpowiedzi kursanta.

29 Zeszyt ABC.IT nr 1/2008(9) 2 Testy e-learningowe Każde testowanie zarówno klasyczne (kartka, długopis) jak i elektroniczne (komputer, klawiatura, myszka) sprowadza się do zadawania pytań i rejestrowania udzielonych na nie odpowiedzi. Jednak testowanie elektroniczne daje kilka istotnych możliwości, których w wersji klasycznej zrealizować nie można lub jest to niezmiernie trudne. Podczas testu e- learningowego kursant może nie tylko wybierać jedną lub kilka z proponowanych odpowiedzi, czy też wprowadzać swoje własne teksty, ale może dokonywać tych czynności w środowisku multimedialnym. Ponadto, może przemieszczać elementy graficzne na ekranie komputera tak, aby tworzyły konfiguracje będące rozwiązaniami postawionych problemów. Ale co najważniejsze większość działań kursanta podczas zdawania testu może być śledzona i kontrolowana, a system wykonawczy może (jeśli takie było zamierzenie twórcy testu) sterować jego działaniami, komentować je, a czasem nawet udzielić podpowiedzi (patrz: 5.5). Trzeba tu wspomnieć o pewnym ograniczeniu, jakim jest problem automatycznego oceniania odpowiedzi przez system wykonawczy e-kursu. W e-learningu możliwość automatycznej oceny jest bardzo ważna z tego prostego powodu, że od wyniku testu uzależniony jest bardzo często dalszy przebieg szkolenia (różne ścieżki edukacyjne). Wśród pytań, które można sformułować w testach można wprowadzić podział na pytania otwarte (możliwość podania całkowicie swobodnej odpowiedzi) oraz zamknięte (odpowiedź wybierana jest z ograniczonej liczby propozycji). Pytania zamknięte nie nastręczają większych problemów przy automatycznej ocenie. Natomiast rozbudowanych pytań otwartych (w których odpowiedzią jest fraza, całe zdanie, esej) w zasadzie oceniać automatycznie nie można. Użyliśmy sformułowania w zasadzie, bowiem pewne możliwości daje użycie tzw. słów kluczowych. Mechanizm ten może być skuteczny w zakresie krótkich form (fraza, zdanie) jednak już w przypadku dłuższych wypowiedzi pisemnych nie ma sensu go stosować. Więcej na ten temat może przeczytać czytelnik w pracy [1]. 3 Funkcje testów Dwa najważniejsze typy obiektów, jakie występują w e-kursach elektronicznych, to jednostki szkoleniowe i jednostki testowe. Wydaje się w pierwszej chwili, że są one odpowiednikami występujących w klasycznej edukacji akademickiej wykładów oraz kolokwiów i egzaminów. Jest to jednak spojrzenie zbyt powierzchowne. Zauważmy, że wykładowca może w trakcie swojego wykładu obserwować reakcje studentów, zwracać się do nich z różnymi pytaniami, a nawet ustosunkować się do postawionych przez słuchaczy problemów. Takie ciekawe i twórcze sytuacje dydaktyczne warto byłoby odtworzyć w kursie elektronicznym i okazuje się, że w pewnych systemach e-learningowych daje się to osiągnąć. Głównym narzędziem, które prowadzi do tego celu, są właśnie testy. W trakcie trwania e-kursu testy są jedynym środkiem, który może być wykorzystany w komunikacji systemu wykonawczego (wykładowcy) z kursantem (studentem). Spróbujemy dokonać pewnej klasyfikacji testów pod kątem funkcji, jakie mogą spełniać w kursie elektronicznym: Pretesty mogą służyć m.in. do: o mobilizacji i zachęty kursanta do przerobienia rozpoczętego właśnie kursu, np. poprzez wskazanie mu braków jego wiedzy lub poprzez sformułowanie ciekawych, trudnych do rozwiązania bez poznania treści kursu, problemów, 28

E-learning: nowoczesna metoda kształcenia

E-learning: nowoczesna metoda kształcenia E-learning: nowoczesna metoda kształcenia Tworzenie kursów e-learningowych Karolina Kotkowska Plan prezentacji część I E-learning obiektywnie: 2. Definicja 3. Formy 4. Wady i zalety e-szkoleń 5. Mity 6.

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów. Przeznaczenie. Wymagania wstępne. Cele kształcenia. Cele operacyjne

Ośrodek Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów. Przeznaczenie. Wymagania wstępne. Cele kształcenia. Cele operacyjne Zastosowanie technologii informacyjnej i komunikacyjnej w promocji osiągnięć własnych oraz szkoły na forum internetowym. Tworzenie prezentacji multimedialnych, stron internetowych oraz pomocy dydaktycznych.

