Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download ""

Transkrypt

1 POSTÊPY BIOLOGII DOMENY KOMÓRKI SPOKREWNIONE Z FIBRYNOGENEM TOM NR 3 ( ) W RÓ NICOWANIU I MIGRACJI KOMÓREK NOWOTWOROWYCH ROLA DOMEN SPOKREWNIONYCH Z FIBRYNOGENEM W RÓ NICOWANIU I MIGRACJI KOMÓREK NOWOTWOROWYCH THE ROLE OF FIBRINOGEN-LIKE DOMAINS IN DIFFERENTIATION AND MIGRATION OF NEOPLASTIC CELLS Micha³ B³a ej PONCZEK Kateda Biochemii Ogólnej, Uniwesytet ódzki Steszczenie: C-koñcowe sekwencje aminokwasowe, homologiczne do C-koñców ³añcuchów fibynogenu, ³¹cznie z tymi ³añcuchami zebane zosta³y w odzinê domen FRED. Domeny FRED zaanga owane s¹ w inteakcje miêdzy bia³kami, np. w fibynogenie i angiopoetynach, lub wi¹ ¹ siê z wêglowodanami, np. w fikolinach ssaków. Domena FRED ozpowszechni³a siê w wymienionych bia³kach na skutek duplikacji i tasowania egzonów w pzebiegu ewolucji zwiez¹t wielokomókowych. W DNA cz³owieka znajduje siê 24 genów, w któych kodowana jest sekwencja chaakteystyczna dla domeny FRED. Funkcje poduktów niektóych z 24 genów, nadal nie s¹ znane. Pzebadane bia³ka, maj¹ce domenê FRED, spe³niaj¹ zó nicowane ole w oganizmie. Fibynogen odpowiada za kzepniêcie kwi, angiopoetyny eguluj¹ twozenie nowych naczyñ kwionoœnych, fiboleukina i fikoliny odgywaj¹ olê w odpowiedzi immunologicznej, a tenascyny poœednicz¹ w inteakcjach pomiêdzy komókami i maciez¹ zewn¹tzkomókow¹. Tym co wiêkszoœæ z nich ³¹czy, poza wspóln¹ C-koñcow¹ domen¹ FRED, jest udzia³ w ó nicowaniu i migacji komóek nowotwoowych. Wiele bia³ek FRED mo e staæ siê potencjalnym znacznikiem w diagnostyce nowotwoów. Nie mo na ównie wykluczyæ mo liwoœci zastosowania tych bia³ek w teapii pzeciwnowotwoowej. S³owa kluczowe: fibynogen, tenascyna, fikolina, fiboleukina, domeny spokewnione z fibynogenem, komóki nowotwoowe. Summay: C-teminals of amino acid sequences that ae homological to fibinogen chains, togethe belong to family of FRED domains. FRED domains ae engaged in potein potein inteactions, like in fibinogen and angiopoietins o bind cabohydate, like in mammal ficolins. FRED domain spead between mentioned poteins by gen duplications and exon shuffling duing evolution of multicellula animals. Thee ae 24 genes in human DNA in which chaacteistic fo FRED sequence is coded. Functions of many poducts of 24 genes still ae not known. Studied poteins, with FRED domain, play diffeent oles in oganism. Fibinogen is esponsible fo blood clotting, angiopoietins egulate new blood vessels fomation, fiboleukin and ficolins ae impotant in immune system esponse, and tenascines intemediate in cell and matix inteactions. The common featue, besides FRED domain, is paticipation in diffeentiation and migation of neoplastic cells. Many of FRED poteins may be potential makes of neoplasm diagnostics and application in theapies also can not be excluded.

2 540 M. B. PONCZEK Keywods: fibinogen, tenascin, ficolin, fiboleukin potein, fibinogen-elated domains, neoplastic cells. WSTÊP Fibynogen, kluczowa glikopoteina kzepniêcia kwi jest heteoheksameem zawieaj¹cym dwa zestawy tzech nieidentycznych ³añcuchów polipeptydowych A alfa, B beta i gamma, po³¹czonych ze sob¹ wi¹zaniami dwusiaczkowymi. C- koñco-we czêœci domen ³añcuchów A alfa-e, B beta i gamma fibynogenu zbudowane s¹ z oko³o 225 eszt aminokwasowych i ich funkcja polega na ozpoznawaniu i wi¹zaniu innych moleku³ [6, 13, 26]. Podobne domeny C-koñcowe wystêpuj¹ tak e w innych bia³kach i zalicza siê je do nadodziny FRED (ang. fibinogen elated domains). Domeny FRED zaanga owane s¹ w inteakcje miêdzy bia³kami, jak w fibynogenie i angiopoetynach, lub wi¹ ¹ siê z wêglowodanami, jak w fikolinach ssaków lub tachylektynie 5A bezkêgowców [4, 6, 13, 23, 47, 52]. Domeny FRED zawieaj¹ cztey zachowane ewolucyjnie cysteiny zaanga owane w twozenie dwóch mostków -S-S-. Stuktua domeny sk³ada siê z tzech oddzielnych egionów (yc. 1). Fagment N-koñcowy, nazywany egionem A, twozony jest pzez alfa helisê i beta katkê po³¹czone azem pzez piewsze wi¹zanie dwusiaczkowe. Dugi fagment lub egion B jest œodkow¹ czêœci¹ najwiêksz¹. Tzeci, zwany egionem P, twozy d³ugie obszay spialne (yc. 2) i zawiea dugie wi¹zanie dwusiaczkowe. Fagment ten jest najbadziej zó nicowany ewolucyjnie (yc. 3) i ma wiêkszoœæ miejsc wi¹ ¹cych ligandy oaz zwykle tak e eszty zaanga owane w wi¹zanie Ca 2+ [6, 13, 26]. Domena FRED ozpowszechni³a siê w wymienionych bia³kach na skutek duplikacji i tasowania koduj¹cego je DNA w pzebiegu ewolucji zwiez¹t wielokomókowych [14]. Za pomoc¹ dopasowania sekwencji i pzeszukania baz danych genomów z u yciem pogamu BLAST (ang. Basic Local Alignment Seach Tool) mo na pzeœledziæ wystêpowanie domen FRED u postszych oganizmów [2]. Pzynajmniej jedno bia³ko zawieaj¹ce domenê FRED wystêpuje ju u pzedtkankowców (Paazoa), gdy ekspesjê pojedynczego genu uda³o siê uzyskaæ u g¹bki Subeites domuncula [41]. Domena FRED jest zaledwie w 32% podobna do homologicznej czêœci ³añcucha gamma fibynogenu cz³owieka. Bia³ka odpowiadaj¹ce domenom FRED s¹ ju doœæ liczne u tak postych zwiez¹t, jak jamoch³ony (np. Nematostella RYCINA 1. Schematyczne pzedstawienie domeny FRED: C zachowane cysteiny twoz¹ce wi¹zania dwusiaczkowe; x pozosta³e eszty aminokwasowe; A, B, P egiony w obêbie domeny FIGURE. 1. Schematic epesentation of FRED domain: C conseved cysteines involved in disulphide bonds; x the othe amino acid esidues; A, B, P egions within the domain

3 DOMENY SPOKREWNIONE Z FIBRYNOGENEM W RÓ NICOWANIU I MIGRACJI KOMÓREK NOWOTWOROWYCH 541 RYCINA 2. Poównanie stuktuy tójwymiaowej domeny FRED ³añcucha beta fibynogenu we fagmencie D (A), angiopoetyny 2 (B), fikoliny 1 (C), fikoliny 2 (D) opatej na koodynatach kystalogaficznych odpowiednio: 1fza, 1z3s, 1jhm i 2jg1 z bazy RCS PDB (http://www.csb.og/), obazy uzyskane w pogamie Swiss-PdbViewe DeepView v4.0 (http://spdbv.vital-it.ch/) FIGURE. 2. Compaison of thee dimensional stuctue of FRED domains fom fibinogen gamma chain (A); angiopoietin 2 (B), ficolin 1 (C), ficolin 2 (D) based on cystlogaphic coodinates espectively of 1fza, 1z3s, 1jhm and 2jg1 fom RCS PDB data base (http://www.csb.og/). Images wee pepaed in Swiss-PdbViewe DeepView v4.0 pogam (http://spdbv.vital-it.ch/) vectensis) [43]. Te ostatnie wykazuj¹ oko³o 41% podobieñstwa do domen wystêpuj¹cych w bia³kach cz³owieka. Geny koduj¹ce opisane bia³ka chaakteyzuj¹ siê post¹ jednodomenow¹ budow¹. Oby mog³y ukszta³towaæ siê badziej z³o one ³añcuchy polipeptydowe, chaakteystyczne np. dla ssaków, poza duplikacjami w obêbie genomu, dochodzi³o do tasowania eksonów, co umo liwi³o pozyskanie pzez bia³ka dodatkowych domen [40]. Poza wymienionymi ju fibynogenem, angiopoetynami i fikolinami innymi znanymi bia³kami ssaków, któe zawieaj¹ domeny FRED, s¹ tenascyny, fiboleukina oaz szeeg bia³ek okeœlanych jako fibynogeno- lub angiopoetynopodobnych (ang.

