Polska Kardiologia Prenatalna ECHO PŁODU, 2013, 1 (8), Streszczenie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Polska Kardiologia Prenatalna ECHO PŁODU, 2013, 1 (8), 34-39 Streszczenie"

Transkrypt

1 Polska Kardiologia Prenatalna Echo Płodu, 2013, 1 (8) Praca oryginalna Mozaicyzm trisomii 16 pary chromosomów z częściowym odwróceniem trzew i lewokardią obserwacja skrajnie rzadkiego przypadku od 1 trymestru ciąży do okresu noworodkowego Mosaicism of trisomy of 16 pairs of chromosomes with partial situs inversus and levocardia observation of extremely rare anomaly from 1st trimester to neonatal period- case report Autor: Beata Radzymińska- Chruściel 1,5, Urszula Dajda 2, Sebastian Zalewski 2, Anna Piątkowska 3, Julia Wieczór 3, Dariusz Gołąbek 4, Daniel Porada 5, Andrzej Rudziński 5 1 Pracownia Echokardiografii Płodowej Centrum Medycznego Ujastek, Kraków, ośrodek kardiologii prenatalnej typu B, Kierownik Pracowni dr med. Beata Radzymińska-Chruściel, 2 Oddział Ginekologii i Położnictwa Szpitala Specjalistycznego im. Ludwika Rydygiera w Krakowie, Ordynator Oddziału dr med. Piotr Marszał, 3 Oddział Intensywnej Opieki Neonatologicznej Szpitala Ginekologiczno- Położniczego Ujastek w Krakowie, Ordynator Oddziału dr med. Beata Rzepecka-Węglarz, 4 Oddział Patologii Ciąży Piotr Marszał, 5 Klinika Kardiologii Dziecięcej UJ CM w Krakowie, Kierownik Kliniki Prof. dr hab. Andrzej Rudziński Polska Kardiologia Prenatalna ECHO PŁODU, 2013, 1 (8), Streszczenie Przedstawiono rzadki przyżyciowy przypadek noworodka z mozaicyzmem trisomii 16 pary, potwierdzonym badaniem cytogenetycznym (po pozytywnym skriningu w1-szym trymestrze), z ciąży o podwyższonym ryzyku (wiek matki 35 lat), u którego obserwowano wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrastania, wrodzoną złożoną wadę serca z częściowym odwróceniem trzew, dysmorfię oraz wady układu kostnego. Słowa kluczowe: trisomia 16 pary chromosomów, wrodzona wada serca, IUGR, ektrodaktylia Abstract This is case report of extremely rare mosaic trisomy of 16th pair of chromosomes from the high risk pregnancy (maternal age 35 years old, positive screeining in 1st trimester). The fetus presented with intrauterine growth retardation, congenital heart defect, dysmorphic features and skeletal anomalies. The case has been observed until hospitalization in pediatric cardiology department. Other similar cases have been analysed. Key words: Trisomy of 16th pair of chromosomes, congenital heart defect, ectrodactyly OPIS PRZYPADKU Okres prenatalny: U ciężarnej w wieku 35 lat, w ciąży czwartej (trójka zdrowych dzieci) stwierdzono w 1-szym trymestrze nieprawidłowe wyniki badania USG w badaniu dopplerowskim stwierdzono nieprawidłowy przepływ w przewodzie żylnym (Fot 1). Na podstawie badania USG oraz testu podwójnego-pappa oszacowano podwyższone ryzyko dla podstawowych zespołów aneuploidii: jako wysokie dla trisomii 21 pary (1:5) oraz jako średnie dla trisomii 13 i 18 pary ( odpowiednio 1:367 oraz 1:384). W 17 tygodniu ciąży wykonano amniopunkcję, której wynik postulował obecność niepełnej trisomii 16 pary chromosomów- kariotyp mozaikowy w dwóch oddzielnych hodowlach ( w obu była obecna trisomia 16 pary chromosomów, ale w różnych odsetkach - w jednej powyżej 80%, w drugiej poniżej 20%). Fot. 1. Nieprawidłowy przepływ w przewodzie żylnym w usg 1 trymestru Fot. 1. Abnormal ductus venosus flow in 1 st trimester sonographic scan 34

2 / Marzec 2013 Fot. 2. Ubytek przegrody międzykomorowej w położniczym badaniu ultrasonograficznym 2 trymestru Fot. 2. Ventricular septal defect in 2nd trimeter sonographic examination Fot. 4. Obustronne położenie wątroby Fot. 4. Bilateral localisation of liver Fot. 3. Wizualizacja ubytku przegrody międzykomorowej w badaniu echokardiograficznym płodu Fot. 3. Visualisation of ventricular septal defects in fetal echo exam Fot. 5. Twarz płodu w technice 3D Fot. 5. Face of the fetus in 3D examination W usg położniczym w 22 tyg. ciąży stwierdzono prawidłowy profil twarzy płodu z obecnymi kośćmi nosa o prawidłowej długości, umiarkowanego stopnia skrócenie kości długich względem wieku trwania ciąży oraz ubytek przegrody międzykomorowej (Fot.2) W kolejnych prenatalnych badaniach echo w 24 oraz w 30 tyg. ciąży potwierdzono obecność wrodzonej wady serca - ubytku przegrody międzykomorowej z umiarkowaną kardiomegalią (Ha/CA 0, 4) oraz poszerzenie zatoki wieńcowej (Fot.3), zaś w osierdziu wykazano niewielką ilość płynu. Układ krążenia płodu w skali CVPS oceniono na 8 pkt (-1pkt za Ha/Ca, -1pkt za PE). W zakresie nieprawidłowości pozasercowych stwierdzono obustronne położenie wątroby (Fot.4). W prezentacji 3D obraz twarzoczaszki oraz dłoni prawej zinterpretowano jako prawidłowy (Fot. 5, 6 ). Nie uwidoczniono lewej dłoni płodu. Parametry biometryczne oszacowano na poziomie 10 percentyla w stosunku do wieku płodowego. W kolejnych badaniach echokardiograficznych nie stwierdzono narastania objawów niewydolności serca płodu, natomiast analiza trendów wzrastania wykazała Fot. 6: Prawa dłoń płodu Fot. 6: Right hand of the fetus utrzymywanie się parametrów biometrycznych w tym samym kanale centylowym. Ciężarną skierowano do Poradni Genetycznej, gdzie w konsultacji podano typ i częstość rozpoznanego u płodu zespołu genetycznego, rodzaj towarzyszących 35

