Zarz¹dzanie i Edukacja

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zarz¹dzanie i Edukacja"

Transkrypt

1 Zarz¹dzanie i Edukacja Zarządzanie służbą zdrowia Edukacja prozdrowotna Nowe ścieżki edukacyjne w kontekście przemian gospodarczych i społecznych NUMER 81 marzec kwiecień 2012 ISSN X DWUMIESIÊCZNIK SZKO Y WY SZEJ IM. BOGDANA JAÑSKIEGO Księga1.indb :44:16

2 Adres redakcji Dwumiesięcznik Zarządzanie i Edukacja ul. Elektronowa Warszawa tel./fax (0-22) Redaktor naczelny Prof. dr hab. Kazimierz Korab Rada naukowa dwumiesięcznika Zarządzanie i Edukacja Mirosława Czerny, Jerzy Donarski, Janusz Gudowski, Krystyna Lubomirska, Zbigniew Matkowski, Jacek Nowak, Marek Pawlak, Wojciech Sroczyński Sekretarz redakcji Anna Janus Korekta Anna Janus Wszystkie artykuły są recenzowane Recenzenci prof. dr hab. Jerzy Kosiewicz dr n. med. Sławomir Stawicki prof. dr hab. Michał Troszyński Redakcja zastrzega sobie prawo dokonywania w publikowanych tekstach skrótów i zmian ISSN X wersja referencyjna czasopisma: papierowa numer dostępny w wersji elektronicznej na stronie: Skład, druk i oprawa: Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna Adam Księga1.indb :44:16

3 Spis treœci I. Zarządzanie służbą zdrowia Małgorzata Stawicka Zarządzanie jakością w usługach medycznych... 5 Ewa Moroz, Magdalena Syrkiewicz-Świtała Teoria ograniczeń jako nowoczesna filozofia zarządzania w ochronie zdrowia Magdalena Syrkiewicz-Świtała, Tomasz Holecki, Przemysław Kotowski Koncepcja marketingowego zarządzania organizacją, świadczącą usługi medyczne II. Edukacja prozdrowotna Arkadiusz K. Kapliński Zespół metaboliczny i jego skutki dla organizmu kobiety ciężarnej oraz rozwijającego się płodu Jan Oleszczuk, Marzena Laskowska Znaczenie kwasu foliowego w profilaktyce wad rozwojowych u płodu III. Nowe ścieżki edukacyjne w kontekście przemian gospodarczych i społecznych Julianna Bartosewicz Modern management of the teaching and learning English process on the world scale Sabina Lazik-Wodarz Edukacja w świetle przemian społeczno-kulturowych Cezary Tomasz Szyjko Proekologiczny wymiar systemów zarządzania energią na stadionach w czasie Euro Noty o Autorach Księga1.indb :44:16

4 Księga1.indb :44:16

5 R O Z P R A W Y I A R T Y K U Ł Y Dr Małgorzata Stawicka Zarządzanie jakością w usługach medycznych Quality management in health services Streszczenie Artykuł jest próbą odpowiedzi na szereg pytań, związanych z narastającymi potrzebami w zakresie podnoszenia jakości, w zarządzaniu zakładami opieki zdrowotnej. Przedstawia podstawowe kryteria jakości usług medycznych, wskazuje na znaczenie prawidłowego zarządzania placówką służby zdrowia, zwraca uwagę na zasady kompleksowego zarządzania jakością (TQM) oceniane jako kluczowe w dążeniu do zwiększenia efektywności w tym zakresie. Wskazanie na procedury i standardy akredytacyjne, opracowane przez Tymczasową Radę Akredytacyjną, prowadzi do wnikliwej analizy CAF, w kontekście wykorzystania jej w placówkach służby zdrowia. summary The article attempts to answer several questions related to the escalation of needs for quality improvement, management of health institutions. It presents the basic criteria of quality medical services, indicates the importance of proper management of health care organization, draws attention to the principles of total quality management (TQM) assessed as key to efforts to increase efficiency in this regard. Księga1.indb :44:17

6 6 ZARZĄDZANIE I EDUKACJA nr 81/2012 marzec kwiecień Indication of procedures and accreditation standards developed by the Interim Council Akredytacyną, leads to a careful analysis of CAF, in the context of its use in health car. Słowa klucze: zarządzanie służbą zdrowia, jakość usług zdrowotnych, troska o komfort pacjenta. Keywords: management of health services, quality health services, care for patient comfort. Jakość w usługach medycznych Jakość funkcjonowania jednostek sfery publicznej jest przedmiotem ocen, certyfikatów, stosowania różnych metod zarządzania. Zarządzanie jakością nie jest problemem nowym ani dla firm, ani dla jednostek publicznych. Potrzeba podnoszenia jakości w zakładach opieki zdrowotnej w Polsce nigdy nie była kwestionowana, ale w zasadzie niewiele dokonywano, aby tę jakość poprawić. W ostatnich latach podejście to uległo zmianie, a z tendencji panujących w ochronie zdrowia wynika, że znaczenie jakości będzie wzrastało. Według Połączonej Komisji Akredytacyjnej Organizacji Opieki Medycznej (Joint Comission on Accreditation of Health Care Organizations JCA- HO) jakość świadczeń medycznych definiowana jest jako stopień, do jakiego usługi opieki nad pacjentem podwyższają prawdopodobieństwo pożądanego efektu, uzyskanego u pacjenta i redukują prawdopodobieństwo efektów niepożądanych, przy obecnym stanie wiedzy 1. Także Amerykańskie Towarzystwo Interny (The American Socjety of Internal Medicine definiuje jakość w opiece medycznej poprzez naukowe podejście do ustalenia diagnozy, terapii i zarządzania, zaprojektowanego tak, by zaspokoić całość potrzeb pacjenta. Usługa powinna być natychmiast dostępna, świadczona efektywnie i odpowiednio udokumentowana. 2 1 J.D. Snook, Jr., Hospitals What They Are and How They Work, Jones and Bartlett Publisher, Massachusetts, Boston, London 2004 s H.A. Sultz, K.M. Young, Health Care USA Understanding Its Organization and Delivery, Aspen Publisher, Gaithersburg Maryland 2001 Księga1.indb :44:17

