Szanse na unijne dotacje

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Szanse na unijne dotacje"

Transkrypt

1 ROZMOWA O ZDROWIU: Na marginesie priorytetów Anna Lella EGZEMPLARZ BEZPŁATNY ISSN P I S M O I Z B L E K A R S K I C H Szanse na unijne dotacje Wybory samorządowe Korespondencyjnie e-doktor Ochrona zdrowia w UE Zwyciężyć z siecią historia Japonia kraj zadowolonych na TAK! s. 34 pewnego zniesławienia s. 44 stulatków s. 46

2 Spis treści Na wstępie / R. Golański: Co nas czeka? 6 Pierwszym głosem / M. Hamankiewicz: Niebezpieczne cięcia i cenne inicjatywy 8 Skrining 10 Obserwacje / S. Badurek: Gorzkie życie cukrzyka 12 Temat miesiąca: Szanse na unijne dotacje 16 Nasi w Europie / Konstanty Radziwiłł: Kryzys 17 Rozmowa o zdrowiu: Na marginesie priorytetów 20 Samorząd: Wiadoma rzecz stolica 24 Punkt widzenia / J. Małmyga: W promieniach słońca przez cały rok 26 Stomatologia: Parlament FDI 28 Stomatologia: CEDE nowe wyzwania 30 Stomatologia: Na nogi? polemika z tekstem Andrzeja Baszkowskiego 31 Stomatologia: Przyganiał kocioł garnkowi polemika z tekstem Andrzeja Baszkowskiego 32 Prawo i medycyna: Postępowanie w sprawie zawarcia tzw. kontraktów z NFZ (cz. 2) 34 Wybory: Korespondencyjnie na TAK! 35 Biuletyn NRL 38 Konsultant krajowy: Geriatria 40 Praktyka lekarska: Warunki pracy lekarzy i lekarzy dentystów badanie opinii środowiska 42 Praktyka lekarska: Działalność NFZ w 2012 r. 43 Praktyka lekarska: Outcomes 44 e-doktor: Zwyciężyć z siecią, czyli historia pewnego zniesławienia 46 Ochrona zdrowia na świecie: Japonia kraj zadowolonych stulatków 48 Indeks korzyści: Termopile 50 Z dwóch stron sceny / S. Pietras: Lekarze na operowych szlakach List do redakcji: Hamulcowi i e-kontrrewolucjoniści 51 Z dwóch stron sceny / A. Andrus: Cierpliwości! 52 Kultura: Curriculum Vitae 54 Błąd malarski: Z górki 58 Sport 59 Ogłoszenia 64 Komunikaty 65 Epikryza (36) / J. Wanecki: Trzy tysiące czterysta trzy 66 Jolka lekarska 17 października W siedzibie NIL, przy ul. Sobieskiego 110 w Warszawie odbędzie się Konferencja Komisji Stomatologicznej NRL 2013 rokiem walki z nowotworami głowy i szyi. Więcej informacji na 19 października Lekarze z zespołu Doktor Band zagrają koncert w Opolskim Centrum Onkologii w ramach kampanii społecznej Tony Zdrowia. NRL oraz Gazeta Lekarska objęły patronatem to wydarzenie. Relacja z pierwszego koncertu na s października W Centrum Konferencyjnym WP w Warszawie odbędą się XIX Mistrzostwa Polski Lekarzy w Brydżu Sportowym. Szczegóły w Gazecie Lekarskiej Premium. 30 października Upływa termin nadsyłania prac na Ogólnopolski Konkurs Literacki Historia zdrowia i choroby.atrakcyjne nagrody! Więcej na s premium więcej na Szukaj w Gazecie Lekarskiej PREMIUM 3

3 Na wstępie Co nas czeka? Za nami wybory delegatów na okręgowe zjazdy lekarzy w VII już kadencji naszego samorządu zawodowego. Ryszard Golański Redaktor naczelny GL Odbywają się jeszcze wybory w pojedynczych rejonach, głównie na terenie izby warszawskiej. Z pewnością można mówić o sukcesie korespondencyjnej formy głosowania. Na razie jej popularność nie przełożyła się na ogólną frekwencję koleżanek i kolegów w wyborach, ale ten efekt z pewnością będzie miał miejsce za cztery lata, podczas wyborów na kadencję kolejną. Przed nami okręgowe zjazdy lekarzy. Podczas niektórych z nich większość będą stanowić osoby, które delegatami są po raz pierwszy, w większości przypadków liczba nowych delegatów będzie stanowiła znaczący odsetek. To bardzo dobrze dla naszej samorządności, zwłaszcza jeśli są to osoby młode, które będą miały zupełnie świeże spojrzenie na funkcjonowanie izby. Przed zjazdami już zaczęły się rozważania i spekulacje personalne: kto będzie kolejnym prezesem mojej izby, na ile zmieni się skład rady okręgowej. Nie brakuje także głosów, że okres zjazdów wyborczych i same zjazdy to świetna okazja, aby porozmawiać o priorytetach samorządu lekarskiego, o celach na które wydawane są nasze wspólne, składkowe pieniądze. Ile na pomoc socjalną, ile na szkolenia, ile na inwestycje, ile na lekarską kulturę, sport i rekreację. W tych przedzjazdowych rozmowach pojawia się także inny wątek: o zasadach współpracy poszczególnych organów izbowych. Osobom mniej zorientowanym przypomnę, że są to: okręgowa rada lekarska, okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej, okręgowy sąd lekarski oraz okręgowa komisja rewizyjna. Szczególne znaczenie ma współpraca rady i działu odpowiedzialności zawodowej. Ciekawy tekst, dotyczący tego tematu, autorstwa Stanisława Wencelisa, pod tytułem: Dylematy lekarskiej temidy, znajduje się na naszej stronie internetowej w profilu Gazeta Lekarska ONLINE. Zachęcam do lektury i komentarzy: Co jakiś czas wraca temat pieniędzy, które państwo wykłada na kształcenie lekarzy. Dyskusja na ten temat najczęściej jest powodowana przez informacje o liczbie polskich lekarzy wykonujących zawód za granicą. Przed kilku laty padały propozycje, aby osoby te zwracały pieniądze, które zostały wyłożone na ich studia. W ostatnich dniach przez media przewijał się temat kosztów specjalizacji, zdobywanych w ramach rezydentury, przez osoby, które nie widząc dla siebie szansy na satysfakcjonujące wykonywanie zawodu lekarza w Polsce, postanowiły leczyć ludzi w innych krajach. Okres masowej emigracji młodych lekarzy mamy już chyba za sobą, ale nadal warunki, jakie są oferowane naszym kolegom w wielu krajach, są nieporównywalnie lepsze niż te, których zwłaszcza młody lekarz może doświadczyć tutaj. Decydującym argumentem jest oczywiście wynagrodzenie, ale chodzi także o warunki pracy i możliwość rozwoju. Jaka powinna być reakcja władz na takie zachowanie? Karać aktywnych i ambitnych czy też próbować stworzyć u nas takie warunki, aby te proponowane przez kraje Unii Europejskiej lub te za oceanem nie były dla młodego lekarza bardziej atrakcyjne? Starzejemy się jako grupa zawodowa, kto nas będzie leczył za dwadzieścia lat? Migawka 6 września członkowie NRL wzięli udział w szkoleniu Ochrona danych osobowych kontekście planowanych zmian w prawie Unii Europejskiej, przeprowadzonym przez dra Wojciecha Wiewiórkowskiego generalnego inspektora Ochrony Danych Osobowych. Podczas wykładu poruszone zostały kwestie związane ze stosowaniem przepisów o ochronie danych osobowych w sektorze ochrony zdrowia. FOTO: Milena Kruszewska 4

4 Czas pracy lekarza 23 sierpnia 2013 r. weszła w życie ustawa z 12 lipca 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych (Dz.U r., poz. 896). A K C J A I N F O R M A C Y J N A G E D E O N R I C H T E R Czas pracy lekarzy zatrudnionych w podmiotach leczniczych regulowany jest ustawą o działalności leczniczej, która jest przepisem szczególnym do kodeksu pracy, mającym pierwszeństwo przed przepisami o charakterze ogólnym (kodeksowymi). Jednak nowe przepisy mogą mieć wpływ również na sytuację lekarzy. Zmiany wprowadzone ustawą polegają na umożliwieniu pracodawcom wydłużenia okresów rozliczeniowych nawet do 12 miesięcy, a także wprowadzania elastycznych rozkładów czasu pracy. Przewidują one również, że odpracowanie zwolnienia z pracy udzielonego na wniosek pracownika w celu załatwienia jego spraw osobistych nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych. Wydłużenie do 12 miesięcy okresów rozliczeniowych pozwala na wydłużenie czasu pracy w okresach wzmożonego zapotrzebowania pracodawcy i jego skrócenie w sytuacji, gdy pracy jest mniej. Wiąże się to również z wydłużeniem pracodawcy okresu, w jakim sam może udzielić pracownikowi czasu wolnego w zamian za czas przepracowany ponad normę (oczywiście w proporcji 1/1,5 czy 1/2). W przypadku lekarzy czas pracy może być wydłużany w tradycyjnych okresach zwiększonej liczby zachorowań, a skracany, gdy zachorowań jest mniej. Wydłużenie okresu rozliczeniowego jest możliwe, gdy jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi, technicznymi lub dotyczącymi organizacji pracy. Elastyczne rozkłady czasu pracy polegają na ustaleniu różnych godzin rozpoczynania pracy lub umożliwieniu pracownikowi decydowania o godzinie rozpoczęcia pracy w określonym przedziale czasu. Jedynym ograniczeniem w ustalaniu godzin rozpoczęcia pracy będzie obecnie obowiązek zachowania dobowych i tygodniowych norm odpoczynku pracownik musi mieć zapewnione 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego (w przypadku dyżurów medycznych skracanego do 24 godzin). Znowelizowane przepisy umożliwią ustalenie takich rozkładów czasu pracy, w których w jedne dni tygodnia praca rozpoczynać się może od godziny 8.00, a w inne o godzinie np , przy zachowaniu jednozmianowego systemu czasu pracy. Co istotne, przy takim rozkładzie czasu pracy ponowne wykonywanie pracy w tej samej dobie nie będzie stanowiło pracy w godzinach nadliczbowych. Mowa przy tym o dobie pracowniczej, czyli o 24 godzinach od rozpoczęcia pracy. W związku z wprowadzanymi zmianami, co do zasady pracownicy powinni na tydzień przed rozpoczęciem miesiąca otrzymywać najmniej miesięczne rozkłady czasu pracy. Wydłużenie okresu rozliczeniowego czy elastycznego rozkładu czasu pracy następuje w układzie zbiorowym lub w porozumieniu z organizacjami związkowymi, ewentualnie z przedstawicielem pracowników, jeśli u pracodawcy nie działają związki zawodowe. O zawarciu porozumienia wydłużającego okres rozliczeniowy musi zostać zawiadomiona PIP. Jeśli pracodawca nie ma obowiązku ustalenia regulaminu pracy, to kwestie te reguluje w obwieszczeniu, które wywołuje skutek po dwóch tygodniach od podania go do wiadomości pracowników. Niezależnie od tego elastyczny rozkład czasu pracy może być zawsze stosowany, jeśli pisemnie zwróci się o to sam pracownik. Nowe przepisy sankcjonują również dotychczasową praktykę, że odpracowanie zwolnienia od pracy udzielonego pracownikowi na załatwienie spraw osobistych nie jest pracą w godzinach nadliczbowych. Mimo że takie odpracowanie odbywało się za porozumieniem pracodawcy i pracownika, było ono dotąd w rozumieniu przepisów pracą ponad normy. mec. Jarosław Klimek radca prawny OIL w Łodzi

