Psychologia zeznañ œwiadków. (w æwiczeniach)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Psychologia zeznañ œwiadków. (w æwiczeniach)"

Transkrypt

1 Psychologia zeznañ œwiadków (w æwiczeniach)

2 NR 105

3 Psychologia zeznañ œwiadków (w æwiczeniach) Redakcja naukowa Jan M. Stanik, Wydawnictwo Uniwersytetu Œl¹skiego Katowice 2009

4 Redaktor serii: Psychologia Jan M. Stanik Recenzenci Józef K. Gierowski Mieczys³aw Radochoñski Redaktor: Barbara Malska Projektant ok³adki: Ma³gorzata Pleœniar Redaktor techniczny: Barbara Arenhövel Korektor: Miros³awa ³obiñska Copyright 2009 by Wydawnictwo Uniwersytetu Œl¹skiego Wszelkie prawa zastrze one ISSN ISBN Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Œl¹skiego ul. Bankowa 12B, Katowice Wydanie I. Ark. druk. 14,5. Ark. wyd. 13,5. Papier offset. kl. III, 80 g Cena 22 z³ amanie: Pracownia Sk³adu Komputerowego Wydawnictwa Uniwersytetu Œl¹skiego Druk i oprawa: EXPOL, P. Rybiñski, J. D¹bek, Spó³ka Jawna ul. Brzeska 4, W³oc³awek

5 Spis treœci Zamiast wstêpu (Jan M. Stanik, ) Czêœæ I Obiekt zdarzenie Trudnoœæ dostrzegania by³o zbyt ciemno Joanna Kucharewicz Adaptacja wzroku od jasnoœci do ciemnoœci Joanna Kucharewicz Relacja miêdzy figur¹ i t³em z³udzenie Kasper Czech Spostrzeganie wzrostu osoby w zale noœci od kontekstu z³udzenie 2... Kasper Czech Czêœæ II Osoba spostrzegaj¹ca Efekt pierwszeñstwa i œwie oœci lista s³ów Kasper Czech Efekt pierwszeñstwa i œwie oœci opowiadanie Kasper Czech Krzywa zapominania Kasper Czech

6 6 Spis treœci Wp³yw kontroli procesu hamowania na jakoœæ zeznañ osób w wieku podesz³ym Justyna Trepka-Starosta Zale noœæ zapamiêtywania i pamiêtania od doœwiadczenia Wp³yw bodÿców zagra aj¹cych na procesy postrzegania u osób w wieku podesz³ym Justyna Trepka-Starosta Zagro enie samooceny a zdolnoœæ zapamiêtywania i odtwarzania szczegó- ³ów Marcin Maciejski Wp³yw wybranych zmiennych osobowoœciowych na trafnoœæ zeznañ (eksperyment A) Jan M. Stanik Podatnoœæ na sugestiê Lêk a podatnoœæ na sugestiê Poziom konformizmu œwiadka a trafnoœæ zeznañ Postawa œwiadka wobec przes³uchuj¹cego a trafnoœæ zeznañ Czêœæ III Warunki i sytuacje dziel¹ce spostrze one zdarzenia od sk³adanych zeznañ Wp³yw dezinformacji na trafnoœæ zeznañ œwiadków (czteroetapowa procedura eksperymentalna) Magdalena Rode Wp³yw dezinformacji na trafnoœæ zeznañ œwiadków (trzyetapowa procedura eksperymentalna) Magdalena Rode Efekt dezinformacji a trafnoœæ zeznañ Jak zapamiêtujemy i przekazujemy informacje Przes³uchanie powtórne a trafnoœæ zeznañ Nie pamiêtam, co zezna³em

7 Spis treœci Rezultaty zeznañ œwiadków w przes³uchaniu powtórzonym Przes³uchanie powtórne a trafnoœæ zeznañ To nie s¹ moje zeznania.. Przes³uchanie pierwotne i wtórne analiza porównawcza Czêœæ IV Sytuacja zbierania zeznañ i techniki przes³uchañ Atmosfera przes³uchania Stres przes³uchania Wp³yw struktury logiczno-gramatycznej pytañ na trafnoœæ zeznañ (eksperyment B) Jan M. Stanik Wp³yw modalnoœci zawartej w pytaniach na trafnoœæ zeznañ (eksperyment C) Jan M. Stanik Intuicyjny versus racjonalny styl myœlenia osoby przes³uchuj¹cej a rodzaj pytañ zadawanych œwiadkom i ocena wiarygodnoœci Marcin Maciejski Tradycyjne metody przes³uchañ a przes³uchanie poznawcze Leszek Woszczek Komunikacja niewerbalna w relacji przes³uchuj¹cy przes³uchiwany i jej wp³yw na efekty zeznañ Wp³yw autorytetu a podatnoœæ na sugestiê Autorytet przes³uchuj¹cego (wskaÿniki i szacowanie) Postawa dominacji przes³uchuj¹cego i jej wp³yw na efekty zeznañ.... Aprobuj¹ca a dezaprobuj¹ca postawa przes³uchuj¹cego a efekty zeznañ.. Wp³yw atmosfery przes³uchania na przypominanie sobie zdarzeñ dawnych (z dzieciñstwa) Marcin Maciejski

8 8 Spis treœci Czêœæ V Rezultaty zeznañ Jak psycholodzy szacuj¹ wiarygodnoœæ zeznañ ma³oletnich œwiadków... Leszek Woszczek Kryteria wiarygodnoœci zeznañ œwiadków. Podobieñstwa i ró nice.... Leszek Woszczek K³amiê czy nie k³amiê wykorzystanie kryteriów wiarygodnoœci Stellera do oceny zeznañ œwiadków Przystêpnoœæ kategorii interpretacyjnej (moralny versus sprawnoœciowy) a stopieñ wiarygodnoœci przypisywanej œwiadkom i ich zeznaniom.. Marcin Maciejski Sposoby i formy zeznawania œwiadków k³ami¹cych Leszek Woszczek