7 Małgorzata Stawicka zarządzanie jakością w usługach... 7 O jakości usług medycznych świadczą: niezawodność realizacji, szybkość obsługi, indywidualne podejście do pacjenta, konkretyzacja danej usługi, poprzez wyposażenie jej w środki materialne takie jak sprzęt, urządzenia, materiały, personel, środki komunikacji. Do wzrostu znaczenia jakości usług zdrowotnych w Polsce w dużym stopniu przyczyniła się wprowadzona w 1999 roku reforma opieki zdrowotnej, w wyniku której: Zmieniły się zasady funkcjonowania opieki zdrowotnej rynek usług zdrowotnych stał się podobny do rynku konkurencyjnego, na którym ma miejsce rywalizacja między świadczeniodawcami i jednym z podstawowych czynników, zwiększających konkurencyjność świadczeniodawców stała się jakość; Narzucono obowiązek racjonalnego gospodarowania posiadanymi zasobami i świadczeniodawca nie może dopuścić do ich marnotrawstwa; Wzrosło znaczenie efektywności działania zakładów opieki zdrowotnej, a efektywność działania w dużym stopniu jest uzależniona od jakości; Zmienił się sposób finansowania świadczeniodawców, a system kontraktowania usług powinien doprowadzić do podpisania umów z świadczeniodawcami, dostarczającymi usługi o wysokiej jakości; Wzrosła rola pacjentów, gdyż pacjenci mają swobodny wybór świadczeniodawcy, jeśli pacjent nie będzie zadowolony z usług, otrzymywanych w jednym zakładzie opieki zdrowotnej, przeniesie się do innego; świadczeniodawcy muszą zatem w większym stopniu uwzględniać potrzeby pacjentów. Do innych przyczyn wzrostu znaczenia jakości usług medycznych zalicza się: Dostrzeżenie zależności między sukcesem organizacji a jakością; Możliwość poprawy efektywności gospodarowania poprzez doskonalenie jakości organizacji (jakości wykonywanej pracy, świadczonych usług); Księga1.indb :44:17

8 8 ZARZĄDZANIE I EDUKACJA nr 81/2012 marzec kwiecień Możliwość obniżenia kosztów działalności, bez negatywnych skutków dla dobra pacjenta, w wyniku poprawy jakości. Oznacza to, że zakłady opieki zdrowotnej muszą dążyć do zadowolenia pacjenta, uwzględniać jego potrzeby oraz poprawiać jakość świadczonych usług. W związku z tym proponuje się zastosowanie międzynarodowych standardów jakości w zarządzaniu, w odniesieniu do jednostek sfery ochrony zdrowia. Zapewnienie jakości i doskonalenie jej standardów musi stać się świadomym procesem w każdej jednostce służby zdrowia, być przedmiotem planowania, szkolenia personelu i zarządzających w tej dziedzinie, przedmiotem doradztwa zewnętrznego, wdrożenia planów i ich oceny oraz zmiany. 3 Tak więc poprawa jakości świadczonych usług zapewni sprawne i efektywne funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia, będzie prowadzić do zadowolenia pacjentów z otrzymanych usług, satysfakcji pracowników z wykonywanej pracy, ograniczenia kosztów prowadzonej działalności, lepszego i bardziej efektywnego wykorzystania posiadanych zasobów materialnych, ludzkich, finansowych. Osiągnięcie wysokiego poziomu jakości związane jest jednak ze sposobem zarządzania. Ważne jest zatem prawidłowe zarządzanie placówką służby zdrowia. Szczególne znaczenie ma jego wymiar strategiczny, gdyż oznacza on przygotowanie się jednostki do funkcjonowania w przyszłości wobec przyszłych zmian w otoczeniu. Należy bowiem pamiętać, że uwarunkowania decyzji strategicznych, w przypadku jednostek służby zdrowia, tak jak w przypadku przedsiębiorstw, tkwią w otoczeniu, a to oznacza, iż możliwość sprawowania nad nimi kontroli jest ograniczona. Tym trudniejsze staje się efektywne zarządzanie tymi jednostkami, jako że zachodzące zmiany i zjawiska mają charakter nieciągły i trudny do przewidzenia. Wskazuje to na rosnące znaczenie analiz, zwiększających trafność podejmowanych decyzji, zarówno strategicznych jak i bieżących. Jedynie pełna wiedza o kondycji placówek służby zdrowia, w kontekście zmian 3 A.P. Muhleman, J.S. Oakland, K.G. Lockyer Zarządzanie, produkcja i usługi. PWN 1997 s Księga1.indb :44:17

9 Małgorzata Stawicka zarządzanie jakością w usługach... 9 zachodzących w otoczeniu, umożliwia przystosowanie się do nich, podejmowanie wyprzedzających działań i warunkuje racjonalizację bieżących decyzji. Oznacza to dalej, że żaden z procesów zarządczych, w jednostkach służby zdrowia, nie może przebiegać bez stosownych analiz przyszłych zmian w otoczeniu, które warunkować będą funkcjonowanie danej jednostki. Obecnie potrzebę strategicznego zarządzania, w jednostkach służby zdrowia, dostrzegają zarówno teoretycy jak i praktycy. Posiadanie przemyślanych strategii staje się dzisiaj podstawą egzystencji i ekspansji tych jednostek, a jej opracowanie i modyfikacje stają się imperatywem. Potrzeba ustalenia koncepcji sprawnego działania wymaga więc konieczności stałej i wnikliwej analizy, planowania działań w przyszłości, ich wdrażania i kontroli. Strategiczne zarządzanie jednostkami służby zdrowia prowadzi bowiem do poprawy jakości świadczeń medycznych. Dzieje się tak dlatego, że możliwe staje się zaplanowane zużycie i wykorzystanie zasobów, ich alokacja na różne działania dla realizacji wyznaczonych celów. W wielu krajach do placówki służby zdrowia wprowadza się kompleksowe zarządzanie jakością Total Quality Management TQM, jako sposob zarządzania, który ma na celu jak najbardziej efektywne wykorzystanie siły roboczej oraz zasobów kapitałowych placówek, świadczących usługi medyczne. Total Quality Management opiera się na następujących zasadach: 4 orientacji na pacjenta każda placówka jest uzależniona od grupy pacjentów, którą obsługuje, powinna rozumieć ich potrzeby, zaspokajać je, monitorować ewolucję tych potrzeb i przewidywać kierunki w jakich podążają; celem nadrzędnym jest dostarczenie satysfakcji, osiąga się to nie tylko poprzez ciągłe udoskonalanie procedur medycznych, lecz także podniesienie jakości usług towarzyszących; przywództwie ustaleniu celów, wyznaczeniu kierunków rozwoju, tworzeniu jak najlepszych warunków pracy, stymulujących pracowników do pozytywnego działania; zarządzający 4 A. Hamrol, Zarządzanie jakością z przykładami, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, s Księga1.indb :44:17