5 Pierwszym głosem Niebezpieczne cięcia i cenne inicjatywy Maciej Hamankiewicz 6 Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Planujący budżet nie chcą zrozumieć, że podstawowym narzędziem zapewnienia Polakom sprawiedliwego i bezpiecznego dostępu do opieki zdrowotnej jest zwiększenie, a nie ograniczanie publicznych wydatków na ochronę zdrowia. Rząd planuje w ustawie budżetowej ograniczyć wydatki na ochronę zdrowia. Na nic zdają się powtarzane twierdzenia, że wielkość środków przeznaczanych na ochronę zdrowia w Polsce jest znacznie niższa niż w większości krajów Unii Europejskiej, że koszty opieki medycznej wzrastają na całym świecie, że następują zmiany demograficzne, już dziś bardzo odczuwalne w Polsce, że mamy rozwój nowoczesnych technologii medycznych. Planujący budżet nie chcą zrozumieć, że podstawowym narzędziem zapewnienia Polakom sprawiedliwego i bezpiecznego dostępu do opieki zdrowotnej jest zwiększenie, a nie ograniczanie publicznych wydatków na ochronę zdrowia. Cieszę się, że moje argumenty za zwiększeniem budżetu na zdrowie zostały przytoczone posłom RP na posiedzeniu Sejmowej Komisji Zdrowia przez przewodniczącego Komisji. Apeluję bowiem o niezwykłą rozwagę podczas debaty na temat ograniczania nakładów na ochronę zdrowia. My, lekarze, najlepiej wiemy, w jakim stopniu zmiany w finansowaniu dotykają polskich pacjentów, których sytuacja już dzisiaj jest wyjątkowo trudna. Panie prezesie, dlaczego tylko młodzi?! zapytała mnie w dyżurce koleżanka lekarka, która przekroczyła już 35. rok życia i nie może zgłosić się do organizowanych przez Naczelną Izbę Lekarską szkoleń z zakresu umiejętności komunikowania się z pacjentem i funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Pożytek dla lekarzy płynący z tych szkoleń jest oczywisty. Wszyscy wiemy, jak czasami bardzo brakuje w naszej pracy umiejętności z zakresu relacji międzyludzkich, jak wiele zależy od porozumiewania się, od formy rozmowy. W tak trudnych czasach bardzo optymistyczny jest fakt, że nasza inicjatywa szkoleń spotkała się z pozytywnym oddźwiękiem mediów i społeczeństwa. Została dostrzeżona praca włożona przez ostatnie lata w szkolenia prowadzone przez samorząd w okręgowych izbach lekarskich i NIL. To bardzo pomaga w realizacji programu unijnego i daje nadzieję na przyszłość. Młodych lekarzy do 35. roku życia zachęcam do zapoznania się w NIL ze szczegółami projektu. Nie pierwszy i pewnie nie ostatni raz wymieniamy się argumentami z prezesem NFZ, Agnieszką Pachciarz. W naszej korespondencji omawiamy sytuacje odsyłania pacjentów pomiędzy świadczeniodawcami, co w mojej ocenie jest przejawem braku rzetelnych informacji i wyjaśnień ze strony płatnika, a w ocenie NFZ kategorią etyczną. Postanowienia Kodeksu Etyki Lekarskiej nie mogą, moim zdaniem, zastąpić postanowień dotyczących wzajemnych relacji świadczeniodawców i płatnika w zakresie rozliczania świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Podejmowane przez personel zarządzający placówkami ochrony zdrowia decyzje dotyczące organizacji, ich sprawozdania i rozliczania nie powinny być rozpatrywane w kategoriach etycznych. Jeżeli świadczeniodawca nie ma pewności, jak powinien postąpić, aby nie naruszyć umowy, to znaczy, że obszar wymaga uszczegółowienia i wyjaśnienia, a nie, że w tym zakresie świadczeniodawca winien kierować się zasadami etyki lekarskiej. Tym bardziej, że znaczna część osób piastujących stanowiska kierownika podmiotu leczniczego nie jest lekarzami. Pasje takie jak sport, muzykowanie, pisanie wierszy pomagają nam w zachowywaniu najcenniejszej wartości w naszym zawodzie, czyli tak zwanych pierwiastków humanistycznych. Chóry lekarskie przed ponad rokiem zrobiły furorę w Teatrze Roma i niebywały sukces w czasie koncertów w różnych miejscach Polski. W ostatnich tygodniach lekarskie serce muzyczne zabiło w Opolu mocnym akcentem, zwanym Tonami Zdrowia. Podkreślenia wymaga fakt, że ten dobry muzyczny uczynek dla chorych kardiologicznie bardzo pomógł nam ocieplić wizerunek polskiego lekarza. Z przyjemnością objąłem patronat nad tą kampanią i życzę autorom projektu wszystkiego dobrego. [relacja z pierwszego koncertu na s przyp. red.]. Zakres zagadnień dotyczących informatyzacji służby zdrowia jest niezwykle szeroki i istotny, dlatego członkowie NRL wzięli udział w szkoleniu Ochrona danych osobowych w kontekście planowanych zmian w prawie Unii Europejskiej, przeprowadzonym przez dr. Wojciecha Wiewiórkowskiego Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Przyznał on podczas wykładu, że działania takich organów jak GIODO często odbierane są jako działania jednostek mających niewielkie pojęcie o tym, jak wygląda praktyka i uparcie twierdzących, że ich idee dadzą się bez problemu przełożyć na rzeczywistość. Jestem jednak przekonany, że i lekarzy, i GIODO mimo wszystko łączy ten sam cel: ochrona informacji dotyczących pacjenta z jednoczesnym zapewnieniem sprawnego i bezpiecznego ich przepływu między podmiotami zajmującymi się tym pacjentem.

6 Skrining Katarzyna Strzałkowska Rzecznik prasowy NIL Fakty, TVN, 3 września 2013 r. 8 Termin wprowadzenia elektronicznej dokumentacji W założeniach do projektu ustawy zmieniającej ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, planuje się rozwiązanie umożliwiające prowadzenie dokumentacji medycznej w formie papierowej do 1 stycznia 2017 r. oraz w przypadku lekarzy i lekarzy dentystów wystawiających recepty dla siebie i rodziny do 1 stycznia 2020 r. Naczelna Rada Lekarska przyjęła ten pomysł z aprobatą, wyrażając go w stanowisku z 6 września. NRL zwróciła jednak uwagę, że w przypadku lekarzy i lekarzy dentystów wystawiających recepty dla siebie i rodziny zdecydowanie bardziej właściwym i pożądanym rozwiązaniem byłoby zwolnienie tej grupy z obowiązku prowadzenia dokumentacji medycznej w formie elektronicznej. Komisje wojewódzkie Naczelna Rada Lekarska opiniując projekt założeń do nowej ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, po raz kolejny podkreśliła, że pomimo projektowanych zmian postępowanie przed komisjami wojewódzkimi do spraw orzekania o zdarzeniu medycznym nie urzeczywistnia idei pozasądowego systemu dochodzenia roszczeń pieniężnych z tytułu szkód powstałych w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Postępowanie przed komisjami wojewódzkimi uregulowane zostało w sposób dalece odbiegający od rozwiązań tzw. systemu skandynawskiego, który zapewnia możliwość szybkiego dochodzenia roszczeń bez orzekania o winie czy też identyfikowania lub stygmatyzowania osób odpowiedzialnych za ewentualne uchybienia, jakie wystąpiły w toku leczenia. Pro- jektowane zmiany nie zmienią wadliwej konstrukcji postępowania przed komisjami wojewódzkimi i nie doprowadzą do wprowadzenia w Polsce tzw. skandynawskiego systemu dochodzenia roszczeń z tytułu szkód powstałych w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych czytamy w stanowisku NRL. Egzaminy dostęp do pytań Dla każdego lekarza i lekarza dentysty uzyskanie specjalizacji jest jednym z najważniejszych etapów rozwoju zawodowego, ponadto z uwagi na wymagania stawiane przy kontraktowaniu świadczeń przez NFZ jest dla wielu jedyną szansą na uzyskanie zatrudnienia. Uzyskanie specjalizacji wymaga przejścia postępowania kwalifikacyjnego oraz zrealizowania kilkuletniego programu specjalizacji w akredytowanej placówce służby zdrowia pod nadzorem lekarza specjalisty. O uzyskaniu specjalizacji decyduje jednak egzamin końcowy zwany w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty Państwowym Egzaminem Specjalizacyjnym (PES) napisał Prezes NRL do Rzecznika Praw Obywatelskich, zwracając się z prośbą o wyrażenie stanowiska w przedmiocie dopuszczalności wprowadzenia ograniczenia dostępu do testów z Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego oraz Lekarskiego Egzaminu Końcowego i Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Końcowego. Jak zaznaczył w swoim piśmie Prezes NRL, na pozytywny wynik egzaminu specjalizacyjnego, jak każdego egzaminu, składa się wiele czynników, z których najważniejszym jest posiadanie ugruntowanej wiedzy zdobytej w czasie szkolenia, nie bez znaczenia jest jednak posiadanie umiejętności rozwiązywania określonego rodzaju zadań. Dlatego też jego zdaniem lekarze przystępujący do Państwowego FOTO: materiały TVN

7 Egzaminu Specjalizacyjnego są zatem zainteresowani dostępem do pytań egzaminacyjnych z lat ubiegłych i należy im to umożliwić. Projekt w mediach Trwa projekt szkoleniowy dla młodych lekarzy pod hasłem Przychodzi baba do lekarza i co jej powiesz?, organizowany przez NIL we współpracy z Ministerstwem Zdrowia w ramach projektu współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. W szkoleniu wzięli już udział pierwsi lekarze do 35. roku życia będący w trakcie stażu lub specjalizacji, co odnotowane zostało w wielu mediach, w tym w Faktach TVN z 3 września. Zasady dla urzędników Prezydium NRL powołało Zespół redakcyjny do spraw opracowania Zasad Etyki Urzędników Ochrony Zdrowia, uznając, że osoby wchodzące w skład organów i instytucji publicznych odpowiedzialnych za tworzenie, działanie i finansowanie służby zdrowia powinny podlegać działaniu norm etycznych i reguł dobrego obyczaju. W skład zespołu powołani zostali: prof. Eleonora Zielińska, Grażyna Rogala-Pawelczyk, Konstanty Radziwiłł, Stefan Bednarz, Grzegorz Mazur. Do zadań zespołu należeć będzie m.in. określenie katalogu podmiotów i instytucji publicznych, które odpowiadają za organizację i finansowanie służby zdrowia oraz określenie zbioru zasad etycznych, którymi powinni kierować się w pracy zawodowej urzędnicy podmiotów i instytucji, które odpowiadają za organizację i finansowanie służby zdrowia.

8 Obserwacje Gorzkie życie cukrzyka Sławomir Badurek Diabetolog, wiceprezes KPOIL w Toruniu, publicysta medyczny Ciężar decyzji, czy komuś tańszy analog się należy, spoczywa oczywiście na lekarzach. I to ich zmartwieniem jest uwiarygodnienie spełnienia przez chorego refundacyjnych kryteriów, zgodnie z trudną do przewidzenia interpretacją enefzetowskich kontrolerów. 10 O refundacji długodziałających analogów insuliny można by napisać książkę. Wszystkie potrzebne składniki zdają się leżeć jak na tacy: interesująca, pełna zaskakujących zwrotów akcja, ostro zarysowane postacie, złamane kariery, konflikty grup interesu i spora dawka emocji. Pod koniec sierpnia, gdy triumfalnie odtrąbiono rozszerzenie refundacji jednego z długodziałających analogów insuliny na przypadki cukrzycy typu 2, wydawało się, że oto jest materiał na dramat z happy endem. Zupełnie jak w przypadku naszych, lekarskich bojów o ludzką twarz umowy refundacyjnej. Tam też widzieliśmy już szczęśliwe zakończenie. Tej historii przypominał nie będę, bo jest ona świeża i powszechnie znana w środowisku. Wrócę do walki o refundację długodziałających analogów. Pamiętam, jak na początku 2009 r. ówczesny wiceminister zdrowia, Marek Twardowski, zapewniał na antenie radiowej Jedynki o rychłym wpisaniu tych insulin na listę. Nic z tego nie wyszło, choć nie z winy Twardowskiego. Niemal dwa lata później, czyli w grudniu 2010 r., brak realizacji złożonej publicznie obietnicy stał się jednym z najważniejszych powodów dymisji wiceministra. Sprawę wzięła w swoje ręce minister Kopacz, ogłaszając w lutym 2011 r., że długodziałające analogi insulinowe będą na liście refundacyjnej, jeśli okażą się bezpieczne i jeśli będą tego chcieli pacjenci. Znając propagandowy kod, po takiej deklaracji można było stawiać dolary przeciwko orzechom, że żaden z podanych warunków nie zostanie spełniony. I rzeczywiście, życzeniami pacjentów nikt się nie przejmował, a długodziałającym analogom zaczęto przyprawiać gębę niebezpiecznych leków. Znaleziono pretekst. Opublikowane w czerwcu 2009 r. w czasopiśmie Diabetologia wyniki retrospektywnych analiz statystyczno-epidemiologicznych, przeprowadzonych w Niemczech, Szwecji, Szkocji i Anglii, wskazywały na możliwość rakotwórczego działania jednego z bezszczytowych analogów glarginy. Doniesienie postawiło na nogi diabetologiczne autorytety z całego świata. Temat rozebrano na czynniki pierwsze, poświęcając mu niezliczoną liczbę artykułów i wykładów, popartych danymi z wielu innych źródeł. Wynik: nigdzie na świecie nie znaleziono podstaw, by zabronić leczenia długodziałającymi analogami insuliny lub wyrzucić je z list refundacyjnych. Tymczasem u nas postanowiono nie wypuszczać analogów z refundacyjnej poczekalni, oficjalnie dla dobra pacjentów. Świat wiedział i robił swoje, a nasi urzędnicy swoje. Nie wiem, co przeważyło twarde dane EBM, naciski diabetologów, lobbing zniecierpliwionych producentów czy też może świadomość, że pod względem dostępu do nowoczesnych insulin jesteśmy w tyle nawet za Rumunią i Bułgarią. W każdym razie w połowie ubiegłego roku urzędnicza bariera dla bezszczytowych insulin zaczęła pękać. Wyrażono zgodę na ich 30-procentową refundację w przypadkach cukrzycy typu 1. Od kilku tygodni w refundowaną glarginę mogą się zaopatrywać także chorzy na cukrzycę typu 2. Byłby to wymarzony happy end tej refundacyjnej story, gdyby nie kilka szczegółów. Otóż tańszy bezszczytowy analog jest dostępny tylko w dwóch grupach chorych na cukrzycę typu 2: leczonych insuliną NPH od co najmniej 6 miesięcy i z HbA1c 8% oraz leczonych insuliną NPH przynajmniej 6 miesięcy i z udokumentowanymi nawracającymi epizodami ciężkiej lub nocnej hipoglikemii. Ciężar decyzji, czy komuś tańszy analog się należy, spoczywa oczywiście na lekarzach. I to ich zmartwieniem jest uwiarygodnienie spełnienia przez chorego refundacyjnych kryteriów, zgodnie z trudną do przewidzenia interpretacją enefzetowskich kontrolerów. Rozumiem program terapeutyczny, ale wynikające z ubezpieczenia prawo do refundacji podstawowego w leczeniu cukrzycy leku, który dawno przestał być innowacją? Rozumiem konieczność kontroli kosztów, ale akurat diabetycy to najbardziej pokrzywdzona przez nową ustawę refundacyjną duża grupa chorych. Poraża brak dostępu do tańszego analogu dla tych, którzy już go stosują w cukrzycy typu 2. Oby ten błąd został szybko naprawiony. Jeśli tak się nie stanie, możemy za chwilę mieć plagę udawanych powrotów do leczenia insuliną NPH po to, by za pół roku móc skorzystać z refundacji. Czy naprawdę o to chodziło autorom przepisów? Książka o refundacji długodziałających analogów insuliny? Tak, z otwartym wciąż zakończeniem i dla ludzi o mocnych nerwach.

