MATERIAŁY SZKOLENIOWE Źródła danych przestrzennych. Leszek Litwin

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MATERIAŁY SZKOLENIOWE Źródła danych przestrzennych. Leszek Litwin"

Transkrypt

1 MATERIAŁY SZKOLENIOWE Źródła danych przestrzennych Leszek Litwin Źródła danych przestrzennych 1

2 ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Dane przestrzenne (geograficzne). Dane przestrzenne są określane jako dane dotyczące obiektów przestrzennych powiązanych z powierzchnią Ziemi i połączonych ze sobą róŝnorodnymi związkami; obiekty te mają charakter naturalny lub antropogeniczny. Współcześnie istnieje wiele cząstkowych pojęć opisujących przestrzeń geograficzną: dane geoprzestrzenne, dane przestrzenne, dane o terenie, dane katastralne, itd. W celu pewnego uproszczenia i wyodrębnienia spośród wielu definicji istoty rzeczy, będziemy mówić o danych przestrzennych, rozumiejąc je jako ogół danych opisujących przestrzeń geograficzną i pamiętając o istnieniu wspomnianych (i niewspomnianych) pojęć cząstkowych. Dane przestrzenne pochodzą z wielu róŝnorodnych źródeł, występują w róŝnej postaci i są zróŝnicowane według wielu kryteriów. Ponadto, z występowaniem danych przestrzennych w kontekście ich wykorzystania w Systemach Informacji Geograficznej związanych jest wiele dodatkowych zagadnień (na przykład źródła danych, jakość i dokładność danych, struktury danych, modele danych, bazy danych) oraz kryteriów, według których klasyfikujemy dane (między innymi: typy danych, formaty danych i wiele innych). Najistotniejsze z nich (z punktu widzenia wiedzy o Systemach Informacji Geograficznej) zostaną omówione w opracowaniu. Źródła danych przestrzennych. Dane przestrzenne, na których bazują Systemy Informacji Geograficznej, pozyskiwane są współcześnie z wielu róŝnych źródeł. Szczególne znaczenie ma tu określenie: współcześnie, jako Ŝe dopiero od niedawna dostępne są te najbardziej zaawansowane źródła danych, za których powstaniem stoją ultranowoczesne technologie. MoŜemy zatem pozyskiwać dane wprost z przestrzeni kosmicznej za pośrednictwem satelitów, a nawet systemów satelitów (jak w przypadku systemów pozycjonowania, (GPS, GLONASS). Ponadto, dostępne są zdjęcia lotnicze oraz multispektralne (hiperspektralne) zdjęcia lotnicze wykonywane z samolotów za pomocą specjalnych skanerów. Wpływ nowoczesnych technologii dobrze widoczny jest równieŝ we współczesnych technikach pomiarów geodezyjnych oraz na przykładzie zautomatyzowanych stacji pomiarowych. Wśród nowoczesnych technologii pozyskiwania danych przestrzennych ciągle duŝe znaczenie (o czym stale naleŝy pamiętać!) mają tradycyjne źródła danych, a wśród nich przede wszystkim: róŝne rodzaje map, plany, proste pomiary prowadzone wprost w terenie oraz wiele innych prostych metod. Współcześnie znaczącym źródłem danych przestrzennych stał się równieŝ Internet. Dokonajmy zatem krótkiego przeglądu najpopularniejszych i zarazem najistotniejszych źródeł pozyskiwania danych przestrzennych, do których naleŝą: o obrazy satelitarne, o zdjęcia lotnicze, o zdjęcia naziemne (stereoskopowe), o odbiorniki GPS (i innych systemów) o serwisy Internetowe o serwery WMS (WFS) o automatyczne stacje pomiarowe, loggery, o pomiary geodezyjne, 2

3 L. LITWIN- ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH o prace i pomiary terenowe, o mapy i plany (zagospodarowania, ochrony, itd.) o materiały publikowane, o państwowe zasoby danych (dla róŝnych poziomów administracji) o zasoby danych róŝnych instytucji, o. Wybrane źródła danych przestrzennych zostaną omówione szczegółowiej w dalszej części opracowania. Obrazy satelitarne Wykorzystanie satelitów do obrazowania powierzchni Ziemi wprowadziło zupełnie nową jakość do dostępnych wcześniej technologii pozyskiwania danych przestrzennych, oraz, co równie istotne, znacznie rozszerzyło moŝliwości analityczne wykraczające daleko poza wcześniejsze zastosowania, dzięki zastosowaniu technologii obrazowania multispektralnego, z wykorzystaniem kanałów widzialnych (panchromatycznych i barwnych), podczerwonych oraz obrazowania radarowego. Obrazy satelitarne stanowią źródło dwóch rodzajów informacji: radiometrycznej i geometrycznej (rys. 1). Rys. 1. Rodzaj informacji pozyskiwanych z obrazów satelitarnych (zdjęć lotniczych) Prawdziwym zatem będzie stwierdzenie, Ŝe nigdy wcześniej nie było tak uniwersalnego, kompleksowego i zarazem ekonomicznie opłacalnego źródła danych. Współcześnie, choć od niedawna, wysokorozdzielcze obrazy satelitarne stanowią jedno z podstawowych i szeroko wykorzystywanych źródeł danych o wysokiej rozdzielczości i wszechstronnym zastosowaniu dla Systemów Informacji Geograficznej (rys. 2) 3

4 ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Rys. 2. Obraz satelitarny z satelity IKONOS o rozdzielczości ok. 1 m (Triglavski Park Narodowy, Słowenia). Rys. 3. Obraz satelitarny z satelity LANDSAT o rozdzielczości ok. 30 m (Tatry). Cywilne wykorzystanie wysokorozdzielczych obrazów satelitarnych jest ściśle związane z dwoma nieodległymi historycznie faktami. Po pierwsze, na początku lat 90 Rosja komercyjnie udostępniła obrazy satelitarne o terenowej rozdzielczości (wielkości piksela) 5 10 metrów, zaś w roku 1992 o rozdzielczości terenowej 2 3 metry. Po drugie, w marcu 1994 roku prezydent Stanów Zjednoczonych wydał specjalną dyrektywę nr 23, która umoŝliwiła rozwój satelitów (a faktycznie systemów satelitarnych) obrazujących 4

5 L. LITWIN- ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH powierzchnię Ziemi z 1-metrową dokładnością. Wspomnianym faktom towarzyszyły zapowiedzi rozwoju zupełnie nowych obszarów wykorzystania obrazów satelitarnych oraz dynamiczny rozwój w dziedzinie technologii Systemów Informacji Geograficznej. Owe zapowiedzi urzeczywistniły się dopiero we wrześniu roku 1999, kiedy to na orbicie umieszczony został z powodzeniem satelita IKONOS-2. Podejmowane wcześniej próby z satelitami EarlyBird-1 (1997), IKONOS-1 (1999) oraz podjęta po umieszczeniu na orbicie IKONOSA-2 próba z satelitą QuickBird-1 (2000) zakończyły się niepowodzeniem. W rezultacie IKONOS-2 stał się pierwszym i przed kolejne dwa lata jedynym satelitą obrazującym powierzchnię Ziemi z 1-metrową rozdzielczością. Wkrótce po wydaniu przez władze USA pozwolenia na obrazowanie Ziemi z dokładnością do 0,5 metra (pod koniec roku 2000), na orbicie został umieszczony satelita QuickBird-2 z moŝliwościami obrazowania z dokładnością 0,61 metra. Ponadto, równieŝ pod koniec roku 2000, na orbicie umieszczono system satelitarny EROS-A1 z moŝliwościami obrazowania w zakresie panchromatycznym z rozdzielczością 1,8 metra i zapowiedziane zostały następne (EROS-B oraz OrbView-3 i OrbView-4), wszystkie obrazujące powierzchnię Ziemi z 1-metrowym pikselem terenowym. Jak zatem widać, wykorzystanie obrazów satelitarnych jako źródła danych przestrzennych nabiera dopiero rozpędu, startując jednak z bardzo wysokiego pułapu 1-metrowej (i mniejszej!) rozdzielczości piksela terenowego. Optymistyczne wydają się równieŝ doniesienia operatorów wymienionych satelitów, (systemów satelitarnych) mówiące o prognozach umieszczenia na orbicie kolejnych satelitów. Wykorzystanie satelitów umoŝliwiło pozyskiwanie danych w obszarach trudno i bardzo trudno dostępnych oraz w sytuacjach ekstremalnych (powodzie, poŝary, tornada), gdzie wcześniej praktycznie nie istniały moŝliwości bezpiecznego i opłacalnego ekonomicznie pozyskiwania danych bezpośrednio w czasie występowania zjawiska. MoŜliwym stał się równieŝ natychmiastowy i stosunkowo krótkoterminowy monitoring zjawisk i zdarzeń nagłych zachodzących w bardzo szeroko rozumianej przestrzeni geograficznej, z uwzględnieniem tych najniebezpieczniejszych dla ludzi. Obrazy satelitarne jako źródło danych przestrzennych cechuje szeroka przydatności i moŝliwość niezwykle wszechstronnego zastosowania. Decydujący wpływ na taki stan rzeczy mają parametry obrazów satelitarnych: zasięg pojedynczego obrazu, wielkość piksela (rozdzielczość), multispektralność obrazu satelitarnego wykorzystanie przy obrazowaniu kanałów: panchromatycznego (PAN), barwnych (RGB) widzialnych i (bliskiej) podczerwieni (NIR) oraz innych. Obrazy satelitarne stanowiące bezpośrednie źródło danych dla Systemu Informacji Geograficznej występują w następujących opcjach: o czarno-białej jako wynik wykonania zobrazowania w trybie panchromatycznym (PAN), o barwnej jako wynik wykonania zobrazowania w trybie multispektralnym (MS). W opcji barwnej obraz satelitarny moŝe występować w postaci barwnej w barwach rzeczywistych, widzialnych (poprzez złoŝenie kanałów: czerwonego, zielonego i niebieskiego RGB) lub postaci barwnej w barwach w podczerwieni (poprzez złoŝenie kanałów: czerwonego, zielonego i podczerwonego). Obrazy pochodzące z satelity LANDSAT posiadają 7 kanałów spektralnych oraz znacznie mniejszą rozdzielczość terenową. 5