10 10 ZARZĄDZANIE I EDUKACJA nr 81/2012 marzec kwiecień powinni posiadać odpowiednie umiejętności indywidualne, doskonałą zdolność do komunikowania się oraz wyrażać osobiste zaangażowanie; zaangażowaniu ludzi wszystkie poziomy pracownicze, odpowiednio stymulowane przez kadrę menadżerską, przyczyniają się do coraz lepszego funkcjonowania placówki; pozwala to na efektywniejsze wykorzystanie kapitału ludzkiego; zorientowaniu na procesy do doskonałych wyników dąży się poprzez efektywne wykorzystanie zasobów pracy i kapitału, zasoby te, oraz działania, powinny być postrzegane jako proces, który następnie powinien być odpowiednio zarządzany; wymagana jest identyfikacja procesów kluczowych; systemowym podejściu do zarządzania zarządzanie jako zbiór współzależnych od siebie procesów, działających w ramach ogólnych systemów; nieustannym doskonaleniu kadra menadżerska powinna wyznaczać coraz ambitniejsze cele dla swoich pracowników, na poziomie operacyjnym powinny pojawiać się inicjatywy udoskonalania procesów; decyzjach opartych na faktach procesy decyzyjne są oparte na analizie dostępnych informacji; system przechowywania danych powinien działać sprawnie oraz umożliwiać natychmiastowe dostosowanie się do zaistniałej sytuacji; informacje powinny podlegać ciągłemu analizowaniu; procesy informacyjne powinny obejmować zarówno dane wewnętrzne, jak i dane pochodzące z zewnątrz; obopólnych korzyściach z podwykonawcami korzystne relacje, przynoszące obu stronom korzyści, przyczyniają się do poprawy jakości; od tych relacji zależy efektywność współpracy. Do efektywnego, kompleksowego zarządzania jakością można dojść śledząc jedną z trzech dróg: poprzez bardzo zdolne i zaangażowane kierownictwo, wdrażając standardowy system zarządzania jakością; oparcie systemu TQM na: wspólnym celu dla całej struktury organizacyjnej, doskonale zorganizowanej komunikacji, wspólnych zasadach. Księga1.indb :44:17

11 Małgorzata Stawicka zarządzanie jakością w usługach Wprowadzenie kompleksowego zarządzania jakością, do placówki służby zdrowia, wiąże się ze stopniowym przechodzeniem przez kolejne etapy: etap kontroli jakości, etap zapewniania jakości, etap zarządzania jakością, kompleksowe zarządzanie jakością (TQM). Dobrym przykładem wdrażania zarządzania przez jakość są szpitale amerykańskie. TQM wiąże się tam z postrzeganiem szpitala jako systemu, ustalenia strategii, instytucjonalizacją systemu zarządzania, kształceniem wszystkich pracowników, przekazywaniem kompetencji osobom indywidualnym i zespołom na niższym szczeblu, mierzeniem i kontrolą procesów, nagradzaniem poprawy jakości i inspirowaniem zmiany. Leczenie jest procesem, w którym uczestniczą wszyscy pracownicy szpitala. Wysiłek na rzecz jakości powinien być zatem skoordynowanym wysiłkiem zbiorowym, gdyż chodzi o to, aby wypracować w każdej placówce służby zdrowia podejście jakościowe w zarządzaniu, tj. aby osiągać wyznaczone cele poprzez nastawienie się na jakość świadczonych usług. 5 Świadome zarządzanie, nastawione na wyniki jakościowe, jest procesem tworzenia jakości, jakościowym zarządzaniem. Proces ten wspierany jest przez ustalenie standardów akredytacji. Kwestie związane z jakością w służbie zdrowia mają charakter międzynarodowy. Przyjmując amerykańskie standardy, instytucja Połączonej Komisji Akredytacji Międzynarodowej (Joint Comission on Accreditation of Health Care Organizations JCAHO) wykonuje audyty w szpitalach, na różnych kontynentach, a międzynarodowe standardy sprecyzowane są tak, aby dotyczyły zasad zarządzania i opieki medycznej, we wszystkich kulturach i cywilizacjach na świecie. Są to: dostęp do opieki medycznej i kontinuum leczenia po zakończeniu leczenia szpitalnego (standardy uwzględniają decyzje kwalifikacyjne, spełnienie indywidualnych potrzeb zdrowotnych, 5 A.Hamrol, W.Mantura Zarządzanie jakością-teoria i praktyka. PWN Warszawa 1998 s. 12. Księga1.indb :44:17

12 12 ZARZĄDZANIE I EDUKACJA nr 81/2012 marzec kwiecień skierowanie do właściwych komórek i przekazanie właściwej jednostce opiekuńczej po zakończeniu leczenia); prawa pacjenta i rodziny (dotyczą oczekiwań kulturowych i duchowych pacjenta, uczą chorych i opiekunów jak podejmować wspólne decyzje odnośnie opieki nad chorymi oraz wzmacniają wartości etyczne); ocena stanu i potrzeb medycznych pacjenta (standardy dotyczą określenia stanu zdrowia fizycznego, psychicznego, położenia społecznego, historii choroby i potrzeb medycznych pacjenta dla zaprojektowania właściwego leczenia); opieka nad pacjentem (standardy dotyczy planowania opieki, monitorowania organizmu, modyfikacji terapii, planowania opieki po wypisie); edukacji pacjenta i rodziny (standardy dotyczą określenia potrzeb edukacyjnych pacjenta i bliskich, wartości kulturowe, uświadomienie potrzeb i sposobów dalszej pielęgnacji, edukację za pomocą pokazów, prezentacji elektronicznych, przez Internet); zarządzanie przez jakość i jej doskonalenie (tj. właściwe zaprojektowanie procesów klinicznych, zarządczych, monitoringu, analiza danych i korekty organizacyjne dla uzyskania spójnych procesów w organizacji, współpraca wszystkich pracowników administracji; prewencja i kontrola infekcji (standardy dotyczą przenoszenia chorób wśród pacjentów, personelu, osób współpracujących i odwiedzających); zarządzanie, przywództwo, kierowanie (definiowanie misji, wizji; zarządzanie obiektem i bezpieczeństwo edukacja i rekrutacja personelu (standardy dotyczą rekrutacji i ewaluacji personelu, zabezpieczenia dokumentacji personelu leczącego); zarządzanie informacją (dobre zarządzanie informacją pozwala projektować systemy zarządzania, analizować i przesyłać dane, integrować sprawozdawczość. 6 6 Joint Commission International Accreditation Standards for Hospitals First Edition JCAHO Department of Publications Oakbrook Terrace Księga1.indb :44:17