9 Temat miesiąca Lidia Sulikowska Dzięki funduszom unijnym Wojewódzki Szpital Zespolony w Płocku, jak i wiele innych szpitali w Polsce, mógł zostać rozbudowany, a inne wyremontowano i doposażono w niezbędny sprzęt. 12 Wraz z wejściem do Unii Europejskiej Polska zyskała możliwość zdobycia funduszy na rozwój. O unijne pieniądze mogły starać się nie tylko duże jednostki, ale małe, również jednoosobowe firmy, a nawet osoby zatrudnione na etatach. W jakim stopniu sektor ochrony zdrowia korzysta z tej szansy? Dotychczas ponad 175 tys. projektów w Polsce otrzymało dotacje z UE w ramach różnych programów, na łączną kwotę ponad 305,7 mld zł*. Dofinansowania dotyczą przeróżnych przedsięwzięć, a kwoty dotacji wahają się od kilkuset złotych do kilku miliardów złotych, więc właściwie każdy może znaleźć coś dla siebie. Dla dużych Ponad 1450 projektów zostało wspartych finansowo na działania stricte związane z ochroną zdrowia. Zazwyczaj dotacje realizowano w ramach programów systemowych, ponadregionalnych: Infrastruktura i Środowisko (rozbudowy obiektów, ich modernizacje, doposażenie etc.), Kapitał Ludzki (szkolenia, studia podyplomowe itp.), jak również Regionalnych Programów Operacyjnych realizowanych przez urzędy marszałkowskie. Wśród beneficjentów znalazły się zarówno duże jednostki i instytucje, m.in. Ministerstwo Zdrowia, samorządy, instytuty i uniwersytety medycz- ne, ale też szpitale i przychodnie. Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie otrzymało m.in dofinansowanie na realizację ogólnopolskiego projektu dotyczącego kształcenia w ramach procesu specjalizacji lekarzy deficytowych specjalności, tj. onkologów, kardiologów i lekarzy medycyny pracy. Dzięki funduszom unijnym Wojewódzki Szpital Zespolony w Płocku, jak i wiele innych szpitali w Polsce, mógł zostać rozbudowany, a inne wyremontowano i doposażono w niezbędny sprzęt, tak jak w przypadku Szpitala Wojewódzkiego dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Gnieźnie, który zakupił specjalistyczną aparaturę diagnostyczną EEG, EKG, USG i RTG, czy Wojewódzkiego Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w Lublinie, który otrzymał dotację na zakup sprzętu medycznego i ambulansów z wyposażeniem dla swojej jednostki. i małych Pieniądze miały też szanse otrzymać mniejsze projekty, np. NZOZ w Brudzowicach (woj. śląskie) oraz

10 NZOZ Doktor z Jeleniej Góry zostały wsparte przez UE dofinansowaniem na informatyzację swoich placówek. Z kolei dla NZOZ Poradni Stomatologicznej w Marklowicach (woj. śląskie) dofinansowanie umożliwiło zakup nowego unitu dentystycznego oraz radiowizjografii cyfrowej. W przypadku mniejszych, regionalnych projektów, siła wsparcia zależy od samych urzędów marszałkowskich, bo to one decydują, jakie obszary będą dotowały i na których będą się koncentrować najbardziej. Dotacje można jednak otrzymać nie tylko w ramach programów dedykowanych obszarowi ochrony zdrowia wszak niejeden lekarz jest po prostu przedsiębiorcą i może otrzymać dotacje na rozwój firmy. Wielu lekarzy i lekarzy dentystów na tym skorzystało, a dotacje dotyczyły przeważnie budowy/rozbudowy gabinetów oraz ich doposażenia. W samym woj. zachodniopomorskim lekarze przedsiębiorcy działający w różnych formach zrealizowali bądź realizują jako przedsiębiorcy, tylko w ostatniej perspektywie finansowej ( ), ogółem 127 projektów inwestycyjnych o wartości dofinansowania ponad 40,5 mln zł. Z kolei, jak informuje biuro prasowe Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego, podpisano 255 umów o dotacje z lekarzami prowadzącymi praktykę na terenie Lubelszczyzny, a dofinansowanie ogółem wyniosło ponad 94,5 mln zł dzięki wsparciu unijnemu powstała np. przychodnia stomatologiczna w Potoczku. Także w innych regionach Polski lekarze chętnie korzystali z dotacji. Na terenie powiatu międzyrzeckiego (woj. lubuskie) powstała przychodnia lekarska, z kolei gabinet fizjoterapii działający na terenie Leska (woj. podkarpackie) poszerzył ofertę usług fizjoterapeutycznych dzięki zakupowi urządzeń rehabilitacyjnych i dostosowaniu pomieszczeń budynku do prowadzenia fizjoterapii. Bardzo aktywnie na tym tle wypada też rozwój gabinetów stomatologicznych. To tylko wybrane przykłady, pokazujące, że inwestycja nie musi być jednoznaczna z poniesieniem olbrzymich kosztów, bo jest wyjście w postaci dotacji. A raczej było, bo obecnie programów, na które można składać wnioski o dofinansowanie projektów, jest jak na lekarstwo. W wielu województwach nie ma już otwartych naborów na przyjmowanie wniosków, bo kończy się perspektywa finansowa Funduszy Europejskich na lata , choć są wyjątki. Na przykład w woj. dolnośląskim w październiku zostanie ogłoszony konkurs na rozwój mikroprzedsiębiorstw prowadzących działalność gospodarczą do dwóch lat będzie można zrefundować koszty między innymi środków trwałych, wartości niematerialnych i praw- Przed nami kolejna perspektywa finansowa, na lata , warto wiec już teraz zastanowić się, czy nie przydałoby się wsparcie finansowe z UE na inwestycje.

11 Naczelna Izba Lekarska proponuje, także dzięki dofinansowaniu unijnym, ogólnopolskie szkolenia z zakresu funkcjonowania systemu ochrony zdrowia oraz umiejętności komunikacji, współpracy i budowania relacji z pacjentem. 14 nych w wysokości do 60 proc. Minimalna wartość projektu w tym działaniu wynosi 40 tys. zł kosztów kwalifikowalnych, maksymalna to 800 tys. zł kosztów kwalifikowanych. Nabór wniosków przewidziano na listopad. Konkurs ten był już ogłaszany w przeszłości, a beneficjentami projektu byli również lekarze i lekarze dentyści. Z kolei w woj. podkarpackim do 11 października lekarze i lekarze dentyści prowadzący działalność gospodarczą od co najmniej sześciu miesięcy mogą starać się o dofinansowanie inwestycji polegających na rozszerzeniu zakresu działania przedsiębiorstwa. Maksymalna kwota wsparcia dla jednego projektu wynosi 500 tys. zł, natomiast maksymalna wielkość dofinansowania została określona na poziomie 55 proc. wydatków kwalifikowanych. W ramach projektu można nabyć nowe lub używane środki trwałe pod warunkiem, że środki te będą włączone w rejestr środków trwałych Beneficjenta oraz wydatki te będą traktowane jako wydatek inwestycyjny zgodnie z zasadami rachunkowości oraz nie będą wyposażeniem, aparatem i sprzętem medycznym. W województwach, w których naborów w obecnej perspektywie już nie będzie, pozostaje zwrócenie się o możliwość otrzymania preferencyjnej pożyczki lub poręczenia ze środków unijnych. Perspektywa dotacji Ponadto, przed nami kolejna perspektywa finansowa, na lata , warto wiec już teraz zastanowić się, czy nie przydałoby się wsparcie finansowe z UE na inwestycje. W latach w Polsce realizowanych będzie osiem krajowych oraz 16 Regionalnych Programów Operacyjnych. Na razie jednak trwają lub wkrótce rozpoczną się konsultacje społeczne dotyczące tych programów, dlatego nie są jeszcze znane konkrety w tej sprawie. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego zapewnia jednak, że sektor zdrowia będzie mógł aktywnie korzystać z funduszy europejskich. Wiadomo już na przykład, że w Programie Infrastruktura i Środowisko 500 mln euro zostanie skierowanych na wsparcie infrastruktury szpitali ponadregionalnych i współpracujących z nimi jednostek diagnostycznych z zakresie chorób aktywności zawodowej i opieki nad matką i dzieckiem oraz wsparcie infrastruktury systemu państwowego ratownictwa medycznego. Na uwagę zasługiwać też będzie Program Wiedza, Edukacja, Rozwój (POWER), w którym w ramach obszaru zdrowia realizowanych będzie kilka działań, m.in. służących dostosowaniu kwalifikacji kadr medycznych do potrzeb społecznych i rynku pracy, a także działań podnoszących jakość w ochronie zdrowia oraz służących zwiększeniu dostępności społeczeństwa do usług medycznych. Siła regionu Także Regionalne Programy Operacyjne, za pomocą których w głównej mierze dotowane są projekty mniejszych przedsięwzięć, są jeszcze w fazie opracowywania i mogą się znacząco różnić od tych, które realizowano w poprzedniej perspektywie. Udało nam Szkolenia współfinansowane środkami UE organizuje też m.in. Ośrodek Doskonalenia Zawodowego NIL do końca br. można skorzystać ze szkoleń z kompetencji miękkich, prawa medycznego i ochrony radiologicznej pacjenta. Szkolenia dla lekarzy oferują też m.in. okręgowe izby lekarskie. się dowiedzieć, że woj. wielkopolskie w perspektywie finansowej nie planuje osobnego programu operacyjnego dotyczącego służby zdrowia, ale lekarze przedsiębiorcy oraz placówki medyczne będą mogły starać się o dofinansowanie w ramach WRPO 2014+, w którym planowane jest dofinansowanie działań w infrastrukturę ochrony zdrowia w podmiotach prowadzących działalność leczniczą, w tym w zakresie informatyzacji służby zdrowia, a także dofinansowanie działań w zakresie profilaktyki zdrowotnej czy programów rehabilitacji zdrowotnej. W celu dokładnego ustalenia interwencji w obszarze zdrowia prowadzona jest obecnie pogłębiona analiza tego obszaru. Ze składaniem wniosków trzeba będzie poczekać prawdopodobnie do II połowy 2014 r., kiedy to, jak przewidujemy, uruchomione zostaną pierwsze konkursy informuje biuro prasowe UM Województwa Wielkopolskiego.. Wsparcie sektora małych i średnich przedsiębiorstw zapowiada także woj. podlaskie. Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego zapowiada z kolei, że zarówno SPZOZ-y, NZOZ-y, jak i prywatne gabinety lekarskie będą mogły ubiegać się o wsparcie dotyczące rozwoju usług informatycznych (w ramach różnych programów). Podobne plany ma woj. opolskie. Już teraz wiadomo także, że np. w woj. mazowieckim mają być m.in. dofinansowywane projekty z zakresu informatyzacji podmiotów leczniczych, w tym wdrażania elektronicznych usług, skierowanych do obywateli. O uzyskanie dofinansowania

12 w nowym okresie programowania ubiegać się będzie można jednak nie wcześniej niż od pierwszego kwartału 2014 r. Lekarz jako beneficjent końcowy Aby skorzystać ze wsparcia finansowego UE, nie trzeba w końcu od razu pisać wniosku o otrzymanie dotacji na konkretny cel, można też rozejrzeć się, czy w okolicy nie jest już realizowany jakiś projekt, który oferuje usługi ze znacznym dofinansowaniem unijnym, dzięki czemu jego oferta jest bardzo atrakcyjna. Rozwój może przecież dotyczyć nie tylko rozbudowy placówki, ale także własnej osoby. Na przykład Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie organizuje dla lekarzy kursy specjalizacyjne dla specjalizacji medycyna ratunkowa, a także kursy doskonalące dla wielu innych specjalności, współfinansowane ze środków unijnych. CMKP w partnerstwie z Ministerstwem Zdrowia wspiera też system kształcenia ustawicznego personelu medycznego w zakresie opieki geriatrycznej projekt adresowany jest m.in. do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Z kolei Naczelna Izba Lekarska proponuje, także dzięki dofinansowaniu unijnym, ogólnopolskie szkolenia z zakresu funkcjonowania systemu ochrony zdrowia oraz umiejętności komunikacji, współpracy i budowania relacji z pacjentem. Projekt pod hasłem Przychodzi baba do lekarza i co jej powiesz? potrwa do czerwca 2015 r. Ze szkoleń mogą skorzystać lekarze do 35. roku życia, będący w trakcie specjalizacji lub stażu. Zdecydowałam się wziąć udział w tym szkoleniu, ponieważ oferowało możliwość rozwoju umiejętności, które są niezbędne w kontaktach z pacjentami, np. efektywnej komunikacji z chorym, sposobu przekazywania trudnych wiadomości, radzenia sobie z pacjentami agresywnymi czy starającymi się zmanipulować lekarza opowiada Aleksandra Napieralska, lekarz stażysta. Do tej pory nie brałam udziału w szkoleniach współfinansowanych przez UE. Środowisko, w którym pracuję, bardzo pozytywnie odnosi się do tego typu projektów i zachęca do korzystania z możliwości, jakie one dają. Dla pracodawców jest to dobra okazja dla podniesienia kwalifikacji swoich najmłodszych pracowników bez ponoszenia kosztów z tym związanych. Myślę jednak, że małe rozpowszechnienie informacji na ten temat powoduje, że bierze w nim udział tylko niewielki procent zainteresowanych dodaje Aleksandra Napieralska. I w tym momencie chyba dochodzimy do sedna sprawy. Fundusze europejskie dają całkiem duże możliwości rozwoju, ale chyba zbyt mało mówi się, że te możliwości faktycznie istnieją. Dlatego warto trzymać rękę na pulsie i śledzić, czy w regionie, w którym żyjemy i pracujemy, nie ma, lub w przyszłości nie będzie, możliwości wykorzystania dotacji z UE na rozwój zawodowy. Aby skorzystać ze wsparcia finansowego UE, nie trzeba w końcu od razu pisać wniosku o otrzymanie dotacji na konkretny cel, można też rozejrzeć się, czy w okolicy nie jest już realizowany jakiś projekt, który oferuje usługi ze znacznym dofinansowaniem unijnym. * Mapa Dotacji UE Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, wg danych wygenerowanych z Krajowego Systemu Informatycznego KSI SIMIK 07-13, stan na koniec czerwca 2013 r.