6 ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Tab. 1. Porównanie głównych parametrów wybranych cywilnych satelitów (systemów satelitarnych) obrazujących Ziemię z dokładnością 1-metrową satelita wysokość orbity szerokość pasa tryb pracy wymiar piksela obrazowania PAN MS IKONOS km (?) 11 km 0,82 m 3,28 m QuickBird km 16,5 km 0,61 m 2,44 m EROS-A1 480 km 12,7 km 1,8 m - EROS-B 600 km 13 km 0,8 m - OrbView km 8 km 1,0 m 4,0 m PAN panchromatyczny; MS multispektralny Przy wszystkich niewątpliwych zaletach, obrazy satelitarne posiadają równieŝ pewne ograniczenia, związane na przykład z moŝliwościami obrazowania powierzchni Ziemi w obszarach zalesionych (w przypadku, kiedy potrzebne są dane bezpośrednio z powierzchni Ziemi, a nie z poziomu wierzchołków drzew) lub z występowaniem niekorzystnych warunków atmosferycznych (zachmurzenie) na obrazowanym obszarze (co jest szczególnie uciąŝliwe na przykład w czasie monitoringu zjawisk ekstremalnych opadom atmosferycznym powodującym powódź często towarzyszy zwiększone zachmurzenie). Problemy te zazwyczaj moŝna częściowo wyeliminować metodami pośrednimi, związanymi z moŝliwością opracowania obrazu satelitarnego albo z obserwacjami uzupełniającymi wprost w terenie (których prowadzenie równieŝ moŝe być obarczone pewnymi utrudnieniami lub innymi uwarunkowaniami). Warto pamiętać, Ŝe zanim powszechnie zaczęto wykorzystywać obrazy satelitarne o rozdzielczości 1-metrowej (i poniŝej), w tych samych celach stosowano obrazy satelitarne o wielkości piksela terenowego około 30 metrów (satelita Landsat TM, rys. 3) i 10 metrów (satelita SPOT, rys. 4). 6

7 L. LITWIN- ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Rys. 3. Obraz satelitarny o rozdzielczości terenowej piksela 30 metrów wykonany przez satelitę Landsat Rys. 4. Panchromatyczny obraz satelitarny o rozdzielczości terenowej piksela 10 metrów wykonany przez satelitę SPOT. Rozdzielczość wielospektralnego obrazu Landsat TM (30 30 m) pozwala na sporządzenie wydruku w skali ok. 1: bez widocznej siatki pikseli. Rozdzielczość ta, moŝe być jednak często niewystarczająca do szczegółowej charakterystyki pewnych typów obszarów. Podstawową zaletą obrazu jest jego wielospektralny charakter, umoŝliwiający analizę zjawisk i obiektów słabo widocznych na obrazie monochromatycznym. Wielkości odbicia spektralnego róŝnią się w zaleŝności od kanału. RóŜny jest teŝ zasób informacji w nich zawarty (tab. 2). Tab. 2. Przydatność kanałów obrazu Landsat TM do wizualnej charakterystyki pokrycia terenu kanały oraz zakres promieniowania w µm zjawiska i elementy pokrycia terenu moŝliwe do scharakteryzowania 1 0,45 0,52 zróŝnicowanie wód powierzchniowych 2 0,52 0,60 gęstość szaty roślinnej, powierzchnie ze zdartą pokrywą glebową 3 0,63 0,69 zróŝnicowanie szaty roślinnej, powierzchnie ze zdartą pokrywą glebową 4 0,76 0,90 lokalizacja powierzchni wodnych, przebieg dolin, zabudowa i jej typy, sieć komunikacyjna, zróŝnicowanie szaty roślinnej 5 1,55 1,75 wilgotność w roślinach, sieć komunikacyjna, zróŝnicowanie lasów, przebieg dolin 6 10,40 12,5 zjawiska termiczne, wilgotność gleb 7 2, badania geologiczne i hydrogeologiczne, gęstość pokrywy roślinnej Panchromatyczny obraz z satelity SPOT o rozdzielczości piksela terenowego 10 m pozwala na pracę i sporządzenie wydruku w skali ok. 1: bez widocznej siatki pikseli.. Ponadto cechuje go znacznie większa dokładność w porównaniu z obrazem Landsata TM (tab. 3). 7

8 ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Tab. 3. Porównanie podstawowych parametrów satelitów Landsat TM i SPOT. LANDSAT TM wysokość orbity SPOT HVR km 832 km okres obiegu Ziemi 98,9 min 101,4 min okres pokrycia globu 16 dni 26 dni zakresy promieniowania w poszczególnych kanałach w [µm] 1 0,45 0,52 5 1,55 1,75 2 0,52 0, ,40 12,5 3 0,63 0,69 7 2, ,51 0,73 4 0,76 0,90 wielkość piksela terenowego m m obszar pokryty przez jeden obraz km km Zdjęcia lotnicze Zdjęcie lotnicze, fotograficzny obraz terenu (powierzchni Ziemi) wykonany ze swobodnego stanowiska nad ziemią z samolotu za pomocą specjalnej kamery lub skanera zamontowanego w samolocie. Początki wykorzystania zdjęć lotniczych do obrazowania powierzchni Ziemi sięgają początku lat pięćdziesiątych XIX wieku, z przełomem w roku 1903, kiedy to bracia Wright dokonali pierwszego lotu samolotem napędzanym silnikiem. Zdjęcia lotnicze mają zatem znacznie dłuŝszą historię niŝ obrazy satelitarne. Zdjęcia lotnicze, podobnie jak obrazy satelitarne, zawierają informację radiometryczną i geometryczną. Zdjęcia lotnicze klasyfikowane są między innymi według rodzaju zastosowanego filmu (jego światłoczułości spektralnej). Według tego podziału wyróŝniamy: Czarno-białe materiały światłoczułe materiały nieuczulone reagujące jedynie na promieniowanie niebieskie i ultrafioletowe; o materiały czarno-białe pozwalające na wykonywanie zdjęć czarno-białych; występują w odmianach: ortochromatycznej, kiedy mogą reagować na barwy niebieskie i Ŝółte, oraz panchromatycznej, kiedy ich barwoczułość rozszerzona jest do czerwieni włącznie (tu równieŝ następuje podział na: ortopanchromatyczne do zdjęć przy świetle dziennym i barwoczułości zbliŝonej do oka ludzkiego, oraz superpanchromatyczne, czyli bardziej uczulone na światło czerwone, przeznaczone do zdjęć przy świetle sztucznym); o materiały podczerwone rejestrują niewidoczne dla ludzkiego oka promieniowanie, szczególnie dobrze nadające się do rozpoznawania (interpretowania) roślinności zielonej. Barwne materiały światłoczułe wśród których rozróŝniamy: o materiały barwne a wśród nich negatywy do wykonywania odbitek oraz diapozytywy, czyli popularne slajdy; pozwalają wykonywać fotografie w świetle widzialnym w barwach naturalnych; 8

9 L. LITWIN- ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH o materiały do fotografii spektrostrefowej (fotografii barwnej w fałszywych kolorach) reagujące na róŝne strefy widma, w rezultacie wykonywania barwnych fotografii spektrostrefowych powstają barwne obrazy szczegółów i zjawisk niewidocznych dla oka ludzkiego ani teŝ niemoŝliwych do sfotografowania przy uŝyciu innych materiałów światłoczułych, Ponadto wykonuje się fotografie wielospektralne, które scharakteryzować moŝna poprzez cechy energetyczne promieniowania elektromagnetycznego. Dzięki tej technice wykonywania zdjęć, informacja zostaje zarejestrowana na całej długości widma uŝywanej do zapisu promieniowania widzialnego za pomocą kamer wieloobiektywowych lub specjalnych skanerów. W ten sposób następuje uszczegółowienie sfotografowanego obrazu. Podczas wykonywania fotografii wielospektralnej za pomocą kamer wieloobiektywowych wykorzystuje się właściwości róŝnego rodzaju filtrów (np. selektywnych lub interferencyjnych, itd.). Oprócz fotografii wielospektralnej, wykonywane są hiperspektralne zobrazowania lotnicze (rys. 5) za pomocą urządzeń rejestrujących nazywanych hiperspektrometrami. Hiperspektrometry potrafią rejestrować barwny obraz powierzchni Ziemi na przykład w 115 kanałach z rozdzielczością terenową 1 metra (dorównując tym samym rozdzielczości terenowej moŝliwej do uzyskania w przypadku obrazów satelitarnych). 9

10 ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Rys. 5. Zobrazowania wykonane hiperspektrometrem o 3-metrowej rozdzielczości terenowej i 79-kanałowej rozdzielczości radiometrycznej. Klasyfikacja zdjęć lotniczych obejmuje równieŝ ich zróŝnicowanie pod kątem ich orientacji, czyli kąta nachylenia, według której wyróŝnia się zdjęcia: o pionowe, o prawie pionowe, o nachylone, o perspektywiczne. Dla celów pomiarowych wykonuje się zdjęcia lotnicze prawie pionowe, pokrywające pasy terenu (szeregi) wzdłuŝ prostych i równoległych linii, według których wcześniej planuje się nalot. Ponadto kaŝde następne zdjęcie obejmuje część terenu (zazwyczaj 55 i 65%) odfotografowanego na poprzednim, a pokrycie poprzeczne pomiędzy szeregami wynosi pomiędzy 20 a 30%. Dzięki temu moŝliwe jest uzyskanie stereoskopowego pokrycia terenu, 10

