Normalizacja i ocena jakości metali. Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Normalizacja i ocena jakości metali. Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości"

Transkrypt

1 Normalizacja i ocena jakości metali Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości 1

2 Spawalność - podstawowa własność niskostopowych stali spawalnych Spawalność jest właściwością technologiczną określającą zdolność materiału do uzyskania założonych właściwości mechanicznych po spawaniu. O przydatności do spawania elementu konstrukcji współdecydują trzy główne czynniki: spawalność metalurgiczna - charakteryzująca zachowanie się materiału podczas spawania i wpływu spawania na właściwości spawanego materiału i złącza, spawalność technologiczna, związana z technologią spawania i jej wpływem na właściwości złącza, spawalność konstrukcyjna, ujmująca znaczenie rozwiązania konstrukcyjnego elementu oraz wpływ grubości materiału na jakość i właściwości złącza 2

3 Spawalność metalurgiczna Skład chemiczny stali powinien być tak dobrany, aby ograniczyć zmiany struktury, występujące po spawaniu w SWC Należy uniemożliwić tworzenie się struktur hartowania o dużej twardości i małej plastyczności Określenie spawalności stali za pomocą składu chemicznego materiału rodzimego - za pomocą równoważnika węgla CE Mn C e = C + [%] Dla stali typu C-Mn 6 Mn Cr + Mo + V Ni + Cu CE IIW = C [%] Si Mn Cu Cr Ni Mo V P cm = C B,[%] CE - wskaźnik hartowności i spawalności stali. CE<0,45% Wysoka wartość CE - ryzyko pęknięć zimnych w SWC... CE IIW stosowany dla stali PW P cm wskazany dla stali niskostopowych ulepszonych cieplnie 3

4 Podział stali na grupy materiałowe wg ISO/TR Materiały o podobnych charakterystykach metalurgicznych i spawalniczych stanowią grupę materiałową Spawacz może spawać dowolny materiał podstawowy z danej grupy materiałowej, jeśli jest wymieniona w jego uprawnieniach 4

5 Podział stali na grupy materiałowe wg ISO/TR

6 Podział stali na grupy materiałowe wg ISO/TR

7 Podział stali spawalnych Stale o normalnej wytrzymałości (NW) - R e min = MPa Stale o podwyższonej wytrzymałości (PW) - R e min = MPa Stale o wysokiej wytrzymałości (WW) - R e min = MPa Stale o bardzo wysokiej wytrzymałości R e min > 690 MPa 7

8 Stale konstrukcyjne spawalne o podwyższonej wytrzymałości Dążenie do obniżenia masy konstrukcji przy zapewnieniu dobrej spawalności stali było przyczyną opracowania stali konstrukcyjnych, zwanych stalami o podwyższonej wytrzymałości (PW). Stale PW są definiowane jako stale o minimalnej granicy plastyczności powyżej 275 MPa oraz tak dobranym składzie chemicznym i procesie wytwarzania, aby charakteryzowały się zarówno dobrą wytrzymałością, odpornością na pękanie, ciągliwością oraz spawalnością. W stalach PW, przy zawartości węgla ograniczonej warunkiem dobrej spawalności, granica plastyczności może być zwiększona przez: umocnienie ferrytu rozpuszczonymi dodatkami stopowymi, umocnienie ferrytu drobnodyspersyjnymi węglikami, azotkami czy węglikoazotkami mikrododatków stopowych, silne rozdrobnienie ziarna ferrytu, obróbkę cieplną - normalizowanie lub ulepszanie cieplne. 8

9 Podział stali spawalnych PW ze względu na skład chemiczny i technologię wytwarzania stale PW typu C-Mn (normalizowane) stale PW mikrostopowe, C-Mn z dodatkami stopowymi V, Nb, Ti (normalizowane) Mechanizmy umocnienia stali: umocnienie roztworowe różnowęzłowe rozdrobnienie ziaren umocnienie wydzieleniowe zwiększenie zawartości perlitu w strukturze stali 9

10 Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości C-Mn Stale PW typu C-Mn zawierają zwiększoną zawartość manganu do 2,0%. Wyroby walcowane z tych stali dostarczane są w stanie wyżarzonym normalizująco lub walcowanym normalizująco. Mangan jest pierwiastkiem stosunkowo tanim i stąd powszechnie stosowanym jako dodatek stopowy, a jego oddziaływanie w stali polega na umacnianiu roztworowym ferrytu. Zawartość Mn w stalach spawalnych ponad 2% jest już szkodliwa ze względu na pogarszanie plastyczności stali 10

11 Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości C-Mn Stale o zwiększonej zawartości manganu do 1,5-2,0% R e = MPa Znak stali 09G2 15GA 18G2 %C %Mn %Si %Cu %Al inne % Ce max % max 1,20 0,15 max max V max. 0,1 0,44 0,12 1,80 0,40 0,30 0,02 Mo max. 0,1 max 1,00 0,20 max max V max. 0,1 0,45 0,18 1,50 0,55 0,30 0,02 Mo max. 0,1 max 1,00 0,20 max max N max. 0,09 0,48 0,20 1,50 0,55 0,30 0,02 Oznaczenia stali wg PN-86/H Przykład obecnego oznaczania stali tej klasy - S355J2G3 wg PN-EN 10025:

12 Stale spawalne PW mikrostopowe Stale niskostopowe o podwyższonej wytrzymałości NSPW zawierają 0,02 0,2% C, zwiększoną zawartość manganu do 2,0% oraz do 0,15% jednego lub kilku z następujących pierwiastków (mikrododatków): Nb, V, Ti i Al. Stale te zazwyczaj mają niski poziom zanieczyszczeń, a niska zawartość węgla zapewnia dobrą spawalność. Pierwiastki mikrostopowe wpływają na wielkość ziarna austenitu stali nagrzanej do walcowania, na przebieg rekrystalizacji podczas walcowania, przebieg przemiany γ α, oraz powodują umocnienie wydzieleniowe. 12

13 Stale spawalne PW mikrostopowe Stale typu C-Mn z mikrododatkami Nb, V, Ti, Zr w ilości < 0,1% Najważniejsze mechanizmy umocnienia: umocnienie wydzieleniowe rozdrobnienie ziarna σ pl = σo + k 1 d R e - do 460 MPa σ pl - naprężenie dolnej gr. plastyczności σ o -naprężenie tarcia wew. sieci Feα k - stała d - średnica ziarna Znak stali 15G2ANb 18G2AV %C %Mn %Si %Cu %Al inne % max 1,20 0,10 max max Nb 0,02-0,06 0,18 1,65 0,55 0,30 0,02 V max. 0,1 max 0,20 1,20 1,65 0,20 0,65 max 0,30 max 0,02 Ce max % 0,47 Mo max. 0,1 V 0,05-0,20 0,50 Oznaczenia stali wg PN-86/H Przykład obecnego oznaczania stali tej klasy - S355J2G3 wg PN-EN 10025:

14 Skład chemiczny i własności mechaniczne wyrobów walcowanych na gorąco ze spawalnych stali konstrukcyjnych drobnoziarnistych po normalizowaniu lub walcowaniu normalizującym wg PN-EN :2007 Znak stali Maksymalne zawartości pierwiastków, % Min. własności mechaniczne 1) C Si Mn V Inne CE R eh R m A MPa MPa % S275N 0,18 0,40 0,5-1,5 0,05 0, S275NL 0,16 Nb S355N 0,20 0,50 0,9-1,6 0,05 0, S355NL 0,18 0,12 S420N Ti 0, S420NL 0,20 0,60 1,0-1,7 0,20 0,05 S460N 0, S460NL 1) wyroby o grubości 16 mm N stan dostawy, stale z określoną minimalną wartością pracy łamania w temperaturze -20 C L grupa jakościowa stali z określoną minimalną wartością pracy łamania w temperaturze -50 C, zawartość P 0,030% i S 0,025% dla stali typu N, oraz P 0,025% i S 0,020% dla stali typu NL 14

15 Stale spawalne o podwyższonej i wysokiej wytrzymałości - zastosowanie Konstrukcje przybrzeżne rurociągi do przesyłania ropy naftowej i gazu ziemnego kadłuby okrętów zbiorniki ciśnieniowe ciężkie pojazdy i maszyny robocze Stale WW 15

16 Wymagania stawiane stalom spawalnym PW i WW Dobra spawalność (mała skłonność do tworzenia pęknięć zimnych) Wysoka wytrzymałość Ciągliwość materiału rodzimego i strefy wpływu ciepła złączy spawanych w niskich temperaturach Odporność na pękanie lamelarne (mała anizotropia właściwości mechanicznych) Odporność na pękanie pod wpływem środowiska ropy naftowej i gazu ziemnego (dla stali na rurociągi) 16

17 Kierunki rozwoju stali PW i WW Otrzymywanie stali o wysokiej czystości metalurgicznej Zastosowanie ciągłego odlewania stali Zastosowanie obróbki cieplno-plastycznej z przyśpieszonym chłodzeniem Modyfikacja składu chemicznego stali dla wykorzystania efektu utwardzenia wydzieleniowego 17

18 Otrzymywanie stali o wysokiej czystości metalurgicznej Etap oczyszczania Wstępne oczyszczanie surówki Proces konwertorowy Powtórne oczyszczanie surówki Zabiegi metalurgiczne usunięcie nadmiaru Si usunięcie nadmiaru P i S regulacja zawartości C usunięcie nadmiaru C usunięcie nadmiaru P odgazowanie odgazowanie próżniowe próżniowe kontrola kształtu wydzieleń 18

19 Otrzymywanie stali o wysokiej czystości metalurgicznej Uzyskiwane zawartości zanieczyszczeń w stali C = 8 ppm, P = 25 ppm, S = 3 ppm, N = 15 ppm, H = 1 ppm, O = 5 ppm 19

20 Ciągłe odlewanie stali Porównanie Ciągłe odlewanie stali Odlewanie do wlewnic i wstępne walcowanie Czasochłonność 0,5-1 godz godz. (dla uzyskania kęsów) Uzysk stali % % Oszczędność energii 0,25-0,5 1 Zatrudnienie 6-10 osób/zmianę osób/zmianę Oszczędność powierzchni produkcyjnej <0,33 1 Porównanie ciągłego odlewania stali z odlewaniem do wlewnic i wstępnym walcowaniem 20

21 Metody wytwarzania półwyrobów ze stali PW i WW Obróbka cieplno-plastyczna z przyśpieszonym chłodzeniem Ulepszanie cieplne Utwardzanie wydzieleniowe. 21

22 Stale spawalne PW po obróbce cieplno-plastycznej Drobnoziarnistą mikrostrukturę można uzyskać przez wyżarzanie normalizujące, ale dużo lepsze efekty uzyskuje się w wyniku zastosowania obróbki termoplastycznej przy wytwarzaniu wyrobów stalowych. Obróbka ta polega na regulowanym walcowaniu tj. kontrolowaniu poszczególnych gniotów oraz temperatury walcowania na gorąco w celu uzyskania drobnoziarnistej mikrostruktury bezpośrednio po obróbce plastycznej, dzięki czemu eliminuje się kosztowną obróbkę cieplną (normalizowanie). Regulowane walcowanie może być uzupełnione regulowanym chłodzeniem kształtującym końcową mikrostrukturę. Obróbka termo-plastyczna jest najbardziej efektywnym sposobem poprawy własności mechanicznych dzięki zmianie mikrostruktury. Może być stosowana do stali typu C-Mn oraz do stali z mikrododatkami. Istotną zaletą jest możliwość uzyskania wysokiej granicy plastyczności stali przy stosunkowo małej zawartości węgla, co znacznie poprawia spawalność stali. 22

23 Obróbka cieplno-plastyczna (TMCP) TMCP = CR + AC DQ - T TMCP (Thermo-Mechanical Controlled Process) - obróbka cieplno-plastyczna CR (Controlled Rolling) - kontrolowane walcowanie AC (Accelerated Cooling) - przyśpieszone chłodzenie DQ-T (Direct Quenching and Tempering) -bezpośrednie hartowanie z temperatury końca walcowania z odpuszczaniem 23

24 Kontrolowane walcowanie (CR) Kontrolowane walcowanie jest metodą polepszenia właściwości mechanicznych stali poprzez rozdrobnienie ziarna z zastosowaniem kontrolowania: temperatury podgrzewania wlewków, temperatury początku i końca walcowania, wielkości gniotów i odstępów czasowych pomiędzy nimi. 24

25 Kontrolowane walcowanie (CR) Walcowanie konwencjonalne Przyspieszone chłodzenie (woda) R - walcowanie wstępne F - walcowanie wykańczające Czas 25

26 Przyspieszone chłodzenie po walcowaniu (TMCP) Przyśpieszone chłodzenie po kontrolowanym walcowaniu powoduje wzrost wytrzymałości i ciągliwości stali przez: dalsze rozdrobnienie ziarna, umocnienie osnowy ferrytu, zwiększanie udziału perlitu i bainitu w strukturze 26

27 Skład chemiczny i własności mechaniczne wyrobów walcowanych na gorąco ze spawalnych stali konstrukcyjnych drobnoziarnistych po walcowaniu termomechanicznym wg PN-EN :2007 Znak stali Maksymalne zawartości pierwiastków, % Min. własności mechaniczne 1) C Si Mn V Inne CE R eh, R m, A, % MPa MPa S275M 0,13 0,50 1,50 0,08 0, S275ML S355M 0,14 0, S355ML 0,10 S420M 0, S420ML 0,16 0,60 1,70 0,12 S460M S460ML 0, ) wyroby o grubości 16 mm M stan dostawy, stale z określoną minimalną wartością pracy łamania w temperaturze -20 C L grupa jakościowa stali z określoną minimalną wartością pracy łamania w temperaturze -50 C, zawartość P 0,035% i S 0,030% dla stali typu M, oraz P 0,030% i S 0,025% dla stali typu ML 27

28 Stale TMCP Wielkość CR CR + AC udział perlitu, % Wielkość ziarna ferrytu wg ASTM HV ferrytu Wpływ przyśpieszonego chłodzenia po kontrolowanym walcowaniu na mikrostrukturę stali ferrytyczno-perlitycznej Gatunek R e KV Skład chemiczny, % wg API -20 C C Si Mn P max S Nb V Ti inne MPa J max X ,110 0,32 1, ,04 0, X65 HIC LC ,03 0,19 0,82 0,005 0,001 0, ,001B 0,3Ni X ,075 0,31 1,59 0,006 0,004 0, ,22 Mo 60ppm N Skład chemiczny i właściwości mechaniczne wybranych gatunków stali wg API na rurociągi ropy i gazu 28