13 Nasi w Europie Kryzys Konstanty Radziwiłł Prezes Stałego Komitetu Lekarzy Europejskich Wprawdzie niektórzy politycy z przyklejonymi uśmiechami próbują oznajmiać światu, że kryzys już mija, ale jednocześnie coraz powszechniejszy niepokój budzi to, co dzieje się w obszarze ochrony zdrowia w europejskich krajach dotkniętych kryzysem, który w rzeczywistości trzyma się mocno. I wcale nie chodzi tu wyłącznie o egzotyczne dla przeciętnego Polaka Grecję czy Portugalię, ale także o naszą ojczyznę. Dostrzegając to, szefowie europejskich organizacji lekarskich postanowili zwrócić się w tej sprawie do instytucji unijnych, aby korzystając ze swoich prerogatyw, wspierały tych, którzy gorzej sobie radzą. Organizacje medyków zwracają uwagę, że w czasie kryzysu istnieje szczególna potrzeba zapewnienia dostępu do dobrej jakościowo i bezpiecznej opieki zdrowotnej każdemu choremu w potrzebie. Jest to szczególnie ważne w kontekście narastającego bezrobocia i przesuwania wieku emerytalnego. W tym kontekście zapewnienie odpowiedniego publicznego finansowania opieki zdrowotnej oraz zapewnienie niezbędnej liczby łóżek szpitalnych, personelu medycznego i innych potrzebnych środków i struktur jest wyjątkowo ważne. Próby ograniczania budżetów służby zdrowia oraz nieodpowiedzialna polityka w zakresie kształcenia i zatrudniania personelu medycznego mogą wprost zagrozić bezpieczeństwu obywateli. Lekarze podkreślają, że oszczędności w ochronie zdrowia mają krótką przyszłość często bowiem generują jeszcze większe wydatki w samej ochronie zdrowia, ale także poza nią (tzw. koszty pośrednie: spadek podatków, absencję powodującą obniżenie produkcji, koszty społeczne chorowania itd.). Wreszcie przypominają, że sektor ochrony zdrowia to także potężna gałąź gospodarki i miliony miejsc pracy. Czy to wszystko nie przypomina nam czegoś znajomego? Spadek realnych nakładów na ochronę zdrowia, urynkowianie zadłużających się szpitali, wydłużające się kolejki do świadczeń, drogie leki, rozrastający się sektor odpłatnej opieki zdrowotnej tylko dla bogatych, niedobory kadr lekarskich i pielęgniarskich, liczni bezrobotni oraz pracujący na umowach śmieciowych bez prawa do ubezpieczenia zdrowotnego to przecież polska codzienność. Może faktycznie PKB nie spadł tak nisko jak w innych krajach, jednak od realnych zagrożeń dla ludzi będących w potrzebie nie udało nam się uciec. Środowisko lekarskie jest w tej sytuacji jedynym silnym głosem obrony dla pacjentów.

14 Rozmowa o zdrowiu FOTO: Marta Jakubiak Na marginesie priorytetów Na początku września ukazał się raport Najwyższej Izby Kontroli Dostępność i finansowanie opieki stomatologicznej ze środków publicznych. Wynika z niego między innymi, że 92 proc. polskich nastolatków cierpi z powodu próchnicy, a odsetek bezzębności wśród dorosłych rośnie. Na wsiach i w małych miasteczkach większość dzieci niemal całkowicie pozbawiona jest publicznej opieki stomatologicznej. Z Anną Lellą, wiceprezesem NRL i przewodniczącą Komisji Stomatologicznej NRL, rozmawia Marta Jakubiak. 17

15 Likwidacja gabinetów w placówkach oświatowych była błędem. Wielokrotnie apelowaliśmy o ich przywrócenie. Na całym świecie szkoły okazały się idealnymi miejscami do promocji zdrowia. W Polsce uznano je za zbędne 18 NIK negatywnie ocenił działania Ministerstwa Zdrowia w zakresie opieki stomatologicznej w Polsce. Jak ważne dla środowiska stomatologicznego są wyniki raportu i sam fakt, że taka kontrola została przeprowadzona? Fakt skontrolowania przez NIK opieki stomatologicznej jest dla nas niezwykle ważny, gdyż raport Najwyższej Izby Kontroli pokazuje to, o czym środowisko stomatologiczne mówi od dawna. Samorząd lekarski od lat zgłasza problemy i od lat domaga się podjęcia odpowiednich działań zaradczych, kierując do Ministerstwa Zdrowia, NFZ, Rzecznika Praw Dziecka, parlamentarzystów liczne apele i memoriały. Bez wprowadzenia postulowanych przez lekarzy zmian niewiele może się zmienić na lepsze. Mam wrażenie, że nikt naszych apeli nie czyta, nikt nas nie słucha. Nie raz słyszałam, że walczymy jedynie o interesy lekarzy. Raport pokazuje, że właściwa opieka stomatologiczna to sprawy ważne przede wszystkim dla pacjentów, i obnaża fakt, że najmłodsi pacjenci traktowani są przez NFZ po macoszemu. Tylko niecałe 4 proc. dzieci skorzystało w 2011 r. z gwarantowanych świadczeń stomatologicznych, a tylko niecałe 3 proc. miało zabiegi profilaktyczne. I to jest największa porażka. Ministerstwo Zdrowia nie posiada informacji o liczbie świadczeniodawców, których gabinety stomatologiczne są zlokalizowane na terenie szkół. Czy istotna jest taka wiedza i dlaczego? Wiedza o liczbie gabinetów nie jest aż taka ważna. Najważniejsze są programy profilaktyki i terapii stomatologicznej dzieci, niezależnie od tego, gdzie gabinety są zlokalizowane. Oczywiście najlepiej by było, gdyby znajdowały się najbliżej dzieci, czyli w szkołach. Likwidacja gabinetów w placówkach oświatowych była błędem. Wielokrotnie apelowaliśmy o ich przywrócenie. Na całym świecie szkoły okazały się idealnymi miejscami do promocji zdrowia. W Polsce uznano je za zbędne Jaka jest szansa, by powróciły do szkół? Jeśli nic się nie zmieni, niewielka. W rozporządzeniu nie ma żadnych preferencji przy zawieraniu kontraktów na leczenie dzieci. Przy stworzeniu odpowiednich warunków lokalowych czy kontraktowych można by zapewne ten problem rozwiązać. NFZ i Ministerstwo Zdrowia mają narzędzia, aby dać lekarzom możliwość prowadzenia praktyk w szkołach. Muszą tylko chcieć im ten powrót umożliwić. Raport negatywnie recenzuje współpracę OW NFZ ze świadczeniodawcami, ale też z samorządami terytorialnymi i zawodowymi. Czy zgadza się Pani z tą oceną? Oczywiście. Swego czasu samorządy terytorialne miały wpływ na rozmieszczenie placówek ochrony zdrowia na swoim terenie, oceniając tzw. plan zabezpieczenia potrzeb medycznych przedstawiany przez odziały kas chorych. Teraz NFZ decyzje podejmuje sam. Jeśli chodzi o współpracę z samorządem zawodowym lekarzy, pozostawia ona wiele do życzenia. Samorząd powinien mieć możność współdecydowania o sprawach ważnych dla ochrony zdrowia w Polsce, np. poprzez dokonywanie wyceny procedur, by nie spadała poniżej dopuszczalnego minimum, kiedy to rzetelne wykonanie świadczenia jest zagrożone. Przyniosłoby to korzyści zarówno pacjentom, jak i lekarzom. W latach na szczeblu krajowym nie funkcjonował ani jeden program profilaktyczny z zakresu przeciwdziałania próchnicy finansowany przez Ministerstwo Zdrowia. Problem próchnicy u dzieci i młodzieży nie jest wg NIK traktowany przez Ministra Zdrowia jako priorytet. Czy Komisja Stomatologiczna NRL interweniowała w tej sprawie? Interweniowała nie raz, jak interweniuje w każdej sprawie ważnej z punktu widzenia zdrowia jamy ustnej. Polscy lekarze dentyści są przygotowani do zapewnienia wysokiej jakości opieki stomatologicznej posiadają zarówno odpowiednie kwalifikacje zawodowe, dysponują również najwyższej jakości sprzętem. Dostrzegła to Najwyższa Izba Kontroli, pozytywnie oceniając realizację umów zawartych z NFZ przez kontrolowanych świadczeniodawców i stwierdzając, że warunki leczenia pacjentów były zgodne z obowiązującymi standardami. Jak wynika z raportu NIK, ministerstwo nie dysponowało dokumentami opisującymi roczne zapotrzebowanie na lekarzy dentystów, a limity przyjęć na studia ustalano wyłącznie na podstawie zapotrzebowania zgłaszanego przez uczelnie medyczne. Kto, według pani prezes, powinien określać takie limity i czym się kierować? Ocena, ilu lekarzy dentystów powinno przypadać na określoną liczbę ludności, nie jest sprawą trudną. Ministerstwo ma odpowiednie narzędzia i specjalistów przygotowanych do tego rodzaju wyliczeń. Jak wcześniej mówiłam, wszystkie zagadnienia dotyczące zdrowia publicznego ministerstwo powinno konsultować z samorządem lekarskim. Mamy pełną bazę danych, czyli Centralny Rejestr. Czy konsultowało? Nie. Nie otrzymaliśmy takiego zapytania. Co roku opiniowane są jedynie załączniki rozporządzenia dotyczące naboru na studia, ale nie jest to przecież konsultowanie zapotrzebowania na lekarzy dentystów z samorządem lekarskim. Występowaliśmy do Departamentu Kształcenia Ministerstwa Zdrowia o dane dotyczące możliwości edukacyjnych uczelni,

16 pytaliśmy m.in. o liczbę fantomów i unitów. To dane bardzo ważne, bo przecież, żeby kogoś wykształcić, trzeba mieć bazę dydaktyczną. Ministerstwo, jak podkreślił raport NIK, limity naboru na studia określa tylko i wyłącznie na podstawie życzeniowości i oświadczeń uczelni medycznych. Średni krajowy koszt zrealizowanych świadczeń stomatologicznych w przeliczeniu na jednego ubezpieczonego wyniósł: w 2009 r. 49,56 zł; w 2010 r. 45,35 zł; w 2011 r. 45,73 zł; w 2012 r. 48,54 zł (w I półroczu). Czy można mówić o jakiejkolwiek opiece stomatologicznej za takie pieniądze? W 2011 r. blisko 80 proc. ubezpieczonych nie skorzystało ani razu z usług lekarza dentysty w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Środków rzeczywiście jest za mało. Ceny świadczeń stomatologicznych płacone przez NFZ są zaniżone i całkowicie oderwane od rzeczywistości. Lekarze wielokrotnie apelowali o wprowadzenie realnej stawki ceny jednostki rozliczeniowej w stomatologii w postaci wyceny punktu. Kilka lat temu zleciliśmy wyliczenie kosztów procedur stomatologicznych niezależnym ekspertom, a ich wycenę przekazaliśmy NFZ i Ministerstwu Zdrowia. Nikt z niej nie skorzystał. Sam fundusz nigdy nie dokonał realnego oszacowania kosztów leczenia stomatologicznego, żadnego innego zresztą też Opieka stomatologiczna w Polsce istnieje dzięki zaangażowaniu samych lekarzy, którzy za własne pieniądze urządzili i wyposażyli gabinety, w których teraz pracują na rzecz NFZ. Gdyby tego nie zrobili, ciężar organizacji opieki stomatologicznej musiałaby ponieść administracja. Obecnie polityka finansowa NFZ jest jednak taka, że gabinety stają się nierentowne, a realizacja kontraktów stomatologicznych dawno przestała być opłacalna. Dlaczego aż tak duży odsetek pacjentów korzysta z usług prywatnych gabinetów stomatologicznych? Już kilka lat temu prof. Franciszek Szatko podkreślał, że w Polsce od kilkunastu lat następuje redukcja publicznej stomatologii, oceniał to na podstawie Monitoringu Zdrowia Jamy Ustnej. Dwa lata temu ukazały się wyniki badań przeprowadzonych przez PMR Consulting, mówiące o tym, że tylko 22 proc. pacjentów korzysta z refundowanych usług stomatologicznych. Taka sytuacja wynika przede wszystkim z limitu, jaki jest narzucany przez NFZ. Ani pacjenci, ani lekarze nie mają dostępu do stomatologii publicznej. Nawet jeśli lekarze uważają, że procedury są źle wyceniane, nie każdy dostanie kontrakt, a pacjenci nie mają zbyt wielkich możliwości, by leczyć się na NFZ. Zazwyczaj jest o 20 proc. więcej chętnych, niż NFZ może dać kontraktów. Nie muszę chyba mówić, co by się stało, gdyby każdy ubezpieczony pacjent chciał skorzystać ze świadczeń stomatologii publicznej. Cezary Rzemek, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia, w kilkustronicowym piśmie do Wojciecha Misiąga, wiceprezesa NIK, neguje wyniki przeprowadzonej kontroli i odpiera zarzuty stawiane ministerstwu. Kto jest bliżej prawdy o rzeczywistości w opiece stomatologicznej w Polsce NIK czy Ministerstwo Zdrowia? Bliżej prawdy jest oczywiście NIK. Problemów w polskiej służbie zdrowia nie brakuje, a stomatologia często jest spychana na margines, gdyż inne potrzeby lecznicze uznawane są za pilniejsze. Takie podejście jest krótkowzroczne i w dłuższej perspektywie nieekonomiczne. Właściwa polityka zdrowotna w zakresie stomatologii może w przyszłości przynieść ogromną korzyść, nie tylko w postaci podniesienia jakości życia, ale także generując znaczne oszczędności finansowe w związku ze zmniejszeniem następstw nieleczonej próchnicy czy periodontopatii. Najpierw powinna być promocja zdrowia i profilaktyka, a dopiero później jako ostateczność stomatologia naprawcza. Ponad 90 proc. chorób jamy ustnej można by uniknąć, intensyfikując działania w zakresie profilaktyki i poprawy opieki nad dziećmi. Wielokrotnie deklarowaliśmy gotowość do przedstawienia projektu zmian dotyczących zakresu świadczeń stomatologicznych oraz chęć udziału w pracach nad jego wdrożeniem. Nie skorzystano z naszej pomocy. Zaniedbania w zakresie profilaktyki można uznać za rażącą niegospodarność, zwłaszcza że raport sekretariatu Światowego Zgromadzenia Zdrowia wymienia schorzenia jamy ustnej na czwartym miejscu wśród schorzeń najbardziej kosztownych do leczenia. Czy ktoś o tym myśli? W wykazie skontrolowanych przez NIK podmiotów widnieje pozycja: Ministerstwo Zdrowia, Minister: Bartosz Arłukowicz. Ocena: negatywna. Czy pokusi się pani prezes o uzasadnienie wystawienia takiej oceny? Komentując wyniki raportu NIK, minister zdrowia powiedział, że główną przyczyną problemów ze zdrowiem jamy ustnej polskich nastolatków jest fakt, że rodzice za rzadko chodzą z dziećmi do stomatologa. Myślę, że nie jest to jedyna przyczyna i że minister bardzo płytko potraktował problem. premium Komentarz Najwyższej Izby Kontroli na temat raportu w Gazecie Lekarskiej Premium. Szukaj w Gazecie Lekarskiej PREMIUM Ponad 90 proc. chorób jamy ustnej można by uniknąć, intensyfikując działania w zakresie profilaktyki i poprawy opieki nad dziećmi. Wielokrotnie deklarowaliśmy gotowość do przedstawienia projektu zmian dotyczących zakresu świadczeń stomatologicznych oraz chęć udziału w pracach nad jego wdrożeniem. Nie skorzystano z naszej pomocy. 19