3 Polska Kardiologia Prenatalna Echo Płodu, 2013, 1 (8) nieprawidłowości a także określono orientacyjne rokowanie postnatalne. Okres noworodkowy: Noworodek płci żeńskiej urodził się siłami natury w 37 tyg. ciąży, z masą ciała 2090 g (<10 percentyla w stosunku do wieku płodowego) i został oceniony w skali Apgar na 5/5/7/8 punktów, odpowiednio po 1,3,5 i w 10 min. życia. Po urodzeniu występowała bradykardia z czynnością serca 60-80/min. Ponadto konieczne było wsparcie oddechowe w systemie ncpap (FiO 2-0,4).W zakresie budowy ciała stwierdzono dysmorfię twarzoczaszki (wydatna mózgoczaszka, zniekształcenia małżowin usznych, boczne lewostronne skrzywienie kręgosłupa oraz ektrodaktylię dłoni lewej (Fot. 7) (Ektrodaktylia szczypce homara, łac. ectrodactylia, ang. ectrodactyly, z gr. εκτρομα = poronienie + δακτίλος = palec) tj. malformację kończyny polegającej na całkowitym lub częściowym braku palców stopy i (lub) dłoni. W wadzie tej zaawansowanie zmian jest różne, w zakresie kończyny górnej stwierdza się brak trzeciego paliczka palców z głębokim rozszczepem sięgającym nadgarstka). Dodatkowe cechy dysmorficzne stanowiły: aplazja brodawki sutkowej lewej oraz dodatkowa brodawka sutkowa w linii pachowej lewej a także nieprawidłowa budowa zewnętrznych narządów płciowych (hipoplastyczne wargi sromowe większe). Badanie cytogenetyczne krwi obwodowej, wykazało prawidłowy kariotyp żeński (46, XX). W badaniu usg mózgowia, jamy brzusznej oraz płuc nie wykazano odchyleń od normy. W 6 dobie życia w badaniu echokardiograficznym stwierdzono powiększenie prawego przedsionka i prawej komory serca, drożny otwór owalny z lewoprawym przeciekiem oraz podaortalny ubytek przegrody międzykomorowej z dwukierunkowym przeciekiem. Odejście obu dużych naczyń tętniczych było nieprawidłowe z aortą częściowo znad komory prawej. Dodatkowo Fot. 7. Ekrodaktylia lewej dłoni noworodka (podobny obraz dłoni płodu z trisomią 7 pary chromosomów opisała w ECHO PŁODU Nr 2(2) grudzień 2011 dr Katarzyna Buzdygan) Fot. 7. Ecrodactyly of the left hand of the newborn (similar view has been described in FETAL ECHO 2(2) dec 2011 by Dr Katarzyna Buzdygan) Fot. 8. Ujście lewej żyły głównej górnej do zatoki wieńcowej Fot. 8. The inflow of Left Superior Vena Cava to Coronary Sinus stwierdzono znaczną dysproporcję aorty i tętnicy płucnej (aorta wstępująca poszerzona do 8 mm, po odejściu pnia ramienno- głowowego łuk wykazywał zwężenie do 4 mm, cieśń aorty była wąska, trudna do oceny z uwagi na nakładanie się obrazu przewodu tętniczego z dwukierunkowym przepływem). Z uwagi na podejrzenie zwężenia cieśni aorty (Fot. 8) zlecono zastosowanie wlewu Prostin VR. W 14 dobie życia noworodek w stanie ogólnym średnim został przewieziony do Kliniki Kardiologii Dziecięcej UJ CM w Krakowie. Okres obserwacji w referencyjnym oddziale kardiologii dziecięcej Przy przyjęciu do Kliniki Kardiologii Dziecięcej stan ogólny dziecka był średni. Czynność serca była miarowa /min, przy lewym brzegu mostka szmer obecny był szmer skurczowy 2/6, dodatni impuls prawej komory, tętno udowe symetryczne ale słabo napięte, prawidłowy nawrót kapilarny. Ponadto badaniem przedmiotowym stwierdzono cechy dysmorfii, jak we wcześniejszym opisie oraz przepuklinę pępkową. Wartość Sa02 przy przyjęciu wynosiła 95-99%, ale p02 53 mm Hg. W zapisie Ekg rytm serca był miarowy, pochodzenia zatokowego, o częstości ok. 170/min, ponadto stwierdzono prawogram i cechy przerostu prawej komory. W rtg klatki piersiowej sylwetka serca była poszerzona w wymiarze poprzecznym CTR 0.63 (zdjęcie asymetryczne z powodu deformacji kl piersiowej), zaś rysunek naczyniowy płuc wzmożony. W badaniu echokardiograficznym stwierdzono: powiększenie prawego przedsionka i prawej komory, obecność dodatkowej żyły próżnej górnej uchodzącej do poszerzonej zatoki wieńcowej, ubytek międzyprzedsionkowy typu ostium secundum, 4 mm podaortalny VSD i dodatkowo drugi mniejszy przeciek międzykomorowy w okolicy przykoniuszkowej oraz przetrwały przewód tętniczy z dwukierunkowym przepływem, świadczącym o systemowym nadciśnieniu płucnym. Stwierdzono ponadto zupełnie nietypowy obraz odejścia lewej gałęzi tętnicy płucnej od pnia płucnego. 36

4 / Marzec 2013 Nie wykazano obecności zwężenia cieśni Ao, dlatego odstawiono wlew stosowanego wcześniej Prostinu. Celem dokładnej oceny anatomii wady oraz charakteru nadciśnienia płucnego wykonano cewnikowanie serca. W angiokardiografii tętnic płucnych stwierdzono poszerzenie pnia płucnego (10 mm ) oraz nietypowe odejście i przebieg gałęzi. Gałąź prawa odchodziła niżej niż normalnie i odpowiadała obrazowi anatomicznie lewej gałęzi, zaś lewa odchodziła od prawego obwodu pnia płucnego powyżej prawej gałęzi, kierując się na lewo i do tyłu (nad lewym oskrzelem) z przebiegiem i podziałem segmentalnym odpowiadającym prawej gałęzi (Fot. 9) Pozostałe morfologiczne nieprawidłowości były takie, jak stwierdzone wcześniej w badaniu echokardiograficznym. W badaniu hemodynamicznym stwierdzono systemowe nadciśnienie płucne z istotnym przeciekiem lewo-prawym (Qp/Qs 2.6:1) i podwyższonym oporem płucnym (3.6jW/ m2) oraz nieprawidłowym stosunkiem Rp/Rs (norma <0.2). Test z 0 2 powodował wzrost przecieku lewo-prawego ( Qp/Qs 2.9:1) i niewielki spadek oporu płucnego (3.0jW/ m2), ale Rp/Rs pomimo obniżenia pozostał nieprawidłowy (0.24). Obustronne położenie wątroby, (lewostronne położenie bańki żołądka), prawidłowe położenie serca w lewej części klatki piersiowej, z koniuszkiem w lewo (levocardia), z obustronną żyłą główną górną (uchodzącą do zatoki wieńcowej), obecność wad przeciekowych serca oraz odwrócony obraz gałęzi płucnych przemawiający za odwrotnym niż prawidłowe położenie płuc: trzypłatowe po lewej, dwupłatowe po prawej) wskazywało na odwrotne położenie narządów klatki piersiowej. W obrazie radiologicznym (AKG, babygram) uwidoczniono: IVC i aortę brzuszną po prawej stronie kręgosłupa, obustronnie położoną wątrobę, obie kopuły przepony na tym samym poziomie, lewostronną skoliozę, skośne żebra po lewej stronie klatki piersiowej oraz przebieg tchawicy i przełyku wzdłuż prawego brzegu kręgosłupa (Fot. 10). Całość odpowiadała zatem bardzo rzadkiemu Fot. 10. Babygram Fot. 10. Babygram wariantowi częściowego odwrócenia trzew z lewokardią występującemu zazwyczaj ze znacznie bardziej złożonymi wadami wrodzonymi układu krążenia. Z uwagi na zespół wad wrodzonych dziecko było konsultowane przez zespół wielospecjalistyczny: laryngolog rozpoznał dodatkowo niedrożność kostną lewego przewodu nosowego (nie wymagającą postępowania w trybie doraźnym), ortopeda zalecił czasowe odroczenie diagnostyki i leczenia wad układu kostnego, neurolog i specjalista rehabilitacji medycznej wdrożenie pielęgnacji ułożeniowej i rehabilitację dziecka. Ze względu na rozbieżności pomiędzy kariotypem oznaczonym prenatalnie a wynikiem badania cytogenetycznego krwi obwodowej, po urodzeniu dziecka wykonano dodatkowo oznaczenie kariotypu z hodowli fibroblastów skóry potwierdzając wynik nieprawidłowy (47, XX+16 [70%] / 46,XX [30%]). Stwierdzona aberracja nie dyskwalifikuje dziecka z leczenia kardiochirurgicznego. W trakcie hospitalizacji dziewczynka przebyła posocznicę Klebsiella pneumoniae. Z uwagi na słaby odruch ssania wymagała początkowo karmienia sondą żołądkową, stopniowo rozpoczęto karmienie doustne, z dobrą tolerancją i stopniowym przyrostem masy ciała. Po konsultacji kardiochirurgicznej zakwalifikowano dziecko do zabiegu operacyjnego podwiązania przetrwałego przewodu tętniczego i założenia opaski ( banding ) na tętnicę płucną. Omówienie Fot. 9. Angiografia: nietypowy układ prawej i lewej gałęzi tętnicy płucnej Fot. 9. Angiography- atypical view of the right and left pulmonary arteries Trisomia 16 pary chromosomów jest jedną z najczęstszych nieprawidłowości genetycznych u płodów i dotyczyć może nawet 1.5% ciąż 1,2. Najczęściej wynika 37