13 Małgorzata Stawicka zarządzanie jakością w usługach Wprawdzie nie zostały wypracowane ogólnoświatowe standardy, ale powstała organizacja o zasięgu międzynarodowym (International Society for Quality in Healt Care), tworzone są raporty w skali OECD i Unii Europejskiej na temat jakości w służbie zdrowia. 7 W Polsce, w 2008 roku, została przegłosowana ustawa o akredytacji w ochronie zdrowia. 8 Określa ona zasady oraz tryb udzielania akredytacji. Akredytacja jest udzielana aby potwierdzić, iż podmiot, świadczący usługi zdrowotne, spełnia standardy akredytacyjne w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz funkcjonowania tego podmiotu. Jest to także działanie nastawione na pacjentów aby mieli zaufanie do służby zdrowia, aby mieli świadomość, iż istnieje zewnętrzna jednostka, która ocenia działania służby zdrowia. Ustawa zapewnia powołanie przy Ministerstwie Zdrowia ośrodka akredytacyjnego. Według artykułu 5 ustawy, Minister Zdrowia określa szczegółowy sposób i tryb przeprowadzania procedury oceniającej oraz szczegółowy sposób dokonywania oceny punktowej spełnienia standardów akredytacyjnych. Minister Zdrowia określa także tryb powołania oraz szczegółowe zadania Rady Akredytacyjnej. Standardy akredytacyjne powinny zostać opracowane i przedstawione do zaakceptowania Radzie Akredytacyjnej przez ośrodek akredytacyjny. Po przeprowadzeniu procedury akredytacji zgłaszane są ewentualne zastrzeżenia, które są uwzględniane przez Radę. Następnie Rada Akredytacyjna przedstawia Ministrowi Zdrowia standardy do zaakceptowania. Standardy są publikowane w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Zdrowia. Terminy wykonania opisanych czynności określa odrębna ustawa o przepisach wprowadzających ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ustawę o akredytacji w ochronie zdro 7 OECD Health Policy Studies: Improving Value in Health Care Measuring Quality; 2010 OECD; European Commission-Patient Safety and Quality of Health Care April 2010-report 8 Ustawa z dnia 6 listopada 2008 roku o akredytacji w ochronie zdrowia, Dz. U. 2009, nr 52, poz. 418 Księga1.indb :44:17

14 14 ZARZĄDZANIE I EDUKACJA nr 81/2012 marzec kwiecień wia oraz ustawę o konsultantach w ochronie zdrowia. 9 W świetle art Ministerstwo Zdrowia powołuje 12 osobową Radę Akredytacyjną, w określonym w ustawie terminie. W art tej ustawy określony jest także termin opracowania standardów akredytacyjnych przez ośrodek akredytacyjny. Do ustawy o akredytacji w ochronie zdrowia zostały wydane przez Ministerstwo Zdrowia dwa akty wykonawcze: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 sierpnia 2009 roku w sprawie Rady Akredytacyjnej, zawierające oprócz trybu powoływania członków Rady, wyszczególnienie jej obowiązków, obejmujących współpracę z ośrodkiem akredytacyjnym oraz Ministrem Zdrowia przy tworzeniu standardów akredytacyjnych, podejmowanie uchwał w sprawie udzielenia, lub odrzuceniu wniosku o akredytację, po przeprowadzonej procedurze oceniającej, współpracę z podmiotami krajowymi i zagranicznymi, w obszarze poprawy jakości w ochronie zdrowia, propagowanie idei akredytacji. rozporządzenie Ministra Zdrowia 10 z dnia 31 sierpnia 2009 roku w sprawie procedury oceniającej spełnianie przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych standardów akredytacyjnych oraz wysokości opłat za jej prowadzenie. Rozporządzenie określa sposób i tryb przeprowadzania procedury oceniającej, sposób dokonywania oceny punktowej spełnienia standardów akredytacyjnych oraz sposób ustalania wysokości opłat za przeprowadzenie procedury akredytacyjnej. 11 Akredytację przeprowadza się wg ustalonego harmonogramu przeglądu, przez jednego lub kilku wizytatorów. Mają oni za zadanie sporządzić protokół z przeglądu. Na podstawie protokołu wizytator, lub wizytator wiodący, gdy była ich większa ilość, sporządza raport Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 roku o przepisach wprowadzających ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ustawę o akredytacji w ochronie zdrowia oraz ustawę o konsultantach w ochronie zdrowia. Dz. U. 2009, nr 76, poz Dz. U. 2009, nr 130, poz Dz. U. 2009, nr 150, poz Dz. U. 2009, nr 150, poz Księga1.indb :44:17

15 Małgorzata Stawicka zarządzanie jakością w usługach W raporcie każdy standard posiada wagę liczbową, w zależności od tego, do której grupy standard się kwalifikuje. Wagi liczbowe dla poszczególnych grup są następujące: standardy akredytacyjne, istotne dla bezpieczeństwa i personelu waga 1,0, standardy istotne dla bezpieczeństwa pacjenta i personelu, ale trudne do wprowadzenia z uwagi na konieczność istotnych zmian organizacyjnych lub związanych z nakładami finansowymi waga 0,75, standardy związane z opisem procedur i postępowania waga 0,5, standardy nie mające istotnego wpływu na bezpieczeństwo pacjenta i personelu waga 0,25. Skala ocen dla każdego ze standardów to: 1 pkt nie spełnia wymagań, 3 pkt spełnia częściowo wymagania, 5 pkt spełnia wymagania standardu. Oceny punktowe przypisuje się zgodnie z kryteriami określonymi dla poszczególnych standardów przez ośrodek akredytacyjny przy Ministerstwie Zdrowia. Następnie mnoży się wagi razy oceny, a następnie sumuje się wyniki. Aby otrzymać certyfikat akredytacyjny Ministerstwa Zdrowia należy otrzymać co najmniej 75% maksymalnej liczby punktów. 13 Opłaty za przeprowadzanie procedur akredytacyjnych zależą od wielkości badanego podmiotu, wahają się od piętnastokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z dopłatami z zysku, za I kwartał poprzedniego roku, ogłaszanego przez Prezesa GUS w Dzienniku Urzędowym Monitor Polski, do jednokrotności tego wynagrodzenia. 14 Standardy akredytacyjne zostały opracowane przez Tymczasową Radę Akredytacyjną, przekształconą w Zespół ds. Akredytacji oraz opublikowane w czerwcu Ibidem., par Ibidem., par. 10. Księga1.indb :44:18

16 16 ZARZĄDZANIE I EDUKACJA nr 81/2012 marzec kwiecień Szczegółowo zostały opisane standardy i procedury dla: ochrony zdrowia (Ciągłość Opieki, Ocena Stanu Pacjenta, Opieka nad Pacjentem, Kontrola Zakażeń, Zabiegi i Znieczulenia, Farmakoterapia, Laboratorium, Diagnostyka Obrazowa, Odżywianie), ochrony praw pacjenta (Prawa Pacjenta, Poprawa Jakości i Bezpieczeństwo Pacjenta), zarządzania zakładem opieki zdrowotnej: Zarządzanie Ogólne, Zarządzanie Zasobami Ludzkimi, Zarządzanie Informacją, Zarządzanie Środowiskiem Opieki. 15 Według raportu, opublikowanego pod koniec 2007 roku, przez Euro Health Consumer Indeks 2007 Report, dotyczącego oceny jakości usług medycznych, świadczonych przez szpitale, Polacy, w odróżnieniu od innych mieszkańców Unii Europejskiej, zdecydowanie źle oceniają jakość tych usług. W Unii Europejskiej 71% badanych ocenia jakość świadczonych usług jako dobrą, podczas gdy w Polsce tylko 42%. Jednak w postrzeganiu jakości usług szpitalnych występują rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi. Dla przykładu w Belgii 93%, w Szwecji 35%, w Danii 31%, natomiast w Grecji 6%. Z informacji, zamieszczonych w raportach, dotyczących jakości w usługach medycznych wynika, iż: niejednoznaczna jest kwantyfikacja jakościowych elementów oceniających system opieki zdrowotnej, w poszczególnych grupach krajów (USA vs. UE); problem doskonalenia opieki zdrowotnej w taki sposób, żeby wyrazić to mogły odpowiednie wskaźniki, jest problemem wszystkich gremiów, zajmujących się jakością i zmianami w służbie zdrowia; doskonalenie jakości jest wszędzie postrzegane przez pryzmat zmian w jednostkach, świadczących usługi opieki zdrowotnej, bez względu na to, czy są to służby państwowe, czy jednostki prywatne; 15 Program Akredytacji Szpitali. Zestaw Standardów, Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, Kraków Księga1.indb :44:18