9 Zamiast wstêpu Psychologia zeznañ œwiadków i proces przes³uchania œwiadka stanowi¹ g³ówn¹ dziedzinê psychologii s¹dowej. Przes³uchanie œwiadka to sytuacja, w której uczestniczy osoba przes³uchuj¹ca (odbieraj¹ca zeznanie) oraz osoba zeznaj¹ca (przes³uchiwana), czyli œwiadek. Najwa niejszym celem przes³uchuj¹cego jest uzyskanie od œwiadka jak najwiêkszej liczby informacji szczerych, rzetelnych i wiarygodnych. Œwiadkiem zaœ mo e zostaæ ka dy cz³owiek wezwany przez organ procesowy. Nale y pamiêtaæ, e osoba zeznaj¹ca znajduje siê w okreœlonej sytuacji, na któr¹ wp³yw maj¹ nie tylko przepisy prawa, lecz tak e miejsce, w którym siê znajduje, powaga organu procesowego czy te indywidualne w³aœciwoœci psychofizyczne. Te, jak i wiele innych czynników, kszta³tuj¹ psychologiczn¹ sytuacjê œwiadków. Znajomoœæ tych czynników oraz próby poszukiwania odpowiedzi na pytanie o mechanizmy i czynniki wp³ywaj¹ce na jakoœæ uzyskiwanego materia³u dowodowego stanowi³y wa ny punkt odniesienia za³o eñ teoretycznych i badawczych niniejszego opracowania. Podrêcznik przeznaczony jest dla studentów (studiów stacjonarnych i niestacjonarnych) oraz wyk³adowców na kierunkach, w ramach których omawiana jest problematyka funkcjonowania cz³owieka w roli œwiadka. Wprowadzenie æwiczeniowej formy zajêæ z psychologii s¹dowej jest niew¹tpliwie korzystne dla studentów, gdy pozwala na doskonalenie warsztatu badawczego, jakim pos³uguje siê w swej praktyce zawodowej psycholog. Autorzy podrêcznika, maj¹c œwiadomoœæ, e opracowanie pomocy dydaktycznej dla pracowników i studentów jest trudne, starali siê przygotowaæ skrypt, który dla prowadz¹cego bêdzie alternatywn¹ form¹ realizacji przedmiotu umo liwiaj¹cego wszechstronne omówienie problematyki ze-

10 10 Zamiast wstêpu znañ œwiadków, przedstawienie teoretycznych i praktycznych aspektów tego zagadnienia, studentowi zaœ pozwoli nauczyæ siê pos³ugiwania eksperymentem do rozwi¹zywania ró nych problemów psychologa (nie tylko s¹dowego) oraz zapoznaæ siê ze sposobami konstruowania eksperymentu i stawiania hipotez. Podrêcznik ten ma przede wszystkim umo liwiæ studentowi zdobycie wiedzy teoretycznej i nabycie umiejêtnoœci praktycznych niezbêdnych do opiniowania w sprawach dotycz¹cych psychologicznej wiarygodnoœci zeznañ œwiadków. Przedstawione w podrêczniku eksperymenty, poddane weryfikacji, dotycz¹ problemów nawi¹zuj¹cych do najwa niejszego kierunku prowadzonych przez psychologów s¹dowych poszukiwañ zwi¹zanych z obszarem psychologii zeznañ œwiadków. Dobieraj¹c eksperymenty, zwracano uwagê na elementy strukturalne psychologicznej problematyki zeznañ œwiadków, które wywodz¹ siê z opracowanego przez J.M. Stanika (1986, s. 171) modelu zeznañ œwiadków (zob. schemat 1). Model ten porz¹dkuje w sposób ogólny uwarunkowania wp³ywaj¹ce na percepcjê zdarzeñ, przetwarzanie przyjêtych treœci, spostrze eñ oraz na etap formowania siê zeznañ udzielanych przez œwiadków w toku przes³uchania. Dziêki takiemu podzia³owi problemów, a tym samym doborowi eksperymentów, podrêcznik stanowi czêœciowe dope³nienie bardzo czytelnie przedstawionych przez J.M. Stanika zale noœci teoretycznych dotycz¹cych problemów zeznañ œwiadków i mo e byæ wa n¹ pomoc¹ dydaktyczn¹ niezbêdn¹ w realizacji zajêæ ze studentami. Eksperymenty zawarte w czêœci I zwi¹zane s¹ z obiektywnymi cechami fizycznymi przedmiotów i ³¹cz¹cymi siê z tym psychologicznymi prawid³owoœciami spostrzegania za pomoc¹ ró nych zmys³ów, dotycz¹ tak e w³aœciwoœci sytuacji jako ca³oœci, w której pojedyncze elementy mog¹ byæ przez œwiadka odmiennie spostrzegane. W czêœci II przedstawiono eksperymenty dotycz¹ce psychologicznych warunków i w³aœciwoœci podmiotu spostrzegaj¹cego, czyli indywidualnoœci œwiadka, albowiem oceniaj¹c zeznania œwiadka, nale y przede wszystkim uwzglêdniaæ specyfikê percepcji, zapamiêtywania i reprodukcji zapamiêtanych zdarzeñ w zwi¹zku z prawid³owoœciami funkcjonowania osobowoœci w warunkach stresu psychologicznego. Z uwagi na owe prawid³owoœci eksperymenty zwi¹zane s¹ z ukazaniem przebiegu procesów spostrzegania, uwagi, pamiêci, myœlenia, podatnoœci œwiadka na sugestiê, a tak e w³aœciwoœci procesów emocjonalnych, funkcjonowania mechanizmów obronnych czy te zindywidualizowanych postaw. Grupa zagadnieñ omówionych w czêœci III dotyczy warunków i sytuacji dziel¹cych spostrze one zdarzenia od sk³adanych zeznañ. W zwi¹zku z tym, e wraz z up³ywem czasu spostrze ony materia³ ulega zapomi-

11 ród³o: J.M. Stanik (1986, s. 171). Obiekt zdarzenie 1. Obiektywne cechy fizyczne przedmiotów spostrzeganych 2. Kategorie przedmiotów i zdarzeñ w zwi¹zku z rodzajem zaanga- owanych zmys³ów 3. Warunki spostrzegania: a) fizyczne, b) psychologiczne: osoba rzecz osoba inni ludzie Zale noœci relacyjne zgodne z za³o eniami cz³owiek w sytuacji Osoba spostrzegaj¹ca Nieletni, doros³y, cz³owiek stary 1. Procesy poznawcze: spostrzeganie, uwaga, myœlenie, pamiêæ, mowa i in. 2. Procesy emocjonalne: a) zrównowa enie emocjonalne, b) podatnoœæ na stres 3. W³aœciwoœci osobowoœci: kompleksy, kompensacje, mechanizmy obronne, podatnoœæ na sugestiê i in. 4. Postawy: wobec zdarzeñ, wobec instytucji, wobec okreœlonych ludzi itp. Warunki i sytuacje dziel¹ce spostrze one zdarzenie od sk³adania zeznañ: czas, przemyœlenia i interpretacje, zagro enie ze strony innych, namowy i in. Sytuacja zbierania zeznañ i techniki przes³uchañ 1. Stres przes³uchania 2. Rodzaje zadawanych pytañ 3. Techniki przes³uchañ 4. Pozawerbalne kana³y komunikacji w relacji przes³uchuj¹cy-przes³uchiwany 5. Osobowoœæ przes³uchuj¹cego Rezultaty zeznañ Schemat psychologicznych uwarunkowañ rezultatów zeznañ œwiadków Schemat 1 Zamiast wstêpu 11