5 Polska Kardiologia Prenatalna Echo Płodu, 2013, 1 (8) ona z matczynej nondysjunkcji w mejozie I. Pełna trisomia 16 pary jest najczęstszą przyczyną poronień samoistnych pierwszego trymestru 3, jednakże w wyniku obrony przed stanem trisomicznym (trisomic rescue) może dojść do powstania kariotypów mozaikowych lub całkowitego ograniczenia trisomii wyłącznie do tkanek pozapłodowych (tzw. CPM- confined placental mosaicism) 4,5,6, a wówczas przeżycie pacjentów jest możliwe. Do chwili obecnej nie opisano pełnego spektrum objawów mogących towarzyszyć mozaicyzmowi trisomii 16 pary chromosomów, ponieważ brakuje danych dotyczących występowania kariotypów mozaikowych lub zbalansowanych translokacji w populacji. W zarodkach, w wyniku utraty jednego z chromosomów z trisomicznych komórek (trisomic rescue) w blisko 2/3 przypadków dochodzi do powstania disomii jednorodzicielskiej, w której obydwa chromosomy 16 pochodzą od matki. Nie określono do tej pory czy i jaki wpływ na funkcjonowanie organizmu ma powyższa sytuacja, tym bardziej, że modele mysie sugerują możliwość występowania zjawiska imprintingu na chromosomie 16 4,5,6. Dodatkowo opisywana jest zmienność fenotypowa pacjentów z mozaicyzmem 16 pary w zależności od opisywanego kariotypu ( z którego chromosomu nastąpiła translokacja części materiału genetycznego na chromosom 16 pary ) 7, 8. Dotychczasowe informacje dotyczące objawów w niepełnej trisomii 16 pary zaczerpnięte są z opisów nielicznych (około 40) przypadków, dostępnych w literaturze 2. Najczęstszym, najwcześniej opisywanym w literaturze objawem jest wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrastania płodu 9, 10. Średnia masa urodzonych noworodków jest o 1.93 odchylenia standardowe mniejsza od średniej populacyjnej. Do zahamowania wzrastania dochodzi również w przypadku gdy trisomiczna linia komórkowa obecna jest jedynie w łożysku, natomiast płód ma prawidłową liczbą chromosomów (CPM), a zatem jest ono związane przede wszystkim z niewydolnością łożyska, spowodowaną zwiększoną apoptozą i zmniejszoną proliferacją trofoblastu oraz nieprawidłową przebudową tętnic spiralnych i zaburzonym przepływem łożyskowym (podobnie jak w innych trisomiach). Im większy odsetek nieprawidłowych komórek w łożysku, tym większe prawdopodobieństwo IUGR 2. Inną cechą fenotypową opisywaną w literaturze jest dysmorfia twarzy (wypukłe czoło, obrzęk okołooczodołowy, nisko osadzone, dysplastyczne uszy, micrognathia, krótka szyja, szeroka nasada nosa oraz hiperteloryzm) a także nieprawidłowa budowa kończyn - zwłaszcza palców dłoni, skolioza, anomalie brodawek sutkowych. Ponadto u noworodków obserwowano niewydolność oddechową, wymagającą wspomagania wentylacji, zaburzenia odruchu ssania, z koniecznością żywienia dziecka przez sondę żołądkową, wynikające z obniżenia napięcia mięśniowego 7. Wiele spośród powyższych objawów wystąpiło również w zaprezentowanym przypadku. U noworodków z częściową trisomią 16 pary istnieje również zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych wad rozwojowych. Spośród żywo urodzonych noworodków ok. 45% miało przynajmniej jedną malformację 2. Do najczęstszych wad zaliczamy: spodziectwo (26,9% chłopców), pojedynczą tętnicę pępowinową (10.9%), klinodaktylię (7.8%), hipoplazję płuc (7%)- często wtórną do innych nieprawidłowości, takich jak: przepuklina przeponowa, wada nerek lub ciężka skolioza. Najczęściej opisywanymi anomaliami w układzie krążenia są wady przegród serca (VSD- 17.8%, ASD- 7.8%) 2. Opisano pojedynczy przypadek prenatalnie rozpoznanego zwężenia tętnicy płucnej 11 oraz ektopii serca 12. Nie znaleziono w dostępnej literaturze opisu zmian sugerujących obecność wad serca z kręgu heterotaksji, a tym bardziej odwrotnego położenia płuc z prawidłowym położeniem serca w klatce piersiowej. W kardiologii dziecięcej jest to niezwykle rzadko opisywane skojarzenie anomalii układu krążenia. Jedną z odmian takiej nieprawidłowości opisali Padmavati i Gupta w latach sześćdziesiątych, ale brak jest informacji na temat statusu genetycznego lub choćby dysmorfologicznego przedstawionego pacjenta 13. Proksymalna duplikacja w zakresie ramienia długiego chromosomu 16 łączy się z mniej specyficznymi objawami klinicznymi, między innymi z zakresu ośrodkowego układu nerwowego, takich jak małogłowie, poszerzenie układu komorowego mózgowia, pogłębienie zakrętów, poszerzenie szczeliny Sylwiusza, ścieńczenie ciała modzelowatego oraz opóźnienie mielinizacji kory mózgowej a także dysplazję korową móżdżku. Występowanie nieprawidłowości morfologicznych OUN związane jest z nieprawidłowym rozwojem psychoruchowym oraz intelektualnym 14, 15. W przypadkach niepełnej trisomii 16 pary obserwowano zwiększone ryzyko porodu przedwczesnego - średni wiek ciążowy urodzonych dzieci wynosił 35,7 tygodni2, 1, 2. Z poddanych analizie ciąż z rozpoznaną trisomią 16 pary chromosomów 66% zakończyło się urodzeniem żywego noworodka. Prawie wszystkie dzieci (93%) przeżyły okres noworodkowy, jednakże większość z nich zmarła w pierwszym roku życia 1,2. Istnieją w literaturze pojedyncze doniesienia o występowaniu mozaikowych kariotypów u osób dorosłych. Opisano przypadek mężczyzny, u którego stwierdzono trisomię 16 zarówno w limfocytach krwi obwodowej jak i fibroblastach. Cztery z pięciu płodów, których ojcem był ten mężczyzna, uległo samoistnemu poronieniu we wczesnych okresach ciąży, u jednego z nich potwierdzono obecność trisomii 3. U pojedynczych dorosłych pacjentów opisywano nadwagę lub otyłość, związane z duplikacją genu FTO (Fat mass and Obesity Associated Gene), zlokalizowanego na ramieniu długim chromosomu 16 pary 4. 38

6 / Marzec 2013 Prenatalna diagnostyka częściowej trisomii 16 pary może wykazywać poszerzenie lub obrzęk fałdu karkowego, nieprawidłowe testy biochemiczne lub inne markery aneupolidii w 1 trymestrze ciąży. Ultrasonografia 2 trymestru oraz płodowa echokardiografia służy wizualizacji nieprawidłowości układu krążenia oraz anomalii pozasercowych 5. Interpretując wyniki inwazyjnej diagnostyki cytogenetycznej należy pamiętać, iż z uwagi na naturalną selekcję komórek z trisomią nawet przypadki pacjentów z dużym odsetkiem komórek o nieprawidłowym kariotypie mogą nie zostać zdiagnozowane prenatalnie, podobnie często trudne jest zdiagnozowanie tej aberracji na podstawie badania kariotypu z komórek krwi obwodowej (wtedy konieczna jest diagnostyka na podstawie hodowli fibroblastów 3 ). Taka sytuacja diagnostyczna miała miejsce w opisywanym w aktualnej pracy przypadku. Wniosek Opisany przypadek mozaicyzmu 16 pary chromosomów jest jednym z niewielu ocenianych przyżyciowo, sugerując umiarkowaną ekspresję występujących zaburzeń, tak genetycznych, jak i w układzie krążenia. Jest prawdopodobnie jedynym w literaturze opisem współistnienia wady serca z częściowym odwróceniem trzew, w tej anomalii genetycznej. Typ zmian sercowonaczyniowych nie był możliwy do ustalenia w badaniach prenatalnych i wymagał dalszej szczegółowej diagnostyki pourodzeniowej. Adres do korespondencji: Piśmiennictwo 1. Roberts SH, Duckett DP.: Trisomy 16p in a liveborn infant and a review of partial and full trisomy 16. Med Genet Oct;15(5): Yong PJ, Barrett IJ, Kalousek DK, Robinson WP. : Clinical aspects, prenatal diagnosis, and pathogenesis of trisomy 16 mosaicism. J Med Genet Mar;40(3): Abaneh H, Asim M Momani, Rame H. Khasawneh.: Trisomy16 in Products of conception. Int JBiol Med Res, 2012;3(3): de Carvalho AF, da Silva Bellucco FT, dos Santos NP, Pellegrino R, de Azevedo Moreira LM, Toralles MB, Kulikowski LD, Melaragno MI.: Trisomy 16q21 --> qter: Seven-year follow-up of a girl with unusually long survival. Am J Med Genet A Aug;152A(8): Basinko A, Audebert-Bellanger S, Douet-Guilbert N, Le Franc J, Parent P, Quemener S, La Selve P, Bovo C, Morel F, Le Bris MJ, De Braekeleer M.: Subtelomeric monosomy 11q and trisomy 16q in siblings and an unrelated child: molecular characterization of two der(11)t(11;16). Am J Med Genet A Sep;155A(9): doi: /ajmg.a Epub 2011 Aug Lonardo F, Perone L, Maioli M, Ciavarella M, Ciccone R, Monica MD, Lombardi C, Forino L, Cantalupo G, Masella L, Scarano F. Clinical, cytogenetic and molecular-cytogenetic characterization of a patient with a de novo tandem proximal-intermediate duplication of 16q and review of the literature. Am J Med Genet A Apr;155A(4): doi: /ajmg.a Epub 2011 Mar Laus AC, Baratela WA, Laureano LA, Santos SA, Huber J, Ramos ES, Rebelo CC, Squire JA, Martelli L.: Karyotype/phenotype correlation in partial trisomies of the long arm of chromosome 16: case report and review of literature. Am J Med Genet A Apr;158A(4): doi: /ajmg.a Epub 2012 Feb Noruzinia M, LefortG, Chaze AM, Puechbert J, Pellestor F, Blanchet P, Cacheux V, Sarda P.: Phenotypic and cytogenetic variety of pure partial trisomy of chromosome 16p. Acta Med Iran 2009, 47(3), Buckton KE, Barr DG.: Partial trisomy for long arm of chromosome 16. J Med Genet Dec;18(6): Davison EV, Beesley JR. Partial trisomy 16 as a result of familial 16;20 translocation. J Med Genet Oct;21(5): Hidaka N, Yamamoto N, Tsukimori K, Hojo S, Suzuki SO, Wake N.: Prenatal diagnosis of trisomy 16 mosaicism manifested as pulmonary artery stenosis. J Clin Ultrasound Feb;37(2): doi: /jcu Arnaoutoglou C, Meditskou S, Keivanidou A, Manthou M, Anesidis N, Assimakopoulos E, Athanasiadis A, Kumar S. Ectopia cordis in a fetus with mosaic trisomy 16. J Clin Ultrasound Sep;38(7): doi: /jcu Padmavati S, Gupta S: Partial Situs Inversus with Levocardia : An Unusual Combination of Anomalies. Circulation;1962:26: McCullagh BG, Kerr B, Trueman S, Tomlin PI, Thomas M, Wynn R, de Goede CG. Distinctive neurological phenotype associated with partial trisomy of chromosome Eur J Paediatr Neurol Aug 23. [Epub ahead of print] 16. Zerem A, Vinkler C, Michelson M, Leshinsky-Silver E, Lerman-Sagie T, Lev D. Mosaic marker chromosome 16 resulting in 16q11.2-q12.1 gain in a child with intellectual disability, microcephaly, and cerebellar cortical dysplasia. Am J Med Genet A Dec;155A(12): doi: /ajmg.a Epub 2011 Nov Gilbertson NJ, Taylor JW, Kovar IZ. Mosaic trisomy 16 in a live newborn infant. Arch Dis Child Apr;65(4 Spec No): PubMed PMID: ; PubMed Central PMCID: PMC Kalousek DK, Langlois S, Barrett I, Yam I, Wilson DR, Howard- Peebles PN, Johnson MP, Giorgiutti E. Uniparental disomy for chromosome 16 in humans. Am J Hum Genet Jan;52(1):8-16. PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] 19. Arakaki DT, Waxman SH. Trisomy-16 in a mosaic carrier father and his aborted foetus J Med Genet Mar;6(1):85-8. No abstract available.pmid: [PubMed - indexed for MEDLINE] 20. Van den Berg L, Delemarre-van de Waal H, Han JC, Yistra B, Eij P, Nesterova W, Heutink P, Stratakis CA.: Investigation of patiens with partial trisomy 16q including the Fat mass and Obesity Associated gene (FTO): Fine Mapping and FTO Gene Expression Study. Am J Med Genet, 2010, March;152A(3): Chen CP, Ko TM, Su YN, Hsu CY, Chen YY, Su JW, Chen WL, Pan CW, Wang W. Prenatal diagnosis of partial trisomy 16p (16p12.2 pter) and partial monosomy 22q (22q13.31 qter) associated with increased nuchal translucency and abnormal maternal serum biochemistry in the first trimester. Taiwan J Obstet Gynecol Mar;51(1): doi: /j.tjog

DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI

DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI Dlaczego dzieci sąs kierowane do kardiologa? Różnice w diagnostyce obrazowej chorób układu krążenia u dorosłych i dzieci Diagnostyka

Bardziej szczegółowo

ASD. 3-14% wad serca. jedna z częstszych wrodzona anomalia. ubytek tkanki przegrody IAS; może być w każdym miejscu; wada izolowana;

ASD. 3-14% wad serca. jedna z częstszych wrodzona anomalia. ubytek tkanki przegrody IAS; może być w każdym miejscu; wada izolowana; ASD ASD 3-14% wad serca jedna z częstszych wrodzona anomalia ubytek tkanki przegrody IAS; może być w każdym miejscu; wada izolowana; (+) PS, TAPVD, VSD, PDA, MS, z.barlowe a. Rozwój przegrody międzyprzedsionkowej

Bardziej szczegółowo

NIPT Nieinwazyjny Test Prenatalny (ang. Non-Invasive Prenatal Test)

NIPT Nieinwazyjny Test Prenatalny (ang. Non-Invasive Prenatal Test) NIPT Nieinwazyjny Test Prenatalny (ang. Non-Invasive Prenatal Test) Nieinwazyjne badanie krwi kobiety ciężarnej w kierunku wykluczenia najczęstszych trisomii u płodu Cel testu NIPT Celem testu NIPT jest

Bardziej szczegółowo

3. Wykrywanie wad serca przed urodzeniem rola diagnostyki prenatalnej

3. Wykrywanie wad serca przed urodzeniem rola diagnostyki prenatalnej 3. Wykrywanie wad serca przed urodzeniem rola diagnostyki prenatalnej Joanna Dangel Badania ultrasonograficzne i echokardiograficzne W 1998 roku pojawiły się pierwsze doniesienia wskazujące na to, że prenatalne

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program badań prenatalnych

Załącznik nr 5 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program badań prenatalnych Program badań prenatalnych 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU BADAŃ PRENATALNYCH, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego W ostatnich latach wzrasta systematycznie średni wiek

Bardziej szczegółowo

Kardiomegalia u płodu

Kardiomegalia u płodu Kardiomegalia u płodu Kardiomegalia u płodu to powiększenie sylwetki serca płodu w stosunku do klatki piersiowej płodu[4]. Powiększenie sylwetki serca jest uniwersalnym objawem niewydolności krążenia zarówno

Bardziej szczegółowo

NIFTY TM Nieinwazyjny, Genetyczny Test Prenataly określający ryzyko wystąpienia zespołu Downa, Edwardsa i Patau

NIFTY TM Nieinwazyjny, Genetyczny Test Prenataly określający ryzyko wystąpienia zespołu Downa, Edwardsa i Patau NIFTY TM Nieinwazyjny, Genetyczny Test Prenataly określający ryzyko wystąpienia zespołu Downa, Edwardsa i Patau Nieinwazyjne badania prenatalne, polegające na ocenia parametrów biochemicznych, takie jak

Bardziej szczegółowo

Universitäts-Frauenklinik Essen. Medycyna prenatalna i medycyna płodowa Centrum perinatologiczne I. Stopnia

Universitäts-Frauenklinik Essen. Medycyna prenatalna i medycyna płodowa Centrum perinatologiczne I. Stopnia Universitäts-Frauenklinik Essen Medycyna prenatalna i medycyna płodowa Centrum perinatologiczne I. Stopnia Szanowni Państwo, Drodzy Rodzice, Nasze Centrum medycyny prenatalnej oferuje Państwu pełne spektrum

Bardziej szczegółowo

Wrodzone wady serca u dorosłych

Wrodzone wady serca u dorosłych Wrodzone wady serca u dorosłych - rozpoznane po raz pierwszy w wieku dorosłym - wada mało zaawansowana w dzieciństwie - nie korygowana - wada po korekcji lub zabiegu paliatywnym w dzieciństwie - niewydolność

Bardziej szczegółowo

1. Studia Doktoranckie Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Genetyki Klinicznej i Laboratoryjnej w Łodzi, UM w Łodzi

1. Studia Doktoranckie Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Genetyki Klinicznej i Laboratoryjnej w Łodzi, UM w Łodzi Płód w płodzie fetus in fetu. Hanna Moczulska 1, Maria Respondek-Liberska 2 1. Studia Doktoranckie Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Genetyki Klinicznej i Laboratoryjnej w Łodzi, UM w Łodzi 2. Zakład

Bardziej szczegółowo

dr hab n. med. Piotr Węgrzyn dr n. med. Robert Bartkowiak lek. Robert Brawura-Biskupski-Samaha I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii

dr hab n. med. Piotr Węgrzyn dr n. med. Robert Bartkowiak lek. Robert Brawura-Biskupski-Samaha I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii dr hab n. med. Piotr Węgrzyn dr n. med. Robert Bartkowiak lek. Robert Brawura-Biskupski-Samaha I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii najbardziej popularna metoda wizualizacji duża dostępność względnie

Bardziej szczegółowo

Kurs do Certyfikatu Sekcji USG PTG Spała, 2012

Kurs do Certyfikatu Sekcji USG PTG Spała, 2012 Kurs do Certyfikatu Sekcji USG PTG Spała, 2012 Najczęstsze błędy w diagnostyce prenatalnej Wojciech Cnota Oddział Kliniczny Położnictwa i Ginekologii w Rudzie Śląskiej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe badanie kardiologiczne u dzieci 1 I. Wywiad chorobowy 1

1. Podstawowe badanie kardiologiczne u dzieci 1 I. Wywiad chorobowy 1 v Wstęp xiii Przedmowa do wydania I polskiego xv Wykaz skrótów xvii 1. Podstawowe badanie kardiologiczne u dzieci 1 I. Wywiad chorobowy 1 A. Wywiad perinatalny i z okresu ciąży 1 B. Wywiad po urodzeniu