29 Proces TMCP Accelerated Cooling (AC) Contorolled Rolling (CR) 29

30 Mikrostruktura stali TMCP 20オ m Wielkość ziarna 5オ m Walcowanie konwencjonalne TMCP Źródło: Tomoyuki Yokota Ferrite grain size refinement through γ - α transformation Technical Rapport, NKK Corp. (JFE group) 30

31 Czy jest możliwe dalsze rozdrobnienie ziaren w procesie TMCP? UFG - ultrafine grain steels 20 オ m 5 オ m 1 オ m Konwencjonalne walcowanie TMCP UFG Źródło: Tomoyuki Yokota Ferrite grain size refinement through γ - α transformation Technical Rapport, NKK Corp. (JFE group) 31

32 Stale spawalne PW ulepszone cieplnie Stale konstrukcyjne ulepszone cieplnie mają najwyższą wytrzymałość w grupie stali spawalnych (R e MPa) i są stosowane na konstrukcje przenoszące duże obciążenia zarówno w temperaturze pokojowej jak i obniżonej. Jednoczesne spełnienie wymogów wysokiej wytrzymałości i spawalności stali narzuca określone ograniczenia w składzie chemicznym, a zwłaszcza ograniczenia wartości równoważnika węgla CE. Stale te zawierają około 0,15% węgla, dodatki Mn, Mo, Ni, Cr i mikrododatki V, Zr i B. Stale ulepszane cieplnie mogą być hartowane bezpośrednio z temperatury końca walcowania lub nagrzewane ponownie do hartowania. Temperatury odpuszczania mieszczą się w granicach C. Po obróbce cieplnej stale mają mikrostrukturę sorbityczną, co zapewnia najwyższe własności wytrzymałościowe. Spawalność oraz plastyczność takich stali jest jednak niższa w porównaniu do stali otrzymanych w procesie termomechanicznym. 32

33 Stale spawalne wysokiej wytrzymałości ulepszane cieplnie Skład chemiczny: C <0,20%, Mn ~1,0%, Ni ~1,0%, Cr i Mo ~0,50% oraz dodatki Ti, V, B Struktura - martenzyt wysoko odpuszczony (niskowęglowy) Problemy spawalności obniżenie ciągliwości i wytrzymałości materiału w obszarze SWC skłonność do tworzenia pęknięć zimnych konieczność podgrzewania wstępnego przed spawaniem Gatunek R e Skład chemiczny, % C Si Mn P max S Cr Ni Mo inne MPa max T1 USA Cu-0,15-0,50 V-0,03-0,10 HY-80 USA HMN BCu Pol 690 0,11 0, ,15 0, ,60 1, ,030 0,030 0,40 0, ,70 1, ,40 0,60 B-0,002-0,006 Cu max -0,25 Vmax 0,03 Timax 0,02 Cu-0,25-0,40 V-0,03-0,08 B-0,002-0,005 33

34 Skład chemiczny i własności mechaniczne wyrobów walcowanych na gorąco ze stali spawalnych o podwyższonej granicy plastyczności w stanie ulepszonym cieplnie wg PN-EN :2007 Znak stali S460Q S460QL S460QL1 S500Q S500QL S500QL1 S550Q S550QL S550QL1 S620Q S620QL S620QL1 S690Q S690QL S690QL1 S890Q S890QL S890QL1 S960Q Maksymalne zawartości pierwiastków, % Min. własności mechaniczne 1) C Si Mn Inne R eh R m A MPa MPa % ,20 1,70 0,80 Cr; 1,50 Ni; 2,0 Mo; 0,70 Cu; 0,50 V; 0,12 Nb; 0,06 Ti; 0,05 Zr ; 0,15 N ; 0,015 B ; 0, S960QL 1) Wyroby w stanie ulepszonym cieplnie o grubości 3-50 mm. Minimalna praca łamania na próbkach poprzecznych dla grupy jakości bez symbolu L w temp. 0 C wynosi 30J, w temp -20 C 27J; dla grupy jakości z symbolem L w temp. 0 C 35J, w temp -20 C 30J, w temp -40 C 27J, dla grupy jakości L1 w temp. 0 C 40J, w temp -20 C 35J, w temp -40 C 30J, w temp -60 C 27J 34

35 35

36 36

37 37

38 38

39 Stale utwardzane wydzieleniowo Stale zawierają poniżej 0,07%C i 1,0-2,0 % Cu oraz dodatki Ni, Cr, Mo Obróbka cieplna blach: walcowanie na gorąco i starzenie normalizowane i starzenie przesycanie i starzenie Struktura: drobnoziarnisty ferryt z niewielkim udziałem perlitu + wydzielenia miedzi o wielkości 1-3 x10-12 m Gatunek R e Skład chemiczny, % C Si Mn P max S Cr Ni Mo inne MPa max HSLA- 80 USA 550 max 0,07 max 0,40 0,40 0,70 0,025 0,010 0,60 0,90 0,70 1,0 0,15 0,25 Cu 1,00-1,30 Nb 0,02-0,06 HT-80 Jap ,05 0,20 1,30 0,003 0,001-1,50 - Cu 1,10 Ti 0,015 Skład chemiczny i właściwości mechaniczne wybranych gatunków stali utwardzanych wydzieleniowo 39

40 Stale spawalne PW trudnordzewiejące Do grupy stali spawalnych o normalnej i podwyższonej wytrzymałości należą również stale konstrukcyjne trudnordzewiejące. Są to stale odporne na korozję atmosferyczną na powietrzu, na których w wyniku zawartości niewielkiej ilości określonych składników stopowych, wytwarza się przez dłuższe oddziaływanie atmosfery zwarta warstewka ochronna produktów korozji, skutecznie hamująca przebieg dalszego procesu rdzewienia stali. Konstrukcje wykonane z tych stali nie muszą być malowane w celu ochrony przed korozją atmosferyczną. Stale trudnordzewiejące zawierają dodatki stopowe Cu, P, Si, Cr. Fosfor w ilości co najmniej 0,1% najsilniej zwiększa odporność stali na korozję atmosferyczną jednak istotnie zmniejsza plastyczność i spawalność stali. Miedź jest najczęściej dodawanym pierwiastkiem do stali trudnordzewiejących do zawartości 0,3%. 40

41 Skład chemiczny i własności mechaniczne wyrobów walcowanych na gorąco ze stali konstrukcyjnych trudnordzewiejących wg PN-EN :2007 Znak stali Maksymalne zawartości pierwiastków, % Min. własności mechaniczne 1 C Si Mn P Cr Cu R eh, R m A MPa MPa % S235J0W S235J2W 0,13 0,40 0,2-0,6 0,04 0,4-0, S355J0WP 0,12 0,75 1,0 0,06-0,3- S355J2WP 015 1,25 0,25- S355J0W 0,04 0,55 S355J2G1W S355J2G2W 0,16 0,50 0,5- S355K2G1W 1,5 0,035 0, S355K2G2W 1 dla wyrobów o grubości 16 mm 41

42 Spawalność stali wysokiej wytrzymałości Zalety stali otrzymywanych w procesach TMPC i utwardzanych wydzieleniowo Zmniejszenie skłonności do pęknięć zimnych Eliminacja podgrzewania wstępnego blach przed spawaniem Możliwość spawania z dużymi energiami liniowymi (stale utwardzane wydzieleniowo) Wpływ zawartości węgla i równoważnika węgla na skłonność SWC do pęknięć zimnych. 1- strefa braku skłonności do pęknięć, 2 - strefa skłonności do pęknięć zależnie od warunków spawania, 3 - strefa dużej skłonności do pęknięć 42