11 L. LITWIN- ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH niezbędnego do pełnego wykorzystania moŝliwości interpretacyjno-pomiarowych zdjęć lotniczych. Zdjęcia naziemne (stereoskopowe) Zdjęcia naziemne (stereoskopowe) są bardzo dobrym źródłem danych przestrzennych dla małych powierzchni. Zdjęcia naziemne wykonuje się najczęściej przy uŝyciu róŝnych typów fototeodolitów (rys. 6) i aparatów cyfrowych (rys. 7; rys. 8). Odpowiednie opracowanie zdjęć naziemnych pozwala na pozyskanie dla niewielkiej (zwłaszcza w porównaniu ze zdjęciami lotniczymi) powierzchni terenu bardzo dokładnych danych. Przy wykonywaniu zdjęć naziemnych aparatem cyfrowym, naleŝy najpierw wykonać kalibrację aparatu, bez której nie jest moŝliwe wykonywanie dokładnych opracowań wykonanych zdjęć. Rys. 6. Naziemne zdjęcia stereoskopowe (stereopara) wykonane fototeodolitem. Role punktów orientacji pełnią znaczki tłowe (fot. L. Kolondra) Rys. 7. Naziemne zdjęcia stereoskopowe (stereopara) wykonane skalibrowanym aparatem cyfrowym. Role punktów orientacji tłowej pełnią ustalone szczegóły terenowe (np. szczyty, inne punkty charakterystyczne) o pomierzonych współrzędnych (fot. L. Kolondra) 11

12 ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Rys. 8. Naziemne zdjęcia stereoskopowe (stereopara) wykonane niekalibrowanym aparatem cyfrowym (kolorem czerwonym zaznaczono sygnalizowane na kaŝdym zdjęciu punkty orientacji tłowej konieczne do poprawnego opracowania zdjęć). Tak wykonane zdjęcia nadają się do prostego opracowania numerycznego. Odbiorniki GPS Global Positioning System (GPS) czyli Globalny System Określania Pozycji. System oparty na 24 satelitach umieszczonych na 6 płaszczyznach na wysokości ok km nad powierzchnią Ziemi. Satelity emitują sygnały umoŝliwiające określanie pozycji naziemnego odbiornika GPS oraz dokładnego czasu i prędkości, jeŝeli odbiornik jest w ruchu. W niedalekiej (?) przyszłości zdolność operacyjną osiągnie system GALILEO będący europejskiim odpowiednikiem amerykańskiego GPS nad którym trwają aktualnie prace. Rejestracja danych przez odbiorniki GPS odbywa się wprost w terenie. Z korzystaniem z GPS związanych jest wiele uwarunkowań technicznych, wpływających na dokładność i jakość, z jakimi moŝliwe jest pozyskiwanie danych przestrzennych. Umiejętnie uŝywany GPS stanowi dobre i bardzo dokładne źródło danych przestrzennych (rys. 9). Aby uzyskać maksymalną dokładność pomiarów, stosuje się dodatkowe opracowanie (korekcję) danych zebranych za pośrednictwem ruchomego odbiornika GPS i uzyskanych w tym samym czasie danych ze stacji referencyjnej (np. drugiego odbiornika GPS pracującego w tym samym czasie i stojącego nieruchomo, stacji z sieci ASG-PL itd.) w tzw. postprocesingu (rys. 10). 12

13 L. LITWIN- ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Rys. 9. Dane przestrzenne zebrane za pomocą odbiornika GPS. Przykład wizualizacji wykonanej za pomocą programu przeznaczonego do obsługi formatu danych GPS oraz informacje na temat wybranego obiektu i dokładności wykonanego pomiaru. Rys. 10. Korekcja danych zebranych za pomocą odbiornika GPS (postprocesing). 13

14 ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Automatyczne stacje pomiarowe Źródłem danych dla Systemów Informacji Geograficznej są równieŝ automatyczne stacje pomiarowe. Za pomocą takiego urządzenia i podłączonych do niego odpowiednich czujników moŝliwe jest ciągłe i bezobsługowe rejestrowanie danych przez całą dobę na przestrzeni wielu tygodni, co jest bezpośrednio uzaleŝnione od parametrów stacji, na przykład pojemności danych, źródła zasilania itd. Dane pozyskiwane za pomocą współczesnych automatycznych stacji pomiarowych zapamiętywane są w postaci numerycznej i nadają się do bezpośredniego lub po niewielkiej transformacji umieszczenia w bazach danych GIS. Prace i obserwacje terenowe, proste pomiary terenowe oraz wywiad terenowy Prace terenowe i wywiad terenowy prowadzone są zazwyczaj w celu bezpośredniego i dokładnego zapoznania się z terenem, w którym prowadzone są obserwacje w określonym celu, np. badania naukowe i inne. Podczas prac terenowych często wykonuje się proste pomiary terenowe, uŝywając do tego celu równie prostego sprzętu pomiarowego w rodzaju taśmy mierniczej czy linijki. Dane zebrane podczas prostych pomiarów terenowych często wykorzystywane są jako uzupełniające źródło danych o charakterze poglądowym, poniewaŝ mała dokładność danych zazwyczaj uniemoŝliwia ich wykorzystanie w innym charakterze. Tradycyjnie ustalona forma danych z tego źródła, czyli notatki na papierze (rys. 11) lub mapie, (współcześnie coraz częściej jest zastępowana przez formę zapisu numerycznego, dzięki przenośnym komputerom typu laptop czy palmtop (PDA/MDA). Urządzenia te umoŝliwiają bezpośredni zapis danych na przykład do arkusza kalkulacyjnego lub wprost do bazy danych GIS oraz prawie natychmiastowe przeglądanie, pobieŝne sprawdzanie ich dokładności itd. Ponadto, dzięki technologiom łączności bezprzewodowej moŝliwe jest równieŝ przesyłanie danych do bazy danych bezpośrednio z terenu. Rys. 11. Szkic wykonany w terenie wraz z fotografią pomierzonego fragmentu terenu. 14

15 L. LITWIN- ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Mapy i plany Mapy (rys. 12; rys. 13) i plany przez całe wieki stanowią podstawowe źródło informacji o terenie oraz podstawę lokalizacji róŝnych obiektów i orientacji terenowej. Współcześnie stanowią istotne i wszechstronne źródło danych przestrzennych dla Systemów Informacji Geograficznej, chociaŝ są juŝ w róŝnym tempie wypierane przez mapy numeryczne i technologie GIS. Mapy i plany stanowią nieocenione i często jedyne źródło danych przestrzennych o znaczeniu historycznym, nawet w odniesieniu do kilku lat wstecz. Dane takie są często niezbędne we współczesnych GIS dane w postaci numerycznej i mapy cyfrowe funkcjonują dopiero od niedawna w porównaniu z mapami w rozumieniu tradycyjnym. Istotną wadą map papierowych jest ich szybka (zazwyczaj) dezaktualizacja proces aktualizacji jest czaso- i pracochłonny oraz drogi. Wyjątek stanowią tzw. mapy zasadnicze oraz mapy ewidencyjne (katastralne) (rys. 14) o duŝej dokładności, zawierające określone informacje, np. podział administracyjny państwa, jednostki ewidencyjne itd. Mapy te są często aktualizowane na przykład poprzez pomiary geodezyjne, dzięki czemu stanowią aktualne na dany moment źródło danych. W kilkuletnich interwałach są opracowywane i później aktualizowane Plany Zagospodarowania Przestrzennego (PZP), które przedstawiają aktualny stan zagospodarowania terenu w granicach jednostki administracyjnej na czas wykonania planu oraz planowane inwestycje. Rys. 12. Mapa topograficzna. 15

16 ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Rys. 13. Mapa geologiczna. Rys. 14. Fragment mapy ewidencji gruntów. 16

17 L. LITWIN- ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Materiały publikowane (roczniki statystyczne, inwentarze, dzienniki pomiarowe, itd.) Materiały określone jako publikowane (rys. 15) stanowią bardzo istotne źródło danych (rys. 16) dla Systemów Informacji Geograficznej (rys. 17), szczególnie cenne w przypadku, jeśli dane te pochodzą z okresu, kiedy nie archiwizowano jeszcze danych z wykorzystaniem komputerów (czyli wcale nie tak dawno!). Ponadto, i współcześnie często zdarza się, Ŝe dane przestrzenne dostępne są tylko w postaci drukowanej. NiezaleŜnie jednak od zaistniałego przypadku, ogólnie określone materiały publikowane stanowią, i jeszcze długo stanowić będą, bardzo cenne źródło danych dla Systemów Informacji Geograficznej. Wśród materiałów publikowanych wzorcowo przedstawione zostały niektóre tylko materiały, poniewaŝ wyszczególnienie wszystkich nie jest moŝliwe z uwagi na ich wielką obfitość. Ponadto, materiały publikowane stanowią źródło danych szczególnie godne uwagi dla twórców i uŝytkowników Systemów Informacji Geograficznej, jako Ŝe w kategorii tej mieszczą się niezwykle cenne dane, które stają się nieocenione przy wykonywaniu analiz porównawczych oraz na przykład przy wnioskowaniu o dynamice zjawisk, zachodzących zmianach, itd. Rys. 15. Inwentarz Jaskiń z obszaru Tatrzańskiego Parku Narodowego jest doskonałym przykładem źródła kompleksowych (choć rozproszonych) danych, porównań, analiz itd. 17

18 ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Rys. 16. Kompleksowe dane o jaskiniach zlokalizowanych na obszarze TPN pozyskane z wykorzystaniem publikowanego źródła danych w tym przypadku Inwentarza Jaskiń Tatrzańskiego Parku Narodowego Rys. 17. Przykład wykorzystania danych pochodzących z materiałów publikowanych (Inwentarz jaskiń tatrzańskich) w Systemie Informacji Geograficznej. Państwowe zasoby danych Dane przestrzenne w postaci zasobu geodezyjnego i kartograficznego moŝna pozyskać (zakupić) z państwowych źródeł danych, zgromadzonych w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej CODGiK lub z ośrodków wojewódzkich 18

19 L. LITWIN- ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH WODGiK (rys. 18) Dane pochodzące z tego zasobu nadają się do wszechstronnego wykorzystania w Systemach Informacji Geograficznej, równieŝ jako dane referencyjne (bazowe, podkładowe). We wspomnianych zasobach zgromadzone są równieŝ zdjęcia lotnicze (rys. 19) (moŝliwe do zakupu w postaci ortofotomapy) oraz Numeryczny Model Terenu (NMT). Rys. 18. Serwis internetowy CODGiK Rys. 19. Dostępna w serwisie internetowym CODGiK mapka prezentująca zasięg pokrycia obszaru Polski kolorowymi zdjęciami lotniczymi. Internetowe źródła danych Internet stanowi bardzo bogate źródło danych przestrzennych udostępnianych odpłatnie i nieodpłatnie. Przykładem mogą być zasoby danych przynajmniej w części udostępnianych nieodpłatnie przez firmy z branŝy GIS, w tym równieŝ te największe jak np. ESRI (rys. 20), oraz przez firmy posiadające zasoby danych przestrzennych, np. NASA i inne. 19