Bardziej szczegółowo

Ultrasonografia diagnostyczna i interwencyjna

Ultrasonografia diagnostyczna i interwencyjna Ultrasonografia diagnostyczna i interwencyjna Click to edit Master subtitle style dr hab n. med. Piotr Węgrzyn dr n. med. Robert Bartkowiak lek. Robert Brawura-Biskupski-Samaha I Katedra i Klinika Położnictwa

Bardziej szczegółowo

Badanie ultrasonograficzne układu kostnego płodu w I i II trymestrze ciąży badanie czaszki badanie kręgosłupa badanie klatki piersiowej badanie

Badanie ultrasonograficzne układu kostnego płodu w I i II trymestrze ciąży badanie czaszki badanie kręgosłupa badanie klatki piersiowej badanie Badanie ultrasonograficzne układu kostnego płodu w I i II trymestrze ciąży badanie czaszki badanie kręgosłupa badanie klatki piersiowej badanie kończyn Badanie ultrasonograficzne czaszki płodu w II trymestrze

Bardziej szczegółowo

Badanie ultrasonograficzne między 11 a 14 tc. ocena kształtu czaszki, sierpu mózgu, splotów naczyniówkowych komór bocznych ocena kręgosłupa

Badanie ultrasonograficzne między 11 a 14 tc. ocena kształtu czaszki, sierpu mózgu, splotów naczyniówkowych komór bocznych ocena kręgosłupa Ocena układu nerwowego u płodu w świetle Rekomendacji Sekcji USG PTG Wykonanie trzech przesiewowych badań ultrasonograficznych w ciąży: przed 10 tygodniem ciąży 11 14 tydzień ciąży 18 24 tydzień ciąży

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA wykład 2 Układ Sercowo - Naczyniowy. 18 października 2006

ANATOMIA wykład 2 Układ Sercowo - Naczyniowy. 18 października 2006 1. Naczynia krwionośne. tętnice krew płynie od serca do tkanek (sieci naczyń kapilarnych / włosowatych) bez względu na to czy zawierają krew natlenowaną czy odtlenowaną) krew od serca grube ściany oddają

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Hanna Moczulska, Sebastian Foryś, Maria Respondek-Liberska

Opracowanie: Hanna Moczulska, Sebastian Foryś, Maria Respondek-Liberska Agenezja nerek, zalecenia postępowania luty 2011 Opracowanie: Hanna Moczulska, Sebastian Foryś, Maria Respondek-Liberska Agenezja nerek może byd jedno lub obustronna. Rokowanie dla obu przypadków jest

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZENSTWO USG. A-s L-ow A-s R-easonable A-chievable ALARA. minimalne ryzyko badania. minimum ekspozycji. minimalna intensywność ekspozycji

BEZPIECZENSTWO USG. A-s L-ow A-s R-easonable A-chievable ALARA. minimalne ryzyko badania. minimum ekspozycji. minimalna intensywność ekspozycji OPISZ ZDJĘCIA T BS IT CP CM NT MB T (Thalamus) wzgórze MB (Mid Brain) śródmózgowie BS (Brainstem) pień mózgu IT (Intracranial Translucency) przezierność wewnątrzczaszkowa CP (Chorionic Plexus) sploty naczyniówkowe

Bardziej szczegółowo

Zapytaj swojego lekarza.

Zapytaj swojego lekarza. Proste, bezpieczne badanie krwi, zapewniające wysoką czułość diagnostyczną Nieinwazyjne badanie oceniające ryzyko wystąpienia zaburzeń chromosomalnych, takich jak zespół Downa; opcjonalnie umożliwia również

Bardziej szczegółowo

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS Załącznik nr do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Edu Plus zatwierdzonych uchwałą 0/04/03/204 Zarządu InterRisk TU S.A. Vienna Insurance Group z dnia 04.03.204 r. I. USZKODZENIA GŁOWY. ZŁAMANIE KOŚCI POKRYWY

Bardziej szczegółowo

Kardiologia. Aspekty kliniczne. Wskazania kliniczne

Kardiologia. Aspekty kliniczne. Wskazania kliniczne 3 Kardiologia Aspekty kliniczne Wycinkowa echokardiografia jest idealnym narzędziem diagnostycznym do oceny zaburzeń kardiologicznych w stanach zagrożenia życia. Opierając się jedynie na wynikach badania

Bardziej szczegółowo

5. Powstawanie dwulistkowej tarczki zarodkowej. Drugi tydzień rozwoju 107 Zaburzenia w rozwoju w pierwszych dwóch tygodniach...

5. Powstawanie dwulistkowej tarczki zarodkowej. Drugi tydzień rozwoju 107 Zaburzenia w rozwoju w pierwszych dwóch tygodniach... SPIS TREŚCI CZĘŚĆ OGÓLNA 1. Zarys historii embriologii................ 16 2. Układ rozrodczy................... 26 Układ rozrodczy męski.................. 26 Narządy rozrodcze wewnętrzne...............

Bardziej szczegółowo

CENNIK BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH ZAKŁAD RADIOLOGII

CENNIK BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH ZAKŁAD RADIOLOGII CENNIK BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH ZAKŁAD RADIOLOGII LP KOD ICD-9 Nazwa procedury Cena badania w zł Pracownia radiologii (rtg) 1 87.04.1 Tomografia siodła tureckiego 64,00 2 87.092 RTG krtani bez kontrastu (zdjęcia

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA

ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA Załącznik nr 2 ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA Termin badania (wiek) Badania (testy) przesiewowe oraz świadczenia

Bardziej szczegółowo

KONSYLIUM PERINATALNE W XXI W NOWE WYZWANIA I NOWE MOŻLIWOŚCI. Prenatal consultation in XXI century. new challenge and new possibilities

KONSYLIUM PERINATALNE W XXI W NOWE WYZWANIA I NOWE MOŻLIWOŚCI. Prenatal consultation in XXI century. new challenge and new possibilities Praca kazuistyczna Prenatal consultation in XXI century KONSYLIUM PERINATALNE new challenge and new possibilities W XXI W NOWE WYZWANIA I NOWE MOŻLIWOŚCI Streszczenie W pracy przedstawiono 2 przypadki

Bardziej szczegółowo

LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62.

LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 701 Poz. 9 Załącznik B.64. LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62.9)

Bardziej szczegółowo

Przerwany ³uk aorty. Ireneusz Haponiuk, Janusz H. Skalski. 3.1. Wstêp. 3.2. Anatomia i klasyfikacja wady ROZDZIA 3

Przerwany ³uk aorty. Ireneusz Haponiuk, Janusz H. Skalski. 3.1. Wstêp. 3.2. Anatomia i klasyfikacja wady ROZDZIA 3 27 ROZDZIA 3 Przerwany ³uk aorty 3.1. Wstêp Przerwanie ³uku aorty jest rzadk¹ patologi¹, która polega na braku ci¹g³oœci têtnicy g³ównej w tym odcinku. Jest efektem zaburzeñ tworzenia ³uków aortalnych

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT MATKI I DZIECKA w Warszawie, Klinika Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka

INSTYTUT MATKI I DZIECKA w Warszawie, Klinika Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka Ocena ryzyka nieprawidłowego rozwoju dzieci urodzonych przedwcześnie Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i pomoc rodzinie doświadczenia i rekomendacje Warszawa, 10 12 grudnia 2007 Ewa Helwich Klinika Neonatologii

Bardziej szczegółowo

Metody monitorowania stanu płodu. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii WUM

Metody monitorowania stanu płodu. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii WUM Metody monitorowania stanu płodu I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii WUM MONITOROWANIE DOBROSTANU PŁODU Rozpoznawanie stanów zagrożenia płodu, objawów ostrego lub przewlekłego niedotlenienia

Bardziej szczegółowo

I KLINIKA POŁOZNICTWA I GINEKOLOGII WUM

I KLINIKA POŁOZNICTWA I GINEKOLOGII WUM I KLINIKA POŁOZNICTWA I GINEKOLOGII WUM CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA CHORÓB SERCA U CIĘŻARNYCH OKOŁO 0,5-1% PRZYCZYNA OKOŁO 10-15% ŚMIERTELNOŚCI MATEK WZROST OBJĘTOŚCI KRWI KRĄŻĄCEJ O 50% WZROST OBJĘTOŚCI MINUTOWEJ

Bardziej szczegółowo

Topografia klatki piersiowej. Badanie fizykalne układu krążenia. Topografia klatki piersiowej. Topografia klatki piersiowej 2015-04-23

Topografia klatki piersiowej. Badanie fizykalne układu krążenia. Topografia klatki piersiowej. Topografia klatki piersiowej 2015-04-23 Topografia klatki piersiowej Badanie fizykalne układu krążenia KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 A Pachowa przednia prawa B Obojczykowa środkowa prawa C Mostkowa D Obojczykowa środkowa lewa E Pachowa przednia

Bardziej szczegółowo

IUGR. prof. dr hab. n. med. Krzysztof Sodowski

IUGR. prof. dr hab. n. med. Krzysztof Sodowski IUGR prof. dr hab. n. med. Krzysztof Sodowski definicja postacie znaczenie diagnostyka monitoring decyzje porodowe mały płód - SGA prawidłowy - brak cech wad, chorób genetycznych, infekcji nieprawidłowy

Bardziej szczegółowo

I. Rentgenodiagnostyka

I. Rentgenodiagnostyka UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE Zakład Radiologii ul. Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańsk, tel. (058) 727 05 05 UWAGA: Jeżeli badanie nie jest z zakresu opieki medycznej, służącej profilaktyce, zachowaniu,

Bardziej szczegółowo

Cennik usług dla kobiet

Cennik usług dla kobiet Cennik usług dla kobiet Kliniki Zdrowia Kobiety Cena Profesorska Konsultacja kardiologiczna 150 200 Konsultacja urologiczna 150 200 Konsultacja chirurgiczna 150 200 Konsultacja ortopedyczna 150 200 Konsultacja

Bardziej szczegółowo

Czy możliwe jest wykrywanie patologii układu krążenia płodu w pierwszym trymestrze ciąży?