17 Małgorzata Stawicka zarządzanie jakością w usługach źródłem zmian musi być człowiek jako personel zarządzający i personel wykonawczy (lekarze, pielęgniarki, inny personel medyczny); 16 centralnym punktem zmian, zarządzania, tworzenia i doskonalenia jakości musi być pacjent. Wspólna Metoda Oceny (CAF) jako narzędzie kompleksowego zarządzania jakością w placówkach służby zdrowia Dokonując oceny aktualnego poziomu prac wdrożeniowych TQM, możemy posłużyć się skalą odniesienia, jakim jest poziom wdrożenia zgodny z modelem CAF. 17 Wspólna Metoda Oceny (Common Assessment Framework) jest narzędziem kompleksowego zarządzania jakością, opiera się na założeniu, że osiągnięcie pożądanych rezultatów i działań organizacji zależy od jakości przywództwa, wpływającego na politykę i strategię, pracowników, relacje międzyludzkie, zasoby i procesy. 18 Zgodnie z tą metodą, organizacje poddają się kontroli z różnych punktów widzenia, w ramach kompleksowego procesu analizy wyników ich działalności. Metoda ta opracowana została przez Grupy ds. Innowacyjnych Służb Publicznych, z krajów członkowskich Unii Europejskiej. Dostarcza łatwego w użyciu narzędzia, dzięki któremu europejskie organizacje sektora publicznego mogą wykorzystać narzędzie zarządzania jakością, w celu doskonalenia wyników działalności. Metoda CAF została zaprojektowana do wykorzystania w różnych organizacjach sektora publicznego, świadczących usługi pu 16 Por. także N.O.Graham: Quality Health Care theory, application and evolution; an Aspen Publication; 1995 Maryland US, r. II. 17 M. Budgol, Zarządzanie jakością w urzędach administracji publicznej, Difin, Warszawa 2008, s Wspólna Metoda Oceny, Doskonalenie organizacji poprzez samoocenę, publikacja Europejskiego Funduszu Społecznego, Warszawa Księga1.indb :44:18

18 18 ZARZĄDZANIE I EDUKACJA nr 81/2012 marzec kwiecień bliczne, w tym także zakładach opieki zdrowotnej. Jednostki służby zdrowia dbają o swój wizerunek, o jakość sprawowania swych funkcji m.in. poprzez uzyskiwanie certyfikatów ISO 9001:2000. Metoda CAF zakłada takie doskonałe zarządzanie, które te jednostki są w stanie same wypracować, na bieżąco je kontrolować i porównywać się z innymi (także zagranicznymi) jednostkami, które wdrożyły te metodę. Wykorzystanie metody CAF ma umożliwić zidentyfikowanie, koniecznych do przeprowadzenia udoskonaleń w pracy jednostek służby zdrowia, pozwolić na poprawę sprawowania funkcji publicznych, a nade wszystko przyjąć zasadę partycypacji i odpowiedzialności wszystkich zatrudnionych za osiągane wobec interesariuszy wyniki pracy tych jednostek. Jest to metoda bezkosztowa jednostki, które decydują się na jej wdrożenie nie są zobowiązane do korzystania z żadnych certyfikujących instytucji, uzyskiwania żadnych zewnętrznych dokumentów. Wystarczy, aby cały proces przeprowadzony był profesjonalnie, świadomie i systematycznie i stał się sposobem zarządzania daną jednostką. Z istoty CAF wynika, że kładzie główny nacisk na proces zarządzania jakościowego, na zmiany dostosowujące jednostkę do wyzwań płynących z zewnątrz organizacji. Wdrożenie systemu CAF może przyczynić się do: opracowania dobrego, w każdym wymiarze, systemu informacji w danej jednostce; informacja ta będzie niezbędna do poprawnego wdrożenia CAF ale także do procesów zarządczych i zmian w przyszłości; wprowadzenia i utrwalenia zasad kompleksowego zarządzania jakością; przyczyni się do tego szerokie spektrum wskaźników jakości, wybranych przez jednostkę, zebrana informacja, proces zorganizowania działań w danej jednostce, podporządkowany wdrożeniu CAF; opanowania systemu samooceny przez jednostki służby zdrowia; da to możliwość nie tylko uświadomienia sobie własnej pozycji, ale budowania pomysłu na konkurowanie (w miarę rozwoju i postępujących reform w służbie zdrowia konkurencja Księga1.indb :44:18

19 Małgorzata Stawicka zarządzanie jakością w usługach będzie miała coraz większe znaczenie przyczynia się także do tego swobodny wybór lekarza, gabinetu czy szpitala), podjęcia działań naprawczych i doskonalących jednostkę i jej funkcjonowanie; stworzenia wspólnej platformy porównania jakości zarządzania w poszczególnych jednostkach i dyskusji jak ulepszyć zarządzanie; jest to możliwe, gdyż z istoty system samooceny jest porównywalny między jednostkami, ale daje szanse na utworzenie wspólnych działań w dziedzinie poprawy jakości; usprawnienia funkcjonowania jednostek służby zdrowia pod kątem obsługi klienta, stanowienia prawa, poprzez nabyte doświadczenia i możliwości współpracy z innymi jednostkami; poprawy jakości decyzji zarządczych w 5 obszarach, przewidzianych Systemem: przywództwo (liderowanie), zarządzanie kapitałem ludzkim, strategia i planowanie, partnerstwo i zarządzanie zasobami, zarządzanie procesami i zmianą; uświadomienia zarządzającym jakie są obszary wymagające wzmocnienia, a jakie udoskonalenia w zarządzaniu każdą jednostką w którym miejscu należy reagować najpierw, a w jakim w drugiej kolejności. Pierwszym ocenianym kryterium jest przywództwo. W ramach tego kryterium ocenie podlegają między innymi: przełożenie misji i wizji na język strategicznych i operacyjnych celów i działań, poddanie misji, wizji okresowym przeglądom, wraz ze zmianami, zachodzącymi w otoczeniu zewnętrznym, opracowanie systemu informacji zarządczej. W kryterium strategia i planowanie ocenia się sposób w jaki organizacje skutecznie realizują swoją misję i wizję, dzięki jasnej strategii, ukierunkowanej na zainteresowane strony, uwzględniającej kierunki i cele polityki publicznej oraz potrzeby pozostałych zainteresowanych stron, także dzięki stałemu doskonaleniu sposobów zarządzania zasobami i procesami. W ramach tego kryterium ocenia się jak organizacja uzyskuje informacje, jak systematycznie gromadzi je i analizuje; może to dotyczyć informacji o ważnych wartościach zmiennych, takich jak rozwój sytuacji społecznej, ekologicznej, gospodarczej, prawnej i demograficznej, oraz jak systematycznie analizuje mocne i słabe Księga1.indb :44:18

