Wyznaczanie charakterystyki widmowej kolorów z wykorzystaniem zapisu liczb o dowolnej precyzji

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wyznaczanie charakterystyki widmowej kolorów z wykorzystaniem zapisu liczb o dowolnej precyzji"

Transkrypt

1 AUTOMATYKA 2011 Tom 15 Zeszyt 3 Maciej Nowak*, Grzegorz Nowak* Wyznaczanie charakterystyki widmowej kolorów z wykorzystaniem zapisu liczb o dowolnej precyzji 1. Wprowadzenie 1.1. Kolory Zmys³ wzroku stanowi jedn¹ z g³ównych metod postrzegania i poznawania œwiata. Widz¹c, uczymy siê i rozpoznajemy otaczaj¹ce nas przedmioty i zjawiska. Widzenie cz³owieka opiera siê miêdzy innymi na rozró nianiu kolorów. Kolory przedmiotów ogl¹da siê w œwietle przechodz¹cym przez nie lub odbitym od ich powierzchni. Barwa nie jest jednak wielkoœci¹ fizyczn¹, ale raczej zjawiskiem psychofizjologicznym, zale nym od zindywidualizowanej, subiektywnej percepcji. Wra enie koloru zale y od oœwietlenia, czu³oœci ludzkiego oka, a nawet osobistej wra liwoœci. Ponadto, kolory mog¹ mieæ wp³yw na nasz¹ psychikê, poczucie piêkna czy nastrój. St¹d i obiektywna ocena barwy jest doœæ trudna, gdy brak jest praktycznych mo liwoœci skwantyfikowanego charakteryzowania wra eñ barwnych powstaj¹cych w mózgu cz³owieka Widmowy pomiar kolorów Aby obiektywnie mierzyæ kolory, pomiar musi byæ niezale ny od Ÿród³a oœwietlenia i percepcji cz³owieka. W praktyce pomiary barw polegaj¹ na iloœciowym i jednoznacznym okreœleniu cech promieniowania elektromagnetycznego, wpadaj¹cego do oka i wywo³uj¹cego wra enie barwne, w ca³ym zakresie widma widzialnego. Do okreœlenia wra enia koloru postrzeganego przez cz³owieka niezbêdne s¹ trzy nastêpuj¹ce elementy: widmowa charakterystyka rozk³adu mocy Ÿród³a œwiat³a (iluminantu); widmowa charakterystyka interakcji œwiat³a z mierzonym obiektem w formie zmierzonej krzywej transmisji lub reemisji; oraz widmowe charakterystyki czu³oœci ludzkiego oka (receptorów œwiat³a na siatkówce oka). * Politechnika ódzka, Katedra Informatyki Stosowanej, ódÿ, Polska 413

2 414 Maciej Nowak, Grzegorz Nowak Pierwszy element Ÿród³a œwiat³a, u ywane przy okreœlaniu barwy, zosta³y szczegó³owo okreœlone i znormalizowane [1]. Cech¹ charakteryzuj¹c¹ ka dy iluminant normalny jest sta³y widmowy rozk³ad mocy promieniowania przypadaj¹cego na ró ne d³ugoœci fali. Pomiary drugiego elementu krzywej transmisji lub reemisji wykonuje siê za pomoc¹ spektrofotometru, który mierzy widmo œwiat³a przepuszczonego przez próbkê lub odbitego od próbki, a dziêki znanej charakterystyce Ÿród³a oœwietlaj¹cego próbkê i znanych rozk³adach widmowych czu³oœci ludzkiego oka pozwala oceniaæ i porównywaæ barwy. Trzeci element model ludzkiej percepcji barw zosta³ okreœlony w postaci charakterystyk wzglêdnej skutecznoœci widmowej receptorów barwy, zwanych trójchromatycznymi sk³adowymi widmowymi lub funkcjami doboru barw [1]. Tak wiêc, kluczowym elementem w pomiarze koloru jest otrzymanie rozk³adu widmowego interakcji œwiat³a z mierzonym obiektem. Pozwala to na identyfikacjê barwy przy ca³kowitym uniezale nieniu siê od zewnêtrznych warunków oœwietlenia oraz subiektywnego obserwatora. Ka dej krzywej transmisji (lub odbicia) barwnych obiektów oœwietlonych okreœlonym iluminantem odpowiada dok³adnie jedna barwa [2]. Na rysunku 1 przedstawiono przyk³adow¹ charakterystykê koloru niebieskiego. Rys. 1. Charakterystyka widmowa (reflektancja wzglêdna w funkcji d³ugoœci fali) i odpowiadaj¹cy jej kolor (niebieski) 1.3. Dok³adnoœæ pomiaru charakterystyki widmowej barwy Czynnikami wp³ywaj¹cymi na dok³adnoœæ pomiaru krzywej transmisji lub reemisji s¹ parametry wykorzystywanego spektrofotometru, miêdzy innymi czu³oœæ, rozdzielczoœæ i powtarzalnoœæ pomiaru. Ma to szczególne znaczenie przy pomiarze kolorów ciemnych, np. barwników o du ym stê eniu. Bezpoœredni pomiar tego typu barwników jest praktycznie niemo liwy, gdy mierzona spektrofotometrem charakterystyka widmowa jest bliska zeru dla niemal ca³ego pasma widzialnego. Dlatego w praktyce dokonuje siê pomiaru roztworów, zwykle kolejno dla kilku ró nych stê eñ danego barwnika [3]. Stê one barwniki wydaj¹ siê czarne, natomiast ich rzeczywisty kolor uwidacznia siê w postaci nieliniowoœci charakterystyki widmowej dopiero przy du ym rozcieñczeniu (rys. 2).

3 Wyznaczanie charakterystyki widmowej kolorów Rys. 2. Charakterystyki widmowe barwnika stê onego A, roztworu (mierzalnego w ca³ej d³ugoœci pasma widzialnego) B i rozpuszczalnika C Z tego wzglêdu, do okreœlania koloru powsta³ego z pomieszania kilku barwników nie mo emy pos³ugiwaæ siê nie daj¹c¹ siê pomierzyæ charakterystyk¹ oryginalnego, stê onego barwnika, ale charakterystykami jego rozcieñczeñ, mierzalnych w wiêkszym stopniu ni stê ony barwnik. 2. Teoretyczne wyznaczenie charakterystyki widmowej koloru stê onego 2.1. Problem zapisu liczb o bardzo ma³ej wartoœci dodatniej Brak praktycznej mo liwoœci pomiaru sk³oni³ nas do próby teoretycznego wyznaczenia charakterystyki widmowej transmisji lub reemisji dowolnego stê onego barwnika na podstawie znajomoœci prawa rz¹dz¹cego mieszaniem barw oraz charakterystyk widmowych rozpuszczalnika i jednego rozcieñczenia koloru stê onego oraz proporcji mieszania obu sk³adników. Konieczne jest w tym celu dysponowanie niezerow¹ charakterystyk¹ rozcieñczenia w ca³ej d³ugoœci widma widzialnego (charakterystyka rozpuszczalnika przezroczystego lub bardzo jasnego zwykle spe³nia ten warunek). Przy próbie rekonstrukcji niemierzalnej czêœci charakterystyki kolorów barwników stê onych napotkaliœmy problem zapisu liczb dodatnich o bardzo ma³ej wartoœci (rz¹d wielkoœci 10E 324 ). Charakterystyka widmowa barwników w pewnych zakresach czêstotliwoœci wbrew wskazaniom spektrofotometru w rzeczywistoœci nie jest zerowa (by³aby taka dla cia³a doskonale czarnego). Wartoœci charakterystyki dla poszczególnych d³ugoœci fal s¹ jednak tak ma³e, e ich pomiar za pomoc¹ spektrofotometru jest niemo liwy. Istotne jest natomiast prawid³owe okreœlenie tych wartoœci, by móc wykorzystaæ oryginaln¹