Czy możliwe jest wykrywanie patologii układu krążenia płodu w pierwszym trymestrze ciąży? Czy możliwe jest wykrywanie patologii układu krążenia płodu w pierwszym trymestrze ciąży? Is it possible to identify pathology of the fetal cardiovascular system in the first trimester of pregnancy? Joanna

Bardziej szczegółowo

Test Prenatalny Harmony. przesiewowe badanie prenatalne nowej generacji w kierunku trisomii chromosomowych

Test Prenatalny Harmony. przesiewowe badanie prenatalne nowej generacji w kierunku trisomii chromosomowych Test Prenatalny Harmony przesiewowe badanie prenatalne nowej generacji w kierunku trisomii chromosomowych Test Harmony Co wykrywa Dla kogo jest przeznaczony Zasada działania testu Jak i gdzie można wykonać

Bardziej szczegółowo

zachwianie proporcji ciała (stosunek górnej części do dolnej jest nieprawidłowo mały)

zachwianie proporcji ciała (stosunek górnej części do dolnej jest nieprawidłowo mały) Niepłodność małżeńska- przyczyny chromosomowe 1. Aberracje chromosomów płci (z. Klinefeltera, zespół Turnera) 2. Aberracje chromosomów autosomalnych- translokacje, inwersje Zespół Klinefeltera wysoki wzrost

Bardziej szczegółowo

ECHOKARDIOGRAFIA PRENATALNA W 1, 2, 3 TRYMESTRZE (W CIĄŻY POJEDYNCZEJ) PRZEGLĄD PIŚMIENNICTWA

ECHOKARDIOGRAFIA PRENATALNA W 1, 2, 3 TRYMESTRZE (W CIĄŻY POJEDYNCZEJ) PRZEGLĄD PIŚMIENNICTWA ECHO PŁODU nr 2 (4) kwiecień 2012 / wydanie specjalne ECHOKARDIOGRAFIA PRENATALNA W 1, 2, 3 TRYMESTRZE (W CIĄŻY POJEDYNCZEJ) PRZEGLĄD PIŚMIENNICTWA Fetal echocardiography in first, second and 3rd trimester

Bardziej szczegółowo

Symptomatologia zespołu Patau obserwacje własne

Symptomatologia zespołu Patau obserwacje własne Czas. Stomatol., 2006, LIX, 8, 587-591 Organ Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego http://www.czas.stomat.net Symptomatologia zespołu Patau obserwacje własne Manifestations of Patau s syndrome - own

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa i zawał serca.

Choroba wieńcowa i zawał serca. Choroba wieńcowa i zawał serca. Dr Dariusz Andrzej Tomczak Specjalista II stopnia chorób wewnętrznych Choroby serca i naczyń 1 O czym będziemy mówić? Budowa układu wieńcowego Funkcje układu wieńcowego.

Bardziej szczegółowo

NOWORODEK Z WADĄ PRZEWODOZALEŻNĄ

NOWORODEK Z WADĄ PRZEWODOZALEŻNĄ NOWORODEK Z WADĄ PRZEWODOZALEŻNĄ Dr n. med. Anna Turska-Kmieć Klinika Kardiologii IP CZD Warszawa Krążenie płucne Prawa komora PK - rola pompy objętościowej wyrzut krwi do podatnego na rozciąganie obszaru

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Universitäts-Frauenklinik Essen

Universitäts-Frauenklinik Essen Universitäts-Frauenklinik Essen Badanie przesiewowe w pierwszym trymestrze ciąży Co to jest z badanie przesiewowe w pierwszym trymestrze ciąży? W badaniu przesiewowym w pierwszym trymestrze ciąży okreslane

Bardziej szczegółowo

Wady serca z przeciekiem lewo-prawym

Wady serca z przeciekiem lewo-prawym Folia Cardiol. 2001, tom 8, supl. B Folia Cardiol. 2001, tom 8, supl. B, B6 B11 Copyright 2001 Via Medica ISSN 1507 4145 Wady serca z przeciekiem lewo-prawym Definicja. Wady, w których dochodzi do przecieku

Bardziej szczegółowo

układu krążenia Paweł Piwowarczyk

układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie Badanie przedmiotowe EKG Pomiar ciśnienia tętniczego Pomiar ciśnienia w tętnicy płucnej Pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego Echokardiografia

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK: PIELEGNIARSTWO; I rok I ο PRZEDMIOT: ANATOMIA (ĆWICZENIA 45h) ĆWICZENIE 1 (01.10.2012) ĆWICZENIE 2 (04.10.2012) ĆWICZENIE 3 (08.10.

KIERUNEK: PIELEGNIARSTWO; I rok I ο PRZEDMIOT: ANATOMIA (ĆWICZENIA 45h) ĆWICZENIE 1 (01.10.2012) ĆWICZENIE 2 (04.10.2012) ĆWICZENIE 3 (08.10. KIERUNEK: PIELEGNIARSTWO; I rok I ο PRZEDMIOT: ANATOMIA (ĆWICZENIA 45h) ĆWICZENIE 1 (01.10.2012) - Zapoznanie się z regulaminem i przepisami BHP obowiązującymi na zajęciach. Podstawowe mianownictwo anatomiczne

Bardziej szczegółowo

CHRONIC THROMBOEMBOLIC PULMONARY HYPERTENSION. (Hypertension)

CHRONIC THROMBOEMBOLIC PULMONARY HYPERTENSION. (Hypertension) Przewlekłe zakrzepowo- zatorowe nadciśnienie płucne - CTEPH Skrót angielski: CTEPH CHRONIC THROMBOEMBOLIC PULMONARY HYPERTENSION przewlekłe zakrzepowo- zatorowe nadciśnienie płucne (Chronic) (Thromboembolic)

Bardziej szczegółowo

Wrodzone wady wewnątrzkanałowe

Wrodzone wady wewnątrzkanałowe Wrodzone wady wewnątrzkanałowe Występują one w przebiegu wad tworzenia się tzw. struny grzbietowej ( rozwoju kręgosłupa i rdzenia). Określane są inaczej terminem dysrafii. Wady te przyjmują postać: rozszczepu

Bardziej szczegółowo

Badania dopplerowskie w I trymestrze ciąż

Badania dopplerowskie w I trymestrze ciąż Badania dopplerowskie w I trymestrze ciąż ąży Piotr Sieroszewski Klinika Medycyny Płodu i Ginekologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Historia 1842r- Christian Johann Doppler( 1803-1853 ) pierwszy opis efektu

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce

Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA M. POZNAŃ POWIAT POZNAŃSKI Załącznik nr 2 Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce Istnieje około 80 szpitali publicznych w Wielkopolsce,

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA Załącznik nr do Zarządzenia nr 17/2004 Prezesa NFZ NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA SZCZEGÓŁOWE MATERIAŁY INFORMACYJNE O PRZEDMIOCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE ZAWIERANIA UMÓW O UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROW0TNEJ

Bardziej szczegółowo

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Podstawowe badania obrazowe Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Prawidłowe myślenie lekarskie Zebranie podstawowych danych (badanie podmiotowe i przedmiotowe)

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ PRACOWNIA RTG 1. Czaszka twarzoczaszka 70,00 2. Czaszka oczodoły 70,00 3. Czaszka zatoki 70,00 4. Czaszka żuchwa PA boczna 100,00 5. Czaszka PA i prawoboczne 100,00 6. Czaszka

Bardziej szczegółowo

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII Prof. nadzw. dr hab. med. Marek Jemielity Klinika Kardiochirurgii UM w Poznaniu Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia rozwojowe części twarzowej czaszki

Zaburzenia rozwojowe części twarzowej czaszki 27 Ingrid Wady rozwojowe części twarzowej czaszki Różyło-Kalinowska Zaburzenia rozwojowe części twarzowej czaszki stanowią ważny problem nie tylko dla samego pacjenta ze względu na niepełnosprawność lub