20 ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Rys. 20. Serwis internetowy Geography Network utrzymywana przez ESRI Inc. W ostatnim czasie coraz popularniejszym źródłem udostępniania danych, zazwyczaj odpłatnie są tzw. geoportale narodowe. Aktualnie w Polsce w fazie budowy jest Geportal.gov.pl (rys. 21), który pozwalał będzie na wyszukiwanie danych (za pośrednictwem katalogu metadanych) oraz ich pozyskanie na określonych warunkach (rys. 22). Rys. 21. Geoportal.gov.pl. 20

21 L. LITWIN- ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Rys. 22. Geoportal.gov.pl wyszukiwanie danych. Kolejnym Internetowym źródłem danych przestrzennych są serwery WMS (Web Map Server), z których moŝna pobrać dane w formacie WMS, stanowiącym jeden ze standardów OGC (Open GeoSpatial Consortium) (rys. 23). Rys. 23. Lista serwerów WMS. 21

22 ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Dane przestrzenne w Internecie często udostępniane są nieodpłatnie i w postaci bezpośrednio nadającej się do uŝytku dzięki czemu są szczególnie cenne na etapie edukacji i praktycznego poznawania technologii i oprogramowania GIS. Inne źródła i zasoby danych przestrzennych Zasoby danych geograficznych znajdują się równieŝ w posiadaniu róŝnych instytucji, których działalność w mniejszej lub większej części związana jest właśnie z opracowaniami, których podstawę stanowią róŝnorakie analizy tych danych. Jako owe instytucje naleŝy rozumieć na przykład: o instytucje centralne (np. Główny Urząd Statystyczny), o wyŝsze uczelnie o róŝnych profilach, o instytuty naukowo-badawcze (badawczo-rozwojowe) związane z róŝnymi branŝami, o parki narodowe, krajobrazowe itp., o firmy prywatne (na przykład z branŝy projektowej, GIS, GPS, geodezyjnej itp.). o Metody pozyskiwania danych przestrzennych Systemy Informacji Geograficznej to systemy geoinformatyczne funkcjonujące dzięki komputerom. Zatem dane przestrzenne (stanowiące podstawę i sens istnienia Systemów Informacji Geograficznej) muszą być dostępne w postaci numerycznej (wektorowej lub rastrowej, które zostaną omówione w dalszej części ksiąŝki). Niektóre z wymienionych źródeł danych funkcjonują od razu w postaci numerycznej, inne zaś naleŝy do tej postaci przetworzyć a następnie pozyskać z nich dane (tab. 4). Tab. 4. Ogólny podział źródeł danych według postaci, w której najczęściej występują. źródło danych postać występowania danych analogowa numeryczna obrazy satelitarne - + zdjęcia lotnicze + + zdjęcia naziemne (stereoskopowe) + + odbiorniki GPS - + automatyczne stacje pomiarowe, loggery - + pomiary geodezyjne + + prace i pomiary terenowe + - mapy i plany + - materiały publikowane + - państwowe zasoby danych - + zasoby danych róŝnych instytucji + + bazy danych geograficznych - + prywatne zasoby danych + + inne

23 L. LITWIN- ŹRÓDŁA DANYCH PRZESTRZENNYCH Materiały źródłowe Ciołkosz A., Kęsik A., 1989: Teledetekcja satelitarna; PWN, Warszawa. Content Standard for Digital Geospatial Metadata National Spatial Data Infrastructure 1997 Federal Geographic Data Committee; documents/metadata/metadata.pdf Cracknell A., Hayes L., 1991: Introduction to Remote Sensing; London, New York, Philadephia. Demis WMS 4.0 Documentation; ESRI White Paper Series; 1996; System Design Strategies Executive Order Prezydenta Clintona z 1994 r. nt. budowy Krajowej Infrastruktury Danych Przestrzennych (NSDI) Gaździcki J.; 2001; Leksykon geomatyczny; Polskie Towarzystwo Informacji Przestrzennej, Wyd. Wieś Jutra, Warszawa Gaździcki J.; 2003; Kompendium infrastruktur danych przestrzennych Geography Home Page; geography.about.com GIS Development: The Geospatial Resource Portal; Global Positioning System Primer; Kurczyński Z., Wolniewicz W.; 2002: Piksel schodzi poniŝej metra. Geodeta, nr 7 (86), Warszawa Kurczyński Z., Wolniewicz W.; 2002: Co oznacza piksel poniŝej metra. Geodeta, nr 8 (87), Warszawa Lamparski J.; Układy współrzędnych stosowane w Polsce i ich relacje względem globalnego układu WGS-84, Instytut Geodezji ART Olsztyn Litwin L., 2002: Mapy górnych partii masywu Czerwonych Wierchów opracowane z zastosowaniem oprogramowania GIS [w:] Współczesne Przemiany Środowiska Przyrodniczego Tatr, Kraków-Zakopane. Litwin L., 2002: Application of GIS Tools in Production of Numerical Maps of High- Mountain Karst Area (Tatra National Park, Poland); GIS Odyssey 2002, Zagrzeb. Litwin L., 2003: Type of data used in geographical information for protected areas (using case study of Czerwone Wierchy massif, Tatra National Park) short report; GIS-Interdisciplinary Aspects, Sosnowiec-Zagreb. Litwin L., 2003: Application of ISDS as part of the geographical information system for protected high mountains area using case study of Czerwone Wierchy massif (Tatra National Park, Poland; The 3 rd Interational Symposium on Digital Earth Proceedings, Brno. Litwin L., Guzik M., 2004: Database model of National Park GIS as an element of Spatial Data Infrastructure MAP LoveToKnow Article on MAP; encyclopedia.org/M/MA/MAP.htm Michalak J.; 2000; GML język zapisu geoinformacji; Mat. X Konferencji nauk.-techn. SIP, Zegrze czerwca 2000 Michalak J.; 2001; Problemy standaryzacji w GIS, GIS w praktyce, CPI, Warszawa Mather P., Wiley J., 1987: Computer Processing of Remotely Sensed Images. Milestones in the history of thematic cartography, statistical graphics, and data visualization; OGC Technical Committee of the Open GIS Consortium Inc.; 1998; The OpenGIS Guide Introduction to Interoperable Geoprocessing and the OpenGIS Specification; Open GIS Consortium, Inc.; 2004; Web Map Service Implementation Specification; Open GIS Consortium, Inc.; 1999; OpenGIS Simple Features Specification For SQL; 23

Zamiana reprezentacji wektorowej na rastrową - rasteryzacja

Zamiana reprezentacji wektorowej na rastrową - rasteryzacja MODEL RASTROWY Siatka kwadratów lub prostokątów stanowi elementy rastra. Piksel - pojedynczy element jest najmniejszą rozróŝnialną jednostką powierzchniową, której własności są opisane atrybutami. Model

Bardziej szczegółowo

Zobrazowania satelitarne jako źródło danych obrazowych do zarządzania obszarami chronionymi

Zobrazowania satelitarne jako źródło danych obrazowych do zarządzania obszarami chronionymi Zobrazowania satelitarne jako źródło danych obrazowych do zarządzania obszarami chronionymi Łukasz Sławik II WARSZTATY SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ W PARKACH NARODOWYCH I OBSZARACH CHRONIONYCH ZAKOPANE

Bardziej szczegółowo

FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA

FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA 2014-2015 program podstawowy dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Format Liczba kolorów Rozdzielczość Wielkość pliku *.tiff CMYK 300

Bardziej szczegółowo

FOTOGRAMETRIA ANALITYCZNA I CYFROWA

FOTOGRAMETRIA ANALITYCZNA I CYFROWA Miernictwo Podstawy Fotogrametrii FOTOGRAMETRIA ANALITYCZNA I CYFROWA METODY POZYSKIWANIA DANYCH DO BUDOWY NMT I ORTOFOTOMAPY CYFROWEJ Józef Woźniak gis@pwr.wroc.pl Podstawowe pojęcia definicja fotogrametrii

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYCZNA AKTUALIZACJA BAZY DANYCH O BUDYNKACH W OPARCIU O WYSOKOROZDZIELCZĄ ORTOFOTOMAPĘ SATELITARNĄ

AUTOMATYCZNA AKTUALIZACJA BAZY DANYCH O BUDYNKACH W OPARCIU O WYSOKOROZDZIELCZĄ ORTOFOTOMAPĘ SATELITARNĄ AUTOMATYCZNA AKTUALIZACJA BAZY DANYCH O BUDYNKACH W OPARCIU O WYSOKOROZDZIELCZĄ ORTOFOTOMAPĘ SATELITARNĄ Ireneusz WYCZAŁEK Zakład Geodezji Politechnika Poznańska CEL Aktualizacja baz danych przestrzennych,

Bardziej szczegółowo

TELEDETEKCJA W MIEŚCIE CHARAKTERYSTYKA SPEKTRALNA RÓŻNYCH POKRYĆ DACHÓW, CZYLI ZMIANA FACHU SKRZYPKA NA DACHU

TELEDETEKCJA W MIEŚCIE CHARAKTERYSTYKA SPEKTRALNA RÓŻNYCH POKRYĆ DACHÓW, CZYLI ZMIANA FACHU SKRZYPKA NA DACHU TELEDETEKCJA W MIEŚCIE CHARAKTERYSTYKA SPEKTRALNA RÓŻNYCH POKRYĆ DACHÓW, CZYLI ZMIANA FACHU SKRZYPKA NA DACHU Materiały zebrał dr S. Królewicz TELEDETEKCJA JAKO NAUKA Teledetekcja to dziedzina wiedzy,

Bardziej szczegółowo

Wykład 13. Systemy Informacji Przestrzennej. Systemy Informacji Przestrzennej 1

Wykład 13. Systemy Informacji Przestrzennej. Systemy Informacji Przestrzennej 1 Wykład 13 Systemy Informacji Przestrzennej Systemy Informacji Przestrzennej 1 Mapa jako element Systemu Informacji Geograficznej Systemy Informacyjne Systemy Informacji przestrzennej Systemy Informacji

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Michta Wydział Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji

Agnieszka Michta Wydział Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji Agnieszka Michta Wydział Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji DEFINICJA GEOPORTALU DYREKTYWA 2007/2/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 14 marca 2007 r. Rozdział I Art. 3 pkt. 8 Geoportal INSPIRE

Bardziej szczegółowo

Metadane w zakresie geoinformacji

Metadane w zakresie geoinformacji Metadane w zakresie geoinformacji Informacja o zasobie danych przestrzennych Plan prezentacji 1. Co to są metadane i o czym nas informują? 2. Rola metadanych 3. Dla jakich zbiorów tworzone są metadane?