4 542 M. B. PONCZEK RYCINA 3. Dopasowanie sekwencji aminokwasowych domen FRED ³añcucha beta fibynogenu (FGB), angiopoetyny 2 (ANGPT2), fikoliny 1 (FCN1), fikoliny 2 (FCN2). Alfa helisa h (helix), beta katka s (stand), obszay spialne c (coil) FIGURE 3. Amino acid alignment of FRED domains of fibinogen gamma chain (FGB); angiopoietin 2 (ANGPT2), ficolin 1 (FCN1), ficolin 2 (FCN2). Alpha helix h, beta stand s, coil c fibinogen-like, angiopoietin-like). Wiele z nich mo e mieæ istotny wp³yw na poszczególne etapy pogesji nowotwoów. Geny cz³owieka koduj¹ce bia³ka z domenami FRED pzedstawione s¹ w tabeli 1. ROLA DOMEN FRED W CHOROBACH NOWOTWOROWYCH Fibynogen C-koñcowe FRED ³añcuchów B beta i gamma buduj¹ odpowiednio domeny beta C i gamma C dwóch teminalnych fagmentów D cz¹steczki fibynogenu (yc. 4). N-koñce dwóch tójek wymienionych ³añcuchów zbiegaj¹ siê w centalnej czêœci ca³ej cz¹steczki twoz¹c fagment E [26]. añcuch A alfa w postaci izofomy II nie ma domeny FRED i jest powszechny w wiêkszoœciowej puli fibynogenu cz³owieka o masie 340 kda. Zawacaj¹c we fagmentach D ³añcuchy A alfa zmiezaj¹ w kieunku fagmentu E, w pobli u któego twoz¹ niepofa³dowane domeny alfa C [13]. Obok izofomy II wystêpuje izofoma I ³añcucha A alfa-e, któa

5 DOMENY SPOKREWNIONE Z FIBRYNOGENEM W RÓ NICOWANIU I MIGRACJI KOMÓREK NOWOTWOROWYCH 543 wystêpuje w puli fibynogenu 420 kda stanowi¹cego oko³o 4% ca³kowitego fibynogenu [16, 17]. Obie fomy powstaj¹ w wyniku altenatywnego splicingu wspólnego genu dla ³añcucha A alfa. Izofomê I cechuje posiadanie domeny FRED homologicznej do domen ³añcuchów B beta i gamma (aec), jednak e jest ona pzesuniêta w stosunku do poddomen beta-c i gamma-c i podobnie jak w pzypadku TABELA 1. Geny bia³ek cz³owieka zawieaj¹ce domeny FRED waz z lokalizacj¹ na c homosomach ( f fowad, - evese) TABLE 1. Human genes of poteins with FRED domains with chomosomal localizatio n ( f fowad, - evese) N Symbol N azwa poduktu bia³kowego Ch. Lokalizacj a na chomosomie 1 ANGPTL7 Angiopoetynopodobne FCN3 Fikolina ANGPTL3 Angiopoetynopodobne TNN Tenascyna N TNR Tenascyna R (estyktyna) ANGPTL1 Angiopoetynopodobne FGB Fibynogen Bbeta FGA Fibynogen Aalfa-E i A alfa FGG Fibynogen gamma TNX Tenascyna X FGL2 Fiboleukina (fibynogenopodobne 2) ANGPT2 Angiopoetyna FGL1 Fibynogenopodobne ANGPT1 Angiopoetyna TNC Tenascyna C ANGPTL2 Angiopoetynopodobne FIBCD1 ang. Fibinogen C domain contening FCN2 Fikolina 2 (hukolina) FCN1 Fikolina ANGPTL5 Angiopoetynopodobne MFAP4 ang. Micofibilla-associated potein ANGPTL4 Angiopoetynopodobne ANGPTL6 Angiopoetynopodobne ANGPT4 Angiopoetyna Niæ DNA f f f f f izofomy II znajduje siê w pobli u fagmentu E [16]. añcuchy B beta i gamma kodowane s¹ pzez odêbne geny. Wszystkie geny tzech ³añcuchów fibynogenu zlokalizowane s¹ tu ko³o siebie na chomosomie 4 u cz³owieka, pzy czym gen dla ³añcucha B beta znajduje siê na nici DNA pzeciwnej w stosunku do popzednich dwóch genów [6]. Wskazuje to na pawdopodobn¹ inwesjê tego genu wzglêdem pozosta³ych, pod dwóch duplikacjach lokalnych powadz¹cych do wyodêbnienia 3 odêbnych genów ze wspólnego hipotetycznego pzodka. Insecje w ³añcuchu A alfa dopowadzi³y dodatkowo do pzesuniêcia domeny FRED wzglêdem homologicznych domen ³añcuchów B beta i gamma [14]. añcuchy A alfa i B beta na N-koñcach maj¹ kótkie peptydy, odpowiednio A i B, któe po pzeciêciu pzez tombinê miêdzy aginin¹ a glicyn¹ zostaj¹ uwolnione i ods³aniaj¹ miejsca we fagmencie E komplementane do miejsc w domenach FRED. Powstaj¹ce po uwolnieniu fibynopeptydów monomey fibyny polimeyzuj¹ twoz¹c najpiew potofibyle, a

6 544 M. B. PONCZEK RYCINA 4. Poównanie multimetycznych stuktu twozonych pzez ³añcuchy polipeptydowe bia³ek z domenami FRED: fibynogen (A), fikolina 3 (B), angiopoetyna 1 (C), tenascyny (D), aec, bc, gc domeny FRED, fagmenty fibynogenu: D i E, FpA fibynopeptyd A, FpB fibynopeptyd B, N centalna czêœæ cz¹steczki tenascyny, PR cienki segment poksymalny, DS guby segment dystalny, T skzy owanie T FIGURE 4. The compaison of multimeic stuctues ceated by chains o poteins with FRED domains (A), ficolin 3 (B), angiopoietin 1 (C), tenascin (D), aec, bc, gc, C FRED domains, fibinogen fagments: D, E, FpA fibinopeptide A, FpB fibinopeptide B, N a cental knob of tenascin molecule, PR a thin poximal segment, D a thick distal segment, T T-junction nastêpnie sieæ w³óknika. G³ówny enzym fibynolizy plazmina degaduje w³óknik do koñcowych poduktów, takich jak: fagment D o masie oko³o 90 kda, fagment E o masie oko³o 60 kda oaz polipeptydy. Jeœli w³óknik zostanie poddany dzia³aniu czynnika XIIIa, twoz¹ siê wi¹zania kowalencyjne w obêbie ³añcuchów alfa i gamma pomiêdzy fagmentami D ó nych monomeów fibyny. Po degadacji plazminowej w³óknika stabilizowanego zamiast fagmentu D powstaj¹ fagmenty D-D (dimey D) [6]. Choobom nowotwoowym badzo czêsto towazyszy nadmiena aktywacja pocesów kzepniêcia i fibynolizy. Zjawisko to jest integalnym mechanizmem ozwoju nowotwoów, twozenia naczyñ w obêbie guza oaz pzezutów, a nie tylko powik³aniem wystêpuj¹cym w choobie. Ju we wczesnych etapach ozwoju nowotwou dochodzi do twozenia miejscowych z³ogów fibyny. Pozanaczyniowe

7 DOMENY SPOKREWNIONE Z FIBRYNOGENEM W RÓ NICOWANIU I MIGRACJI KOMÓREK NOWOTWOROWYCH 545 z³ogi fibyny powstaj¹ na skutek zwiêkszonego pzechodzenia fibynogenu i innych bia³ek hemostazy z osocza do pzestzeni pozanaczyniowej oaz miejscowej aktywacji kzepniêcia pzez wydzielany pzez guz czynnik tkankowy (TF) i pokoagulant nowotwoowy. Wokó³ nowotwou twozy siê el w³óknika, podobnie jak podczas gojenia any. Pojawia siê w ten sposób tymczasowe pod³o e dla miguj¹cych makofagów, fiboblastów i komóek œódb³onka. Jest ono miejscem powstawania nowych naczyñ kwionoœnych, w któym kluczow¹ olê odgywa aktywacja fibynolizy. Podukty ozpadu fibynogenu i fibyny s¹ czynnikiem mitogennym dla komóek œódb³onka [46]. U pacjentek choych na aka piesi stwiedzono zwiêkszenie stê enia D-D. Zwiêkszony poziom D-D zosta³ tak e wykyty w pzypadku innych nowotwoów: p³uca, piesi, jelita gubego, jajnika. W nowotwoach piesi poziom dimeu D koeluje ze stopniem zaawansowania chooby i liczb¹ pzezutów [31]. Zwi¹zek ten mo e wynikaæ z aktywacji fibynolizy w takcie ozwoju metastazy, ale nie mo na wykluczyæ bezpoœedniej oli dimeów D. Wykazano, e domena gamma C fibynogenu 1 hamowa³a wzost guzów, ozost naczyñ w³osowatych i pzezuty w modelu aka piesi Met-1 in vito [1]. Angiopoetyny Angiopoetyny to gupa bia³ek zbudowanych z ³añcuchów polipeptydowych sk³adaj¹cych siê z N-koñcowego odcinka spialnego i C-koñcowej domeny FRED [22, 23]. Angiopoetyny s¹ czynnikami wzostu swoistymi dla komóek œódb³onka podobnie jak VEGF. Angiopoetyny oaz VEGF dzia³aj¹ w sposób skoodynowany i uzupe³niaj¹ siê w ozwoju naczyñ kwionoœnych. Receptoy wzostu tych czynników: Tie-1 i Tie-2 znajduj¹ siê tylko na komókach œódb³onka i niektóych komókach pogenitoowych. Znane s¹ tzy typy angiopoetyn (Ang-1, Ang-2, Ang-3), wi¹ ¹ce siê z eceptoem Tie-2, z któych najlepiej poznano Ang-1 i Ang-2. Angiopoetyny i ich ecepto Tie-2 pe³ni¹ wa n¹ funkcjê w fomowaniu i utzymaniu ³o yska naczyniowego. Ligandy dla eceptoa Tie-1 pozostaj¹ nadal nieznane [51]. Ang-1 i Ang-2 wykazuj¹ zwykle pzeciwstawne dzia³anie w stosunku do eceptoa Tie-2. Oba ligandy wydaj¹ siê wi¹zaæ w tym samym miejscu eceptoa, za co odpowiedzialne s¹ domeny FRED. Odmiennoœæ dzia³ania obu wesji wynikaæ mo e z ó nej tendencji ³añcuchów Ang-1 i Ang-2 do ³¹czenia siê w stuktuy czwatozêdowe. Ang-1 zwykle twozy oligomey z³o one z dwóch do szeœciu identycznych ³añcuchów polipeptydowych kodowanych pzez gen ANGPT1 (tab. 1), ale mo liwe s¹ tak e multimety z³o one z wiêkszej liczby ³añcuchów (yc. 4). Ang-2 twozy g³ównie dimey ³añcuchów kodowanych pzez gen ANGPT2, choæ istniej¹ doniesienia, e mo e twozyæ tak e wiêksze kompleksy [24]. Oba geny zlokalizowane s¹ blisko siebie na chomosomie 8 u cz³owieka i wykazuj¹ 62% podobieñstwa w obêbie sekwencji aminokwasowej. Ró nice w sekwencji N-koñcowej powadz¹ do fomowania homooligomeów (Ang-1) lub homodimeów (Ang-2) i ta 1 Odpowiada ona domenie FRED ³añcucha gamma i jest czêœci¹ fagmentu D.