17 Samorząd Wiadoma rzecz stolica Okręgowa Izba Lekarska w Warszawie Lucyna Krysiak Warszawska OIL zrzesza blisko 30 tys. lekarzy i jest największa w kraju. O jej sile decyduje jednak nie tylko liczebność, ale fakt, że jest najbliżej wydarzeń, które mają wpływ na kształt ochrony zdrowia. Początki konstytuowania się OIL w Warszawie po reaktywacji samorządu lekarskiego w 1989 r. były podobne do innych na terenie kraju, z tą różnicą, że to właśnie tutaj odrodziła się najsilniej idea samorządności lekarskiej. 20 To z tej izby zasiada najwięcej osób w Naczelnej Radzie Lekarskiej, to stąd wywodzili się najczęściej prezesi i wiceprezesi NRL. OIL w Warszawie obejmuje swoim zasięgiem województwo mazowieckie (wyłączając Płock) oraz dawne województwo radomskie, które przed nowym podziałem administracyjnym kraju przynależało jako delegatura do izby lubelskiej. Obecnie Radom nadal jest delegaturą, ale od dwóch kadencji już w strukturach warszawskiej OIL. Początki konstytuowania się OIL w Warszawie po reaktywacji samorządu lekarskiego w 1989 r. były podobne do innych na terenie kraju, z tą różnicą, że to właśnie tutaj odrodziła się najsilniej idea samorządności lekarskiej. To stąd wywodzili się lekarze, którzy byli działaczami przedwojennej Warszawsko-Białostockiej Izby Lekarskiej i zarażali zapałem innych. Prof. Jan Nielubowicz, prof. Bolesław Górnicki swoim autorytetem dodawali ducha lekarzom pragnącym odnowy samorządu lekarskiego. Legendą obrosło wspomnienie wigilii prof. Górnickiego, która w 1939 r., już po wybuchu wojny była ostatnią w tej izbie. Czasy te dobrze pamiętał także doktor Józef Hornowski, który dla potomnych utrwalił je na papierze. Był znany w środowisku z tego, że wszystko notował i te zapiski później okazały się cenne. Po reaktywacji samorządu lekarskiego pierwszym przewodniczącym ORL w Warszawie został dr Jerzy Moskwa. Ten Kolumb lat 20. minionego stulecia, jak mówiono o nim w środowisku, żołnierz Polski Podziemnej, tworzył warszawską izbę od podstaw. Postacią tej izby była też stomatolog Marta Brzostowska, która dożyła 100 lat, a w czasie swojego długiego życia zasłynęła jako wybitny społecznik. W samorządzie lekarskim poświęcała się sprawom socjalnym lekarzy. To z jej inicjatywy powstał Fundusz Samopomocy, a później Fundacja Pro Seniore. To oni wytyczali standardy, określali poziom, to oni tworzyli wzorce postępowania, którymi posługujemy się do dziś mówi Krzysztof Makuch, który zaczął działać w samorządzie lekarskim jako 33-latek i działa w jego strukturach do dziś. Był w II kadencji i połowie III przewodniczącym ORL w Warszawie, a obecnie jest jej wiceprezesem. Jak do mekki Warszawa to miasto specyficzne. Jest mekką, do której ludzie z całej Polski przyjeżdżają kształcić się, szkolić, pracować. Jest prężnym ośrodkiem akademickim, to tu odbywają się najważniejsze konferencje naukowe, kongresy medyczne, to tu działają kliniki słynące z nowatorskich operacji i metod leczenia, a więc tu jest ten przysłowiowy wielki świat. Tutaj także znajdują się wszystkie centralne urzędy, Parlament, Rząd, ministerstwa ze swoimi departamentami i Centrala NFZ. Ta bliskość sprawia, że częstsze są kontakty z tymi instytucjami. Wielu lekarzy nie pochodzi ze stolicy, ale zapuściło tu korzenie. Po reformie administracyjnej kraju, aby nie dopuścić do rozdrobnienia (Siedlce, Ostrołęka, Ciechanów myślały o własnej izbie) doktor Moskwa powołał na swoich zastępców szefów delegatur w tych miejscowościach (Michał Kornatowski, Andrzej Sawoni, Halina Sylwestrzak). Okazało się, że to było dobre posunięcie, bo wykazali się oni wyjątkową aktywnością, a chodziło o to, aby wszyscy w województwie mazowieckim poczuli się zintegrowani z Warszawą. Jednak im dalej w czasie od chwili reaktywacji, tym trudniej było w tak dużej izbie połączyć grę interesów. Już w I kadencji doszło do wyłączenia z władz izby profesorów akademickich, wobec których samorząd był nieufny, a to prowadziło do rozbicia. To był zjazd rozliczeń i decydujące było, czy ktoś był w partii czy w Solidarności. I kadencja przebiegała więc pod znakiem idei i tworzenia zrębów samorządności lekarskiej. Przewodniczący ORL, doktor Moskwa, do historii przejdzie pytaniem, jakie zadał kolegom lekarzom: czy możemy wybić się na samorządność?, a chodziło mu o to, FOTO: archiwum OIL w Warszawie

18 czy potrafią się oni wznieść ponad własne interesy i działać na rzecz innych? II kadencję, której przewodniczył Krzysztof Makuch, można nazwać menedżerską, bo skupiono się na porządkowaniu izby, tworzeniu podstaw administracyjnych, komisji, kompletowaniu dokumentów niezbędnych do przejęcia od urzędu wojewódzkiego obowiązku prowadzenia rejestru lekarzy. III kadencja to był czas rewolty związków zawodowych (K. Makuch zrezygnował z funkcji w środku kadencji). Końcówka III kadencji oraz kadencje IV i V należały do Andrzeja Włodarczyka. To był czas, kiedy trzeba było pomyśleć o docelowej siedzibie. To zasługa ówczesnego przewodniczącego, że kamienica na Puławskiej stała się własnością izby. Trzeba było też jak opowiadali moi rozmówcy posprzątać stajnię Augiasza po rewolcie, a to nie było łatwe. Fakt, że się walczyło, a nie współpracowało, działał w poprzednich latach na niekorzyść tej izby. Przywrócone zostały dobre kontakty ze środowiskiem akademickim, izba walczyła o dobre imię lekarzy, czego ukoronowaniem było wygranie procesu z tygodnikiem Wprost. VI kadencją kieruje Mieczysław Szatanek, który przez cały czas swojej prezesury buduje dobre relacje z władzami wojewódzkimi, jak i z uczelnią medyczną i gronem profesorskim. Jest zwolennikiem dialogu i współpracy. Mamy dobre kontakty z Urzędem Marszałkowskim w zakresie organizowania staży, z Wydziałem Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego, z Senatem, głównie z wicemarszałkiem Senatu dr. Stanisławem Karczewskim i jak wszyscy nie najlepsze relacje z Ministerstwem Zdrowia wylicza prezes Szatanek. Robi też wszystko, aby jak najlepiej układała się współpraca z uczelnią medyczną, bo kształcenie podyplomowe to dziś jeden z priorytetów warszawskiej izby. Uczelnia otwiera też dostęp do niezliczonej ilości kursów, co zabezpiecza podaż punktów edukacyjnych na terenie Mazowsza, które kumulują się w Warszawie. Tutaj znajdują się także siedziby firm farmaceutycznych, które współorganizują kongresy naukowe. Tu się ciągle coś dzieje, tu po prostu tętni życie. Z Czumy przez Kozią, Grójecką na Puławską Obecna siedziba OIL w Warszawie znajduje się przy ul. Puławskiej 18. Jest to przestronny, funkcjonalny piętrowy gmach usytuowany w ciągu kamienic, który spełnia oczekiwania lekarzy tutejszej izby. 30-tysięczna społeczność potrzebuje rozbudowanej administracji i tam mieszczą się wszystkie potrzebne komórki. Kamienica jest własnością izby, z czego lekarze są bardzo dumni, mimo że do tej pory spłacają kredyty zaciągnięte na ten cel. Jednocześnie niepocieszeni, że w zawierusze wojennej przepadło całe samorządowe przedwojenne mienie, a przez nieprzychylność władz w mieście, w którym jest tak wiele historycznych obiektów, nie można było żadnego z nich zaadoptować na potrzeby izby. Na szczęście udało się ocalić wiele dokumentów z tamtego okresu. Zanim doszło do zakupu Obecna siedziba OIL w Warszawie znajduje się przy ul. Puławskiej 18. Jest to przestronny, funkcjonalny piętrowy gmach usytuowany w ciągu kamienic, który spełnia oczekiwania lekarzy tutejszej izby.

19 Bolączką dużych izb obejmujących swoim zasięgiem wielkie aglomeracje jest to, że ich członkowie giną w tłumie. Są słabo rozpoznawalni i najczęściej zajęci własnymi zawodowymi sprawami, a izba jest miejscem, gdzie załatwiają dokumenty niezbędne do wykonywania zawodu. siedziby przy ul. Puławskiej, lekarze tułali się to tu, to tam. Pierwsze spotkania, jeszcze przed I Zjazdem odbywały się w małej przychodni przy ul. Czumy. Pamiętam, że zawsze brakowało tam krzeseł, siadało się więc wszędzie, gdzie tylko było to możliwe, a odbyło się tam ponad dziesięć spotkań delegatów, czyli cała kampania przygotowawcza do zjazdu wspomina K. Makuch. Dodaje, że tam typowano także kandydatów na przewodniczących, m.in. prof. Tadeusza Chruściela, który wprawdzie pochodził ze Lwowa, ale związał się na stałe z Warszawą, wspomnianego już dra Moskwę i prof. Nielubowicza (przewodniczącego Sądu Lekarskiego w II kadencji), który wytyczał najwyższe standardy etyczne. To wtedy zawiązywały się przyjaźnie, które przetrwały lata. Moja przyjaźń z prof. Chruścielem mimo znacznej różnicy wieku trwała do końca jego dni mówi Makuch. Z rozrzewnieniem wspomina także I Zjazd i atmosferę, która towarzyszyła temu wydarzeniu. Był zorganizowany jak mówi dosłownie rękoma lekarzy, sami rozdawali mandaty, a delegowali ich ordynatorzy. Był wśród nas głód wolności, niezależności opowiada. Później była siedziba przy ul. Koziej, a cała izba zajmowała jedno pomieszczenie. Następna była ul. Grójecka i lokal otrzymany w spadku po Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Wtedy się mówiło, że to najbardziej czerwony obiekt w Warszawie, zresztą dzielony z Naczelną Radą Lekarską, ale to tutaj tworzono zręby administracyjne izby. Dopiero w V kadencji OIL w Warszawie na stałe osiadła przy ul. Puławskiej. Potrzeba dużej własnej siedziby była ogromna. W tak trudnych warunkach lokalowych zarówno Sąd Lekarski, jak i Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej, nie mogli już dłużej pracować. Na terenie Warszawy i województwa mazowieckiego są setki gabinetów lekarskich, przychodni, dziesiątki szpitali, liczba skarg wpływających do tych organów jest więc równie ogromna. Potrzebujemy dużej przestrzeni. Wynajęliśmy więc 300-metrowy lokal po sklepie na parterze kamienicy, w której znajduje się nasza siedziba. Po remoncie uruchomimy tam super nowoczesne biuro obsługi lekarza, a w przyszłości zamierzamy przejąć ten lokal na własność, wtedy już dosłownie cała kamienica będzie nasza mówi prezes Szatanek. Trzeba się integrować Bolączką dużych izb obejmujących swoim zasięgiem wielkie aglomeracje jest to, że ich członkowie giną w tłumie. Są słabo rozpoznawalni i najczęściej zajęci własnymi zawodowymi sprawami, a izba jest miejscem, gdzie załatwiają dokumenty niezbędne do wykonywania zawodu. Prezes warszawskiej ORL chciałby to zmienić. Nawiązał w tym celu kontakt z funkcjonującymi w Warszawie innymi samorządami zawodów zaufania publicznego, do których oprócz lekarzy i lekarzy dentystów zaliczają się adwokaci, architekci, biegli rewidenci, doradcy podatkowi, aptekarze, pielęgniarki, weterynarze, inżynierowie budownictwa, kuratorzy sądowi, urbaniści, psycholodzy, diagności laboratoryjni, notariusze, komornicy, rzecznicy patentowi. Z inicjatywy naszej izby powstało Mazowieckie Forum Samorządów Zawodów Zaufania Publicznego, na którym regularnie spotykamy się i dzielimy doświadczeniami dotyczącymi naszej działalności mówi Mieczysław Szatanek. W najbliższym czasie za sprawą Forum w Senacie będzie zorganizowana debata na temat znaczenia samorządów zawodowych dla państwa prawa. Sterowanie mazowieckim forum co rok przejmuje inny samorząd zawodowy, dzierżąc buławę, co daje nam możliwość przyjrzenia się, jak z samorządnością radzą sobie przedstawiciele innych wolnych zawodów tłumaczy M. Szatanek. Dodaje, że to pozwala zdystansować się do problemów własnej izby i posłuchać, jakie rozwiązania proponują inni. Często na forum udaje się wypracować wspólne stanowiska w różnych sprawach. Warszawska OIL organizuje też wspólne doroczne pikniki z innymi samorządami, konferencje na temat bólu i cierpienia, które mają zachęcić młodych lekarzy do niesienia pomocy chorym wymagającym opieki paliatywnej. To wszystko ma na celu zaktywizowanie środowiska. Każde działanie jest dobre, aby zainteresować lekarzy działalnością samorządową przekonuje Szatanek. Warto wiedzieć Metryka OIL w Warszawie Terytorium: województwo mazowieckie, z wyłączeniem powiatów płockiego, gostynińskiego, sierpeckiego i miasta Płock Adres siedziby: ul. Puławska 18, Warszawa Kontakt: Strona internetowa: Liczba członków: , w tym lekarzy i lekarzy dentystów Liczba delegatów na zjazd: 202 Liczba członków Okręgowej Rady Lekarskiej: 47 Prezes: Mieczysław Szatanek Wiceprezesi: Marta Klimkowska-Misiak, Ewa Miękus-Pączek, Krzysztof Makuch Delegatury: Delegatura Radomska, Radom, ul. Tetmajera 13, tel , przewodnicząca: Ewa Miękus-Pączek Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej: Zbigniew Czernicki Przewodniczący Okręgowego Sądu Lekarskiego: Elżbieta Rusiecka-Kuczałek Przewodniczący Okręgowej Komisji Rewizyjnej: Anna Wilmowska-Pietruszyńska Liczba pracowników etatowych: 80 Liczba samorządowców pobierających wynagrodzenie: 10 22