Bardziej szczegółowo

serwisy W*S ERDAS APOLLO 2009

serwisy W*S ERDAS APOLLO 2009 serwisy W*S ERDAS APOLLO 2009 1 OGC (Open Geospatial Consortium, Inc) OGC jest międzynarodowym konsorcjum 382 firm prywatnych, agencji rządowych oraz uniwersytetów, które nawiązały współpracę w celu rozwijania

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37 Spis treści Przedmowa... 11 1. Przedmiot fotogrametrii i rys historyczny jej rozwoju... 15 1.1. Definicja i przedmiot fotogrametrii... 15 1.2. Rozwój fotogrametrii na świecie... 23 1.3. Rozwój fotogrametrii

Bardziej szczegółowo

7. Metody pozyskiwania danych

7. Metody pozyskiwania danych 7. Metody pozyskiwania danych Jedną z podstawowych funkcji systemu informacji przestrzennej jest pozyskiwanie danych. Od jakości pozyskanych danych i ich kompletności będą zależały przyszłe możliwości

Bardziej szczegółowo

DNI technik SATELITARNYCH 21-24 CZERWCA 2007. INFRASTRUKTURA zastosowania rozwiązań GIS

DNI technik SATELITARNYCH 21-24 CZERWCA 2007. INFRASTRUKTURA zastosowania rozwiązań GIS DNI technik SATELITARNYCH 21-24 CZERWCA 2007 INFRASTRUKTURA zastosowania rozwiązań GIS Infrastruktura Rozwój systemów GIS cechuje się dużą dynamiką. Jeszcze kilka lat temu w biurach projektowych, firmach

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Konferencja Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Uniwersytet Śląski w Katowicach 12 lutego 2014 Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych dr inż. Adam Iwaniak Infrastruktura Danych Przestrzennych w Polsce i Europie Seminarium, AR Wrocław

Bardziej szczegółowo

Podstawy przetwarzania obrazów teledetekcyjnych. Format rastrowy

Podstawy przetwarzania obrazów teledetekcyjnych. Format rastrowy Podstawy przetwarzania obrazów teledetekcyjnych Format rastrowy Definicja rastrowego modelu danych - podstawowy element obrazu cyfrowego to piksel, uważany w danym momencie za wewnętrznie jednorodny -

Bardziej szczegółowo

Trendy nauki światowej (1)

Trendy nauki światowej (1) Trendy nauki światowej (1) LOTNICZE PLATFORMY BEZZAŁOGOWE Badanie przydatności (LPB) do zadań fotogrametrycznych w roli: nośnika kamery cyfrowej, nośnika skanera laserowego, nośnika kamery wideo, zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 Fotogrametria to technika pomiarowa oparta na obrazach fotograficznych. Wykorzystywana jest ona do opracowywani map oraz do różnego rodzaju zadań pomiarowych.

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE PRZESTRZENNYCH BAZ DANYCH W RAMACH REGIONALNEGO SYSTEMU INFORMACJI PRZESTRZENNEJ WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO (RSIP WŁ) Łódź, 24.04.

TWORZENIE PRZESTRZENNYCH BAZ DANYCH W RAMACH REGIONALNEGO SYSTEMU INFORMACJI PRZESTRZENNEJ WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO (RSIP WŁ) Łódź, 24.04. TWORZENIE PRZESTRZENNYCH BAZ DANYCH W RAMACH REGIONALNEGO SYSTEMU INFORMACJI PRZESTRZENNEJ WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO (RSIP WŁ) Łódź, 24.04.2015 Projekt Infrastruktura Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Krzysztof Karsznia Leica Geosystems Polska XX Jesienna Szkoła Geodezji im Jacka Rejmana, Polanica

Bardziej szczegółowo

ProGea Consulting. Biuro: WGS84 N 50 05 39.9 E 19 55 29.1 ul. Pachońskiego 9, 31-223 Krakow, POLSKA tel. +48-(0)12-415-06-41 faks. +48-(0)12-415-73-27

ProGea Consulting. Biuro: WGS84 N 50 05 39.9 E 19 55 29.1 ul. Pachońskiego 9, 31-223 Krakow, POLSKA tel. +48-(0)12-415-06-41 faks. +48-(0)12-415-73-27 Biuro: WGS84 N 50 05 39.9 E 19 55 29.1 ul. Pachońskiego 9, 31-223 Krakow, POLSKA tel. +48-(0)12-415-06-41 faks. +48-(0)12-415-73-27 e-mail: office@progea.pl Profil działalności: Szeroko pojęta GEOINFORMATYKA

Bardziej szczegółowo

Data sporządzenia materiałów źródłowych: zdjęcia:..., NMT:... Rodzaj zdjęć: analogowe/cyfrowe

Data sporządzenia materiałów źródłowych: zdjęcia:..., NMT:... Rodzaj zdjęć: analogowe/cyfrowe Ortofotomapa Identyfikator modułu:n-34-121-a-a-1-1 Identyfikator zbioru: ORTO_2015 METRYKĘ ORTOFOTOMAPY Układ współrzędnych: 1992 Zasięg obszarowy modułu: X[m] Y[m] 534158.84 432080.83 534158.84 436870.32

Bardziej szczegółowo

Projektowanie nalotu fotogrametrycznego

Projektowanie nalotu fotogrametrycznego Projektowanie nalotu fotogrametrycznego Akty prawne normujące pomiary fotogrametryczne w Polsce: 1. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011r. w sprawie standardów

Bardziej szczegółowo

Systemy Informacji Przestrzennej GIS jako narzędzie wsparcia w zakresie polityki regionalnej i zagospodarowania przestrzennego

Systemy Informacji Przestrzennej GIS jako narzędzie wsparcia w zakresie polityki regionalnej i zagospodarowania przestrzennego Agenda Systemy Informacji Przestrzennej GIS jako narzędzie wsparcia w zakresie polityki regionalnej i zagospodarowania przestrzennego Agenda 1. Zagadnienia wstępne w zakresie budowy systemów geoinformacyjnych

Bardziej szczegółowo

Przykładowe opracowania fotogrametryczne uzyskane niemetrycznym aparatem cyfrowym z pokładu modelu latającego. Warszawa, wrzesień 2010 r.

Przykładowe opracowania fotogrametryczne uzyskane niemetrycznym aparatem cyfrowym z pokładu modelu latającego. Warszawa, wrzesień 2010 r. Przykładowe opracowania fotogrametryczne uzyskane niemetrycznym aparatem cyfrowym z pokładu modelu latającego Warszawa, wrzesień 2010 r. Firma Taxus SI Sp. z o.o. otrzymała wsparcie na prace badawcze i

Bardziej szczegółowo

Departament Geodezji i Kartografii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego

Departament Geodezji i Kartografii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego W ramach konkursu Internetowa Mapa Roku 2013 organizowanego przez Stowarzyszenie Kartografów Polskich Departament Geodezji i Kartografii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego zgłasza dwa opracowania

Bardziej szczegółowo

ug geoinformacyjnychnych na przykładzie

ug geoinformacyjnychnych na przykładzie Małgorzata Gajos Rozwój j usług ug geoinformacyjnychnych na przykładzie geoportalu Zakopane 25-28.09.2007 Geoinformacja Informacja uzyskiwana w drodze interpretacji danych geoprzestrzennych (dotyczących

Bardziej szczegółowo

Co, kto, kiedy, jak, gdzie? Metadane. Metodyka opracowania i stosowania metadanych w Polsce

Co, kto, kiedy, jak, gdzie? Metadane. Metodyka opracowania i stosowania metadanych w Polsce Metodyka opracowania i stosowania metadanych w Polsce Adam Iwaniak Szkolenie w Luboradzy, ZCPWZ, 12-13.02.2009r. Metadane Metadane sumaryczny opis lub charakterystyka zbioru danych. Odpowiedź na pytania:

Bardziej szczegółowo

Fazy i typy modernizacji zbiorów w w IIP. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych Poznań:: 17-20.03.2015 r.

Fazy i typy modernizacji zbiorów w w IIP. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych Poznań:: 17-20.03.2015 r. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych Poznań:: 17-20.03.2015 r. Fazy i typy modernizacji zbiorów w w IIP lub aplikacji GML Infrastruktura informacji przestrzennej

Bardziej szczegółowo

GEOMATYKA program podstawowy

GEOMATYKA program podstawowy GEOMATYKA program podstawowy 2014-2015 dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Katedra Urządzania Lasu Kolegium Cieszkowskich, parter, p. 3 (p. 2 - sekretariat) Tel.