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Podział stali stopowych ze względu na zastosowanie: stale konstrukcyjne stale narzędziowe stale o szczególnych właściwościach STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Ważniejsze grupy stali:

Bardziej szczegółowo

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Ważniejsze grupy stali: stale spawalne o podwyższonej

Bardziej szczegółowo

Inżynieria materiałowa : stal / Marek Blicharski. wyd. 2 zm. i rozsz. - 1 dodr. (PWN). Warszawa, Spis treści. Wstęp 11

Inżynieria materiałowa : stal / Marek Blicharski. wyd. 2 zm. i rozsz. - 1 dodr. (PWN). Warszawa, Spis treści. Wstęp 11 Inżynieria materiałowa : stal / Marek Blicharski. wyd. 2 zm. i rozsz. - 1 dodr. (PWN). Warszawa, 2017 Spis treści Wstęp 11 1. Wytwarzanie stali 13 1.1. Wstęp 13 1.2. Wsad do wielkiego pieca 15 1.3. Wytwarzanie

Bardziej szczegółowo

Stal - definicja Stal

Stal - definicja Stal \ Stal - definicja Stal stop żelaza z węglem,plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,11% co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne stale bainityczne

Nowoczesne stale bainityczne Nowoczesne stale bainityczne Klasyfikacja, projektowanie, mikrostruktura, właściwości oraz przykłady zastosowania Wykład opracował: dr hab. inż. Zdzisław Ławrynowicz, prof. nadzw. UTP Zakład Inżynierii

Bardziej szczegółowo

Stale niestopowe jakościowe Stale niestopowe specjalne

Stale niestopowe jakościowe Stale niestopowe specjalne Ćwiczenie 5 1. Wstęp. Do stali specjalnych zaliczane są m.in. stale o szczególnych własnościach fizycznych i chemicznych. Są to stale odporne na różne typy korozji: chemiczną, elektrochemiczną, gazową

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228 (21) Numer zgłoszenia: 331212 ( 13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 04.07.1997 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotów Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Wpływ róŝnych rodzajów

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA. Cz. I. Wyżarzanie

OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA. Cz. I. Wyżarzanie OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA Cz. I. Wyżarzanie Przemiany przy nagrzewaniu i powolnym chłodzeniu stali A 3 A cm A 1 Przykład nagrzewania stali eutektoidalnej (~0,8 % C) Po przekroczeniu temperatury A 1

Bardziej szczegółowo

Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu.

Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu. STOPY ŻELAZA Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu. Ze względu na bardzo dużą ilość stopów żelaza z węglem dla ułatwienia

Bardziej szczegółowo

Obróbka cieplna stali

Obróbka cieplna stali Obróbka cieplna stali Obróbka cieplna stopów: zabiegi cieplne, które mają na celu nadanie im pożądanych cech mechanicznych, fizycznych lub chemicznych przez zmianę struktury stopu. Podstawowe etapy obróbki

Bardziej szczegółowo

Ocena spawalności stali konstrukcyjnych

Ocena spawalności stali konstrukcyjnych Ocena spawalności stali konstrukcyjnych Piotr Kozioł, Piotr Organek, doktoranci I roku Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej Opiekun naukowy: prof. dr hab. inż. Bronisław Gosowski,

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCJE METALOWE - LABORATORIUM. Produkcja i budowa stali

KONSTRUKCJE METALOWE - LABORATORIUM. Produkcja i budowa stali KONSTRUKCJE METALOWE - LABORATORIUM Produkcja i budowa stali Produkcja stali ŻELAZO (Fe) - pierwiastek chemiczny, w stanie czystym miękki i plastyczny metal o niezbyt dużej wytrzymałości STAL - stop żelaza

Bardziej szczegółowo

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI PL0400058 STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI Instytut Metalurgii Żelaza im. S. Staszica, Gliwice

Bardziej szczegółowo

6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA

6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA 6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA 6.1. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z rodzajami obróbki cieplno plastycznej i ich wpływem na własności metali. 6.2. Wprowadzenie Obróbką cieplno-plastyczną, zwaną potocznie

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Samochodowych

Zespół Szkół Samochodowych Zespół Szkół Samochodowych Podstawy Konstrukcji Maszyn Materiały Konstrukcyjne i Eksploatacyjne Temat: CHARAKTERYSTYKA I OZNACZENIE STALIW. 2016-01-24 1 1. Staliwo powtórzenie. 2. Właściwości staliw. 3.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU I POWOLNYM CHŁODZENIU STALI 3.

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU I POWOLNYM CHŁODZENIU STALI 3. PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU I POWOLNYM CHŁODZENIU STALI 3. WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE Definicja obróbki cieplnej Dziedzina

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI: Przedmowa Spawalność stali Definicja spawalności stali Wpływ składników stopowych na spawalność stali 19

SPIS TREŚCI: Przedmowa Spawalność stali Definicja spawalności stali Wpływ składników stopowych na spawalność stali 19 SPIS TREŚCI: Przedmowa 11 1. Spawalność stali 13 1.1. Definicja spawalności stali 13 1.2. Wpływ składników stopowych na spawalność stali 19 2. Pękanie połączeń spawanych 23 2.1. Pęknięcia gorące 23 2.1.1.

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO Stal BÖHLER W360 ISOBLOC jest stalą narzędziową na matryce i stemple do kucia na zimno i na gorąco. Stal ta może mieć szerokie zastosowanie, gdzie wymagane są wysoka

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałowe II Wykład 2 Technologia wyżarzania stali

Technologie Materiałowe II Wykład 2 Technologia wyżarzania stali KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ I SPAJANIA ZAKŁAD INŻYNIERII SPAJANIA Technologie Materiałowe II Wykład 2 Technologia wyżarzania stali dr hab. inż. Jerzy Łabanowski, prof.nadzw. PG Kierunek studiów: Inżynieria

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY KONSTRUKCYJNE

MATERIAŁY KONSTRUKCYJNE Stal jest to stop żelaza z węglem o zawartości węgla do 2% obrobiona cieplnie i przerobiona plastycznie Stale ze względu na skład chemiczny dzielimy głównie na: Stale węglowe Stalami węglowymi nazywa się

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 5 Temat: Stale stopowe, konstrukcyjne, narzędziowe i specjalne. Łódź 2010 1 S t r

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 5 Temat: Stale niestopowe, stopowe, konstrukcyjne, narzędziowe, specjalne. Łódź 2010

Bardziej szczegółowo

OK SFA/AWS A 5.5: E 8018-G EN ISO 2560-A: E 46 5 Z B 32. zasadowa. Otulina:

OK SFA/AWS A 5.5: E 8018-G EN ISO 2560-A: E 46 5 Z B 32. zasadowa. Otulina: OK 73.08 SFA/AWS A 5.5: E 8018-G EN ISO 2560-A: E 46 5 Z B 32 Elektroda z dodatkiem stopowym Ni i u, do spawania wszystkich rodzajów złączy. Stopiwo o doskonałych własnościach mechanicznych, odporne na

Bardziej szczegółowo

Co to jest stal nierdzewna? Fe Cr > 10,5% C < 1,2%

Co to jest stal nierdzewna? Fe Cr > 10,5% C < 1,2% Cr > 10,5% C < 1,2% Co to jest stal nierdzewna? Stop żelaza zawierający 10,5% chromu i 1,2% węgla - pierwiastki, przyczyniające się do powstania warstwy wierzchniej (pasywnej) o skłonności do samoczynnego

Bardziej szczegółowo

Skład chemiczny i wybrane własności mechaniczne stali nierdzewnych przeznaczonych na elementy złączne.