12 12 Zamiast wstêpu naniu lub deformacji, przygotowuj¹c eksperymenty, zwrócono uwagê na w³aœciwoœci psychiczne œwiadka z uwzglêdnieniem up³ywu czasu i oddzia³ywania innych okolicznoœci na formowanie zeznañ. Celem opisanych w tej czêœci eksperymentów jest wskazanie, czy, a jeœli tak, to w jakim stopniu na treœæ zeznania wp³ywaj¹ przemyœlenia i indywidualne interpretacje œwiadka zwi¹zane z jego postawami, przekonaniami oraz wp³ywem odczuwanego przezeñ zagro enia ze strony innych. Omawiaj¹c problematykê zeznañ œwiadka, nie mo na pomin¹æ czynników wchodz¹cych w zakres sytuacji zbierania zeznañ i sposobu dokonywania przes³uchañ. Czêœæ IV jest zatem zbiorem eksperymentów, w których wskazuje siê na problematykê stresu przes³uchania, metod i technik przes³uchania, rodzajów zadawanych pytañ, charakterystycznych cech osobowoœci przes³uchuj¹cego czy te pozawerbalnych kana³ów komunikacji w relacji przes³uchuj¹cy przes³uchiwany. Czêœæ V dotyczy rezultatów zeznañ uzyskanych od œwiadka. Ka de zaprezentowane w podrêczniku æwiczenie poprzedzone jest merytorycznym krótkim wprowadzeniem do wybranego problemu, z którego wynikaj¹ kierunki analizy wyników. Niektóre eksperymenty maj¹ formê dok³adnie tak¹ jak Ÿród³owa. Wiêkszoœæ oparta jest na materia³ach Ÿród³owych, ale zosta³a przedstawiona przystosowawczo pod wzglêdem treœci i formy do specyficznych warunków sytuacji przes³uchania i zbierania zeznañ. Niektóre z eksperymentów zosta³y w ca³oœci opracowane przez autorów. Nale y dodaæ, e przedstawione w podrêczniku projekty eksperymentów to jeden z mo liwych wariantów dobieranych stosownie do zapotrzebowania studentów, którzy albo maj¹ byæ poddani badaniom, albo maj¹ je przeprowadzaæ na innych osobach. Wiêkszoœæ eksperymentów jest przygotowana tak, aby osobami badanymi mogli byæ studenci z grupy æwiczeniowej. Autorzy, konstruuj¹c eksperymenty, starali siê przygotowaæ je tak, aby mog³y odbywaæ siê w salach lekcyjnych, dlatego te wiêkszoœæ æwiczeñ ma charakter laboratoryjny, gdy zorganizowanie eksperymentów naturalnych wydawa³o siê mo liwe jedynie w bardzo ograniczonym zakresie. Jan M. Stanik

Podstawy geografii społeczno-ekonomicznej. Wykład teoretyczny

Podstawy geografii społeczno-ekonomicznej. Wykład teoretyczny Podstawy geografii społeczno-ekonomicznej Wykład teoretyczny NR 100 Jan Tkocz Podstawy geografii społeczno-ekonomicznej Wykład teoretyczny Wydanie trzecie rozszerzone Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego

Bardziej szczegółowo

Zbiór zadań z matematyki dla studentów chemii

Zbiór zadań z matematyki dla studentów chemii Zbiór zadań z matematyki dla studentów chemii NR 114 Justyna Sikorska Zbiór zadań z matematyki dla studentów chemii Wydanie czwarte Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2010 Redaktor serii: Matematyka

Bardziej szczegółowo

Przewodnik do æwiczeñ z gleboznawstwa. dla studentów I roku geografii

Przewodnik do æwiczeñ z gleboznawstwa. dla studentów I roku geografii Przewodnik do æwiczeñ z gleboznawstwa dla studentów I roku geografii NR 156 Maria Fajer Przewodnik do æwiczeñ z gleboznawstwa dla studentów I roku geografii Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice

Bardziej szczegółowo

Znaleźć słowo trafne... Stylistyczno-komunikacyjny obraz współczesnej polszczyzny

Znaleźć słowo trafne... Stylistyczno-komunikacyjny obraz współczesnej polszczyzny Znaleźć słowo trafne... Stylistyczno-komunikacyjny obraz współczesnej polszczyzny NR 66 Aldona Skudrzyk Krystyna Urban Znaleźć słowo trafne... Stylistyczno-komunikacyjny obraz współczesnej polszczyzny

Bardziej szczegółowo

Instytucjonalizacja demokracji w krajach Europy Środkowej i Wschodniej. Wybrane problemy

Instytucjonalizacja demokracji w krajach Europy Środkowej i Wschodniej. Wybrane problemy Instytucjonalizacja demokracji w krajach Europy Środkowej i Wschodniej Wybrane problemy NR 3224 Instytucjonalizacja demokracji w krajach Europy Środkowej i Wschodniej Wybrane problemy pod redakcją Marka

Bardziej szczegółowo

Klauzule generalne w prawie krajowym i obcym

Klauzule generalne w prawie krajowym i obcym Klauzule generalne w prawie krajowym i obcym NR 3464 Klauzule generalne w prawie krajowym i obcym pod redakcją Lidii Zacharko Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2016 Redaktor serii: Prawo Andrzej

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.

Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Recenzje: prof. UŁ, dr hab. Eleonora Bielawska-Batorowicz prof. dr hab. Janusz Trempała Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Magdalena Pluta Korekta: Joanna Barska Projekt okładki: Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Kompetencje zawodowe pedagogów w pracy z nieletnimi agresorami

Kompetencje zawodowe pedagogów w pracy z nieletnimi agresorami Kompetencje zawodowe pedagogów w pracy z nieletnimi agresorami Anna Karłyk-Ćwik Kompetencje zawodowe pedagogów w pracy z nieletnimi agresorami Toruń 2009 Recenzenci ks. prof. dr hab. Czesław Kustra prof.