Bardziej szczegółowo

Systemy Informacji Geograficznej ich rola i zastosowanie

Systemy Informacji Geograficznej ich rola i zastosowanie Systemy Informacji Geograficznej ich rola i zastosowanie Iwona Nakonieczna Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Wydział Geodezji i Kartografii Wrocław, ul. Dobrzyńska 21/23 Wydział Geodezji i

Bardziej szczegółowo

PROMOTOR TEMAT PRACY DYPLOMOWEJ MAGISTERSKIEJ KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA

PROMOTOR TEMAT PRACY DYPLOMOWEJ MAGISTERSKIEJ KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE I NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA (STDS i SNDS) ROK AKADEMICKI 2011/2012 Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji * PROMOTOR TEMAT PRACY DYPLOMOWEJ

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE KARTOGRAFÓW NA STUDIACH UNIWERSYTECKICH A ZAWODOWE UPRAWNIENIA KARTOGRAFICZNE

KSZTAŁCENIE KARTOGRAFÓW NA STUDIACH UNIWERSYTECKICH A ZAWODOWE UPRAWNIENIA KARTOGRAFICZNE Krzysztof Kałamucki UMCS w Lublinie, Zakład Kartografii i Geomatyki Jolanta Korycka-Skorupa Uniwersytet Warszawski, Katedra Kartografii Waldemar Spallek Uniwersytet Wrocławski, Zakład Geoinformatyki i

Bardziej szczegółowo

Mój 1. Wykład. z Geodezji i Kartografii. na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej

Mój 1. Wykład. z Geodezji i Kartografii. na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej Wydział Architektury I rok GP i Kartografia Mój 1. Wykład z Geodezji i Kartografii na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej 08.10.2014 Wydział Architektury I rok GP i Kartografia... nie będzie

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ INFRASTRUKTURY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ w statystyce publicznej. Janusz Dygaszewicz Główny Urząd Statystyczny

ROZWÓJ INFRASTRUKTURY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ w statystyce publicznej. Janusz Dygaszewicz Główny Urząd Statystyczny ROZWÓJ INFRASTRUKTURY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ w statystyce publicznej Janusz Dygaszewicz Główny Urząd Statystyczny INSPIRE w GUS Portal Geostatystyczny Połączenie danych statystycznych i informacji przestrzennej

Bardziej szczegółowo

Opracowanie narzędzi informatycznych dla przetwarzania danych stanowiących bazę wyjściową dla tworzenia map akustycznych

Opracowanie narzędzi informatycznych dla przetwarzania danych stanowiących bazę wyjściową dla tworzenia map akustycznych Opracowanie zasad tworzenia programów ochrony przed hałasem mieszkańców terenów przygranicznych związanych z funkcjonowaniem duŝych przejść granicznych Opracowanie metody szacowania liczebności populacji

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS. Planowanie inwestycji drogowych w Małopolsce w latach 2007-2013 Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o projekcie ISOK Rola GUGiK w projekcie ISOK

Podstawowe informacje o projekcie ISOK Rola GUGiK w projekcie ISOK Szkolenia z wykorzystania Produktów LiDAR Podstawowe informacje o projekcie ISOK Rola GUGiK w projekcie ISOK mgr Mateusz Maślanka Kierownik Działu Szkoleń i Marketingu ProGea Consulting mateusz.maslanka@progea.pl

Bardziej szczegółowo

dr hab. inż. prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski

dr hab. inż. prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski Tematy prac dyplomowych INŻYNIERSKICH dla studentów studiów STACJONARNYCH prowadzone przez nauczycieli akademickich KATEDRY GEOINFORMATYKI na rok akademicki 2011/2012 kierunek GEODEZJA I KARTOGRAFIA Lp.

Bardziej szczegółowo

MIERNICTWO GÓRNICZE SYLLABUS

MIERNICTWO GÓRNICZE SYLLABUS MIERNICTWO GÓRNICZE SYLLABUS Dr inż. Jan Blachowski Politechnika Wrocławska Instytut Górnictwa Zakład Geodezji i GIS Pl. Teatralny 2 tel (71) 320 68 73 SYLLABUS Podstawy pozycjonowania satelitarnego GPS

Bardziej szczegółowo

DNI technik SATELITARNYCH 21-24 CZERWCA 2007. ROLNICTWO zastosowania rozwiązań GIS

DNI technik SATELITARNYCH 21-24 CZERWCA 2007. ROLNICTWO zastosowania rozwiązań GIS DNI technik SATELITARNYCH 21-24 CZERWCA 2007 ROLNICTWO zastosowania rozwiązań GIS Rolnictwo Współczesne rolnictwo w równym stopniu jak rozwiązań technicznych potrzebuje fachowej wiedzy i nowości technologicznych.

Bardziej szczegółowo

Firma. SmallGIS to gwarancja profesjonalizmu, rzetelności oraz indywidualnego podejścia do każdego klienta.

Firma. SmallGIS to gwarancja profesjonalizmu, rzetelności oraz indywidualnego podejścia do każdego klienta. www.smallgis.pl Firma Jesteśmy dynamicznie rozwijającą się firmą ekspercką z branży GeoInformatycznej. Nasz Zespół tworzą wysoko wykwalifikowani specjaliści z zakresu Systemów Informacji Przestrzennej,

Bardziej szczegółowo

dla edukacji sprzęt oraz pakiety aplikacji.

dla edukacji sprzęt oraz pakiety aplikacji. dla edukacji Firma SmallGIS przygotowała specjalną ofertę cenową i licencyjną dla Uczelni Wyższych, wykorzystujących oprogramowanie GIS oraz technologię GPS/GNSS w procesie dydaktycznym i naukowo-badawczym.

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNE WĄTKI REALIZOWANE W PROJEKCIE GEOPORTAL

GŁÓWNE WĄTKI REALIZOWANE W PROJEKCIE GEOPORTAL GŁÓWNE WĄTKI REALIZOWANE W PROJEKCIE GEOPORTAL Realizacja prac w ramach Implementacji Przedmiot prac - prace analityczne, projektowe, wdrożeniowo implementacyjne, dokumentacyjne oraz szkoleniowe, związane

Bardziej szczegółowo

Potencjalne możliwości zastosowania nowych produktów GMES w Polsce

Potencjalne możliwości zastosowania nowych produktów GMES w Polsce Spotkanie informacyjne ws. implementacji Programu GMES w Polsce Potencjalne możliwości zastosowania nowych produktów GMES w Polsce Prof. dr hab. Katarzyna Dąbrowska-Zielińska Warszawa, 4.10.2010 Instytut

Bardziej szczegółowo

Geograficzny System Informacji (GIS, SIP) w urzędzie gminy kompetencje i zastosowania

Geograficzny System Informacji (GIS, SIP) w urzędzie gminy kompetencje i zastosowania Geograficzny System Informacji (GIS, SIP) w urzędzie kompetencje i zastosowania Zadania gmin zostały wyodrębnione na podstawie zapisów wybranych ustaw: Ustawa Ustawa o samorządzie gminnym z dn. 8 marca

Bardziej szczegółowo

Geoinformacja Interpretacja danych teledetekcyjnych. TNTmips ver 7.3/7.4 lub 2009,2011

Geoinformacja Interpretacja danych teledetekcyjnych. TNTmips ver 7.3/7.4 lub 2009,2011 Przedmiot Tytuł projektu Kierunek i rok studiów Autorzy Wykorzystywane oprogramowanie Uwagi wstępne Cel projektu: Sposób zaliczenia: Geoinformacja Interpretacja danych teledetekcyjnych laboratoria Interpretacja

Bardziej szczegółowo

Potrzeby Ośrodków Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w zakresie wiedzy oraz umiejętności geodetów i kartografów

Potrzeby Ośrodków Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w zakresie wiedzy oraz umiejętności geodetów i kartografów Potrzeby Ośrodków Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w zakresie wiedzy oraz umiejętności geodetów i kartografów "Zawód kartografa" d kartografa" - III Zawodowa Konferencja Stowarzyszenia Kartografów

Bardziej szczegółowo

Informacja o Środowisku integracja danych z lotniczego skaningu laserowego oraz zdjęć lotniczych

Informacja o Środowisku integracja danych z lotniczego skaningu laserowego oraz zdjęć lotniczych Zakopane 7/09/2009 Informacja o Środowisku integracja danych z lotniczego skaningu laserowego oraz zdjęć lotniczych Łukasz Sławik, Dyr. segmentu Ochrona Środowiska 1 zaproszenie na warsztaty W ramach organizowanych

Bardziej szczegółowo

Metryki i metadane ortofotomapa, numeryczny model terenu

Metryki i metadane ortofotomapa, numeryczny model terenu Obiekt NAZWA OBIEKTU układ 1992 Opis Obiektu Obiekt Nr_arkusza Data rr-mm-dd Skala 1:5000 Rozmiar piksela 0.5 m Ocena zbiorcza Obiektu Zał. nr 6 1/5 Ortofotomapa Identyfikator modułu:n-34-121-a-a-1-1 Identyfikator

Bardziej szczegółowo

Temat 4. 1. Schemat ogólny projektowania zdjęć lotniczych 2. Uwarunkowania prac fotolotniczych 3. Plan nalotu

Temat 4. 1. Schemat ogólny projektowania zdjęć lotniczych 2. Uwarunkowania prac fotolotniczych 3. Plan nalotu Temat 4 1. Schemat ogólny projektowania zdjęć lotniczych 2. Uwarunkowania prac fotolotniczych 3. Plan nalotu Zdjęcia lotnicze projektuje się dla określonego zadania: Mapy sytuacyjno wysokościowe Aktualizacja

Bardziej szczegółowo

MAPY CYFROWE I ICH ZASTOSOWANIE

MAPY CYFROWE I ICH ZASTOSOWANIE MAPY CYFROWE I ICH ZASTOSOWANIE MAPY CYFROWE I ICH ZASTOSOWANIE NYSA, dn. 24.10.2014r. Opracowanie: Marcin Dorecki Wiesław Fościak Mapa zasadnicza rozumie się przez to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne,

Bardziej szczegółowo

GIS w zwiększaniu aktywności obywatelskiej mieszkańców Gdańska. Krystyna Żochowska Biuro Informatyki

GIS w zwiększaniu aktywności obywatelskiej mieszkańców Gdańska. Krystyna Żochowska Biuro Informatyki GIS w zwiększaniu aktywności obywatelskiej mieszkańców Gdańska Krystyna Żochowska Biuro Informatyki 1. o systemie informacji przestrzennej, 2. zasoby miejskiego SIP w UMG, 3. organizacja wymiany zasobów

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA wypełniania ankiety badania Land use w gminach

INSTRUKCJA wypełniania ankiety badania Land use w gminach INSTRUKCJA wypełniania ankiety badania Land use w gminach 1. Dane podstawowe i numer TERYT W pierwszym pytaniu podają Państwo nazwę gminy oraz jej numer TERYT. Numer TERYT dla gminy mogą Państwo sprawdzić