Skład chemiczny i wybrane własności mechaniczne stali nierdzewnych przeznaczonych na elementy złączne. www.stalenierdzewne.pl Strona 1 z 5 Skład chemiczny i wybrane własności mechaniczne nierdzewnych przeznaczonych na elementy złączne. Elementy złączne ze nierdzewnych (śruby, wkręty, nakrętki, podkładki,

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO Jakościowe porównanie głównych własności stali Tabela daje jedynie wskazówki, by ułatwić dobór stali. Nie uwzględniono tu charakteru obciążenia narzędzia wynikającego

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO Jakościowe porównanie najważniejszych własności stali 1) Stal Maraging (temperatura maraging ok. 480 C); w tym stanie nie porównywalna ze stalami do ulepszania cieplnego.

Bardziej szczegółowo

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne Technologia obróbki cieplnej Grzanie i ośrodki grzejne Grzanie: nagrzewanie i wygrzewanie Dobór czasu grzania Rodzaje ośrodków grzejnych Powietrze Ośrodki gazowe Złoża fluidalne Kąpiele solne: sole chlorkowe

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 4 Anizotropia i tekstura krystalograficzna. Starzenie po odkształceniu

Ćwiczenie nr 4 Anizotropia i tekstura krystalograficzna. Starzenie po odkształceniu Przedmiot: Badanie własności mechanicznych materiałów Wykładowca: dr inż. Łukasz Cieniek Autor opracowania: dr inż. Łukasz Cieniek Ćwiczenie nr 4 Anizotropia i tekstura krystalograficzna. Czas przewidywany

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

1. OZNACZANIE STALI WEDŁUG NORM EUROPEJSKICH

1. OZNACZANIE STALI WEDŁUG NORM EUROPEJSKICH 1. OZNACZANIE STALI WEDŁUG NORM EUROPEJSKICH Zgodnie z Normami Europejskimi obowiązują dwa systemy oznaczania stali: znakowy (według PN-EN 10027-1: 1994); znak stali składa się z symboli literowych i cyfr;

Bardziej szczegółowo

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych i własnoci stali Prezentacja ta ma na celu zaprezentowanie oraz przyblienie wiadomoci o wpływie pierwiastków stopowych na struktur stali, przygotowaniu zgładów metalograficznych oraz obserwacji struktur

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Samochodowych

Zespół Szkół Samochodowych Zespół Szkół Samochodowych Podstawy Konstrukcji Maszyn Materiały Konstrukcyjne i Eksploatacyjne Temat: OTRZYMYWANIE STOPÓW ŻELAZA Z WĘGLEM. 2016-01-24 1 1. Stopy metali. 2. Odmiany alotropowe żelaza. 3.

Bardziej szczegółowo

Cr+Cu+Mo+Ni P235GH 1.1 EN ,16 0,35 1,20 0,025 0,020 0,020 c 0,30 0,30 0,08 0,01 b 0,30 0,04 b 0,02 b 0,70

Cr+Cu+Mo+Ni P235GH 1.1 EN ,16 0,35 1,20 0,025 0,020 0,020 c 0,30 0,30 0,08 0,01 b 0,30 0,04 b 0,02 b 0,70 MATERIAŁ (1) skład chemiczny (analiza wytopu), w % masy a / część I Nazwa stali Grupa stali wg CR ISO 15608 Numer C Si Mn P S Al całk. Cr Cu Mo Nb Ni Ti V Inne Cr+Cu+Mo+Ni P235TR2 1.1 EN 10216-1 1.0255

Bardziej szczegółowo

STAL DO PRZETWÓRSTWA TWORZYW SZTUCZNYCH

STAL DO PRZETWÓRSTWA TWORZYW SZTUCZNYCH STAL DO PRZETWÓRSTWA TWORZYW SZTUCZNYCH STAL DO PRZETWÓRSTWA TWORZYW SZTUCZNYCH BÖHLER M268 BÖHLER M268 VMR jest ulepszoną cieplnie stalą do przetwórstwa tworzyw sztucznych. Stal M268 VMR posiada doskonałą

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE WYDZIAŁ ODLEWNICTWA AGH Oddział Krakowski STOP XXXIV KONFERENCJA NAUKOWA Kraków - 19 listopada 2010 r. Marcin PIĘKOŚ 1, Stanisław RZADKOSZ 2, Janusz KOZANA 3,Witold CIEŚLAK 4 WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA

Bardziej szczegółowo

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 08/13

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 08/13 PL 223497 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 223497 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 399322 (51) Int.Cl. B23P 17/00 (2006.01) C21D 8/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

SSAB Boron STWORZONE DLA CIEBIE I DO HARTOWANIA

SSAB Boron STWORZONE DLA CIEBIE I DO HARTOWANIA SSAB Boron STWORZONE DLA CIEBIE I DO HARTOWANIA Jeśli doświadczyłeś zakłóceń w produkcji ze względu na zmienne własności stali, zalecamy stosowanie stali borowych SSAB. SSAB BORON GWARANCJA ŁATWIEJSZEJ

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: MIM IS-s Punkty ECTS: 5. Kierunek: Inżynieria Materiałowa Specjalność: Inżynieria spajania

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: MIM IS-s Punkty ECTS: 5. Kierunek: Inżynieria Materiałowa Specjalność: Inżynieria spajania Nazwa modułu: Spawalność stali Rok akademicki: 2013/2014 Kod: MIM-2-202-IS-s Punkty ECTS: 5 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Inżynieria Materiałowa Specjalność: Inżynieria

Bardziej szczegółowo

Wykład 8. Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem. Przemiany zachodzące podczas nagrzewania

Wykład 8. Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem. Przemiany zachodzące podczas nagrzewania Wykład 8 Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem Przemiany zachodzące podczas nagrzewania Nagrzewanie stopów żelaza powyżej temperatury 723 O C powoduje rozpoczęcie przemiany perlitu w austenit

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TEMPERATURY HARTOWANIA NA MIKROSTRUKTURĘ I WŁASNOŚCI MECHANICZNE STALI DP

WPŁYW TEMPERATURY HARTOWANIA NA MIKROSTRUKTURĘ I WŁASNOŚCI MECHANICZNE STALI DP KRZYSZTOF MIERNIK, RAFAŁ BOGUCKI, STANISŁAW PYTEL WPŁYW TEMPERATURY HARTOWANIA NA MIKROSTRUKTURĘ I WŁASNOŚCI MECHANICZNE STALI DP EFFECT OF HARDENING TEMPERATURE ON MICROSTRUCTURE AND MECHANICAL PROPERTIES

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYBRANYCH GATUNKÓW STALI

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYBRANYCH GATUNKÓW STALI SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYBRANYCH GATUNKÓW STALI Opis dotyczy wszystkich tabel z odsyłaczami: 1) ) ) wg analizy wytopowej stan walcowany + łuszczony" dla stali niestopowych, stan wyżarzony + łuszczony"

Bardziej szczegółowo

Blachy walcowane na gorąco, arkusze i kręgi. Program produkcji

Blachy walcowane na gorąco, arkusze i kręgi. Program produkcji Blachy walcowane na gorąco, arkusze i kręgi Program produkcji Ruukki jest ekspertem w dziedzinie metali, na którym zawsze możesz polegać, kiedy potrzebujesz zastosować materiały, komponenty, systemy lub