4 416 Maciej Nowak, Grzegorz Nowak charakterystykê barwnika stê onego np. do recepturowania kolorów. Teoretyczne wyznaczenie tych wartoœci ze wzoru napotyka na inn¹ trudnoœæ: ze wzglêdu na wyk³adnicze zale - noœci miêdzy wartoœciami charakterystyk kolorów mieszanych i koloru wynikowego, wartoœci uzyskiwane z obliczeñ s¹ dla pewnych d³ugoœci fal tak ma³e, e standardowa komputerowa precyzja zapisu liczb w trybie double jest niewystarczaj¹ca. Typ double dla.net przechowuje wartoœci z zakresu ±5, do ±1, Dodatnie przekroczenie wartoœci wyk³adnika powoduje zaokr¹glenie do ±inf oraz do 0 przy ujemnym przekroczeniu tego zakresu. Zjawisko to powoduje b³êdy przy odtwarzaniu charakterystyk jasnych kolorów. Aby prawid³owo wyliczyæ teoretyczn¹ charakterystykê koloru stê onego, niezbêdne okaza³o siê wykorzystanie metody zapisu liczb o dowolnej precyzji i mo liwoœæ wykonywania operacji matematycznych z dowoln¹ dok³adnoœci¹ Wykorzystanie biblioteki Extreme Nale a³o zatem wybraæ taki typ danych, który reprezentowa³by wyk³adnik liczby na wiêkszej iloœci bitów. Platforma.NET wprowadza 128-bitowy typ numeryczny decimal, jednak by³ on projektowany z myœl¹ o zastosowaniach finansowych. Ma on zakres ±1, do ±7, przy cyfrach znacz¹cych i z uwagi na zawê enie wyk³adnika nie spe³nia stawianych wymagañ. Konieczne okaza³o siê u ycie biblioteki matematycznej, która spe³nia nastêpuj¹ce warunki: jest zgodna z platform¹.net; zawiera zmiennoprzecinkowy typ numeryczny o nieograniczonej precyzji; pozwala na operacjê x y, gdzie x, y to liczby zmiennoprzecinkowe o nieograniczonej precyzji. Istniej¹ trzy popularne biblioteki matematyczne dostêpne na platformê.net: Mathdotnet; IMSL C# Numerical Library for Microsoft.NET Applications; Extreme Optimization Mathematics Library for.net. Wszystkie pakiety umo liwiaj¹ analizê statystyczn¹ oraz zaawansowane metody numeryczne. Jednak spoœród nich zaledwie biblioteka Extreme wprowadza nowy typ numeryczny o nieograniczonej precyzji (BigFloat), st¹d wybór by³ ograniczony tylko do niej. Typ BigFloat mo e mieæ precyzjê okreœlon¹ za pomoc¹ 2 36 bitów, przy wyk³adniku zapisywanym za pomoc¹ 32-bitowej wartoœci integer. Ponadto biblioteka implementuje wszystkie podstawowe operacje matematyczne, w tym podnoszenie do potêgi, co by³o jednym z podstawowych wymagañ Otrzymane wyniki Problem numeryczny, z jakim siê spotkano, zosta³ przedstawiony na rysunku 3a. Doœwiadczenie polega³o na teoretycznym mieszaniu koloru stê onego i rozpuszczalnika. Charakterystyka koloru stê onego zosta³a wyznaczona teoretycznie ze standardow¹ do-

5 Wyznaczanie charakterystyki widmowej kolorów k³adnoœci¹ double (10 E 324 ). Przy próbie wyznaczenia charakterystyki koloru rozcieñczonego, w otoczeniu d³ugoœci fali 630 nm wartoœci transmitancji koloru pozostaj¹ równe zeru. Przyczyn¹ tej sytuacji jest maszynowe zaokr¹glenie liczb o wartoœciach mniejszych od precyzji double do zera. a) b) Rys. 3. Charakterystyka zawieraj¹ca b³êdy powsta³e w wyniku zaokr¹glenia wartoœci do zera (a); charakterystyka wygenerowana na podstawie pigmentu odtworzonego za pomoc¹ biblioteki Extreme (b) Zastosowanie biblioteki Extreme pozwoli³o na dok³adny zapis nawet najmniejszych wartoœci charakterystyki w ca³ej d³ugoœci badanego widma widzialnego. W efekcie wyniki by³y zgodne z oczekiwaniami, co prezentuje rysunek 3b. Zastosowanie zwiêkszonej precyzji zapisu liczb wp³ynê³o równie na dok³adnoœæ wyznaczenia teoretycznej charakterystyki koloru stê onego, dlatego jego charakterystyka na rysunku 3b ró ni siê od tej przedstawionej na rysunku 3a.

6 418 Maciej Nowak, Grzegorz Nowak 3. Wnioski 3.2. Zastosowanie praktyczne Zaproponowana w artykule rekonstrukcja charakterystyki widmowej barwników kolorów stê onych bêdzie mia³a praktyczne zastosowanie w zakresie recepturowania kolorów. Metoda ta pozwoli na wyznaczenie i pos³ugiwanie siê charakterystykami oryginalnych barwników zamiast ich roztworów. Precyzyjne przygotowanie i dok³adny pomiar roztworów s¹ bowiem trudne do wykonania w praktyce (zw³aszcza w ma³ych objêtoœciach); stanowi¹ zwykle Ÿród³o dodatkowych b³êdów, wp³ywaj¹cych na jakoœæ koloru dobieranego [3] Dalsze prace Wspomniana na pocz¹tku artyku³u dok³adnoœæ pomiaru jest istotna nie tylko w niemierzalnych (zerowych) czêœciach charakterystyki widmowych, ale równie tam, gdzie wartoœci charakterystyki kolorów o ró nym stê eniu nie ró ni¹ siê od siebie. Z teorii wiadomo, e charakterystyka barwy roztworu powinna byæ zawarta pomiêdzy charakterystykami koloru stê onego i rozpuszczalnika [4]. Natomiast ze wzglêdu na dok³adnoœæ pomiaru spektrofotometrem i precyzjê zapisu liczb warunek ten nie zawsze jest spe³niony, czego nastêpstwem jest nieprawid³owe wyznaczenie charakterystyki koloru stê onego w tym obszarze widma, gdzie charakterystyka roztworu i rozpuszczalnika s¹ bardzo bliskie. W konsekwencji, aby prawid³owo wyznaczyæ charakterystykê koloru stê onego, konieczne jest z³o enie charakterystyki teoretycznej (dla niemierzalnej tj. zerowej czêœci widma) oraz charakterystyki uzyskanej z pomiaru spektrofotometrem (dla czêœci gdzie pomiar spektrofotometrem jest mo liwy). Wyznaczenie granicy z³¹czenia i zapewnienie g³adkoœci charakterystyki wyjœciowej s¹ aktualnie przedmiotem bie ¹cych badañ. Literatura [1] CIE Publ. No.15.2, Colorimetry, 2nd ed [2] Ratajczyk F., Kolorymetria praktyczna. Instytut Fizyki Politechniki Wroc³awskiej, Wroc³aw [3] Mielicki J., Zarys wiadomoœci o barwie. Fundacja Rozwoju Polskiej Kolorystyki, ódÿ [4] Felhorski W., Stanioch W., Kolorymetria trójchromatyczna. WNT, Warszawa 1973.