Bardziej szczegółowo

Program GruntView Instrukcja uŝytkownika

Program GruntView Instrukcja uŝytkownika Numerus Program GruntView Instrukcja uŝytkownika www.numerus.net.pl email: numerus@op.pl Informacje ogólne Program jest aplikacją uzupełniającą dla programu GRUNT. Jego funkcją jest wizualizacja na komputerze

Bardziej szczegółowo

Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent

Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent Mateusz Maślanka QCoherent Product Manager mateusz.maslanka@progea.pl Przebieg prezentacji

Bardziej szczegółowo

Kurs zdalny Zarządzanie informacją przestrzenną

Kurs zdalny Zarządzanie informacją przestrzenną UNIWERSYTET MARII CURIE-SKŁODOWSKIEJ W LUBLINIE Biuro Projektu UMCS dla rynku pracy i gospodarki opartej na wiedzy ul. Sowińskiego 12 pokój 9, 20-040 Lublin, www.dlarynkupracy.umcs.pl telefon: +48 81 537

Bardziej szczegółowo

KRZYSZTOF MĄCZEWSKI Geodeta Województwa Mazowieckiego

KRZYSZTOF MĄCZEWSKI Geodeta Województwa Mazowieckiego Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego DOŚWIADCZENIA WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO W TWORZENIU INFRASTRUKTURY GEOINFORMACYJNEJ DLA ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO KRZYSZTOF MĄCZEWSKI Geodeta Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Internetowy serwis dla mieszkańców einwestycje http://inwestmapa.um.warszawa.pl

Internetowy serwis dla mieszkańców einwestycje http://inwestmapa.um.warszawa.pl Internetowy serwis dla mieszkańców einwestycje http://inwestmapa.um.warszawa.pl Warszawa jest miastem bardzo intensywnie rozwijającym się. Coraz więcej jest inwestycji i remontów, które powodują utrudnienia

Bardziej szczegółowo

Nowe metody badań jakości wód wykorzystujące technikę teledetekcji lotniczej - przykłady zastosowań

Nowe metody badań jakości wód wykorzystujące technikę teledetekcji lotniczej - przykłady zastosowań Nowe metody badań jakości wód wykorzystujące technikę teledetekcji lotniczej - przykłady zastosowań Małgorzata Słapińska, Tomasz Berezowski, Jarosław Chormański Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Wydział

Bardziej szczegółowo

SESJA SZKOLENIOWA. SZKOLENIE I Wprowadzenie do ArcGIS Desktop. 8-9 X (2-dniowe) max. 8 osób. SZKOLENIE II Wprowadzenie do ArcGIS Server

SESJA SZKOLENIOWA. SZKOLENIE I Wprowadzenie do ArcGIS Desktop. 8-9 X (2-dniowe) max. 8 osób. SZKOLENIE II Wprowadzenie do ArcGIS Server SZKOLENIE I Wprowadzenie do ArcGIS Desktop SESJA SZKOLENIOWA 8-9 X (2-dniowe) Szkolenie dla nowych użytkowników oprogramowania ArcGIS oraz osób rozpoczynających pracę z GIS dostarcza podstawowej wiedzy

Bardziej szczegółowo

Informacje tłowe na analogowych i cyfrowych zdjęciach lotniczych (metadane) Teledetekcja Środowiska przyrodniczego. Zajęcia II.

Informacje tłowe na analogowych i cyfrowych zdjęciach lotniczych (metadane) Teledetekcja Środowiska przyrodniczego. Zajęcia II. Informacje tłowe na analogowych i cyfrowych zdjęciach lotniczych (metadane) Teledetekcja Środowiska przyrodniczego. Zajęcia II. Zdjęcie lotnicze wykonane na filmie lotniczym Powiększenie zdjęć lotniczych

Bardziej szczegółowo

Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent

Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent Mateusz Maślanka Specjalista ds. oprogramowania LiDAR mateusz.maslanka@progea.pl Mateusz

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Dąbrowska, Marcin Bukowski

Katarzyna Dąbrowska, Marcin Bukowski Katarzyna Dąbrowska, Marcin Bukowski Co to jest GIS? Źródła danych GIS System Informacji Geograficznej Pod pojęciem GIS rozumie się zestaw narzędzi sprzętowych, oprogramowania, bazę danych oraz ludzi obsługujących

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE GIS W SERWISIE INTERNETOWYM SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO

WYKORZYSTANIE GIS W SERWISIE INTERNETOWYM SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO WYKORZYSTANIE GIS W SERWISIE INTERNETOWYM SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Andrzej Sasuła Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Warszawa, 30.11.2005 r. http://www.malopolska.pl to adres serwisu Internetowego

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Standardu Danych GIS dla ochrony przyrody (w tym dla obszarów w Natura 2000)

Koncepcja Standardu Danych GIS dla ochrony przyrody (w tym dla obszarów w Natura 2000) Sieć Natura 2000 wdraŝanie anie i zarządzanie w rejonach przygranicznych Polski i SłowacjiS Niedzica, 11-12 12 grudnia 2008 r. Koncepcja Standardu Danych GIS dla ochrony przyrody (w tym dla obszarów w

Bardziej szczegółowo

Analiza wykonalności dla wskaźnika: dostępność obszarów pod zabudowę

Analiza wykonalności dla wskaźnika: dostępność obszarów pod zabudowę Analiza wykonalności dla wskaźnika: dostępność obszarów pod zabudowę Analizę wykonalności dla wskaźnika dostępności obszarów pod zabudowę wykonamy zgodnie z przedstawionym schematem postępowania rozpoczynając

Bardziej szczegółowo

Łódzkie. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Łódzkie. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia SIWZ - załącznik nr 1 Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Zamówienie Zakup bazy danych dla Powiatu Łowickiego w ramach projektu Infrastruktura Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej Województwa

Bardziej szczegółowo

Analizy środowiskowe i energetyka odnawialna

Analizy środowiskowe i energetyka odnawialna Analizy środowiskowe i energetyka odnawialna Firma FotoRaporty Sp. z o.o. będąca na polskim rynku liderem w zakresie pozyskiwania danych fotogrametrycznych i teledetekcyjnych z niskiego pułapu z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Załącznik nr 2 Rozdział 1 Techniki precyzyjnego pozycjonowania w oparciu o GNSS 1. Podczas wykonywania pomiarów geodezyjnych metodą precyzyjnego pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ

SYSTEMY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ SYSTEMY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ 2014-2015 program podstawowy dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Mapy analogowe Zdjęcia lotnicze Obrazy satelitarne Odwzorowania

Bardziej szczegółowo

Technologie numeryczne w kartografii. Paweł J. Kowalski

Technologie numeryczne w kartografii. Paweł J. Kowalski Technologie numeryczne w kartografii Paweł J. Kowalski Tematyka mapy numeryczne bazy danych przestrzennych systemy informacji geograficznej Mapa = obraz powierzchni Ziemi płaski matematycznie określony

Bardziej szczegółowo

Systemy informacji geograficznej

Systemy informacji geograficznej Systemy informacji geograficznej Andrzej Głażewski Politechnika Warszawska Zakład Kartografii Definicja systemu informacji geograficznej Elementy systemu: Sprzęt (obecnie: komputerowy) Dane (postać cyfrowa)

Bardziej szczegółowo

Instrukcja korzystania z serwisu Geoportal wybrane zagadnienia dotyczące ochrony przyrody (wersja 1.0)

Instrukcja korzystania z serwisu Geoportal wybrane zagadnienia dotyczące ochrony przyrody (wersja 1.0) Instrukcja korzystania z serwisu Geoportal wybrane zagadnienia dotyczące ochrony przyrody (wersja 1.0) Poznań, 25.07.2011 r. W połowie 2010 roku Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska przygotowała interaktywną

Bardziej szczegółowo

14.9. Dostępność zdjęć lotniczych i zobrazowań satelitarnych

14.9. Dostępność zdjęć lotniczych i zobrazowań satelitarnych 14.9. Dostępność zdjęć lotniczych i zobrazowań satelitarnych dr inż. PIOTR WĘŻYK - Uniwersytet Wydział Leśny Rolniczy w Krakowie, 14.9.1. Zdjęcia lotnicze Obecnie wykonywane zdjęcia lotnicze z pokładu

Bardziej szczegółowo

ISDP w systemach geoinformatycznych dla Parków Narodowych

ISDP w systemach geoinformatycznych dla Parków Narodowych Instytut Systemów Przestrzennych i Katastralnych ISDP w systemach geoinformatycznych dla Parków Narodowych Leszek Litwin III Warsztaty: GIS w PARKACH NARODOWYCH I OBSZARACH CHRONIONYCH, Zakopane, 2007

Bardziej szczegółowo

Kurs zdalny Podstawy geoinformacji dla nauczycieli

Kurs zdalny Podstawy geoinformacji dla nauczycieli UNIWERSYTET MARII CURIE-SKŁODOWSKIEJ W LUBLINIE Biuro Projektu UMCS dla rynku pracy i gospodarki opartej na wiedzy ul. Sowińskiego 12 pokój 9, 20-040 Lublin, www.dlarynkupracy.umcs.pl telefon: +48 81 537

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNA ANALIZA PRZYDATNOŚCI WIELOSPEKTRALNYCH ZDJĘĆ LOTNICZYCH DO FOTOGRAMETRYCZNEJ INWENTARYZACJI STRUKTUR PRZESTRZENNYCH W DRZEWOSTANACH 3

WSTĘPNA ANALIZA PRZYDATNOŚCI WIELOSPEKTRALNYCH ZDJĘĆ LOTNICZYCH DO FOTOGRAMETRYCZNEJ INWENTARYZACJI STRUKTUR PRZESTRZENNYCH W DRZEWOSTANACH 3 Krzysztof Będkowski 1 Sławomir Mikrut 2 WSTĘPNA ANALIZA PRZYDATNOŚCI WIELOSPEKTRALNYCH ZDJĘĆ LOTNICZYCH DO FOTOGRAMETRYCZNEJ INWENTARYZACJI STRUKTUR PRZESTRZENNYCH W DRZEWOSTANACH 3 Streszczenie. W referacie