20 20 ZARZĄDZANIE I EDUKACJA nr 81/2012 marzec kwiecień strony wnętrza organizacji. W ramach tego kryterium sprawdza się także opracowanie i realizację metod monitorowania szans i zagrożeń oraz czynników decydujących o sukcesie. W kolejnym kryterium partnerstwo i zasoby zwraca się szczególną uwagę na gospodarowanie przydzielonymi zasobami, Organizacje publiczne napotykają często na silniejsze ograniczenia i naciski niż organizacje występujące w sektorze prywatnym. Ogromnie ważny jest więc pomiar efektywności i skuteczności usług, do których świadczenia zostały organizacje zobowiązane. Pełne zarządzanie finansami, kontrola wewnętrzna i systemy rachunkowości tworzą podstawę rzetelnego rachunku ekonomicznego. Wskazanie możliwości świadczenia wyznaczonych usług w większym zakresie, lepiej i po niższym koszcie, stwarza szansę na szybsze wprowadzenie dalszych innowacyjnych usług. Tabela 1. Dziesięć etapów metody CAF Faza I początek metody CAF 1. Organizacja i planowanie procesu samooceny 2. Upowszechnienie informacji o projekcie samooceny decyzja kierownictwa, poprzedzona konsultacjami wewnątrz organizacji, określenie zakresu i podejścia do samooceny, wybór skali ocen, wyznaczenie lidera projektu; Faza II proces samooceny określenie i realizacja planu komunikacji, stymulowanie angażowania się personelu w proces samooceny, cyrkulacja informacji pomiędzy zainteresowanymi stronami, w poszczególnych fazach; 3. Tworzenie grup samooceny określenie liczebności grupy, utworzenie reprezentatywnej grupy, 4. Organizacja szkoleń informacja i szkolenia zespołu zarządzającego, 5. Przeprowadzenie samooceny podjęcie indywidualnej oceny, osiągnięcie konsensusu, 6. Sporządzenie sprawozdania z wyników samooceny Księga1.indb :44:18

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Zarządzanie jakością,

Bardziej szczegółowo

Controlling operacyjny i strategiczny

Controlling operacyjny i strategiczny Controlling operacyjny i strategiczny dr Piotr Modzelewski Katedra Bankowości, Finansów i Rachunkowości Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Plan zajęć 1, 2. Wprowadzenie do zagadnień

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

efektywności instytucji publicznych

efektywności instytucji publicznych Działania KPRM zorientowane na zwiększenie efektywności instytucji publicznych W oczach obywatela nie jest tak źle! Osobiste doświadczenia Polaków związane z załatwianiem różnego rodzaju spraw urzędowych

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 18/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 29 marca 2011 r.

Zarządzenie Nr 18/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 29 marca 2011 r. Zarządzenie Nr 18/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie ustanowienia Polityki zarządzania ryzykiem w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Koninie

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Plan komunikacji w ramach projektu CAF. Urzędu Gminy Sorkwity

Plan komunikacji w ramach projektu CAF. Urzędu Gminy Sorkwity Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plan komunikacji

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIASTA I GMINY PILAWA

URZĄD MIASTA I GMINY PILAWA Plan Komunikacji na temat projektu samooceny URZĄD MIASTA I GMINY PILAWA Pilawa, styczeń 2010r. SPIS TREŚCI Wprowadzenie 1. Projekt wdrożenia metody CAF w Urzędzie 2. Plan komunikacji uczestników wdrożenia

Bardziej szczegółowo

Wizerunek służb publicznych perspektywa europejska

Wizerunek służb publicznych perspektywa europejska Wizerunek służb publicznych perspektywa europejska Plan prezentacji: 1. Punkt wyjścia 2. Przegląd europejski w EUPAN 3. Wizerunek administracji publicznej wśród społeczeństwa 4. Monitorowanie i analiza

Bardziej szczegółowo

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Kompleksowe kompendium wiedzy Fakty i argumenty regulacje prawne dane liczbowe kontekst kulturowy

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Dr Magdalena Hryniewicka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zakład Ekonomii Plan wystąpienia Cel Definicje konkurencyjności w literaturze

Bardziej szczegółowo

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Opis szkoleń planowanych do realizacji w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK)

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK) (SOK) Zyskaj trwałą przewagę na konkurencyjnym rynku dzięki doskonałej obsłudze Klienta Oferta procesu wdrożenia SOK Kłopoty, koszty, utrata Klientów Brak standardów obsługi powoduje kłopoty, a potem dodatkowe

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY (ustalone w oparciu o obszary i wymagania opisane w załączniku do rozporządzenia MEN w sprawie nadzoru pedagogicznego z 2009r. ) SZKOŁA PODSTAWOWA im. JANA PAWŁA

Bardziej szczegółowo

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Edukacja a rynek pracy dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Rynek pracy co to? Zatrudnianie nie jest koniecznością Rynek pracy jako całość to byt

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r.

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia planów studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie.

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Proces Boloński Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce Proces Boloński jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Inicjatywy polskich uczelni zmierzające do spełnienia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 11 / 2013

ZARZĄDZENIE Nr 11 / 2013 ZARZĄDZENIE Nr 11 / 2013 Naczelnika Urzędu Skarbowego w Cieszynie z dnia 22 maja 2013 roku w sprawie wprowadzenia Programu Zarządzania Zasobami Ludzkimi w Urzędzie Skarbowym w Cieszynie na lata 2013-2015

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie zarządzania jakością na uczelni

Wdrażanie zarządzania jakością na uczelni Człowiek najlepsza inwestycja Wdrażanie zarządzania jakością na uczelni Plan prezentacji 1. Przepisy prawne a zarządzanie jakością na uczelni 2. Jakość i jej definicje w uczelni 3. Cele istnienia systemu

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości

Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości Prof. ndzw. UG dr hab. Małgorzata Wiśniewska Przewodnicząca Kapituły Konkursu o Pomorską Nagrodę Jakości Gdańsk, 27.02.2015 Korzenie Pomorska Nagroda Jakości ma

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r.