20 Mówiąc o integracji, trudno pominąć jedyną w tej izbie delegaturę w Radomiu, która zrzesza blisko 2 tys. lekarzy, w tym 400 lekarzy dentystów, ma dużą swobodę działania i bardzo ją sobie ceni. Choć podlegamy Warszawie, mamy własną siedzibę, biuro i realizujemy wszystkie zadania ustawowo zlecone izbom lekarskim tłumaczy Ewa Miękus-Pączek, szefowa delegatury w randze wiceprezesa ORL w Warszawie. Tutaj organizowane są także szkolenia akredytowane przez NIL i by w nich uczestniczyć, lekarze nie muszą jeździć do Warszawy, bo wykładowcy przyjeżdżają do Radomia. Ich sposób na integrację to wtopienie się w życie społeczności lokalnej nie tylko poprzez współpracę z tutejszymi władzami, ale poprzez działania na rzecz mieszkańców miasta, np. organizację VI Światowego Dnia Zdrowia Jamy Ustnej skierowanego do dzieci. Te działania wymagają zaangażowania lekarzy i kształtowania ich społecznikowskich postaw. Integracja leży także na sercu Marcie Klimkowskiej-Misiak, która w tej kadencji jest wiceprezesem ORL w Warszawie i odpowiada za sprawy stomatologów. Organizujemy szereg spotkań, głównie szkoleń, które nie tylko edukują, podnoszą kwalifikacje zawodowe, ale stwarzają okazję do bliższego poznania się, choć wiem, że na tym polu jest jeszcze wiele do zrobienia. Krzysztof Makuch jest pasjonatem imprez sportowych, które w jego ocenie są najlepszym sposobem na aktywne spędzanie wolnego czasu, a jednocześnie służą bliższemu poznawaniu się lekarzy. Uważa, że każdy rodzaj sportu to okazja do bezpośrednich kontaktów, do integrowania się w szeroko pojętym znaczeniu tego słowa. W warszawskiej OIL wychodzi też biuletyn izbowy Puls, którego jednym z pierwszych redaktorów był Jerzy Wunderlich, znany z prowadzenia telewizyjnych programów Antena i Klinika Zdrowego Człowieka. To on przez lata nadawał ton publikacjom zamieszczanych w biuletynie, to on uczył lekarzy samorządowców kontaktów z dziennikarzami, to on widział rolę tego medium jako narzędzia integrującego społeczność lekarską. Panu Prezesowi ORL w Szczecinie dr.n.med. Mariuszowi Pietrzakowi wyrazy najgłębszego współczucia z powodu śmierci Ojca składa Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Maciej Hamankiewicz wraz z Naczelną Radą Lekarską Panu Prezesowi ORL w Szczecinie dr.n.med. Mariuszowi Pietrzakowi wyrazy głębokiego współczucia z powodu śmierci Ojca składają Kolegium Redakcyjne i zespół Gazety Lekarskiej

Wsparcie unijne nie dotyczy bieżącej działalności służby zdrowia. To pieniądze na rozwój.

Wsparcie unijne nie dotyczy bieżącej działalności służby zdrowia. To pieniądze na rozwój. Wsparcie unijne nie dotyczy bieżącej działalności służby zdrowia. To pieniądze na rozwój. W latach 2007-2013 do służby zdrowia trafi około 1,5 mld euro unijnego dofinansowania, czyli 7 razy więcej niż

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul.

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Lidia Popek Warszawa, 01.02.2015 Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Sobieskiego 9 tel. 22 4582806; fax22 6421272 ; email. lpopek@ipi.edu.pl Raport

Bardziej szczegółowo

TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO

TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO Alicja Szewczyk Polska Federacja Edukacji w Diabetologii Gdańsk 15 maja 2014r. EDUKACJA jest kluczem do zbudowania relacji terapeutycznej z

Bardziej szczegółowo

Jerzy Kruszewski, Romuald Krajewski Naczelna Rada Lekarska Doskonalenie zawodowe lekarzy ocena sytuacji

Jerzy Kruszewski, Romuald Krajewski Naczelna Rada Lekarska Doskonalenie zawodowe lekarzy ocena sytuacji Jerzy Kruszewski, Romuald Krajewski Naczelna Rada Lekarska Doskonalenie zawodowe lekarzy ocena sytuacji Na podstawie danych z: Centralnego Rejestru Lekarzy NRL Centrum Egzaminów Medycznych, CMKP Departamentu

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie fizjoterapii za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie fizjoterapii za rok 2014 Warszawa, 15.02.2015 r. Dr Grażyna Brzuszkiwicz-Kuźmicka Akademia Wychowania Fizycznego J. Piłsudskiego Wydział Rehabilitacji Ul. Marymoncka 34 00-968 Warszawa Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

PSYCHIATRIA Prof. dr hab. med. Marek Jarema

PSYCHIATRIA Prof. dr hab. med. Marek Jarema PSYCHIATRIA Prof. dr hab. med. Marek Jarema 1. Potrzeby w zakresie psychiatrii w skali poszczególnych województw i kraju Dokładne dane znajdują się w tabeli w załączniku do tego dokumentu. Ogólnie należy

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z pracy Ośrodka Doskonalenia Zawodowego Lekarzy i Lekarzy Dentystów Naczelnej Izby Lekarskiej za lata 2010 2013

Sprawozdanie z pracy Ośrodka Doskonalenia Zawodowego Lekarzy i Lekarzy Dentystów Naczelnej Izby Lekarskiej za lata 2010 2013 Sprawozdanie z pracy Ośrodka Doskonalenia Zawodowego Lekarzy i Lekarzy Dentystów Naczelnej Izby Lekarskiej za lata 2010 2013 Ośrodek Doskonalenia Zawodowego Lekarzy i Lekarzy Dentystów Naczelnej Izby Lekarskiej

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie rehabilitacji medycznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie rehabilitacji medycznej za rok 2014 dr n. med. Krzysztof Wasiak Warszawa, 14.02.2015 r. Szpital im. Prof. M. Weissa Mazowieckiego Centrum Rehabilitacji STOCER Sp. z o.o. ul. Wierzejewskiego 12 05 510 Konstancin - Jeziorna ( 22 ) 711 90 15

Bardziej szczegółowo

Uwagi Okręgowej Izby w Szczecinie do projektu zmian w rozporządzeniu ws specjalizacji lekarskich:

Uwagi Okręgowej Izby w Szczecinie do projektu zmian w rozporządzeniu ws specjalizacji lekarskich: Uwagi Okręgowej Izby w Szczecinie do projektu zmian w rozporządzeniu ws specjalizacji lekarskich: 1. Skreślić w 4 ust.1 pkt 5 - ustawodawca nie powinien narzucać obowiązku posługiwania się, co najmniej

Bardziej szczegółowo

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Raport z badania ilościowego realizowanego wśród lekarzy i lekarzy

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychologii klinicznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychologii klinicznej za rok 2014 Warszawa 2015-02-10 Aleksandra Kühn-Dymecka Instytut Psychiatrii i Neurologii 02-957 Warszawa Al. Sobieskiego 9 Email dymecka@ipin.edu.pl tel., 224582534 Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychologii

Bardziej szczegółowo

KS NRL 18 X 2013 (AL) KOMISJA STOMATOLOGICZNA NRL

KS NRL 18 X 2013 (AL) KOMISJA STOMATOLOGICZNA NRL KS NRL 18 X 2013 (AL) KOMISJA STOMATOLOGICZNA NRL 18 października 2013 Pożegnanie prof. Marii Wierzbickiej KOMISJA STOMATOLOGICZA NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ Otwarcie posiedzenia. Przyjęcie porządku obrad.

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie otorynolaryngologii dziecięcej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie otorynolaryngologii dziecięcej za rok 2014 Warszawa 02.02.2015 Dr hab. n. med. Lidia Zawadzka-Głos Oddział Kliniczny Otolaryngologii Dziecięcej Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital Kliniczny ul. Marszałkowska 24 00-576 Warszawa tel/fax (0-22)

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny Centrum Medycznego CEUTICA

Regulamin organizacyjny Centrum Medycznego CEUTICA I. Postanowienia ogólne Regulamin organizacyjny Centrum Medycznego CEUTICA 1. Centrum Medyczne CEUTICA, zwane dalej Centrum Medyczne CEUTICA jest podmiotem leczniczym, działającym na podstawie Ustawy z

Bardziej szczegółowo

Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i

Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i abonamentów medycznych w Polsce Propozycje Ministerstwa Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty.

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Kapitał ludzki to jeden z najważniejszych czynników budowania przewagi konkurencyjnej na

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014 Bartłomiej Noszczyk Klinika Chirurgii Plastycznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego 22 5841 191 Warszawa 22-01-2015 Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 44-03-IV NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ. z dnia 24 lutego 2003 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej samorządu lekarzy

UCHWAŁA Nr 44-03-IV NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ. z dnia 24 lutego 2003 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej samorządu lekarzy UCHWAŁA Nr 44-03-IV NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 24 lutego 2003 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej samorządu lekarzy Na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 8 z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego za rok 2014 (I półrocze)

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego za rok 2014 (I półrocze) Anna Sadkowskaa Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego Warszawa-Ochota sadkowskaanna@wp.pl; sekretariat@szpzlo-ochota.pl Warszawa, dnia 15.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014 Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Katarzyna Kalinko Pododdział Toksykologii Szpital Praski w Warszawie ul. Aleja Solidarności 67 03-401 Warszawa fax.: 22 6196654 email: k.kalinko@onet.eu Raport Konsultanta

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii za rok 2014, w okresie 06.06-30.09.2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii za rok 2014, w okresie 06.06-30.09.2014 Marcin Wojnar Warszawa, 06.03.2015 Katedra i Klinika Psychiatryczna Warszawski Uniwersytet Medyczny ul. Nowowiejska 27, 00-665 Warszawa tel: 22 825 1236, fax: 22 825 1315 email: marcin.wojnar@wum.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie MEDYCYNY PALIATYWNEJ za okres od 01.01.2014 do 31.10.2014r.

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie MEDYCYNY PALIATYWNEJ za okres od 01.01.2014 do 31.10.2014r. Warszawa, 14.02.2014r. Barbara Kołakowska Caritas AW, 00-322 Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 62 Tel. 22 826 5604 Fax. 22 635 2525 bkolakowska@caritas.pl Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Ginekologii Onkologicznej za rok 2014..

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Ginekologii Onkologicznej za rok 2014.. Grzegorz Panek I Katedra i Klinika Gin.-Poł. WUM Warszawa, Pl.Starynkiewicza 1/3 gmpanek@wp.pl Warszawa, 15.02.2015 Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Ginekologii Onkologicznej za rok 2014..