Bardziej szczegółowo

Iv. Kreatywne. z mediów

Iv. Kreatywne. z mediów Iv. Kreatywne korzystanie z mediów Edukacja formalna dzieci Kreatywne korzystanie z mediów [ 45 ] Zagadnienia Wychowanie przedszkolne Szkoła podstawowa, klasy 1-3 Szkoła podstawowa, klasy 4-6 Tworzenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Lekcja 1: PowerPoint informacje podstawowe 1. Lekcja 2: Podstawy pracy z prezentacjami 36. Umiejętności do zdobycia w tej lekcji 36

Spis treści. Lekcja 1: PowerPoint informacje podstawowe 1. Lekcja 2: Podstawy pracy z prezentacjami 36. Umiejętności do zdobycia w tej lekcji 36 Spis treści Lekcja 1: PowerPoint informacje podstawowe 1 Umiejętności do zdobycia w tej lekcji 1 Elementy programu 2 Poruszanie się po obszarze roboczym 2 Uruchamianie programu 2 UŜycie narzędzi ekranowych

Bardziej szczegółowo

Projekcje multimedialne

Projekcje multimedialne Przedmiotowy system oceniania Zawód: Technik Informatyk Nr programu: 312[ 01] /T,SP/MENiS/ 2004.06.14 Przedmiot: Multimedia i Grafika Komputerowa Klasa: druga Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: METODYKA E-LEARNINGU (50h) Tematyka zajęć: PROGRAM EXE NARZĘDZIE DO TWORZENIA ELEKTRONICZNYCH MATERIAŁÓW DYDAKTYCZNYCH (10h)

SZKOLENIE: METODYKA E-LEARNINGU (50h) Tematyka zajęć: PROGRAM EXE NARZĘDZIE DO TWORZENIA ELEKTRONICZNYCH MATERIAŁÓW DYDAKTYCZNYCH (10h) Program szkolenia realizowanego w ramach Projektu BELFER ONLINE + przygotowanie nauczycieli z obszarów wiejskich do kształcenia kompetencji kluczowych uczniów i dorosłych przy wykorzystaniu platform e-learningowych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Format WAVE Format MP3 Format ACC i inne Konwersja między formatami

Spis treści. Format WAVE Format MP3 Format ACC i inne Konwersja między formatami Spis treści Format WAVE Format MP3 Format ACC i inne Konwersja między formatami Formaty plików audio różnią się od siebie przede wszystkim zastosowanymi algorytmami kompresji. Kompresja danych polega na

Bardziej szczegółowo

3 Programy do tworzenia

3 Programy do tworzenia 3 Programy do tworzenia prezentacji PowerPoint 2007 3.1. Tworzenie prezentacji w programie PowerPoint 2007 Tworzenie prezentacji w programie PowerPoint 2007 jest podobne jak w programie PowerPoint 2003.

Bardziej szczegółowo

3.1. Na dobry początek

3.1. Na dobry początek Klasa I 3.1. Na dobry początek Regulamin pracowni i przepisy BHP podczas pracy przy komputerze Wykorzystanie komputera we współczesnym świecie Zna regulamin pracowni i przestrzega go. Potrafi poprawnie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowoczesnych technik kształcenia w edukacji akademickiej

Wykorzystanie nowoczesnych technik kształcenia w edukacji akademickiej Wykorzystanie nowoczesnych technik kształcenia w edukacji akademickiej Authoring Tools narzędzia służące do przygotowywania treści e-lekcji. Rodzaje treści umieszczanych w e-lekcjach. Edycja treści tekstowej

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Początki e-learningu

Początki e-learningu E-learning Początki e-learningu Początków nauczania na odległość można doszukiwać się w Stanach Zjednoczonych w latach 80. Technikę tą początkowo wykorzystywało tylko kilka uczelni wyższych. Widząc zainteresowanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie II. Edytor dźwięku Audacity

Ćwiczenie II. Edytor dźwięku Audacity Ćwiczenie II. Edytor dźwięku Audacity Sprzęt Aplikacja Komputer osobisty PC Karta dźwiękowa zainstalowana w PC Mikrofon Wzmacniacz z kolumnami Audacity Program Audacity jest wielościeżkowym edytorem dźwięku.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE 4 SZKOŁY PODSTAWOWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE 4 SZKOŁY PODSTAWOWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE 4 SZKOŁY PODSTAWOWEJ 1. W ZAKRESIE BEZPIECZNEGO POSŁUGIWANIA SIĘ KOMPUTEREM I OPROGRAMOWANIEM UCZEŃ: przestrzega podstawowych zasad bezpiecznej i higienicznej

Bardziej szczegółowo

TOPWEB SPSall Budowanie portalu intranetowego

TOPWEB SPSall Budowanie portalu intranetowego TOPWEB SPSall Budowanie portalu intranetowego Przeznaczenie szkolenia Szkolenie dla osób chcących: Profesjonalnie budować intranetowy portal w oparciu o aplikację Microsoft SharePoint 2013. Sprawnie posługiwać

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 10. WYMAGANIA WSTĘPNE: technologia informacyjna na poziomie szkoły średniej.

KARTA PRZEDMIOTU. 10. WYMAGANIA WSTĘPNE: technologia informacyjna na poziomie szkoły średniej. KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Technologia informacyjna 2. KIERUNEK: Mechanika i budowa maszyn 3. POZIOM STUDIÓW: inżynierskie 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: 1/1 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN:

Bardziej szczegółowo

Rodzaje plików. Podstawowe definicje.