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2012. Publikacja dofinansowana przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2012. Publikacja dofinansowana przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Recenzenci: prof. dr hab. Hanna Palska prof. dr hab. Jan Poleszczuk Redaktor prowadzący: Agnieszka Szopińska Redakcja i korekta: Magdalena Pluta Projekt okładki: Marta Kurczewska Copyright by Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Podatnik w postępowaniu podatkowym

Podatnik w postępowaniu podatkowym Adam Mariański Strzelec Miłek Dariusz Tomasz Stanisław Kubiak (red.) Podatnik w postępowaniu podatkowym Podatkowe Komentarze Praktyczne Podatkowe Komentarze Praktyczne Podatnik w postępowaniu podatkowym

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY NR 134 Katarzyna Kwapisz Osadnik PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY Wydawnictwo Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 6 1. Nazwa przedmiotu: SEMINARIUM DYPLOMOWE 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego:2012/2013

Bardziej szczegółowo

Geografia fizyczna Polski w ćwiczeniach i pytaniach. Zestaw ćwiczeń dla studentów II roku geografii

Geografia fizyczna Polski w ćwiczeniach i pytaniach. Zestaw ćwiczeń dla studentów II roku geografii Geografia fizyczna Polski w ćwiczeniach i pytaniach Zestaw ćwiczeń dla studentów II roku geografii NR 96 Jan Maciej Waga Małgorzata Wistuba Mariusz Rzętała Geografia fizyczna Polski w ćwiczeniach i pytaniach

Bardziej szczegółowo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Ma³gorzata Czajkowska Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. CZĘŚĆ PIERWSZA Elementy psychologii ogólnej dla sędziów i prokuratorów

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. CZĘŚĆ PIERWSZA Elementy psychologii ogólnej dla sędziów i prokuratorów Wykaz skrótów................................................. 11 Wstęp.......................................................... 13 CZĘŚĆ PIERWSZA Elementy psychologii ogólnej dla sędziów i prokuratorów

Bardziej szczegółowo

Jarosław Przeperski. Konferencja Grupy Rodzinnej w teorii i praktyce pracy socjalnej z rodziną

Jarosław Przeperski. Konferencja Grupy Rodzinnej w teorii i praktyce pracy socjalnej z rodziną Jarosław Przeperski Konferencja Grupy Rodzinnej w teorii i praktyce pracy socjalnej z rodziną Toruń 2015 Recenzenci dr hab. Izabela Krasiejko Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie dr Jan A. Malinowski

Bardziej szczegółowo

WYROK z dnia 7 wrzeœnia 2011 r. III AUa 345/11

WYROK z dnia 7 wrzeœnia 2011 r. III AUa 345/11 WYROK z dnia 7 wrzeœnia 2011 r. III AUa 345/11 Sk³ad orzekaj¹cy:ssa Maria Sa³añska-Szumakowicz (przewodnicz¹cy) SSA Daria Stanek (sprawozdawca) SSA Gra yna Czy ak Teza Podanie przez p³atnika sk³adek, o

Bardziej szczegółowo

Aktualne informacje pomocne w pełnieniu funkcji opiekuna stażu

Aktualne informacje pomocne w pełnieniu funkcji opiekuna stażu Awans zawodowy nauczycieli VERLAG DASHÖFER Jaros³aw Kordziñski PRAKTYCZNE INFORMACJE DLA OPIEKUNA STAŻU Aktualne informacje pomocne w pełnieniu funkcji opiekuna stażu Copyright 2006 ISBN 83-88-285-22-X

Bardziej szczegółowo

Psychologia jako dziedzina nauki i praktyki

Psychologia jako dziedzina nauki i praktyki Psychologia jako dziedzina nauki i praktyki Plan Co to jest psychologia Cele psychologii Nauki powiązane z psychologią Czym zajmuje się psychologia (psycholog) Psychologia jako nauka - problemy etyczne

Bardziej szczegółowo

Praca dotowana z funduszy przeznaczonych na badania statutowe Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego

Praca dotowana z funduszy przeznaczonych na badania statutowe Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego Recenzenci: dr hab. Katarzyna Schier, profesor UW prof. dr hab. Aleksandra Łuszczyńska Redakcja: Magdalena Pluta Korekta: Joanna Barska Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright by Wydawnictwo Naukowe

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Katedra Morfologicznych i Czynnościowych Podstaw Kultury Fizycznej Kierunek: Wychowanie Fizyczne SYLABUS Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

STUDIA ETNOLOGICZNE I ANTROPOLOGICZNE. Tom 11. Etnologia na granicy

STUDIA ETNOLOGICZNE I ANTROPOLOGICZNE. Tom 11. Etnologia na granicy STUDIA ETNOLOGICZNE I ANTROPOLOGICZNE Tom 11 Etnologia na granicy NR 2771 STUDIA ETNOLOGICZNE I ANTROPOLOGICZNE Tom 11 Etnologia na granicy pod redakcją Ireny Bukowskiej-Floreńskiej i Grzegorza Odoja Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Beata Ziółkowska. Anoreksja od A do Z. poradnik dla nauczycieli i wychowawców

Beata Ziółkowska. Anoreksja od A do Z. poradnik dla nauczycieli i wychowawców Anoreksja od A do Z Beata Ziółkowska Anoreksja od A do Z poradnik dla nauczycieli i wychowawców Wydawnictwo Naukowe Scholar Warszawa 2005 Redakcja: Krystyna Goldbergowa Korekta: Alicja Chylińska Projekt

Bardziej szczegółowo

Adam Dusiñski* Metody zmieniania kultury organizacyjnej: Hutmen S.A.

Adam Dusiñski* Metody zmieniania kultury organizacyjnej: Hutmen S.A. ORUM LIDERÓW Adam Dusiñski* Metody zmieniania kultury organizacyjnej: Hutmen S.A. orum liderówartyku³ przedstawia kszta³towanie siê kultury organizacyjnej w polskich realiach na przestrzeni ostatnich kilkudziesiêciu

Bardziej szczegółowo

Metodologia badań społecznych Kod przedmiotu

Metodologia badań społecznych Kod przedmiotu Metodologia badań społecznych - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Metodologia badań społecznych Kod przedmiotu 14.9-WP-PSP-MBS-W_pNadGen6WRNJ Wydział Kierunek Wydział Pedagogiki, Psychologii

Bardziej szczegółowo

Tajny współpracownik policji na tle prawnoporównawczym

Tajny współpracownik policji na tle prawnoporównawczym Tajny współpracownik policji na tle prawnoporównawczym NR 2426 Robert Netczuk Tajny współpracownik policji na tle prawnoporównawczym Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2006 Dissertationes Iuridicae

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Zapytania ofertowego nr W8/2015

Załącznik nr 1 do Zapytania ofertowego nr W8/2015 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA USŁUGA SZKOLENIOWA I.A. Założenia szkoleniowe: Szkolenia będą prowadzone dla 5 grup szkoleniowych 1. GRUPA I Szkolenie z obsługi pacjenta: Komunikacja Pacjent Personel Medyczny

Bardziej szczegółowo

Opis modułu kształcenia

Opis modułu kształcenia Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Instytut Pielęgniarstwa Opis modułu kształcenia Nazwa modułu (przedmiotu) Dydaktyka medyczna Kod podmiotu IP NS4/DM Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów

Bardziej szczegółowo

NEGOCJACJE JAKO FORMA KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ

NEGOCJACJE JAKO FORMA KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ EWA MA GORZATA CENKER NEGOCJACJE JAKO FORMA KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ Wydawnictwo Wy szej Szko y Bankowej w Poznaniu Pozna 2011 negocjacje.indb 3 2011-06-14 21:43:22 Recenzent prof. dr hab. Jan Sikora