Bardziej szczegółowo

NOWE REGULACJE PRAWNE W OBSZARZE OCHRONY ZDROWIA

NOWE REGULACJE PRAWNE W OBSZARZE OCHRONY ZDROWIA NOWE REGULACJE PRAWNE W OBSZARZE OCHRONY ZDROWIA Ministerstwo Zdrowia MZ Dotyczą przede wszystkim nowej organizacji podmiotów w udzielających świadczeń,, polityki lekowej, informatyzacji, kształcenia kadr

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Departament Rynku Pracy PROGRAM 30 MINUS. Informacja

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Departament Rynku Pracy PROGRAM 30 MINUS. Informacja MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Departament Rynku Pracy PROGRAM 30 MINUS Informacja dotycząca wykorzystania w roku 2010 środków rezerwy Funduszu Pracy przeznaczonych na realizację Programu aktywizacji

Bardziej szczegółowo

Problemy stomatologiczne polskich dzieci i młodzieży propozycje działań do rozważenia

Problemy stomatologiczne polskich dzieci i młodzieży propozycje działań do rozważenia Problemy stomatologiczne polskich dzieci i młodzieży propozycje działań do rozważenia Posiedzenie Plenarne Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia Warszawa 15.12.2010r. prof.. dr hab.. Barbara Adamowicz-Klepalska

Bardziej szczegółowo

Negocjacje KLRwP w Ministerstwie Zdrowia. Szanowni Lekarze Rodzinni,

Negocjacje KLRwP w Ministerstwie Zdrowia. Szanowni Lekarze Rodzinni, Negocjacje KLRwP w Ministerstwie Zdrowia. Szanowni Lekarze Rodzinni, Koleżanki, Koledzy, Minister Zdrowia zapowiedział w marcu zmiany, ale do jesieni nie były znane żadne szczegóły przyszłości, w której

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji zadań wynikających z pełnienia funkcji Konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego za rok 2008.

Sprawozdanie z realizacji zadań wynikających z pełnienia funkcji Konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego za rok 2008. Sprawozdanie z realizacji zadań wynikających z pełnienia funkcji Konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego za rok 2008. Działając na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z pracy Ośrodka Studiów, Analiz i Informacji Naczelnej Rady Lekarskiej w latach 2011-2013

Sprawozdanie z pracy Ośrodka Studiów, Analiz i Informacji Naczelnej Rady Lekarskiej w latach 2011-2013 Sprawozdanie z pracy Ośrodka Studiów, Analiz i Informacji Naczelnej Rady Lekarskiej w latach 2011-2013 Ośrodek Studiów, Analiz i Informacji Naczelnej Rady Lekarskiej został powołany uchwałą Nr 27/10/VI

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2016 (druk nr 31)

do ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2016 (druk nr 31) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2016 (druk nr

Bardziej szczegółowo

Konferencja RPO 24 czerwca 2009 Raport o korespondencji i kontaktach miedzy RPO

Konferencja RPO 24 czerwca 2009 Raport o korespondencji i kontaktach miedzy RPO Konferencja RPO 24 czerwca 2009 Raport o korespondencji i kontaktach miedzy RPO i Ministrem Zdrowia w sprawie przestrzegania praw obywateli do ochrony zdrowia w okresie od 14 lutego 2006 do 30 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej.

Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej. Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej. Skorzystaj z dobrych praktyk i przekonaj się, jak niewielkie usprawnienia mogą przynieść znaczące efekty. Od ponad pięciu lat wdrażam

Bardziej szczegółowo

! BIURO DORADCZE JENERALSKI! PROFESJONALNA OPIEKA PUBLIC RELATIONS NA WYPADEK KRYZYSU! ZA KILKASET ZŁOTYCH MIESIĘCZNIE!! TO MOŻLIWE!

! BIURO DORADCZE JENERALSKI! PROFESJONALNA OPIEKA PUBLIC RELATIONS NA WYPADEK KRYZYSU! ZA KILKASET ZŁOTYCH MIESIĘCZNIE!! TO MOŻLIWE! BIURO DORADCZE JENERALSKI PROFESJONALNA OPIEKA PUBLIC RELATIONS NA WYPADEK KRYZYSU ZA KILKASET ZŁOTYCH MIESIĘCZNIE TO MOŻLIWE POGOTOWIE KRYZYSOWE PUBLIC RELATIONS W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH OFERTA MAŁE PODMIOTY

Bardziej szczegółowo

Dotację będą mogły otrzymać np. projekty związane z rozbudową, remontem oraz wyposażeniem szpitali i przychodni.

Dotację będą mogły otrzymać np. projekty związane z rozbudową, remontem oraz wyposażeniem szpitali i przychodni. Dotację będą mogły otrzymać np. projekty związane z rozbudową, remontem oraz wyposażeniem szpitali i przychodni. Ważnym elementem zwiększenia bezpieczeństwa zdrowotnego Polaków jest poprawa infrastruktury

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2012 rok

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2012 rok GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Narodowy Rachunek Zdrowia za 2012 rok WPROWADZENIE System rachunków zdrowia 1 jest międzynarodowym narzędziem

Bardziej szczegółowo

Czasem pracy jest czas, w którym pozostajesz w dyspozycji pracodawcy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy.

Czasem pracy jest czas, w którym pozostajesz w dyspozycji pracodawcy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Czasem pracy jest czas, w którym pozostajesz w dyspozycji pracodawcy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Zgodnie z Kodeksem pracy, czas pracy nie może przekraczać: 8 godzin

Bardziej szczegółowo

STOMATOLOGIA DZIECIĘCA Prof. dr hab. med. Barbara Adamowicz-Klepalska

STOMATOLOGIA DZIECIĘCA Prof. dr hab. med. Barbara Adamowicz-Klepalska STOMATOLOGIA DZIECIĘCA Prof. dr hab. med. Barbara Adamowicz-Klepalska I. Aktualna sytuacja specjalizacyjna w dziedzinie stomatologii dziecięcej na dzień 31.08. 2009r. 1. W odniesieniu do ogółu 7.626 specjalistów

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego za rok 2014 Ząbki, dnia 12.02.2015 r. Anna Dudek Mazowieckie Centrum Psychiatrii Drewnica Sp. z o.o. ul. Rychlińskiego 1 05-091 Ząbki Tel. 22 3900869 Fax: 22781-65-02 Email:a.dudek@drewnica.pl Raport Konsultanta Wojewódzkiego

Bardziej szczegółowo

Całokształt działalności zmierzającej do zapewnienia ochrony zdrowia ludności Sprawy podstawowe: zapobieganie chorobom, umocnienie zdrowia,

Całokształt działalności zmierzającej do zapewnienia ochrony zdrowia ludności Sprawy podstawowe: zapobieganie chorobom, umocnienie zdrowia, Całokształt działalności zmierzającej do zapewnienia ochrony zdrowia ludności Sprawy podstawowe: zapobieganie chorobom, umocnienie zdrowia, kształtowanie poczucia odpowiedzialności za siebie i innych,

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Od 2004 roku Polska jest członkiem Unii Europejskiej, w wyniku możliwości podjęcia

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI Nazwa projektu Projekt rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie Państwowej Komisji do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwo wiodące i ministerstwa

Bardziej szczegółowo

Informacje ogólne. 3. Świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w 1, są finansowane z dotacji otrzymywanej z budżetu państwa.

Informacje ogólne. 3. Świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w 1, są finansowane z dotacji otrzymywanej z budżetu państwa. Załącznik do Zarządzenia Nr 42/2006 z dnia 25 lipca 2006 roku Prezesa NFZ Zasady przeprowadzania rozliczeń związanych z dotacją celową przeznaczoną na finansowanie przez Narodowy Fundusz Zdrowia świadczeń

Bardziej szczegółowo

Pacjent w labiryncie systemu wskazówki przetrwania

Pacjent w labiryncie systemu wskazówki przetrwania Informacja Prasowa Warszawa, 31 marca 2016 r. Pacjent w labiryncie systemu wskazówki przetrwania Ochrona zdrowia i problemy, z którymi jako pracownicy i pacjenci, obywatele, spotykamy się na co dzień,

Bardziej szczegółowo

KOMPETENCJE WYMAGANE DO WYKONYWANIA ZAWODU LEKARZA DENTYSTY W UNII EUROPEJSKIEJ

KOMPETENCJE WYMAGANE DO WYKONYWANIA ZAWODU LEKARZA DENTYSTY W UNII EUROPEJSKIEJ MAJ 2009 REZOLUCJA RADY EUROPEJSKICH LEKARZY DENTYSTÓW (CED) KOMPETENCJE WYMAGANE DO WYKONYWANIA ZAWODU LEKARZA DENTYSTY W UNII EUROPEJSKIEJ WPROWADZENIE Lekarz dentysta jest podstawowym świadczeniodawcą

Bardziej szczegółowo

HEMATOLOGIA ONKOLOGICZNA ASPEKTY KLINICZNE, EKONOMICZNE I SYSTEMOWE

HEMATOLOGIA ONKOLOGICZNA ASPEKTY KLINICZNE, EKONOMICZNE I SYSTEMOWE HEMATOLOGIA ONKOLOGICZNA ASPEKTY KLINICZNE, EKONOMICZNE I SYSTEMOWE Raport Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego we współpracy z Instytutem Hematologii i Transfuzjologii (Prof. Krzysztof

Bardziej szczegółowo

21.05.2015 r. LEKARZE SPECJALIŚCI LEKARZE DENTYŚCI SPECJALIŚCI. Jest nas za mało, a będzie jeszcze mniej

21.05.2015 r. LEKARZE SPECJALIŚCI LEKARZE DENTYŚCI SPECJALIŚCI. Jest nas za mało, a będzie jeszcze mniej 21.05.2015 r. LEKARZE SPECJALIŚCI LEKARZE DENTYŚCI SPECJALIŚCI Jest nas za mało, a będzie jeszcze mniej Profil demograficzny lekarzy specjalistów i lekarzy dentystów jest niekorzystny Jeżeli nie nastąpią

Bardziej szczegółowo

Raport z działalności Konsultanta Krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki w 2010 roku.

Raport z działalności Konsultanta Krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki w 2010 roku. Raport z działalności Konsultanta Krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki w 2010 roku. I. Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008r. o konsultantach

Bardziej szczegółowo

HCV. Rola samorządów w profilaktyce i diagnostyce

HCV. Rola samorządów w profilaktyce i diagnostyce Opis projektu HCV. Rola samorządów i diagnostyce Projekt cyklu debat edukacyjnych z interesariuszami systemu ochrony zdrowia w obszarze profilaktyki wzwc DOBRE PROGRAMY ZDROWOTNE.PL Kraków 2015 HCV. Rola

Bardziej szczegółowo

Beata Cholewka. Warszawa, 29 października 2014 r.

Beata Cholewka. Warszawa, 29 października 2014 r. Studia pomostowe współfinansowane z EFS i ich rola w procesie doskonalenia zawodowego i rozwoju osobistego pielęgniarek i położnych zatrudnionych w systemie ochrony zdrowia Beata Cholewka Warszawa, 29

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Fundacji 1 Czerwca za rok 2014

Sprawozdanie z działalności Fundacji 1 Czerwca za rok 2014 Fundacja 1 Czerwca 90-407 Łódź ul. Piotrkowska 17 wej. D Sprawozdanie z działalności Fundacji 1 Czerwca za rok 2014 Nazwa fundacji: Fundacja 1 Czerwca Siedziba i adres fundacji: ul. Piotrkowska 17 wejście

Bardziej szczegółowo

DOSWIADCZENIA POLSKIE W REFORMIE OPIEKI ZDROWOTNEJ. Ustroń woj. śląskie 22-24 marca 2007 roku

DOSWIADCZENIA POLSKIE W REFORMIE OPIEKI ZDROWOTNEJ. Ustroń woj. śląskie 22-24 marca 2007 roku DOSWIADCZENIA POLSKIE W REFORMIE OPIEKI ZDROWOTNEJ Ustroń woj. śląskie 22-24 marca 2007 roku Jak rozpocząć reformę w ochronie zdrowia na Ukrainie z perspektywy dwóch polskich województw dużego, przemysłowego

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie protetyki stomatologicznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie protetyki stomatologicznej za rok 2014 Dr hab. n. med. Jolanta Kostrzewa-Janicka Warszawa, 20.01.2014 Katedra Protetyki Stomatologicznej Wydział Lekarsko-Dentystyczny Warszawski Uniwersytet Medyczny 02-006 Warszawa, ul. Nowogrodzka 59, paw.

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie Planujesz rozpoczęcie lub rozwój działalności? Chcesz być konkurencyjny na rynku? Masz innowacyjny pomysł na inwestycję? ZAPRASZAMY!!! Sieć Punktów Funduszy

Bardziej szczegółowo

AUTORZY - ZESPÓŁ REDAKCYJNY

AUTORZY - ZESPÓŁ REDAKCYJNY Warszawa 2014 CUKRZYCA analiza kosztów ekonomicznych i społecznych AUTORZY - ZESPÓŁ REDAKCYJNY Anna Drapała Ewa Karczewicz Hanna Zalewska Jakub Gierczyński Jerzy Gryglewicz Przemysław Sielicki REDAKCJA

Bardziej szczegółowo

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które:

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które: Załącznik nr do wniosku beneficjenta o płatność w ramach PO KL Szczegółowa charakterystyka udzielonego wsparcia M Mężczyźni, K Kobiety wartość wskaźnika osiągnięta w danym okresie rozliczeniowym (wg stanu

Bardziej szczegółowo

Panie Marszałku, Wysoka Izbo,

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Cieszę się, iż mogę poinformować Wysoką Izbę, a za pośrednictwem mediów również polskich rolników o realizacji programów skierowanych do polskiej wsi, a więc Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

marcu br., a drugi w IV kwartale

marcu br., a drugi w IV kwartale PARP wspiera społeczną odpowiedzialność biznesu Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości realizuje projekt Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) finansowany

Bardziej szczegółowo

Pan. Zwracam się do Pana Ministra w sprawie pominięcia lekarzy geriatrów w wykazie lekarzy

Pan. Zwracam się do Pana Ministra w sprawie pominięcia lekarzy geriatrów w wykazie lekarzy RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-706913-V/12/GM 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Bartosz Arłukowicz Minister Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Marty Klimkowskiej-Misiak Wiceprezes ORL w Warszawie, członek Prezydium NRL) za okres: lipiec grudzień 2010

Sprawozdanie Marty Klimkowskiej-Misiak Wiceprezes ORL w Warszawie, członek Prezydium NRL) za okres: lipiec grudzień 2010 Sprawozdanie Marty Klimkowskiej-Misiak Wiceprezes ORL w Warszawie, członek Prezydium NRL) za okres: lipiec grudzień 2010 L I P I E C 2 lipca 2010 r. - wizyta w Ośrodku Doskonalenia Zawodowego Lekarzy i

Bardziej szczegółowo

LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII

LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII INFARMA, Katarzyna Połujan Prawo i finanse 2015 Warszawa 08.12.2014 PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ RESORTU ZDROWIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA ZDROWOTNEGO OBYWATELI

Bardziej szczegółowo

23 kwietnia 2015 r. Epidemia próchnicy w Polsce! Lekarze alarmują: zły stan opieki stomatologicznej nad dziećmi!