Bardziej szczegółowo

Każdy system GIS składa się z: - danych - sprzętu komputerowego - oprogramowania - twórców i użytkowników

Każdy system GIS składa się z: - danych - sprzętu komputerowego - oprogramowania - twórców i użytkowników System Informacji Geograficznej (GIS: ang. Geographic Information System) system informacyjny służący do wprowadzania, gromadzenia, przetwarzania oraz wizualizacji danych geograficznych. Najbardziej oczywistą

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska. ćwiczenia II

Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska. ćwiczenia II Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska ćwiczenia II Satelitarna interferometria radarowa Sentinel-1 Toolbox owprowadzenie do programu Sentinel-1 Toolbox. Podczas zajęć wykorzystywane będę obrazy

Bardziej szczegółowo

Aglomeracja Opolska w regionalnym system informacji przestrzennej. Opolskie w Internecie

Aglomeracja Opolska w regionalnym system informacji przestrzennej. Opolskie w Internecie Aglomeracja Opolska w regionalnym system informacji przestrzennej Opolskie w Internecie Podstawa prawna Realizacja projektu Opolskie w Internecie- system informacji przestrzennej i portal informacyjnopromocyjny

Bardziej szczegółowo

Projekt Georeferencyjna Baza Danych Obiektów Topograficznych (GBDOT)wraz z krajowym systemem zarządzania

Projekt Georeferencyjna Baza Danych Obiektów Topograficznych (GBDOT)wraz z krajowym systemem zarządzania Projekt Georeferencyjna Baza Danych Obiektów Topograficznych (GBDOT)wraz z krajowym systemem zarządzania Z przyjemnością informujemy, że z dniem 30 listopada 2015 r. Główny Urząd Geodezji i Kartografii

Bardziej szczegółowo

q 1,1 6. Adresat wniosku - nazwa i adres organu lub jednostki organizacyjnej, która q q

q 1,1 6. Adresat wniosku - nazwa i adres organu lub jednostki organizacyjnej, która q q WZÓR WNIOSEK O UDOSTĘPNIENIE MATERIAŁÓW CENTRALNEGO ZASOBU GEODEZYJNEGO I KARTOGRAFICZNEGO 1 1. Imię i nazwisko/nazwa wnioskodawcy 5. Miejscowość i data, dnia 6. Adresat wniosku - nazwa i adres organu

Bardziej szczegółowo

Teledetekcja w ujęciu sensorycznym

Teledetekcja w ujęciu sensorycznym Teledetekcja w ujęciu sensorycznym Zmysły ludzkie (wzrok, węch, słuch, dotyk, smak) nie reagują na większość bodźców pochodzących od otaczającego nas Świata. W przypadku człowieka rolę odbiornika różnego

Bardziej szczegółowo

GEOMATYKA program rozszerzony

GEOMATYKA program rozszerzony GEOMATYKA program rozszerzony 2014-2015 dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Katedra Urządzania Lasu Kolegium Cieszkowskich, parter, p. 3 (p. 2 - sekretariat) Tel.

Bardziej szczegółowo

Lp. Temat pracy Promotor. Analiza porównawcza oprogramowania do produkcji elektronicznych map nawigacyjnych firmy ESRI i firmy CARIS.

Lp. Temat pracy Promotor. Analiza porównawcza oprogramowania do produkcji elektronicznych map nawigacyjnych firmy ESRI i firmy CARIS. Tematy prac dyplomowych INŻYNIERSKICH dla studentów studiów NIESTACJONARNYCH prowadzone przez nauczycieli akademickich KATEDRY GEOINFORMATYKI na rok akademicki 2012/2013 kierunek GEODEZJA I KARTOGRAFIA

Bardziej szczegółowo

MAPY SATELITARNE W OJEW ÓDZTW A O POLSK IEGO I DOLNOŚLĄSKIEGO

MAPY SATELITARNE W OJEW ÓDZTW A O POLSK IEGO I DOLNOŚLĄSKIEGO Polskie Towarzystwo Fotogrametrii i Teledetekcji Sekcja Fotogrametrii i Teledetekcji Komitetu Geodezji PAN Komisja Geoinformatyki PAU Zakład Fotogrametrii i Informatyki Teledetekcyjnej AGH Archiwum Fotogrametrii,

Bardziej szczegółowo

Systemy informacji geograficznej GIS

Systemy informacji geograficznej GIS Systemy informacji geograficznej GIS Wykład nr 1 Wprowadzenie Spis treści: Informacje ogólne Definicje Zastosowania systemów informacji przestrzennej Rozwój historyczny Związki z mapą Sposoby zapisu danych:

Bardziej szczegółowo

STAWKI PODSTAWOWE, JEDNOSTKI ROZLICZENIOWE, WSPÓŁCZYNNIKI KORYGUJĄCE ORAZ SZCZEGÓŁOWE ZASADY OBLICZANIA OPŁAT

STAWKI PODSTAWOWE, JEDNOSTKI ROZLICZENIOWE, WSPÓŁCZYNNIKI KORYGUJĄCE ORAZ SZCZEGÓŁOWE ZASADY OBLICZANIA OPŁAT Załącznik do ustawy STAWKI PODSTAWOWE, JEDNOSTKI ROZLICZENIOWE, WSPÓŁCZYNNIKI KORYGUJĄCE ORAZ SZCZEGÓŁOWE ZASADY OBLICZANIA OPŁAT 1. Stawki podstawowe, zwane dalej Sp, oraz jednostki rozliczeniowe stosowane

Bardziej szczegółowo

Kod modułu Fotointerpretacja obrazów lotniczych i satelitarnych. semestr letni (semestr zimowy / letni) brak (kody modułów / nazwy modułów)

Kod modułu Fotointerpretacja obrazów lotniczych i satelitarnych. semestr letni (semestr zimowy / letni) brak (kody modułów / nazwy modułów) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012 r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Fotointerpretacja obrazów lotniczych i satelitarnych Nazwa modułu w języku

Bardziej szczegółowo

Dystrybucja geometrycznych danych wielkoskalowych oparta o serwery WMS i WFS

Dystrybucja geometrycznych danych wielkoskalowych oparta o serwery WMS i WFS Dystrybucja geometrycznych danych wielkoskalowych oparta o serwery WMS i WFS Część pierwsza standard WMS Opracowanie: Zespół ds. Krajowej Infrastruktury Danych Przestrzennych Przygotowanie dokumentu: Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Generowanie ortofotomapy w aplikacji internetowej Orthophoto Generation in the Web Application

Generowanie ortofotomapy w aplikacji internetowej Orthophoto Generation in the Web Application Zygmunt Paszotta Zakład Fotogrametrii i Teledetekcji Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Generowanie ortofotomapy w aplikacji internetowej Orthophoto Generation in the Web Application Tworzenie ortofotmapy

Bardziej szczegółowo

GIS w środowisku sieciowym

GIS w środowisku sieciowym GIS w środowisku sieciowym Maciej Sztampke ESRI Polska ESRI Polska 1 Sieci GIS Tworzą Infrastrukturę Dowolny Serwis GIS Dane Kartografia Geoprzetwarzanie Metadane Klient Dowolnego Typu Przeglądarki Desktop

Bardziej szczegółowo

Nowa wersja geoportalu w technologii firmy GEOBID

Nowa wersja geoportalu w technologii firmy GEOBID Nowa wersja geoportalu w technologii firmy GEOBID 1. Wprowadzenie Internet (podobnie jak wynalezienie druku czy żarówki) dał początek nowej erze rozwoju ludzkości. Jego wyjątkowo szybki rozwój zaskoczył

Bardziej szczegółowo

AGENDA. 1. Wprowadzenie 2. Nowoczesne technologie w procesie weryfikacji 3. Weryfikacja bazy EGiB metodami teledetekcyjnymi 4.

AGENDA. 1. Wprowadzenie 2. Nowoczesne technologie w procesie weryfikacji 3. Weryfikacja bazy EGiB metodami teledetekcyjnymi 4. ESA/C. Carreau. Weryfikacja bazy EGiB w oparciu o aktualną ortofotomapę satelitarną Bartosz Kulawik NOWOCZESNE TECHNOLOGIE POZYSKIWANIA I AKTUALIZACJI DANYCH Z PZGIK Wisła, 5-7 września 2012 AGENDA 1.

Bardziej szczegółowo

Wkład nauki dla poprawy działań w rolnictwie

Wkład nauki dla poprawy działań w rolnictwie Wkład nauki dla poprawy działań Katarzyna Dąbrowska Zielińska, Martyna Gatkowska, Karol Paradowski, Alicja Malińska, Zbigniew Bochenek, Monika Tomaszewska, Wojciech Kiryła Centrum Teledetekcji Instytut

Bardziej szczegółowo

Mapa sozologiczna, jako źródło informacji o stanie środowiska

Mapa sozologiczna, jako źródło informacji o stanie środowiska Konferencja Środowisko informacji Warszawa, 7-8.10.2015 r. Mapa sozologiczna, jako źródło informacji o stanie środowiska Mieczysław Kunz Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Nauk o Ziemi Katedra Geomatyki

Bardziej szczegółowo

Fotografia i videografia sferyczna do obrazowania przestrzeni i pomiarów fotogrametrycznych

Fotografia i videografia sferyczna do obrazowania przestrzeni i pomiarów fotogrametrycznych Fotografia i videografia sferyczna do obrazowania przestrzeni i pomiarów fotogrametrycznych Karol Kwiatek Katedra Gospodarki Regionalnej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Karol.Kwiatek@uek.krakow.pl 23.05.2014

Bardziej szczegółowo

Cel wykładu. Literatura. Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy. Geograficzne systemy informatyczne Bezpieczeństwo Narodowe, sem. 4

Cel wykładu. Literatura. Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy. Geograficzne systemy informatyczne Bezpieczeństwo Narodowe, sem. 4 Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy Geograficzne systemy informatyczne Bezpieczeństwo Narodowe, sem. 4 Podstawy, historia i rozwój GIS Wykład 2 Grzegorz Bazydło Cel wykładu Celem wykładu jest przedstawienie

Bardziej szczegółowo