Bardziej szczegółowo

II KONGRES ULTRASONOGRAFIA W GINEKOLOGII I POŁOŻNICTWIE PROGRAM 25.05.2007. 9.00 9.10 Otwarcie kongresu

II KONGRES ULTRASONOGRAFIA W GINEKOLOGII I POŁOŻNICTWIE PROGRAM 25.05.2007. 9.00 9.10 Otwarcie kongresu II KONGRES ULTRASONOGRAFIA W GINEKOLOGII I POŁOŻNICTWIE PROGRAM 25.05.2007 9.00 9.10 Otwarcie kongresu Jacek Brązert Przewodniczący Sekcji Ultrasonografii Grzegorz H. Bręborowicz J.M. Rektor Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Wyniki leczenia noworodków ELBW w Klinice Neonatologii ICZMP w 2013 roku

Wyniki leczenia noworodków ELBW w Klinice Neonatologii ICZMP w 2013 roku Wyniki leczenia noworodków ELBW w Klinice Neonatologii ICZMP w 2013 roku Marcin Kęsiak Kierownik Kliniki: Dr hab. n. med. Prof. ICZMP Ewa Gulczyńska Dane statystyczne kompletowali: M. Kęsiak, P. Kiciński

Bardziej szczegółowo

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 1.ZARZĄDZENIE MINISTRA 2.REKOMENDACJE TOWARZYSTW NAUKOWYCH 3.OPINIE EKSPERTÓW

Bardziej szczegółowo

Ultrasonografia praktyczna

Ultrasonografia praktyczna Ultrasonografia praktyczna Prenatalna ocena układu krążenia jak przeprowadzić prawidłowo badanie echokardiograficzne płodu? dr hab. n. med. Joanna Szymkiewicz Dangel Poradnia Perinatologii i Kardiologii

Bardziej szczegółowo

Układ krążenia część 2. Osłuchiwanie serca.

Układ krążenia część 2. Osłuchiwanie serca. Układ krążenia część 2 Osłuchiwanie serca. Osłuchiwanie serca Osłuchiwanie serca miejsce osłuchiwania Miejsca osłuchiwania : Zastawka dwudzielna - V międzyżebrze palec przyśrodkowo od lewej linii środkowo-

Bardziej szczegółowo

ZDROWIE DZIECI PO LECZENIU NIEPŁODNOŚCI

ZDROWIE DZIECI PO LECZENIU NIEPŁODNOŚCI ZDROWIE DZIECI PO LECZENIU NIEPŁODNOŚCI Rafał Kurzawa rafal.kurzawa@gmail.com Pomorski Uniwersytet Medyczny Sekcja Płodności i Niepłodności PTG Ośrodek Studiów nad Płodnością Człowieka IVF ma 35 lat

Bardziej szczegółowo

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego ICD9 kod Nazwa 03.31 Nakłucie lędźwiowe 03.311 Nakłucie lędźwiowe w celu pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego 100.62 Założenie cewnika do żyły centralnej 23.0103 Porada lekarska 23.0105 Konsultacja specjalistyczna

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Podstawowa wiedza z zakresu biologii ogólnej na poziomie szkoły średniej. Poznanie podstawowych układów budowy anatomicznej człowieka

Zaawansowany. Podstawowa wiedza z zakresu biologii ogólnej na poziomie szkoły średniej. Poznanie podstawowych układów budowy anatomicznej człowieka Kierunek PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Anatomia Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy Wymagania wstępne Zaawansowany

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE. Zakład Radiologii. ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60

UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE. Zakład Radiologii. ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE Zakład Radiologii ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 UWAGA: Jeżeli badanie nie jest z zakresu opieki medycznej, służącej profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,

Bardziej szczegółowo

Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej

Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej D. Payen i E. Gayat Critical Care, listopad 2006r. Opracowała: lek. Paulina Kołat Cewnik do tętnicy płucnej PAC, Pulmonary

Bardziej szczegółowo

Aktualne zasady postępowania w przypadku potworniaka krzyżowo-guzicznego (sacrococcygeal teratomy) u płodu.

Aktualne zasady postępowania w przypadku potworniaka krzyżowo-guzicznego (sacrococcygeal teratomy) u płodu. Aktualne zasady postępowania w przypadku potworniaka krzyżowo-guzicznego (sacrococcygeal teratomy) u płodu. Hanna Moczulska1, Maria Respondek-Liberska 2, Katarzyna Janiak 2, Krzysztof Szaflik3, Andrzej

Bardziej szczegółowo

Ocena zmian hemodynamicznych układu krąŝ

Ocena zmian hemodynamicznych układu krąŝ Ocena zmian hemodynamicznych układu krąŝ ąŝenia u noworodków. w. Renata Bokiniec Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka WUM Adaptacja Stabilizacja i utrzymanie prawidłowej wymiany gazowej

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE. Zakład Radiologii. ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 CENNIK USŁUG 2010

UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE. Zakład Radiologii. ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 CENNIK USŁUG 2010 Załącznik nr 3 UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE Zakład Radiologii ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 Rentgenodiagnostyka CENNIK USŁUG 2010 L.p. Badanie Cena PLN 1. RTG klatki piersiowej

Bardziej szczegółowo

CZ STO WYST POWANIA WRODZONYCH WAD SERCA WYNOSI OK. 0,8-1,2 NA 1000 YWO URODZONYCH NOWORODKÓW

CZ STO WYST POWANIA WRODZONYCH WAD SERCA WYNOSI OK. 0,8-1,2 NA 1000 YWO URODZONYCH NOWORODKÓW Wady wrodzone serca u dzieci - diagnostyka i leczenie przeznaczyniowe Zakład Radiologii Pediatrycznej, Warszawski Uniwersytet Medyczny CZ STO WYST POWANIA WRODZONYCH WAD SERCA WYNOSI OK. 0,8-1,2 NA 1000

Bardziej szczegółowo

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym workiem zwanym osierdziem. Wewnętrzna powierzchnia osierdzia

Bardziej szczegółowo

Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca. II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK

Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca. II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK RTG klatki piersiowej Ocenia zarys i wielkość serca, aorty, naczyń krążenia płucnego, wykrywa w ich rzucie zwapnienia

Bardziej szczegółowo

Test NIFTY. Zespół Downa. Zespół Edwardsa. Zespół Patau. Jakie zespoły wad wrodzonych badamy? PODSTAWOWE INFORMACJE

Test NIFTY. Zespół Downa. Zespół Edwardsa. Zespół Patau. Jakie zespoły wad wrodzonych badamy? PODSTAWOWE INFORMACJE Bezpłatny Informator dla Klientów PODSTAWOWE INFORMACJE Nowej generacji, bezinwazyjny test NIFTY określa ryzyko wystąpienia nieprawidłowej liczby genów lub chromosomów (trisomii 21, 18 i 13) w DNA dziecka.

Bardziej szczegółowo

1. Zarys historii embriologii 3 Zarys historii embriologii medycznej w Polsce 13

1. Zarys historii embriologii 3 Zarys historii embriologii medycznej w Polsce 13 Spis treści CZĘŚĆ OGÓLNA 1. Zarys historii embriologii 3 Zarys historii embriologii medycznej w Polsce 13 2. Układ rozrodczy 17 Układ rozrodczy żeński 17 Narządy rozrodcze wewnętrzne 17 Narządy rozrodcze

Bardziej szczegółowo

Ultrasonograficzna ocena ryzyka aberracji chromosomowych w I trymestrze ciąż

Ultrasonograficzna ocena ryzyka aberracji chromosomowych w I trymestrze ciąż Ultrasonograficzna ocena ryzyka aberracji chromosomowych w I trymestrze ciąż ąży Piotr Sieroszewski Klinika Medycyny Płodu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Diagnostyka prenatalna w I trymestrze ciąż ąży

Bardziej szczegółowo

Zmiany stwierdzane w badaniu przezklatkowym

Zmiany stwierdzane w badaniu przezklatkowym 162 Choroba nadciśnieniowa serca Prezentacja dwuwymiarowa S Przerost (> 12 mm) mięśnia sercowego (od umiarkowanego do znacznego), obejmujący głównie przegrodę międzykomorową, brak odcinkowych zaburzeń

Bardziej szczegółowo

6.5. Badanie ultrasonograficzne w położnictwie

6.5. Badanie ultrasonograficzne w położnictwie 6.5. Badanie ultrasonograficzne w położnictwie Mariusz Dubiel, Grzegorz H. Bręborowicz Badanie ultrasonograficzne we współczesnym położnictwie odgrywa jedną z kluczowych ról w nowoczesnym nadzorze nad

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 719 Poz. 27 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia sildenafilem

Bardziej szczegółowo

Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW

Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW Co to jest FAS? FAS czyli Alkoholowy Zespół Płodowy (Fetal Alkohole Syndrome) to zespół zaburzeń występujących u dziecka, będący wynikiem

Bardziej szczegółowo

Zakład Radiologii - Cennik usług ~ obowiązuje od 01 sierpnia 2014 r. ~

Zakład Radiologii - Cennik usług ~ obowiązuje od 01 sierpnia 2014 r. ~ Zakład Radiologii - Cennik usług ~ obowiązuje od 01 sierpnia 2014 r. ~ Lp. Nazwa badania Cena netto (PLN) badania wykonanego: w dniach i godzinach normalnej pracy w pozostałe dni i godziny 1. 2. 3. 4.