Bardziej szczegółowo

GEOGRAPHIA STUDIA ET DISSERTATIONES

GEOGRAPHIA STUDIA ET DISSERTATIONES GEOGRAPHIA STUDIA ET DISSERTATIONES NR 2875 REDAKTOR SERII: NAUKI O ZIEMI ANDRZEJ T. JANKOWSKI RECENZENCI STANISŁAW GRYKIEŃ, KRZYSZTOF JĘDRZEJKO, BOLESŁAW NOWACZYK, JERZY WYRZYKOWSKI RADA REDAKCYJNA WIACZESŁAW

Bardziej szczegółowo

Recenzja: prof. dr hab. Stanisław Kłopot. Redaktor prowadząca: Anna Raciborska. Redakcja i korekta: Magdalena Pluta. Projekt okładki: Katarzyna Juras

Recenzja: prof. dr hab. Stanisław Kłopot. Redaktor prowadząca: Anna Raciborska. Redakcja i korekta: Magdalena Pluta. Projekt okładki: Katarzyna Juras Recenzja: prof. dr hab. Stanisław Kłopot Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja i korekta: Magdalena Pluta Projekt okładki: Katarzyna Juras Zdjęcia na okładce: Piotr Szeszko Copyright 2015 by Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Recenzje: dr hab. Eleonora Bielawska-Batorowicz, prof. Uniwersytetu Łódzkiego prof. dr hab. Bogdan Zawadzki

Recenzje: dr hab. Eleonora Bielawska-Batorowicz, prof. Uniwersytetu Łódzkiego prof. dr hab. Bogdan Zawadzki Recenzje: dr hab. Eleonora Bielawska-Batorowicz, prof. Uniwersytetu Łódzkiego prof. dr hab. Bogdan Zawadzki Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja i korekta: Magdalena Pluta Projekt okładki: Katarzyna

Bardziej szczegółowo

III. TECHNIKI PREZENTACJI PRODUKTU \ US UGI

III. TECHNIKI PREZENTACJI PRODUKTU \ US UGI III. TECHNIKI PREZENTACJI PRODUKTU \ US UGI PREZENTACJA DOPASOWANA DO OSOBOWOŒCI ROZMÓWCY Psychograf to metoda okreœlenia, kim jest mój partner. Za jej pomoc¹ jesteœmy w stanie lepiej dostosowaæ siê i

Bardziej szczegółowo

Sylabus Część A - Opis przedmiotu kształcenia Przedmiot humanistyczny: Podstawy psychologii lekarskiej

Sylabus Część A - Opis przedmiotu kształcenia Przedmiot humanistyczny: Podstawy psychologii lekarskiej Załącznik nr 2 do Uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu nr 1441 z dnia 24 września 2014 r. Nazwa modułu/przedmiotu Sylabus Część A - Opis przedmiotu kształcenia Przedmiot humanistyczny: Podstawy

Bardziej szczegółowo

Psychologia a wyzwania współczesnej medycyny - przedmiot fakultatywny

Psychologia a wyzwania współczesnej medycyny - przedmiot fakultatywny Psychologia a wyzwania współczesnej medycyny - przedmiot fakultatywny - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Psychologia a wyzwania współczesnej medycyny - przedmiot fakultatywny Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Projektowanie logistycznych gniazd przedmiotowych

Projektowanie logistycznych gniazd przedmiotowych Zygmunt Mazur Projektowanie logistycznych gniazd przedmiotowych Uwagi wstępne Logistyka obejmuje projektowanie struktury przep³ywu w procesie wytwarzania. Projektowanie dotyczy ustalania liczby, kszta³tu

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo Uniwersytetu Slilskiego. Katowice 2013

Wydawnictwo Uniwersytetu Slilskiego. Katowice 2013 w Wydawnictwo Uniwersytetu Slilskiego Katowice 2013 Odmiany polszczyzny w szkole NR 3116 Odmiany polszczyzny w szkole Teoria i praktyka pod redakcją Heleny Synowiec przy współudziale Marty Kubarek Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Finanse przedsiêbiorstw Katedra Strategii Gospodarczych dr Helena Baraniecka

Finanse przedsiêbiorstw Katedra Strategii Gospodarczych dr Helena Baraniecka KARTA MODU U / KARTA PRZEDMIOTU Kod moduùu Nazwa moduùu MAKROEKONOMIA Nazwa moduùu w jêzyku angielskim Macroeconomics Obowi¹zuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE MODU U W SYSTEMIE STUDIÓW

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

Test do oceny spostrzegania u m³odych pi³karzy

Test do oceny spostrzegania u m³odych pi³karzy 17 Celowe jest wprowadzanie do treningu æwiczeñ kszta³tuj¹cych spostrzeganie, równolegle z takimi, które maj¹ s³u yæ rozwojowi sprawnoœci fizycznej, kszta³towaniu techniki oraz umiejêtnoœci taktycznych.

Bardziej szczegółowo

Warsztaty diagnostyczne Zastosowanie psychologii w zarządzaniu dr B.Bajcar

Warsztaty diagnostyczne Zastosowanie psychologii w zarządzaniu dr B.Bajcar Warsztaty diagnostyczne Zastosowanie psychologii w zarządzaniu dr B.Bajcar Nr zajęć Termin 1 16.02 2 23.02 Organizacja zajęć 3 1.03. 4 8.03 5 15.03 6 22.03 7 29.03 8 5.04 9 12.04 10 19.04 11 26.04 12 10.05

Bardziej szczegółowo

WOJCIECH WYRZYKOWSKI PODATKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W POLSCE

WOJCIECH WYRZYKOWSKI PODATKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W POLSCE WOJCIECH WYRZYKOWSKI PODATKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W POLSCE GDAŃSK 2013 PRZEWODNICZĄCY KOMITETU REDAKCYJNEGO WYDAWNICTWA POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Janusz T. Cieśliński REDAKTOR PUBLIKACJI

Bardziej szczegółowo

Seria wydawnicza Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Seria wydawnicza Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Seria wydawnicza Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Redaktorzy naukowi serii: prof. dr hab. Anna Izabela Brzezińska prof. dr hab. Elżbieta Hornowska Recenzja: dr hab. Maria

Bardziej szczegółowo

Recenzent: dr hab. Robert Kupiecki Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Anna Kaniewska Marek Szczepaniak Korekta: Marek Szczepaniak Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2014 by Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

PSYCHOLOGIA ZEZNAŃ ŚWIADKA. prof. dr hab. Ewa Gruza

PSYCHOLOGIA ZEZNAŃ ŚWIADKA. prof. dr hab. Ewa Gruza PSYCHOLOGIA ZEZNAŃ ŚWIADKA prof. dr hab. Ewa Gruza PSYCHOLOGIA ZEZNAŃ ŚWIADKA Podstawą oceny każdego dowodu: ZASADA SWOBODNEJ OCENY DOWODÓW art. 7 k.p.k. Kształtowanie przekonania na podstawie: - wszystkich