Bardziej szczegółowo

PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH

PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH Stal stopowa - stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2 % węgla i pierwiastki (dodatki stopowe) wprowadzone celowo dla nadania stali wymaganych właściwości, otrzymany w

Bardziej szczegółowo

Stale narzędziowe. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Stale narzędziowe. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stale narzędziowe Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stale narzędziowe stopy przeznaczone na narzędzia tj. przedmioty służące do rozdzielania

Bardziej szczegółowo

PRELIMINARY BROCHURE CORRAX. A stainless precipitation hardening steel

PRELIMINARY BROCHURE CORRAX. A stainless precipitation hardening steel PRELIMINARY BROCHURE CORRAX A stainless precipitation hardening steel Ogólne dane Właściwości W porównaniu do konwencjonalnych narzędziowych odpornych na korozję, CORRAX posiada następujące zalety: Szeroki

Bardziej szczegółowo

NOWE STALE PRZEZNACZONE DO BUDOWY WYSOKOCIŚNIENIOWYCH WODOROWYCH REAKTORÓW. Opracowanie JOANNA HUCIŃSKA

NOWE STALE PRZEZNACZONE DO BUDOWY WYSOKOCIŚNIENIOWYCH WODOROWYCH REAKTORÓW. Opracowanie JOANNA HUCIŃSKA NOWE STALE PRZEZNACZONE DO BUDOWY WYSOKOCIŚNIENIOWYCH WODOROWYCH REAKTORÓW Opracowanie JOANNA HUCIŃSKA PLAN PREZENTACJI 1. Ogólna charakterystyka wysokociśnieniowych wodorowych reaktorów 2. Materiały konstrukcyjne:

Bardziej szczegółowo

Hartowność jako kryterium doboru stali

Hartowność jako kryterium doboru stali Hartowność jako kryterium doboru stali 1. Wstęp Od stali przeznaczonej do wyrobu części maszyn wymaga się przede wszystkim dobrych właściwości mechanicznych. Stali nie można jednak uznać za stal wysokiej

Bardziej szczegółowo

Distribution Solutions Poland. Oferta handlowa blach grubych i płaskowników. Firma nagrodzona CERTYFIKATEM WIARYGODNOŚCI BIZNESOWEJ.

Distribution Solutions Poland. Oferta handlowa blach grubych i płaskowników. Firma nagrodzona CERTYFIKATEM WIARYGODNOŚCI BIZNESOWEJ. Distribution Solutions Poland Oferta handlowa blach grubych i płaskowników Firma nagrodzona CERTYFIKATEM WIARYGODNOŚCI BIZNESOWEJ bliżej Klienta Blachy okrętowe - asortyment standardowy A, B, AH32, AH36

Bardziej szczegółowo

OK Tubrodur Typ wypełnienia: specjalny

OK Tubrodur Typ wypełnienia: specjalny OK Tubrodur 14.70 EN 14700: T Z Fe14 Drut rdzeniowy do napawania wytwarzający stopiwo o dużej zawartości węglików chromu, niezwykle odporne na zużycie przez ścieranie drobnoziarnistymi materiałami, takimi

Bardziej szczegółowo

OK Tigrod 308L (OK Tigrod 16.10)*

OK Tigrod 308L (OK Tigrod 16.10)* OK Tigrod 308L (OK Tigrod 16.10)* SFA/AWS A 5.9: ER 308L EN ISO 14343-A: W 19 9 L Spoiwo austenityczne o bardzo niskiej zawartości węgla, do spawania stali odpornych na korozję, zawierających ok. 18% Cr

Bardziej szczegółowo

OZNACZENIE EGZAMINU KWALIFIKACYJNEGO SPAWACZA WEDŁUG PN-EN I PN-EN ISO

OZNACZENIE EGZAMINU KWALIFIKACYJNEGO SPAWACZA WEDŁUG PN-EN I PN-EN ISO OZNACZENIE EGZAMINU KWALIFIKACYJNEGO SPAWACZA WEDŁUG PN-EN 287-1 I PN-EN ISO 9606-2 Przykład : PN-EN 287-1 135 P FW 3.3 S t8.0 PB sl 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 1. NUMER NORMY : PN-EN 287-1 - Egzamin kwalifikacyjny

Bardziej szczegółowo

OK AristoRod SFA/AWS A 5.28: ER80S-G EN ISO A: G Z 3Ni1Cu

OK AristoRod SFA/AWS A 5.28: ER80S-G EN ISO A: G Z 3Ni1Cu OK AristoRod 13.26 SFA/AWS A 5.28: ER80S-G EN ISO 14341-A: G Z 3Ni1Cu Drut bez pokrycia miedziowego do spawania stali odpornych na korozję atmosferyczną typu COR-TEN, Patinax itp. Odpowiedni także do stali

Bardziej szczegółowo

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne:

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne: Metody łączenia metali rozłączne nierozłączne: Lutowanie: łączenie części metalowych za pomocą stopów, zwanych lutami, które mają niższą od lutowanych metali temperaturę topnienia. - lutowanie miękkie

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO Jakościowe porównanie głównych własności stali Tabela daje jedynie wskazówki, by ułatwić dobór stali. Nie uwzględniono tu charakteru obciążenia narzędzia wynikającego

Bardziej szczegółowo

STALE ODPORNE NA KOROZJĘ

STALE ODPORNE NA KOROZJĘ STALE ODPORNE NA KOROZJĘ STALE ODPORNE NA KOROZJĘ stale zawierające co najmniej 10,5% chromu i max. 1,20% węgla (EN 100881:2007) Podział ze względu właściwości użytkowych stale nierdzewne stale żaroodporne

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 6 Temat: Stale w stanie ulepszonym cieplnie Łódź 2010 Cel ćwiczenia Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

Materiałoznawstwo i obróbka cieplna w spawalnictwie Material science and heat treatment in welding. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L,1C

Materiałoznawstwo i obróbka cieplna w spawalnictwie Material science and heat treatment in welding. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L,1C Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Spawalnictwo Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium, ćwiczenia I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3 Statyczna próba jednoosiowego rozciągania. Umocnienie odkształceniowe, roztworowe i przez rozdrobnienie ziarna

Ćwiczenie nr 3 Statyczna próba jednoosiowego rozciągania. Umocnienie odkształceniowe, roztworowe i przez rozdrobnienie ziarna Przedmiot: Badanie własności mechanicznych materiałów Wykładowca: dr inż. Łukasz Cieniek Autor opracowania: dr inż. Łukasz Cieniek Ćwiczenie nr 3 Statyczna próba jednoosiowego rozciągania. Czas przewidywany

Bardziej szczegółowo

Stal dupleks w efekcie składu chemicznego

Stal dupleks w efekcie składu chemicznego Stal dupleks i jej spawalność PROF. DR HAB. INŻ. Jerzy Nowacki, ZAKŁAD SPAWALNICTWA, ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE, CZŁONEK RADY NAUKOWEJ CZASOPISMA STAL METALE & NOWE TECHNOLOGIE

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny. Podział stali specjalnych, ze względu na warunki pracy:

Zakres tematyczny. Podział stali specjalnych, ze względu na warunki pracy: STAL O SPECJALNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH FIZYCZNYCH I CHEMICZNYCH Zakres tematyczny 1 Podział stali specjalnych, ze względu na warunki pracy: - odporne na korozję, - do pracy w obniżonej temperaturze, - do pracy