8 546 M. B. PONCZEK odmiennoœæ odpowiada pawdopodobnie za antagonistyczne dzia³anie Ang-2 w stosunku do Ang-1 [27]. Zwi¹zanie angiopoetyny 1 pzez ecepto Tie-2 powadzi do jego aktywacji pzez autofosfoylacjê eszt tyozylowych [24]. Ang-1 jest w ten sposób zaanga owana w ozwój œódb³onka, dzia³aj¹c póÿniej i niezale nie od VEGF. VEGF pzez ecepto Flk-1 pomuje polifeacjê i ó nicowanie komóek œódb³onka oaz twozenie niedojza³ych naczyñ. Ang-1 natomiast pzez ecepto Tie-2 powoduje pzebudowê m³odych naczyñ oaz utzymuje i stabilizuje dojza³e naczynia, pomuj¹c inteakcjê pomiêdzy komókami œódb³onka a otaczaj¹c¹ maciez¹ pozakomókow¹. Poœednictwo Ang-1 w dojzewaniu naczyñ kwionoœnych mo e mieæ znaczenie teapeutyczne w specyficznym hamowaniu unaczynienia nowotwoów. Angiopoetyna 1 ulega ekspesji g³ównie w fiboblastach, peycytach i komókach miêœni g³adkich, na komóki œódb³onka dzia³a w sposób paakynny, a egulacja ekspesji odbywa siê z udzia³em HIF-a i VEGF [27]. Angiopoetyna 2 jest antagonist¹ Ang-1 i wi¹ ¹c siê z eceptoem Tie-2 pzeciwdzia³a twozeniu naczyñ kwionoœnych pobudzanych pzez angiopoetynê 1. Pzy baku VEGF, Ang-2 mo e indukowaæ apoptozê komóek œódb³onka powadz¹c do zmniejszenia unaczynienia. W obecnoœci VEGF mo e u³atwiaæ migacjê i polifeacjê komóek œódb³onka. U doos³ych ekspesjê Ang-2 stwiedza siê w miejscach pzebudowy naczyñ, gdzie, jak siê uwa a, blokuje ona stabilizuj¹c¹ olê Ang-1. Okazuje siê, e efekt dzia³ania Ang-2 jest zale ny od odzaju komóek. O ile w komókach œódb³onka dzia³a aczej jako antagonista eceptoa Tie-2, to w innych typach komóek, np. fiboblastach jako jego indukto [32]. Co wiêcej wykazano, e d³ugotwa³a stymulacja ligandem Ang-2 mo e powadziæ do fosfoylacji eceptoa Tie-2 nawet w komókach œódb³onka [49]. Zatem Ang-2 w zale noœci od waunków mo e byæ antagonist¹ lub agonist¹ eceptoa Tie-2. Wyniki badañ zaówno in vito, jak i klinicznych co do oli Ang-1 i Ang-2 w egulacji angiogenezy nowotwoowej s¹ niejednoznaczne. Badania ekspeymentalne wykaza³y, e Ang-1 mo e byæ zaówno czynnikiem poangiogennym, jak i anty-angiogennym [27]. Wszczepienie myszom komóek (HeLa) ludzkiego aka szyjki macicy tansfekowanych Ang-1 pomowa³o wzost guza, popzez indukcjê angiogenezy nowotwoowej i zahamowanie apoptozy komóek nowotwoowych. Z kolei w innych badaniach wykazano, e nadekspesja Ang-1 w komókach aka p³askonab³onkowego A431 powadzi³a do inhibicji wzostu guza. Co wiêcej, wszczepienie do w¹toby myszy komóek aka jelita gubego (HT29) tansfekowanych Ang-1 powodowa³o, e wielkoœæ guza, liczba naczyñ kwionoœnych i polifeuj¹cych komóek nowotwoowych by³y mniejsze ni w gupie kontolnej. Jeszcze inne badania wykaza³y, e guz, któy ozwin¹³ siê po wszczepieniu komóek HT29 z Ang-2 by³ wiêkszy ni guz z Ang-1 i wiêksza by³a ównie liczba naczyñ kwionoœnych [27]. Spzeczne okaza³y siê tak e wyniki badañ dotycz¹cych Ang-2. Egzogennie wywo³ana nadekspesja Ang-2 hamowa³a wzost i pzezutowanie komóek nowotwoowych LLC (ang. Lewis lung cacinoma) i TA3 (ang. muine mammay cacinoma). Nadekspesja Ang-2 powadzi³a tak e do masywnej egesji naczyñ (nawet bez zahamowania VEGF), aktywacji apoptozy i zahamowania wzostu guza [9]. Z dugiej stony sugeowano, e ekspesja Ang2 mo e byæ istotna dla

9 DOMENY SPOKREWNIONE Z FIBRYNOGENEM W RÓ NICOWANIU I MIGRACJI KOMÓREK NOWOTWOROWYCH 547 emodelowania naczyñ kwionoœnych w aku w¹tobowokomókowym zezwalaj¹c na stymulacjê odpowiedzi naczyniowej pzez dodatkowe induktoy angiogenezy [35]. Co wiêcej, zablokowanie Ang-2 za pomoc¹ pzeciwcia³ powadzi³o do zahamowania polifeacji komóek œódb³onka i wzostu guza u myszy [27]. Byæ mo e pzyczyn¹ tak ozbie nych wyników badañ jest ó ny poziom ekspesji angiopoetyn i stan oligomeyzacji, a tak e stosunek Ang-1 do Ang-2 w uk³adach ekspeymentalnych. Sugeuje siê, e zabuzenie ównowagi miêdzy Ang-1 a Ang-2, na kozyœæ Ang-2, mo e skutkowaæ nasileniem angiogenezy nowotwoowej i wzostem guza [27]. W badaniach klinicznych zwykle wykazywano ekspesjê angiopoetyn w komókach nowotwoowych glejaka, zwojaka zaodkowego wspó³czulnego, w¹toby i aka jelita gubego [12, 27, 36, 44], a tak e zwiêkszone ich stê enie w osoczu kwi w aku piesi, postaty i p³uca [27, 38, 39]. Zwiêkszon¹ ekspesjê Ang-2 stwiedzono w komókach nowo utwozonych naczyñ wielu guzów nowotwoowych [27]. Wykazano zwi¹zek pomiêdzy ekspesj¹ i stê eniem Ang-2 a pogesj¹ chooby nowotwoowej w aku piesi, postaty, jelita gubego, w glejaku i w zwojaku wspó³czulnym [22, 25, 27, 29, 36]. Stwiedzono tak e zwi¹zek z czasem pze ycia bezobjawowego i ca³kowitego w aku piesi, postaty i p³uca [27, 29, 39]. Osoczow¹ Ang-2 ozwa a siê jako kliniczny znacznik aka p³uc [39], a Ang-1 za potencjalny znacznik w pzewidywaniu pze ycia poopeacyjnego i eemisji u pacjentów na wczesnym etapie aka niedobnokomókowego p³uca [38]. W niektóych pzypadkach po zastosowanym leczeniu chooby nowotwoowej w osoczu zmniejsza³o siê stê enie angiopoetyn [7, 8]. Tenascyny Tenascyny to odzina wielodomenowych glikopotein maciezy zewn¹tzkomókowej, zbudowanych z licznych domen EGF (czynnika wzostu naskóka) i FN3 (fibonektyny typu tzeciego) oaz C-koñcowej domeny FRED. Te oligomeyczne bia³ka s¹ homoheksameami z³o onymi z dwóch homotimeów stabilizowanych pzez wi¹zania -S-S-. Dwie tójamienne po³ówki ³¹cz¹ siê w centalnej czêœci cz¹steczki. Ca³a stuktua zosta³a nazwana heksabanchionem ze wzglêdu na szeœæ d³ugich amion. Cech¹ chaakteystyczn¹ jest teminalny wêze³ domeny FRED na ka dym amieniu, guby segment dystalny, cienki segment poksymalny, skzy owanie T, gdzie tzy amiona ³¹cz¹ siê w time i wêze³ centalny, gdzie dwa timey ³¹cz¹ siê w heksamet (yc. 4). U cz³owieka znane s¹ cztey geny tenascyn: C, X, R i N [10, 11]. Geny koduj¹ce poszczególne typy ³añcuchów tenascyn ulegaj¹ ekspesji w ó nych etapach ycia p³odowego i popoodowego w ó nych tkankach, a w badzo oganiczonym stopniu w tkankach dojza³ych, ulegaj¹c ekspesji pzewa nie w ó noodnych nowotwoach. Bia³ka te mog¹ umo liwiaæ migacjê komóek nowotwoowych i nowotwozenie naczyñ pzyczyniaj¹c siê do wzostu guza. Zwiêkszon¹ ekspesjê tenascyn opisano w licznych schozeniach nowotwoowych, miêdzy innymi w akach p³askonab³onkowych jamy ustnej i gad³a, w guzach zêbopochodnych i zawi¹zkach zêbowych, w aku tzustki, aku piesi i aku szyjki macicy i w nowotwoach mózgu [15, 19].