Bardziej szczegółowo

Gramatyka praktyczna języka rosyjskiego. z ćwiczeniami

Gramatyka praktyczna języka rosyjskiego. z ćwiczeniami Gramatyka praktyczna języka rosyjskiego z ćwiczeniami NR 151 Gramatyka praktyczna języka rosyjskiego z ćwiczeniami Jolanta Lubocha-Kruglik Oksana Małysa Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2014

Bardziej szczegółowo

ukasz Sienkiewicz* Zarz¹dzanie kompetencjami pracowników w Polsce w œwietle badañ

ukasz Sienkiewicz* Zarz¹dzanie kompetencjami pracowników w Polsce w œwietle badañ Komunikaty 97 ukasz Sienkiewicz* Zarz¹dzanie kompetencjami pracowników w Polsce w œwietle badañ W organizacjach dzia³aj¹cych na rynku polskim w ostatnim czasie znacz¹co wzrasta zainteresowanie koncepcj¹

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną Wydział: Psychologia Nazwa kierunku kształcenia: Psychologia Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. nadzw. dr hab. Elżbieta Stojanowska-Borowiec Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie

Bardziej szczegółowo

Książkę tę poświęcam pamięci moich lwowskich Rodziców, Lidii i Andrzeja Lewickich, a dedykuję ją wszystkim lwowiakom wygnanym, przybyłym, urodzonym

Książkę tę poświęcam pamięci moich lwowskich Rodziców, Lidii i Andrzeja Lewickich, a dedykuję ją wszystkim lwowiakom wygnanym, przybyłym, urodzonym Książkę tę poświęcam pamięci moich lwowskich Rodziców, Lidii i Andrzeja Lewickich, a dedykuję ją wszystkim lwowiakom wygnanym, przybyłym, urodzonym we Lwowie gdyż oni najlepiej wiedzą, czym jest miejsce.

Bardziej szczegółowo

Publikacja wydana staraniem Instytutu Psychologii WNHiP Uniwersytetu Wrocławskiego

Publikacja wydana staraniem Instytutu Psychologii WNHiP Uniwersytetu Wrocławskiego Recenzent: prof. dr hab. Zygfryd Juczyński Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Anna Kaniewska Korekta: Joanna Barska Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar

Bardziej szczegółowo

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG:

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG: Niedostosowanie społeczne nieletnich. Działania, zmiana, efektywność. Justyna Siemionow Publikacja powstała na podstawie praktycznych doświadczeń autorki, która pracuje z młodzieżą niedostosowaną społecznie

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/201 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 11

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 11 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 11 1. CHARAKTERYSTYCZNE CECHY NAUKI... 13 1.1. Pojęcie nauki...13 1.2. Zasady poznawania naukowego...15 1.3. Cele nauki...15 1.4. Funkcje nauki...16 1.5. Zadania nauki...17

Bardziej szczegółowo

kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów PODSTAWY STATYSTYKI 7 2

kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów PODSTAWY STATYSTYKI 7 2 kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów PODSTAWY STATYSTYKI 7 2 Kierunek Turystyka i Rekreacja Poziom kształcenia II stopień Rok/Semestr 1/2 Typ przedmiotu (obowiązkowy/fakultatywny) obowiązkowy y/ ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Z-ETI-1010-T1I2 Psychologia ogólna. stacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne) dr Małgorzata Kaleta-Witusiak

Z-ETI-1010-T1I2 Psychologia ogólna. stacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne) dr Małgorzata Kaleta-Witusiak Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego Z-ETI-1010-T1I2

Bardziej szczegółowo

Konsument. na rynku usług. Grażyna Rosa. Redakcja naukowa. Wydawnictwo C.H.Beck

Konsument. na rynku usług. Grażyna Rosa. Redakcja naukowa. Wydawnictwo C.H.Beck Konsument na rynku usług Redakcja naukowa Grażyna Rosa Wydawnictwo C.H.Beck KONSUMENT NA RYNKU USŁUG Autorzy Anna Bera Urszula Chrąchol-Barczyk Magdalena Małachowska Łukasz Marzantowicz Beata Meyer Izabela

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

Edukacja i profilaktyka zdrowotna Kod przedmiotu

Edukacja i profilaktyka zdrowotna Kod przedmiotu Edukacja i profilaktyka zdrowotna - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Edukacja i profilaktyka zdrowotna Kod przedmiotu 05.9-WP-PSP-EPZ-C_pNadGen9JWEG Wydział Kierunek Wydział Pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

Dr A. Wołpiuk- Ochocińska. Dr A. Wołpiuk- Ochocińska

Dr A. Wołpiuk- Ochocińska. Dr A. Wołpiuk- Ochocińska (1) Nazwa przedmiotu Psychologia stosowana (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - () Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.

Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Recenzja: prof. dr hab. Jacek Wasilewski Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Marek Szczepaniak Korekta: Magdalena Ziarkiewicz Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Skanowanie trójwymiarowej przestrzeni pomieszczeñ

Skanowanie trójwymiarowej przestrzeni pomieszczeñ AUTOMATYKA 2008 Tom 12 Zeszyt 3 S³awomir Je ewski*, Micha³ Jaros* Skanowanie trójwymiarowej przestrzeni pomieszczeñ 1. Wprowadzenie Obecnie w erze komputerów, które pozwalaj¹ na wizualizacje scen nie tylko

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział 1. Rozdział 2. XIII Przedmowa do wydania polskiego 1Przedmowa

Spis treści. Rozdział 1. Rozdział 2. XIII Przedmowa do wydania polskiego 1Przedmowa Spis treści XIII Przedmowa do wydania polskiego 1Przedmowa Rozdział 1 8 Badanie tajemnic psychiki i zachowania 11 Psychologia: definicje, cele i zadania 20 Historyczne podstawy psychologii 23 Wspó³czesne

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE W GOSPODARCE POSTINDUSTRIALNEJ. Red. nauk. Kazimierz Piotrkowski, Marek Świątkowski

ZARZĄDZANIE W GOSPODARCE POSTINDUSTRIALNEJ. Red. nauk. Kazimierz Piotrkowski, Marek Świątkowski ZARZĄDZANIE W GOSPODARCE POSTINDUSTRIALNEJ Red. nauk. Kazimierz Piotrkowski, Marek Świątkowski Warszawa 2009 Recenzenci prof. dr hab. Tomasz Ambroziak prof. dr hab. Henryk Pałaszewski REDAKCJA I korekta

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne KARTA PRZEDMIOTU. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Kierunek studiów: Specjalność: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2013

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2013 Recenzent: prof. dr hab. Lidia Cierpiałkowska Redaktor prowadząca: Agnieszka Szopińska Redakcja i korekta: Bogna Widła Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) I rok, 1 semestr Przedmiot kształcenia treści podstawowych dr Dorota Ochojska

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) I rok, 1 semestr Przedmiot kształcenia treści podstawowych dr Dorota Ochojska SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Psychologia Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wprowadzenie... 11 MIEJSCE PSYCHOLOGII W BADANIACH NAD PROKREACJA Rozdział 1 Biologiczne, kulturowe i społeczne aspekty prokreacji...