Bardziej szczegółowo

LAF-Polska Bielawa 58-260, ul. Wolności 117 NIP: 882-152-92-20 REGON: 890704507 http://www.laf-polska.pl

LAF-Polska Bielawa 58-260, ul. Wolności 117 NIP: 882-152-92-20 REGON: 890704507 http://www.laf-polska.pl Podstawowe informacje o stali Stal jest stopem żelaza, węgla i innych pierwiastków stopowych o zawartości do 2,14 % węgla. W praktyce, jako stale oznacza się stopy, które najczęściej zawierają żelazo,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WANADU I MOLIBDENU ORAZ OBRÓBKI CIEPLNEJ STALIWA Mn-Ni DLA UZYSKANIA GRANICY PLASTYCZNOŚCI POWYŻEJ 850 MPa

WPŁYW WANADU I MOLIBDENU ORAZ OBRÓBKI CIEPLNEJ STALIWA Mn-Ni DLA UZYSKANIA GRANICY PLASTYCZNOŚCI POWYŻEJ 850 MPa 7/8 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2003, Rocznik 3, Nr 8 Archives of Foundry Year 2003, Volume 3, Book 8 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW WANADU I MOLIBDENU ORAZ OBRÓBKI CIEPLNEJ STALIWA Mn-Ni DLA UZYSKANIA

Bardziej szczegółowo

OK AristoRod SFA/AWS A 5.28: ER 80S-D2 EN ISO A: G4Mo

OK AristoRod SFA/AWS A 5.28: ER 80S-D2 EN ISO A: G4Mo OK AristoRod 13.08 SFA/AWS A 5.28: ER 80S-2 EN ISO 14341-A: G4Mo rut bez pokrycia miedziowego do spawania stali odpornych na pełzanie typu 0,5% Mo, w konstrukcjach kotłów i rurociągów pracujących w temperaturze

Bardziej szczegółowo

STALE NARZĘDZIOWE DO PRACY NA GORĄCO

STALE NARZĘDZIOWE DO PRACY NA GORĄCO Ćwiczenie 9 Stale narzędziowe STALE NARZĘDZIOWE DO PRACY NA ZIMNO DO PRACY NA GORĄCO SZYBKOTNĄCE NIESTOPOWE STOPOWE Rysunek 1. Klasyfikacja stali narzędziowej. Ze stali narzędziowej wykonuje się narzędzia

Bardziej szczegółowo

EN 450B. EN 14700: E Z Fe3. zasadowa

EN 450B. EN 14700: E Z Fe3. zasadowa EN 450B EN 14700: E Z Fe3 Grubootulona elektroda do regeneracji zużytych części maszyn o wymaganej twardości napawanej powierzchni w stanie surowym minimum 40 HRC. UDT C Si Mn Mo 0,06 0,40 0,75 0,50 Twardość

Bardziej szczegółowo

Konstrukcje Metalowe Laboratorium 1. GATUNKI I ODMIANY PLASTYCZNOŚCI STALI STOSOWANYCH W BUDOWNICTWIE

Konstrukcje Metalowe Laboratorium 1. GATUNKI I ODMIANY PLASTYCZNOŚCI STALI STOSOWANYCH W BUDOWNICTWIE 1. GATUNKI I ODMIANY PLASTYCZNOŚCI STALI STOSOWANYCH W BUDOWNICTWIE 1.1 STALE WĘGLOWE (niskowęglowe C < 0.25 %) A) Stale niskowęglowe konstrukcyjne ogólnego przeznaczenie (niestopowe) PN-88/H- 84020 St3SX

Bardziej szczegółowo

PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stal stopowa stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2% węgla i pierwiastki

Bardziej szczegółowo

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: , PCT/FR02/00225 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: , PCT/FR02/00225 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 196846 (21) Numer zgłoszenia: 362127 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 21.01.2002 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

2012-04-04. Zakres tematyczny. Politechnika Rzeszowska - Materiały lotnicze - I LD - 2011/2012 - dr inż. Maciej Motyka

2012-04-04. Zakres tematyczny. Politechnika Rzeszowska - Materiały lotnicze - I LD - 2011/2012 - dr inż. Maciej Motyka STAL NIESTOPOWA, STALIWO I ŻELIWO Zakres tematyczny 1 KLASYFIKACJA I SYSTEMY OZNACZANIA STALI 2 1 Klasyfikacja stopów żelaza Podział czynników determinujących mikrostrukturę iwłaściwości użytkowe stopów

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO Żywotność narzędzi wzrasta wraz ze wzrostem twardości roboczej Najważniejszymi czynnikami, pomiędzy innymi, które mogą skutkować zmniejszeniem kosztów produkcji są długi

Bardziej szczegółowo

Wymagania techniczne mogą być stosowane wyłącznie w ramach współpracy i na potrzeby SPEC S.A. Stanowią one wyłączną własność SPEC S.A.

Wymagania techniczne mogą być stosowane wyłącznie w ramach współpracy i na potrzeby SPEC S.A. Stanowią one wyłączną własność SPEC S.A. Wymagania techniczne mogą być stosowane wyłącznie w ramach współpracy i na potrzeby SPEC S.A. Stanowią one wyłączną własność SPEC S.A. i nie mogą być powielane, rozpowszechniane i udostępniane stronie

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska Materiały edukacyjne Zbiornik ciśnieniowy Część I Ashby

Bardziej szczegółowo

1. PRZEWODNIK 2. STALE

1. PRZEWODNIK 2. STALE Przewodnik Cz Êç 1, rozdzia 2 str. 1 1.2. 1. PRZEWODNIK 1.1. Wprowadzenie i zakres opracowania 1.2. 1.3. Informacje biograficzne o Zespole Autorskim 1.4. Indeks rzeczowy 1.5. Wykaz cytowanych norm krajowych

Bardziej szczegółowo

STALE Z MIKRODODATKAMI -NOWE TWORZYWO NA ODLEWY

STALE Z MIKRODODATKAMI -NOWE TWORZYWO NA ODLEWY Solidification of Metais and Alloys, No.31, 1997 K1Zepnięcie Metali i Stopów, Nr 31, 1997 PAN- Oddział Katowice; PL ISSN 0208-9386 BARBARA KALANDYK* STALE Z MIKRODODATKAMI -NOWE TWORZYWO NA ODLEWY Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 7. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż.

ĆWICZENIE Nr 7. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż. POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska Laboratorium Inżynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 7 Opracował: dr inż.

Bardziej szczegółowo

Wykład 9 Obróbka cieplna zwykła

Wykład 9 Obróbka cieplna zwykła Wykład 9 Obróbka cieplna zwykła Rozróżniamy 3 rodzaje obróbki cieplnej: Obróbka cieplna zwykła, którą realizujemy stosując 2 parametry: t, τ Obróbka cieplno-chemiczna, którą realizujemy stosując parametry:

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym

Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym ZB 7. Plastyczne kształtowanie stopów magnezu (kucie precyzyjne, tłoczenie, wyciskanie, walcowanie itp.) Autorzy i liderzy merytoryczni

Bardziej szczegółowo

1. Wytwarzanie stali 13

1. Wytwarzanie stali 13 Spis treści Wste p........................................... 11 1. Wytwarzanie stali 13 1.1. Wste p..................................... 13 1.2. Wsad do wielkiego pieca.......................... 15 1.3.