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie Karty

Bardziej szczegółowo

System DEPTHeuresis stanowi odpowiedź na wyzwania HR, czyli: SYSTEM ZARZĄDZANIA KAPITAŁEM LUDZKIM DEPTHeuresis

System DEPTHeuresis stanowi odpowiedź na wyzwania HR, czyli: SYSTEM ZARZĄDZANIA KAPITAŁEM LUDZKIM DEPTHeuresis SYSTEM DEPTHeuresis System DEPT stanowi odpowiedź na wyzwania HR, czyli: Pozwala w łatwy sposób zarządzać różnorodnością kompetencji, kwalifikacji. Udrażnia komunikację dzięki wprowadzeniu naturalnego

Bardziej szczegółowo

5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 5.1. Jakie znaczenie ma planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy? Planowanie jest ważnym elementem

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością

Systemy zarządzania jakością Systemy zarządzania jakością cechy, funkcje, etapy wdrażania systemu Prezentacja na spotkanie 3 System zarządzania jakością - czym jest a czym nie jest? System zarządzania jakością jest: zbiorem reguł,

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4

Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4 Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4 Wydawca: Wydawnictwo AGH Wstęp Urzędy są organizacjami

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013 Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 11

Spis treści. Wstęp... 11 Wstęp.... 11 Rozdział 1. Przedmiot, ewolucja i znaczenie zarządzania kadrami (Tadeusz Listwan)... 15 1.1. Pojęcie zarządzania kadrami.................................. 15 1.2. Cele i znaczenie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Administracja jako organizacja zarządzana procesowo

Administracja jako organizacja zarządzana procesowo Administracja jako organizacja zarządzana procesowo Jak procesy mogą zaszkodzić administracji oraz obywatelom? Michał Bukowski główny specjalista CPI MSWiA CC BY-NC 2.0 VanTheMan8 Agenda 1. Znaczenie projektu

Bardziej szczegółowo

Termin 09-10 maja 2013 r. Miejsce: sala szkoleniowa - Dolnośląska Izba Gospodarcza

Termin 09-10 maja 2013 r. Miejsce: sala szkoleniowa - Dolnośląska Izba Gospodarcza SZKOLENIE EFEKTYWNA ROZMOWA OCENIAJĄCA Termin 09-10 maja 2013 r. Miejsce: sala szkoleniowa - Dolnośląska Izba Gospodarcza Wrocław, dn. 27 marca 2013 r. ZAKRES OFERTY 1. Charakterystyka Human Partner Sp.

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja w strategiach rozwiązywania problemów

Ewaluacja w strategiach rozwiązywania problemów Ewaluacja w strategiach rozwiązywania problemów społecznych Beata Bujak Szwaczka Proregio Consulting Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Planowanie

Bardziej szczegółowo

Plan Komunikacji Projektu Samooceny (CAF) Urzędu Gminy w Rzgowie

Plan Komunikacji Projektu Samooceny (CAF) Urzędu Gminy w Rzgowie Plan Komunikacji Projektu Samooceny (CAF) Urzędu Gminy w Rzgowie Rzgów, wrzesień 2011 r. SPIS TREŚCI: Wprowadzenie.....2 1. Projekt wdrożenia metody CAF w Urzędzie.....3 2. Plan komunikacji uczestników

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Monika Kos, radca ministra Departament Polityki Wydatkowej Warszawa, 13 stycznia 2015 r. Program prezentacji

Bardziej szczegółowo

FUNKCJA I ROLA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W ORGANIZACJACH

FUNKCJA I ROLA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W ORGANIZACJACH УДК 316 0 FUNKCJA I ROLA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W ORGANIZACJACH JÓZEF OBER Niniejszy artykuł ma za zadanie przybliżyć czytelnikowi zagadnienia związane z zarządzeniem jakością oraz ukazać jakie

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie profil firmy www.stratex.pl Nasza tożsamość Misja Zmieniamy pomysł w praktyczne działanie Założyliśmy StratEX Strategy Execution w 2008 roku jako konsultanci

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Oczekiwania i bariery Paweł Kaczmarek Poznański Park Naukowo-Technologiczny Fundacji UAM w Poznaniu Projekt MAPEER SME MŚP a Programy wsparcia B+R Analiza

Bardziej szczegółowo

Sieć Szpitali Promujących Zdrowie

Sieć Szpitali Promujących Zdrowie Sieć Szpitali Promujących Zdrowie Struktura HPH Zgromadzenie Ogólne General Assembly of International HPH Network Zarząd -Governace Board (obserwator WHO Maria Haralanova, Koordynatorzy wybrani na okres

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie Karty audytu wewnętrznego w Ministerstwie Spraw

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU AUDYTU DLA DZIAŁÓW ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ, KTÓRYMI KIERUJE MINISTER INFRASTRUKTURY

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU AUDYTU DLA DZIAŁÓW ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ, KTÓRYMI KIERUJE MINISTER INFRASTRUKTURY Załącznik do Uchwały Nr 1/2011 Komitetu Audytu z dnia 14 lutego 2011 r. w sprawie przyjęcia Sprawozdania z realizacji zadań Komitetu Audytu w roku 2010 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU

Bardziej szczegółowo

ŚCIEŻKA: Praktyk KAIZEN

ŚCIEŻKA: Praktyk KAIZEN ŚCIEŻKA: Praktyk KAIZEN Ścieżka dedykowana jest każdej osobie, która chce rozwijać siebie i swoją organizację - w szczególności: Koordynatorom i liderom Lean/KAIZEN odpowiedzialnym za obszary produkcyjne

Bardziej szczegółowo

16 lat rynku wewnętrznego w Polsce produkcja usług czy zdrowia?

16 lat rynku wewnętrznego w Polsce produkcja usług czy zdrowia? 16 lat rynku wewnętrznego w Polsce produkcja usług czy zdrowia? Marek Balicki Inauguracyjne posiedzenie Narodowej Rady Rozwoju Bezpieczeństwo zdrowotne Polaków diagnoza sytuacji Warszawa, 16 października

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

Akredytacja CMJ w optyce dyrektora szpitala. Dr Ryszard Bosacki Dyrektor ds. medycznych Prokurent PCM

Akredytacja CMJ w optyce dyrektora szpitala. Dr Ryszard Bosacki Dyrektor ds. medycznych Prokurent PCM Akredytacja CMJ w optyce dyrektora szpitala Dr Ryszard Bosacki Dyrektor ds. medycznych Prokurent PCM Agenda prezentacji 1. Status Akredytacji Centrum Monitorowania Jakości w ochronie zdrowia 2. Standardy

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny model aktywizacji

Innowacyjny model aktywizacji Innowacyjny model aktywizacji zawodowej uczestników WTZ Temat innowacyjny: "Współpraca podmiotów działających w obszarze zatrudnienia oraz integracji i pomocy społecznej z przedsiębiorcami w zakresie ułatwiania

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE Organization and Management Forma studiów: studia stacjonarne Poziom kwalifikacji:

Bardziej szczegółowo

Jak żyć wartościami w rozwijającej się organizacjiwdrożenie. Grupa Raben

Jak żyć wartościami w rozwijającej się organizacjiwdrożenie. Grupa Raben Jak żyć wartościami w rozwijającej się organizacjiwdrożenie wartości w Grupie Raben Alina Dembińska Grupa Raben Krzysztof Pimpicki 4 Results Czym zajmuje się Grupa Raben? Grupa Raben Doświadczenie - 75

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie istota zarządzania wiedzą Wiedza i informacja, ich jakość i aktualność stają się

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Paweł Zemła Członek Zarządu Equity Investments S.A. Wprowadzenie Strategie nastawione na

Bardziej szczegółowo

AKREDYTACJA w ochronie zdrowia. Jerzy Hennig Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia Piotrków Trybunalski, 12 kwietnia 2013 r.