10 548 M. B. PONCZEK Tenascyna-C (TNC) wystêpuje w oœodkowym uk³adzie newowym i uczestniczy w powadzeniu migacji neuonów oaz w ozwoju aksonów w czasie wzostu oganizmu. Jest wa na dla zapewnienia plastycznoœci po³¹czeñ synaptycznych i w egeneacji uk³adu newowego. W wiêkszoœci w pe³ni wykszta³conych naz¹dów bia³ko to nie wystêpuje lub jego iloœæ jest silnie zedukowana. Dopieo w pocesach, takich jak: gojenie an, egeneacja neuonów i innych komóek oaz w stanach patologicznych, takich jak: chooby naczyniowe, infekcje, czy nowotwozenie, dochodzi do znacznej ekspesji genów tego bia³ka. Obecnoœæ TNC stwiedza siê w wielu odzajach guzów mózgu i innych naz¹dów (tak e w aku piesi, ust, ktani, tkanki kostnej i chzêstnej), a poziom ekspesji jest skoelowany ze stopniem z³oœliwoœci nowotwoów mózgu. Im wiêkszy poziom akumulacji tego bia³ka, tym gosze okowania dla pacjenta. Zwiêkszona ekspesja tenascyny-c w tkance ³¹cznej otaczaj¹cej guzy, w anach i w tkankach objêtych stanem zapalnym mo e œwiadczyæ o oli w aktywacji i egulacji miêdzykomókowych szlaków sygnalizacyjnych, wp³ywaj¹c w ten sposób na mofologiê, wzost i migacjê komóek. TNC wystêpuj¹ca w maciezy zewn¹tzkomókowej guzów mo e byæ wydzielana pzez same komóki nowotwoowe lub te komóki guza jedynie indukuj¹ jej syntezê pzez komóki mezenchymy. añcuchy polipeptydowe buduj¹ce TNC mog¹ wystêpowaæ w wielu izofomach na skutek altenatywnego sk³adania piewotnego tanskyptu genu dla TNC. Wiêkszoœæ powadzonych badañ nie uwzglêdnia ó nic pomiêdzy altenatywnie sk³adanymi waiantami TNC. Pewne izofomy mog¹ byæ badziej powszechne w guzach nowotwoowych ni w nomalnych tkankach. Pzy uwzglêdnieniu zó nicowania, TNC mo e byæ wykozystana w pecyzyjnej diagnostyce nowotwoów mózgu i byæ mo e tak e jako cz¹steczka docelowa dla teapii pzeciwnowotwoowej [15, 42]. Tenascyna-X (TNX) poœedniczy w inteakcjach pomiêdzy komókami i maciez¹ zewn¹tzkomókow¹ w miêœniach, skóze i uk³adzie newowym. Hamuje migacje komóek i pzyspiesza twozenie w³ókien kolagenowych. Ulega ekspesji w skóze, miêœniach i stawach. Ekspesja bia³ka u doos³ych jest znacznie ni sza ni u m³odych osobników. Tenascyna-R (TNR) jest chaakteystyczna wy³¹cznie dla maciezy zewn¹tzkomókowej tkanki newowej. Odgywa olê w oddzia³ywaniach pomiêdzy ó nego odzaju komókami i sk³adnikami maciezy, co wp³ywa na zachowanie komóek popzez ich stabiln¹ adhezjê, ozpzestzenianie i ó nicowanie siê lub zahamowanie wzostu neuytów [19]. Tenascyna-N (TNN) zosta³a wykyta najpóÿniej i jest najs³abiej poznana. Wiadomo, e mo e byæ zaanga owana w odost neuytów i migacjê komóek [50]. Fiboleukina Fiboleukina (FGL2), inaczej bia³ko podobne do fibynogenu 2 (ang. fibinogen like potein 2), sk³ada siê 439 aminokwasowych polipeptydów. añcuchy FGL2 fomuj¹ tetamey stabilizowane pzez mostki S-S. FGL2 wystêpuje w postaci zwi¹zanej z b³on¹ makofagów i komóek œódb³onka lub mo e byæ wydzielana w postaci ozpuszczalnej pzez limfocyty T typu CD4 i CD8. Bia³ko okaza³o siê byæ wa nym egulatoem nieswoistej i swoistej odpowiedzi immunologicznej [33].

11 DOMENY SPOKREWNIONE Z FIBRYNOGENEM W RÓ NICOWANIU I MIGRACJI KOMÓREK NOWOTWOROWYCH 549 Fiboleukina zwi¹zana z b³on¹ wykazuje zdolnoœæ aktywacji fibynogenu do fibyny, co powadzi do zakzepicy naczyniowej i stanu zapalnego w obêbie dotkniêtych tkanek [18], w ten sposób wp³ywaj¹c na patogenezê wiusowego zapalenia w¹toby [45]. Z dugiej stony ozpuszczalna foma bia³ka, wydzielana pzez limfocyty T, odgywa olê w negatywnej egulacji odpowiedzi immunologicznej. Fiboleukina w tej fomie ma zdolnoœæ hamowania polifeacji limfocytów T stymulowanych alloantygenem. Dodatkowo, ozpuszczalna fiboleukina mo e hamowaæ dojzewanie komóek dendytycznych, pzez zapobieganie pzeniesieniu czynnika NFkB do j¹da komókowego i w konsekwencji ekspesji czynników CD80 i g³ównego kompleksu zgodnoœci tkankowej klasy II [20]. Za aktywnoœæ hamowania odpowiedzi immunologicznej odpowiada domena FRED, gdy w³aœciwoœci immunosupesyjne s¹ znoszone pzez pzeciwcia³a monoklonalne skieowane pzeciwko w³aœnie tej domenie [33]. Fiboleukina odgywaj¹c olê w patogenezie wiusowego zapalenia w¹toby, jest potencjalnym znacznikiem nowotwoów w¹toby, tym badziej e podwy szon¹ ekspesjê tego bia³ka wykyto w aku w¹tobowokomókowym cz³owieka [47]. Fikoliny Bia³ka z odziny fikolin chaakteyzuj¹ siê obecnoœci¹ fagmentu kolagenopodobnego pomiêdzy N-koñcowym peptydem wiod¹cym a C-koñcow¹ domen¹ FRED. Pod tym wzglêdem pzypominaj¹ lektyny wi¹ ¹ce mannozê oaz sk³adnik C1q dope³niacza. Dwa lub tzy identyczne ³añcuchy fikolin twoz¹ stuktualn¹ podjednostkê bia³ka. Takie podjednostki mog¹ fomowaæ oligomeyczne stuktuy wy szego zêdu (yc. 4), dochodz¹ce nawet do 24 podjednostek [48]. U cz³owieka wystêpuj¹ tzy typy fikolin: fikolina 1 lub M (FCN1 lub FCNM), fikolina 2 lub L (FCN2 lub FCNL) i fikolina 3 lub H (FCN3 lub FCNH) [21]. Fikoliny cechuj¹ siê w³aœciwoœciami GlcNAc lektyn, poniewa maj¹ zdolnoœæ wi¹zania N-acetyloglukozaminy [30]. Zdolnoœæ do wi¹zania eszt cukowych nadaje bia³ku domena FRED i jest ona zale na od jonów wapnia [28]. Fikoliny bio¹ udzia³ w nieswoistej odpowiedzi odponoœciowej ozpoznaj¹c chaakteystyczne dla patogenów ugupowania wêglowodanowe. Rola fikolin polegaæ mo e na udziale w lektynowym szlaku aktywacji dope³niacza oaz opsonizacji i fagocytozie [34]. Wszystkie tzy fikoliny cz³owieka s¹ obecne w niewielkich iloœciach we kwi. FCN1 ulega ekspesji w monocytach/makofagach oaz w p³ucach, FCN2 w w¹toie, a FCN3 w w¹tobie i p³ucach [21]. Zwiêkszon¹ zawatoœæ fikolin stwiedzono w suowicy osób z akiem p³uc lub akiem jajników [3, 37]. PODSUMOWANIE Na podstawie analizy kompletnego ludzkiego genomu mo na stwiedziæ (na pzyk³ad za pomoc¹ pzegl¹daki genomów ENSEMBL e w DNA cz³owieka s¹ 24 geny, w któych kodowana jest sekwencja chaakteystyczna dla domeny FRED, znajduj¹ce siê w chomosomach 1, 4, 6, 7, 8, 9, 11, i 20 (tab.