Rodzaje plików. Podstawowe definicje. Rodzaje plików. Podstawowe definicje. Mariusz Tokarski Zagadnienia Zarządzanie plikami w systemie Windows Definicja pliku Opcje folderów Programy domyślne Współdzielenie plików przez programy Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki KLASA III

Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki KLASA III Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki KLASA III 0. Logo [6 godz.] PODSTAWA PROGRAMOWA: Rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji z wykorzystaniem komputera, stosowanie podejścia algorytmicznego.

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału informatyki w gimnazjum w Kielnie dla klasy I i II z podziałem na jednostki lekcyjne.

Rozkład materiału informatyki w gimnazjum w Kielnie dla klasy I i II z podziałem na jednostki lekcyjne. Rozkład materiału informatyki w gimnazjum w Kielnie dla klasy I i II z podziałem na jednostki lekcyjne. I rok nauki 1 godzina, II rok nauki 1 godzina tygodniowo (łącznie 68 godz). Podstawa prawna: Ustawa

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania. Informatyka. Po prostu zakres podstawowy

Rozkład materiału nauczania. Informatyka. Po prostu zakres podstawowy 4 Rozkład materiału nauczania. Informatyka. Po prostu zakres podstawowy W planie nauczania informatyki na IV etapie edukacyjnym (zakres podstawowy) na realizację treści nauczania przewidziano ę tygodniowo

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Visio 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Zaktualizowane szablony Szablony

Bardziej szczegółowo

Dźwięk podstawowe wiadomości technik informatyk

Dźwięk podstawowe wiadomości technik informatyk Dźwięk podstawowe wiadomości technik informatyk I. Formaty plików opisz zalety, wady, rodzaj kompresji i twórców 1. Format WAVE. 2. Format MP3. 3. Format WMA. 4. Format MIDI. 5. Format AIFF. 6. Format

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE DLA NAUCZYCIELI Z WYKORZYSTANIEM

SZKOLENIE DLA NAUCZYCIELI Z WYKORZYSTANIEM SZKOLENIE DLA NAUCZYCIELI Z WYKORZYSTANIEM Technologii Informacyjnych Program szkolenia dla nauczycieli przedmiotów nieinformatycznych. Cel szkolenia Celem szkolenia jest przygotowanie nauczycieli przedmiotów

Bardziej szczegółowo

Zasoby internetowe do darmowej nauki języka angielskiego. Alicja Wojgienica

Zasoby internetowe do darmowej nauki języka angielskiego. Alicja Wojgienica Zasoby internetowe do darmowej nauki języka angielskiego Alicja Wojgienica Wśród zasobów można wyróżnić między innymi: portale tematyczne, słowniki, materiały do pobrania ze stron wydawnictw brytyjskich,

Bardziej szczegółowo

Nota edytorska. Materiały do wykorzystania. w e-learningu

Nota edytorska. Materiały do wykorzystania. w e-learningu Nota edytorska Materiały do wykorzystania w e-learningu Spis treści: Wprowadzenie... 3 Materiały statyczne... 4 Wymagania edytorskie dla tekstu... 5 Publikowanie plików... 6 Publikowanie linków do stron

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM ZAJĘĆ IV GRUPA

HARMONOGRAM ZAJĘĆ IV GRUPA BYDGOSKI DOM TECHNIKA NOT SP. z o.o. Ośrodek Informacji Technicznej i Promocji 85-030 Bydgoszcz, ul. B. Rumińskiego 6 tel./fax (052) 33-92-304, tel. kom. 0 604 40 40 48 e-mail: inte@not.com.pl Projekt:

Bardziej szczegółowo

Audacity jest darmowym edytorem audio

Audacity jest darmowym edytorem audio Audacity jest darmowym edytorem audio Umożliwia on: nagrywanie i odtwarzanie, importowanie i eksportowanie plików w formatach MP3, WAV, AIFF, Ogg Vorbis i inne. edycję dźwięków z wykorzystaniem wycinania,

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT

TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT Wstęp TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT Czasami zdarza się, że zostajemy poproszeni o poprowadzenia spotkania czy szkolenia w firmie, w której pracujemy lub po prostu

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 Newsletter Issue 2 April 2009 Drogi czytelniku, Przedstawiamy z przyjemnością drugie wydanie biuletynu projektu LearnIT. W tym wydaniu chcemy powiedzieć więcej

Bardziej szczegółowo

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory tekstu i grafiki 6 4 Arkusz kalkulacyjny 7 4

Bardziej szczegółowo

Warsztaty prowadzone są w oparciu o oficjalne wytyczne firmy Microsoft i pokrywają się z wymaganiami

Warsztaty prowadzone są w oparciu o oficjalne wytyczne firmy Microsoft i pokrywają się z wymaganiami Microsoft Word 2013 Warsztaty prowadzone są w oparciu o oficjalne wytyczne firmy Microsoft i pokrywają się z wymaganiami egzaminu 77-418 Microsoft Office Specialist: Word 2013. Każdy słuchacz otrzymuje

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory

Bardziej szczegółowo

Program modułu multimedialnego mgr Urszula Galant. PROGRAM MODUŁU MULTIMEDIALNEGO DLA UCZNIÓW KLAS IV VI SP im. Szarych Szeregów w Płochocinie