23 kwietnia 2015 r. Epidemia próchnicy w Polsce! Lekarze alarmują: zły stan opieki stomatologicznej nad dziećmi! 23 kwietnia 2015 r. Epidemia próchnicy w Polsce! Lekarze alarmują: zły stan opieki stomatologicznej nad dziećmi! 1 Epidemia próchnicy w Polsce (1) Częstość występowania próchnicy u dzieci w wieku 3-18

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

Stan wdrażania ania PO KL w województwie sko-mazurskim. Olsztyn, 17 listopada 2010 r.

Stan wdrażania ania PO KL w województwie sko-mazurskim. Olsztyn, 17 listopada 2010 r. Stan wdrażania ania PO KL w województwie warmińsko sko-mazurskim Olsztyn, 17 listopada 2010 r. Postęp p finansowy Postęp p wdrażania ania PO KL wg stanu na 15.11.2010 r. 100 000 250% 90000 80000 70000

Bardziej szczegółowo

Jak poprawić dostępność do leczenia osteoporozy w Polsce? Jerzy Gryglewicz Warszawa, 20 października 2015 r.

Jak poprawić dostępność do leczenia osteoporozy w Polsce? Jerzy Gryglewicz Warszawa, 20 października 2015 r. Jak poprawić dostępność do leczenia osteoporozy w Polsce? Jerzy Gryglewicz Warszawa, 20 października 2015 r. Plan prezentacji: 1.Organizacja i finansowanie poradni osteoporozy w 2016 r. 2. Propozycje zmian

Bardziej szczegółowo

Lepsza przyszłość powiatowych urzędów pracy i ich klientów. Marek Wójcik

Lepsza przyszłość powiatowych urzędów pracy i ich klientów. Marek Wójcik Lepsza przyszłość powiatowych urzędów pracy i ich klientów Marek Wójcik Skuteczna interwencja ZPP! Udane negocjacje z resortem Udane negocjacje ZPP z resortem pracy i polityki społecznej w sprawie zapisów

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2013 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2013 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 3 maja 214 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 213 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dotyczące pielęgniarstwa rodzinnego na terenie województwa zachodniopomorskiego.

Sprawozdanie dotyczące pielęgniarstwa rodzinnego na terenie województwa zachodniopomorskiego. Sprawozdanie dotyczące pielęgniarstwa rodzinnego na terenie województwa zachodniopomorskiego. Działając na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 października 2002 roku, w sprawie konsultantów

Bardziej szczegółowo

J a r o s ł a w K o r d z i ń s k i. Szanse. awansu. zawodowego

J a r o s ł a w K o r d z i ń s k i. Szanse. awansu. zawodowego J a r o s ł a w K o r d z i ń s k i Szanse awansu zawodowego J a r o s ł a w K o r d z i ń s k i Szanse awansu zawodowego Krokowa 2006 Szanse awansu zawodowego nauczycieli. Jarosław Kordziński Wszystkie

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie diagnostyka laboratoryjna za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie diagnostyka laboratoryjna za rok 2014 Marta Faryna Warszawa, 12 lutego 2015 Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej Wydziału Nauki o Zdrowiu Warszawski Uniwersytet Medyczny 02-097 Warszawa, Banacha 1a tel. 5992405, fax. 5992104, marta.faryna@wum.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Ocena adekwatności alokowanych środków finansowych w ramach POPT 2014-2020

Ocena adekwatności alokowanych środków finansowych w ramach POPT 2014-2020 Ocena adekwatności alokowanych środków finansowych w ramach POPT 2014-2020 Zgodnie z przekazanymi informacjami, wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację POPT wyniesie 700,1 mln EUR wkładu

Bardziej szczegółowo

Jak w Polsce leczymy raka? Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii

Jak w Polsce leczymy raka? Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii Jak w Polsce leczymy raka? Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii Warszawa, sierpień 2015 Fundacja Alivia - kim jesteśmy? Alivia

Bardziej szczegółowo

01-813 Warszawa. ul. Marymoncka 99/103

01-813 Warszawa. ul. Marymoncka 99/103 Dr n. hum. Bernadetta Izydorczyk Katowice,2015.10.26 Konsultant Krajowy w dziedzinie psychologii klinicznej Dyrektor Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego 01-813 Warszawa ul. Marymoncka 99/103 W związku

Bardziej szczegółowo

CHCEMY BYĆ WASZYM GŁOSEM W DYSKUSJI NAD WRPO!

CHCEMY BYĆ WASZYM GŁOSEM W DYSKUSJI NAD WRPO! CHCEMY BYĆ WASZYM GŁOSEM W DYSKUSJI NAD WRPO! GŁOSOWANIE NA CZŁONKÓW KOMITETU MONITORUJĄCEGO WIELKOPOLSKI REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY NA LATA 2014 2020 DLACZEGO CHCEMY BRAĆ UDZIAŁ W KOMITECIE MONITORUJĄCYM

Bardziej szczegółowo

Organizacja opieki i edukacji diabetologicznej nad pacjentem z cukrzycą w lecznictwie ambulatoryjnym i stacjonarnym. Badanie ogólnopolskie.

Organizacja opieki i edukacji diabetologicznej nad pacjentem z cukrzycą w lecznictwie ambulatoryjnym i stacjonarnym. Badanie ogólnopolskie. Organizacja opieki i edukacji diabetologicznej nad pacjentem z cukrzycą w lecznictwie ambulatoryjnym i stacjonarnym. Badanie ogólnopolskie. - 1 - Szanowna Pani, Szanowny Panie, Polska Federacja Edukacji

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

stanu na koniec okresu Bezrobotni według Osoby do 12 miesięcy nauki ogółem od dnia ukończenia

stanu na koniec okresu Bezrobotni według Osoby do 12 miesięcy nauki ogółem od dnia ukończenia INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE TECHNIK BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY - KOD ZAWODU 325509 Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy powinien być przygotowany do wykonywania

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Informacja o konkursach planowanych dla priorytetów komponentu regionalnego na rok 2014

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Informacja o konkursach planowanych dla priorytetów komponentu regionalnego na rok 2014 Program Operacyjny Kapitał Ludzki Informacja o konkursach planowanych dla priorytetów komponentu regionalnego na rok 2014 (z wyłączeniem projektów systemowych) Instytucje w programie Wykaz instytucji wraz

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Warszawa, dnia 12 listopada 2012 r. Poz. 423. ZARZĄDZENIE Nr 115/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Warszawa, dnia 12 listopada 2012 r. Poz. 423. ZARZĄDZENIE Nr 115/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Inspektorat Wojskowej Służby Zdrowia Warszawa, dnia 12 listopada 2012 r. Poz. 423 ZARZĄDZENIE Nr 115/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 listopada 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Dotacje Unijne. Dotacje Unijne na lata 2007-2013!

Dotacje Unijne. Dotacje Unijne na lata 2007-2013! Dotacje Unijne Dotacje Unijne na lata 2007-2013! Firma PM GROUP oferuje Państwu kompleksową usługę związaną z pozyskiwaniem środków z funduszy europejskich. Proces ubiegania się o dofinansowanie ze środków

Bardziej szczegółowo

Działanie 4.3 Kredyt technologiczny. w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Działanie 4.3 Kredyt technologiczny. w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Działanie 4.3 Kredyt technologiczny w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka PO Innowacyjna Gospodarka 4.3 Kredyt technologiczny Jest jednym z działań należących do Programu Operacyjnego Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

a ochrona praw pacjenta Warszawa, 11 lutego 2008 r.

a ochrona praw pacjenta Warszawa, 11 lutego 2008 r. XVI Światowy i Dzień Chorego Rzecznik Praw Obywatelskich a ochrona praw pacjenta Warszawa, 11 lutego 2008 r. Idea Został ł ustanowiony przez Jana Pawła ł II, Święto jest obchodzone od 1993 roku w dniu

Bardziej szczegółowo

Roczny raport z działalności konsultanta wojewódzkiego w ochronie zdrowia

Roczny raport z działalności konsultanta wojewódzkiego w ochronie zdrowia Roczny raport z działalności konsultanta wojewódzkiego w ochronie zdrowia Dziedzina działalności konsultanta Raport za rok I. Realizacja zadań konsultanta wojewódzkiego, wynikających z ustawy z dnia 6

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH

Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH w roku 2010 1) Nazwa fundacji: siedziba: adres: Instytut Inicjatyw Pozarządowych Warszawa ul. Przybyszewskiego 32/34, 01-824 Warszawa

Bardziej szczegółowo

województwo pomorskie

województwo pomorskie MONITOROWANIE I DOSKONALENIE PROCESU WDRAŻANIA PODSTAW PROGRAMOWYCH KSZTAŁCENIA W ZAWODACH 2012-2015 województwo pomorskie Witold Woźniak Gdańsk, 27 sierpnia 2014 Priorytet III Wysoka jakość systemu oświaty

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r.

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku w sprawie : czy w obecnym stanie prawnym tj. wobec wejścia w życie z dniem 01 lipca 2011 r. nowelizacji art. 53 ustawy z dnia 05

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia... 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia... 2011 r. projekt z dnia 28 lipca 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia.. 2011 r. w sprawie trybu i sposobu odbywania szkolenia specjalizacyjnego przez lekarza będącego funkcjonariuszem Służby Więziennej

Bardziej szczegółowo

Przeprowadzenie badania potrzeb szkoleniowych w ramach projektu Podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników pomocy i integracji społecznej

Przeprowadzenie badania potrzeb szkoleniowych w ramach projektu Podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników pomocy i integracji społecznej Aneksy wojewódzkie Przeprowadzenie badania potrzeb szkoleniowych w ramach projektu Podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników pomocy i integracji społecznej Projekt współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Realizacja projektów w latach 2013-2014

Realizacja projektów w latach 2013-2014 Realizacja projektów w latach 2013-2014 Jak prawidłowo realizować projekty systemowe OPS i PCPR współfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego? 1 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r.

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Marzec 2015 Data wydania Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Tczew, marzec 2015 Marzec 2015 Str. 2 Uwagi metodyczne Podstawę prawną

Bardziej szczegółowo

POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZESPÓŁ EWALUACJI I MONITORINGU Projekty dotyczące zawodowej i społecznej integracji osób niepełnosprawnych w komponencie regionalnym Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Bardziej szczegółowo

5. Województwo, w którym mieści się Pani/Pana główne miejsce pracy: G. mazowieckie. H. opolskie. I. podkarpackie. J. podlaskie. K.

5. Województwo, w którym mieści się Pani/Pana główne miejsce pracy: G. mazowieckie. H. opolskie. I. podkarpackie. J. podlaskie. K. G. G. Page 1 D. D. D. Page 2 METRYCZKA Jeżeli Pani/Pan zatrudniona/y jest u więcej niż jednego pracodawcy proszę o udzielnie odpowiedzi w całej ankiecie zgodnie z głównym miejscem pracy (powyżej 50% czasu

Bardziej szczegółowo

W ramach działania w 2010 roku zdecydowano się ogłosić 3 osobne konkursy:

W ramach działania w 2010 roku zdecydowano się ogłosić 3 osobne konkursy: W ramach działania 2.1.1,,Rozwój kapitału ludzkiego w przedsiębiorstwach'' wnioski aplikacyjne może składać prawie każda instytucja: począwszy od szkół wyższych, poprzez różnego rodzaju instytucje publiczne

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/VII/2015 Rady Miasta Józefowa z dnia 23 stycznia 2015 roku

Uchwała Nr 28/VII/2015 Rady Miasta Józefowa z dnia 23 stycznia 2015 roku Uchwała Nr 28/VII/2015 Rady Miasta Józefowa z dnia 23 stycznia 2015 roku w sprawie uchwalenia programu polityki zdrowotnej pn. Zwiększenie dostępności do świadczeń kardiologicznych osobom powyżej 50 roku

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO Nr 53/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 7 listopada 2014 r.

STANOWISKO Nr 53/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 7 listopada 2014 r. STANOWISKO Nr 53/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej Prezydium Naczelnej

Bardziej szczegółowo

Krzysztof M. Macha. Ekspert Pracodawców RP, wiceprezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Szpitali Prywatnych

Krzysztof M. Macha. Ekspert Pracodawców RP, wiceprezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Szpitali Prywatnych Krzysztof M. Macha Ekspert Pracodawców RP, wiceprezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Szpitali Prywatnych Wydatki całkowite: ok. 103 mld zł w tym: NFZ + KRUS + budżet: ok. 67.5 mld zł 66.5% 33.5% Wydatki

Bardziej szczegółowo

Czy rynek pracy potrzebuje absolwentów szkół wyższych? Analiza porównawcza pomiędzy regionami.

Czy rynek pracy potrzebuje absolwentów szkół wyższych? Analiza porównawcza pomiędzy regionami. OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA BIUR KARIER 13-14 września 2012r. Innowacyjna działalność Akademickich Biur Karier w dobie globalizacji oraz permanentnego kryzysu gospodarczego Czy rynek pracy potrzebuje absolwentów

Bardziej szczegółowo