Skanowanie trójwymiarowej przestrzeni pomieszczeñ

Skanowanie trójwymiarowej przestrzeni pomieszczeñ AUTOMATYKA 2008 Tom 12 Zeszyt 3 S³awomir Je ewski*, Micha³ Jaros* Skanowanie trójwymiarowej przestrzeni pomieszczeñ 1. Wprowadzenie Obecnie w erze komputerów, które pozwalaj¹ na wizualizacje scen nie tylko

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BARWY, PIGMENTY CERAMICZNE

PODSTAWY BARWY, PIGMENTY CERAMICZNE PODSTAWY BARWY, PIGMENTY CERAMICZNE Barwa Barwą nazywamy rodzaj określonego ilościowo i jakościowo (długość fali, energia) promieniowania świetlnego. Głównym i podstawowym źródłem doznań barwnych jest

Bardziej szczegółowo

SYSTEM INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ JAKO NIEZBÊDNY ELEMENT POWSZECHNEJ TAKSACJI NIERUCHOMOŒCI**

SYSTEM INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ JAKO NIEZBÊDNY ELEMENT POWSZECHNEJ TAKSACJI NIERUCHOMOŒCI** GEODEZJA l TOM 12 l ZESZYT 2/1 l 2006 Piotr Cichociñski*, Piotr Parzych* SYSTEM INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ JAKO NIEZBÊDNY ELEMENT POWSZECHNEJ TAKSACJI NIERUCHOMOŒCI** 1. Wstêp Nieunikniona zapewne w przysz³oœci

Bardziej szczegółowo

Technologie Informacyjne

Technologie Informacyjne Technologie Informacyjne Szkoła Główna Służby Pożarniczej Zakład Informatyki i Łączności April 11, 2016 Technologie Informacyjne Wprowadzenie : wizualizacja obrazów poprzez wykorzystywanie technik komputerowych.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych Podstawowe pojęcia: Badanie statystyczne - zespół czynności zmierzających do uzyskania za pomocą metod statystycznych informacji charakteryzujących interesującą nas zbiorowość (populację generalną) Populacja

Bardziej szczegółowo

Pojęcie Barwy. Grafika Komputerowa modele kolorów. Terminologia BARWY W GRAFICE KOMPUTEROWEJ. Marek Pudełko

Pojęcie Barwy. Grafika Komputerowa modele kolorów. Terminologia BARWY W GRAFICE KOMPUTEROWEJ. Marek Pudełko Grafika Komputerowa modele kolorów Marek Pudełko Pojęcie Barwy Barwa to wrażenie psychiczne wywoływane w mózgu człowieka i zwierząt, gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła

Bardziej szczegółowo

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej 3.1 Informacje ogólne Program WAAK 1.0 służy do wizualizacji algorytmów arytmetyki komputerowej. Oczywiście istnieje wiele narzędzi

Bardziej szczegółowo

spektroskopia UV Vis (cz. 2)

spektroskopia UV Vis (cz. 2) spektroskopia UV Vis (cz. 2) spektroskopia UV-Vis dlaczego? wiele związków organicznych posiada chromofory, które absorbują w zakresie UV duża czułość: zastosowanie w badaniach kinetyki reakcji spektroskop

Bardziej szczegółowo

Współczesne nowoczesne budownictwo pozwala na wyrażenie indywidualnego stylu domu..

Współczesne nowoczesne budownictwo pozwala na wyrażenie indywidualnego stylu domu.. Współczesne nowoczesne budownictwo pozwala na wyrażenie indywidualnego stylu domu.. w którym będziemy mieszkać. Coraz więcej osób, korzystających ze standardowych projektów, decyduje się nadać swojemu

Bardziej szczegółowo

FOTOMETRYCZNE PRAWO ODLEGŁOŚCI (O9)

FOTOMETRYCZNE PRAWO ODLEGŁOŚCI (O9) FOTOMETRYCZNE PRAWO ODLEGŁOŚCI (O9) INSTRUKCJA WYKONANIA ĆWICZENIA I. Zestaw przyrządów: Rys.1 Układ pomiarowy II. Wykonanie pomiarów: 1. Na komputerze wejść w zakładkę student a następnie klikać: start

Bardziej szczegółowo

Nauka o œwietle. (optyka)

Nauka o œwietle. (optyka) Nauka o œwietle (optyka) 11 Nauka o œwietle (optyka) 198 Prostopad³oœcienne pude³ka, wykonane z tektury, posiadaj¹ z boku po cztery okienka (,, C, D). Do okienek kierujemy równoleg³e wi¹zki promieni. Zauwa

Bardziej szczegółowo

10. Figury p³askie. Uczeñ: 13) rozpoznaje wielok¹ty przystaj¹ce i podobne

10. Figury p³askie. Uczeñ: 13) rozpoznaje wielok¹ty przystaj¹ce i podobne 20. PROJEKTOWANIE PUZZLI. Realizowane treœci podstawy programowej Przedmiot Matematyka Realizowana treœæ podstawy programowej 0. Figury p³askie. Uczeñ: 3) rozpoznaje wielok¹ty przystaj¹ce i podobne Informatyka

Bardziej szczegółowo

LVI OLIMPIADA FIZYCZNA 2006/2007 Zawody II stopnia

LVI OLIMPIADA FIZYCZNA 2006/2007 Zawody II stopnia LVI OLIMPIADA FIZYCZNA 2006/2007 Zawody II stopnia Zadanie doświadczalne Energia elektronów w półprzewodniku może przybierać wartości należące do dwóch przedziałów: dolnego (tzw. pasmo walencyjne) i górnego

Bardziej szczegółowo

1. Rozwiązać układ równań { x 2 = 2y 1

1. Rozwiązać układ równań { x 2 = 2y 1 Dzień Dziecka z Matematyką Tomasz Szymczyk Piotrków Trybunalski, 4 czerwca 013 r. Układy równań szkice rozwiązań 1. Rozwiązać układ równań { x = y 1 y = x 1. Wyznaczając z pierwszego równania zmienną y,

Bardziej szczegółowo

Informacje uzyskiwane dzięki spektrometrii mas

Informacje uzyskiwane dzięki spektrometrii mas Slajd 1 Spektrometria mas i sektroskopia w podczerwieni Slajd 2 Informacje uzyskiwane dzięki spektrometrii mas Masa cząsteczkowa Wzór związku Niektóre informacje dotyczące wzoru strukturalnego związku