AKREDYTACJA w ochronie zdrowia. Jerzy Hennig Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia Piotrków Trybunalski, 12 kwietnia 2013 r. AKREDYTACJA w ochronie zdrowia Jerzy Hennig Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia Piotrków Trybunalski, 12 kwietnia 2013 r. Jeśli już, to gdzie na leczenie?..tam, gdzie zapewnione jest bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Plan Komunikacji projektu samooceny CAF. Gminy Zapolice. Zapolice, lipiec 2011

Plan Komunikacji projektu samooceny CAF. Gminy Zapolice. Zapolice, lipiec 2011 1 Plan Komunikacji projektu samooceny CAF Gminy Zapolice Zapolice, lipiec 2011 1 2 SPIS TREŚCI: str. Wprowadzenie... 3 1. Projekt wdrożenia metody CAF w Urzędzie... 3 2. Plan komunikacji uczestników wdrożenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 ZAPEWNIAMY BEZPIECZEŃSTWO Piotr Błoński, Warszawa, 17.03.2016 r. Program 1. Zarządzanie zmianą - zmiany w normie ISO 9001:2015 2. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Organizacyjny aspekt projektu

Organizacyjny aspekt projektu Organizacyjny aspekt projektu Zarządzanie funkcjonalne Zarządzanie między funkcjonalne Osiąganie celów poprzez kierowanie bieżącymi działaniami Odpowiedzialność spoczywa na kierownikach funkcyjnych Efektywność

Bardziej szczegółowo

Usługi i rozwiązania IT dla biznesu

Usługi i rozwiązania IT dla biznesu Usługi i rozwiązania IT dla biznesu lat doświadczeń specjalistów przedsięwzięć krajów od 1995 r. na rynku konsultanci, programiści, kierownicy projektów wspieranych dla ponad 400 klientów klienci i projekty

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Ewa Szczepańska Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Warszawa, dnia 9 kwietnia 2013 r. Agenda Definicje Wytyczne dla zarządzania projektami Wytyczne dla zarządzania ryzykiem Miejsce ryzyka w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału administracji samorządowej. Program Operacyjny Kapitał Ludzki Działanie 5.2. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji

Wzmocnienie potencjału administracji samorządowej. Program Operacyjny Kapitał Ludzki Działanie 5.2. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji Wzmocnienie potencjału administracji samorządowej Program Operacyjny Kapitał Ludzki Działanie 5.2 Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji Instytucja Pośrednicząca dla Priorytetu V PO KL Dobre Rządzenie

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

12. Wdrażanie i monitorowanie programu rozwoju zintegrowanego systemu transportu miejskiego w Opolu

12. Wdrażanie i monitorowanie programu rozwoju zintegrowanego systemu transportu miejskiego w Opolu 12. Wdrażanie i monitorowanie programu rozwoju zintegrowanego systemu transportu miejskiego w Opolu 12.1. Wdrażanie Programu... Skuteczna realizacja rozwoju zintegrowanego systemu transportowego w Opolu

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 13

Spis treści WSTĘP... 13 WSTĘP... 13 Rozdział I MODEL ZRÓWNOWAŻONEGO BIZNESU PRZEDSIĘBIORSTWA A KREACJA WARTOŚCI... 15 (Adam Jabłoński) Wstęp... 15 1. Konkurencyjność przedsiębiorstwa a model zrównoważonego biznesu... 16 2. Ciągłość

Bardziej szczegółowo

1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ

1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ 1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ Po zapoznaniu się z Komunikatem Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych (Dz.

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej FiM Consulting Sp. z o.o. Szymczaka 5, 01-227 Warszawa Tel.: +48 22 862 90 70 www.fim.pl Spis treści

Bardziej szczegółowo

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem naukowym prof. dr hab. Tomasz

Bardziej szczegółowo

NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ. Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego

NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ. Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego PROMOCJA ZDROWIA I EDUKACJA ZDROWOTNA Leo Barić, Halina Osińska NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego Wydanie I Warszawa

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak.

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Książka stanowi szerokie kompendium wiedzy z zakresu systemów zarządzania. Stanowić ona może cenną pomoc

Bardziej szczegółowo

Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących

Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących Erasmus+ Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących W ramach projektów Akcji 1 Mobilność edukacyjna uczelnie mogą prowadzić wymianę stypendialną studentów i pracowników. O przyznanie

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów RAPORT OCENA KONTROLI ZARZĄDCZEJ Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów raport za rok: 2015 Strona 1 z 12 I. WSTĘP: Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA - w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA WYKORZYSTANIA KONCEPCJI SZPITALA DOMOWEGO W ORGANIZACJI ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH. TEL. 509 088 528; pawel.podsiadlo@outlook.

PROPOZYCJA WYKORZYSTANIA KONCEPCJI SZPITALA DOMOWEGO W ORGANIZACJI ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH. TEL. 509 088 528; pawel.podsiadlo@outlook. PROPOZYCJA WYKORZYSTANIA KONCEPCJI SZPITALA DOMOWEGO W ORGANIZACJI ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH. TEL. 509 088 528; pawel.podsiadlo@outlook.com KONCEPCJA SZPITALA DOMOWEGO Analiza chorób przewlekłych w Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: ENERGETYKA Rodzaj przedmiotu: humanistyczny i w-f Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE Organization and Management Forma studiów: studia stacjonarne Poziom

Bardziej szczegółowo

WIZUALNE ZARZĄDZANIE WYNIKAMI

WIZUALNE ZARZĄDZANIE WYNIKAMI J A K O Ś Ć I E F E K T Y W N O Ś Ć P R A C Y Z E S P O Ł O W E J WIZUALNE ZARZĄDZANIE WYNIKAMI Konferencja: Techniki lean w nowoczesnej produkcji i łańcuchu dostaw Warszawa, 25.09.2013 KIM JESTEŚMY Jedną

Bardziej szczegółowo