Program modułu multimedialnego mgr Urszula Galant. PROGRAM MODUŁU MULTIMEDIALNEGO DLA UCZNIÓW KLAS IV VI SP im. Szarych Szeregów w Płochocinie PROGRAM MODUŁU MULTIMEDIALNEGO DLA UCZNIÓW KLAS IV VI SP im. Szarych Szeregów w Płochocinie 1 I. WSTĘP Wraz z powszechną komputeryzacją większości dziedzin życia codziennego oraz szybkim rozwojem sprzętu

Bardziej szczegółowo

USB HYBRID TV STICK. Instrukcja obsługi. Watch & record Digital TV & Analog TV programs on Your PC! MT4153

USB HYBRID TV STICK. Instrukcja obsługi. Watch & record Digital TV & Analog TV programs on Your PC! MT4153 USB HYBRID TV STICK Watch & record Digital TV & Analog TV programs on Your PC! MT4153 Instrukcja obsługi PL 2 Wprowadzenie Presto! PVR jest rejestratorem wideo w Twoim komputerze. Możesz nagrywać programy

Bardziej szczegółowo

Microsoft PowerPoint 2003 efektywne tworzenie i prezentacji multimedialnych

Microsoft PowerPoint 2003 efektywne tworzenie i prezentacji multimedialnych Microsoft PowerPoint 2003 efektywne tworzenie i prezentacji multimedialnych Projekt: Wdrożenie strategii szkoleniowej prowadzony przez KancelarięPrezesa Rady Ministrów Projekt współfinansowany przez Unię

Bardziej szczegółowo

Formaty plików. graficznych, dźwiękowych, wideo

Formaty plików. graficznych, dźwiękowych, wideo Formaty plików graficznych, dźwiękowych, wideo Spis treści: Wstęp: Co to jest format? Rodzaje formatów graficznych Właściwości formatów graficznych Porównanie formatów między sobą Formaty plików dźwiękowych

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH DLA KLASY SZÓSTEJ W ZAKRESIE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH DLA KLASY SZÓSTEJ W ZAKRESIE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH DLA KLASY SZÓSTEJ W ZAKRESIE I UCZNIÓW Ocena celujący bardzo dobry dobry dostateczny dopuszczający Zakres wiadomości wykraczający dopełniający rozszerzający podstawowy

Bardziej szczegółowo

Jest to program stworzony z myślą o nauczycielach, wykładowcach, trenerach i prezenterach.

Jest to program stworzony z myślą o nauczycielach, wykładowcach, trenerach i prezenterach. Czym jest system InteractivOS? Jest to program stworzony z myślą o nauczycielach, wykładowcach, trenerach i prezenterach. Aplikacja ta pozwala na szybkie zebranie opinii uczestników lekcji, wykładu prezentacji

Bardziej szczegółowo

W odniesieniu do wszystkich zajęć: Ocena dopuszczająca: Uczeń:

W odniesieniu do wszystkich zajęć: Ocena dopuszczająca: Uczeń: WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych grafika komputerowa. W odniesieniu do wszystkich zajęć: Ocena dopuszczająca: 1. Z

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny dotyczący programu Microsoft Office PowerPoint

Zakres tematyczny dotyczący programu Microsoft Office PowerPoint Zakres tematyczny dotyczący programu Microsoft Office PowerPoint 1 Rozdział 1 Podstawy pracy z aplikacją Opis: W tym rozdziale uczestnicy szkolenia poznają podstawowe zasady pracy w programie PowerPoint.

Bardziej szczegółowo

Nagrywamy podcasty program Audacity

Nagrywamy podcasty program Audacity Pobieranie i instalacja Program Audacity jest darmowym zaawansowanym i wielościeżkowym edytorem plików dźwiękowych rozpowszechnianym na licencji GNU GPL. Jest w wersjach dla systemów typu Unix/Linux, Microsoft

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. Karta video USB + program DVR-USB/8F. Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia.

Instrukcja obsługi. Karta video USB + program DVR-USB/8F. Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia. Instrukcja obsługi Karta video USB + program DVR-USB/8F Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia. Spis treści 1. Wprowadzenie...3 1.1. Opis...3 1.2. Wymagania systemowe...5

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA.

INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja pomocy dydaktycznych

Specyfikacja pomocy dydaktycznych Specyfikacja pomocy dydaktycznych Celem dokumentu jest zaprezentowanie przykładowych multimedialnych pomocy dydaktycznych, które mogą być wykorzystane/zrealizowane/zakupione w ramach modernizacji programów

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Zaawansowana grafika menedżerska i prezentacyjna Sylabus, wersja 2.0

ECDL/ICDL Zaawansowana grafika menedżerska i prezentacyjna Sylabus, wersja 2.0 ECDL/ICDL Zaawansowana grafika menedżerska i prezentacyjna Sylabus, wersja 2.0 Przeznaczenie sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy sylabus dla modułu ECDL/ICDL Zaawansowana grafika menedżerska i prezentacyjna.

Bardziej szczegółowo

Warsztaty prowadzone są w oparciu o oficjalne wytyczne firmy Microsoft i pokrywają się z wymaganiami

Warsztaty prowadzone są w oparciu o oficjalne wytyczne firmy Microsoft i pokrywają się z wymaganiami Microsoft Excel 2013 Warsztaty prowadzone są w oparciu o oficjalne wytyczne firmy Microsoft i pokrywają się z wymaganiami egzaminu 77-420 Microsoft Office Specialist: Excel 2013. Każdy słuchacz otrzymuje

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA KOMPUTEROWE rok szkolny 2013/14 Wymagania i kryteria ocen w kl. V

ZAJĘCIA KOMPUTEROWE rok szkolny 2013/14 Wymagania i kryteria ocen w kl. V ZAJĘCIA KOMPUTEROWE rok szkolny 2013/14 Wymagania i kryteria ocen w kl. V Nauczyciel mgr Jolanta Brzozoń Program nauczania dla Szkoły Podstawowej dopuszczony przez MEN (592/2/2013) Podręcznik - wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

TEMAT SZKOLENIA,, POWER POINT ZAAWANSOWANE PREZENTACJE MULTIMEDIALNE DLA BIZNESU 25-26.05.2015 Hotel Kazimierz *** w Krakowie

TEMAT SZKOLENIA,, POWER POINT ZAAWANSOWANE PREZENTACJE MULTIMEDIALNE DLA BIZNESU 25-26.05.2015 Hotel Kazimierz *** w Krakowie TEMAT SZKOLENIA,, POWER POINT ZAAWANSOWANE PREZENTACJE MULTIMEDIALNE DLA BIZNESU 25-26.05.2015 Hotel Kazimierz *** w Krakowie Program MS Power Point jest podstawowym narzędziem pracy wykorzystywanym przez

Bardziej szczegółowo

Informatyka dla szkół ponadgimnazjalnych zakres podstawowy

Informatyka dla szkół ponadgimnazjalnych zakres podstawowy Spis treści Moduł A. Wokół informacji i Internetu Temat A1. Internet jako ocean informacji 1. Piramida rozwoju usług internetowych 2. Organizacja informacji w WWW 3. Wyszukiwanie adresów stron WWW Temat

Bardziej szczegółowo

Sposoby wyszukiwania multimedialnych zasobów w Internecie

Sposoby wyszukiwania multimedialnych zasobów w Internecie Sposoby wyszukiwania multimedialnych zasobów w Internecie Lidia Derfert-Wolf Biblioteka Główna Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego w Bydgoszczy e-mail: lidka@utp.edu.pl III seminarium z cyklu INFOBROKER:

Bardziej szczegółowo

APLIKACJE - MULTIMEDIALNE

APLIKACJE - MULTIMEDIALNE APLIKACJE - MULTIMEDIALNE Multimedia połączenie różnych technik medialnych z interakcją, przy wykorzystaniu różnych narzędzi komputerowych Potrzeby: 1. Sprzęt: - HD 7200 obr/min, min. ATA66, SATA, min.

Bardziej szczegółowo

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią Tomasz Grześ Systemy zarządzania treścią Co to jest CMS? CMS (ang. Content Management System System Zarządzania Treścią) CMS definicje TREŚĆ Dowolny rodzaj informacji cyfrowej. Może to być np. tekst, obraz,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki klasa 3

Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki klasa 3 Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki klasa 3 0. Logo [6 godz.] PODSTAWA PROGRAMOWA: Rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji z wykorzystaniem komputera, stosowanie podejścia algorytmicznego.

Bardziej szczegółowo

Wstęp do poradnika metodycznego 5. 2. Przykładowy rozkład materiału 13 I rok nauczania...13 II rok nauczania...13 Rozkład materiału:...

Wstęp do poradnika metodycznego 5. 2. Przykładowy rozkład materiału 13 I rok nauczania...13 II rok nauczania...13 Rozkład materiału:... Spis treści Wstęp do poradnika metodycznego 5. Oprogramowanie wykorzystywane w podręczniku 7 Środowisko... 7 Narzędzia... 8. Przykładowy rozkład materiału 3 I rok nauczania...3 II rok nauczania...3 Rozkład

Bardziej szczegółowo

Podstawy tworzenie prezentacji multimedialnej w programie. MS Power Point

Podstawy tworzenie prezentacji multimedialnej w programie. MS Power Point SCENARIUSZ ZAJĘĆ Osoba prowadząca: Temat zajęć: mgr Piotr Okłót Podstawy tworzenie prezentacji multimedialnej w programie Ilość godzin: 2 x 45 min Cel ogólny zajęć: MS Power Point Sprawna komunikacja z

Bardziej szczegółowo

Wirtualna tablica. Padlet: https://pl.padlet.com/ Padlet nazywany jest wirtualną tablicą, ścianą lub kartką strony internetowej.

Wirtualna tablica. Padlet: https://pl.padlet.com/ Padlet nazywany jest wirtualną tablicą, ścianą lub kartką strony internetowej. Wirtualna tablica Padlet: https://pl.padlet.com/ Padlet nazywany jest wirtualną tablicą, ścianą lub kartką strony internetowej. To proste w obsłudze narzędzie może służyć jako tablica informacyjna lub

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Rok akademicki: 2013/2014 Kod: HKL-1-204-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Humanistyczny Kierunek: Kulturoznawstwo Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Język wykładowy:

Bardziej szczegółowo

NAGRYWANIE I ODTWARZANIE OBRAZU I DŹWIĘKU.

NAGRYWANIE I ODTWARZANIE OBRAZU I DŹWIĘKU. NAGRYWANIE I ODTWARZANIE OBRAZU I DŹWIĘKU. Programy i narzędzia do multimedialnego przekazu. NARZĘDZIA SYSTEMOWE DO NAGRYWANIA DŹWIĘKU I OBRAZU. Systemowymi narzędziami do nagrywania dźwięku jest rejestrator

Bardziej szczegółowo

ICT w nauczaniu przedmiotów matematycznych i przyrodniczych w gimnazjach

ICT w nauczaniu przedmiotów matematycznych i przyrodniczych w gimnazjach strona I P rojekt ICT w nauczaniu przedmiotów matematycznych i przyrodniczych w gimnazjach współf inansowany przez Unię E uropejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Program szkolenia nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Projektowanie aplikacji internetowych Tworzenie własnego portalu Internetowego przy użyciu oprogramowania SharePoint Services

Projektowanie aplikacji internetowych Tworzenie własnego portalu Internetowego przy użyciu oprogramowania SharePoint Services Instrukcja numer W01 Projektowanie aplikacji internetowych Tworzenie własnego portalu Internetowego przy użyciu oprogramowania SharePoint Services SharePoint Zasada działania Zasada działania SharePoint

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Podstawy Informatyki Basic Informatics Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: ogólny Poziom studiów: studia I stopnia forma studiów: studia stacjonarne Rodzaj

Bardziej szczegółowo

REDIVE PRZEWODNIK PO PLATFORMIE LMS

REDIVE PRZEWODNIK PO PLATFORMIE LMS REDIVE PRZEWODNIK PO PLATFORMIE LMS PROJ. Nº 528362-LLP-1-2012-1-PT-ERASMUS-ECUE Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Witryny i aplikacje internetowe klasa 2iA. tworzenia stron. animację - multimedia

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Witryny i aplikacje internetowe klasa 2iA. tworzenia stron. animację - multimedia Wymagania edukacyjne z przedmiotu Witryny i aplikacje internetowe klasa 2iA Dział Uczeń otrzymuje ocenę dopuszczającą lub dostateczną, jeśli potrafi: wymienić narzędzia do tworzenia strony Zainstalować

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE INFORMACYJNE I EDUKACJA MULTIMEDIALNA W PRAKTYCE SZKOLNEJ

TECHNOLOGIE INFORMACYJNE I EDUKACJA MULTIMEDIALNA W PRAKTYCE SZKOLNEJ M TECHNOLOGIE INFORMACYJNE I EDUKACJA MULTIMEDIALNA W PRAKTYCE SZKOLNEJ Autor: Zespół nauczycieli konsultantów Ośrodka Przeznaczenie Szkolenie jest przeznaczone dla nauczycieli różnych przedmiotów, którzy

Bardziej szczegółowo

Udostępnianie online 3.1. Wydanie 1

Udostępnianie online 3.1. Wydanie 1 Udostępnianie online 3.1 Wydanie 1 2008 Nokia. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nokia, Nokia Connecting People i Nseries są znakami towarowymi lub zarejestrowanymi znakami towarowymi firmy Nokia Corporation.

Bardziej szczegółowo

Open Source w Open e-learningu. Przykłady zastosowania

Open Source w Open e-learningu. Przykłady zastosowania Open Source w Open e-learningu Przykłady zastosowania Co to jest E-learning? E-learning zaawansowana technologicznie forma uczenia się i nauczania na odległość, znana także pod nazwą kształcenia zdalnego.

Bardziej szczegółowo

MODUŁ E-learning nauczanie przez Internet

MODUŁ E-learning nauczanie przez Internet MODUŁ E-learning nauczanie przez Internet Czas trwania zajęć: 1 moduł, 12 jednostek lekcyjnych, razem 540. Cele zajęć: Cele operacyjne: UCZESTNICY: mm. zapoznają się terologią nn. rozpoznają różne typy

Bardziej szczegółowo

ICT w nauczaniu przedmiotów matematycznych i przyrodniczych w gimnazjach

ICT w nauczaniu przedmiotów matematycznych i przyrodniczych w gimnazjach strona I P rojekt ICT w nauczaniu przedmiotów matematycznych i przyrodniczych w gimnazjach współf inansowany przez Unię E uropejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Program szkolenia nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do zajęć z informatyki. realizowanych według podręcznika

Rozkład materiału do zajęć z informatyki. realizowanych według podręcznika Rozkład materiału do zajęć z informatyki realizowanych według podręcznika E. Gurbiel, G. Hardt-Olejniczak, E. Kołczyk, H. Krupicka, M.M. Sysło Informatyka, nowe wydanie z 007 roku Poniżej przedstawiamy

Bardziej szczegółowo

ICT w nauczaniu przedmiotów matematycznych i przyrodniczych w gimnazjach

ICT w nauczaniu przedmiotów matematycznych i przyrodniczych w gimnazjach strona I P rojekt ICT w nauczaniu przedmiotów matematycznych i przyrodniczych w gimnazjach współf inansowany przez Unię E uropejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Program szkolenia nauczycieli

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: kurs komputerowy ECDL Start Termin szkolenia: 19. 03. 2015r. 10. 06. 2015 r. Termin Egzaminu ECDL Start:

Bardziej szczegółowo

Książki elektroniczne

Książki elektroniczne strona 1 Książka elektroniczna (ebook, e-book, publikacja elektroniczna), to treść zapisana w formie elektronicznej, przeznaczona do odczytania za pomocą odpowiedniego oprogramowania zainstalowanego w

Bardziej szczegółowo

Temat szkolenia: Technologie informacyjno-komunikacyjne w nauczaniu przedmiotów humanistycznych SZCZEGÓŁOWY PROGRAM SZKOLENIA WARSZAWA, 2014

Temat szkolenia: Technologie informacyjno-komunikacyjne w nauczaniu przedmiotów humanistycznych SZCZEGÓŁOWY PROGRAM SZKOLENIA WARSZAWA, 2014 Numer i nazwa obszaru: 8 Przygotowanie metodyczne nauczycieli w zakresie wykorzystywania technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu i uczeniu się Temat szkolenia: Technologie informacyjno-komunikacyjne

Bardziej szczegółowo

Osadzenie pliku dźwiękowego na stronie www

Osadzenie pliku dźwiękowego na stronie www Osadzenie pliku dźwiękowego na stronie www gdzie jako "ścieżka dostępu do pliku" należy podać lokalizację

Bardziej szczegółowo

Microsoft Class Server. Waldemar Pierścionek, DC EDUKACJA

Microsoft Class Server. Waldemar Pierścionek, DC EDUKACJA Microsoft Class Server Waldemar Pierścionek, DC EDUKACJA Czym jest Microsoft Class Server? Platforma edukacyjna dla szkół Nowe możliwości dla: nauczyciela, ucznia, rodzica Tworzenie oraz zarządzanie biblioteką

Bardziej szczegółowo

ICT w nauczaniu przedmiotów matematycznych i przyrodniczych w gimnazjach

ICT w nauczaniu przedmiotów matematycznych i przyrodniczych w gimnazjach Program szkolenia nauczycieli biologii Tworzenie multimedialnych materiałów edukacyjnych i scenariuszy lekcji z wykorzystaniem ICT i platformy e-learningowej Suwałki 200 Program szkolenia nauczycieli biologii

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja dla Zadania 1: Kurs programowania sterowników PLC dla uczniów grupy I w ZSP nr 2 w Brzesku.

Specyfikacja dla Zadania 1: Kurs programowania sterowników PLC dla uczniów grupy I w ZSP nr 2 w Brzesku. Specyfikacja dla Zadania 1: Kurs programowania sterowników PLC dla uczniów grupy I w ZSP nr 2 w Brzesku. 1. Liczba uczestników zajęć 10 uczniów 2. Czas trwania kursu wynosi: 60 godzin 3. Kurs odbywać się

Bardziej szczegółowo

e-awizo SYSTEM POTWIERDZANIA DORĘCZEŃ POCZTY ELEKTRONICZNEJ

e-awizo SYSTEM POTWIERDZANIA DORĘCZEŃ POCZTY ELEKTRONICZNEJ e-awizo SYSTEM POTWIERDZANIA DORĘCZEŃ POCZTY ELEKTRONICZNEJ www.e-awizo.pl BrainSoft sp. z o. o. ul. Bolesława Chrobrego 14/2 65-052 Zielona Góra tel.68 455 77 44 fax 68 455 77 40 e-mail: biuro@brainsoft.pl

Bardziej szczegółowo

Prezentacja jest dostępna na licencji. Uznanie autorstwa - użycie niekomercyjne 3.0 Polska

Prezentacja jest dostępna na licencji. Uznanie autorstwa - użycie niekomercyjne 3.0 Polska Prezentacja jest dostępna na licencji Uznanie autorstwa - użycie niekomercyjne 3.0 Polska Kilka słów na temat prawa autorskiego i licencji Creative Commons 3 krótkie animacje na temat prawa autorskiego

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU MIĘDZYWYDZIAŁOWE STUDIUM PEDAGOGICZNE WYDZ. II, III, V

AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU MIĘDZYWYDZIAŁOWE STUDIUM PEDAGOGICZNE WYDZ. II, III, V AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU MIĘDZYWYDZIAŁOWE STUDIUM PEDAGOGICZNE WYDZ. II, III, V Moduł/Przedmiot: Multimedialne środki nauczania Kod modułu: xxx Koordynator modułu: mgr Mariusz

Bardziej szczegółowo

PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z INFORMATYKI II. Uczeń umie: Świadomie stosować się do zasad regulaminów (P).

PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z INFORMATYKI II. Uczeń umie: Świadomie stosować się do zasad regulaminów (P). PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z INFORMATYKI II DZIAŁ I: KOMPUTER W ŻYCIU CZŁOWIEKA. 1. Lekcja organizacyjna. Zapoznanie uczniów z wymaganiami edukacyjnymi i PSP. 2. Przykłady zastosowań komputerów

Bardziej szczegółowo

Program szkolnego koła informatycznego www.pl

Program szkolnego koła informatycznego www.pl Program szkolnego koła informatycznego www.pl Wstęp Program szkolnego koła www.pl ma na celu ujawnienie zainteresowań i kształtowanie uzdolnień młodzieży w dziedzinie informatyki. Zakłada się, że uczniowie

Bardziej szczegółowo

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty Lekcja 4. Program komputerowy - instalacja i uruchomienie 1. Rodzaje programów komputerowych 2. Systemy operacyjne 3. Instalowanie programu 4. Uruchamianie programu 5. Kilka zasad pracy z programem komputerowym

Bardziej szczegółowo

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Marcin Nowak nr albumu: 254118 Praca inżynierska na kierunku informatyka stosowana Webowy generator wykresów wykorzystujący

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA SYSTEM LIVE STREAMING

OFERTA NA SYSTEM LIVE STREAMING JNS Sp. z o.o. ul. Wróblewskiego 18 93-578 Łódź NIP: 725-189-13-94 tel. +48 42 209 27 01, fax. +48 42 209 27 02 e-mail: biuro@jns.pl Łódź, 2015 r. OFERTA NA SYSTEM LIVE STREAMING JNS Sp. z o.o. z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i sposoby sprawdzania edukacyjnych osiągnięć uczniów z informatyki

Wymagania edukacyjne i sposoby sprawdzania edukacyjnych osiągnięć uczniów z informatyki Wymagania edukacyjne i sposoby sprawdzania edukacyjnych osiągnięć uczniów z informatyki INFORMATYKA POZIOM PODSTAWOWY (klasy I) Cele kształcenia wymagania ogólne 1. Bezpieczne posługiwanie się komputerem

Bardziej szczegółowo

uczyć się bez zagłębiania się w formalnym otoczeniu,

uczyć się bez zagłębiania się w formalnym otoczeniu, CZĘŚĆ 3 - INTERNET 3.1 WSTĘP Internet jest globalnym zbiorem połączonych ze sobą komputerów, które przesyłają informacje między sobą za pośrednictwem szybkich połączeń sieciowych oraz linii telefonicznych.

Bardziej szczegółowo

Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu. Wprowadzenie

Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu. Wprowadzenie mgr Piotr Gaś, dr hab. inż. Jerzy Mischke Ośrodek Edukacji Niestacjonarnej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu Wprowadzenie W każdym systemie

Bardziej szczegółowo

Wymagania z informatyki na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Informatyka wyd. Operon dla klasy II.

Wymagania z informatyki na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Informatyka wyd. Operon dla klasy II. Wymagania z informatyki na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Informatyka wyd. Operon dla klasy II. Dział I O higienie pracy, komputerze, sieciach komputerowych i Internecie - zna

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007)

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Instrukcja numer D1/02_05 Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Opiekun pracowni internetowej cz. 1 (D1) Tworzenie własnego portalu Internetowego przy użyciu oprogramowania SharePoint

Bardziej szczegółowo

Numer obszaru: 7 Wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu różnych przedmiotów. w nauczaniu wczesnoszkolnym

Numer obszaru: 7 Wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu różnych przedmiotów. w nauczaniu wczesnoszkolnym Numer obszaru: 7 Wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu różnych przedmiotów Temat szkolenia: Wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu wczesnoszkolnym

Bardziej szczegółowo

OPIS JAKOŚCIOWY (wymagania minimalne) ZESTAWIENIE PARAMETRÓW GRANICZNYCH

OPIS JAKOŚCIOWY (wymagania minimalne) ZESTAWIENIE PARAMETRÓW GRANICZNYCH załącznik nr 3 do SIWZ pieczęć wykonawcy... OPIS JAKOŚCIOWY (wymagania minimalne) ZESTAWIENIE PARAMETRÓW GRANICZNYCH Dot.: Dostawa biuletynu informacji publicznej, portalu miejskiego oraz hostingu w ramach

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Specyfikacja techniczna portalu internetowego Łódź, 15.10.2012 r.

Załącznik nr 1. Specyfikacja techniczna portalu internetowego Łódź, 15.10.2012 r. Załącznik nr 1. Specyfikacja techniczna portalu internetowego Łódź, 15.10.2012 r. Stworzenie platformy internetowej na potrzeby projektu. 1 Wykonanie portalu internetowego na potrzeby e-usługi, obejmującego

Bardziej szczegółowo

Obrazek 1: Interfejs DT. DT Help File v1.3

Obrazek 1: Interfejs DT. DT Help File v1.3 Interfejs DT Ta sekcja umożliwia minimalizowanie i/lub zamykanie interfejsu DT, zapewnia dostęp do funkcji wyszukiwania oraz paska informującego o wolnej/zajętej przestrzeni. Ta sekcja umożliwia wybór

Bardziej szczegółowo

OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY

OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY KOD UCZNIA OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY * Postaw znak x w okienku obok właściwej odpowiedzi. 1. Przybornik w programie Paint to element programu, w którym znajdują się: kolory przyciski

Bardziej szczegółowo

Program nauczania przedmiotu uzupełniającego Praktyczne zastosowania informatyki

Program nauczania przedmiotu uzupełniającego Praktyczne zastosowania informatyki II Liceum ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej Curie w Piotrkowie Trybunalskim Praktyczne zastosowanie informatyki program nauczania Agnieszka Pluczak, Paweł Bąkiewicz 205/206 Program nauczania przedmiotu

Bardziej szczegółowo