Bardziej szczegółowo

Cennik badań obrazowych. (obowiązuje od 1 sierpnia 2014 r.)

Cennik badań obrazowych. (obowiązuje od 1 sierpnia 2014 r.) UNIWERSYTECKI SZPITAL DZIECIĘCY W KRAKOWIE 30-663 KRAKÓW, ul. Wielicka 265 tel. 12-658-20-11, fax 12-658-10-81 DZIAŁ USŁUG ODPŁATNYCH tel. 12-658-20-11 wew. 1176; tel./fax 12-657-37-12 Cennik badań obrazowych

Bardziej szczegółowo

ZASADY ROZPOZNAWANIA I LECZENIA WRODZONYCH WAD SERCA U DZIECI

ZASADY ROZPOZNAWANIA I LECZENIA WRODZONYCH WAD SERCA U DZIECI ZASADY ROZPOZNAWANIA I LECZENIA WRODZONYCH WAD SERCA U DZIECI Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Poznaniu Wrodzone wady serca częstość występowania 10

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wyników badań prowadzonych w ramach programu. Szkoła Podstawowa NR 79 w Gdańsku

Sprawozdanie z wyników badań prowadzonych w ramach programu. Szkoła Podstawowa NR 79 w Gdańsku Sprawozdanie z wyników badań prowadzonych w ramach programu Szkoła Podstawowa NR 79 w Gdańsku 2012 Ośrodek Promocji Zdrowia i Sprawności Dziecka 80-397 Gdańsk ul. Kołobrzeska 61 tel. 058 553 43 11 fax.058

Bardziej szczegółowo

Tematyka seminarium jest bardzo intensywna i obszerna. Poniżej prezentujemy ją w skrócie:

Tematyka seminarium jest bardzo intensywna i obszerna. Poniżej prezentujemy ją w skrócie: SEMINARIUM 1 Integracja umiejętności praktycznych 1. Weryfikacja wszystkich technik strukturalnych 2. Zaawansowane techniki manipulacyjne HTV 3. Zastosowanie technik w różnych sytuacjach klinicznych 4.

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA PRENATALNA

DIAGNOSTYKA PRENATALNA DIAGNOSTYKA PRENATALNA Dr n. med. Joanna Walczak- Sztulpa Katedra i Zakład Genetyki Medycznej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu DIAGNOSTYKA PRENATALNA To wszystkie badania, które

Bardziej szczegółowo

MONITEL-HF. DLACZEGO CHORZY MOGĄ NA TYM SKORZYSTAĆ? Lech Poloński MONITOROWANIE CHORYCH Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA- DOŚWIADCZENIA WŁASNE

MONITEL-HF. DLACZEGO CHORZY MOGĄ NA TYM SKORZYSTAĆ? Lech Poloński MONITOROWANIE CHORYCH Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA- DOŚWIADCZENIA WŁASNE MONITOROWANIE CHORYCH Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA- DOŚWIADCZENIA WŁASNE MONITEL-HF DLACZEGO CHORZY MOGĄ NA TYM SKORZYSTAĆ? Lech Poloński III Katedra i Kliniczny oddział Kardiologii SUM, Śląskie Centrum Chorób

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

6. Badania inwazyjne i zabiegi lecznicze w wadach wrodzonych serca u dzieci

6. Badania inwazyjne i zabiegi lecznicze w wadach wrodzonych serca u dzieci 6. Badania inwazyjne i zabiegi lecznicze w wadach wrodzonych serca u dzieci Joanna Książyk Badanie inwazyjne, zwane potoczne cewnikowaniem serca, to diagnostyczne badanie układu krążenia, przeprowadzane

Bardziej szczegółowo

Przewlekłe serce płucne czy (nadal) istnieje i jak postępować. Anna Fijałkowska Zakład Kardiologii, Instytut Matki i Dziecka

Przewlekłe serce płucne czy (nadal) istnieje i jak postępować. Anna Fijałkowska Zakład Kardiologii, Instytut Matki i Dziecka Przewlekłe serce płucne czy (nadal) istnieje i jak postępować Anna Fijałkowska Zakład Kardiologii, Instytut Matki i Dziecka Serce płucne jest to zespół objawów spowodowanych nadciśnieniem płucnym, wywołanym

Bardziej szczegółowo

Serce trójprzedsionkowe lewostronne opis przypadku

Serce trójprzedsionkowe lewostronne opis przypadku Choroby Serca i Naczyń 2004, tom 1, nr 2, 145 149 Copyright 2004 Via Medica ISSN 1733 2346 www.chsin.viamedica.pl Wanda Komorowska-Szczepańska 1, Janina Aleszewicz-Baranowska 2, Jan Ereciński 2, Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Gorzów Wielkopolski 12.10.2012

Gorzów Wielkopolski 12.10.2012 Utworzenie Centrum Urazowego w Szpitalu Wojewódzkim SP ZOZ w Zielonej Górze Gorzów Wielkopolski 12.10.2012 Przepisy prawne, które określają funkcjonowanie Centrów Urazowych: - ustawa z dnia 8 września

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Maciej Słodki 1, Maria Respondek-Liberska 1.2 WSTĘP

Autorzy: Maciej Słodki 1, Maria Respondek-Liberska 1.2 WSTĘP / Praca oryginalna HYPOPLAZJA LEWEJ KOMORY SERCA PŁODU W OŚRODKU KARDIOLOGII PRENATALNEJ JAKO WADA SERCA CIĘŻKA PLANOWA, PILNA CZY NAJCIĘŻSZA? PRZEDURODZENIOWA KLASYFIKACJA DLA POŁOŻNIKÓW I NEONATOLOGÓW

Bardziej szczegółowo

Noworodki SGA w oddziale intensywnej terapii grupa ryzyka przewlekłych zaburzeń wzrastania.

Noworodki SGA w oddziale intensywnej terapii grupa ryzyka przewlekłych zaburzeń wzrastania. Noworodki SGA w oddziale intensywnej terapii grupa ryzyka przewlekłych zaburzeń wzrastania. M. Kęsiak, A. Stolarczyk, T. Talar, B. Cyranowicz, E. Gulczyńska Klinika Neonatologii ICZMP, kierownik kliniki

Bardziej szczegółowo

Błądząca prawa tętnica podobojczykowa nowy marker aberracji chromosomowych w badaniu USG drugiego trymestru wstępne obserwacje na materiale własnym

Błądząca prawa tętnica podobojczykowa nowy marker aberracji chromosomowych w badaniu USG drugiego trymestru wstępne obserwacje na materiale własnym P R A C E O R Y G I N A L N E Błądząca prawa tętnica podobojczykowa nowy marker aberracji chromosomowych w badaniu USG drugiego trymestru wstępne obserwacje na materiale własnym Aberrant right subclavian

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT MATKI I DZIECKA w Warszawie, Klinika Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka

INSTYTUT MATKI I DZIECKA w Warszawie, Klinika Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka Leczenie pod znakiem zapytania, czyli kontrowersje w intensywnej terapii noworodka, Pałac Sulisław; 15-1616 maja 2015 Wrodzone wytrzewienie od prenatalnej diagnozy do decyzji terapeutycznych Magdalena

Bardziej szczegółowo

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży dr Piotr Pankowski Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe (Dz. U. 2012.264) Art. 33c 6. Dzieci, kobiety w wieku rozrodczym, kobiety

Bardziej szczegółowo

Wanda Siemiątkowska - Stengert

Wanda Siemiątkowska - Stengert Wanda Siemiątkowska - Stengert Wpływ zabiegu odsysania z tchawicy na ciśnienie śródczaszkowe i układ krążenia noworodków wymagających wentylacji zastępczej, po zastosowaniu różnej premedykacji farmakologicznej.

Bardziej szczegółowo

tel. (012) 424-77 - 65 39 88.012.23 TK miednicy bez i z kontr. wielof. z pojeniem 460,00

tel. (012) 424-77 - 65 39 88.012.23 TK miednicy bez i z kontr. wielof. z pojeniem 460,00 Załącznik 1 Zakład Diagnostyki Obrazowej ul. Kopernika 19: I Pracownia Tomografii Komputerowej, Pracownia Ultrasonografii, Pracownia Mammografii, I Zespół Pracowni RTG ul. Kopernika 17: II Pracownia RTG

Bardziej szczegółowo