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inŝ. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INśYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium InŜynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr

Bardziej szczegółowo

BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI

BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI Opracował: Paweł Urbańczyk Zawiercie, marzec 2012 1 Charakterystyka stali stosowanych w energetyce

Bardziej szczegółowo

Stale austenityczne. Struktura i własności

Stale austenityczne. Struktura i własności Stale austenityczne Struktura i własności Ściśle ustalone składy chemiczne (tablica) zapewniające im paramagnetyczną strukturę austenityczną W celu uzyskania dobrej odporności na korozję wżerową w środowisku

Bardziej szczegółowo

Pręt fi. 10 gat C-45 ciągniony H9

Pręt fi. 10 gat C-45 ciągniony H9 Wałki 40H, 40HM, 45, S355 > Pręt fi. 10 gat C45 ciągniony H9 Pręt fi. 10 gat C45 ciągniony H9 Pręt fi. 10 gat C45 ciągniony H9 Model : 002062 Producent : 0,68 kg/mb border="0"> WŁASNOŚCI I ZASTOSOWANIE

Bardziej szczegółowo

4. Charakterystyka stali niestopowych. I. Stale niestopowe konstrukcyjne, maszynowe i na urzdzenia cinieniowe. Stal jest łatwospawalna gdy:

4. Charakterystyka stali niestopowych. I. Stale niestopowe konstrukcyjne, maszynowe i na urzdzenia cinieniowe. Stal jest łatwospawalna gdy: 4. Charakterystyka stali niestopowych I. Stale niestopowe konstrukcyjne, maszynowe i na urzdzenia cinieniowe 1. Stale niestopowe konstrukcyjne i maszynowe (PN-EN 1025:2002U) Wymagania: Łatwa spawalno Stal

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO BÖHLER K340 ISODUR jest uniwersalną stalą narzędziową do pracy na zimno, przy pomocy której zarobicie pieniądze i nie tylko podczas wycinania monet, lecz również podczas

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA. Cz. II. Przemiany austenitu przechłodzonego

OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA. Cz. II. Przemiany austenitu przechłodzonego OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA Cz. II. Przemiany austenitu przechłodzonego WPŁYW CHŁODZENIA NA PRZEMIANY AUSTENITU Ar 3, Ar cm, Ar 1 temperatury przy chłodzeniu, niższe od równowagowych A 3, A cm, A 1 A

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZALECEŃ TECHNOLOGICZNYCH DO WALCOWANIA BLACH W LPS NA PODSTAWIE WYNIKÓW Z SYMULACJI NUMERYCZNYCH I FIZYCZNYCH

OPRACOWANIE ZALECEŃ TECHNOLOGICZNYCH DO WALCOWANIA BLACH W LPS NA PODSTAWIE WYNIKÓW Z SYMULACJI NUMERYCZNYCH I FIZYCZNYCH 95 Marek HETMAŃCZYK, Grzegorz NIEWIELSKI, Dariusz KUC, Eugeniusz HADASIK Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii OPRACOWANIE ZALECEŃ TECHNOLOGICZNYCH DO WALCOWANIA BLACH W LPS

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 193

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 193 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 193 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 15, Data wydania: 8 października 2015 r. AB 193 Kod identyfikacji

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (15) nr 1, 2002 Stanisław JURA Roman BOGUCKI ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Streszczenie: W części I w oparciu o teorię Bittera określono

Bardziej szczegółowo

PN-EN 1708-1:2010 Spawanie. Szczegóły podstawowych złączy spawanych w stali. Część 1: Elementy ciśnieniowe (oryg.) Zastępuje: PN-EN 1708-1:2002

PN-EN 1708-1:2010 Spawanie. Szczegóły podstawowych złączy spawanych w stali. Część 1: Elementy ciśnieniowe (oryg.) Zastępuje: PN-EN 1708-1:2002 PN-EN 1708-1:2010 Spawanie. Szczegóły podstawowych złączy spawanych w stali. Część 1: Elementy ciśnieniowe (oryg.) Zastępuje: PN-EN 1708-1:2002 PN-EN 10028-1+A1:2010 Wyroby płaskie ze stali na urządzenia

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8, Data wydania: 17 września 2009 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

STALE NARZĘDZIOWE (opracowanie dr Maria Głowacka) I. Ogólna charakterystyka Wysoka twardość Odporność na zużycie ścierne Odpowiednia hartowność

STALE NARZĘDZIOWE (opracowanie dr Maria Głowacka) I. Ogólna charakterystyka Wysoka twardość Odporność na zużycie ścierne Odpowiednia hartowność STALE NARZĘDZIOWE (opracowanie dr Maria Głowacka) I. Ogólna charakterystyka Stale narzędziowe są stopami przeznaczonymi na narzędzia tj. przedmioty służące do rozdzielania i rozdrabniania materiałów bądź

Bardziej szczegółowo

Znak PN-EN , PN-EN P195TR1, P195TR2, P235TR1, P235TR2, P265TR1, P265TR2, PN-EN , P195GH, P235GH, P265GH, 16Mo3,

Znak PN-EN , PN-EN P195TR1, P195TR2, P235TR1, P235TR2, P265TR1, P265TR2, PN-EN , P195GH, P235GH, P265GH, 16Mo3, Numer Numer Przykładowe oznaczenie stali grupy podgrupy Znak Norma 1 2 3 4 Stale o granicy plastyczności Re 460 MPa1) o zawartości: C 0,25%; Si 0,60%; Mn 1,70%; Mo 0,70%2); S 0,045%; P 0,045%; Cu 0,40%2);

Bardziej szczegółowo

5. Klasyfikacja stali 1

5. Klasyfikacja stali 1 5. Klasyfikacja stali 1 Klasyfikacji gatunków stali dokonuje się zgodnie z PN-EN 10020:1996 według składu chemicznego oraz wg ich zastosowania i własności mechanicznych lub fizycznych. Klasyfikacja stali

Bardziej szczegółowo

The project "TEMPUS - MMATENG"

The project TEMPUS - MMATENG The project "TEMPUS - MMATENG" MAT SPAW PROGRAM WSPOMAGAJĄCY ANALIZĘ SPAWALNOŚCI STALI I OPRACOWANIE TECHNOLOGII SPAWANIA Janusz Mikuła, Dr.-eng. Hab., Professor, Director of Institute Material Engineering

Bardziej szczegółowo

OK Autrod 1070 (OK Autrod 18.01)*

OK Autrod 1070 (OK Autrod 18.01)* OK Autrod 1070 (OK Autrod 18.01)* EN ISO 18273: S Al 1070 (Al99,7) Drut do spawania czystego aluminium, odporny na działanie czynników chemicznych i korozję atmosferyczną. Posiada dobre właściwości spawalnicze.

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z MATERIAŁOZNAWSTWA - LABORATORIUM OBRÓBKA CIEPLNA STALI

SPRAWOZDANIE Z MATERIAŁOZNAWSTWA - LABORATORIUM OBRÓBKA CIEPLNA STALI SPRAWOZDANIE Z MATERIAŁOZNAWSTWA - LABORATORIUM OBRÓBKA CIEPLNA STALI Obróbką cieplną nazywa sie zabiegi technologiczne umożliwiające dzięki grzaniu i chłodzeniu zmianę mikrostruktury, a przez to własności

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Opracowali: dr inż. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Opracowali: dr inż. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium Inżynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr inż.

Bardziej szczegółowo