Spis treści Wprowadzenie... 11 MIEJSCE PSYCHOLOGII W BADANIACH NAD PROKREACJA Rozdział 1 Biologiczne, kulturowe i społeczne aspekty prokreacji... Spis treści Wprowadzenie... 11 MIEJSCE PSYCHOLOGII W BADANIACH NAD PROKREACJA Rozdział 1 Biologiczne, kulturowe i społeczne aspekty prokreacji... 21 Prokreacja, zdrowie reprodukcyjne, zdrowie prokreacyjne...

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie charakterystyki widmowej kolorów z wykorzystaniem zapisu liczb o dowolnej precyzji

Wyznaczanie charakterystyki widmowej kolorów z wykorzystaniem zapisu liczb o dowolnej precyzji AUTOMATYKA 2011 Tom 15 Zeszyt 3 Maciej Nowak*, Grzegorz Nowak* Wyznaczanie charakterystyki widmowej kolorów z wykorzystaniem zapisu liczb o dowolnej precyzji 1. Wprowadzenie 1.1. Kolory Zmys³ wzroku stanowi

Bardziej szczegółowo

Język Artystyczny tom 15. Język(i) kultury popularnej

Język Artystyczny tom 15. Język(i) kultury popularnej Język Artystyczny tom 15 Język(i) kultury popularnej NR 3225 Język Artystyczny tom 15 Język(i) kultury popularnej redakcja naukowa Artur Rejter Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2014 Redaktor

Bardziej szczegółowo

Sylabus Część A - Opis przedmiotu kształcenia Psychologia kliniczna

Sylabus Część A - Opis przedmiotu kształcenia Psychologia kliniczna Załącznik nr 2 do Uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu nr 1441 z dnia 24 września 2014 r. Nazwa modułu/przedmiotu Sylabus Część A - Opis przedmiotu kształcenia Psychologia kliniczna Grupa

Bardziej szczegółowo

MIÊDZYNARODOWY STANDARD REWIZJI FINANSOWEJ 250 UWZGLÊDNIENIE PRAWA I REGULACJI PODCZAS BADANIA SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH

MIÊDZYNARODOWY STANDARD REWIZJI FINANSOWEJ 250 UWZGLÊDNIENIE PRAWA I REGULACJI PODCZAS BADANIA SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH MIÊDZYNARODOWY STANDARD REWIZJI FINANSOWEJ 250 UWZGLÊDNIENIE PRAWA I REGULACJI Wprowadzenie (Stosuje siê przy badaniu sprawozdañ finansowych sporz¹dzonych za okresy rozpoczynaj¹ce siê 15 grudnia 2009 r.

Bardziej szczegółowo

KOMENDA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ BIURO SZKOLENIA

KOMENDA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ BIURO SZKOLENIA KOMENDA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ BIURO SZKOLENIA Program szkolenia doskonalącego dla strażaków jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej z zakresu zarządzania stresem oraz organizacji

Bardziej szczegółowo

Ochrona prawa do wizerunku

Ochrona prawa do wizerunku Ochrona prawa do wizerunku NR 2697 Piotr Œlêzak Ochrona prawa do wizerunku Wydawnictwo Uniwersytetu Œl¹skiego Katowice 2009 Redaktor serii: Telewizja, Radio, Film Piotr Œlêzak Recenzent Janusz Barta Publikacja

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji wewnętrznej

Raport z ewaluacji wewnętrznej Raport z ewaluacji wewnętrznej w Szkole Podstawowej nr 213 i Gimnazjum Publicznym Nr 49 w Łodzi ROK SZKOLNY 2014/1015 Wpływ zastosowania technologii informatycznych na podniesienie poziomu zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2014/2015

Sylabus na rok 2014/2015 Sylabus na rok 204/205 () Nazwa przedmiotu Psychologia (2) Nazwa jednostki prowadzącej Wydział Medyczny przedmiot (3) Kod przedmiotu (4) Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Położnictwo

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu. Psychospołeczne aspekty zarządzania. Nazwa przedmiotu/modułu kształcenia. Psychosocial aspects of management.

Sylabus przedmiotu. Psychospołeczne aspekty zarządzania. Nazwa przedmiotu/modułu kształcenia. Psychosocial aspects of management. Sylabus przedmiotu Nazwa przedmiotu/modułu kształcenia Psychospołeczne aspekty zarządzania Nazwa w języku angielskim Psychosocial aspects of management Język wykładowy Kierunek studiów, dla którego przedmiot

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA WE WŁOCŁAWKU. Wszystkie specjalności Instytut Humanistyczny/Zakład Pedagogiki. praktyczny.

OPIS PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA WE WŁOCŁAWKU. Wszystkie specjalności Instytut Humanistyczny/Zakład Pedagogiki. praktyczny. OPIS PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA WE WŁOCŁAWKU Nazwa przedmiotu: Moduł kształcenia I- Psychologiczne podstawy rozwoju i wychowania - Psychologia ogólna Nazwa kierunku studiów: Nazwa specjalności

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r.. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Psychologia Kod przedmiotu: 9 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym)

Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym) Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym) Program przeznaczony do realizacji w roku szkolnym 2003/04

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu ZP-Z1-19

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu ZP-Z1-19 Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 5 1. Nazwa przedmiotu: BADANIA MARKETINGOWE 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2014/2015

Bardziej szczegółowo

Diagnoza psychologiczna dzieci w wieku szkolnym. Tom 1

Diagnoza psychologiczna dzieci w wieku szkolnym. Tom 1 Diagnoza psychologiczna dzieci w wieku szkolnym Tom 1 NR 122 Diagnoza psychologiczna dzieci w wieku szkolnym Tom 1 pod redakcją Zofii Dołęgi Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2010 Redaktor serii:

Bardziej szczegółowo

Organizacja i Zarządzanie

Organizacja i Zarządzanie Kazimierz Piotrkowski Organizacja i Zarządzanie Wydanie II rozszerzone Warszawa 2011 Recenzenci prof. dr hab. Waldemar Bańka prof. dr hab. Henryk Pałaszewski skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychologia społeczna

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychologia społeczna S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Psychologia społeczna Obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK PRAKTYK ZAWODOWYCH