12 550 M. B. PONCZEK 1) [5]. Bia³ka maj¹ce domenê FRED spe³niaj¹ zó nicowane funkcje w oganizmie. Fibynogen odpowiada za kzepniêcie kwi, angiopoetyny eguluj¹ twozenie nowych naczyñ kwionoœnych, fiboleukina i fikoliny odgywaj¹ olê w odpowiedzi immunologicznej, a tenascyny poœednicz¹ w inteakcjach pomiêdzy komókami i maciez¹ zewn¹tzkomókow¹. Funkcja poduktów niektóych z 24 genów, czêsto nadal nie jest znana. Tym co wiêkszoœæ z nich ³¹czy, poza wspóln¹ C-koñcow¹ domen¹ FRED, jest udzia³ w pogesji nowotwoów. Wiele bia³ek FRED mo e staæ siê potencjalnym znacznikiem w diagnostyce nowotwoów. Nie mo na ównie wykluczyæ mo liwoœci zastosowania tych bia³ek w teapii pzeciwnowotwoowej. Konieczne s¹ dalsze badania podstawowe i kliniczne bia³ek z domenami z odziny FRED, któe powinny pzyczyniæ siê do poszezenia wiedzy na ich temat i umo liwiæ paktyczne jej zastosowania. PIŒMIENNICTWO [1] AKAKURA N, HOOGLAND C, TAKADA YK, SAEGUSA J, YE X, LIU FT, CHEUNG AT, TAKADA Y. The COOH-teminal globula domain of fibinogen gamma chain suppesses angiogenesis and tumo gowth. Cance Res 2006; 66: [2] ALTSCHUL SF, GISH W, MILLER W, MYERS EW, LIPMAN DJ. Basic local alignment seach tool. J Mol Biol 1990; 215: [3] ANDERSEN JD, BOYLAN KL, XUE FS, ANDERSON LB, WITTHUHN BA, MARKOWSKI TW, HIG- GINS L, SKUBITZ AP. Identification of candidate biomakes in ovaian cance seum by depletion of highly abundant poteins and diffeential in-gel electophoesis. Electophoesis 2010; 31: [4] BARTON WA, TZVETKOVA-ROBEV D, MIRANDA EP, KOLEV MV, RAJASHANKAR KR, HIMANEN JP, NIKOLOV DB. Cystal stuctues of the Tie2 ecepto ectodomain and the angiopoietin-2-tie2 complex. Nat Stuct Mol Biol 2006; 13: [5] BIRNEY E, ANDREWS TD, BEVAN P et al. An oveview of ENSEMBL. Genome Res 2004; 14: [6] BLOMBÄCK B. Fibinogen and fibin poteins with complex oles in hemostasis and thombosis. Thomb Res 1996; 83: [7] CAINE GJ, RYAN P, LIP GY, BLANN AD. Significant decease in angiopoietin-1 and angiopoietin-2 afte adical postatectomy in postate cance patients. Cance Lett 2007; 251: [8] CAINE GJ, STONELAKE PS, LIP GY, BLANN AD. Changes in plasma vascula endothelial gowth facto, angiopoietins, and thei eceptos following sugey fo beast cance. Cance Lett 2007; 248: [9] CAO Y, SONVEAUX P, LIU S et al. Systemic oveexpession of angio-poietin-2 pomotes tumo micovessel egession and inhibits angiogenesis and tumo gowth. Cance Res 2007; 67: [10] CHIQUET-EHRISMANN R, CHIQUET M. Tenascins: egulation and putative functions duing pathological stess. J Pathol 2003; 200: [11] CHIQUET-EHRISMANN R. Tenascins. Int J Biochem Cell Biol 2004; 36: [12] CHUNG YC, HOU YC, CHANG CN, HSEU TH. Expession and pognostic significance of angiopoietin in coloectal cacinoma. J Sug Oncol 2006; 94: [13] DOOLITTLE RF, KOLLMAN JM. Natively unfolded egions of the vetebate fibinogen molecule. Poteins 2006; 63: [14] DOOLITTLE RF, SPRAGGON, G, EVERSE SJ. Evolution of vetebate fibin fomation and the pocess of its dissolution. Ciba Found Symp 1997; 212: [15] DRÊTKIEWICZ K, WYSZKO E, ROLLE K, NOWAK S, UKIEL R, BARCISZEWSKI J. Rola tenascyny-c w patogenezie. Neuoskop 2006; 7: [16] FU Y, GRIENINGER G. Fib420: a nomal human vaiant of fibinogen with two extended alpha chains. Poc Natl Acad Sci USA 1994; 91: [17] FU Y, WEISSBACH L, PLANT PW et al. Caboxy-teminal-extended vaiant of the human fibinogen alpha subunit: a novel exon confeing maked homology to beta and gamma subunits. Biochemisty 1992; 31:

13 DOMENY SPOKREWNIONE Z FIBRYNOGENEM W RÓ NICOWANIU I MIGRACJI KOMÓREK NOWOTWOROWYCH 551 [18] GHANEKAR A, MENDICINO M, LIU H et al. Endothelial induction of fgl2 contibutes to thombosis duing acute vascula xenogaft ejection. J Immunol 2004; 172: [19] GRODECKA J, KOBOS J, ZIELIÑSKA-KA MIERSKA B, MANOWSKA B. Ocena ekspesji bia³ek podœcieliska tenascyny i fibonektyny w tobielach i nowotwoach zêbopochodnych czêœci twazowej czaszki. Wsp Onkol 2009; 13: [20] HANCOCK WW, SZABA FM, BERGGREN KN et al. Intact type 1 immunity and immune-associated coagulative esponses in mice lacking IFN gamma-inducible fibinogen-like potein 2. Poc Natl Acad Sci USA 2004; 101: [21] HONORÉ C, RÆRVIG S, MUNTHE-FOG L, HUMMELSHÆJ T, MADSEN HO, BORREGAARD N, GARRED P. The innate patten ecognition molecule Ficolin-1 is seceted by monocytes/macophages and is ciculating in human plasma. Mol Immunol 2008; 45: [22] IMANISHI Y, HU B, JARZYNKA MJ, GUO P, ELISHAEV E, BAR-JOSEPH I, CHENG SY. Angiopoietin-2 stimulates beast cance metastasis though the alpha (5) beta (1) integin-mediated pathway. Cance Res 2007; 67: [23] KAIRIES N, BEISEL HG, FUENTES-PRIOR P et al. The 2.0-A cystal stuctue of tachylectin 5A povides evidence fo the common oigin of the innate immunity and the blood coagulation systems. Poc Natl Acad Sci USA 2001; 98: [24] KIM KT, CHOI HH, STEINMETZ MO et al. Oligomeization and multimeization ae citical fo angiopoietin-1 to bind and phosphoylate Tie2. J Biol Chem 2005; 280: [25] KOGA K, TODAKA T, MORIOKA M et al. Expession of angiopoietin-2 in human glioma cells and its ole fo angiogenesis. Cance Res 2001; 61: [26] KOLLMAN JM, PANDI L, SAWAYA MR, RILEY M, DOOLITTLE RF. Cystal stuctue of human fibinogen. Biochemisty 2009; 48: [27] KOPCZYÑSKA E, MAKAREWICZ R, TYRAKOWSKI T. Rola angiopoetyn 1 i 2 w egulacji angiogenezy nowotwoowej. Wsp Onkol 2007; 11: [28] KRARUP A, THIEL S, HANSEN A, FUJITA T, JENSENIUS JC. L-ficolin is a patten ecognition molecule specific fo acetyl goups. J Biol Chem 2004; 279: [29] LIND AJ, WIKSTROM P, GRANFORS T, EGEVAD L, STATTIN P, BERGH A. Angiopoietin-2 expession is elated to histological gade, vascula density, metastases, and outcome in postate cance. Postate 2005; 62: [30] LIU Y, ENDO Y, IWAKI D et al. Human M-ficolin is a secetoy potein that activates the lectin complement pathway. J Immunol 2005; 175: [31] OJKO A, ZAWILSKA K, GRODECKA-GAZDECKA S, KOMARNICKI M. Zabuzenia hemostazy a nasilenie pocesu neoangiogenezy u choych na aka piesi. Wsp Onkol 2006; 10: [32] MAISONPIERRE PC, SURI C, JONES PF et al. Angiopoietin-2, a natual antagonist fo Tie2 that disupts in vivo angiogenesis. Science 1997; 277: [33] MARAZZI S, BLUM S, HARTMANN R et al. Chaacteization of human fiboleukin, a fibinogen-like potein seceted by T lymphocytes. J Immunol 1998;161: [34] MATSUSHITA M, ENDO Y, TAIRA S, SATO Y, FUJITA T, ICHIKAWA N, NAKATA M, MIZUOCHI T. A novel human seum lectin with collagen- and fibinogen-like domains that functions as an opsonin. J Biol Chem 1996; 271: [35] MOON WS, RHYU KH, KANG MJ, LEE DG, YU HC, YEUM JH, KOH GY, TARNAWSKI AS. Oveexpession of VEGF and angiopoietin 2: a key to high vasculaity of hepatocellula cacinoma? Mod Pathol 2003; 16: [36] NAKAYAMA T, HATACHI G, WEN CHY, YOSHIZAKI A, YAMAZUMI K, NIINO D, SEKINE I. Expession and significance of Tie-1 and Tie-2 eceptos, and angiopoietins-1, 2 and 4 in coloectal adenocacinoma: Immunohistochemical analysis and coelation with clinicopathological factos. Wold J Gastoenteol 2005; 11: [37] OKANO T, KONDO T, KAKISAKA T et al. Plasma poteomics of lung cance by a linkage of multidimensional liquid chomatogaphy and two-dimensional diffeence gel electophoesis. Poteomics 2006; 6: [38] PARK JH, CHOI H, KIM YB et al. Seum angiopoietin-1 as a pognostic make in esected ealy stage lung cance. Lung Cance 2009; 66: [39] PARK JH, PARK KJ, KIM YS, SHEEN SS, LEE KS, LEE HN, OH YJ, HWANG SC. Seum angiopoietin- 2 as a clinical make fo lung cance. Chest 2007; 132: [40] PATTHY L. Genome evolution and the evolution of exon-shuffling a eview. Gene 1999; 238:

14 552 M. B. PONCZEK [41] PEROVIÆ-OTTSTADT S, ADELL T, PROKSCH P, WIENS M, KORZHEV M, GAMULIN V, MÜLLER IM, MÜLLER WE. A (1-->3)-beta-D-glucan ecognition potein fom the sponge Subeites domuncula. Mediated activation of fibinogen-like potein and epidemal gowth facto gene expession. Eu J Biochem 2004; 271: [42] PIESTRZENIEWICZ R, UKIEL R, NOWAK S, WYSZKO E, ROLLE K, NOWAK M, BARCISZEW- SKI J. Zastosowanie intefeencji RNA w leczeniu wznów wysoko z³oœliwych glejaków mózgu. Neuol Neuochi Pol 2008; 42: [43] PUTNAM NH, SRIVASTAVA M, HELLSTEN U et al. Sea anemone genome eveals ancestal eumetazoan gene epetoie and genomic oganization. Science 2007; 317: [44] REISS Y, MACHEIN MR, PLATE KH. The ole of angiogenesis duing angiogenesis in gliomas. Bain Pathol 2005; 15: [45] SHALEV I, WONG KM, FOERSTER K et al. The novel CD4+CD25+ egulatoy T cell effecto molecule fibinogen-like potein 2 contibutes to the outcome of muine fulminant vial hepatitis. Hepatology 2009; 49: [46] STATON CA, BROWN NJ, LEWIS CE. The ole of fibinogen and elated fagments in tumou angiogenesis and metastasis. Expet Opin Biol The 2003; 3: [47] SU K, CHEN F, YAN WM et al. Fibinogen-like potein 2/fiboleukin pothombinase contibutes to tumo hypecoagulability via IL-2 and IFN-gamma. Wold J Gastoenteol 2008; 14: [48] TANIO M, KONDO S, SUGIO S, KOHNO T. Tivalent ecognition unit of innate immunity system: cystal stuctue of timeic human M-ficolin fibinogen-like domain. J Biol Chem 2007; 282: [49] TEICHERT-KULISZEWSKA K, MAISONPIERRE PC, JONES N et al. Biological action of angiopoietin-2 in a fibin matix model of angiopoietin is associated with activation of Tie2. Cadiovasc Res 2001; 49: [50] TUCKER RP, DRABIKOWSKI K, HESS JF, FERRALLI J, CHIQUET-EHRISMANN R, ADAMS JC. Phylogenetic analysis of the tenascin gene family: evidence of oigin ealy in the chodate lineage. BMC Evol Biol 2006; 6: 60. [51] XU X, DOOLITTLE RF. Pesence of a vetebate fibinogen-like sequence in an echinodem. Poc Natl Acad Sci USA 1990; 87: [52] ZIELONKA T. Angiogeneza. Czêœæ II. Czynniki moduluj¹ce poces powstawania nowych naczyñ kwionoœnych. Alegia Astma Immunol 2004; 9: Redakto powadz¹cy M. Nowicki Otzymano: Pzyjêto: Micha³ B³a ej Ponczek Kateda Biochemii Ogólnej, Uniwesytet ódzki ul. Banacha 12/16, ódÿ

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą 1. 1. Opis Oferty 1.1. Oferta Usługi z ulgą (dalej Oferta ), dostępna będzie w okresie od 16.12.2015 r. do odwołania, jednak nie dłużej niż do dnia 31.03.2016 r.

Bardziej szczegółowo

Cel modelowania neuronów realistycznych biologicznie:

Cel modelowania neuronów realistycznych biologicznie: Sieci neuropodobne XI, modelowanie neuronów biologicznie realistycznych 1 Cel modelowania neuronów realistycznych biologicznie: testowanie hipotez biologicznych i fizjologicznych eksperymenty na modelach

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Działania wdrażane przez SW PROW 2014-2020 Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich

Działania wdrażane przez SW PROW 2014-2020 Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Działania wdrażane przez SW PROW 2014-2020 Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Kościerzyna, 25 września 2015 Działanie: Inwestycje w środki trwałe/ scalanie gruntów Beneficjent: Starosta Koszty

Bardziej szczegółowo

Młodzieńcze spondyloartropatie/zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych (mspa-era)

Młodzieńcze spondyloartropatie/zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych (mspa-era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Młodzieńcze spondyloartropatie/zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych (mspa-era) Wersja 2016 1. CZYM SĄ MŁODZIEŃCZE SPONDYLOARTROPATIE/MŁODZIEŃCZE

Bardziej szczegółowo

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia!

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! 8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! Wiemy jak Państwu pomóc Jesteśmy po to, aby Państwu doradzić! Czym jest zapalenie przyzębia (periodontitis)? Przyzębie to zespół tkanek otaczających ząb i utrzymujących

Bardziej szczegółowo

Optymalna alokacja kapitału w funduszach inwestycyjnych w przypadku dwóch stóp zwrotu

Optymalna alokacja kapitału w funduszach inwestycyjnych w przypadku dwóch stóp zwrotu Opymalna aloacja apiału w funduzach inweycyjnych w pzypadu dwóch óp zwou Leze S Zaemba Leze Pęy Wpowadzenie W niniejzej pacy podobnie ja w publiacjach [5-6] popzedzających ozpawę dooą [7] óa je aualnie

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

1 8 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu M E C H A N I K - O P E R A T O R P O J A Z D Ó W I M A S Z Y N R O L N I C Z Y C H K o d z k l a s y f i k a c j i

Bardziej szczegółowo

GEOMETRIA PŁASZCZYZNY

GEOMETRIA PŁASZCZYZNY GEOMETRIA PŁASZCZYZNY. Oblicz pole tapezu ównoamiennego, któego podstawy mają długość cm i 0 cm, a pzekątne są do siebie postopadłe.. Dany jest kwadat ABCD. Punkty E i F są śodkami boków BC i CD. Wiedząc,

Bardziej szczegółowo

9 6 6 0, 4 m 2 ), S t r o n a 1 z 1 1

9 6 6 0, 4 m 2 ), S t r o n a 1 z 1 1 O p i s p r z e d m i o t u z a m ó w i e n i a - z a k r e s c z y n n o c i f U s ł u g i s p r z» t a n i a o b i e k t ó w G d y s k i e g o O r o d k a S p o r t u i R e ks r e a c j i I S t a d i

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-30/02:29:36. Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-30/02:29:36. Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka Światło słoneczne jest niezbędne do trwania życia na Ziemi. Dostarcza energii do fotosyntezy roślinom co pomaga w wytwarzaniu tlenu niezbędnego do życia.

Bardziej szczegółowo

Tomograficzne obrazowanie zmian ogniskowych w nerkach

Tomograficzne obrazowanie zmian ogniskowych w nerkach Tomograficzne obrazowanie zmian ogniskowych w nerkach Zmiany ogniskowe w nerkach torbielowate łagodne guzy lite złośliwe guzy lite Torbielowate Torbiel prosta (niepowikłana) 50% populacji powyżej 50 r.ż.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 0 2 8 2 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f W y k o n a n i e ro b ó t b u d o w l a n y c h w b u d y n k u H

Bardziej szczegółowo

probiotyk o unikalnym składzie

probiotyk o unikalnym składzie ~s~qoy[jg probiotyk o unikalnym składzie ecovag, kapsułki dopochwowe, twarde. Skład jednej kapsułki Lactobacillus gasseri DSM 14869 nie mniej niż 10 8 CFU Lactobacillus rhamnosus DSM 14870 nie mniej niż

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

40. Międzynarodowa Olimpiada Fizyczna Meksyk, 12-19 lipca 2009 r. ZADANIE TEORETYCZNE 2 CHŁODZENIE LASEROWE I MELASA OPTYCZNA

40. Międzynarodowa Olimpiada Fizyczna Meksyk, 12-19 lipca 2009 r. ZADANIE TEORETYCZNE 2 CHŁODZENIE LASEROWE I MELASA OPTYCZNA ZADANIE TEORETYCZNE 2 CHŁODZENIE LASEROWE I MELASA OPTYCZNA Celem tego zadania jest podanie prostej teorii, która tłumaczy tak zwane chłodzenie laserowe i zjawisko melasy optycznej. Chodzi tu o chłodzenia

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Tematy prac licencjackich w Zakładzie Fizjologii Zwierząt

Tematy prac licencjackich w Zakładzie Fizjologii Zwierząt Tematy prac licencjackich w Zakładzie Fizjologii Zwierząt Zegar biologiczny Ekspresja genów i białek zegara Rytmy komórkowe Rytmy fizjologiczne Rytmy behawioralne Lokalizacja neuroprzekźników w układzie

Bardziej szczegółowo

Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych

Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych PRACA W GODZINACH NADLICZBOWYCH ART. 151 1 K.P. Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mc.bip.gov.pl/

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mc.bip.gov.pl/ Strona 1 z 6 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mc.bip.gov.pl/ Warszawa: Przeprowadzenie indywidualnych kursów języka angielskiego i

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO Załącznik nr 1 do Uchwały Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Opolu Nr 786/VI/2014 z dnia 29.09.2014 r. REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA

Bardziej szczegółowo

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE Zamawiający: Rudniki, dnia 10.02.2016 r. PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z planowaną realizacją projektu pn. Rozwój działalności

Bardziej szczegółowo

Podstawowe działania w rachunku macierzowym

Podstawowe działania w rachunku macierzowym Podstawowe działania w rachunku macierzowym Marcin Detka Katedra Informatyki Stosowanej Kielce, Wrzesień 2004 1 MACIERZE 1 1 Macierze Macierz prostokątną A o wymiarach m n (m wierszy w n kolumnach) definiujemy:

Bardziej szczegółowo

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl 1 z 6 2012-03-08 14:33 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl Rzeszów: Wynajem i obsługa przenośnych toalet przy drogach

Bardziej szczegółowo

S.A RAPORT ROCZNY Za 2013 rok

S.A RAPORT ROCZNY Za 2013 rok O P E R A T O R T E L E K O M U N I K A C Y J N Y R A P O R T R O C Z N Y Z A 2 0 1 3 R O K Y u r e c o S. A. z s i e d z i b t w O l e ~ n i c y O l e ~ n i c a, 6 m a j a 2 0 14 r. S p i s t r e ~ c

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XVII/245/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE. z dnia 4 kwietnia 2016 r.

UCHWAŁA NR XVII/245/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE. z dnia 4 kwietnia 2016 r. UCHWAŁA NR XVII/245/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE z dnia 4 kwietnia 2016 r. w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Miechów

Bardziej szczegółowo

PREFABRYKOWANE STUDNIE OPUSZCZANE Z ŻELBETU ŚREDNICACH NOMINALNYCH DN1500, DN2000, DN2500, DN3200 wg EN 1917 i DIN V 4034-1

PREFABRYKOWANE STUDNIE OPUSZCZANE Z ŻELBETU ŚREDNICACH NOMINALNYCH DN1500, DN2000, DN2500, DN3200 wg EN 1917 i DIN V 4034-1 PREFABRYKOWANE STUDNIE OPUSZCZANE Z ŻELBETU ŚREDNICACH NOMINALNYCH DN1500, DN2000, DN2500, DN3200 wg EN 1917 i DIN V 4034-1 DO UKŁADANIA RUROCIĄGÓW TECHNIKAMI BEZWYKOPOWYMI 1. Rodzaje konstrukcji 1.1.

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka Laboratorium, 30h. Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl

Bioinformatyka Laboratorium, 30h. Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl Bioinformatyka Laboratorium, 30h Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl 1 Filogenetyka molekularna wykorzystuje informację zawartą w sekwencjach aminokwasów lub nukleotydów do kontrukcji drzew

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 1 / 7 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:161398-2016:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe. (do niniejszego trybu nie stosuje się przepisów Ustawy Prawo Zamówień Publicznych)

Zapytanie ofertowe. (do niniejszego trybu nie stosuje się przepisów Ustawy Prawo Zamówień Publicznych) Kraków, dn. 15 września 2015 r. Zapytanie ofertowe (do niniejszego trybu nie stosuje się przepisów Ustawy Prawo Zamówień Publicznych) W związku z realizacją przez Wyższą Szkołę Europejską im. ks. Józefa

Bardziej szczegółowo

Zestawienie wartości dostępnej mocy przyłączeniowej źródeł w sieci RWE Stoen Operator o napięciu znamionowym powyżej 1 kv

Zestawienie wartości dostępnej mocy przyłączeniowej źródeł w sieci RWE Stoen Operator o napięciu znamionowym powyżej 1 kv Zestawienie wartości dostępnej mocy przyłączeniowej źródeł w sieci RWE Stoen Operator o napięciu znamionowym powyżej 1 kv stan na: lipiec 2016 r. RWE Stoen Operator Sp. z o.o. 28/06/2016 STRONA 1 Podstawa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1821 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 października 2015 r.

Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1821 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 października 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1821 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.eitplus.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.eitplus.pl 1 z 5 2015-12-18 11:28 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.eitplus.pl Wrocław: Przeglądy i serwisy systemu SAP i oddymiania, SMS,

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

Roczne zeznanie podatkowe 2015

Roczne zeznanie podatkowe 2015 skatteetaten.no Informacje dla pracowników zagranicznych Roczne zeznanie podatkowe 2015 W niniejszej broszurze znajdziesz skrócony opis tych pozycji w zeznaniu podatkowym, które dotyczą pracowników zagranicznych

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

PL 215455 B1. PRZEMYSŁOWY INSTYTUT MOTORYZACJI, Warszawa, PL 25.05.2009 BUP 11/09

PL 215455 B1. PRZEMYSŁOWY INSTYTUT MOTORYZACJI, Warszawa, PL 25.05.2009 BUP 11/09 PL 215455 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 215455 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 383749 (51) Int.Cl. B62M 23/02 (2006.01) B62M 6/60 (2010.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO. z dnia 31 marca 2014 r.

UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO. z dnia 31 marca 2014 r. UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Przodkowo.

Bardziej szczegółowo

Seminarium 1: 08. 10. 2015

Seminarium 1: 08. 10. 2015 Seminarium 1: 08. 10. 2015 Białka organizmu ok. 15 000 g białka osocza ok. 600 g (4%) Codzienna degradacja ok. 25 g białek osocza w lizosomach, niezależnie od wieku cząsteczki, ale zależnie od poprawności

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 7 1 03 3 2 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f U d o s t p n i e n i e t e l e b i m ó w i n a g ł o n i e n i

Bardziej szczegółowo

NOWOŚCI Z ZAKRESU SYSTEMU SWR

NOWOŚCI Z ZAKRESU SYSTEMU SWR System rur i kształtek wentylacyjnych SYSTEM KOMINUS SYSTEM RUR I KSZTAŁTEK WENTYLACYJNYCH SYSTEM KOMINUS SYSTEM RUR I KSZTAŁTEK WENTYLACYJNYCH IZOLOWANYCH IZOLACJA 30 MM SYSTEM KOMINUS CHARAKTERYSTYKA

Bardziej szczegółowo

ZASADA PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ

ZASADA PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ ZASADA PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ W samorządzie jest prowadzony dialog społeczny, samorząd wspiera organizowanie się mieszkańców by uczestniczyli w rozwiązywaniu problemów społeczności lokalnej Zadanie 2.:

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej d2)opis OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 112772 (22) Data zgłoszenia: 29.11.2001 EGZEMPLARZ ARCHIWALNY (19) PL (n)62894 (13)

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm. Rozliczenie podatników podatku dochodowego od osób prawnych uzyskujących przychody ze źródeł, z których dochód jest wolny od podatku oraz z innych źródeł Podstawa prawna: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r.

Bardziej szczegółowo

I. Program podzielony jest na 9 modułów:

I. Program podzielony jest na 9 modułów: Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Krotoszynie uprzejmie informuje, że w dniu 28 marca br. Uchwałą nr 3/2012 Zarząd PFRON uruchomił program AKTYWNY SAMORZĄD skierowany dla osób niepełnosprawnych. I. Program

Bardziej szczegółowo

y i a o Ma F x i z i r r r r r v r r r r

y i a o Ma F x i z i r r r r r v r r r r SIŁY BEZWŁADNOŚCI 1 z i S i NIEINERCJALNE UKŁADY ODNIESIENIA siły bezwładności = siły pozone = pseudosiły Siły działające na ciała w układach nieinecjalnych (posiadających pzyspieszenie) Układ nieinecjalny

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym: stypendium szkolne

W N I O S E K o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym: stypendium szkolne Radomsko, dnia... W N I O S E K o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym: stypendium szkolne 1. Dane rodzica(ów), opiekuna prawnego, ucznia (uczniów) ubiegającego(ych) się o przyznanie stypendium

Bardziej szczegółowo

Nagroda Nobla z fizjologii i medycyny w 2004 r.

Nagroda Nobla z fizjologii i medycyny w 2004 r. Nagroda Nobla z fizjologii i medycyny w 2004 r. Receptory zapachu i organizacja systemu węchowego Takao Ishikawa, M.Sc. Zakład Biologii Molekularnej Instytut Biochemii Uniwersytetu Warszawskiego 10 mln

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ

OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ Niniejsze oświadczenie należy wypełnić czytelnie. W przypadku, gdy zakres informacji wskazany w danym punkcie nie ma odniesienia do

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Liczba szkód w każdym z trzech kolejnych lat dla pewnego ubezpieczonego ma rozkład równomierny:

Zadanie 1. Liczba szkód w każdym z trzech kolejnych lat dla pewnego ubezpieczonego ma rozkład równomierny: Matematyka ubezpieczeń majątkowych 5.2.2008 r. Zadanie. Liczba szkód w każdym z trzech kolejnych lat dla pewnego ubezpieczonego ma rozkład równomierny: Pr ( N = k) = 0 dla k = 0,, K, 9. Liczby szkód w

Bardziej szczegółowo

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH We współczesnych samochodach osobowych są stosowane wyłącznie rozruszniki elektryczne składające się z trzech zasadniczych podzespołów: silnika elektrycznego; mechanizmu

Bardziej szczegółowo

Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA

Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA 1 Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA Kryteria oceniania proponowane przez wydawnictwo Macmillan zostały sformułowane według założeń Nowej Podstawy Programowej i uwzględniają środki językowe, czytanie,

Bardziej szczegółowo

System nagłośnieniowy i dźwiękowy system ostrzegawczy Bosch Praesideo

System nagłośnieniowy i dźwiękowy system ostrzegawczy Bosch Praesideo System nagłośnieniowy i dźwiękowy system ostrzegawczy Bosch Praesideo 2 Systemy nagłośnieniowe i dźwiękowe systemy ostrzegawcze Bosch Praesideo Bosch Praesideo przekaże Twoją wiadomość zawsze i wszędzie

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE nr 4/KadryWM13

ZAPYTANIE OFERTOWE nr 4/KadryWM13 Białystok, dn. 16.01.2014r. ZAPYTANIE OFERTOWE nr 4/KadryWM13 DOTYCZY: postępowania opartego na zasadzie konkurencyjności mającego na celu wyłonienie najkorzystniejszej oferty dotyczącej realizacji szkoleń

Bardziej szczegółowo

Czynniki ryzyka. Wewn trzne (osobnicze) czynniki ryzyka. Dziedziczne i rodzinne predyspozycje do zachorowania

Czynniki ryzyka. Wewn trzne (osobnicze) czynniki ryzyka. Dziedziczne i rodzinne predyspozycje do zachorowania Czynniki ryzyka Przez poj cie czynnika ryzyka rozumie si wszelkiego rodzaju uwarunkowania, które w znaczàcy (potwierdzony statystycznie) sposób zwi kszajà lub zmniejszajà prawdopodobieƒstwo zachorowania

Bardziej szczegółowo

1. Rozwiązać układ równań { x 2 = 2y 1

1. Rozwiązać układ równań { x 2 = 2y 1 Dzień Dziecka z Matematyką Tomasz Szymczyk Piotrków Trybunalski, 4 czerwca 013 r. Układy równań szkice rozwiązań 1. Rozwiązać układ równań { x = y 1 y = x 1. Wyznaczając z pierwszego równania zmienną y,

Bardziej szczegółowo

Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM Działanie 9.5 PO KL Oddolne inicjatywy edukacyjne na obszarach wiejskich Kielce, 6 września 2013 PRZEDMIOT KONKURSU Projekty określone dla

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

2. Nie mogą brać udziału w działaniach ratowniczych strażacy, których stan wskazuje, że są pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających.

2. Nie mogą brać udziału w działaniach ratowniczych strażacy, których stan wskazuje, że są pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających. REGULAMIN ORGANIZACYJNY UDZIAŁU W AKCJACH RATOWNICZYCH I SZKOLENIACH POŻARNICZYCH ORAZ SPOSÓB ICH ROZLICZANIA I WYPŁATY EKWIWALENTU PIENIĘŻNEGO DLA CZŁONKÓW OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH GMINY WÓLKA I.

Bardziej szczegółowo

Hormony płciowe. Macica

Hormony płciowe. Macica Hormony płciowe Macica 1 Estrogeny Działanie estrogenów Działanie na układ rozrodczy (macica, endometrium, pochwa) Owulacja Libido Przyspieszenie metabolizmu Zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej Tworzenie

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieæ - nietypowe uzale nienia NIETYPOWE UZALE NIENIA - uzale nienie od facebooka narkotyków czy leków. Czêœæ odciêtych od niego osób wykazuje objawy zespo³u abstynenckiego. Czuj¹ niepokój, gorzej

Bardziej szczegółowo

Urząd Zamówień Publicznych Al. Szucha 2/4; 00-582 Warszawa Faks: (022) 45 87 700 Przesyłanie ogłoszeń on-line: http://www.uzp.gov.

Urząd Zamówień Publicznych Al. Szucha 2/4; 00-582 Warszawa Faks: (022) 45 87 700 Przesyłanie ogłoszeń on-line: http://www.uzp.gov. Urząd Zamówień Publicznych Al. Szucha 2/4; 00-582 Warszawa Faks: (022) 45 87 700 Przesyłanie ogłoszeń on-line: http://www.uzp.gov.pl FORMULARZ ZP-300 Rodzaj zamówienia OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU Dostawy Publikacja

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

III Posiedzenie Grupy ds. MSP przy KK NSRO 2007-2013

III Posiedzenie Grupy ds. MSP przy KK NSRO 2007-2013 III Posiedzenie Grupy ds. MSP przy KK NSRO 2007-2013 SYSTEMY ZALICZKOWE DLA PRZEDSI BIORSTW W PO IG i RPO Na podstawie zestawienia informacji o systemach zaliczkowych w PO IG i RPO w schematach wsparcia

Bardziej szczegółowo

opracowanie i wydruk materiałów promocyjnych.

opracowanie i wydruk materiałów promocyjnych. IZP. 272.2.11.2013 Miastków Kościelny, 01.03.2013r. Gmina Miastków Kościelny ul. Rynek 6 08-420 Miastków Kościelny tel. (025) 751-12-86 Zaproszenie do złożenia oferty cenowej Zapytanie ofertowe nr 272.2.11.2013

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego.

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. 1 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.poddebice.biuletyn.net Poddębice: Aktualizacja gleboznawcza klasyfikacji gruntów i użytków

Bardziej szczegółowo

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Druk: Drukarnia VIVA Copyright by Infornext.pl ISBN: 978-83-61722-03-8 Wydane przez Infornext Sp. z o.o. ul. Okopowa 58/72 01 042 Warszawa www.wieszjak.pl Od

Bardziej szczegółowo

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH L.Dz.FZZ/VI/912/04/01/13 Bydgoszcz, 4 stycznia 2013 r. Szanowny Pan WŁADYSŁAW KOSINIAK - KAMYSZ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Uwagi Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

UMOWA PORĘCZENIA NR [***]

UMOWA PORĘCZENIA NR [***] UMOWA PORĘCZENIA NR [***] zawarta w [***], w dniu [***] r., pomiędzy: _ z siedzibą w, ul., ( - ), wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy, Wydział

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl Braniewo: Pełnienie funkcji Koordynatora Projektu Priorytet: IX Rozwój wykształcenia

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 Nr wniosku.../... Bobrowniki, dnia... Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 1. Dane osobowe WNIOSKODAWCY Nazwisko

Bardziej szczegółowo

OŚWIETLENIE PRZESZKLONEJ KLATKI SCHODOWEJ

OŚWIETLENIE PRZESZKLONEJ KLATKI SCHODOWEJ OŚWIETLENIE PRZESZKLONEJ KLATKI SCHODOWEJ Przykład aplikacji: rys. 1 rys. 2 rys. 3 rys. 4 W tym przypadku do sterowania oświetleniem wykorzystano przekaźniki fi rmy Finder: wyłącznik zmierzchowy 11.01.8.230.0000

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Z a m a w i a j» c y G D Y S K I O R O D E K S P O R T U I R E K R E A C J I J E D N O S T K A B U D E T O W A 8 1 5 3 8 G d y n i a, u l O l i m p i j s k a 5k 9 Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE. z dnia 2006 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa

ROZPORZĄDZENIE. z dnia 2006 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa Projekt z dnia 14 kwietnia 2006 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPORTU 1 z dnia 2006 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa Na podstawie art.53a ust.6 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej ( Dz.

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie sprawności grzejnika elektrycznego i ciepła właściwego cieczy za pomocą kalorymetru z grzejnikiem elektrycznym

Wyznaczenie sprawności grzejnika elektrycznego i ciepła właściwego cieczy za pomocą kalorymetru z grzejnikiem elektrycznym Nr. Ćwiczenia: 215 Politechnika Łódzka FTIMS Kierunek: Informatyka rok akademicki: 2008/2009 sem. 2. Termin: 20 IV 2009 Temat Ćwiczenia: Wyznaczenie sprawności grzejnika elektrycznego i ciepła właściwego

Bardziej szczegółowo

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7.

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7. Warszawa: Organizacja cyklu wyjazdów informacyjnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (RPO WM) w roku 2010 Numer ogłoszenia: 34595-2010; data zamieszczenia: 19.02.2010

Bardziej szczegółowo

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera.

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera. Pytanie nr 1 Bardzo prosimy o wyjaśnienie jak postrzegają Państwo możliwość przeliczenia walut obcych na PLN przez Oferenta, który będzie składał ofertę i chciał mieć pewność, iż spełnia warunki dopuszczające

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe Projekt MES Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe 1. Ugięcie wieszaka pod wpływem przyłożonego obciążenia 1.1. Wstęp Analizie poddane zostało ugięcie wieszaka na ubrania

Bardziej szczegółowo

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO:

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Wrocław: Sukcesywna dostawa odczynników chemicznych Numer ogłoszenia: 52649-2012; data zamieszczenia: 06.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy:

Bardziej szczegółowo

PL 205289 B1 20.09.2004 BUP 19/04. Sosna Edward,Bielsko-Biała,PL 31.03.2010 WUP 03/10 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289

PL 205289 B1 20.09.2004 BUP 19/04. Sosna Edward,Bielsko-Biała,PL 31.03.2010 WUP 03/10 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 359196 (51) Int.Cl. B62D 63/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 17.03.2003

Bardziej szczegółowo

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP Warszawa, dnia 04 września 2015 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP W związku z interpelacją nr 34158 posła Jana Warzechy i posła

Bardziej szczegółowo

Co zrobić, jeśli uważasz, że decyzja w sprawie zasiłku mieszkaniowego lub zasiłku na podatek lokalny jest niewłaściwa

Co zrobić, jeśli uważasz, że decyzja w sprawie zasiłku mieszkaniowego lub zasiłku na podatek lokalny jest niewłaściwa Polish Co zrobić, jeśli uważasz, że decyzja w sprawie zasiłku mieszkaniowego lub zasiłku na podatek lokalny jest niewłaściwa (What to do if you think the decision about your Housing Benefit or Council

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php? 1 z 6 2013-10-03 14:58 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?id=221 Szczecin: Usługa zorganizowania szkolenia specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

DLA ZAMAWIAJĄCEGO: OFERTA. Ja/-my, niżej podpisany/-ni... działając w imieniu i na rzecz... Adres Wykonawcy:...

DLA ZAMAWIAJĄCEGO: OFERTA. Ja/-my, niżej podpisany/-ni... działając w imieniu i na rzecz... Adres Wykonawcy:... załącznik nr 1 do SIWZ. (pieczęć Wykonawcy) DLA ZAMAWIAJĄCEGO: Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy Śródmieście im. prof. Andrzeja Tymowskiego 00-217 Warszawa, ul. Konwiktorska 3/5 OFERTA Ja/-my, niżej

Bardziej szczegółowo

Ostatnia cena sprzeda y klienta 1.0 dodatek do Symfonia Faktura dla 1 firmy

Ostatnia cena sprzeda y klienta 1.0 dodatek do Symfonia Faktura dla 1 firmy Podr cznik u ytkownika Ostatnia cena sprzeda y klienta 1.0 dodatek do Symfonia Faktura dla 1 firmy Masz pytanie? zadzwo 693 936 046 lub napisz handel@symfoniadodatki.pl SPIS TRE CI 1. Instalacja dodatku

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW

REGULAMIN RADY RODZICÓW REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY ZESPOLE SZKÓŁ NR 7 W GDYNI Art.1 Postanowienia ogólne Rada Rodziców, zwana dalej Radą, działa na podstawie ustawy o systemie oświaty, statutu szkoły i niniejszego regulaminu.

Bardziej szczegółowo

NACZYNIE WZBIORCZE INSTRUKCJA OBSŁUGI INSTRUKCJA INSTALOWANIA

NACZYNIE WZBIORCZE INSTRUKCJA OBSŁUGI INSTRUKCJA INSTALOWANIA NACZYNIE WZBIORCZE INSTRUKCJA OBSŁUGI INSTRUKCJA INSTALOWANIA Kraków 31.01.2014 Dział Techniczny: ul. Pasternik 76, 31-354 Kraków tel. +48 12 379 37 90~91 fax +48 12 378 94 78 tel. kom. +48 665 001 613

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 6 RSC i CSC Znaczenie terminów CSC Complete nstruction Set Computer komputer o pełnej liście rozkazów. RSC Reduced nstruction Set Computer komputer o zredukowanej liście

Bardziej szczegółowo

Wersja archiwalna. Adres: Urząd Miejski w Rabce-Zdroju. ul. Parkowa 2. 34-700 Rabka-Zdrój. tel. (18) 26 92 000. fax.

Wersja archiwalna. Adres: Urząd Miejski w Rabce-Zdroju. ul. Parkowa 2. 34-700 Rabka-Zdrój. tel. (18) 26 92 000. fax. Wersja archiwalna O g ło sze n ie o r o zp o czę ciu p o st ę p o w a n ia w t r yb ie p r ze t a r g u n ie o g r a n iczo n e g o n a za d a n ie p n. : " D o w ó z u czn ió w d o G imn a zju m n r 1

Bardziej szczegółowo