Bardziej szczegółowo

Metrologia cieplna i przepływowa

Metrologia cieplna i przepływowa Metrologia cieplna i przepływowa Systemy, Maszyny i Urządzenia Energetyczne, I rok mgr Pomiar małych ciśnień Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych i Urządzeń Ochrony Środowiska AGH Kraków

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia UV-VIS zagadnienia

Spektroskopia UV-VIS zagadnienia Spektroskopia absorbcyjna to dziedzina, która obejmuje metody badania materii przy użyciu promieniowania elektromagnetycznego, które może z tą materią oddziaływać. Spektroskopia UV-VS zagadnienia promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7 Dzień dobry BARWA ŚWIATŁA Przemysław Tabaka e-mail: przemyslaw.tabaka@.tabaka@wp.plpl POLITECHNIKA ŁÓDZKA Instytut Elektroenergetyki Co to jest światło? Światło to promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie

Bardziej szczegółowo

Co to jest współczynnik oddawania barw?

Co to jest współczynnik oddawania barw? Co to jest współczynnik oddawania barw? Światło i kolor Kolory są wynikiem oddziaływania oświetlenia z przedmiotami. Różne źródła światła mają różną zdolność do wiernego oddawania barw przedmiotów Oddawanie

Bardziej szczegółowo

Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM

Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM Światło słoneczne jest mieszaniną fal o różnej długości i różnego natężenia. Tylko część promieniowania elektromagnetycznego

Bardziej szczegółowo

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Temat: Funkcje. Własności ogólne A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Kody kolorów: pojęcie zwraca uwagę * materiał nieobowiązkowy A n n a R a

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 sierpnia 2012 r. Poz. 966 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 14 sierpnia 2012 r.

Warszawa, dnia 28 sierpnia 2012 r. Poz. 966 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 14 sierpnia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2012 r. Poz. 966 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 14 sierpnia 2012 r. w sprawie formularza

Bardziej szczegółowo

LXV OLIMPIADA FIZYCZNA ZAWODY III STOPNIA

LXV OLIMPIADA FIZYCZNA ZAWODY III STOPNIA LXV OLIMPIADA FIZYCZNA ZAWODY III STOPNIA CZ DO WIADCZALNA Za zadanie do±wiadczalne mo»na otrzyma maksymalnie 40 punktów. Zadanie D. Rozgrzane wolframowe wªókno»arówki o temperaturze bezwzgl dnej T emituje

Bardziej szczegółowo

Jaki kolor widzisz? Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw dopełniających. Zastosowanie/Słowa kluczowe

Jaki kolor widzisz? Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw dopełniających. Zastosowanie/Słowa kluczowe 1 Jaki kolor widzisz? Abstrakt Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw Zastosowanie/Słowa kluczowe wzrok, zmysły, barwy, czopki, pręciki, barwy dopełniające, światło

Bardziej szczegółowo

ZASADY REPRODUKCJI SYMBOLI GRAFICZNYCH PRZEDMOWA

ZASADY REPRODUKCJI SYMBOLI GRAFICZNYCH PRZEDMOWA Poprzez połączenie symbolu graficznego Unii Europejskiej oraz części tekstowej oznaczającej jeden z jej programów operacyjnych powstaje symbol graficzny, który zgodnie z obowiązującymi dyrektywami ma być

Bardziej szczegółowo

I. PROMIENIOWANIE CIEPLNE

I. PROMIENIOWANIE CIEPLNE I. PROMIENIOWANIE CIEPLNE - lata '90 XIX wieku WSTĘP Widmo promieniowania elektromagnetycznego zakres "pokrycia" różnymi rodzajami fal elektromagnetycznych promieniowania zawartego w danej wiązce. rys.i.1.

Bardziej szczegółowo

I B. EFEKT FOTOWOLTAICZNY. BATERIA SŁONECZNA

I B. EFEKT FOTOWOLTAICZNY. BATERIA SŁONECZNA 1 OPTOELEKTRONKA B. EFEKT FOTOWOLTACZNY. BATERA SŁONECZNA Cel ćwiczenia: 1.Zbadanie zależności otoprądu zwarcia i otonapięcia zwarcia od natężenia oświetlenia. 2. Wyznaczenie sprawności energetycznej baterii

Bardziej szczegółowo

Optyka geometryczna i falowa

Optyka geometryczna i falowa Pojęcie podstawowe: promień świetlny. Optyka geometryczna i alowa Podstawowa obserwacja: jeżeli promień świetlny pada na granicę dwóch ośrodków to: ulega odbiciu na powierzchni granicznej za!amaniu przy

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 12 (44) Wyznaczanie długości fali świetlnej przy pomocy siatki dyfrakcyjnej

Ćwiczenie 12 (44) Wyznaczanie długości fali świetlnej przy pomocy siatki dyfrakcyjnej Ćwiczenie 12 (44) Wyznaczanie długości fali świetlnej przy pomocy siatki dyfrakcyjnej Wprowadzenie Światło widzialne jest to promieniowanie elektromagnetyczne (zaburzenie poła elektromagnetycznego rozchodzące

Bardziej szczegółowo

Zespó³ Dandy-Walkera bez tajemnic

Zespó³ Dandy-Walkera bez tajemnic Zespó³ Dandy-Walkera bez tajemnic www.fundacja.dandy-walker.org.pl Fundacja chorych na zespó³ Dandy-Walkera 64-100 Leszno ul. Bu³garska 5/10 tel./fax +48 65 520 02 33 mob. +48 662 015 362 fundacja@dandy-walker.org.pl

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Ergonomia (1) VIII. SZKOLENIE PRACOWNIKÓW ADMINISTRACYJNO-BIUROWYCH. Cel przystosowania stanowisk do zasad ergonomii:

Ergonomia (1) VIII. SZKOLENIE PRACOWNIKÓW ADMINISTRACYJNO-BIUROWYCH. Cel przystosowania stanowisk do zasad ergonomii: Ergonomia (1) stanowisk wyposa onych w monitory ekranowe ergonomia ERGONOMIA to interdyscyplinarna nauka, zajmuj¹ca siê przystosowaniem, narzêdzi, maszyn, œrodowiska i warunków pracy do anatomicznych i

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła

Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła Ćwiczenie O3 Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła O3.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali

Bardziej szczegółowo

Saturn planeta z uszami

Saturn planeta z uszami Saturn planeta z uszami Obserwacje gołym okiem Międzynarodowy Rok Astronomii 2009 Imię i Nazwisko 1 :... Adres:... Wiek:... Saturna łatwo odnaleźć na niebie, gdyż jest obiektem jasnym. Za gwiezdny drogowskaz

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZE STWO PRACY Z LASERAMI

BEZPIECZE STWO PRACY Z LASERAMI BEZPIECZE STWO PRACY Z LASERAMI Szkodliwe dzia anie promieniowania laserowego dotyczy oczu oraz skóry cz owieka, przy czym najbardziej zagro one s oczy. Ze wzgl du na kierunkowo wi zki zagro enie promieniowaniem

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie długości fali świetlnej metodą pierścieni Newtona

Wyznaczanie długości fali świetlnej metodą pierścieni Newtona Politechnika Łódzka FTIMS Kierunek: Informatyka rok akademicki: 2008/2009 sem. 2. grupa II Termin: 26 V 2009 Nr. ćwiczenia: 412 Temat ćwiczenia: Wyznaczanie długości fali świetlnej metodą pierścieni Newtona

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego

Załącznik nr 1. Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego Załącznik nr 1 Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego 1. Zasada działania dozymetrów fotochromowych Opracowana koncepcja wytwarzania dozymetrów promieniowania UV,

Bardziej szczegółowo

jakoœæ bazy danych. AUTOMATYKA 2005 Tom 9 Zeszyt 3 1. Wprowadzenie 2. Pojêcie jakoœci bazy danych Wojciech Janicki *

jakoœæ bazy danych. AUTOMATYKA 2005 Tom 9 Zeszyt 3 1. Wprowadzenie 2. Pojêcie jakoœci bazy danych Wojciech Janicki * AUTOMATYKA 2005 Tom 9 Zeszyt 3 Wojciech Janicki * Jakoœæ bazy danych 1. Wprowadzenie Powszechny rozwój informatyki sprawia, e wkracza ona w coraz to nowe dziedziny ycia, systemy informatyczne staj¹ siê

Bardziej szczegółowo

Przenośne urządzenia pomiarowe...59. Nowy spectro-guide...59 Color-guide do małych detali...64 Color-guide do proszków... 64

Przenośne urządzenia pomiarowe...59. Nowy spectro-guide...59 Color-guide do małych detali...64 Color-guide do proszków... 64 Barwa - wprowadzenie...55 Przenośne urządzenia pomiarowe...59 Nowy spectro-guide...59 Color-guide do małych detali...64 Color-guide do proszków... 64 Wyposażenie do przenośnych urządzeń pomiarowych...66

Bardziej szczegółowo

Kurs grafiki komputerowej Lekcja 2. Barwa i kolor

Kurs grafiki komputerowej Lekcja 2. Barwa i kolor Barwa i kolor Barwa to zjawisko, które zachodzi w trójkącie: źródło światła, przedmiot i obserwator. Zjawisko barwy jest wrażeniem powstałym u obserwatora, wywołanym przez odpowiednie długości fal świetlnych,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkowania DRIVER. Programator z przewodem sterowniczym. DRIVER 610 lub 620-1 lub 2 strefy DRIVER

Instrukcja użytkowania DRIVER. Programator z przewodem sterowniczym. DRIVER 610 lub 620-1 lub 2 strefy DRIVER Instrukcja użytkowania DRIVER Programator z przewodem sterowniczym 6050425 6050426 DRIVER 610 lub 620-1 lub 2 strefy DRIVER Opis Urządzenie pozwala na programowanie temperatury komfortowej oraz ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

MIÊDZYNARODOWY STANDARD REWIZJI FINANSOWEJ 530 BADANIE WYRYWKOWE (PRÓBKOWANIE) SPIS TREŒCI

MIÊDZYNARODOWY STANDARD REWIZJI FINANSOWEJ 530 BADANIE WYRYWKOWE (PRÓBKOWANIE) SPIS TREŒCI MIÊDZYNARODOWY STANDARD REWIZJI FINANSOWEJ 530 BADANIE WYRYWKOWE (PRÓBKOWANIE) (Stosuje siê przy badaniu sprawozdañ finansowych sporz¹dzonych za okresy rozpoczynaj¹ce siê 15 grudnia 2009 r. i póÿniej)

Bardziej szczegółowo

KS Konstancin Księga znaku

KS Konstancin Księga znaku KS Konstancin Księga znaku 1. Herb klubowy wersja podstawowa Herb klubowy Unikalny znak graficzny klubu sportowego, który pełni rolę identyfikacyjną i jest podstawowym elementem jego wizerunku. Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Matematyka dla odwa nych

Matematyka dla odwa nych Jan Kowolik, Tomasz Szwed Matematyka dla odwa nych Zbiór zadañ konkursowych dla uczniów uzdolnionych matematycznie Szko³a ponadgimnazjalna i nie tylko Opole 010 1 Spis treœci Wstêp...5 Rozdzia³ I. W³asnoœci

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie dyskretnej transformaty Laplace a do modelowania przebiegu procesów przejœciowych w przemyœle

Zastosowanie dyskretnej transformaty Laplace a do modelowania przebiegu procesów przejœciowych w przemyœle AUTOMATYKA 2005 Tom 9 Zeszyt 3 Jerzy Zalewicz* Zastosowanie dyskretnej transformaty Laplace a do modelowania przebiegu procesów przejœciowych w przemyœle 1. Wstêp Przy analizie zjawisk dynamicznych zwi¹zanych

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA. Dariusz Gozdowski. Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA. Dariusz Gozdowski. Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA ( 4 (wykład Dariusz Gozdowski Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Regresja prosta liniowa Regresja prosta jest

Bardziej szczegółowo

Kwantowe własności promieniowania, ciało doskonale czarne, zjawisko fotoelektryczne zewnętrzne.

Kwantowe własności promieniowania, ciało doskonale czarne, zjawisko fotoelektryczne zewnętrzne. Kwantowe własności promieniowania, ciało doskonale czarne, zjawisko fotoelektryczne zewnętrzne. DUALIZM ŚWIATŁA fala interferencja, dyfrakcja, polaryzacja,... kwant, foton promieniowanie ciała doskonale

Bardziej szczegółowo

1 Logowanie: 2 Strona startowa: WY SZA SZKO A FINANSÓW I ZARZ DZANIA W WARSZAWIE. Instrukcja korzystania z systemu

1 Logowanie: 2 Strona startowa: WY SZA SZKO A FINANSÓW I ZARZ DZANIA W WARSZAWIE. Instrukcja korzystania z systemu WY SZA SZKO A FINANSÓW I ZARZ DZANIA W WARSZAWIE SYSTEM SK ADANIA WNIOSKÓW O WYDANIE ZAŒWIADCZEŃ STUDENCKICH W roku akademickim 2006/2007 uruchomiony zosta³ internetowy system zg³aszania wniosków o wydanie

Bardziej szczegółowo

Małopolskie Centrum Przedsiębiorczości Książka znaku

Małopolskie Centrum Przedsiębiorczości Książka znaku Małopolskie Centrum Przedsiębiorczości Książka znaku Znak marki Logo (inaczej znak firmowy), to zaraz po nazwie, podstawa wizerunku i tożsamości firmy. Spełnia rolę marketingową a jednocześnie informacyjną.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI WD2250A. WATOMIERZ 0.3W-2250W firmy MCP

INSTRUKCJA OBSŁUGI WD2250A. WATOMIERZ 0.3W-2250W firmy MCP INSTRUKCJA OBSŁUGI WD2250A WATOMIERZ 0.3W-2250W firmy MCP 1. CHARAKTERYSTYKA TECHNICZNA Zakresy prądowe: 0,1A, 0,5A, 1A, 5A. Zakresy napięciowe: 3V, 15V, 30V, 240V, 450V. Pomiar mocy: nominalnie od 0.3

Bardziej szczegółowo

9. Dynamiczne generowanie grafiki, cz. 3

9. Dynamiczne generowanie grafiki, cz. 3 9. Dynamiczne generowanie grafiki, cz. 3 9.1. Kopiowanie fragmentów obrazu Funkcja imagecopy służy do kopiowania fragmentów obrazka między dwoma różnymi obrazkami, lub w obrębie jednego. Uwaga, przy kopiowaniu

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

Podstawowe działania w rachunku macierzowym

Podstawowe działania w rachunku macierzowym Podstawowe działania w rachunku macierzowym Marcin Detka Katedra Informatyki Stosowanej Kielce, Wrzesień 2004 1 MACIERZE 1 1 Macierze Macierz prostokątną A o wymiarach m n (m wierszy w n kolumnach) definiujemy:

Bardziej szczegółowo

Stanowisko pomiarowe do wyznaczania ró nicowego pr¹du wy³¹czania wy³¹czników ró nicowo-pr¹dowych typu AC

Stanowisko pomiarowe do wyznaczania ró nicowego pr¹du wy³¹czania wy³¹czników ró nicowo-pr¹dowych typu AC ZESZYTY NAUKOWE WYŻSZEJ SZKOŁY ZARZĄDZANIA OCHRONĄ PRACY W KATOWICACH Nr 1(4)/2008, s. 91-95 ISSN-1895-3794 Andrzej Kidawa Wy sza Szko³a Zarz¹dzania Ochron¹ Pracy w Katowicach Jagoda G³az Wy sza Szko³a

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

Bo ena Kaniuczak Ma³gorzata Kruczek. Abstrakt. Biblioteka G³ówna Politechniki Rzeszowskiej wypozycz@prz.rzeszow.pl

Bo ena Kaniuczak Ma³gorzata Kruczek. Abstrakt. Biblioteka G³ówna Politechniki Rzeszowskiej wypozycz@prz.rzeszow.pl 221 Bo ena Kaniuczak Ma³gorzata Kruczek Biblioteka G³ówna Politechniki Rzeszowskiej wypozycz@prz.rzeszow.pl Wp³yw nowoczesnych technologii na podniesienie standardu us³ug biblioteki (na podstawie badañ

Bardziej szczegółowo

Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE

Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE Dolegliwoœci i objawy Co siê ze mn¹ dzieje? Co mo e wskazywaæ na problem z tarczyc¹? Prawdê mówi¹c, trudno to jednoznacznie stwierdziæ. Niektórzy pacjenci czuj¹ siê zmêczeni i przygnêbieni,

Bardziej szczegółowo

Modele i przestrzenie koloru

Modele i przestrzenie koloru Modele i przestrzenie koloru Pantone - międzynarodowy standard identyfikacji kolorów do celów przemysłowych (w tym poligraficznych) opracowany i aktualizowany przez amerykańską firmę Pantone Inc. System

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE NAZWA Szkoła harwardzka Szkoła stanfordzka Negocjacje - przygotowanie GDZIE Wschodnie wybrzeŝe Zachodnie wybrzeŝe KIEDY Lata 90-te Początki negocjacji Dr Agnieszka Postuła Wydział Zarządzania

Bardziej szczegółowo

WYROK z dnia 7 wrzeœnia 2011 r. III AUa 345/11

WYROK z dnia 7 wrzeœnia 2011 r. III AUa 345/11 WYROK z dnia 7 wrzeœnia 2011 r. III AUa 345/11 Sk³ad orzekaj¹cy:ssa Maria Sa³añska-Szumakowicz (przewodnicz¹cy) SSA Daria Stanek (sprawozdawca) SSA Gra yna Czy ak Teza Podanie przez p³atnika sk³adek, o

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie sprawności grzejnika elektrycznego i ciepła właściwego cieczy za pomocą kalorymetru z grzejnikiem elektrycznym

Wyznaczenie sprawności grzejnika elektrycznego i ciepła właściwego cieczy za pomocą kalorymetru z grzejnikiem elektrycznym Nr. Ćwiczenia: 215 Politechnika Łódzka FTIMS Kierunek: Informatyka rok akademicki: 2008/2009 sem. 2. Termin: 20 IV 2009 Temat Ćwiczenia: Wyznaczenie sprawności grzejnika elektrycznego i ciepła właściwego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. (Niniejszy MSRF stosuje siê przy badaniu sprawozdañ finansowych sporz¹dzonych za okresy rozpoczynaj¹ce siê 15 grudnia 2009 r. i póÿniej.

SPIS TREŒCI. (Niniejszy MSRF stosuje siê przy badaniu sprawozdañ finansowych sporz¹dzonych za okresy rozpoczynaj¹ce siê 15 grudnia 2009 r. i póÿniej. MIÊDZYNARODOWY STANDARD REWIZJI FINANSOWEJ 805 BADANIE POJEDYNCZYCH SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH ORAZ OKREŒLONYCH ELEMENTÓW, KONT LUB POZYCJI SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO UWAGI SZCZEGÓLNE (Niniejszy MSRF stosuje

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja procesu badania neuronowego systemu wnioskuj¹cego opartego na programie Statistica w praktycznym zastosowaniu***

Automatyzacja procesu badania neuronowego systemu wnioskuj¹cego opartego na programie Statistica w praktycznym zastosowaniu*** AUTOMATYKA 2009 Tom 13 Zeszyt 3 Joanna Grabska-Chrz¹stowska*, Wojciech Lazar** Automatyzacja procesu badania neuronowego systemu wnioskuj¹cego opartego na programie Statistica w praktycznym zastosowaniu***

Bardziej szczegółowo

Tester pilotów 315/433/868 MHz

Tester pilotów 315/433/868 MHz KOLOROWY WYŚWIETLACZ LCD TFT 160x128 ` Parametry testera Zasilanie Pasmo 315MHz Pasmo 433MHz Pasmo 868 MHz 5-12V/ bateria 1,5V AAA 300-360MHz 400-460MHz 820-880MHz Opis Przyciski FQ/ST DN UP OFF przytrzymanie

Bardziej szczegółowo

Pomiar prędkości dźwięku w metalach

Pomiar prędkości dźwięku w metalach Pomiar prędkości dźwięku w metalach Ćwiczenie studenckie dla I Pracowni Fizycznej Barbara Pukowska Andrzej Kaczmarski Krzysztof Sokalski Instytut Fizyki UJ Eksperymenty z dziedziny akustyki są ciekawe,

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-9

Ć W I C Z E N I E N R O-9 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O-9 WYZNACZANIE STĘŻENIA CUKRU ZA POMOCĄ POLARYMETRU Plr - 1 1 I.

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa Wykład 11 Barwa czy kolor?

Grafika komputerowa Wykład 11 Barwa czy kolor? Grafika komputerowa Wykład 11 czy kolor? Instytut Informatyki i Automatyki Państwowa Wyższa Szkoła Informatyki i Przedsiębiorczości w Łomży 2 0 0 9 Spis treści Spis treści 1 2 3 Mieszanie addytywne barw

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka ma³ych przedsiêbiorstw w województwach lubelskim i podkarpackim w 2004 roku

Charakterystyka ma³ych przedsiêbiorstw w województwach lubelskim i podkarpackim w 2004 roku 42 NR 6-2006 Charakterystyka ma³ych przedsiêbiorstw w województwach lubelskim i podkarpackim w 2004 roku Mieczys³aw Kowerski 1, Andrzej Salej 2, Beata Æwierz 2 1. Metodologia badania Celem badania jest

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. (Niniejszy MSRF stosuje siê przy badaniu sprawozdañ finansowych sporz¹dzonych za okresy rozpoczynaj¹ce siê 15 grudnia 2009 r. i póÿniej.

SPIS TREŒCI. (Niniejszy MSRF stosuje siê przy badaniu sprawozdañ finansowych sporz¹dzonych za okresy rozpoczynaj¹ce siê 15 grudnia 2009 r. i póÿniej. MIÊDZYNARODOWY STANDARD REWIZJI FINANSOWEJ 800 BADANIE SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH SPORZ DZONYCH ZGODNIE Z RAMOWYMI ZA O ENIAMI SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA UWAGI SZCZEGÓLNE (Niniejszy MSRF stosuje siê przy badaniu

Bardziej szczegółowo

14.Rozwiązywanie zadań tekstowych wykorzystujących równania i nierówności kwadratowe.

14.Rozwiązywanie zadań tekstowych wykorzystujących równania i nierówności kwadratowe. Matematyka 4/ 4.Rozwiązywanie zadań tekstowych wykorzystujących równania i nierówności kwadratowe. I. Przypomnij sobie:. Wiadomości z poprzedniej lekcji... Że przy rozwiązywaniu zadań tekstowych wykorzystujących

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WIDMOWA (dla szkoły średniej) 1. Dane osobowe. 2. Podstawowe informacje BHP. 3. Opis stanowiska pomiarowego. 4. Procedura pomiarowa

ANALIZA WIDMOWA (dla szkoły średniej) 1. Dane osobowe. 2. Podstawowe informacje BHP. 3. Opis stanowiska pomiarowego. 4. Procedura pomiarowa ANALIZA WIDMOWA (dla szkoły średniej) 1. Dane osobowe Data wykonania ćwiczenia: Nazwa szkoły, klasa: Dane uczniów: 1 4 2 5 3 6 2. Podstawowe informacje BHP Możliwość porażenia prądem lampa jest zasilana

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Skąd biorą się kolory?.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Skąd biorą się kolory?. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Skąd biorą się kolory?. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy.

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie podczerwone

Promieniowanie podczerwone Promieniowanie podczerwone Charakterystyka czynnika Dla okreêlenia promieni podczerwonych cz sto u ywa si skrótu angielskiego terminu Infra Red IR. Promieniowaniem podczerwonym nazywamy promieniowanie

Bardziej szczegółowo

METODA NAUKOWA. Biologia to nauka eksperymentalna. Cechuje się określoną metodologią i pragmatyzmem (podejmowanie

METODA NAUKOWA. Biologia to nauka eksperymentalna. Cechuje się określoną metodologią i pragmatyzmem (podejmowanie METODA NAUKOWA Weiner J., Życie i ewolucja biosfery. PWN 1999 Wudka J., http://physics.ucr.edu Wolfs F., http://teacher.pas.rochester.edu/ Biologia to nauka eksperymentalna. Cechuje się określoną metodologią

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa. Informatyka Zakres rozszerzony

Grafika komputerowa. Informatyka Zakres rozszerzony Grafika komputerowa Informatyka Zakres rozszerzony Grafika komputerowa jest to dział informatyki zajmujący się tworzeniem obrazów tego, co rzeczywiste bądź wymyślone, za pośrednictwem komputera. Grafika

Bardziej szczegółowo

Podr cznik Identyfikacji Wizualnej Muzeum II Wojny Âwiatowej

Podr cznik Identyfikacji Wizualnej Muzeum II Wojny Âwiatowej Podr cznik Identyfikacji Wizualnej Muzeum II Wojny Âwiatowej 1 1 Spis treêci: 1. Logotyp / wersja podstawowa 2. Logotyp / kolorystyka 3. Logotyp / minimalna wielkoêç znaku 4. Logotyp / wersja czarno-biała

Bardziej szczegółowo

Kodowanie informacji. Elementy teorii informacji.

Kodowanie informacji. Elementy teorii informacji. Wyk lad 1 Kodowanie informacji. Elementy teorii informacji. Kontakt Zak lad Chemii Teoretycznej, p. 4 makowskm@chemia.uj.edu.pl tel. 663 20 28 Rozk lad jazdy Kodowanie informacji, elementy teorii informacji

Bardziej szczegółowo

Pomiary ha³asu w pomieszczeniach biurowych

Pomiary ha³asu w pomieszczeniach biurowych Opis badañ Badania przeprowadzono w 5 budynkach biurowych w Warszawie, w których mieœci³y siê: biblioteka uniwersytecka, bank, centrala operatora telefonii komórkowej, centrum zbierania i przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Rysunek 4.1. Badania klimatu akustycznego na terenie województwa dolnoœl¹skiego w 2011 r. HA AS

Rysunek 4.1. Badania klimatu akustycznego na terenie województwa dolnoœl¹skiego w 2011 r. HA AS 4. Ha³as to ka dy nieprzyjemny, dokuczliwy, a nawet szkodliwy dÿwiêk, niepo ¹dany w okreœlonych warunkach miejsca i czasu. Jego wp³yw na zdrowie ludzkie jest niepodwa alny, poniewa w³aœciwoœci fizyczne

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów Ćwiczenie 63 Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów 63.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu określa się współczynnik sprężystości pojedynczych sprężyn i ich układów, mierząc wydłużenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Znak... 3. Konstrukcja symbolu... 3. Budowa znaku... 3. 2. Kolorystyka wersja podstawowa... 3. Kolorystyka wersja czarno-biała...

Spis treści. 1. Znak... 3. Konstrukcja symbolu... 3. Budowa znaku... 3. 2. Kolorystyka wersja podstawowa... 3. Kolorystyka wersja czarno-biała... KSIĘGA ZNAKU 1 Spis treści 1. Znak... 3 Konstrukcja symbolu... 3 Budowa znaku... 3 2. Kolorystyka wersja podstawowa... 3 Kolorystyka wersja czarno-biała... 4 Kolorystyka wersja jednokolorowa druk aplą,

Bardziej szczegółowo

Mirosław Darecki. Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk

Mirosław Darecki. Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk Charakterystyki środowiska Morza Bałtyckiego zawarte w sygnale rejestrowanym przez czujniki satelitarne w świetle produktów Systemu SatBałtyk 1. Wstęp. Mirosław Darecki Instytut Oceanologii Polskiej Akademii

Bardziej szczegółowo

Projektowanie logistycznych gniazd przedmiotowych

Projektowanie logistycznych gniazd przedmiotowych Zygmunt Mazur Projektowanie logistycznych gniazd przedmiotowych Uwagi wstępne Logistyka obejmuje projektowanie struktury przep³ywu w procesie wytwarzania. Projektowanie dotyczy ustalania liczby, kszta³tu

Bardziej szczegółowo

Fotometria i kolorymetria

Fotometria i kolorymetria 10. Opis barwy; cechy psychofizyczne barwy; indukcja przestrzenna i czasowa; widmo bodźca a wrażenie barwne; wady postrzegania barw; testy Ishihary. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ Miejsce i termin

Bardziej szczegółowo

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni IR II 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni Promieniowanie podczerwone ma naturę elektromagnetyczną i jego absorpcja przez materię podlega tym samym prawom,

Bardziej szczegółowo

III. TECHNIKI PREZENTACJI PRODUKTU \ US UGI

III. TECHNIKI PREZENTACJI PRODUKTU \ US UGI III. TECHNIKI PREZENTACJI PRODUKTU \ US UGI PREZENTACJA DOPASOWANA DO OSOBOWOŒCI ROZMÓWCY Psychograf to metoda okreœlenia, kim jest mój partner. Za jej pomoc¹ jesteœmy w stanie lepiej dostosowaæ siê i

Bardziej szczegółowo

Romuald Radwan*, Janusz Wandzel* TESTY PRODUKCYJNE PO CZONE ZE WSTÊPNYM ODSIARCZANIEM SUROWEJ ROPY NAFTOWEJ NA Z O U LGM

Romuald Radwan*, Janusz Wandzel* TESTY PRODUKCYJNE PO CZONE ZE WSTÊPNYM ODSIARCZANIEM SUROWEJ ROPY NAFTOWEJ NA Z O U LGM WIERTNICTWO NAFTA GAZ TOM 23/1 2006 Romuald Radwan*, Janusz Wandzel* TESTY PRODUKCYJNE PO CZONE ZE WSTÊPNYM ODSIARCZANIEM SUROWEJ ROPY NAFTOWEJ NA Z O U LGM Testy produkcyjne na z³o u LGM (Lubiatów-Miêdzychód-Grotów)

Bardziej szczegółowo

PAKIET MathCad - Część III

PAKIET MathCad - Część III Opracowanie: Anna Kluźniak / Jadwiga Matla Ćw3.mcd 1/12 Katedra Informatyki Stosowanej - Studium Podstaw Informatyki PAKIET MathCad - Część III RÓWNANIA I UKŁADY RÓWNAŃ 1. Równania z jedną niewiadomą MathCad

Bardziej szczegółowo

Fotometria i kolorymetria

Fotometria i kolorymetria 12. (współrzędne i składowe trójchromatyczne promieniowania monochromatycznego; układ bodźców fizycznych RGB; krzywa barw widmowych; układ barw CIE 1931 (XYZ); alychne; układy CMY i CMYK). http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Ruch harmoniczny i fale"

Ćwiczenie: Ruch harmoniczny i fale Ćwiczenie: "Ruch harmoniczny i fale" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO 2 1. Cel ćwiczenia : Dokonać pomiaru zuŝycia tulei cylindrowej (cylindra) W wyniku opanowania treści ćwiczenia student

Bardziej szczegółowo

Temat: Zasady pierwszej pomocy

Temat: Zasady pierwszej pomocy LEKCJA 1 Temat: Zasady pierwszej pomocy Formy realizacji: œcie ka edukacyjna. Cele szczegółowe lekcji: rozwijanie umiejêtnoœci dostrzegania niebezpiecznych sytuacji i zachowañ w otoczeniu i yciu codziennym

Bardziej szczegółowo

Geomagic Design X jest najbardziej wszechstronnym oprogramowaniem, które umożliwia:

Geomagic Design X jest najbardziej wszechstronnym oprogramowaniem, które umożliwia: Geomagic Design X Oprogramowanie Geomagix Design X jest obecnie najbardziej wydajnym narzędziem w procesach inżynierii odwrotnej (RE - Reverse Engineering) opartych o zebrane skanerem 3d chmury punktów.

Bardziej szczegółowo

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji TOLERANCJE I POMIARY WALCOWYCH KÓŁ ZĘBATYCH

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji TOLERANCJE I POMIARY WALCOWYCH KÓŁ ZĘBATYCH Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji METROLOGIA I KONTKOLA JAKOŚCI - LABORATORIUM TEMAT: TOLERANCJE I POMIARY WALCOWYCH KÓŁ ZĘBATYCH 1. Cel ćwiczenia Zapoznanie studentów z narzędziami do pomiaru

Bardziej szczegółowo

ZAMKI ELEKTROMAGNETYCZNE

ZAMKI ELEKTROMAGNETYCZNE ZAMKI ELEKTROMAGNETYCZNE INSTRUKCJA MONTA U 1. Przeznaczenie Zamki elektromagnetyczne O&C przeznaczone do zabezpieczania ka dego typu drzwi: otwierane do œrodka lub na zewn¹trz, pojedyncze, podwójne jak

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Matematyczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego

Wojewódzki Konkurs Matematyczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego Kod ucznia Data urodzenia ucznia Dzień miesiąc rok Wojewódzki Konkurs Matematyczny dla uczniów gimnazjów ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2012/2013 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy test zawiera 12 stron.

Bardziej szczegółowo

Reprezentacje danych multimedialnych - kolory. 1. Natura wiatła 2. Widzenie barwne 3. Diagram chromatycznoci 4. Modele koloru

Reprezentacje danych multimedialnych - kolory. 1. Natura wiatła 2. Widzenie barwne 3. Diagram chromatycznoci 4. Modele koloru Reprezentacje danych multimedialnych - kolory 1. Natura wiatła 2. Widzenie barwne 3. Diagram chromatycznoci 4. Modele koloru Natura wiatła, spektra wiatło fala elektromagnetyczna z zakresu 400 nm 700 nm

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia molekularna. Ćwiczenie nr 1. Widma absorpcyjne błękitu tymolowego

Spektroskopia molekularna. Ćwiczenie nr 1. Widma absorpcyjne błękitu tymolowego Spektroskopia molekularna Ćwiczenie nr 1 Widma absorpcyjne błękitu tymolowego Doświadczenie to ma na celu zaznajomienie uczestników ćwiczeń ze sposobem wykonywania pomiarów metodą spektrofotometryczną

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Pomiary oświetlenia

Temat ćwiczenia. Pomiary oświetlenia POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Pomiary oświetlenia Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodami pomiaru natęŝenia oświetlenia oraz wyznaczania poŝądanej wartości

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE PRZYSPIESZENIA ZIEMSKIEGO ZA POMOCĄ WAHADŁA REWERSYJNEGO I MATEMATYCZNEGO

WYZNACZANIE PRZYSPIESZENIA ZIEMSKIEGO ZA POMOCĄ WAHADŁA REWERSYJNEGO I MATEMATYCZNEGO Nr ćwiczenia: 101 Prowadzący: Data 21.10.2009 Sprawozdanie z laboratorium Imię i nazwisko: Wydział: Joanna Skotarczyk Informatyki i Zarządzania Semestr: III Grupa: I5.1 Nr lab.: 1 Przygotowanie: Wykonanie:

Bardziej szczegółowo