DZIENNIK PRAKTYK ZAWODOWYCH WYŻSZA SZKOŁA HUMANISTYCZNA im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Lesznie Wydział Nauk Społecznych ul. Królowej Jadwigi 10/ ul. Krótka 5, 64-100 Leszno tel. 065/ 529-47-77 Kierunek: PRACA SOCJALNA, I stopień

Bardziej szczegółowo

Karolina Appelt. recenzenci: prof. dr hab. Czesław S. Nosal, prof. dr hab. Władysław Jacek Paluchowski

Karolina Appelt. recenzenci: prof. dr hab. Czesław S. Nosal, prof. dr hab. Władysław Jacek Paluchowski Curriculum vitae Karolina Appelt Magisterium 1999 Doktorat 2004 Psychologia: specjalność: psychologia edukacji Instytut Psychologii, Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu Dziecięcy schemat nauczyciela

Bardziej szczegółowo

ROCZNIKI 2010 GEOMATYKI. Metodyka i technologia budowy geoserwera tematycznego jako komponentu INSPIRE. Tom VIII Zeszyt 3(39) Warszawa

ROCZNIKI 2010 GEOMATYKI. Metodyka i technologia budowy geoserwera tematycznego jako komponentu INSPIRE. Tom VIII Zeszyt 3(39) Warszawa POLSKIE TOWARZYSTWO INFORMACJI PRZESTRZENNEJ ROCZNIKI 2010 GEOMATYKI Metodyka i technologia budowy geoserwera tematycznego jako komponentu INSPIRE Tom VIII Zeszyt 3(39) Warszawa PROPOZYCJA ZASAD POLSKIE

Bardziej szczegółowo

Kierunkowy. Obowi¹zkowy Polski. Semestr letni. Polityka gospodarcza Nie. wykùad ãwiczenia laboratorium projekt inne

Kierunkowy. Obowi¹zkowy Polski. Semestr letni. Polityka gospodarcza Nie. wykùad ãwiczenia laboratorium projekt inne KARTA MODU U / KARTA PRZEDMIOTU Kod moduùu Z-EKON-381 Nazwa moduùu Polityka gospodarcza UE Nazwa moduùu w jêzyku angielskim Economic Policy of the European Union Obowi¹zuje od roku akademickiego 01/013

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. (Niniejszy MSRF stosuje siê przy badaniu sprawozdañ finansowych sporz¹dzonych za okresy rozpoczynaj¹ce siê 15 grudnia 2009 r. i póÿniej.

SPIS TREŒCI. (Niniejszy MSRF stosuje siê przy badaniu sprawozdañ finansowych sporz¹dzonych za okresy rozpoczynaj¹ce siê 15 grudnia 2009 r. i póÿniej. MIÊDZYNARODOWY STANDARD REWIZJI FINANSOWEJ 800 BADANIE SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH SPORZ DZONYCH ZGODNIE Z RAMOWYMI ZA O ENIAMI SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA UWAGI SZCZEGÓLNE (Niniejszy MSRF stosuje siê przy badaniu

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Integracja społeczna Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI ŁUCJA JAROCH MOTYWY WYBORU ZAWODU PRZEZ UCZNIÓW KLAS III GIMNAZJALNYCH Z RÓŻNYCH ŚRODOWISK SPOŁECZNYCH Praca magisterska napisana pod kierunkiem

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Języki hipertekstowe i tworzenie stron WWW. Opis kursu (cele kształcenia) Warunki wstępne. Efekty kształcenia. Nazwa

KARTA KURSU. Języki hipertekstowe i tworzenie stron WWW. Opis kursu (cele kształcenia) Warunki wstępne. Efekty kształcenia. Nazwa KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Języki hipertekstowe i tworzenie stron WWW Hypertext languages and web page design Kod Punktacja ECTS* 4 Koordynator dr inż. Marcin Piekarczyk Zespół dydaktyczny: dr inż.

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Terapia krótkoterminowa./ Moduł 103.: Psychoterapia - miedzy teorią a praktyką 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Brief therapy

Bardziej szczegółowo

Program Praktyk Pedagogicznych na Wydziale Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego

Program Praktyk Pedagogicznych na Wydziale Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego Program Praktyk Pedagogicznych na Wydziale Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego Praktyka pedagogiczna jest integralną częścią trzyletnich studiów licencjackich i dwuletnich studiów magisterskich

Bardziej szczegółowo

V!NI o ~ WYBRANE ASPEKTY PONOWOCZESNOŚCI. C> C> ~m@ rnilmlrill @\'Rf@~(c .~ WYDAWNICTWO., UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO

V!NI o ~ WYBRANE ASPEKTY PONOWOCZESNOŚCI. C> C> ~m@ rnilmlrill @\'Rf@~(c .~ WYDAWNICTWO., UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO V!NI o ~ C> C> ~m@ rnilmlrill @\'Rf@~(c WYBRANE ASPEKTY PONOWOCZESNOŚCI.~ WYDAWNICTWO., UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO KATOWICE 2014 Wieloproblemowość wybrane aspekty ponowoczesności NR 3136 Wieloproblemowość

Bardziej szczegółowo

Dr Sztembis. Dr Sztembis. Rok akademicki 2015/2016. (1) Nazwa przedmiotu Psychologia kliniczna (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

Dr Sztembis. Dr Sztembis. Rok akademicki 2015/2016. (1) Nazwa przedmiotu Psychologia kliniczna (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (1) Nazwa przedmiotu Psychologia kliniczna (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Rok akademicki 2015/2016 Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod

Bardziej szczegółowo

Seria wydawnicza Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Seria wydawnicza Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Seria wydawnicza Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Redaktorzy naukowi serii: prof. dr hab. Anna Izabela Brzezińska prof. dr hab. Elżbieta Hornowska Recenzja: prof. dr

Bardziej szczegółowo

Copyright 2014 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Copyright 2014 by Grażyna Wąsowicz & Małgorzata Styśko-Kunkowska

Copyright 2014 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Copyright 2014 by Grażyna Wąsowicz & Małgorzata Styśko-Kunkowska Recenzja: Prof. dr hab. Barbara Bokus Redaktor prowadząca: Lidia Męzińska Redakcja i korekta: Magdalena Pluta Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2014 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Medyczna w Białymstoku

Wyższa Szkoła Medyczna w Białymstoku Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Rok studiów Semestr Moduły wprowadzające / wymagania wstępne i dodatkowe Nazwa modułu (przedmiotu lub grupa przedmiotów): Wyższa

Bardziej szczegółowo

Fotografia - opis przedmiotu

Fotografia - opis przedmiotu Fotografia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Fotografia Kod przedmiotu 03.4-WA-EASPP-FOTO-Ć-S14_genRGG2L Wydział Kierunek Wydział Artystyczny Sztuki wizualne Profil ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo